tur penes aliquem malæ faämæ&con ditionis, quia tunc præſumetur fur, quæ præſumptio ſufficiet ad tortu- ram, ſecundi Bar. inl.fi. de quæſtio. et alios in uariſs lo cis ut per Hippol. latiß. ubi ſupra.

a ¶ Vide Bart. in l. quæſitu. ff. de le- ga. ij. Alex.&laſ. in l. cum filiusfam. ff ſi cer. pet. Lud. Bolog.in rep et. au thent. habita. col. 26. uerſ. ſed quæ- ritur ex quo quis

ſtat Ic.

5 C Adde etiam Lud. Bolog. in d. auth. habita. col. 25. uerſ. quærit. Sa lic.& egregie D. meus Franc. à Ri- pa, ĩ l. j. col. 2. nu. 7. ff. de lega.i. ubi alleg. cõcor. quòd ſtate ſtatuto, quod ſcholares per om- nia tractẽtur ut ci ues, quòd non per hoc perdunt priui legiu dictæ auth. habita. quia illud ſtatutum intelligi- tur quo ad eis uti- lia, nõ quo ad dam noſa. quem uide, quia multa egre- gia tradit.

D. An

ritè debet teneri redemptori. Tertio decla ratur, ſquando preciũ rei uenditæ eſſet cõuer ſum in utilitatẽ domini:quia tunc nõ poterit rem ab emptore habere, niſi preciũ reſtituat. d. I. ſi precium. ubi gl.& Doct. C. de procur. Quarto declaratur, tut nõ procedat quan do iple dominus reſtituiſſet preciũ emptori bonæ fidei: nam tunc nõ poterit amplius il- lud condicere, ut uidetur probari in l. ſeruus cuiuſdam, ubi Paul.& Iaſ. ff. de cond. indeb. Et licet ille tex.loquatur in eo qui accepit pi- gnori magidem, id eſt, lancem rotundam ar- enteam, tamen idem eſt in emptore, Et po- teſt eſſe ratio, quia ſoluendo preciũ, uidetur dñs tacitè cõfiteri, ꝙ illam rem dederit tertio ut illam pignoraret. Quæ præſumptio capit in fauorẽ eius, qui bona fide mutuauit: ſecus ſi ſciens. Sed poſſet dubitari in caſu d.. ſer- uus.ſi ipſe ſeruus pignoraſſet, nũquid fœne- rator præſumeret᷑ ſciuiſſe? Dubiũ facit, quia debuit fœnerator ſcire conditionem iſtius. I. qui cũ alio.ff. de reg.iur. Bar. in. fi. de adult. nõ debuit ergo credere ſeruo, niſi pignoraſ- ſet nomine dñi, quia tũc ueriſimiliter potuit præſumere de madato. Et hoc facit ad quæ

775

6 ſtionẽ: Sifquis cũ filiofam. uel ſeruo diſpẽſa-

tore ludens pecuniã aliquã lucret᷑, quæ erat dñi uel patris:ſi ſcienter, furti tenet:aliàs po- teſt cõueniri tantũmodo ciuiliter, ſecundum Bal.in rub. C. de cõd. ob turp. cauſ.Iaſ.in d. l. ſeruus. per illũ tex. Auguſti. de Arim. in ad- dit. ad tract. malef. Ang. in uerb. metidori. de malidadi. col.i. nunꝗd in dubio pręſumet ſci uiſſe? Crederẽ ꝙ ſic, ex quo debet eſſe certus de cõditione ipiorũ. d. l. qui cũ alio.& debet ſcire ꝙ filijfamil. uel inſtitores ſeu famuli nõ ſolent habere de proprio multas pecunias, quas ludant. fa. qd not. Paris de Put. in tract. de ludo, in iij.& in vij. col. nõ tamẽ poſſet pro cedi aduerſus tales luſores ad pœnã corpo- ralem, ex quo non ſunt in dolo, ſed in culpa, prout in ſimili dicit Paul.cõſil. xxxij.licet iſta ſit quæſtio. in fin. uerſ. uenio ad quartum. de quo per moder.in d.l. qui cũ alio. Quinto declarat᷑, fut nõ procedat quando ſtatutũ uel cõſuetudo aliter dictaret:unde Iudæi habent priuilegiũ à cõmunitatib.uel principibus, ꝙ nõ poſſint cõueniri rei uẽdicatione, niſi dñs offerat pecuniã, ut dicit Abb. in c. quod cleri cis.in viij.col.de for. comp. Io.de Ana. cõſil. IXx. uiſis& põderatis. Eſt uerũ, quòod oritur nõ modica ſuſpicio auaritiæ& fœnoris con- tra ipſos cõcedentes. Tale tamẽ priuilegiũ uel ſtatutum nõ haberet locum, quando mu tuans ſciret rem eſſe alienã, ex quo furtũ cõ- mitteret. d. l. ſeruus. quod non poteſt remitti quando eſt de futuro.l. iuris gentium.§. ſi pa ciſcar. ff. de pactis.& ita tenet Paul. Picus in repet.rub.ff. de rei uend. in vi. charta. Item

8S Tnõ haberet locum aduerſus clericos uel ex-

traneos, ſecũdum Abb. in d. c. quod clericis. quia talia priuilegia non ligant eos qui non ſunt ſubditi concedenti. ſequitur Felin.in c. eccleſia ſanctæ Mariæ, de conſtit. col. xlvi.

d. Alciati

Nelſ eareſdſenemnplum Et eade

non ligaret ſcholares alienige 3

in ſtudio, ſecũdum Apbibi eranienee 9 men. in ſing. lxxxi. pone Iudæi.& latep p. cum ind. repet. Statuta enim& confile 45 nes reſpicientes deciſoria litium, non li gun extraneos, ut habetur in d. c. quod es in l.i. C. de ſumma trinit.& fide cathol 3 ſunt ſcholares, tqui nõ dicuntur comriaild

10 domiciliũ in dubio, niſi habitauerintperd 3 cennium.lij. Cdeincolxlib:x. euishuue decennium, ſi non habent animũ Comrälde di domiciliũ, non contrahunt, utperAbb in c. fin. infra de paroch.* Et iſta procederent a fetiam ſi ſtatutũ uellet quòd ſcholares habe⸗ n rentur pro ciuibus: quia tale ſtatutũ nõ intel ligeretur niſi ad ſibi utilia.per Bar. inl.ii. ſi emancipatus. ff. de bon. poſſ. contr. tab. Mlo- der. in l. ſi Ruffinus. C. de teſta. milit, Alex

20 conſil. xxxij. in prima col. inv.b Quo ueroad b præparatoria& ordinatiua, fuerum eſt quod ſcholares ligant᷑ cõſuetudine ciuitatis, utper Gemin.& Card. Alex. in c. qui contra. vii.di ſtin. Idem in his quæ alias eſſent ſcandalo ci- uitatis. C. illa. xij. diſtin.& per Card. in Cle- men. fin. in v. quęſt. de celebrat. miſſ. Abb in c. pen. de obſeruat. ieiun. Chriſtoph. Porcus in§, conſtat. Inſtit. de iure naturali gent.& ci uil. Et ita diſtinguendo, tollunt᷑ quædam ob

30 iecta Pici in dicta repetitione,

776

m ratione

—

PRAESVMPTIO XXX.

1 Errans in iure nõ preſumitur in dolo. Limitatur utinſeg.

a In præſcriptione non ſufficit quem carere dolo,ſed etibo- na fides requiritur, ideo error iuris non excuſat ſcusin acquiſitione fructuum.

2 Errans in iure ubi ius reſiſtit acui, præſumitur in dob.

4 Errans in iure naturali uel quaſi præſumitur in doo, nec ei ſuccurritur. Idem ſi in iure ciuili notorio& indubitat.

· Error iuris notorij& indubitati non excuſat.

40 6 Cauſam quamlibet, etiam iniuſtam, excuſare à dolo, quono

do debeat intelligi.

7 Error iuris ut probetur,& an probetur iuramẽto pœti

1 Rigeſimo Non pręſumitur quis ind

lo, ſicet errauerit in iure. l. ſed ſi lege ſci re autẽ.ff.de petit.hæred. l. ſi quis in graui.5. ſi quis ignorans.ff. ad Sylla.I. ſi quis id quod. ubi Alſex. ff. de iuriſd. om. iud.§. quia tamen. ubi Ang. Inſtit. ui bon, rapt. Et propterea in his caſibus tin quibus ſatis eſt quem dolo ca 5 „o rere, etiã error iuris excuſat: prout eſt inac- quiſitione fructuũ, licet ſecus ſit in præſcri/ ptione:quia in ea nõ eſt ſatis carere dolo,ſe requiritur quòd bona fides adſit, ut per Bar. Imol. Paul. in J. ſi fur.§.i. ff.de uſucap. Abbiin c. ſi diligenti.in v. col. ubi etiam alij.ſ. depræ- ſcript. Limitaturtiſta præſumptio, ublius contraueniret, uel reſiſteret actui: quia tne⸗ præſumeret᷑ in dolo. c. qui contra. de euel in vi.l. quemadmodũ. C. de agric.& en u 60 Xi. Et ſic regula nõ procedit, niſi quã d. nõ adſiſtit nec reſiſtit: ſecus ſi reſiſtat ui G. clarat Bar. in d.. ſcire. ſequitur Abb neer ſultationib.de iure patron.&in SS h ſe

penul, de reſtit. ſpol.& in iſer F

22 5

0

Indubitato, ut 1bi dunt quod nona umacss, flallega alegatione non 0 ro contumace. lec detetur prima. co cit quiatalis erro cludit A lex poſt d quod Bald. in 1 fach ignor.& q ges ſacratiſſimæ.( declarationes deb poteſtde lib. ca 6 inli in fin, ff,de al quelibet cauſa eni declara, dummod traius prohibitiui 7 vilenotorium& i temprobeturiſte tetur.ff. de confel col in tertio. Corn j. Etdicit Bald. in minor. quod prol ris. diautem perſc turper ſuum ſacr. cdo conſil Ixxi. co re quando eſſett tisuel aliæ coniec offuſcarentpræſi betprelumat ſcit lera dicutper Ale

PRAESV 1 1 errine gulletpreſa uilgrobetir Que

clum tertij. num.2 3 uunentitenorem ſi ſimpliciterdicat ſintperii,ut ſcianta