28

d) II. XVI, 233 sq.: Ze 0 dνα aο⁶νναe, IIsAανιzι,) r„16 1 vlcν, dn, 9 ¹3) 4806 du⁶—νσνέκιαιέοον Jovis templum Dodonae. Hie templum fuisse(cf. Nitzsch. ad III, 459), jam inde efficitur, quod ibi erat antiquissimum Graeciae atque celeberrimum oraculum,*) a Pe- lasgis conditum, ubi priscis temporibhus et ex sacrae quercus strepitu(Od. XIV, 327 sq: 1 9' ε&ν oο⁶ε⁴νν σαἀ(Eueνα, ꝓα mϑιεοο εν ⁶ρυιε υυάνααοιο dο Souνν 2rεαυαοα⁴ς: cf. XIX, 296 sq), et ex fontis murmure¹“¹) a Sellis(II. XVI, 254 sq.: d.ναφσ ς ᷣόεα‿οi dο—νƷαοα doτ dνινπητ⁴᷑mρ⁶εςα, 2dνιαιενυι]), postea a mulieribus fatidicis"*⁴) responsa edebantur; quod oraculum permanebat vel usque ad seriora tempora. Ad hanc rationem accedit etiam altera, quod voces: -dνα ◻◻ᷣωυναe(ut supra 10⁷ο9, EIε⁵υι⁶ςσς),*⁴ε⁶ειν hie intelligendum esse templum per- spicue demonstrant; de qua re jam supra apud locos generis ejusdem satis dictum est.

Jam omnibus Homeri locis, quicunque ad id, quod quaerimus, pertinent, enumeratis iisque illustratis, breviter summam totius rei repetentes oculis nostris proponamus. IHaud plus sex templa a poeta celebrantur distinctis verbis: Trojanorum tria: Apollinis in urbe Chryse cum sacerdote Chryse, ejusdem dei in Trojae arce, Minervae ibidem cum sacer- dote Theano; Graecorum totidem: Minervae Athenis, Apollinis Delphis, Neptuni Aegis Euboicis. Templa, quae ex mea quidem sententia sine ulla dubitatione statuantur ne- cesse est, sunt haec: Jovis in Idae cacumine cum sacerdote Onetore, in Trojae arce et Do- danae; Junonis Mycenis; Neptuni Onchesti, Scheriae, Helices, Aegis Achaicis, in pro- montorio Geraesto; Apollinis Ismari cum sacerdote Marone, Deli, Cillae et Tenedi; Vul- cani Trojae cum sacerdote Darete; Veneris Paphi; Cereris Pyrasi; Scamandri prope Trojam cum sacerdote Dolopione; Sperchei in Thessalia. Ex quo intelligitur, Trojanorum templa cum templis Graecorum comparata per se multitudine esse minora; sed magnitudinis utriusque terrae ambitusque ratione habita, Trojanis haud ita exiguum fuisse templorum nu-

merum facile apparebit, cujus rei quid sit caussae, infra§. 5 exponetur.

108) II. II, 749 sq.: uevερτdεεέανο τ HHαινοο, ⅜ επαν soοιεν Ʒυοσνέκνμεοον olæl 29erro z. 1. 7. Perrhaebi fuere gens Pelasgica; cf. Mueller. Dor. I, p. 25.

109) Dodona sita erat in Thesprotia sub montis Tomari radicibus, quamquam Strab. IX, p. 441 alteram Dodonam prope Scotussam hie dictam esse putat.

110) Herod. II, 52 sqq.; Strab. VII, p. 504; cf. Heyn. Observatt. Tom. VII, p. 2835—289: Excurs. II, de Jovis Dodonaei religione; Lasaulx, das pelasgische Orakel des Zeus zu Dodona. Würzburg 1840.

111) Serv. ad Aeneid. III, 466:„circa hoc templum quereus immanis fuisse dicitur, ex cujus radicibus fons manabat, qui suo murmure instinctu deorum diversis oracula reddebat; quae murmura auus Pelias nomine interpretata hominibus disserebat; sed quum hie ordo oraculorum per multa tempora stetisset, ab Arce latrone IIlyrio excidi quercus praecepta est, unde factum est, ut postea fatidica murmura cessaverint."

112) Suidas I. p. 625: 2„* 1011⁹⁰ ęϑ⁸ς, v dαreroy vbευέα πυοοννκ⁴⁶‿ον na³ eGε⁶ντυυ τυν 1⁴κνν σιννQp5wM³νεο σeιεων νν ϑοι*ς ½νσαό, ds εꝓοέꝓροvντο, ör0 1406 Iyel ⁶ Leus.