Cap. 24.

Lutheranæ hæ: reſeos ortus.

Deeretorum Ee⸗ cleſtaſticorum prin eipes exe- cutores.

Ac.I,

dHE CoONCILIO

ſparſit in vulgus Martinus Lutherus, qui princeps fuit& auctor ſectarum, quibus miſeran- dum in modum Germaniam diſſectam eſſe videmus: Quas quæ clades, quæ ſint calamitates conſequutæ, quis eſt qui ſine lachrymis commemorare queat? Si Turcarum ipſe tyrannuis cum quamlibet numeroſo exercitu Germaniam peragraſſet, maiore illam clade vix afficere potuiſſet. Hunc itaq; Martinum Lutherum tot ſectarum totꝗq́; cladium auctorem paterne monuerat initio Leo Ponrtifex, vt errores ſuos reuocaret, atq; ad ſanam aliquando mentem rediret: Sed cum nihil paternis adhortationibus ſuis profeciſſet, de Concilio patrum ampliſ- ſimorum,& eorum qui doctrina ſacrarum literarum præſtabant, Martinum hæreticũ pro- nunciauit, ac miſſo ad vnum omnium Chriſtianisſimum Imperatorem, vered; catholicum Regem Carolum eius nominis quintum, qui feliciter adhuc imperar legato, poſtulauit ab eo tanquàm primario Eccleſiæ filio& aduocato, vt ſententiam ſedis Apoſtolicæ ſequutus, pœ- nas contra eum decerneret, quibus hæretici condemnari conſueuerunt, iuxta morem à vete- ribus Chriſtianis& orthodoxis Imperatoribus obſeruari ſolitum. Neq; enim nouum hoc eſt, quod Epiſcoporum ſententiam Imperatores& Reges exequutioni mandare conſueue- runt: Sic namꝗq; Conſtantinum, ſic Valentinianum& 1 heodoſiũ, ſic Arcadium& H onoriũ & Martianum,& alios feciſſe legimus. Et extat in Synodo quinta Conſtantinopolitana cõ- ſtitutio Iuſtiniani Imperatoris contra Anthimum, S euerum, Petrum,& Zoaram, in qua his verbis vtitur: Rem non inſolitam imperio& nos facientes ad præſentem venimus legem. Quoties enim ſacerdotum ſentètia quoſdam indignos ſacerdotio de ſacris ſedibus depoſiit,

quemadmodum Neſtorium, Eutychen, Arrium, Macedonium, Eunomiũ„‚& quoſdam alios,

Caroli.Imper. factum præcla- xu& laus.

Carolus ʒ. Imp. fidei& religio: nis cauſam& negocium cogno- ſcere& iudicare non ad ſe ſed ad Romanum Pon- tificem& ſedem Apoſidicã per- iriere diait.

Sigiſnudi primi regis Pol. pietas conſtantia. Srgiſmuudi Au- gufli reg. Pol. pieras.

Mat. 20. De fdei,& reli: gionis cauſis co- guoſcere& iu⸗ qicare non ad ſe, 4 ſed ad epiſcopos pertinere dixe- rniut yeges.

Baſtliſcus imp. acceptus ab Epiſcopis. Euag. li. 3. c. 4. Lib. cap. 16.

in breuiar.

Nicepho. li. 16. c.3. eccle. hiſt.

ad iniquitatem nõ minores illis, toties imperium eiuſdem ſententie& ordinationis cum ſa- cerdotum auctoritate fuit. Horum igitur exemplum ſequutus Carolus quintus Imperator, puri Dei verbi propugnator acerrimus, non grauatim ſe facturum oſtendit, quod A prima- rio Eccleſiæ filio& aduocato factum oportebat. Quoniam verò veheméter inſtabant non- nulli, vt prius hominem ad ſe vocaret, quam ad exequutionem decreti à ſede Apoſtolica la- ti procesſiſſet: cùm illis negare non potuiſſet, ne quis factum hoe illius ſecus interpretari posſit, in edicto ſuo, quod promulgari fecit, cauſam cur eum accerſiri fecerit, his verbis adſcrĩ pſit: Non vr nos, inquit, de hoc negocio iudicaremus aut cognoſceremus, cùm id procul- dubio ad Romanum Pontificem& ſedem apoſtolicam pertineat: neq; vt res ſacroſanctæ fidei noſtræ nunc tandem poſt rot ſecula per nouas altercationes, cum magno fidelium ſcandalo& perturbatione, ac infidelium deriſione, in controuerſiam vocari pateremur: ſed vt cum vulgi& plurimorum ita petentiũ ſatisfactione, hominis animum percontantes, eum bonis monitionibus ac ſuaſionibus ad rectam ſemità, ſi fieri poſſet, reduceremus. Nunquid & hic obſcurè tulit, minimè ſuarum eſſe partiũ de fidei cauſa cognoſcere? Quod clarius etiã oſtendit poſted, cum poſtulantibus id à ſe nonnullis, non velle ſe quicquam determinare, neq; poſſe concludere de negocio religionis, reſpondit: ſed apud Pontificem Romanum pro officio ſuo diligenter ſe darurum operam de congregando Concilio generali: ſicut in Augu- ſtanæ confesſionis exordio legitur,

Sed iam ad reges noſtros veniamus, qui, ex qua Carolus Imperator paternum, ex eadem clarisſima Auſtriæ familia maternum ſuum genus ducunt. Et ſanctus ille Rex Sigiſmundus, eius nominis primus, qui ante annos non ira multos in Chriſto obdormiuit, cum aliis he- roicis virtutibus multis clarus, tum in tuenda fide catholica conſtantia quadam& animi ro- bore ſingulari præditus:& qui libenter veſtigiis eius incedit ſerenistimus fllius hic eius, eiuſdem neminis ſecundus, quem vtinam paterna felicitate paternos annos aſſequurum, re- gni huius gubernacula longisſimo tempore tenentem videamus, nunquid non& ipſi non eodem animo, eadem ſententia, eademꝗ; religione fueruntè Poſtularunt ab vtroq; nonnulli (quibus rectè dici potuit, neſcitis quid petatis) vt purum Euangelium in regno ſuo prædi- cari permitterent: Reſpondit Diuus Pater: ſui non eſſe muneris de puritate verbi cogno- ſcere, ad Epiſcoporum id officium pertinere, quorum quidem hac de re iudicio ſe etiam ip- ſum libenter maieſtas eius ſubmitteret, eorumqꝗ́; iuriſdictonem ſaluam in omnibus eſſe vel- let. Reſpondit iiſdem propè verbis ſerenisſimus filius eius. Neque dubitandum eſt, quin quotquot ſunt catholici Reges& Principes, ſi quis eis iudicium de cauſis fidei delatum vel- let, idem omnes vno ſint ore reſponſuri. Quòd ſi maximè ſecus aliquis feciſſe reperiretur, nec allegandus tamen eſt error, nec defendendus,& verum eſt quod prouerbio dicitur: vna hirundo non facit Ver.

Auſus eſt& re& nomine Baſiliſcus Imperatorcirculares dare literas, quibus Chalcedonè- ſe Concilium,& Leonis libellum per anathema damnaret: Quod tamen ipſiun fecit Epiſco- porum ſuorum ſententiam ſequutus, qui circularibus eiuſinodi literis etiam ſubſeripſerunt, vt magis exequutoris, quam Iudicis officio functus videri queat. Sed has tamen ipſas circu- lares literas nõ ita multò poôſt aboleri,& eis contrarias ſcribi iusſit, ſicut apud Euagriũi, Libe- ratũ, Nicephorũ ſcriptum reperimus. Auſtis fuit& Leo Imperator imagines demoliri,& ſan ctorum venerationi detrahere, ſed aduerſius eum in hæc verba ſcripſit Iloannes Damaſcenus: Non approbo Imperatorem, qui rapta& inuecta tyrannide inuadit ſacerdotij dignitatem.

Non

* AAA

zm ſor 5¹ I

2 40 i. ,2

J 3n ſae

N

tut!

mh 10 st Imp

1 Imi

be ru adi oſto xit na.. oclie eme erbe me erelt K luc erint ollet dus n lucj eimn. t ſuc comit piſox aohib nfomm Wmh gbel ſt con dchmi Wiht tem la zepite d idopr mka Pnit Patte dlum abar.

d

66,

8 t