Druckschrift 
Hieronymi Cardani Mediolanensis Medici Qvædam opuscula, artem medicam exercentibus utilissima : Vt Svnt, De Aqua & Aethere, De Cyna radice, seu de decoctis, nunc locupletatum & castigatum ; Consilium pro illustri Hieronymo Palauicino Principe Curtis Maioris, Difficultate spirandi laborante, Consilium pro Fluxu sanguinis coërcendo, Consilium pro Mantuano lepram patiente, Medicinae encomium : Præterea, Eiusdem in calumniatorem librorum de subtilitate, actio
Seite
29
Einzelbild herunterladen

de Aqua liber. 29 ut ita dicam inuadere ęgros ſolet. Vnde Galenus tertio de Locis affectis in C 5 quit: Balnea ob id ſoporifera ſunt, quòd caput madefaciant. Et rurſus pri⸗ mo de Symptomatum cauſis:Balneę calidę capitis, quòd ipſum impleant, Oꝑ.:. ſomnum maximè prouocant.ita nil quod experimento conſentiret, hisq́; quę à nobis nunc docentur, clarius dici potuit. Tot ergo modis aqua ſom no alliciendo ſalutaris eſt:tum uerò morbis qui cum uigilijs coniungũtur, uelut phrenitidi, melancholiæ ac ſimilibus. 5

Eadem uerò quod mirum eſt, etiam ſomniculoſos uigilare facit: quomo vi peniiail do etiam doloribus confert oculorum. uapores enim atq; materias ſurſum mantac. aſcendẽtes reuocat.Fii balneum hoc pedibus cruribusq́;, cum calida& à ci bo.Ita ſtudioſi quidam, dum corporis commoda gloriæ poſthabent, no- ctes inſomnes producere ſolent. Verũ anceps hoc auxilium. Ob id quidã ferream pilam æneo labro ſuppoſito manibus continere conſueuerunt, ut per ſomnum delapſa immenſo ſtrepitu illum interrumperet. Nos tamen hac diligentia carere uoluimus, graue ducentes magis, ſi iuſto plus& in⸗ uiti uigilare coacti fuerimus.

Aqua quoq; tepida multis modis pituitam per nares educit,& per illas»,τνοm attractã, ut ego ſum expertus,& balneo adhibito, ut Galenus teſtatur. Iu⸗ rib.cducẽdæ. uat etiam in ore retenta.Incredibile aũt eſt, quantum hic defluxus pituitæ per nares nos iuuet,& à quot morbis ſecuros reddat: grauedine, tuſſi, ſpirã di difficultate, mala coctione, amiſſione odoratus, hydrope, diarrhœea, mul tisq; alijs grauiſsimis affectibus. Oportet autem ut liquet, hanc deductio nem nobisieiunis, non aũt à cibo moliri.

Iubeo etiam hoc auxilium in auribus tentandum, ſi dolor eas uexet: poloribut. tepidæ ablutio,& calidioris aquæ plurimum iuuãt. Videtur tamen hoc mune omnibus doloribus auxilium eſſe. Nam& in angina Aetius ex Ar⸗ 1 5,ea a7. chigene docet, balnea poſtgargariſma è ſinapi ſummo eſſe præſidio: at⸗ que id iure. auellunt enim& extra reuocant, quando occulta eſt, ut ille in⸗ quit.Itaq; non ſolum in doloribus, ſed etiam abſceſsibus tum gulæ tum ad iacentium partium balneum utile eſt. Auicenna quoq; multorum aliorũ morborum curæ per aquam memiiit, dicens: Etilli quibus aqua calida u- tilis eſt, ſunt melancholici& comitiales I& apitis dolorem frigidum haben,, tes& parotidas& gingiuarum aut gutturis tubercula,&aſthima,& ulcera, pectoris aut pulmonis, aut ſepti tranſuerſi, aut urinæ uel menſium retentio, nem patientes.& generaliter eadem omnib. confert doloribus:coli quòq;, dolores ſoluit,& ſſatum diſcutit. Hæc ille. Omitto nunc difficultatem de,, tepida loco calidæ adhibenda, nam non hiclocus eſt his: utinam ipſe mo⸗

dd rationem tantarum rerũ,& adeò utilium ac mirabilium& modũ ſub- iũxiſſet. Sed ut uideo, ſemper mihi noui ſubeundi ſuntlabores monſtraq; perpetuò domanda. Gentilis qᷓ;uis nomine clarus, ita tamen exponit, ut fruſtra eſſe exiſtimẽ, ipſum repreliendere. Inquit em̃ de decoctis herbarũ illum loqui: ſi ita eſſet, neminem latet de omnib.morbis& breuius& me lius dici potuiſſe. Nec calida eſſet, debuiſſeadiungere. Ideo de melancho C 3 lainquit: