Teil eines Werkes 
2: D. Andreae Alciati Mediolanensis, Iurecconsulti clariss. lucubrationum in Ius civile
Entstehung
Einzelbild herunterladen

e 8 nicularium oſfan

adiuuam.

tieprincipalb. en Con ecdores ad,

SE DALMAIIE rſtichone unm gef⸗ mipreſich Dalmaie uincia Dalmatie, eVMautem bether modo. acipem excodẽ oficy rnicularium. dularios duos. mentarienſem. iutorem. actis. dadiuuam. ceptores d reliqloso ortalinos, quibusnö etadaliam tranſiremi am ſine annonatoect nentiæprincipalb. i Preſides ad ſmi em Præſidis Dalmi cium lubent.

11V5

Sextarilus.

D. ANDREAE ALCIATI luriſconſulti de ponderib.& men

SVR I S LIBELLVS, ASD CGCILARISIJII MVM IV- reconſ.& Cæſareum Senatorem, D. Hieronymum Archintum Mediolanenſem.

VN und de cõmuni bus ſtudijs uerba faceremus,& de ueterum menſuris mentio incidiſſet, dixiſti eum tibi traclatum perobſcurum uideri, nec in ea re omnino tibi placere quæà recentioribus, Budæo, Dortioqp; traduntur: uorum alter etſi grœcè latineq; doclus, magnæ eruditiomis uir, quid u hocargumento diſficultatis vbe ſſet, Ciffuſiimè quidem oſtenderit, non == J tamen diſaidentes ſimul tot autores conciliarit: alter uerdò in cæteris ciligen tißamus, hac in re tam ſuſpenſa manu ſcrip ferit, ut non multo ſucioſis uſui eſſe poſait. Ambo certé in menſurar ponderibus inuicem diſcrepent, dubꝛums relinquant, utri magis adbiben- da ſitfides. Rogaſli itaq; me, uel potius coegt ſli ut ſententiæ te meæ certiorem fcerem. Non Potui precibus tuis qiutius aduerſari, cum ob immenſum meum erga te amorem(nec conquie- uerat Leopoldus Dickius meus, fubinde ad hoc generis ſtudium adhortans, ut totius ret li- terariæ, tum præcipuò Iuris brofẽſſoribus Luamliberaliter gratificarem) tum quòd publica etiam ſtuciorum cauſa, quam citra pꝓræuaricationis notam deſerere nonpoſſum, me hortaba- tur, ne fretttantis ducibus ſtuclioſi in utranq; aurem dormientes, uelà uero aberrarent, uelin- certiores quam prius, quærendum amplius cenſerent. Necuerdò ferre iniquo animo hoc ipſi debent, ui ſupra omns inuidiæ aleam poſiui, quodin ſe fuit, primirem fœliciſeums aggre ſoi funt, ji deinde alijs atq; alijrartificibus inuentum ſuum clarius illuſtrius; reddatur: concedant mi- hi, quod etiam parci agricolæ non ſolent prohibere, ut posi optimorum uindemiatorum terga racemationem ficiam, illeclãmue ſtipulam posit meſſores colligam. Ta uale, O lege feliciter.

490 gò circunfertur, ubi de Cyatho loquens, Bis

quinqʒ;, inquit, hunc faciunt drachmæ, ſi ap- pendere uelles. Sed& Gręci&εςεν ſuũ, quem Sextarium Plinius ſolet appellare, Libræ eſ- ſe ſcripſerunt unius, itemq́; ſemiſsis. Sic Pau lus Aegineta, ſic& interpres Nicandri, ſic & Suidas ipſe in dictione αέ‿ν⁵ prodidit.

Nprimis inter autores id con- ſtat, qd in ponderibus eſt As, in Geometricis menſuris pes, in aridorũ uel etiã humentiũ men MIfuris eſſe apud Romanos Sexta rium, principiũuidelicet quoddam, ad quod cæteræ maiores menſuræ referuntur. Quò fit, ut qui eius certam ſcientiam habuerit, fa- Huic ſententiæ etiam acceſsit Serapion A- cilè ſequentia intelligat: qui non habuerit, rabs medicus, qui apud Dioſcoridem libro quanto magis progreditur, tanto profundi- i0 primo, cap. de Pinu, quod gręcè legitur, tres us fallatur,& totoquod aiunt)aberret cœlo. Cyathos, quatuor uncias ipſe tranſtulit. con Sextariũ ergo Iſidorus uigintiquatuor un- ſtat autem Cyathos duodecim in ſextario eſ- ciarum eſſe definiuit: cuius ſententiæ aſſer⸗ ſe. Accedit his, quod in confeſſo eſt, Modiũ tor uideri poteſt Africanus, qui Libram eſſe Sextarios ſedecim continere: quapropter Sextarij dimidium ſcripſit:& Plinius, dum ex Iſidori ratione trigintaduas Libras pẽde- Heminam(quæ dimidium Sextarij capit)eſ re deberet,& tamen Plinius libro XVIII. au- ſe& Minã autor eſt, ſubditq́; in ea drachmas tor eſt, Modium tritici leuiſsimum pendere Atticas centum eſſe. Addunt& in eandem libras uiginti, grauiſsimum Libras X XVII. ſententiã quaſdam rationes recentiores qui& dodrantem. Sed& Iuuenalis Satyra ſe- dam, quæ rem in coniecturam potius dedu- 20 xta mulierem quandam deſcribit, quæ, quo- cunt, quam in probationis fidem. Ego nõui niam uitrum Linne purum, ut Dioſcorides deo quid hoſce ſummi iudicij homines im-⸗ libro quinto ſcribit dęeνα⁸ερ eſt, ipſa ante ci- pulerit, ut Iſidorum nequaquam bonum au bum, quo appetentiam excitaret, de Oeno- torem opinatiſsimis ſcriptorib.pꝓrætulerint, ꝓphoro, quod ut ſola biberet, ante pedes ſer- &quibus Plinius lib. X X.. cap. ultimo, Cya- uabat, alterum Sextarium duceret. Vnde thum pendere drachmas decem ſcripſit: un- oſtenditur haudquaquam tantæ menſuræ de cùm in ſextario cõſtet duodenos eſſe cya- Sextarium fuiſſe, alioquin bibaciſsima fuiſ- thos, conſequens eſt, Sextariũ non X XIIII. ſet Siſinnancie win elehus Knta lodi, uncias, ſed drachmas X x.hoc eſt, quinde- en Prs 1 oi hiſnere disigiiueen dbe cim unciaspendere. Idem&à RhemnioFan;30 bus arbitror llidor elzadwarisn, nio Palæmone in carmine de ponderib. pro- eſſe. Quid ergo cenſendum? Ipſe menſuras

ditum eſt, quod opus nomine Priſciani uul-

ſiue humidorum, ſiue arentiũ, eiuſdem pon-

Sesig.