Druckschrift 
De rei agrariae et saltuariae fundamento geologico / Jo. Frid. Hausmann
Entstehung
Seite
53
Einzelbild herunterladen

Ddemmuuutin

DE REI AGRARIAE ET SALTUARIAE FUNDAMENTO GEOLOGICO. 53

SE TH:

Saxorum deliructio et mutatio in terram ſolutam, tam via mechanica, quam chemica peragitur. Vires deſiructionem mecha- nicam Ppraecipue eflicientes ſunt:

1. partium ſegregatarum grauitasz;

2. aqua, non ſolum in fiatu liquido et moto, ſed inpri-

mis etam eius gelatioz

3. vegetabilium et praecipue quidem arborum radices; quae vires non ſolitariae, ſed plus minusue coniunctae agere ſolent; qua conſfociatione efieclus vix credibiles prodire poſlunt, Nonne- yt cum Lucretio exclamem==

lapides quoque vinci cernis ab aeuo?

Non aitas turreis ruere, et putreſcere ſaxa?

45 dai ME= 41] 1a EEE

Non ruere auolſos ſilices a montibus altis,

Nec validas aeui vireis perferre, patique

Finitl*)?---

Saxorum diſfolutio ibi incipit, vbi partes in eorum forma- done minus intime erant coniunctae. Segregationes partium altractione inaequali efiectae, nec non planae, quibus partes hete- rogeneae inuicem ſcſe tangunt, viribus cohaelionem repugvnanti- bus, viam praeſcribunt. Cuo modo[ſaxorum formatione 1pſa, Prima eorum deliructioni anſa eſi data.

Aqua tubulorum caepillarium vi in ſaxorum ſiſſuras ex1guas introducta, gelatione extenditur, rimas aperit eoque partium co- haefionem tollit. Effectum ſimilem arborum radices cuneorum vil, ratione admirabili exercentz; quod phaenomenon Annaeus Seneca in naturalibus quaeſtionibus tam egregie expoſuit>*).

Conlideremus, dicit, quam ingentem vim per occultum agant

*) De rerum natura, Lib, V, v. 307-315. --) Lib 11. Cap.VI.