4⁰

eit. Ge uerb. oblig cõment. 4

pa& mora domini infra tempus iudicati, do- minus cum ſit debitor quantitatis, prætextu certæ ſpeciei quæ eſt in facultate ſoluendi, li- beratur.l. electio. õ. ſi is quem.& l. ſi plurimũ. 5. fi.ff.de noxalib. Secus in ſtipulatione alter natiua, quia cogeretur ſoluere quantitatẽ. I. græcè.§. ſi quis Stichũ. infra de fideiuſſorib. moder. in l. quod te. ff. ſi cert. pet.& tex. in d. §. ſi quis Stichũ. expreſſe cõſiderat talem ca- ſum. Tertio facit, quia cùm ſtipulatio faciat contractus innominatos natura ſua reuoca- biles, l.ſi pecuniam. ff. de cõdict. ob cauſ. am- plius nõ poſſe reuocari, l. Labeo ſcribit ſi mi- hi bibliothecã. ff. de cõtra. emp. certè multò magis deberet facere ut quis teneat᷑ in plus: quia cõtractus à quo per pœnitentiã licet re- cedere, dicitur inualidus. Bar. in J. qui ea mẽ- te. in quarta oppoſ.cum reſpõdet adl. ſi con- uenerit. ff. de fur. Vnde puto faciendas eſſe duas concluſiones. Prima eſtIn contractib. innominatis addita ſtipulatio propriã natu- ram ſeruat. l. ex placito. C. de rerum permut. J. ſiue apud acta. C. de tranſactionib. Bart. in d. l.ij. C. de cond. ob cauſ.& d. l. Labeo. cum notatis per Bal.& Paul. de Caſt. in d. l. quam- uis. C. de tranſactionib. Et ratio eſt, quia cùm iſti contractus innominati ſint debiles, non uidetur actum ut ſtipulatio ab eis reguletur, unde ſeruat naturã ſuam. Contra hanc con cluſionem obſtat textus in d.l.cum mota. C. de tranſactionibus. ubi ſtipulatio in contra- ctu innominato facit ut agatur ad intereſſe cõtra obligatũ ad dandum. Sed ad illum tex- tum reſpõdet Socinus hic, quòd imò ibi erat obligatus facere, ex quo illa uerba, Et partẽ bonorum acciperet, importãt traditionem. I. naturalis.§. i. ubi Bart. ff.de præſcript. uerb. Nec obſtat quod ibi erat obligatus in gene- re, quo caſu uidet᷑ eſſe obligatio dationis, per tex in l. ex empto. ff. de act. emp. quia ipſe re- ſpõdet duobus modis, ut hic per eum, utpro baui. Tu dic, in caſu d. l. cum mota. non uide- tur actum ut trãsferatur dominium, ex quo debitor nõ tenetur de euictione.l. ſi pro fun- do.C. de trãſactionib. ſecus in caſu d.l. ex em pto. Confirmat iſte intellectus ex uerbis le- gis. Nam dicitur competere actionẽ ex ſtipu latu: ſi em̃ ille fuiſſet obligatus ad dandum, agendũ erat certi condictiõe. Inſtit. de uerb.

20

30

40⁰

obligationib. in prin. Et certeè illa lex aliter in 5°

tellecta induceretunum incõueniens: quod cùm in contractu innominato ideo præciſe nõ agat̃ ad dandũ, quia ſunt debiles, ut dicit Bart.in J. ſtipulationes nõ diuid.j. eod. ubi in teruenit ſtipulatio, ceſſat illa debilitas,& ta- men adhuc nõ agerei præciſe. Secunda con cluſio eſt:tIn contractib.nominatis ſtipula- tio imitat᷑ eorũ naturã. d. l.ſi ſtipulatus.& d.§. belliſsimè.cũ ſim. Et ratio eſt, quia tũc uidet᷑ adiecta tanquã quid acceſſoriũ, ex quo om- nes contractus nominati de ſe erãt efficaces. Cõtra iſtã concluſionẽ obſtat l. emptio.ff.de reſcind.uend.ubi re nõ tradita, cõtractus em ptionis per cõtrariũ cõſenſum reſoluit᷑ ipſo

60

iure, iuxta l. ab emptiõe. ff. de pactis. ſecus ſi interuenit ſtipulatio. Poteſt reſpõderi, quòd illa lex non loquit᷑ quãdo ſtipulatio interue- nit in cõtractu tanquã acceſſoria, ſed tanquã principalis ex poſt facto. Item ſtipulatio imi tatur naturã cõtractus circa effectus ipſius, nõ circa reciſionẽ, ex quo alias operaret᷑ con tra effectũ. arg.l.legata inutiliter. ff. de adim. leg. Secundo obſt. J. ratio. 5.i. ff. de act. empti. Sed pro reſpõſione eam intellige ut hic per Iaſ. ad aliud ꝓpoſitũ. Tertio obſtat q́ͥd ponit Bart.in l. ſingularia. ff. ſi cert. pet. ubi ſi ſtipu- latio interueniat in cõtractu bonę fidei, tamẽ ipſa eſt ſtricti iuris::& eſt tex. in l.in bonæ fi- dei. in uer. cõdicturũ. ff. de eo qᷓd certo loco. Iaſ. in d. l. ſingularia. non uidet᷑ tenere illã opi nionẽ Bart. Pro quo facit, quia quãuis pacta ſint ſtricti iuris, ut notat᷑ inl. i. ſupraà tit. i.tamẽ addita cõtractui bonę fidei, eius naturã imi- tantur,& ſunt bonę fidei, ut notant Dd. inI. pacta quæ cõtra. C. de pact. Sed tamẽ tex. in d. l.in bonæ fidei. obſtat: unde tu reſponde, quod ibi ſtipulatio nõ interueneratſuper eo, ſuper quo factus fuit cõtractus bonæ fidei: nam ibi fuit celebratus cõtractus emptionis & uenditionis, deinde per ſtipulationẽ fuit aſſignatus certus locus in quo ageret᷑ ex con tractu in perſonã,& ſic condiceret᷑.§. in per- ſonã. Inſtit. de actionib. actiones em̃ ex illis cõtractib.ſunt perſonales.5. ſequẽs.Inſtit. de actionib. Quarto contra iſtam concluſio- nem facit tex. in d. l. miles.§. decẽ. Moderni hic reſpõdent, in caſu illius§. fieri nouationẽ de iure fforũ, unde ſtipulatio nõ regulatur ſe cundũ naturã actus nouati. Quæ concluſio non eſt uera:quia ibi nõ fit nouatio etiam de iure fforũ, ut per Bart. in d. l. ſingularia. per tex. in l.duo ſocietatem. ff. pro ſocio, alias ſe- queret᷑ quòd illa lex hodie eſſetcorrecta Prę terea ſtipulatio nouans regulatur ſecundum naturã pręcedentis cõtractus, ut eſt tex. in d. J. ſi ſtipulatus. tradit Bartolus in l. aliam, ff. de nouat.& in I. i.; hæc actio. ff. ſi quis teſta. lib. iuſſ.eſſe fuerit. Aret.in d.l.ſtipulationes non diuid. in x. col. reſpondet, quòd d. l. loquitur quando ſtipulatio interponitur ſuper obli- gatione deſcendente ex delicto. quæ ſolutio in totum non ſatisfacit:quia dominus ibi te- nebat᷑ ex iudicato,& ſic ciuiliter& naturali- ter, ut declarat Bar. in l. Iulianus uerũ debit. ff.de condict. indeb. Tu reſpõde aliter ad il- lum tex. quoòd illa lex nõ uidet᷑ loqui quãdo ſtipulatio interponitur fuper ſentẽtia,& ſic in caſu mixto, ſed arguit de uno eorũ ad aliũ ſpecialiter:& ſic ibi non eſt uerum dicere, ꝙ ſtipulatio fuerit interpoſita ſuper contractu uel obligatione aliqua:qᷓᷣd apparet etiã ex ra- tiõe tex.ibi, Inea fingula ſtipulari poſſumus: nã de natura actionis noxalis nõ eſt ut dent᷑ ſingula. Et per hæc ſit expedita præſens rub.

1 Vhi cõſtat aliquos ſimul collocutos faiſſe, præſumitur in du bio quod ſe intellexerint, et uim ſermonis perceperint.

2 Præſentia teſtis in teſtamẽto an ſuſficiat, ita quòd non requi ratur intelligentia.

a Adde Ioannè de Imola in l. iiij. g.Cato.in v. oppoſ.Bar. J. eod.

4¹