Teil eines Werkes 
3: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iureconsulti clariss. lucubrationum in Ius civile
Entstehung
Basileae [ca. 1550]
Einzelbild herunterladen

51

ne dif. conſe⸗ aduer-

m pro- exſo Odauté Ada eee Ant, m.* umnec

derſecu-

nen inde

dneper-

cum offi

d actio,

ne in fa⸗

mrecen

aiam eſ- enomen

lij ue, a⸗ t der il em lexinno cont inpmu Cs pro- ſico ge. u in mi⸗ nhſifin etillas eX inaf gui non econſul⸗ recentio- mofficiũ mercena- riſdictio- ol. d imper] ſonã expe

non pertl

uur exiudi nantur.

uetita ſ

A2⸗ bs de⸗

ens eſt quę

actionem

Cudx ofli⸗

at:& in fa⸗ iiſententia probetur, idicẽdum d ſi lex non quancunc; tcontumas conſtituat; Wexrraordi

xXLV denelh

a D. Ant. de Ca naro. in tract. de excu.

b I. qui in carce rẽ. de his quæ met. cau.

e Aret. in l. accu ſat. C. eod.

d Bal. in l. planè. de pet. hær. et ibi Alex.

e Alb. de Roſ.in q. xxxiij. in q. xxxij. co loco.

f Balq. in extra- nag.de pac. ſtã. in uerb. admittemus.

g Albe. in q. xlj. co loco.

h De pace cõſtã tie.& inl. ſci re.. ſequẽs de excuſ. tut.

i In rub. de off. ordin.

k In. duo. de re iudic.

52

cti interrogati Marianus Socinus,& Tho- mas Dotius reſponderũt:. ſed et ipſe credide rim, poſſe eum qui contumax ſit, reſciſsionẽ ſentẽtiæ petere ex edicto prætoris, quaſime tus cauſa abfuerit, cum carcer iuſtam timo- ris excuſationem afferatb: quod ita uerum eſt, ſi iudex ipſe uir toruus fuerit,& qui e-

tiam abſq; indicio plectere reos ſoleat nam

etſi manifeſtum ſit, contumacem illum per calumniam delatum eſſe, non alijs tantum

defendere, ſed etiam ipſi iudici, nemine pe-

tente, abſoluendi ius eſtò. Idem etſi ex leui de licto accuſatus proponatur, uel accuſatio i- pſo iure nulla dicatur. Sed quid ſi contumax redeat,& abſentiæ cauſas alleget, audien- dus ne eſt:& puto audiri æquum eſſes: quod & Alberico Roſato uidet᷑. Cæterũ ex prędi- cta lege ſolùm ea defenſio prohibita cẽſetur, quęadiuuare contumacẽ poſsitſ:quoniã in e- ius damnũ procedi poſſe, dubio procul eſt: nam& hoc ſtatuto ſolũ defenſio reſpectu accuſationis tollit᷑, ſed et quęlibetalia in alijs cauſiss:ut abſurdè tractatũ ſit, ſi quiſq́; de facto aliquid ab huiuſmodi cõtumace petat, poſsit ne cõtumax defendi:& poſſe tandem obtinuit. quòd ſi proponat᷑, iudices accuſatũ hunc pariter& cõtumacẽ admiſiſſe, abſoluiſ ſeq;, ſententiã hanc ipſo iure inualidam Bal- dus exiſtimauit: quod& cæteris perplacet: expreſſo enim iuris errore uidetur lata.

Vter in iudicando dignior haberi debet, or- dinarius, an delegatus principis. CAP. XII.

Ractatũ diligentiſsimè apud Alex. po- 4 ſterioresq́; eſt, uter in iudicãdo dignior eſſet, delegatus principis, an ordinarius iu- dex:& digniorẽ eſſe delegatũ obtinuit: quã ſentẽtiã rationib.multifariã probãt,;uis ni- hil ex legib. adducãt, q́d quęſtiõis terminos plurimũ reſpiciat. Nos id definiri ex Impp. Valentiniani, Valentis, Gratiani conſtit. de officio uicarij arbitramur, qua in ciuilib. cau ſis præfecti prætorio uicariũ iudicare, in mi- litarib. comites, expreſſum eſt. q́d ſi cauſa u- triqʒ cõmunis acciderit, priore loco uicarius cognoſcere, comes illi adiunctus accedere iu betur. Viden igitur, uicariũ præferri, qui ta men iure ciuili ordinariã iuriſdictionẽ non habete licet Pontificum decretis aliter ſit:& diligentius annotanda hæc eſt conſtitu- tio, quò etiam minus ab cæteris perſpecta, dubitabilem alioquin aliam quęſtionem ex- plicat. Fingamus ordinario iudici adiunctũ ex cauſa à principe collegã, qui in diuerſam ab ordinario ſententiã iuerit:quæſitũ eſt, cu- ius potiſsimũ pronũciatio ſit obſeruanda:& negociũ omne ad principem deferendũ Bar tolusk cenſet, qui in dubijs delegati iudicio potius acquieſcat, tanꝗᷓ is dignior ſit. uidetur ſanè huius legis argumento idem eſſe etiam, ſi ea res ad principis cognitionem non refe- ratur: ſed tamen amplius quærendum reor.

In bonorum poſſeſßione adipiſcenda hodie ne

ceſſarium decretum eſſe. CAP. XIII.

Paradoxorum lib. II.

53

T uerborũ inanium captiones exclude

ret, ſtatuit Conſtantinus Impl. in adipi ſcenda bonorũ poſſeſsione, ſi qualiſcunq; te ſtatio etiã apud duumuiros oſtendat᷑, ſuſtice re. Interpretati id ſunt poſteriores, ut ex illis uerbis exponatur, in bon. poſſeſ. neceſſariũ eſſe decretũ interponi:ſed illud ſufficere, ſi quiſq́; apud magiſtratũ municipalẽ bono- rum poſſeſsionẽ accipiendi uoluntatẽ ſuam

10 declaret. Verumenimuero perq́; uereor, ne

hæc uera non ſint: cum teſtatio nihil aliud ſit, q; proteſtatioquædam, quæ loco petitionis libelli ue ſucceſsit:& cum libellus ſcripturã requirat, ea ſolis uerbis efficax eſt. Prius igi- tur quam decretum interponeretur, iure an- tiquo requirebatur is libellus. Verùm Con- ſtantini ea cõſtitutio, loco libell qualemqua- lem teſtationem ſufficere demonſtrauit: ſed

propterea conſequẽs eſt, ut et idcirco ſub

z0 latum decretũ credamus. Cum enim de cor-

rectorijs agatur, quod expreſsim mutat᷑, cur prohibetur ſtare? nam etiã ratio legis, ut inanes captiones excludantur, hoc caſu locũ habet. Quis em̃ ſani iudicij erubeſcat fateri, decreta prętorũ, quę mira quadã ſolen nitate ferebantur, uerborũ uanas captiones eſſe, præſertim cum etiã Iuſtiniani lex atteſte tur, per Conſtantinũ ſublatã bon. poſſeſ. pe- titionẽ fuiſſen? quod ergo de petitione dicit᷑,

30 quid cum decreto cõmune habet: Idemq;

ſar eam poſſeſsionẽ bonorũ illi, quæ furioſo decerni ſolet, æquiparat, ut cum in hac decre tum requiri pluſq́ᷓ; manifeſtum ſit, idem iuris in alijs quoq; eſſe meritò aſſerendũ uideatur. eius uerba hæc ſunt: Curatori furioſi licentiã damus, eam bonorũ poſſeſsionem agnoſce- re, quæ antea ex decreto dabatur,& ad ſimi- litudinẽ bonorũ poſſeſsiõis habere, cum pe- titio bo.poſſeſ.lege Conſtantiniana ſublata

40 eſt,& ab ea introducta obſeruatio pro anti-

qua ſufficit portione. Neq; uero opinetur ali quis, contraria ex eo iuuari, quòd bonorum poſſeſſ. antea ex decreto dari dicatur, quaſi nunc detur: nam ab legislatore id enarra tum ueriſimile eſt: quoniam cum ipſe hanc agnoſcendi licentiã curatori præſtiterit, non ex iure prætorio uidebatur amplius bono- rum illam poſſeſsionem eſſe, ſed ex iure ci- uilio: quamobrem ut ambiguitatem hanc de

so medio tolleret, eandem eſſe dixit, quæ antea

ex decreto dabatur,& idcirco prætoriam.& quod ſubſequitur, petitionem Conſtantini lege ſublatam, ad uerbum illud, habere, per- tinet, quod latiſsimæ ſignificationis eſt,& id quoq; cõtinet, quod ſine petitione habea- tur. Quiòd autem duumuiros eoſdem& ma-

iſtratus municipales, noſtri Doctores cre- dunt, fortaſſe& hoc non ita uerũ eſt: nam ex omni ordine duos eſſe electos magis puto,

6o qui carceribus pręerãt, afaſcibus utebantur:,

apud quos emãcipari poterat, licet apud totum ordinẽ poſſet. Omnino digniſsimus, & maximus inter decuriones honor, duum- uiralis habebatur: ſed de hoc alibi.

ccc 4

I fin. C. qui ad- mit.

m Bart. in l. non ſolũ.§. morte. in iij. coli. de oper. no. nun.

n I. fi.. nos ita- que. C. de cu⸗ rat. fur.

0 Arg. t15. fd

adducitur.

cum ibi no. de uerb. oblig.

pl. ſtip. iſta hab.

de uerb.

I. ſi ꝗs uxori. §. ſi fugit. de furt.

r l. duumuirum. C. de decurio. lib. x.

s I.j. C. de emã. lib.

t Lj. de alb. ſcri.