2 D. Andreæ ciati

ſequor. Tertius caſus eſt, quoties lex aliquid pro forma obſeruari conſtituit certa ex ratio ne:nam ea ceſſante adhuc obſeruãda eſt for- ma, alias perperàm agitur. Quapropter ſi mi nor fundum ſterilem abſq; prętoris autorita

21 ſi finqus. de te uendat, uẽditio eſt nulla ². Sic eccleſia etiã

reb. eo.

ſi utiliter& ex re ſua diſtrahat, tamen contra- ctus eſt nullus, niſi forma à lege in huiuſmo

5 c. j. de rebus di alienationibus requiſita ſeruetur b. Cuius

eccleſ. in vj.

rei hæc eſt ratio, quòd ea quæ ad rigorẽ iuris conſeruandũ conſtituta ſunt, ad unguem ob ſeruari debent, nec aduerſus eorum omiſsio

e Bal..iuris. C. nem cuiquã ſuccurritur. Habet aliquid ex

qui admi.

iniquolinquit C. Caſſius apud Tacitum)om nemagnũ exemplum, quod contra ſingulos utilitate publicà rependit᷑: nam& fuſo exer- citu, cùm decimus quiſq; fuſte feritur, etiam ſtrenui ſortiunt᷑. Putauerim tamen ſi ea for- ma nõ publico, ſed priuato tantũ fauore in- troducta ſit, aliud dicendũ. Quapropter licet de alimentis futuris ſine decreto tranſigi nõ poſſit, ſi tamen tranſactũ fuerit, utiliterq; cre ditor egerit, ratã eam tranſactionẽ prætor ha

dl. cum hi.§. eã. Petu. Idem credendũ cùm ratio formæ corre

de tranſact.

cta eſt: quocirca quis nepotẽ ex filio emanci pato pater in teſtamento inſtituere uel exhæ

e liinter cætera. redem facere cogeret idqʒ pro forma tradi- de lb.&poſt tum eſſet, tamen hodie impunè præteribit,

humis.

cùm ratio legis ſit correcta, quoniã emanci-

ſ Bar. S.&duid Pationis patriæq; poteſtatis differẽtia nouiſ-

ſi tantum.

Conſil. M.

ſimè ſublata eſt. Exceptis igitur iſtis caſibus adhærendũ erit regulæ, ut lex generalis ceſ⸗ ſante ratione reſtringat, cuius aliquot exem pla proponemus. Lex mãdat, fratres filiosq; eorũ, qui principem occiderint, ad ſuppliciũ duci, nõ continebit᷑ is frater, qui cum homici da capitales inimicitias exercebat, idqʒ De-

cius reſpondit 8. hæc enim lex etiã proximos

gladio inſequit᷑, ut hoc terrore dum ſuorũ ſa

bunt fœminis. Dat pręmiũ exulem capienti,

intelligitur,&eum magiſtratib. exhibenti,a- lio qui fruſtra diceretur cap tus.& hæc quidẽ exempla ſufficiãt. Reſtringit autẽ diſſj poſitio legis plerũch, nõ quòd eius ratio penitus ceſ

ſet, ſed quòd alia contraria ratio id ſuadeat,

quę efficacior ſit:cuius rei perfectã doctrinã

qui tradere uellet, eũ oporteret quorũcunq;

caſuũ rationes omnes perſpicere,& eis ceu

10 in trutina poſitis perſcrutari, quę præualeãt,

quod ego ſupra humanasuires eſſe arbitror. Meritò igit᷑ inſigniores tantũmodo frequen tioresq́; aliquos modos referemus, unde ad alios, ſi qui occurrent, diſcernendos uia ſtu- dioſis patère poſsit. Et in primis frequens is eſt modus, cùm interpretatione diſpoſitio re ſtringitur, ea ratione quòd uerba debeant ci uiliter,& ſecundũ ius interpretari. In qua re duplex eſt tractatus, alter quid in hominũ, al

20 ter quid in legũ diſpoſitionibus. Primò ergo

de hominũ actione uideamus,&in hocgene raliter à maiorib.tradita regula eſt, Vniuſcu iuſq; uerba ſiue in contractibus, ſiue in teſta mentis, ad diſpoſitionẽ iuris referri debere: quoniã quilibet ſecundũ leges ſiue Quiritiũ ſiue municipales agere uoluiſſe præſumit᷑ Id pronunciatum quatuor ſectiones recipit. Prima eſt, cũ diſpoſitioni legis uerba ex pro- prietate cõueniunt, licet mens alia præſuma

z0 tur, tunc ſtamus uerbis: quoniam cõiectura

mentis uerborũ proprietati ſuccũbit. Et ideo fideicõmiſſo, ſi uterq; hæredũ ſine liberis de ceſſerit, fœminæ relicto, priore cũ maſculis mortuo, licet in alterius ultimo loco decedẽ- tis partẽ ea admittatur, tamẽ ſi ex lege muni- cipali exiſtentib.maſculis fœminæ exclude- rentur, fideicõmiſſo locus nõ eſſetm: quoniã fœmina hic ex præſumpta mente aduerſus uim uerborũ admittit᷑, quæ præſumptio pro

ſuti proſpiciunt, tyrannicidæ abſterreant: ue 40 pter legè ceſſat: uidetur enim ex legis ſuęſen

riſimile autẽ nõ eſt quenq́ʒ eius ſaluti uoluiſ- ſe conſultũ, cui inimicitias denũciauerit. Lex iubet, qui ſanguinẽ in palatio fuderit, centũ ſolidis mulctari, nõ continebitur chirurgus, ut dixi, neq; tonſor, qui nouacula ſummã cu

tem inciderit. Lex cõſtituit, quemcunq;, cu-

h Ij. C. de ſacro iuſuis conditionis teſtari poſſe', intelligit᷑ de ſanct. eccleſ. eo, qui naturæ uitio non impeditur, meritò

nec furioſus nec pupillus poterunt teſtari. Lex ait: Contra inſtrumentũ uel ſententiam nulla exceptio admittatur, nõ cenſetur reie-

ĩ I. ea nobis. C. ciſſe niſi friuolas exceptiones:, ne aliàs gra-

de adult.

ue damnũ alicui inferatur,& contra ius natu rale creditori bis idem ſoluat᷑. Accedit etiã, quod in mandato uidemus:qᷓuis enim gene ralibus uerbis cõceptum proponatur, ad ea tamen non extenditur, quæ non niſi ſpeciali

kc. qui ad agen. iuſsione demãdari ſolent k. Lex in ſucceſsio- de procu. in vj ne agnatos cognatis præfert, intelligit᷑ de a-

gnatis maſculis, cũ appareat ita fauore agna- tionis conſtitutũ, quæ licet in fœminis ſit, ta men cum eisextinguit᷑. Lex ſtantibus maſcu lis fœminas excludit, intelligit᷑, ſi maſculi ue lint uel poſsint ſuccedere, alioqui non obſta

tentia teſtator noluiſſe fœminas ſtantib. ma- ſculis admitti: atq; ita cõmuniter traditũ eſt. Eadẽ ratione propter eandẽ municipij legẽ receptum eſt, ſi pater filios ſuos inſtituat, de maſculis tantũ intelligi“: ᷓ;uis enim appella- tione filiorũ etiã fœminæ cõtineantur, id nõ ex ſermonis proprietate, ſed per interpreta- tionem ex pręſumpta mente introductũ eſt, quæ præſumptio per coniecturã ſtatuti tolli

8.——. 5o tur,& à proprietate uerborũ nõ recedimus.

Et ideo quidã duobus filijs inſtitutis, cùm fi deicõmiſiſſet, uter eorũ ſine filijs decederet, ut ſuperſtiti reſtitueret eum, qui relicta filia deceſſerat, reſpõdit Dynus ad reſtitutionẽ te neriꝰ: quoniã appellatione filij hoc caſu pro- pter legẽ municipij nõ cõprænderetur fęmi na. Quæ ſententia nobis quoq; placet, maxi- me ſi appareret teſtatorẽ etiã propriã filiã ex cfuſiſſe, ut maſculos tantũ inſtituerete. Secũ-

60 da ſectio eſt: Quoties ſermonis proprietasre

pugnat, ad eam potius attendimus, q́; ut imi tatione legis quicq́; factũ arbitremur. qua- Propter qui fratrẽ& eius filios hæredes inſti tuit, ſimul eos propter coniunctę naturã uo- caſſe

I Lquidon ꝭ uerb. oblig

m Bart. lher⸗ des. H.cull au Trebel.

n Bald. Ltehl

tyes fartzd palt.

o Felin. cuuge nerale.j dſf.

paul corſc ccx. caſus ſt

frequen,

4 V 3 1 eau gemiln 8 p ic 5

eltiri mel plibom düei e lrcdendt nlb Kgelele 7 aͤons pecte cpalunt,n ereguletur nengete⸗ wwiderẽtur wa nis Burius Herſckecömt lbos quæ e ren jplereſp ferlupralcri falcrptalit nu dimidñ- amartoſimp ceclmidia ſo lit pwbauis,& ahu cöttutä eſth ee erllterpron cal Rlcidiæ legi 1.

u ſüten igitur vnlem pron abitror auer loccalu recec ttnöpotet: mſipulat 85 exptel reltiteri r ze . nda müllunt Ut