Aufsatz 
Binger Heimatgeschichte in lateinischem Gewand / für den Schulgebrauch zusammengestelt und erläutert von Studienrat J. Kohl
Einzelbild herunterladen

39

in lafeinischem dewand

et Nicolai devoravit: praetorium senatus cum litteris, registris et privilegiis civium nonnulis in cinerem resolvit et damna multa fecit.

6. Der Marktstreit mit Kurpfalz Trutzbingen(1491) ¹) (Trithemius, Chron. Hirsaug. II, S. 538 ff.)

Anno praenotato(1491) post incendium oppidi Bingen, de quo anno proxime elapso diximus, cum oppidanorum magistri, praefecti*) et telonarii³) non solum laicos et pauperes rusticos, sed etiam sacerdotes et monachos) in principatu comitis Palatini et ducis Johannis Bavariae commorantes novis et inconsuetis gravarent in foro hebdomali) exactionibus?), malum grande sibi- metipsis paraverunt. Ex antiqua enim consuetudine ultra memo- riam hominum introducta forum sive emporium ³) hebdomadatim in praedicto Bingiorum oppido quarta feria?) servabatur, ad quod omnes in circuitu ad tria milliaria homines de Palatinatu aut empturi aliquid aut vendituri confluebant. Bingii autem sive ava- ritia ducti, sive Palatinensium odio concitati cleriocos, monachos simul et laicos ex principatu comitis Palatini oppidum introgres- sos, qui aliquid emissent, teloneis novis, exactionibus inconsuetis et aliis vexationibus insolitis ultra mensuram antiquitatis ¹⁰) grava- bant, irridebant nolentesque indebita solvere verberabant. Prae- sumpserunt ¹¹) et alias novitates, ne dicam praesumptiones pene innumeras, pedagia ¹²) et telonia exigentes violenter et cum verberibus a religiosis ¹³) atque claustralibus ¹⁴), qui non solum iure et privilegio, sed etiam introducta possesione atque manifeste probata apud maiores eorum fuerunt ab omnium talium praestatione ¹⁸) semper immunes ¹⁶) atque liberrmi. Su- per his Bingii simul et eorum domini, maioris ecclesiae Moguntinae canonici, saepius interpellati ¹⁷) a multis, ut ab iniusta et inconsueta pedagiorum exactione pauperum et clericorum Palatinensium desi- sterent et patrum suorum vellent terminis esse contenti, ac si fabulam surdo recites ¹⁵), nihil curaverunt.a Unde pauperum cla- moribus tandem compulsus Albertus Göler de Ravenspurg, vicem tenens et praefectus ¹⁵) Philippi comitis Palatini apud Staurone- sum, vir temporibus aptus ²⁰), ad ipsius notitiam principis omne

Marktstreit mit Kurpfalz. ¹) Vgl. Jüliger, Kirchenkalender 1912, S. 26 ff. 455. I1. ²) magistri= wohl der Magistrat: praefecti Befehlshaber, die von der Obrigkeit eingesetzten Beamten wie Amtmann und Schultheift. ³) telo- narius= Zollbeamte. ¹) Der Klerus gehörte im M. A. zu den privilegierten Ständen. ³) principatus 4= Herrschaftsgebiet.) forum hebdomale= Wochen- markt, der dren schon Mittwochs stattfand.) exactio= Eintreibung, Auf- lage. 5) emporium Markt.) quarta feria= Mittwoch; s. Anm. 6. ¹⁶) ultra mensuram antiquitatis über das althergebrachte Maft hinaus. ¹¹) praesumere =sich berannnquman anmaſfen. ¹²) pedagium= Fährgeld. ¹⁸) religiosus= Geistliche, insb. der Ordensmann. ¹⁰) claustralis= Mönch, Nonne. ¹⁸) praestatio = Leistung. ¹⁶) immunis= abgabenfrei. ¹⁷) zuterhellare= zur Rede stellen. ¹) fabulam surdo recitare= einem Tauben eine Fabel erzählen, tauben Ohren predigen. ¹⁴) praefectus- Amtmann; vicem tenens= Stellvertreter. ²⁰⁸) vir temporibus aptus= ein Mann, der sich der Sachlage anzupassen weifl,der rechte Mann zur rechten Zeit.