Druckschrift 
Dissertationes septem, De victus ratione in sanis et aegris / [Präses: Duncan Liddel]
Entstehung
Einzelbild herunterladen

eultaces qur detemninann

„.

unt, parricularez lcultacs na . 8— ur,& medir quocummdomm

aecs lecundus& quurts atmi-

d teſtatur, mam ex yun t vndc Ferncl. uljg Nlares, m

facultates cooſttuunt,& Wut

Lultus rcferunt. Nihiomimg artr, ſed euidenti tſccunde n mdo&c. agunt indetermianamu ommode ditinguuntut, utmin obeinent: num i mocum 5 4

1s 1anumer 1 atibus mags umnumermtur,

rocculll.

mentia; menſes, aut vrinas mouentia,& ſiſtentia: calculos minuentia,&c. Deinde quæ determinatas partes reſpiciunt, à parribus illis denominantur: vnde alia medicamenta cepha- lica dicuntur, quia manifeſtà qualitate cerebro proſunt, alia cardiaca: quia cordi, alia hepatica, ſplenetica bechica,&c quatenus igitur vires iſtæ manifeſta qualitate& modo eui-. denti agunt: à ſecundis differe non videntur, quatenus verò non in omnem ſed in dererminatam materiam agunt,& me- dicamenta cephalica, cardiaca, hepatica, ſplenetica,&c. di- cuntur, ad occultas facultates reducuntur. Itaq; diuerſo reſpectu ab alijs tres, ab alijs quatuor medicamentorum fa- cultates enumerantur.

41. Promanant autem qualitates iſtæ euidentes 5à mate-Caufæ ſe.

......„.—.. darum ria medicamenti perfuſa qualitaribus primis, ſiue à primis 2e kem au

qualitatibus: pro modo materiæ ijſdem veſtigijs inſiſtentes: facultatũ.

non quòd materia per ſe ſola aliquid agat, ſed quòd primis

qualitatibus in agendo, maiorem àut minorem aptitudinem

tribuat. Materia autem, vt diximus, vel eſt tenuis„quæ al- tè ſeſe in corpus& humores infert, ſiue intenuia facilè ſolui- tur; vel craſſæ ſubſtantiæ, quæ ſeſe non infert; aut mediocris. Pro modo materiæ qualitas actiones ſuas variat: nam ſumma caliditas in materia tenui& aërea flammæ correſpondet, in craſſa terreaq́; prunis aut ferro candenti, in media aquæ fer- uenti: quæ tria eodem modo non vrunt, licet medicamen- tum nullum adeo vrat vt flamma, pruna, aut aqua feruens. Quæ eſt ratio in ſumma caliditate, ea eſt in remiſſa, at q; etiam in frigiditate. Veruùm caliditas pro ſua intenſione, omni ma- teriæ celeritatem agendi tribuit; contra frigiditas: deinde caliditas eorum quæ tenuis ſunt eſſentiæ vires auget,& quæ craſſæ ſunt minuit, ſiue longius quam pro ſua natura deducit; contrà frigiditas, quæ homogenea& heterogenea in vnum cogit. 14:

Pp 42. Pro-