Aufsatz 
Beitrag zur Kenntniß des Friedberger Schulwesens im XVI. Jahrhundert
Einzelbild herunterladen

2. Promulgatio ordinis, in lectionibus per singulas elasses Scholae Friedebergensis obseruandi, instituti

(Zu Seite 5.)

DIEBVSs.

à M. Christophoro Rosa rectore. Anno Domini M. D. LXXIX.

Lunae Martis

Mercurii

Jouis

Horis Horis

Hor is

Saturni

Ante Meridiem 8

VI. Grammatices graecae Argen- tinensis, eam partem, quae est de Etymologia, Rector profi- tetur primariis.

VII. Grammattices latinae, eius quae inscribitur, selectum, ea- dem pars à M. Jona explicatur primariis et secundariis con- iunctis.

VII. Rector compendium Gram- matices Medleri, enarrat Ter- tiariis.

VII. inferiores reliqui, Radem hora, paradigmata Declinatio- num et Coniugationum, ex Do- nato recitant: Commemoratio- nem istam, audiente Wilhelmo. Quod reliquum est horae, assig- natur audiendis Abecedariis.

VIII. Toti caetui scholastico. copia fit abeundi domum.

IX. Explicatio Comoediac alicu- jus Terentianae, Vtriq. Classi. lae nimirum et Ilae à Rectore proponitur.

1IX. Magister Jonas Tertiariis fabellas Aesopicas, à Dno Ca- merario collectas explicat.

IX. Wilhelmus adest inferioribus, eosq. tum legentes, tum Literas in syllabas colligentes, audit.

VI. Continuatur Grammatices Graecae lectio.

VI. Secundarii in Phrasibus Al- dinis exercentur.

VI. Repetit Wilhelmus cum in- ferioribus classibus.

VII. VIII. Templa petuntur ab unniuerso coetu scholastico.

VIII..

Finita concione, Wilhelmus, pue- ris templo exeuntibus rursum adest, obseruatq. ne ipsi uel Vociferando, uel petulanter discursando, in plateis, mo- destiae fines transeant. Audit uero tum Alphabetarios, tum syllabizantes, seu Syllabas connectentes.

1X Terentii

Fabellarum

Aesopicarum

Lectio

X

VI. Oratio Ciceronis explanatur primariis à Rectore.

VII. Continuatur Grammattices latinae expositio, à M. Jona.

VII. Exercitium compendii Med- leri, cum Tertiariis repetitur à Rectore.

VII. Wilhelmus sua cum inferio- ribus retinet, exercitia hactenus recepta et usitata.

VIII. Libera.

1Xa. Hora destinata est emenda- tioni scriptorum, in 1. et 2. Classe.

IX Wilhelmus muneris sui partes, cum inferioribus, pro more solito, exequitur.

VI. Aeneida Virgilii enarrat Rec- tor primariis.

VII. Regulae latinae Syntaxeos, à M. Jona utrisq. classibus pri- mariis proponuntur.

VII. Rector exercitium com- bendii, cum Tertiariis retinet.

VII. Inferiores reliquos Wil- helmus curat, ad modum, su- perius praescriptum.

VIII. Libera.

IX. Sintaxin graecam explicat Rector primariis.

IX. Buccolica Virgilii tradit M. Jonas, Secundariis et Tertiariis coniunctis.

1IX. Exercitia consueta et hic cum inferioribus à Wilhelmo conseruantur.

in Aeneide.

VI. Eadem hora etPhrases Aldinae cum Secundariis repetuntur. VI. Wilhelmus curat inferiores.

VII. VIII.

Templa frequentantur.

VIII. Wilhelmus coetu in scho- lam ex templo, deducto, cum sua classe ad consuetas operas redit.

IX. Prosodia latina à Rectore, primariis traditur.

IX. In Buocolicis M. Jonas Pergit.

VI. ſteratur Lectio Virgiliana

Horis

VI. Catechesis D. D. Chytrai pri- mariis et secundariis simul à Rectore explicatur.

VII. Catechesis Lutheri Latina Tertiariis à M. Jona proponi- tur, et eiusdem recitatio quoque exigitur.:

VII. Rector Quartanis adest, ut exigat ab ipsis memorationem Catechesis Lutheri germanicae.

VII. Wilhelmus inquirit in in- feriores, an et quomodo Cate- chismum Lutheri calleant.

1IX. Rector primariis scriptum emendat.

IX. lIdem fit à M. Jona cum Secundariis.

IX. Wilhelmus exigit à suo coetu lectionem Euangelii germanici.

Hori VI. Euangelii explicatio: uel Psalmi alicuius enarratio sus- cipitur: Vel scripturae testi- monia, de praecipuis doctrinae capitibus proponuntur à Rec- tore primariis et secundariis. VI. Tertianis, uel Psalmus bre- uior integer, uel pars aliqua longioris, ediscenda, et memo- randa, proponitur. Reliquum diei tempus, frequen- tandis et audiendis concionibus sacris impenditur.

S

XII. Exercitium Musices instituitur cum primariis et secundariis, praelecta eius artis Epitome à M. Jona-

XII. Rector adest reliquo coetui, descriptoque in tabula, tum Alphabeto: tum sententia aliqua latina et germanica, curat, ut Tertiarii, cum quartanis, pingendo effingere atque exprimere eadem discant: Reliquum horae impertit audiendis Alphabetariis.

I. Epistolae Ciceronis familiares, explicantur primariis à Rectore.

I. Distichon unnm ex Catone, à Magistro Jona Tertiariis primum exponitur. Quod reliquum horae est epistolis Ciceronis à Sturmio collectis IIae classi enarrandis, ab eodem tribuitur.

1. Wilhelmus primum ea, quae Quartani scribendo efformarunt, inspicit et corrigit: Deinde eosdem audit legentes, et recitantes paradigmata declinationum et coniugationum.

Il. Vniuerso coetui discedendi domum copia datur.

III. Grammatices regularum: Coniugandi item et declinandi exer- citia cum 2. et 3. classe ex epistolis uel Catone suscipit M. Jonas.

11I. Wilhelmus cum Abecedarios, tum uero peculiariter, germa- nicae linguae addiscendae uacantes, ac eos quidem singulos seor- sim; audit primum, deinde in tabula Abecedariis bina uocabula latina, idiomate uernaculo expressa describit: OQuae reci- tationc frequenti et iterata pueris diligenter inculcat: curatq. ut eadem non uoce solum imitentur: Sed et memoriter edis- cant. Simile exercitium instituitur cum Quartanis legere lam callentibus, quibus sentenciosa proponitur.

XII. Scriptum exercitit causa, in latinum sermonem transfun- dendum dictatur primariis: et thema quoddam tractandum iisdem proponitur à Rectore.

XII. M. Jonas, et Secundariis argumentum dictat. Residuo horae spacio adest Tertiariis.

XII. Obseruans decuriones eius- dem classis quomodo sui ordinis condiscipulos ipsi audiant, re- citantes, ea quae superioribus diebus, ex compendio Medleri explicata acceperunt.

I. Arithmetices exercitium, in- stituitur cum primariis ét se- cundariis à Rectore.

Reliqui, eadem hora dimittuntur.

exercitio praeest Rector..

XII. Rudimenta graecae linguae proponuntur à M. Jona secunda- riis et ut in pingendis, seu scribendis graecanicis, similiter exerceantur: sententia quaedam graeca, in tabula ab eodem descripta, oculis eorum subiicitur.

XII. Reliquae classes in exarando seu scribendo etiam occupantur.

1. Dialectica Philippi Melanchtonis: à Lucca Lossio in com- pendium redacta.

IIlI. Eiusdem Rhetorica, à Rectore primariis(proponuntur) tra-

ditur.

1. M. Jonas superiora exercitia cum Secundariis et Tertia- Il. riis persequitur.

I. Wilhelmus et cum inferioribus classibus consueta exer- Il. citia retinet.

XII. Aliud scriptum Primariis dictatur, die Mercurii exhiben- dum. Reliquum horne in inter- pretando Euangelio graeco consumitur.

XII. Scribendo excipiunt, et Se- cundarii nouum Argumentum Residuum horae interpretationi Euangelii Latini, attribuitur. XII. jnferiores ordines memo- riter recitant, tum uocabula singula: tum sententiolas, sibi ante propositas.

NB. Die außer dem Rektor hier vorkommenden Lehrer ſind: 1) M. Jonas Stoll, der ſpäter nach Herborn kam, und

2) Wilhelm Lauterbach, organista; er erſcheint hier nur mit ſeinem Vornamen.