adue riu oftälm! atur liqusidenncit umit culpmeuität dernſſe ln dealin mocdo ſicncentu atra cuſtodem uhin n 1 li quiser Agenant d Rfacitl diucs ihni Tecpræluminrqitt milia polsint in cnma 4 negigentacliha uſtodia reorũ.Rtpunx tenetur cſtos iyeeg ut conſuluit Aremme ſultiſſime dominexanr aanc fallentiam eim de cenſ. liai ti bularij cioitaumgute ſarcins ad infeiue- lamtex. in cicechi ſin dedecutii em, quibreuemtiri at. Adidemfaciqgä- udex nitenstätenu

753

luramẽto aſſerentis ſtatur in his quæ depẽdent ab animo. Ibid. luramento aſſerentis an ſtetur in his quæ dependent ab animo,

quando aliqua præſumptio eſt contra aſſerentem. præſumitur pro dicto teſtis iurati. Pluralitas actuum præſumitur, ne teſtes incidant in periurium. Præſumitur pro ijs qui iurant à principio eorum artem fideli- ter exercere,& eorum libri rationum faciunt ſemiplenam probationem quo ad tertium.

Ecimoſexto. Præſumit᷑ pro iuramen-

to, quòd aliquis non iuretniſi ueritatẽ. J. tin. C. ad leg. Iul. repet. Etpropterea, in his quæ dependent ab animo, ſtatur iuramento aſſerentis, ut eſt gl. in§. aliæ. Inſtit. de actio. et in c.ſignificaſti. ubi moder.infrà de homici. Quod intelligit Bart. in l. inter omnes,§. re- ctè. ff. de furtis. procedere, tniſi aliqua eſſet iuris præſumptio contra aſſerentem. l. ſi non conuicij.C.de iniur. Declara ut ibi per eum. quem ſequitur Felin. in d. c. ſignificaſti.& in c. inquiſitionis. 5. ij. in ſecunda col. de accuſ. & in c.ij.de calum. col.iij. Iaſon in§. ſed iſtæ. col.xxxiiij. Inſtit. de actionib. Sed tu ad- uerte, quia iſta limitatio nõ uidet᷑ uera. Etpri mò contra eam eſt text.in c. fin, infrà qui ma trimonium accuſ.poſſ. ubi quando fit publi- cè denunciatio ſeu proclama, præſumitur quòd quilibet ſciat, ut ibi dicitur,& tamen admittitur probatio ignorãtiæ per iuramen- tum.Et propterea dicit Baldus in.ij. õ.pen. in fin.ff.ſi quis cautio. quòd ſi quis citatus ſit abſens à domo, ſtabitur iuramẽto eius, an ci- tatio peruenerit ad eius notitiam. quæ opi- nio optimè probatur in d. c. fin. licet Iaſon in d..ſed iſtæ. eam reprobet,& male. Secun do in contrariũ facere uidetur, quia lex præ- ſumit pro ſententia lata per iuramentum iu- diciale:& conſequenter, quòd uictus nõ ha- beat aliqua inſtrumenta, unde tueatur ius ſuum:& tamen contra talem pręſumptionẽ,

regula tertia prælumpt.

pinio procedit, quãdo præſumptio iuris eſt efficacior& ueriſimilior quàm illa quæ ori- tur ex iuramento: nam tunc non ſtaretur iu- ramento, aliàs ſic. l. diuus. ff. de in integ, reſti. & ita intelliguntur ſupradicta.? Etex hac præſumptione infertur, quòd etiam præſu- matur pro dicto teſtis, ex quo ipſe ſolet iura- re, c. tuis. S.de teſtib.& per Felin. in d. c. quo- niam contra. in antepenul. col. Vndetne in-

10 ducatur in illis periuriũ, præſumitur potius

geminatio actus.c. cum tu fili.3. de teſtib. per Bart.& Doct. in.ij. C. de bon. poſſeſſiſecun. tab.& ita tenent omnes. Sed mihi uidetur contra hanc opinionem eſſe text. in l. fin. C. de rebus cred. ubi ſi quis iuret ſibi deberi le- gatum ſeu fideicõmiſſum, reperto deindete ſtamento in quo de hoc nihil ſit ſcriptũ, præ- ſumitur periurus:& tamen debuiſſet lex in- terpretari quòd feciſſet aliud teſtamentum,

20 in quo ſibi relinqueretur, ad finem euitandi

periurij. Potes reſpondere, periurium ma- gis præſumi in parte quæ agit de proprio lu- cro, quam in teſtibus, qui pro ſola ueritate at teſtantur, nec aliquam utilitatem cõſequun- tur. Ex eadem præſumptione etiam infer tur, ut præſumatur pro ijs qui à principio iu- rant exercere artem ſuam legaliter:& propte rea rationes&libri iſtorum facerent ſemiple nam probationem quo ad tertiũ. l. quædam.

30§. nummularios. ff.de edend. ubi not.& Bar.

in l. nuda ratio. in pen. col, ff. de donationib. quod eſt ſummè notandum pro gabellarijs, theſaurarijs,& mercatorib. de quo latè per Iaſ.poſt alios in repet. l. admonendi. in xij. chart. ff.de iureiur. Et propterea lex etiã præ ſumitpro milite, quòd reipublicæ cauſa ab- ſit, unde reſtituitur in integrum. Et ratio eſt, quia à principio antequam aſſumatur ad mi- litiam, iurat. ſecundum gl. in l. penult, ff, ex

ad reſciſsionem ſententiæ, admittitur proba 40 quibus cauſ. maior,

tio per iuramentum, quòd inſtrumenta de nouo ſuperuenerint, ſecũdum Bartolum& Doct.in l.admonendi. per illum text. ff. de iu reiuran.& facit text.in c. paſtoralis. infra de except. Tertio in contrarium facere uide-/ tur cõmunis doctrina poſita in c. nouit. 5. de iudi.ubi in denunciatione euangelica ſtatur iuramento denunciantis, etiam non concur rente alia ſuſpicione, quòd ſolus ſolo denun ciauerit, ut abſtineat à crimine:& tamen con tra talem denunciantem eſt præſumptio iu- ris, quòd talis denunciatusſit innocens:quia quilibet præſumit᷑ bonus, ut ſuprà uidimus.

Quarto facit ratio:quia admiſſa iſta limita tione, nunquam admitteretur probatio per iuramentũ. Nam aut lex præſumit pro acto- re,& non eſt opus quòd iuret, ex quo habet præſumptionẽ iuris, quæ transfert onus pro bandi in alium.l.ſiue poſſidetis. C. de proba.

Aut præſumit pro reo,& tunc actor nõ poſ- 6

ſet iurare:& actore nõ probante, lex ſemper præſumit pro reo. l. Arrianus. ff. de actionib. & oblig. l. quiaccuſare. C. de edendo. Sed tamen ſaluando Bartolum dic, quòd eius o-

PRAESVMPTIO XVII,.

Præſumitur pro matricula.

2 AMatricula probat quem eſſe de numero eorum qui debent maltriculari.

3 Aeſtimum commune facit in dubio pro ſe præſumptionem.

4 Fraterſt emat proprio nomine aliqua bona,& deinde in ca taſto communis fecit prædium deſcribi tanquam cõmu- ne cæteris fratribus, ſibi præiudicat.

ʒ Notarius an quis præſumatur ex eo, quòd reperitur deſcri-

50 ptus in matricula Notariorum.

754

4

a ¶ Quamuis illa gl. in uerſ. aliæ. ſub . ſed iſtæ. de actio nib. ad hoc cõmu- niter allegetur per Dock. tamen nõ ui detur loqui de iu- ramento, ut etiam aduertunt Angel. Aret.& laſon ibi. Habemus tamẽ a⸗ lias gll. magis ex- preſſas in iure, ui⸗ delicet in l. j. Cad leg. Cornel.de ſic ubi an quis occide rit animo occiden di, nec ne, ſtatur iu ramẽto occiſoris, quia hoc conſiſtit in animo.& gl.in l. at qui natura. g. cum me abſente. in gl. mag. ubi Bart. H. de neg. geſt. gl. in l. j.§. hoc inter- diclo. in uerbo, u- ſus. ubi Bar. de iti- ne. actuq; priu. gl. in l. ſi cui. 9. ijſdẽ. ubi Bolog in inter pretationibus poſt Bal. ff. de accu. Gl. notabilẽ in C. pro poſuiſti. 82. diſtin. in uerb. nõ proba tur.& in C. qui et humanis. 12. q. 2. E in c. ſtuero.ij. de ſent. excõmu. Ein c. præſentiũ. de teſtb.& in c. paſtoralis. per illũ tex. de except. Bar tol. in infinitis lo⸗ cis relatis per laſ. in d. 9. ſed iſtæ. Et ultra concord. ibi per eum traditas, adde Oldra. conſ. 286. in eleclionis negocio. Ang.cõſ. 314. uiſo. Anchar. notab. conſil. i5ꝰ. rationes.in fin. conſil. 174. domi

nus Laarius. Roma. egregis conſil.98. ut clarior. in fin. ubi pulchrè.& conſil. 76. in cauſa nobilis. col. ⁊2.& conſil. 102. ſuper eo.& conſ.320. hæc iſtorum.& conſ. A 81. præ ſentis. in fin. aliquid per Aret.in c.. col.3. de accuſ. Eloria. in. j..·ſin autem. ff. ſi quad. paup. fe. dicatur. Cepoll. conſ. 24. uiſa accuſatione. col. penult. Deci. conſ. 160. in cauſa monaſterij. Ex quibus locis habes bene roboratã autoritatibus hac deciſionẽ, quoòd in his quæ conſiſtunt in animo, utputa bona fide, ſcientia, uel ignorantia,& ſimilibus, ſtatur

aſſertioni uel negationi alicuius cum iuramento.

b Hanc autem deciſtonẽ, quòd in ijs quæ conſiſtunt in animo, ſtetur iuramento aſſeren tis limitat laſ. quatuor modis in d. õ. ſed iſtæ. de actio. in gl. magna. uerſ. in primis ergo li 0 mitat iſtum&c.& Fel. in c. ſignificaſti. de homici. Vltra quos tu limita, ut procedat in ijs quæ ſunt parui præiudicij: ſecus autẽ ſi ageretur de magno præiudicio. ita limitat Paul. de Lyax. in Clem. confttutionẽ. de elect.& Domin. de S. Gemin. in c. eos. de temporibus ord. in 6. Abb.in c. quoſdam. de præſumpt. extra. Feli. in c. cognoſcentes. col. pen. uerſ.

fallit tertio. de conſnt.& Hippol. Marſ. ſing. oss. memoriæ.

IIii

4