102 Berichterſtatter über das Neuhauſener Gymnaſium.
Warnungen unerachtet, allerhand Abgötterei und ärgerliche verbotene Unzucht verübet worden, habe er ſich ſchuldig erachtet, ſolchem Unweſen zu ſteuern. Der Kaiſer ließ die Sache an die Reichsſtände gelangen, verlangte deren Gutachten hierüber, welches dahin ging, der Kurfürſt ſolle zuvörderſt alles wieder in vorigen Stand ſetzen und ſodann in petitorio ausgeführt werden, was einer gegen den andern hätte. Hierauf erfolgte ein Mandatum de restituendo vom Kaiſer, worauf aber der Kurfürſt ſeine Verantwortung that.“*)
„Unter der Regierung des Kurfürſten Friedrich III. verwendete die Verwaltung der geiſt⸗ lichen Güter zu der Schule in Neuhauſen von den dortigen Stiftsgefällen jährlich: a. für die Unterhaltung der Alumnen und der Oekonomie: an Geld fl. 3340, Alb. 22, hlr. 1; an Wein: 20 Fuder, 3 Ohm; an Korn: 348 Mltr 1 ½ Fzl; an Waizen: ½ Mltr.— b. Zu Be⸗ ſoldungen für die Lehrer, den Oekonomen und den Chirurgus: an Geld fl. 672; an Korn: 60 Mltr, an Wein: 6 Fuder.“(Wundt und Rheinwald, Magazin für die Pfälz. Geſch. B. 1. S. 199.)
*) Hiermit zu vergl. Henrici Altingii Hist. Eccl. Palatinae(Francofurt. MDCCI) p. 194. 195:„Schola- solenniter aperta et introducta est mense Julio, cuius moderatio tum Levino Clavae, vulgo Codde, Flandro- exuli, viro eruditissimo commissa fuit, Collega ei adjuncto Viro itidem erudito Johanne Eberhardo Mos- bicense. Brevi autem ita crevit, ut confluentibus undique ad famam novae scholae adolescentibus, quorum bona pars. Prineipis alumni erant, mensae duodecim in eo alerentur.“ Vgl. Car. Lud. Tolneri Hist. Palatina(Francofurt. MDCC) p. 79.— Danielis Parei Hist. Bavarico-Palatina(Francofurt. MDCCXVII) p. 262.— Unter den vorzüglichſten⸗ Lehrern der Fürſtenſchule zu Neuhauſen werden auch der berühmte Friedrich Sylburg und Johann Philipp Pareus genannt.(Häuſſer, Geſch. der Rhein. Pfalz, B. 2. S. 72. 205. 206.) Johannes Henricus Andreä, Rector des reform. Gymnaſiums zu Heidelberg berichtet im Jahre 1788 in einem Schul⸗ programm„de quibusdam celebrioribus quondam Electoralis Palatinatus scholis, nune vero deperditis“ auch über die Fürſten⸗ ſchule zu Neuhauſen. Obwohl deſſen Mittheilungen ſehr dürftig ſind, mögen ſie wegen der von ihm citirten⸗ Schriften, welchen nachzugehen wäre, hier abgedruckt werden. Andreäſchreibt pag. 4:„Electorem Friderieum III. cognomento Pium adpellatum varias in ditionibus suis scholas, Heidelbergensem nostram, transrhenanam Neohusianam propa Wormatiam, praeterea Selzanam in dioecesi Germershemiensi, et Ambergensem in Palatinatu superiori feliciter fundasse et instituisse, alibi jam significavimus.“(In Riesmanno redivivo p. 115 116. Vid. Tolmidas in historia palat. p. 114. et Quirinus Reuter in jabilaeo primo collegii Sapientiae Heidelberg., sub serenissimo Electore Palatino Friderico IV. celebrato et deinceps typis edito an. 1606, Fol. 17. 18. a. b.) Nachdem Andreä die Amberger Schule behandelt, die Schule zu Selz nur berührt, ſchreibt er S. 16—18. Folgendes über die Fürſtenſchule zu Neuhauſen.„Superest illustre quondam paedagogium Neohusianum, quod Dropemodum ad Electoris Caroli Ludovici tempora in primaevo suo flore stetit.“„In hoc quon- dam celebratissimo virtutis bonarumque artium phrontisterio viri quondam clarissimi et eruditissimi docuerunt. Primus. autem in hocce collegio jussu Electoris Palat. Friderici III. regiminis clavum gubernavit Levinus Clava,
qui alioquin dicitur Code sive Codde.“(Conf. Pareus in orat. de Collegio Neohusiano, sive in carmine Heroico de Neohusio Vangionum, et quidem illustri eiusdem Gymn. Musarum etc.)„De quo sequentia scribuntur:„„Primus erat Rector Codius, quem Julia tellas Protulit, huic Phoebus ludi committit habenas““ etc.(In Riesmauno- rediv., pag. 115 et sed. not. n.& o.)„Ibidem eiusdem officii particeps fuit Joannes Eberhardus Mosbacensis primitus ex Collegio sapientiae, quod Heidelbergae florebat, ad Neohusiani Gymnasii fundamina ponenda evocatus, eiusque deinde Rector, postea vero Gymnasii Heidelbergensis Moderator; in qua Sparta laudabiliter exornata diem obiit supremum.“(Vid. Quir. Reuterus in cit. oratione et Andreae in spicil. I. de Gymnasio Heid elberg.) —„Hisce potissimum est adnumerandus Simon S teinius, qui temporis successu ad Academiam Heidelbergensem, ut ibidem studia humaniora in primis profiteretur, invitatus.“(Vid. Andreae, spicil. II. de Gymn. Heidelb.§. 12. p. 9. et spicil. III. de Gymn. Heidelb. p. II., et praesertim in Riesmanno rediv. p. 129. 150. 160.)(Vgl. über Simon Stein Häuſſer, Geſch. der Rheiniſch. Pfalz, B. 2. S. 205. 206.]„Ut ne de aliis jam mentionem iniiciam, in eodem Gymnasio docuit Joannes Philippus Pareus, ubi et natus.“(Conf. Riesm. rediv. p. 116. 140; ceterum de eodem Pareo, fllio Davidis et patre Danielis, ex professo egimus in Crucena.co Palat. p. 301 scdd.& 336.)— Soweit die Mittheilungen Andreä's über die Neuhauſener Fürſtenſchule und deſſen Angaben über die dieſelbe berührende Litteratur.


