ui l.in lomnioni eſta. Angiillchnin dlig Limiatuyi de præiudiiotenin ſcium no cebet ligg, tin c.ſtatotuom cn reſcriptin ſerofm ſtera in gln zackt debetaliquiiſtaina uitur Feli inc.inti fic.deleg&indii climitatur glinl lü A demonſt queulhi bono uiro:mmibhi- geretur dehrunms uide Anddialit Ingutin j colderin uem facwmend in li ad qurlinit undo limitarorpelt talis præſomptoln um illi proquop

6

7

8

72²1

de utilitate animæ, per gl.in c. i. de ſcrutin.& Anch. in d. conſi. cIxxix. de quo dic ut ſupra. fQuarto limitatur, quando agitur de aliquo promouendo: quia tunc integritas nõ præſu mitur, imò debet adhiberi aliqualis informa tio, ſecundũ Card. in Clem. i. in ſecundo no tab.de conceſſ.pręb. Feli.in d. c. cùm in iure. Sed tu dic, quòd iſta nõ eſt limitatio ad regu lam:quia etiam in tali caſu quis præſumit᷑ bo nus. licet lex nõ ſit cõtenta ſola præſumptio- ne, ſed ulterius requirat adhiberi aliquas in- formationes:de quo dic ut in c. fin. j. eod. Quinto limitatur, fubi ex neceſsitate uitæ præcedẽtis, aliud induceretur. regula, ſemel malus. de regul. iur. in vi. S. ſancimus. in auth. de teſti.l.de minore.. penul. ff.de quęſtio.& per Bal. in l. i. ante fin. C. ſi quis omiſſ. cauſa teſta. ubi dicit, quòd quando ex actibus præ cedentib.oriret᷑ cõiectura doli, talis præpon deraret:& fducentos uigintitres caſus in qui bus capitur præſumptio doli uel fraudis, po nit Lucas de Pen. in J. quemadmodum. C. de agric.& cenſ.lib.xi.& dicemus aliquid loco

9 ſuo. Sexto ultra Doct. declara, fut licet quis

præſumatur bonus, non tamen præſumitur

10 optimus. Et propterea, ſſi ſtatutum requirat

ad probationem alicuius negocij teſtes opti mos, ſeu optimæ opinionis, debebit illa qua litas articulari& probari, ſecundũ Ang. inl. ij..diem.ff. quemad. teſta. aper. ponderatur doctrina Bart. in§. ſi quis neget. in ult. col. u- bi Ioan, de Imol.idem tenet, ead. l. Et idem te nuit Ang. de Aret. in§. item uerborũ. Inſtit. de inutil.ſtipul.& Alex. conſil. Ixxxij. in pri- mo uol.& conſil. xlij. in v. col. in iiij. Barthol. Veroneñ.conſil.lviij.in ult.col. Soci.conſil. cclxxiiij. in antepen. col. Decius conſil. cec- xxi. in pen. col. in nouiſſimis.& conſil. xxvij. in iiij.col. Moder.in l.nec quæſtio. in penul.

char. ffide quæſtio. Contrariũ tenuit& cõ- 40

ſuluit Ioan.de Ligna.ut refert Imol. in d. 6. ſi quis neget. per text.in authen. ſed cùm teſta- tor.& melius in corpore ubi ſumitur. C. adl. falcid. ubi lex requirit præſentiam optimorũ teſtium,& tamen nõ uidetur ꝙ iſta qualitas ibi ſit probanda. Et ibi etiã idẽ tenet Fran. de Rampon. per illum tex. Et eandem partẽ ſe- quutus eſt And. Sicul.per quaſdam rationes ſatis leues in c. tertio loco. in penul. chart. de probat.ubi uoluit, quòd imò quilibet præſu matur etiam optimus: ſed dictum ſuum nuſ- quam probatur. In eandem opinionẽ etiam uidetur inclinaſſe Franciſ. de Curte, in tract. de teſtib.concluſ.xxxv. Non recedo à pri- maopinione, quia uidetur uerior& cõmu- nior. Nec obſtatd. auth. ſed cùm teſtator. quiaille tex. non loquitur circa probationẽ, ſed relinquit rem in terminis iuris:unde ſi re plicaretur in dubium ueritas inuentarij, pu- tarem illam qualitatẽ eſſe probandã. Præte rea ille tex.procedit ſecundum ius cõmune, ſed ſi ſtatutũ hoc requireret, in dubio debe- ret fieri interpretatio, quòd uellet aliquid a- gere iure cõmuni.arg. c.in his. j. de priuileg.

rcgula tertia præſumpt.

722

per Bart. in J.ij. ff. de uſucap. in J. iiij. 6. prætor ait. ff. de dam. infe, cum ſimil. per Iaſ. in l.pro perandum.§. ſin autẽ alterutra. in ij. col. C. de iudicijs. Et idem puto, etiam ſi ſtatutum re quireret teſtem omni exceptione maiorem: quia licet quis pręſumatur bonus, nõ tamen in tali caſu præſumeretur maior omni exce- ptione.& ita loquitur Deci. in d. cõſil. xxvij.* tSed quid ſi ſtatutum diceret, quòd eſſet bo-

10 næ exiſtimationis? Dubium facit, quia licet

quis pręſumatur bonus, tamen poteſt eſſe ꝙ ciues eum malũ exiſtiment. Sed tamẽ in iſto caſu putarẽ nõ opus eſſe iſtam probare quali tatem: quia quilibet nõ ſolùm præſumit᷑ bo- nus. ſed etiam præſumitur bonæ exiſtimatio nis& famæ. l. penul.§. i. ff. de uar.& extraor. cogni. l. quæcunq;.§. fi. ff. de public. per Bar. in tract.ſuo præſumpt. in prin. Sedpone quòd pars non probauerit uel articulauerit

20 de iſtis qualitatibus, an iudex ex officio poſ-

ſit ipſe recipere informatiões? Circa hoc cre derem quòd ſic, ꝑer gl. in J. iij. in uerb. inimi- citiæ.& ibi Sali. ff. de teſtib.& gl. in§.i. in uer bo, officij. in authen. deteſtib.& ibi Doct. Et iſtud poſſet fieri etiam publicatis atteſtatio- nibus. arg. c. cùm clamor. S. de teſti.& tales in formationes debet iudex redigere in actis, nam alias teneretur in ſyndicatu, per doctri- nã Bart.in l. Lucius. ff. de his qui not. infa. Et

30 ita intelligo q́d not. Fulg.in d. l. iij.§.tu magis

ſcire potes, ff. de teſti. Et hoc ſuadet æquitas. PRAESVMPTIO III.

1 Idoneus quilibet eſſe præſumitur.

Ibi. Reſcriptum ſi contineat clauſulamè ſt eſt idoneus, non eſt o- pus probare talem qualitatem.

2 Aetas poſita in conditione, regulariter debet probari ab eo qui eam dicit eueniſſe:& quare.

3 Clauſula, ſi meruerit, ſiſit idoneus, uel dignus&c. quid ope retur in reſcripto, cum regulariter quilibet præſumatur idoneus, meritus,& dignus.

4 Superfluum non dicitur illud, quod licet in ſenſu directo ni- hil operetur, operari tamen poteſt in ſenſu contrario.

s ldoneus quilibet præſumitur quo ad mores, non quo ad alia extrinſeca. Ideo nemo diues, nemo doclus, niſi probet, præſumitur.

Ertio. Quilibet præſumitur idoneus. c.dudum.j. eo. i. quæſt. i. C. ſicut. Et pro- pterea in reſcripto in quo appoſita ſit clauſu- la, Si eſt idoneus, non erit opus probare talẽ

5o qualitatẽ, q;uis poſitam in conditione: quod

eſt mirum. b Sed uidetur facere contra opin. Baldi& Sali.in l. cũm te. C. de probat de qua ſupraà dixi, uerſ. xiiij. tquòd licet quis præſu- matur idoneus ætate, tamen iſtud non proce dit quando ætas eſſet poſita in conditione: quia qui dicit conditionem eueniſſe, debet probare. l. ex his. C. quand. dies leg. ced. Nilſi reſpõdeas, quòd iſtud procedit in ætate quæ ex tempore uariatur: ſed nos loquimur quo

6õo ad mores, qui præſumũtur ſemper boni. Fa-

cit pro iſta præſumptione text.inl. ſeruos. ff. de

11

2

a Mmnia quæ in hac limitatione ha clenus ſcripta ſit, Comnes autorita tes Doct. hactenus recitatæ, multo plura ad huius li⸗ mitationis dotem tradit Pet. de Mon cada in tract. de te ſub. quem fecit ad ſupplendũ& per ficiendum tracta- tum lIoannisCroti, qui morte præuen tiss, nõò potult per- ficere ſuum tracta tum de teſtb. ideo dictus tmactatus Pe tri cõtinuatiuè po nitur cum tracta- tu Croti, quem ui- de num. 392. cum plurib. ſeq. Hip pPol. Marſil. ſing. 187. qualitas ap- poſita. ubi addu- cit dicta Ang.in d. I. ij.§. diem.& in l. uel negare. eod. tit. Alex.& Ang. de Aret. in locis præallegatis.

b CEt iſta uidetur communis opinio Doct. in d. c. du- dum. ubi latißimè Felin.col.antepe⸗ nul. cum tribus co lum. præcedenti- bus, ubi laté an de- beat probari ido- neitas, et uerificari ante prouiſionem ſeu collationẽ,& an debeat præce= dere cauſæ cogni- tio, et qualis, an ue rô ſufficiat ſola præſumptio natu ræ quòd quilibet præſumatur ido- neus, niſi cõtrarii probetur Et Bald. in l.neque natales. col fin. cum pen. iuxta fi. C. de pro- bat. Et Oldra. con fil. 41. breuiter ui- detur. ubi ponit de clauſula, ſi ſit uitæ laudabilis.& ali⸗ quid per Lapum alleg. 61. uiſis. Bar tol. in l. muto.§.j. in fine. ff. de tutel. Bald. in Margari-

ta, in uerb. clauſula.& copioſe Petr. de Anch. in Clem. 1. col. 6. ꝙ ſeq. de conceſſ præb. ubi etiam Imol.col. 2. nu. i2.& latius idem Imol. in Clem, i. col. 4. de off. deleg. cũ ſimil. HHhn 2