iij.de re milit.

868

ſeueritas etſi lenioribus uiris in expetenda ultione paulò acerbior uideatur, nõ tamẽ du bium eſt, quin publicè expediat diſciplinã il- lam ſeruari. Quapropter& Modeſtinus, In bello, inquit, qui mandata nõ ſeruauit, capite punitur, etiã ſi res bene ceſſerit. Et hoc maxi mè obſeruandũ eſt, cùm iuſta ex cauſa prin- ceps id indulgere abnuit, ut quia miles is ra- ra aliqua uirtute inſignis ſit, uel ſupra cæte-

poſſit, idcircoq́; in apertũ diſcrimen eum pro dire nõ patiat᷑. Si tamen ipſe dum duelſũ ſine dedecore detrectare deſiderat, prohibitionẽ dñi procurauerit, tunc arbitrarer haudquaq́; ſic excipientẽ audiri:nec enim eius qui prohi bitum ſe allegat, audiri defenſio ſolet, ſi ipſe hoc affectauerit, uel cauſam pręſtiterit. Eadẽ

lij in fin. ſi quis ratio eius habenda, qui prohibenti ſubiectus

calit.

amplius nõ eſt, uel militis qui à præfecto ſuo exautoratus eſt: nec enim poſtquã ſe ab eius 20 dñi poteſtate ſubtraxit, illius dicto audiens amplius eſſe compellitur, poteſtq́; pluris fa- cere honorẽ ſuum, qui ex detrectatione non parum læditur, quàm extincta clientelæ ob- ſoletaq; nimium iura.

Quid in filioſi mil.ſi pater prohibeat: quid ſi conſanguinei. Cap. XXVI. Ed quid in filiofam. dicendum, quem pa ter cõgredi cum aduerſario prohibet? Et 30⁰

ſolent hac in reCenturiones patriam poteſta tem pili facere:quoniã diſciplina caſtrorũ an

poſtlimin. 6.ſ tiquior ciuibus Romanis charitate liberorũ lius. dere mil. fuit. Hincq;inſtitutũ, ut in caſtrenſib. poſſint

filijfam.ſeparatũ à cenſu paterno peculiũ ac-

leum qui. eo.ti. quirere: nam& pater qui filiũ debilitauit, pol

Quid ſi conſan⸗

licemq́; præcidit(huiuſmodi murcos Latini uocãt)ne militiæ nomen daret, ſeueriter pu- niendus eſt. Sed hæc quæ de legitima militia

ex diſciplina ueteꝶ introducta ſunt, ad repro 40

bam hanc duelli conſuetudinẽ protrahenda non uident᷑, cùm iure naturalipatri filius ob-/ ſequi debeat: quod& lege diuina conſtitutũ eſt, cuius obſeruatio maximèin his certami- nibusreligioſa eſt. Necdeficiũt ueterũ exem pla, quibus apparet eos qui aduerſus paren- tum iuſſa, uel eis incõſultisſpontaneã pugnã iniuerũt, cęſosuel malè perditos fuiſſe: quod in Hectore Homerus, in Parthenopæo Pa- pinius oſtenderunt. Sed& omnis doctrinæ 5o parens idem Homerus Menelaum à Paride Keieeti ſic reſpondentem inducit:

Sac pater ipſe tui Priamus ſit ſœderis autor, Sacra loui temerè uiolet ne fœdera quiſquã: Nã genitis eſt fluxa fides, nec pactio curę eſt

Quid ſi cõſanguinei& maiores natu pro-

guinei prohi- hibeant: Et nõ putarim id ſufficere, cùm tan-

beant.

ta nõ ſit eorũ autoritas: niſi fortè duo inuicẽ cõſanguineide pugna ambigãt:ad cõmunes enim eorũ gentiles pertinet, ut partes ſuas in 6o terponant, in cõcordiamq́; redigãt, cùm uter cunq; eorũ uincat᷑, iniuria& dedecus ad eoſ- dem ſemperperueniat:maioreq́; exiſtimatio ne is erit, qui certamen ſuſcipere noluerit, ne

cognato ſanguine manus polluat. Nã ſi Iulia Papia inuito denũciari cauſa teſti dicendi aduerſus cõiunctos prohibet,

D. And. Acciati

869 lex

quan-

tè magis cauſa duelli deteſtatio admittenda

nõ eſt? Scimus enim q́; horrenda apu quos fuere huiuſmodi certamina diarũ apud Græcos pręſertim, inde argumẽ-

ta emanauerint: q́;uis nec noſtra tempeſtate Eteocles& Polynices deſint, nec ſolũ res ge ros ingẽti animo,& cuius opera ſibi uſui eſſe i0 rẽte in Hiſpania P. Scipione Corbis fueriu & Orſua, cùm in pręſentia inter fratres&pa- trueles maximè uigeãt huiuſmodi odia, eòc

teris deteſtabiliora, ꝙ nõ de honore& fama, ſed de auaritia et pecunia, ferro tranſigit᷑. Sic & Catullus:Socer generq; perdidiſtis omia,

Quid ſi duclor exercitus. Cap. XXVII.

—

*

2

d anti- quot tragę

monij llege aete

Vctoris quoq; exercituũ aduerſus pro uocantem, nõ iniuſtam eſſe excuſatio-

nem, nuper in hac ſpecie pronunciatum eſt.

Ferdinandus Daualus Piſcarię marchio Co

mũ in Inſubribus, exercitu à Carolo v. Imp. Franciſcoq́; Sfortia accepto obſidebat, cùm loannes Cabaneus, quem Vandaneſium uo cabant, Franciſci Francorũ regis præfectus

ea lege urbem tradidit, uti ſalua ſibi Kußeh litibus, itemq́; ciuibus ſua omnia eſſent.

1

1 cC

recuſauit ille, ſuaq; fide ita futurũ promiſit: at ingreſſus Hiſpanus miles fruſtra obnitente Daualo urbem diripuit. Eam rem iniquiſsi- mo animo tulit Vandaneſius, protinusq́; has literas ad Daualum exarauit: Quòd urbem Comum aduerſus pacta mihi tecumconuen ta diripueris, diripiue à militibus tuis permi- ſeris, improbè, auarè, perfideq́; feciſti. Has li- teras nec reſponſione quidẽ dignatus eſt Da ualus. Quæſitũ eſt utrum ſaluo honore certa men recuſare potuerit: Et omniũ cõſenſupo tuiſſe reſponſum fuit:quoniã nõ debet quiſ- quam magiſtratus ſibi demandatã prouinciã in caſum dare, nec ſuæ fidei mandatũ munus deſerere. Quod ſi interim hi durante magi- ſtratu in ius uocari nõ poſſunt, multò minus in duellũ poterũt. Idq; maximè in duce belli obſeruandum eſt, qui cõſilio magis quàmar morũ induſtria hoſtes ſuperare debet. Nam, ut inquit Euripides in Phœniſſis, Cautus Im perator eſt audace laudandus magis. P. Sci- pio cùm tanꝗᷓ parũ pugnax incuſaret:xlater me Imperatorẽ, inquit, nõ militẽ genuit. C. Marius Cimbrico bello Teutoni prouocãti, ſi cupidus mortis eſſet, poſſe eum laqueo ui- tam finire, reſpondit. Sic& diuus Auguſtus M. Antonio à quo prouocabatur, ſatis mul- tas illi ad interitũ patére uias. Complura ſunt ueterũ hacde re exempla, quæ ſciens præte-

reo. Illud nõ omittendũ, cùm magiſtratu fun .„„. C 4, ctus fuerit is qui prouocatur, tum defendere

cauſam debet, interim dies iure diffiſſus eſt.

Quid ſi alia iusla cauſa impeqliat.

Caput

XXVIII.

X his igitur in eam ſententiam adduci

poſſumus, ut quoties iuſta aliq

ua impe/ dimenti

54

.ij. adllan ieſt.

l. parilitdci

—

c aul lih gele ge a¹

bih 6 iiam

uilſuuenis imul qaudum Ilparias qvoch rckkt alache cteperſonain mablenem pre uücettamen, cli erneeui ſolea

uncxptiullegia

donerecompel mualaunorum dwitiquæ quor kulntkddens,ſit Etrurl Onlipræterito Qulberãcũpri mi. Gquæſ orzlenesplurim ferteimiltaris enpoetain Da dhonor ide mi wuiadpugnän dim mp.quadã rlKannis, aut decogantur. N bclegecautäeſt rlars deruij unoulc ad qua diRomanos iu nano olui,In( mulogenüku litaw eſl llelibernatea lidlſ. ircius