88 Rector M. Friedrich Zorn als Pädagogiarch zu Heidelberg.
bei dem M. Johann Mercurius ſeien, die ſogleich in die neue Anſtalt übergeführt werden könnten.*) Zunächſt wurde dem Pädagogium eine ſehr einfache Form gegeben, da es ſich darum handelte, die vorhandenen, zum Theil ſchon erwachſenen Schüler für die Univerſität vorzubereiten: Elementarſchüler nahm man nicht auf. Für die Aufnahme wurde im Allgemeinen die Kenntniß der lateiniſchen Formenlehre vorausgeſetzt, alle Schüler wurden in eine untere und in eine obere Klaſſe eingereiht, in jener wurden Ciceros Briefe, Ovid, Tibull, Properz nebſt entſprechender Grammatik behandelt, in der oberen Klaſſe begann der Unterricht im Griechiſchen mit Unterricht in der Grammatik und Lectüre des Neuen Teſtaments, im lateiniſchen Unterricht wurden behandelt Ciceros Schrift de officiis, Horaz' Oden und Epiſteln, Vergil; Dialektik, Rhetorik. Die Einzelheiten dieſes Lehrplanes werden im Nachfolgenden zuſammengeſtellt werden, damit man denſelben mit der ſächſiſchen Schulordnung und der pfälziſchen vom J. 1556 vergleiche. Von den dort angegebenen Fächern lehrte Zorn als erſter Lehrer: Griechiſche Grammatik und Neues Teſtament, Verg. Aen., Horaz’ Oden und Epiſteln, Proſodie und Metrik nach Phil. Melanchthon. Drei Lehrer ſollten den Lehrſtoff in zwei Claſſen unterrichten. Zunächſt wurden als Lehrer deſignirt M. Fridericus Zornius und M. Joannes Posthius.**) Dieſe erbaten ſich dann als Collegen den M. Philippus Geyselbachius, den Sohn des Rectors der Heidelberger Univerſität, des Joannes Geysel- bachius, unter deſſen Aufſicht auch das der Univerſität untergeordnete Pädagogium ſtand. Da
*) Ueber M. Johannes Mercurius aus Worms, der eine vorzügliche lateiniſche Grammatik verfaßte— nach dem Gebrauche des Mittelalters nach dem röm. Grammatiker Aelius Donatus mit dem zum Gattungsbegriff gewordenen Eigennamen Donatus benannt— bringt J. F. Hautz, lyc. Heidelb. orig. p. 82 folgende Notizen: „Altingius(hist. Palat. p. 165) haec affert:„In Academia nullis scholis juventus tum fruebatur nisi quod a Regentibus et Magistris, quos inter omnes M. Joannes Mercurius Morsbeymerus(Morshemius), Vormatiensis, familiam ducebat, cum in domo dionysiana, tum alibi privatae haberentur.“ Jacobo Curione a. 1556„ad cathedram medicam evecto“, mathematicorum Professor Mercurius est creatus. A. 1562 urbem et Academiam nostram reliquisse videtur.— Mercurii„Donatum“ Micyllus(Sylv. p. 292) his versibus celebrat:
„Grammatica populum cernens sine lege loquentem, Res placuit criticis, cognomine dictus eodem Teutona ut Atlantis venit in arva nepos, Mercurius coepit Mercuriumque sequi.
Hoc quoque Pieriis, inquit, donabo puellis, Et modo Donatum Latio sermone docentem Et flexit Latiis Teutona verba modis. Teutonico jussit flectere verba sono.“
*) Wir entnehmen aus J. F. Hautz, lycei Heidelbergensis origines et progressus, p. 76—85 die folgenden Stellen der Heidelb. Univerſitätsannalen:„Studiorum et exercitiorum in Paedagogio instituendorum rationibus diligenter examinatis, tandem ex omnibus certa quaedam capita ad primam Paedagogii apertionem seu insti- tutionem necessaria conscripta sunt, et ab utriusque partis consiliariis hac conditione approbata, ut nostri ad Universitatis senatum, Ecclesiastici vero ad IIlustrissimum Principem ea approbanda referrent, et quod se quam primum sedulo facturos promiserant, ex sacris proventibus 300 florenos annuos, quibus ad istius Paeda- gogii non modo institutionem, verum etiam conservationem opus esse plerique judicarant, ab eodem impetrarent.“ (Annales Univ. Heidelb. muscr. T. VII. Fol. 418 a.)„Deinde die XV Maii—[a. Ml'LX]— negotio de Paeda- gogio instituendo rursus proposito, praesertim vero qui inspectores eius seu superattendentes, ac penes quos potissimum jus magistros seu praeceptores eligendi esse deberet, responsum est, Paedagogii totius curam merito Facultati artium committendam esse. Placuitque dominos Ecclesiasticos admoneri, ut quae in se recepissent, apud Principem de trecentis florenis paedagogicae necessitati impetrandis sedulo instarent. Tum enim de eligendis praeceptoribus idoneis commodius consultari posse.“(Annales U. H. T. VII. Fol. 428 a.):„Prae- ceptores deinde XIX. Octobr. M. Fridericus Zornius et M. Joannes Posthius designati sunt, quorum animum et voluntatem explorare Rector debeat.“(Annales U. H., T. VIII. Fol. 5 b. 7. b.)— Uterque die XXX. eiusdem mensis operam suam Academiae sunt polliciti et affirmaverunt, apud Mercurium esse ad quadraginta, qui statim ad initium Paedagogii transferri possent. Eodem in consessu est constitutum: „Ex re videri, Paedagogicos omnes esse sub Rectore[Universitatis], et ne quis prorsus Alphabetiarius recipiatur.“


