de Aqua liber. 3 educiq; ſacilius facit, epota inutilis eſt. Hæcigitur differentia concordiaq́; eſt autorum, ipſaq́;rei ueritas, cui quotidianum experimentum ſubſcribere ſolet. Sed iam ad alios illius uſus tranſeamus.

In cholera igitur morbo præſtantiſsimum auxilium expertus ſum potũ

aquæ tepidæ& nuper hauſtæ, temperatacredinem humoris,& ipſum tũ

per inferna tũ ſuperna educit, uomitũ efficit facilem: atq; ita undequaq; uti,

lis eſt. Ego etiam in me ipſo à fine morbi utilem inueni hyeme atq; æſtate,

lauat, humectat cogitq́; uentriculum& inteſtina. Hoceſt quod toties repe⸗

tit Auicenna in cura huius morbi,& utãtur aqua calida in potu: ſola etiam

addit. Facit& ad hoc balneum non parum,& maximè cum uel eſuriunt ante perfectam purgationem, uel in declinatione morbi. Reuocat enim

materiam contrario motu, ſcilicet ad ambitum& cutim ex centro: non ta⸗

men debetaqua eſſe calida, ne hnumorum motum cieat magis,& uires reſol

Choleru

uat.Quam etiam ob cauſam non debet mora eſſe diuturna in eo. Alio eti⸗

am modo balneum conuenit ſomnum conciliando, quo nihil melius eſt in hac cura, ut cuilibet ſatis notum eſt. Propterea haud mirum eſſe debet, ſi aliam etiam rationem balnei Galenus libro de Facile parabilib. inierit, ſcilicet ut ſi quadrato ſint habitu in frigidam demergantur. Ergo totmo⸗ dis in hoc ſæuo affectu aqua modò tepida, modoò calida uel frigida u⸗ tilis eſt. In conuulſione nonne inquit Hippocrates: Eſt autem ubi in diſtentio⸗ neabſq; ulcere iuuene, bene carnoſo, æſtate media, frigidæ aquæ multa per fuſio calorem reuocat. Calor autem hæc ſoluit. Galenus in commento docet, hanc diſtentionem adduci pro exemplo frigidorum morborum, qui à frigida aqua curantur. nam ſi alia ſit cauſa, ſcilicet ſanguis floridus aut uapor, non tot conditionibus indiget ut aqua frigida ſanetipſum. in⸗ ferius enim docet, quòd plurima aqua frigida largè affuſa leuat, extenuat & ſoluit dolorem, etiam in conuulſis. Duplici autem modoaqua frigida cõ uulſis opitulatur, primum cogendo calorem intus, ex quo ſoluitur ac diffla tur cauſa morbi. Btut diximus in expoſitione Aphoriſmorum, Hippo- crates ut reuocetur calor, ſex conditiones adiecit, ſine ulcere, iuuenis, bene carnoſus, æſtas media, aqua frigida,& multa. Vt uerò ſopiatur dolor, non tot requirũtur, ſed tantum tres conditiones, aqua multa, frigida, largè affu ſa: nam ſenſim& ſimulta non aded terret naturam, ut calor ac ſpiritus om

Cap.: 6.

Oonuulſiond

Aphoraar.

nino refugiatur, membrumqᷓ́ deſerant. Dolore igitur leuato, cum dolor

trahat materiam ad locum extenuatur membrum, ex qua extenuatione poſtmodum ſoluitur dolor totus.

PHocigitur ſiue Hippocrates uoluerit, ſeu ut etiam extenuetur dolor, quaſi per tres gradus procedenti, liquet ex frigida conuulſionem tolli maximè, ſtaliqua adfuerit primarum conditionum, ipſa prima præter- miſſa, uelut quòd ſit æſtas media, uel iuuenis, uel bene carnoſus. Verùm non ſola frigida, quaſi aliud faciente, ſed per ſe etiam conuulſio balneo ca- lidæ aquæ curatur. Hocenim dicit Hippocrates, acſæpius repetit, quãuis

Cer Auicenna