Aufsatz 
Studien und Kritiken zur lateinischen Syntax : 2. Teil
Entstehung
Einzelbild herunterladen

44

iure feci, illa enim patrem meum occiderat, non habet de fensionem; n. d. 1, 122 et inter se diligunt(di) et hominibus consulunt. Quid, ni ita sit, quid veneramur deos? ac. 2, 101 hoc autem si ita sit, ut unum modo sensibus falsum videatur, praesto est qui neget rem ullam percipi posse sensibus; Lael. 29 quid mirum est, si animi hominum moveantur. C. F. W. Müllers Erklärung z. d. St., mit dem Konjunktiv werde die Realisierung der Eventualität ins Auge gefasst, ist mir durch- aus unverständlich.

C. Non satis est u. a. s. Ac.

D. Kombination.

Att. 10, 4, 6 quae si vera sint, quid futurum sit in hac vita et fuga, nescio; n. d. 2, 18 animum denique illum spira- bilem, si quis quaerat, unde habeamus, apparet, quod aliud a terra sumpsimus, aliud ab umore; off. 3, 118 ut, si illum audiam, de continentia et temperantia dicit ille quidem multa multis locis, sed aqua haeret, ut aiunt; par. 44 flliam quis habet, pecunia est opus; duas maiore; pluris maiore etiam; si ut aiunt Danaum(sScil. habuisse) quinquaginta sint filiae, tot dotes magnam quaerunt pecuniam= wenn einer aber 50 Töchter haben sollte soviel Mitgiften erfordern ein grosses Geld.

Ausser diesen auch bei Plautus begegnenden Typen er- scheint der Konjunktiv bei Cicero auch in einer dem Konjunk- tiv der allgemeinen 2. Person ähnlichen Weise, in Sätzen all- gemeinen Inhalts und zwar sowohl in der 3. Person Sing. und Plur. im Präsens des Aktivs und Passivs, wie auch in der 1. P. Plur. Präs. Activi.

Man findet diesen Typus schon bei dem Auctor ad Heren- nium 4, 2 si se omnibus ante ponant, üintolerabili adrogantia sunt; si quos sibi praeponant et eorum exempla suis non putant praestare, non possunt dicere, quare sibi illos anteponant.*; 4, 60 uti citharoedus cum prodierit... si repente silentio facto vocem mittat acerbissimam cum turpissimo corporis motu, quo melius ornatus et magis fuerit expectatus, eo magis derisus et contemptus eicitur; item si quis... abundabit,... quo magis erit copiosus eo vehementius derisus eicietur.

Bei Cicero sind die Beispiele schon nicht mehr selten.