Teil eines Werkes 
4: D. Andreae Alciati ... commentarioru[m] in aliquot Iuris civilis & amp. ...
Entstehung
Basileae [ca. 1547]
Einzelbild herunterladen

Audn A dubitatprichain lupponithabilal teltzcicerncän i C. deficeink R duario ateſtneiiqu iſipowuitherichrichi. s loquimorinNonni ofacto, ſed cecöelin ctum& uerſmiech Jc facta,quodfecſlme poſſetaneſtanigecmnt am de veriateipliums a debettalis coſebin mento q ſtallerc ſtrumentieſtutpndal le fih inſt declcle⸗ feſlio punpertttt anon releureetdcin inſtrumensSoftr

Dreutionẽ:biybcht ,4 bib?-

d⸗*

8⁰³3

aliquem ſit cõpromiſſum tanq́; in arbitrum &arbitratorem,&talis iudicet dicendo, Nos arbiter& arbitrator&. præſumat᷑ pronun- ciaſſe tanquam arbiter, an tanquam arbitra- tor? Effectus eſt magnus:quia ſi iudicauit ut arbiter, non poteſt reclamari. l. diem profer- re.§. ſtari. ff. de arbit. ſecus ſiut arbitrator, ut

er Bar. in l. ſocietatem.§. arbitrorum. ff. pro ſocio. Et Bal.in d..iij. uidetur uelle quòdcen ſeatur iudicaſſe ut arbiter. ſequitur Alex. in l. ſi ſeruus piurium.§. fin. ff de lega. i. quia ſen tentia arbitri eſt efficacior, ergo debet illa præſumptio capi. d. I. iij. Item citius ſortitur exitum. l. cùm antea. C. de arbitris. Contra rium, quod imò cenſcatur lata tanq́ ab arbi- tratore, tenet Bal.& Ang. in d. l. ſi ſeruus plu rium. Bal.in l. codicillũ. C. de teſta. Ang. in diſput.duo ad inuicem. ubi dicit quòd iſta opinio ſeruatur in practica. Aret. in l. nemo poteſt. de leg. i. Alex. cõſil. xiij. in iij. col. in i. Feli.in d. c.cùm ex officij. in ſecunda cõcluſ. in fin.& in ſexta, ubi reſpõdit ad rationes trarias, de quo pereum. Tuaduerte, quia ex quo poteſt quis in eodem actu cognoſce- re ut arbiter& arbitrator, prout dicit Abbas in d.c.niſi eſſent.per illũ textũ ſequereſ quòd debeamus recurrere ad iſtam quæſtionẽ, ex quo uerba poſſunt proprie intelligi, ex utraq; poteſtate cognouerit& iudicauerit. Etiſtud uerius uidetur. Diſtingue ergo con cordando opiniones: quia aut pars quæ re- clamat aſſerit ſe læſam& grauatã,& tũc con- cedetur reductio ad arbitriũ boni uiri, tanꝗ́; talis fuerit arbitrator, ex quo arbiter tenetur procedere de iure, arbitrator uerò poteſt ali- quid auferre de iure alterius, ſecundũ text. in l. ſi de meis. ff. de arbit. Si uerò apparebit non fuiſſe grauatũ, cenſebit᷑ iudicaſſe ut arbiter: & ſic ex poſt facto cognoſcet᷑ qua poteſtate ſit uſus,& quo ad concedendam reductionẽ procedet cõmunis opinio,&interim attende tur cauſa à petẽte adducta. c. ut debitus.& ibi gl. in uerb. rationabiliter. ubi Doct. de appel. Etiſtud eſt æquius,& bene probat᷑ in d. c. ni- ſi eſſent. Adde quod not. Bal. in c.i.§. inter pa res.in ij.col. de l. Corra. ubi dicit, ſi quis promittit in aduerſariũ, cenſetur in eum- promiſiſſe tanqᷓʒ in arbitratorẽ, tum ut actus teneat, qui aliter ualeret. l. pen. ff. de arbit. tum quia præſumit᷑ uelle litigare ille qui ſe ponit in manibhus aduerſarij,& ideo non præſumitur eum eligere tanq́; diſceptatorẽ, ſedpotius tanquam amicum. arg. l. creditor. §. pen. ff. mandati.

PRAESVMPLTIO XXXVI.

Priuilegiatus in dubio præſumitur potius uti iure communi qudm ſpeciali:& quare. Limitatur multimodè num. 4. 6. 7. 8.12.14. 15.

Priuilegio an ſit potentius its commune.

Remedium extraordinarium quando cõcurrit cum ordinario, utrunq; eſt in conſideratione.

lus ſpeciale fiuorabile, an fit potentius iure cõmuni, ita quòd in dubio illo iure ſpeciali uideatur quis uclle uti potius quam iure communi,

regula tertla præſi umpt.

10

30

4⁰

50

60

804

5 Præſumitur in dubio quis elegiſſe illam uiam quæ ſibi utilior cſt,& fauorabilior.

8 Priuilegiatus cen ſetur uelle uti priuilegio potius quam iure communi, quando alids actus non teneret niſi ex priuile gio. Intellige num. 10. 11. 12.

9 Princeps licet in dubio præſumatur uti poteſtate ordinaria, ut actus tamen teneat cenſetur uti ſuprema.

13 Renunciare priuilegio facilius quis præſumitur quam iuri communi.

1I e ndſoediierlendnn priuilegia tus in dubio potius uti iure cõmuni,; ſpeciali.l. quanquam. C. de teſta. milit. l. cen- turio.ubi Paul.& moder. ff. de uulg.&pupil. & aſſignant᷑ aliquæ rationes. Prima eſt, quia ius cõmune eſt potentius.l. eius militis.§. mi litia miſſus. ff. de teſta. milit. quæ ratio eſt du- bia. Contrariumfuideretur dicendum, ex quo priuilegiũã eſt ius ſpeciale:& iura ſpecia- lia ſunt potiora, ex quo derogant iuri cõmu- ni. l. in toto. ff. de reg. iuris. l. ſeruis urbanis.§. fin.ff.de leg.iij.ſicut in ſimili uidemus, ſta- tutum quãto magis eſt ſpeciale, tantò eſt for tius:de quo per Alexan. in l. Gallus.. ille ca- ſus. ff. de lib.& poſthu. Aret. cõſil. Ixxxiij. in ij.col. cum ſeq. Corn. conſil. Ixvi. in primo.& facit tex. in c. ij. S. de offic. deleg.& quod no- tant moder.in rub. de offic. deleg. Non ob ſtat d..ſi militia miſſus.quia ibi difficilius an nullatur teſtamentũ non ſimpliciter quiaiu- re cõmuni factum, ſed quia maiori ſolennita te factum:& æquum eſt, ut quæ difficilius in eſſe producũtur, etiam difficilius tollantur. I. nolumus. C. de teſta. l. ab emptione. ff. de pa ctis. Secunda ratio aſſignatur, quia priuile gium uidetur eſſe quoddam ius extraordina rium, quod debet haberi in conſideratio- ne.l.iiij.in ij.reſponſ.ff. de fideicõmiſſ. liber. & quod not.Specul.in tit. de inquiſitionib. g. i. Abb. in c. examinata. de iudi. ubi præſumit potius datus iudex qui procedat ſecundum ius cõmune, q́ᷓ; inquiſitor, qui iure extraordi nario utitur. ſequitur Deci. in l. in teſtamen- to. in ult.notab. de teſta.milit. Sed etiam iſta ratio in propoſito eſt dubia: quia ubicunq; aliquod eſt remedium ſpeciale, ſeu extraor- dinarium concurrens cum generali ordina- rio, utrunq; habetur in cõſideratione. I.i.§. i. de noui oper. nunc. ubi Bart. I. ij. C. de dolo. per Bart. in l. in prouinciali. ff. de noui oper. nunc. Et text.in d. l.iiij. procedit quo ad hoc, ne diſpoſitio ex ſui natura certa, ſtet in pen- denti, alids uidetur quòd etiã extraordinaria debeant conſiderari. l. quocunch. 6. i. ff. de lega. i.l.intercidit. ff. de cond.& demonſt per And. Sicul.poſt Raph. quẽ allegat in c. Ray- nutius. in xxx. col.j. de teſta. in primo effectu uulgaris ſubſtitutionis. Vnde dic quòd ue- rior ratio eſt, quia ius ſpeciale ſeu priuilegiũ tanꝗᷓ deuians a iure cõmuni, debet reſtringi. l. ſi quando. C. de inoffic. teſta. Bart. in I.ij. ff. de conſtit.princ. Et proptereat ſi eſſemus in iure ſpeciali fauorabili, uideretur quòd po tius capienda eſſet contraria pręſumptio tan quam benignior. arg. l. priuilegia. ff. de pri-

LLil 2

à a Accedant no-

3

tata per Bar. Co- mnes ſcribentes in l.j. ff de uulg.& pupill. in primo ef fectu uulgaris ſub ſtitutionis, in quæ ſuone illa, an ſi ſit ſbes quòd ingtitu- tus admittatur iu- re ſpeciali ſeu ex priuilegio, ut quia erat minor,& po terat petere ſe in integrũ reſttui ad uerſus repudiatio- nẽ, an interim ſub ſtitutus poßit ad- mitti:& concludi tur quoòd ſic,& iſtud ius ſpeciale ſeu extraordinariu habeatur in ſideratione.