11

Ol- Er- m 1- ui. M- m, — kod æ in vo- a - enda veſicio 20ua- mm

—

11. ubi

12 fons ſit cum aquarum optimæ indolis canalibus. Quorum multi etiam longiores molendina plurima

Salſo.

runt; jam tamen verſus occidentem multum re- motus eſt. Oritur in monte Nebroide, hodie

per cam terram, unde ful foditur, fluit, ipſeque

Bratma.

Gatta.

opia earum diminuitur.

ram, quam copioſiſſime irrigant, fœcundam ſi-

imeræ nomen habuit, & ubi mari mergitur, Hu- uen Licatæ dicitur. Pluribus de co Fuæellus diſ-

tienſe ſolum aquis amnis Bydemæ jrrigatur „ qui ex

E

[ dui hodie Bußarito, ſe Earta dici-

rum malignitate aufertur. Si vero minori copia, voluptas pariter, quæ cx ſitu capitur, in- Hæ duæ conditiones per totam fere Siciliam mirandum in modum re- periumur. Momibus enim cum abundet, a6ris

conſervatur ſalubritas: fluviorum & aquarum dein-

de copia fertilis & delicioſa redditur; quoniam ex iisdem illi montibus labentes ſubjacentem ter-

mul efficiunt. Atque hoc ipfum de Plurienſ tractu magis, quam de ullo alio, verum eſt. Ubi- vis in eo rivorum & fluminum conſpicitur nume- rus, ubivis colles & montes eminent. Hinc vi- ridis illa & amcna agri facies, hinc illa omnis generis fructuum abundäntia. Hinc illud OPU- LENTISSIME cognomen, quo inter omnes alias Siciliæ urbes ea ſola fruitur. Jira eß, in- quit Vrſo, in zmedio trium uminum Gelæ, Pelliæ S Buayiri. Gela & Puharitus hodie dicumur Ghiat- cio & Eliano. Wuare non immerito deliriarum ciwitas vocuri poreßt. Frater Michaẽl in Ficiliæ Ghrnico, ubi de ſiru loquitur Pluti, pariter ſic ſcribit: Ego autem, oculis cum vumnia cmnſultarem, vid per

Hngulas Urhit pantes, aquæ ſomes, immo aquarum

Humina multa, quc per dunales potiuntur, S cana- liculis ꝓᷣrantur. Cum veritate hæc congruere, a- pertum eſt. Nulla enim porta eſt, ad quam non

in commumem verſant commoditatem. Quapro- pter primo de fluminum cclebrium aquis aſiquam

ſubminiſtrabimus notitiam, deinde de aliorum

etiam undis „quantum ad noſtrum inſtitutum fa- ciet, dicemus.

Princeps ſeſe nobis offert Saſ6, quod lumen

Plutienſis tractus limites aliquando conſtituiſſe fe-

Madomia, & meridiem verſus prolabitur. Poſtea

hinc fale tintus nomen Saſſ accipit. Glim vero

ſeritrʒ nobis præter ca, quæ diximus, adnotare fuf- fcit, quod prope extra fines Plutienſes cum alio ejus tractus fumine ſeſe commiſceat, ita quidem, ut ex duobus unus Fiat fluvius. Sic vero akterum illum ſuſtentat & alir, ut proprium amittat no- men &, ſicuti jam diximus, cum Fumini Taca- 1 vocabulo commutet. A ſeprentrionali parte, qua Coro patet „Plu-

quatuor naſcitur fontibus. Caput hahet Brabmi Vu- Ziug, verha funt Hanſti Mgri, qunduplem, unum

æd memis cacumen, quol ſepꝛentrinem rehicit, en

Vnte, Aui duitur Paradſus, herhus Plantitus virentibus exnato. Poſtea cum alio ſeſe mi- ſcet, qui in Bubudello emergit: paullo poſt tertio

jungitur, quem Mons di Martio gignit: quartum

tandem ex Polino fuſcipit. Pauſlo ulterius pro- greſſus, Salſo, uti diximus, confunditur, & alius civitatis ditioni ſubjicitur, cui & nos illum relin-

quimus. Atutba, Vwe Bufurito, e Gatta Vumen. tur, olim Aatha dickus fuit, & in magno a

Plurienſlu pretio habetur: non folum quod gemmis, quas ſecum vehit, dives eſt „ verum

13 etiam quod antiquis monumentis Pjuriam ditave-

———

Faxeilus diſerit] conf. ettam Cluverius Siciliæ Lib. 1.

Cap. XVI. p. 209.

LIB. L GAp. II. FrUMIRNA RT FonMTES.

rit. Quapropter nos etiam, quoniam & hanc

A

10

noſtrum ditat Hiſtoriam, quæ & veteres & re- centiores ſcriptores de eo retulerunt enarrabimus. Ex antiquis Vhiutejus meminit, qui ſcribit: cubes Siciliæ Vuiu, Ali pari nomine lapillos gene- rat, unde gemme Punt. Plinius? idem confirmat, additque, Acatem Siciliæ pretioſam fuiſſe habi- tam. Unde Sillus canit Valicus: — Er pellucentem lendenti gungite Achatem. Ex recentioribus Marius Aetius, Syracuſanus,

en uwii ad diverſtrium Gutiernam Shmerpo hauriun- rur, unus Buharitus, ſecens nmen, ut non longe

hur ſecit mentinem. Alter a Paliconia capit im- rium. Plutia vero unc Platia, Vs popuſa amna, Aboyihus ac viretis referta. Tuno Eꝗ op-

Pidum, haud multum emotum, Aidonem, Cſalpi- os Gallos, numc Lmburdos, a Placentia urhe -

ducda colonia, quod ebrum utumtur ſermone, ipſ cre- umt. Paulo poſt: Kurſus ad Leontinum apſus Smethuß amniß, Lebmtini agros Shmetho allui Thucy- dides, Srabo Cutinenſes Teontinis conjunbos, Sy- erbo inuſos probat. Ita ut ex Aetio diſcamus

mero ſeſe conjungunt, & haud procul Putia eum

cap. . De Smetbo & dilapſo juuta hoſpitatriam ſabenuam a Gutrerna nminatam, Huwiu Bufari- an longe a Pluria urhe exortus, ei ad ſnſtram

uii Vuwium recipit. Pariter Verſo· In medio trium Muwiorum ia eſt Plutin. Primus dicitum Gela, Po-

lein in vulle della Muliano ſwe . Gregori naſtitur, aud procul a Pluria. ctiu his aut ſimilibus verbis hunc in modum eum de- ſcribit: Tribus fere a Pluria millium paſſibus re- gio eſt in altiflimo monte, dicta Muliano, ſive F. Syegorii, in qua fons aquæ dulcis ebullit: qui dum Per hanc terram currit, uti dictum eſt, nomen Buharito ſortitur: paulo poſt a terra, quam rigat, relicto primo nomine, ſecundum ſumit, Ahnno.

Aliis deinde ſeſe miſcet rivulis, qui ibi ſcaturiunt,

& non milto poſt per radices montis cujusdam, qui gemmis, ut ſun Jaſpides, Bcrilli & ACA- TES, abundat, labitur. Harum plurimas dum in finum ſimm recipit, ob iſtas tor gemmarum pretioſarum divitias infignem famam accipit, &

AGATA ſive Acurhe, de quo hic nobis ſermoeſt: hodie corrupte dicitur Gata.

prope Gutternam primo aliis minoribus fluviis, po- ſtremo Simertx commiſcetur, ſub cujus ultimi no-

mine prope Lenrinum in mare Firuhm Orientale

delabitur. Tanto probabilior hæc Aegambii opi- nio mihi viderur, quanto melius præ omnibus ajiis Sii fupra adducti deſcriptioni congruit, qui, ad imitationem Nrglii, civitates enumeraturus, quæ bello ſecundo Punico cum Romano imperio ſe ſo- ciaverant, inter quas, teſte Malaterra, quem A- Lanbiu adducit, Plutig fuit, uti ſuo loco videbi- mus,

—

— ———

1 yiun] riro d⸗ Fuminihus pag 6. Cluverjus 1. c. Lib.1. pag. 201. pro lapillos generat, legi vult: lapillus gensratur.

2 Plinius] Hiſtor. natur. Lih. xRvVIr. cab. x. pa· 738. Ver- ba mox Clkverius dabit.

3 Silius] De hollo punico Lib. xTv. v. 229. — 4 Ex recentioribus] Omittit inter veteres Solinum, qui & rius jamjam ſuppeditabit. —

Cicero de quo) de opido Plutia nimirum, non de Buf⸗

Varito. 43

qui Anno 1/37. floruit, ſic, ubi de flumine Sims- 1o commentatur, ſcriptum reliquit: Puo pnæter-

4 Putia oppido. Cicero de qubs in Verrini acioni-

Buuritum unum ex illis eſſe fluviis, qui cum Fi simeto.

ſoriri, Neque ab hoc Fazellus diſſentit Lih. II. illubiuur. Neque Maumwolhcus Lih. T. Bruaritum die Gbiacæio ſwe Ciozzo, ſecundus Bellia, tertius

Buharito. Arque Pic quidem Bußritus verſus orien-

Alegumbius longe diſtinctius

Alianc.

relicta ſecunda adpellatione tertiam adipiſcitur

ucitur Ulterius adhuc Gatta. Progreſlus Tenchio dicitur, ſive Aempio: denique

cap. V. Pag. 14. hujus fluvii meminit: verba itidem Cluvs-

—