4 here inſttrbilunn tumacũpro liquwen acurad noussdefenln atraeumaliqmſifit a, etiam ſinezloindh milits Ccemi uir.reis. quodnotaine ESVMPTIO XIA cer aah njaa

emt a errilkat ſerri atuus, O dtencd. aduado erm ſa d emlcunfcninnie

rcrio fPſumini

.-

us in ſuo aeetcn 1

9

— 1

· p

8

765

quòd iſte permittat᷑ facere in ſuo quod uult. arg. l.res bona fide. ubi gl. ff. de cõtrah. empt. & l. quamuis. C. de diſtract. pignor. Et ita in- telligitur regulal. nullus uidetur. ff. de regul. iur. nam iniuriam alteri non facit, qui utitur

iure ſuo. Sed ſi aliqua utilitas ſibi non reſul⸗-

tet, nõ dicitur uti, ſed abuti ad nocumentum tertij. Quid autẽ ſi extali facto alteri reſul taret aliqua utilitas, licet ſibi nõ reſultet? Pu- tarem licitũ eſſe facere in ſuo, licet alteri inde noceat. l.cũ in fundo.§. i. uerſ. quòd ſi uxor.

ff. de iure dot. Nec obſtat text. in l. uirilis.§.

ſiadierit. ff.de legatis præſtan. quia reſpõdet Ioan. Fab. quòd ibi ille faciebat principaliter ut noceret huic, ſed non ut prodeſſet alteri. Sed iſtud mihi nõ placet, quia diuinat. Vnde dic, quòd in iſto caſu ille nõ utebat᷑ iure ſuo, ex quo edictum prætoris ſimpliciter illi con ſeruauerat portionẽ ſuam, ut ſibi prodeſſet, nõ ut alteri. Et propterea ſi admonitus adijt hæreditatẽ ut noceat emancipato, debet te- neri de dolo, licet proſit ſeruis. Pro opin. ta men Io. Fab. facit quod not. Bal. in l.i. in pen. quęſt. C. qui teſta.facere poſſ. ubi dicit, quòd Iſi unus frater uult extraneo, puta Veneto, uendere partem ſuam caſtri, ſi principaliter hoc facit ad æmulationẽ alterius fratris, non poteſt, nec ualet uenditio. l. quicunq; caſtel- lorum. C. de fundo limitro. lib. xi.& in ſimili quod notant Bar. Paul. de Caſt.& moder. in J.ij. C. ne fiſcus uel reſpub.& Iaſ.in l. ſerui ele ctione.. Labeo. ff. de lega. i. Sed reſpõde, quòd illud procedit in caſtellis, quæ natura ſui præſtant magnam ſecuritatẽ uolenti of- fendere, præſertim quando ſunt limitropha, utibi dicitur: unde illud non eſt trahendum generaliter ad quaslibet res, prout ſatis ſen- tiunt Doct.in d.l.ij.& in d. l. quicũq;. Cætera dic ut per Io.Fab.in dicto loco,& Bar. in I.ij.

in iiij.col.ff.ſolu.matr. Lud, Rom, in d. l. flu- 40

minum.§. finali.

PRAESVMPTIO XXIIII. VIlgeſimoquarto. Verberans ſeruũ com

munem, nõ præſumitur id facere cauſa iniuriæ alterius domini, ſed potius iure ſuo. l. item apud Labeonem. 5. ſi cõmunem. ff. de iniur. Idem in fructuario uel proprietario tantũ, ut ibi. quod tamen puto intelligendũ, niſi ex qualitate uerberũ aliter eſſet coniectu randum, per ea quæ in ſimili notat Alex. con ſil. cii.in iij.col. in primo.& ſuprà diximus. facit tex.in l. i. C. de emend. propinq.& gl. in l. nullus uidet᷑. ff.de reg. iur. ubi licitũ eſt pro- pinquo, uerberibus corrigere minorẽ, dum tamẽ nõ excedat ex facti atrocitate, quia tũc hoc pertinet ad iudicem:& uidimus ſupraà in prima regula. Et adde etiã tex. in l. aduerſus. C. fam. erciſc.ubi nõ datur actio expilatæ hæ reditatis aduerſus cohæredẽ, quia lex præſu-

regula tertia

10

20

50

mit quòd acceperit bona hęreditaria ratione 6o

partis ſuæ, non malo animo ſubtrahendi. PRAESVMPTIO XXV.

Præſumitur quis militare de pecunia patris uel affinium. Empta res de pecunia mea, non eſt propterca mihi obligata.

766

præſumpt.

Vgeſimoquinto. Præſumitur quis mili i

tare ex pecunia patris uelaffinium.. fi. C. de pigno. ubi ſi quis habens omnia ſua ob ligata, emit militiam filio uel cognato, poteſt creditor intentare ius hypothecæ cõtra talẽ, quia lex præſumit emptã de pecunia ſua: de quo etiã per Bar.in l. Imperator.§. fin. in fin. ff.de leg.ij. Quod hodie declaratur per auth. ibi poſitam, ut procedat quando creditor ad

hoc mutuauerat pecuniam, ut emeretur mi-

litia: alioqui regula eſt, fquòd res empta de

pecunijs meis, mihi obligata nõ eſt, necin ea ſum potior iure hypothecæ. l. quamuis ex ea.

C.de pignor. præterquã in certis caſibus, de

quibus in l interdum. ff. qui pot. in pig.hab.

per Cepoll.cautel. cxxiiij. uulgata eſt regula.

& habetur in tract.clauſularum Vitalis, col.

xlvij.in uerb.& ſpecialiter obligauit.b

PRAESVMPDTIO XXVI.

1 Vxor quicquid acquiſiuit cõſtunte matrimonio, preſumitur ac quiſiuiſſe de bonis mariti, ratione turpis quæſtus eui- tandi. Declaratur& reſtringitur num. ⁊. 4. 6. 7.8.10. 12.14. 15.16.

2 Concubina an præſumatur acquiftuiſſe de bonis concubina rij, quæ acquiſiuit durante concubinatu.

3 Donatio eſt permiſſa inter concubinam& concubinarium, niſi ſit miles uel Doctor.

4 Viqdua poſt annum luctus aliquid emens, an præſumatur e- miſſe de pecunijs prædefuncti.

6 Vxorem ac quiſiuiſſe conſtante matrimonio uel intra annum luctus, an agenti incumbat onus probandi, ad hoc ut pro cedat præſumptio l. Quintus. ff. de donat. int. uir.& ux.

7 Vxorem ac quiſiuiſſe de bonis mariti ſt extraneus dicat, an audiatur, ſicut audiretur maritus uel eius hæredes.

s Vxor quæ ac quiſiuit conſtante matrimonio, licet præſuma- tur de bonis mariti ac quiſiuiſſe, tamen in poſſeſſorio iude cio debet ipſa obtinere, ſcilicet quando ipſa ſola poßide- ret: ſecus fi cum marito.

2 Mariti præſumuntur eſſe quæ in ſua domo reperiutun, quà- uis ſint uxoris.

10 Vxor quæ habet bona, uel eſt negociatriæ, uel apparet quod aliunde habuit, non præſumitur de bonis mariti acquiſt-

11 Vxor ſi fuerit negociatrix, an quæ acquirit, ui-(uiſſe. ro acquirat, quaſi teneatur operari uiro.

12 Vxor ſiaffirmat& probet, quòd bona quæ acquifuuit con- ſtante matrimonio, habuit ab amaſio, illa non acquirun-

tur marito.

13 Vxor fi probauerit ſibi fuiſſe aliquid donatu ab aliquo con

ſanguineo, ceſſatpræſumptio& diſpoſitio l. Quintus. de donat. inter uir. Et quid ſi ſit illi donatum ab extraneo.

14 Vxor licet empta cõſtante matrimonio, præſumatur de pe cunia mariti emiſſe, rerum tamen dominiũ non tranſit in maritum, ſed ſolum agere poterit ad precium rerum.

15 Vxor non præſumitur conſtante matrimonio quæſita, de bo nis mariti acquiſiuiſſe, ſi habeat fortiorẽ præſumptionẽ pro ſe, quòd aliunde acquiſierit ex quæſtu honeſto.

16 Maritus fi confiteatur, quæſita per uxorem conſtante ma- trimonio, eſſe lucrum ipſſius uxoris, an illi conft pioni ſte tur, maximè in præiudicium tertij.& num. 17.

Igeſimoſexto. Præſumitur uxor quic- quid acquiſiuit cõſtante matrimonio, acquiſiuiſſe de bonis mariti, ratione turpis quæſtus æuitandi. l. Quintus. ff. de donat. in-

ter uirũ& ux.l. etiam. C. eod. c. ſignificauit. j.

eod.tit. Et propterea talia bona erunt mariti,

4 ¶Materiam hu ius præſumptiõis E limitationis e- ius,& quicquid hic traclitur, latius multo et copioſius quam hic tractat Dn.meus a Ripa, inl. quo minus. co lum.5. ¶6. nu. 25. cum pluribus ſeq. ff. de flumin. in il⸗ la quæſt. Bar. an li ceat domino fun⸗ di ſuperioris ædifi care ibi molẽdinii, cum damno molen dini inferioris, cui aufertur uel dimi⸗ nuitur aqua. Vide ibi omnino copio- ſe plures concord. Eautoritates.

b¶ Et latißimè p Alex.poſt alios in l ſi cum dotem. õ. fin. ff. ſol. matr. præceptorẽ meũ a Ripa melius qᷓ a⸗ libi uſpiam, in l. ſe natuſconſult. quæ eſt l. j. col.z. Q 4. ff.in quibus cauſ. pig.uel hyp.tacit. contra. ubi tradit hanc regulam,& multas limitatiõ es

c ¶ De materia hu ius præſumptionis uide per Deci. cõ

ſeu eius heredũ.Ü ¶ Declara primo iſtud nõ e fi.237. ĩcaſu pro procedere in cõcubina, quia lex facilius prę- 2 poſioo. col:pen.

KKkk