——— 4— ———— 4 5 5 8—*—————— 3 3 5 8 —————.—— 1. *—————— —————*————— —————

1

A CI.

reſpon.& l. redhibitoria. eo. tit.&! f. C. de ædili. act. Secundò competit, quando conuenit, vt ſires vendi- ta non placet, intra præfinitum tempus redhibea- tur: ea cõuentio rata habetur, ſi de tempore nihil con uenerit, in factum actio intra 60. dies accommo- datur emptori, ita Vlpianus l. quod ſi. z1.§. 19. D. eod.

X vide l. cum autem. 23. D. eo. Tertiò cõpetit, ſi ven- ditor non vult tradere ſeruum, velmancipium, vel iu- mentum cum ornamento, cum quo oſtenderat tem- ore venditionis, pro ipſo ornamento: vel vt fiat red abitio rei principalis propter acceſſoria„& tuns cõ- petit etiam vſque ad o. dies. D.eo: titu. l. Kdiles. in princip.& S.vendendi. Quartò verò competit; quan- do eo loco, quà iter eſt vulgo, habet quis canem, lu-

pum, vrſum, aprum, verrem, pantheram, Leonem&c.

vel animal aliquod„quod nocere poſſet, ſiue ſit liga- tum, ſiue ſoſutum. D. eod. titu. I. hi enim.& l. fequen. & ſi homo liber ab illis damnum patiatur, ſeu perie- rit, ſolidi ducenti præſtabuntur. vt l. qua vulgo. D. eo.tit. ſed plenius vide de his Guill. in ſpec. in tracta. libel.de emptio.& vend. S. nunc dicendum eſt.

Actio confeſſoria eſt, quæ competit ei, qui ſeruitutes ſi- bi competere contendit, hoc eſt, ei qui dicit ſe habe- re ius, vel ſeruitutem per fundum vicini eundi vel a- gendi, vel altiùs ædes ſuas leuandi, vel quamcunque aliam feruitutem in re ipſius, etiam inuito eo. Hæc

autem actio in rem dicitur, vel realis, quia rem tJuam corporalem, ſcilicet ius eundi per fundũ peti s: quam-

uis ipſa ſeruitus ſit incorporalis. vt D. ſi ſerui. vend. l. 2. in princ.&§. æquè. Inſtitut. de actio.& dicitur con- feſſoria, quia verbis affirmatiuis concipitur,& eius contraria verbis negatiuis proponitur, quæ dicitur Actio negatoria ſecundum Placentin. D. ſi ſerui. véd.

l. ſi quando. S. cùm in domo.& ibi not. per illum text. vnde actio negatoria competit ei qui negat, hoc eſt, ei, qui dicit aliquem non habere ius, vel ſeruitutem ad aliquid quod facere volebat alter,& ipſum per hanc actionem prohibet: vt quando dominus fundi intendat aduerſus te ſolitum ire per fundum ſuum, di cens: non eſt tibi ius eundi per fundum meum.& hæc actio fimiliter in rem dicitur, quia dominus fundi vendicat libertatem, dum ipſam intendit verbis ne- gatiuis, dicens, quòd alter non habet ius eundi vel a- gendi per fundum ſuum:nec altiùs tollendi ædes, ne luminibus ſuis noceat. Et ſic per hanc dominus fun-

di ad hoc agit, vt fundus ſuus declaretur liber,& al- ter deſiſtat,& prohibeatur, ne eum de cætero inquie- tet. ff. ſi ſerui. ven. l. 2.& l. loci corpus. S. competit.& Inſt. de act.. econtra. Et hæc actio non competit de dominio, ſed de iure prædiorum: ſicut& confeſſoria,

vt in pręalle. l. 2. in prin.& licet ſecundum Placé. dica tur ided negatoria, quia verbis negatiuis intentatur, tamen contrarium notat. in l. 2. S. econtra. ſup. alleg. nam quælibet earum ſcilicet actio confeſſoria& ne. gatoria poteſt dari per verba affirmatiua,& etiam per negatiua. Non ergo ſumunt differentiam performam verborum, ſed differunt ratione materiæ, Vnde, bre- uiter concludendo, ſiue per affirmationem„ſiue per negationem dentur, tantùm in hoc differunt„quia confeſſoria datur ad tuendam ſeruitutem debitam:& negatoria datur adtuendam libertatem ſüam. Et no- tant doctores exempla, in quibus confeſſoria inten- tatur verbis negatiui 85& negatoria verbis affirma- Ktiuis. in c. cum eccleſia Sutrina. de cauf.poſ.& pro- prie. vbi honagl. de his. Ext. de iud. in c. examinata.&

in d. 1.2 P.ſiferuivendd.

Actio de ſuperficie quaſtin rem, competit ei„eui ſu per- fic iem habet in alieno ſolo nomine conducti ad repe- tendu m ſuperficiem, ſi poſſederat. D.de ſuperfici JJ. r. §. 8 ſuperfciem. in fin.& S. quodait. ver.& ſane. Por

13 hæc extraordinaria eſt: quia interdictum adpel-

.

A4 Cr

latur. d. S. qui ſuperficiem. iuncta rubric. Actio Caliſiana eſt ‚per quam reuocãtur ea, quæ in frau dẽ creditorũ patronive libertus alienauit, vbi etiam locum habet actio Fabiana. D. de iure patronat. 1. f1 libertus. ſecũdum Placent. l. 1.s. ſi pluribus. D. ſi quid in frau. patro. l. z. C. eo. FilE Actio Fabiana,& Pauliana, ſic dictæ ab earum auctori- bus, Pauliana quidem à Paulo prætore, habẽt locum„ quando debitor in fraudem creditoris alienauit ca, quæ alienata fuerũt creditori, vt reuocetur ipſ. a alie- natio. Datur etiam actio Fabiana patrono ad reuo- candum alienata per libertum. Paulus lib. 3. ſent. titu. 3. ex quo& lib. 9. tit. 14. C. Theo⸗ſic legas, non Fauia- na. In hac veniunt fructus etiam poſt lit: conteſta. per cepti, vt no. D. ſi quid in frau. patro. l. z. per illum tex. & ibi per tot. Pauliana datur propriè creditori ad re- uocanda alienata in fraudem per debitorem. de qua D. quæ in fraud. cred. I. 1.§. final.& l. hac in factum.& expreſsius in I. videamus.§. in Fabiana. D. de vſur. In qu etiam veniunt fructus.vt eo-tit. I. ait Prætor. s.

per hanc.&§. Præterea. quod intellige vt docet Vlpia

nus I. fi.§. non ſolum. eo. tit.

Actio in perſonã eſt, quæ cõdictio adpellatur, per quam cum eo agimus, qui obligatus eſt nobis ad faciédum vel dandũ& ſemper aduerſus cũdem locum habet VI- piano l. actionum. 25. D. de oblig.& actio.& harum a- ctionum quædam naſcuntur ex cõtractu: quædam ex quaſi cõtractu, quedã ex maleficio,& quaſi maleficio. Inſt. de obli. S. ſequẽs. expreſsius Inſt. de act..omniũ. Actiones exſcontractu. na ſcuntur ex pacto cõuentioné- ve, ſiue obligatio ex re naſcatur, vt cõdictio certi, de numerata pecunia, cõdictio ob cauſam dati, actio cõ modati, depoſiti, pigneratitia, de quibus omnibus ſuo loco dicemꝰ:ſiue etiã oriatur obligatio exverbis, ſicut in actione ex ſtipulatu, quãdo res certa in ſtipu- Jationẽ deducta eſt. Siue etiã oriatur obligatio ex li- teris, de quibus cõdictio odio deſidiæ datur in eum, qui cũ ſpe futuræ numerationis ſcribit ſe debere, qd

ei nõ eſt numeratũ, numeratione auté nõ ſecuta poſt biéniũ nö repetit chirographũ. I. in cõtractibs. C. de nõ nu. pecu. ſiue etiam oriatur obligatio ex cõſenſu, veluti empti, venditi, locati, cõducti„pro ſocio, man- dati, præſcript is verbis,& actio conſtitutæ pecuniæ: necnon actio in factum de iureiurado. Et de his actio nibusin propriis locis ſecundũ ordiné patebit. Et iſte

ſunt ſpecies actionũ in perſonã, quæ oriũtur ex cõrra-

ctu, ſiue re, verbis, literis, aut conſenſu obligatiooria tur, de quibus vide D. de actio.& obli. l. 1.& z.& Inſt. de obli. S.-cum§§.& tit. ſeq.q. vſque adtit. de obli. duæer quaſi contractu nſfſf. Actio cõmodati eſt triplex, ſcilicet, directa, vtilis,& cõ traria. Directa cõpetit ei, ꝗ rẽ aliquã cõmodauit; cõ tra cõmodatariũ, ad repetendum ipſam rem, vt ei res

& eius acceſsiones reſtituantur facto& expleto vſu,

G propter quẽ cõmodata eſt. D. cõmod. l. 1. l. 7.§. ſicut. Actio cõmodati cötraria ei cõpetit, qui cõmodatum ac cepit, in eũ, qui cõmodauit,& impẽſas in rem cõmo-

datam factas repetit, idq́ue ſecundum diſtinctionem

Gaij l. in rebus. 18.§. poſſunt. D. cõmod. quod autem Contraria competat, docet Paulus l. in commodato. 17.§.1. D. eod. o stan ee. Actio cõmodati vtilis cõpetit, vbi nõ eſt verè c6moda- 43 tum, ſed interpretatiuè, aut ſi is cõmodauit, ui com- modare, aut commodato accipere non—

pla patent apud VIpianum,& baulum. Actio depoſiti eſt dupiex.ſ.directa,& ctraria. Actio de poſiti directa cõpetit depoſitori ad repetẽdũ depoſitũ R acceſsiones eius,& competit in ſimplum, niſi for- teè res ſint incendio, ruina naufragio depoſitæ. Hoc enim caſu qui depoſitũ ſic receperit, fi inficietur,& de 2 hoccduincatur, in duplã cõdénabitur. Hæc probitur b D. depo

—

—

8883ͤſͤ-

“ AA v