Teil eines Werkes 
2: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iurecconsulti clariss. lucubrationum in Ius civile
Entstehung
Einzelbild herunterladen

quammaſculino ene ant, A noſtra multumd- n XVI dextarioh o detliAttica ampliorſiy üteiccaamplorſtn

Aledmnus Atticléac 9 ifte uis Chœnicas oh

tertiaparstiels iüch Chonicum demmgn

rius, octo Chœnicg l

um eſt aum Aritoyu atuor Chœnicum,qu

pellarur.Mletron eum N

t

pres aneſtatur, precyu- dant, exeo quodilapl- ere menſuræ:quxptaynr dicta eſt ſed inpropie us Palæmon non plm s dimidium bram yl libram cômemotapch- ſepmaginnquing, tlulius Polluw& Suis e driait, Cotflarum bim presinquisſependèi xcarum, qumumut 08 nisſolebätſerin deapprre(tcritn

Jn communirgron Mla

plectitur, cuius dimii

Libra.

Choéus.

Rhyton.

493

id eſt, Xereolos decem, in obolo uerò Græ- corum cõmuni octo tantummodo Chalcos eſſe, Iulius Pollux lib. 1X. Paulus Negineta & cæteri tradunt. quo fit, ut Vncia Attica, quæ eadem cum Romana eſt, Chalcos ha- bet ccccLXXX. cùm uncia græca ſolos habeat CC CLXXNXIII. MeritdG ergo Cor- nelius Celſus lib. v. cap. x VIl. in uncia græ- ca pondus ſeptem denariorũ eſſe tradit, cùm alioqui Latina& Attica uncia denarios ha- beat octo:tametſi nec eius ratio omino qua- dret:quandoquidem id ſeptem denariorum pondus aliquanto grauius eſt uncia Græca: ſed maluit Celſus paulò ampliorem modum dicere, quàm leuiorem: quod feciſſet, ſi ſex denarios in uncia ſolos conſtituiſſet: conti- neret enim Chalcos præterea quatuor& ui- ginti. Eadem ratione factũ eſt, ut cùm ſexta- rius Romanus quindecim unciarum ſit, ut ſupraà dixi, Gręci ſuo ſextario uncias octo& decem attribuant, quòd uidelicet uncia com munis ipſorum, noſtra itemq́; Attica leuior ſit, in pondereq; decem& octo unciæ ipſo- rum,& quindecim noſtrę, ferè nihil differãt. Et hæc de uncia ſatis. Nunc de Libra uidea- mus, quam illi aππσρν dicunt.& minimi fuit ponderis, uidelicet ſtagiorum, id eſt, ſextula rum trium, ut interpres Nicandri ſcribit, de qua multa quoqʒ; lul. Pollux ſcripſit. cui opi- nioni adſtipulatur etiã Heſychius, qui aiπνσ interpretatur ſiclum, qui idem eſt cum ſta- gijs tribus,& tamen libra Græca cõmunis, ipſa quoqʒ eſt unciarũ duodecim. Eſt& alia Attica libra, cuius meminit Rhemnius Pa- læmon, ponderis drachmarũ LXXVv. quar- ta uidelicet parte minor noſtra libra, cuius ſuprà mentionẽ fecimus: ſed improprie hãc libram uocitari ſuprà dixi. De Choëo nõmi nor eſt uariatio:nam Choa græcum, ſupra di

de ponderib.& menfuris lib.

10

20

30

ximus latinum Congium eſſe, continereq; 40

ſex ſextarios. At diuus Hieronymus Com- mentariorũ in Ezechielẽ libro primo, Choa Atticum, ſextariũ Italicum eſſe dixit. Quam ſententiam ne improbem, autoritas quoque Plinij facit, qui lib. XlIII. de Nectarite uino uerba faciens, quod apud Dioſcoridem fie⸗ ri legerat, uncijs quinq; radicis as e quin- que muſti additis, uertit in ſextarios ſex, ut Atticum Choa apud autorem(quiſquis fuit, ſeu Dioſcorides, ſeu alius unde ipſe accepit) legiſſe eum credam. De eo etiam intellexiſ- ſe Athenæum arbitror, qui Rhyton(cuius uaſis etiam Martialis meminit) deſcribens, ſimile eſſe cornui dicit,& duos Choas cape- re,&ideo ſolis heroibus dari, utpote bibacio ribus. Nam& regibus Spartanorum in con uiuio Cotylas binas dari ſolitum fuiſſe, apud

Herodotum legi, cùm cæteris ſola Cotyla da

retur. Vnde oſtenditur aliquanto parciores uini ueteres fuiſſe, quàm nunc noſtrates ho⸗- mines ſint. Nam& Græca cantio Plauti in Sticho, ſolos denos Cyathos concedit, Ho- ratius nouem, quoniã tres prohibet ſupraà,

rixarum metuens tangere gratia. Interpres

.

50

60

tamen Ariſtophanis,& Suidas ab hac ſen- tentia diſsidere uidentur, qui cotylas octo in Attico Choẽo eſſe dixerũt, quaſi Athenien ſes cũ in Chœnice à cæteris diſſentirent, quã alij Chœnica dicebant, ipſi Choa appellarẽt. Quo fit neceſſariò, ut duplicẽ Choa eos ha- buiſſe dicendum ſit: alterũ, quo in humidis fortè utebantur, minorem: alterũ, quo in ari- dis, maiorem: uaſculum enim triticeũ Chœ nice anguſtius nullum ipſi habebant. Am- phora quoq; non eadem Athenienſibus& cæteris Græcis fuit: quandoquidem Palæ- mon ſcribit, noſtra amphora Atticam maio- rem etiam Vrna fuiſſe:unde conſequens eſt ut ſextarios habeat duos& LX X. ſitq; eadẽ menſura, quam illi medimnum dicunt, niſi quòd hæc liquidorũ, ille tritici erat. Cæteri Græci, ut interpres Nicandri ſcribit, etiam Metretam appellant, uel Cadum, ut& Palæ mon ait:nam Metreta& Cadus idem ſunt, ut ex quorundam ſententia etiam Pollux re fert. Heſychius quoq; amphoram& Cadum interpretatur eſſe αέ̈ρ̈⁴eνν Nec me mouet quod in impreſsis Dioſcoridis codicibus li- bro v. ubi de Helleborite uino agit, Metretã Choas"id eſt,x. pendere legatur: nam cor- ruptiſsimum illum locum quiſquis legerit, facilè deprehẽdet, deeſſeq́; arbitror 3, ut ſcri pſerit Dioſcorides Metretam eſſe Choas, id eſt, duodecim, quæ menſura eſt ſextario rum LXXII. Necab his quæ cõmuni cõſen ſu traduntur, ex ſingulari aliquo teſtimonio facilè recedendũ eſt, cùm maximè lubricus Græcis ſit error, in menſurarũ pręſertim no tis. Rpud Syros tamen metretam ſextario- rum CX X. fuiſſe, interpres Nicãdri ſcribit: ſicut medimnũ ſextariorũ cil. apud eoſdem, ut opinor, Syros. Cenſeo igitur Metretam, Cadum, Medimnũ, amphorã Atticam eiuſ- dem fuiſſeponderis, ut uidelicet amphoram noſtram pendant, itemq́; Vrnam. Hierony- mus in Eſaiam lib. II. uee⁴ρανκ interpretatur non Amphoram, ſed Lagunculam: uerùm ad formam uaſis magis reſpexiſſe mihi uide tur, quàm ad pondus. Supereſt ut de Mina dicamus. Et Atticam centum drachmarũ eſ- ſe, notius eſt, quàm ut probatione indigeat. Quapropter& Plinius ſupraà dicto lib. X xα* cap.ultimo, ſic legi poſſet, ut Mnam ſcribat, quam& noſtri Minam uocant, habere dra- chmas Atticas centum: quem locũ ita etiam Aàpleriſque recentioribus correctum uideo. Cæterorum autem Græcorum Paulus Ae- gineta Minam unciarum eſſe ſedecim autor eſt, Romanam uerò unciarum uiginti. At interpres Nicandri Minã ſimpliciter uncia- rum eſſe ſexdecim,& ipſe ſcripſit. Quæ ue- rò Italica mina uocetur, eſſe Libræ unius ſe- miſsis. Quæ ſententia mihi uidetur uerior, ut Græci ſextarium noſtrum non ſolùm ę- st, alienã ab ipſis uocem, ſed Italicam quo-/ que Minam uocent, quæ unciarum noſtra- rum quindecim ſit. Quapropter Plinius, cum apud ſcriptorẽ Atticũ Minam reperit,

494

Amphora.

NMetreta. (adus.

Aina.