Aufsatz 
Beiträge zur Geschichte der Frei-und Reichsstadt Worms und der daselbst seit 1527 errichteten Höheren Schulen / Adalbert Becker
Entstehung
Einzelbild herunterladen

90 Zorns Lehrplan zu Heidelberg.

Von den Lectionibus in der vndern Claſſe.

I. Morgens zu Sechs Vhren Soll der Vnderſt Magiſter die Jungen vben in den leichtern Regeln vnd Formulen des Declinierens und Conjugierens, den Regeln aus dem Donato, Philippo oder nach dem es den Praeceptoribus fürgeſchrieben würd werden, Aus andern Buchern gezogen, von den Knaben teglich ſollen memoriter aufgeſagt werden, darmit das, ſo ſie zuvor anderſtwo hierin gelernet, allhie beſtettigt, gemehret vnd gebeßert werde.

II. Zv Acht Vhren Soll abermahls gedachter Vnderſter Magiſter ihnen die Epistolas Ciceronis familiares, So für die Knaben von Sturmio oder ſonſt ausgeleſen, zum Deutlichſten erkleren vnd fürgeben, darneben die praecepta der Etymologi allmall einlauffen laßen vnd die⸗ ſelben üben..

III. Zv Zwölf Vhren bis uff eins Sollen die Knaben lateiniſche und dan auch griechiſche Geſchrift zu machen, vnd dasſelb artlich vnd behend, geübt werden, damit ſie volget in den Lectionibus das Jennig, ſo von nötten ſein wurd, Annotiren und auffſchreiben Kunden. Zu Ain Vhrn ſolle der Mittler Magiſter aus den Selectis pro ea aetate Floribus poëtarum, Als Ovidii, Tibulli, Propertii ete. etlich Vers Ihnen fürgeben vnd exponieren, welche ſie abſchreiben lernen vnd auswendig zu behalten ſich gewenen ſollen, dan ſolch baides zv den ſitten vnd Kunſten dienſtlich. Darneben ſoll man Ihnen den Brauch, die Vers zu Scandiern einbilden. Vnd ſoll diß zwen tag in der Wochen geſchehen. Die andern zwen tag ſoll inen von gedachtem Magiſter der Terentius vleißig für⸗ geleſen werden.

IV. Zo drey Vhrn Soll der vnderſt Magiſter einen kurtzen Syntax auß dem Philippo oder wie das ſonſt zum fueglichſten erkent wurde, explicieren, den ſollen die Knaben auswendig lernen und aufſagen. Dem ſoll auch angehenkht werden ein Nomenclatur. Darmit ſie allerley Ding lateiniſch

pulorum certiores reddamur ac singulorum studiis pro suo cuiusque captu omniumque necessitate rectius consuli possit. Datum XXVIII. Novembr. sub Rectoratus nostri sigillo, anno MDLX.(Annal. U. H. VIII., Fol. 14. a.) Ac jam sequenti die praeceptores signiſicant, ad LX circiter discipulorum nomina in catalogum relata esse. Cupiunt igitur certiores reddi, quid de conditione acsalario suo decretum sit, quidque de classibus ac lectionibus in qualibet instituendis, de pretio Minervali, de pecunia pro lignis et aliis eius modi rebus discipulis proponere debeant. In tanto numero discipulorum praeceptore opus esse tertio, praesertim si duae classes sint et quatuor quotidie in qualibet lectiones perficierdae. Quae ab initio constitui ad omnes labores suscipiendos satius sit, quam statim postea in primo limine aliquid mutari. His ad senatum Deputatorum, qui ultimo huius mensis(Novembr.) habitus est, relatis, decreverunt Domini, primum quantum ad classes, lectiones, exercitia ac reliquas puerorum conditiones attinet, quantum commode fieri posset, omnia juxta Paedagogii formulam, in quam senatus Universitatis et Senatores Ecclesiastici superioribus mensibus consensissent, instituenda esse. Deinde cuilibet praccep- torum, quorum juxta formulam tres esse debeant, qualibet septimana florenum, omnibus autem pretii Minervalis aliquam partem, tertiam circiter, ea proportione inter ipsos distribuendam, ut primarii potior ratio habeatur, pro honorario seu salario partim e minervali seu pretio institutionis, partim e fisco Universitatis, donec aliud publice statuatur, dandam esse.Tertium cum conditione accipiendum Praeceptorem, ut si Princeps pecuniam pro sustentatione Paedagogii elargiri et aliquem ipse praeceptorem constituere velit, hic rursum cedat.Porro ut singuli discipuli per annum duos florenos pro institutione et quartam aurei partem pro ingressu ad usum lignorum exsolvant. Quam pecuniam praeceptores diligenter colligere, in rationes referre, et quolibet semestri finito, Rectori aut Procuratori fisci bona fide tradere seu annumerare debeant.Denique in quaestione de tertio Paedagogo assumendo ceteri duo adjungi sibi postau- larunt M. Philippum Geyselbachium, Rectoris filium, qui superiori anno in Sapientia pueris Grammaticen et Musicam tradiderat, ipse eius Collegii alumnus.Hoc ergo Paedagogii publici Universitatis principium fuit, malevolorum invidia et obtrectationibus difficile valde et impeditum.(Annales Un. H., T. VIII. Fol. 14. 24.)