Druckschrift 
De rei agrariae et saltuariae fundamento geologico / Jo. Frid. Hausmann
Entstehung
Seite
48
Einzelbild herunterladen

10: FRD LUD WAUSAEANN

S. 8-

Telluris cruſtae firmae ſuperficies eo etiam vim habet indi- rectam in plantarum culturam, quod aqua ex atmoſphaera terrae vegetabili tributa, a ſaxis illi vel conſeruatur vel rapitur. Saxa varia hac in re efectum valde divuerſum exercent, tam quoad con» ſiitutionem, quam eorum ſicruoturam. Saxorum partes aquam ad- ducunt, modo graduque diuerſo. Saxa enim varia non ſolum celeritate diverſa aquam altrahunt, ſed etiam aquae quantitatles diverſas inbibunt. Differentia polierior a ſubſiantiis variis, qui- bus ſaxa conſiſiunt, praecipue, pro parte etiam ab eorum poroli- tate dependetz; prior contra magis ab aggregatione[ſaxorum, Saxa filicea minimo gradu aquam attrahunt, argillacea maximo, et calcaria medium tenere videntur, Saxa compacta et cryſtallino- granulata minori gradu et celeritate, quam ſchiliolſa et conglo- merataz; ſaxa diſſoluta maior1l, quam quorum partes CONIUNCLLO- nem integram habent; quae conditiones diuerſae quibusdam iam Cel. Joannis Lesliei experimentis ſunt probatae*).

Saxorum Cconditiones, quoad aquae attractionem, diuerſo modo in terrae vegetabilis humiditatem influunt. Aquae enim atiractione terrae ſolutae ſaxa obtegenti humiditas tam demi quam tribui potelt. Humiditatis, ex almoſphaera terrae vegeta» bili oblatae pars, in ſaxorum maſlſaim tranſit; contra autem hu- miditas ex illa euaporata, compenſari potelt; qua cauſſa terra vegetabilis ſaxa obtegens, quibus aqua paruo gradu attrahitur, facilius exſiccare ſolet, quam ſolum, cuius fundamentum firmum aquam maiori gradu haurit et conſeruat. S

H. 9-

Credibile eſt, ſaxorum ſiructuram vim maiorem etiam nec minus diuerſam in ſoli frugiferz humäiditatem habere, Saxa ſo-

lida

*) Conf. Gilberti annales phylic. Vol. XII. pag. 114.