I3 ad quam ſerotinos fructus, pira vel poma, quæ poſt legitimum tempus cæteris tardiũs matureſcunt, peruenire videmus. Cer- tum quoque eſt, ea quæ magno labore& ſudore acquiruntur⸗ tenacius hærere, quàm quæ parua conſtitẽre. Nam quæ lapidi im· ſculpſeris, firmiũs& te nacius hærent, quàm quæ ceræ impreſſeris. Sic tardioris ingenij homines, ſi maxime quoque frequens vſus, qui eſt optimus dicendi Magiſter/ acceſſerit, tenacius memoriæ mandata infigunt/ firmiusque retinent, quàm quæ præcocis& ſo- lertis inge nij homines magna facilitate addidicere. Quæ cum ita ſint, quis præ cocia inge nia tardioribus præferenda eſſe cenſebitꝰ Pſt tamen⸗ in quod iy qui minus ingenio valent, fedulòincumbere debent, vt diligentia magna/ ſtudis& exercitijs frequentioribus ingenia ſua excolant,& de die magis magisque excitent, quò ea⸗ quæ ipſis natura negauit, magna diligentia compenſare poſſint. Experienti notum eſt: Agricolas& ruſticos, viribus debiles ac infirmos, cum in terræ culturaexercentur, diu multumquein Ula laborant, robuſtiores fieri:& ex contraria parte ſatis roboris ha- bentes,& faſtidio laborum neruos ſuos non intendentes aliquan- do inualidiores reddi,& inde etiam pauperie premi, ipſisque tum demum infirmitatem aliquam corporis, quæ intermiiſionis labo- rum pœng eſſe debent accedere, niſi ad vocationem ſuam redeunt. Quæ cauſa etiam nragni Nominis Theologum DD.Lauidem Chxtrzumimgulit, vrin libello, quem de urdine ftudiarum in ſingulis artibus recte inſtituendo, omnibus& ſingulis Rudioſis autor& ſuaſor extititerit adfrequæns ingenij cxercitium quori- die x aſſuefacerent vnamque expræcipuis& maximæ neceſſa- nij æg itati& multa ediſcendi laburem. qui& facilitatem in percipiendo& fidelitatem in continendo⸗ & promptitudinem in reddendo augere& confirmare poſſunt. Sed cùm permulti, præſertim verò præcoci ingenio præditi, id vili pendant, qui licet, quidagere, quidueè vitare debeant, maxime ſciant,& ſalutaria plerunque negligant, polnon video, quo pacto ſolertes/ præcoci ingenio præditi, tardioribus præponi vel poſſint vel debeant. Sed quæ tua quoq;, Domine Gompetitor, de hoc themate ſit ſententia/ perlubens audire cupio. Tixi. Heinricus Ephraim Cantſtadienſi. PRE-