1atur contmaraima s Potiuspeminiunt t uerũ quodiletea le melius factlliquid .& Lnemorem ficec orem ſuãſtbican ſul imponetreſtnialin ratio, quianãetpeii aiſe talem caſum Rrat limitatioxpequxeim n liñ..ſiquisinlimd notab fdecoqucim latio mndlkan Et tra promiſormmii

io qwianoncfiein

— ſum 7 1 prend 8(derc Lſwus hfc ſn 19 1

. r. 5G +— 00 1 eili cm ao, it Ci ud gut ccatino

33

799

nam arguitur mens partiũ uolentiũ actũ elu ſorium facere.l. an inutilis. ff. de acceptilat. J. multum. C. ſi quis alteri uel ſibi. gl. in c. P.& G. de offic. deleg. Et iſta eſt breuis reſolutio in illo articulo, Quod nõ ualet ut ago, an ua- leat ut ualere poterit:de quo dixi in d.§. ſi ꝗs ita.poſt Bart.& Doct. Sexto limitatur in odioſis, quia in dubio nõ fit interpretatio ut ſimiles actus ſuſtineant᷑, ſecũdum Aret. in l. cõtinuus.§. cùm quis. in iij. col. per illũ text. ff. de uerb. oblig. declarãdo ut per eum. Et fa cit ratio: quia cùm præſumptio debeat fieri in meliorẽ partẽ, uidetur melior parseſſeper quam odia extinguantur. c, odia. de reg. iur. in vi. Et quia annullatio actus odioſi eſt fauo rabilis.I. ij. ff. de lib.& poſthu. ubi moder. fa- cit text. in l. ſi res æſtimata. in prin, ff. de iure dot. ubi ad finem quòd contractus cõtinens donationem inter uirum& uxorem annulle tur, lex præſumit æſtimationẽ factã ante ma- trimoniũ, eſſe collatam in tempus matrimo- nij.& facit iſta ſimulatio cõtra not. per Alex. in d.l. quanquam. de teſtam. milit. Cætera di cas utper Iaſ.in d. I. quoties.& moder.. in l. in contrahenda. ff. de reg. iur. qui text. propter aduerſatiuam uidetur non parum urgere cõ tra prædictam opinionẽ moder. Et uide quę etiam dicam in ſequentiuerſiculo.

PRAESVMDTIO XXXV. Præſumitur nemo eligere uiã per quà iudicia ſua ſubuertutur.

2 Electus in arbitrum& arbitratorem, ſi partim procedat iuris

10

11 1²

1

ordine ſeruato, partim non,& pronunciet, cenſetur pro- nunciaſſe tanquam arbitrator.

Arbiter licet non poßit ferre condemnatoriam ſententiam niſi adiecta ſumma, nec ex poſt fucto poßit ſententiam emen⸗ dare: electus tamen in arbitrum& arbitratorem, ſi hodie condemnaret partem in ſumma, quam in ſequenti die de- clararet, ualeret laudum.

Arbitramenta poſſunt fieri ſub cõditione reſolutiua uel ſuſpen- Hiua, uel quocunq; alio modo, quo poſſunt fieri contractus.

Iudex habens ficultatem procedendi ex iuriſdictione ordina- ria& delegata, ſi procedat ſimpliciter, præſumitur ſecun dum eam proceßiſſe per quam actus tenet.

Iudici ordinario ſi alterata ſit iuriſdiclio, ita quòd in aliqua cau ſafactus ſit elegatus, ipſe in ſentẽtia dicat, ego talis præ tor&c. non per hoc ſententia erit nulla. Secus ſi dixiſſet prætor in tali cauſa.

In diſpoſitione ſt expreſſæ fuerut auæ qualitates,& ſecundum unam diſpoſitio eſſet inefficax, debet intelligi ſecund aliã.

Teſtator æger condens teſtumentum, ſt inſtiuit partum ſi uxor ſua prægnans ſit, dato quòd tunc non eſſet prægnans, ſed deinde poſt aliquot annospepererit, cenſebitur iſte inſhtu tus. Idem ſt tunc pepererit,& deinde plures.

Iudex ſi in ſententia exprimat unam cauſam falſam,& aliã ue- ram, ſententia ſuſtinetur ex cauſa uena.

Maritus ſi in inſtrumento dotali confeſſus eſt, ſe habuiſſe& re cepiſſe mille nomine dotis, quæ promiſit patri reſtituere, an preſumatur tunc tempore confeᷣßionis recepiſſe, nõ au tem ante ex interuallo.

Cõfeſio dubia ſeu obſcura poteſt ab ipſo cõfitẽte interpretari.

Compromiſſum ſi fuerit in aliquem tan quam in arbitrum Car bitratorem,& talis iudicet, dicendo, Nos arbiter& arbi- trator&c. an preſumatur pronunciaſſe tanquam arbiter, an tan quam arbitrator.

Rigeſimoquinto Nemo præſumit eli- gere uiã per quã iudicia ſua ſubuertun-

regula tertia præſumpt.

10

20

30

40

50

60

800

tur.l.iij.ff. de teſta. milit. Confirma iſtud per id q́d notabiliter dicit Hoſtieñ. Butr.& Imo- la in c. quintauallis. in quarta differentia. j. de iureiur. ubi t ſi aliquis ſit electus in arbitrũ& arbitratorem, quo caſu poteſt eligere quam uiã uelit: ſi partim procedat iuris ordine ſer- uato, partim non,& pronunciet, cenſebitur pronunciaſſe tan quã arbitrator, ne aliàs ſen tentia ſit nulla, prout eſt de mente Baldi in d. l.iij. Sequitur Felin. in l. cùm ordinem. in ſe- cunda col. de reſcript.& in c. præſentata, de teſti.& in c.cùm ex officij. in quarta chart. de præſcript. Etiſtud procedit, etiam ſi in pro- cedendo ſemper ſeruaſſet ordinem iudicia- rium: nam licet ex illo arguatur, quòd po- tius fuerit arbiter quam arbitrator, ſi tamen pronunciauit fortè ordine nõ ſeruato, ut ſen tentia teneat, præſumemus uſq; à principio cognouiſſe tanquam arbitratorẽ, per ſupra- dictam regulam:& quia iſtud procedere iu- ris ordine ſeruato, non repugnat dicto arbi- tratoris, ſecundum Butr.&lmol. in dicto lo- co. Et propterea, tlicet iudex uel arbiter non poſſent ferre ſententiam condemnatori ni- ſi addita ſumma:nec ex poſt facto poſſent e- mendare ſententiã, ſecundũ Butr. conſil. 50. per iudicẽ. per not.in. qui tamen. 6. Pompo- nius. ff. de arbit.& in l.iudex poſtea. de re iu- dic. ſi tamen talis arbiter hodie condemnaret partẽ in ſumma, quam in ſequenti die decla- raret, ualeret tale laudum,& cenſeretur pro- nunciaſſe tanquã arbitrator, ex quo farbitra menta poſſunt fieri ſub conditione ſeu reſo- lutiua, uel ſuſpenſiua, uel quocunq; alio mo do quo poſſunt fieri contractus, ſecundum Anch.conſil.ccviij.iudex de iure& ẽ. col.iiij. Card. conſil. xxxi. Titius debitor. Socin, con ſil. cxxiiij. præſens conſultatio. ſecunda col. Feli.in c.qualiter.primo.in xvi. col. de accuſ. Et hæc præſumptio debuit capi, ne aliàs ui- deatur elegiſſe uiã per quã actus corrueret. per ſupradicta. Secũdo adde qᷓd tenet Ab- bas in d.c.cũ ex officij.in ix. col.& ibi moder. infra de præſcript, ubitſi iudex habens facul tatẽ procedendi ex iuriſdictione delegata& ex iuriſdictione ordinaria, procedat ſimpli- citer, præſumit᷑ ſecundũ eam proceſſiſſe per quã actus tenet.d.l.iij.& ita etiã tenuit Ant. de But.ibi, reprobata quadam opinione Fe-

der. de Senis, ut per eum. Et propterea, iſi iu 6

dici ordinario alterata ſit iuriſdictio, ita ꝙin aliquã cauſam factus ſit delegatus, de quo ha betur in c.licet in corrigẽdis.. de offi. ord.& ipſe in tali ſentẽtia dicat, Ego talisprętor&&. nõ tamen per hoc ſententia erit nulla, quaſi pronunciauerit tanquã ordinarius:imò præ ſumetur appoſuiſſe nomen officij cauſa de- monſtrationis perſonæ. arg. l. iuris gentiũ.§. pactorũ.ff.de pact.& habetur in c. cæterum. ſupraà de iudi.& ita eſt de mente Abb. in d. c. cùm ex officij.Secus ſi dixiſſet, Prætor in ta- li cauſa& ẽ. quia tunc eſſemus in caſu claro: quod eſt notandũ.Et facit qᷣd not.Specul.in tit.de lega.õ.ſequitur, uerſ. quid 1 Pilepus

a ¶ De hac altera tione iuriſdictiõis ordinariæ in dele- gatam, quando& quomodo dicatur facta,& quid re- ferat an ut ordina rius, an uerò ut de legatus quiscogno ſcat, uide melius ́ᷓ alibi laſ.in l. ius ci⸗ uile. ff de iuſtit.& iure.ubi etiam ali- qua pulchra addu cit in hac materia, quæ facerẽt ad or natũ huius regulæ