12

a Idem in d.. Cato.

b l ſi nõ ſortem. 6. ſi decem. de cond. indeb.d. §. decem.

13 c l.j. de cond.ob cauſ.

d l. ſi ſipulatus. in fi. ae ſolut.

14

e d.. ſi decem.

15

f l.qui res.§.a- ream. de ſolut.

gl. inter.§. ſa⸗ cram.j. eod.

16

824

a C Aut ſtatim.) Dictio, aut, hic nõ ſeruat naturam diſiunctiuæ, ſed ex diuerſitate facti ſupponit diuerſum ius*: aut enim debitor ho minis, qui dimidium Pamphilum ſoluerat, deinde Stichum integrum ſoluit,& condicet illud, quod in Pam

philo præſtitit: aut aut ſtatim* repeti 5 adhuc Kurgritie poteſt, aut in pẽden- minem non fſoluit 3.

Rinteriminpa den ti eſt, donec alius de tibeſtliberatto. tur. Eiuſdẽ conditio

b ¶Repeti.) Cõ dictione indebiti:licet alij condici ob cauſam non ſolutam dicant, cùm hic per errorem ſo- lutum non ſit: quod tamen cõmuniter nõ ap probat᷑.t Nam quotieſcunq; ſoluitur id quod uerè debebatur, deinde incipit nõ deberi, da- tur condictio indebiti. Si uerdò nondum uerè debebat᷑˖, cõdictione ob cauſam agendũ erit:: ueluti cùm legatarius ſoluit cauſa cõditionis adimplendæ, deinde legatum repudiat.

c IIn pendenti.) Reſpectu debitoris: alio quin poterit creditor interim cum debitore agere, ut integrum hominem det. Idemqʒ eſt aduerſus eum, qui diſiunctiuè teneat᷑, ut Pet. Cyn.& Pontano uidetur:quæ ſententia plu- rimum quadrat uerbis legum.t Nec; nos mo uet quod alibi dicitur, ſi Stichum, aut decem debeam, ſolutis quinq;, competere creditori actionem ad reliqua quinq;?. quibus uerbis arguitur, non poſſe creditorem integra de- cem petere. Nam reſpondendum eſt, cõſide- ratum ibi fuiſſeeffectum, cùm tametſi decem petat, non tamen in effectu ultra quinq; con ſequitur: quia accepta teneretur compenſa-

re:nec enim illud reſpõſum principaliter at/

tingit de iure creditoris, ſed ſolùm quomodo condicere ſolutam partem debitor poſsit, u- bi in alia ſpecie ſolidum pręſtiterit. Cõmunis tamen ſententia aliter ſe habet, ut debitor ho minis quãuis Stichi partem præſtiterit, poſ- ſit nihilominus interim in totum conueniri: ſed qui diſiunctiuè Stichũ aut decem debet, parte Stichi ſoluta, in reliquam ſolùm partẽ cõueniatur.In priore enim caſu Stichus non erat in obligatione:unde ſoluta parte, nihil di citur ſolutũ:in poſteriore nõ ita eſt. Sed hanc ego differentiam nõ probo, cùm obligationẽ hominis,& diſiunctiuam ubiq; uideamus æ- quiparari. Et hæc in ipſis principalibus pro- cedunt: quid uerò in hæredibus ſit, in ſeq.§. attingam.tCæterũ hic generaliter quæritur, an ſemel nata obligatio unquam ſuſpenda- tur.Et in id deuentum eſt, ut quantum ad ſub ſtantiam nunquam ſuſpendi dicamust᷑: quan tum uerò ſit reſpectu executionis, non ambi gitur poſſe eam in pendenti ſtare: ſicut& in pendenti eſſe poteſt, nunquid futurum ſit, ut naſcatur obligatio: cuius rei exemplum eſts in eo qui fructus debet, quos in fundo Tre- batiano naſci hoc anno contigerit.

d ¶Eiuſdem cõditionis.) fIn hoc tamẽ eſt differentia, quòd cùm aliqua diſiunctiuè de- bentur, utrũq; eſt in obligatione: ſed in debi-

D. And. Alciati

10

20

30

4⁰

50

60

8²5

to hominis, nullus: uerũ is qui præſtitus fue- rit, retrò fingitur fuiſſe promiſſus.&ita aiunt cõmuniter. Ego has obligationes generali- ter æquiparari arbitror. Vnde ſicut promiſ- ſor hominis tenet̃ in unumquenq; ſub condi

tione, ſialios nõ ſol

nis ¹ eſthæc ſtipula⸗- uerit': ita qui Sti-

tio, Stichũ aut Pam- 3 de Hanpſi „2rlIIl ondit,

philũ dari. Ex his 181 Btcht tenen, ſi

tur ſtipulationibus Philum nõ dederit:

& eodem modo ad

Pamphilũ, ſi Stichũ nõ dederit. Solumqʒ illã differentiã cõſtituo, quòd in obligatione diſ- iunctiua, cùm de paucioribus ſpeciebus aga- tur, maiorẽ affectionẽ uident᷑ cõtrahentes er ga illas habuiſſe, qᷓ́; in obligatione generis, in

qua de infinitis ſpecieb. agitur.Ex qua diffe

rentia reſultant aliqui effectus. Quapropter ſi dñs Pamphili ſtipulet᷑, Stichũ aut Pamphi-

lum dari, in Pamphilo nõ ualet obligatio: un

de qᷓ;uis interim alienet᷑˖, nõ poterit in eo fieri

ſolutio. d nõ procedit, ſi dominus genera-

liter hom inẽ ſtipulatus ſiti. Et ratio eſt, quia in obligatione diſiunctiua nõ ualuit promiſ-

ſio Pamphili, fcùm nemo poſsit rem ſuam ſti pulari ſibi dari: quocirca uidet᷑ dñs pure ſti- pulatus Stichũ ſibi dari. Sed in obligatione generis non uidetur ſtipulator aliquã ſpeciẽ tunc conſideraſſe, nec magis de uno ſeruo e/ giſſe q́; de alio, quamobrem attendimus ſolũ tempus ſolutionis, quo tẽpore electione de- bitoris incipit certũ eſſe quis pręſtabitur. Eo igitur tempore Pamphilus dari poterit, tanꝗᷓ dominus rem ſuam in eum caſum ſit ſtipula- tus, quo ſua nõ ſit. Ex eadem quoqʒ differen tia illud conſequens eſt, ut ſi hominẽ mihi de beas,& ego tecũ paciſcar non petere Stichũ, remaneas obligatusin quemlibet aliũ præter Stichũ k. quod nõ eſt ſi diſiunctiuè Stichum aut Pamphilum debeas. Nam cùm par cauſa utriuſq; habitam rationẽ oſtendat, ſipromiſe rim alterũ non petere, in totũ liberaris, ne& alias diſtunctiua obligatio contra paciſcentis intentionẽ fieretpura. Nec aduerſus noſtrã hanc generalem traditionẽ urget ſ quod ait Iureconſulcus, ſi cùm deberem tibi Stichum aut decem,& credens purè Stichum debere, eum præſtiterim, condictionem mihicompe tere:& tamen hæres, à quo generaliter homo legatus eſt, ſi credens Stichum legatum ſol- uerit, nõ cõdicetn. Nam id introductum eſt, non quod differentia ſit inter obligationẽ ge neris& diſiunctiuam, ut pleriq; omnes opi- nantur: ſed quia differentia eſt inter contra- ctum& legata:nam in cõtractibus ſoluto Sti cho per errorem, ſi debitor decem ſoluat, re- trò fingitur hæc quanrtitas fuiſſe in obligatio ne:quia in contractibus conditiones trahun- tur retrô“: unde ſequitur, ut Stichus repetat tanq́; indebitus. Sed in legatis ſoluto Sticho, ſi quis offerat alium, nõ tamen fingitur illum alium fuiſſe in obligatione,& conſequenter Stichum indebitum, cuùm in legatis conditio nes

i l qui decẽ Stichum. J. ſolut.

19

20

K Iſiunust

ſiſüpuldeß ctis.

21 1Inl cum bi fi decoudi

s oluete patte gagettatbaljs c areirolio,ta quo natorconueniter

ninöpoſſe cogi u

ſaguurquodeſt iyeect cim agit nemalquis conleq tmus, cimnõöal thosboluitquam nfortisin eam ſet darqulahieprobatt dnne amiliæ erciſc narterbsipſe ſoluiſt milecogere utpa tum maluerit ſolu er guiſponte ſolu iiepowiſetipſelil ianteiudiciũ nõ 8 ulolueret ded iernlultkmilixer lalusquocaluna urkerrie ihen bid tätiedenmen heit duod lü 1 atis pote 3 eredid olui