Ir. Pauldei rid

tantümododemmm us: Reſtraid qum ãteſtema imrmait lata meridcettclit nt duo quiaubqate ömuni arg leuurii deteſta miſt, Nat vocantiãprisdiingt uia exeodemnumens nprobatio ubilau mptionẽſcbommin. terea&cpermmaty quädoiucextdenn ã dictum, qpditits ſtito iurmävui nis parii erqpofai tc kn deicreinäl eiureiur. Detai irquodteftöröde * n nili inconäfern

709

quæſtioni.&§. ſi quis ultro. Et ſequit᷑ Aret.

conſil. xi. Soci. conſil. cclii. in ij. col. Decius

12

13

14

conſil. clxxv. in x. col. uerſ.non obſtat. Tinda rus in dicto tract. inprima parte, c. iij. Dicunt tamen moder.in d., quæſtioni. quòd non ui dent aliquam rationem differentiæ iſtius do ctrinæ. Adde, quòd etiam illud dictũ Bar. quod cauti aſſeſſores faciunt, quòd reperia- tur in actis niſi unum dictum, nõ uidetur ue rum:quia ex quo iſta uariatio diminuit de fi- de teſtis, intereſt partis ut de ea conſtet in a- ctis, iuxta not. per Bald. in J. iij. C. de teſti.& traditur in c.quoniam contra. 5. de probat. Sedtu aduerte, quòd doctrina Bart. eſt ue ra, ſi bene intelligatur:& propterea ſciendũ eſt,fquòd nunquam perſona libera debet at- teſtari de re alterius in tormentis.l. ex libero, ff.de quæſtio. niſi ſit teſtis ualde uilis& infa- mis.§.i. in authen, de teſtib. uel ſeruilis condi tionis.l. ſeruis. ff. de teſtib. Idem in excõmu- nicato, ſecundum Bald, in c. ij. de teſtib. cog. & in c.i.de ſumma trinit.& fide cathol. Tales ergo non admittuntur ad teſtimonium, niſi cum tortura: quia tunc eorum dictum ſup- pletur per quæſtionem. Et proptereatſi acci dat quod hi ſint admiſsi ſine tortura, nõ cre- ditur eorũ dicto, ſed ſtatur dicto in tormen- tis:imòo ſolum illud dictum in actis debet po- ni.& ita intelligitur Bar. in d.§. quæſtioni.& in d.6.ſed& ſi negauerit. ubi text. præciſe lo- quitur in ſeruis.& etiam d.§. i. in authen. de te ſtib. qui loquit᷑ in uiliſſimis& in ignotis per- ſonis. quæ iura allegat Bart.& ſecundum ea debet intelligi, iuxta not. per eum in l. non ſo lùm.§. liberationis uerba. ff. de lib. leg. Dum ergo Bart. dicit, quòd quando quis de altero tantùm interrogatur in tormentis, non po- teſt intelligi in homine libero, quia talis non torquetur in teſtimonium. d. l. ex libero.& per Alex. conſil. xi. in i. uol. torquetur enim tantũmodo ex delicto ſuo, licet in cõſequen- tiam atteſtet᷑ aliquando de alieno, iuxta not. inl. fin. C.de accuſ.& doctrinã Bar. in l. repe ti. ffxde quæſtio. Et propterea, fquãdo aliquis teſtis reuocat dictum ſuum, diminuitur de fi de ſua,& nocet parti licet nõ citatæ: quia iſta reuocatio fit quo ad ipſum principaliter, nõ autem quo ad formã teſtimonij, quo ad par- tem, iuxta not. in c. per tuas. 5. de probat. Et ſic apparet manifeſta ratio doctrinæ Bartoli. Alij tamẽ uidentur intellexiſſe iſtud genera- liter, quòd imò ſtetur ſecundo dicto in tor- mentis, ex quo metu tormentorũ præſumit dixiſſe ueritatem, ſecundum Abb. in d. c. per tuas.& Barthol. Veroneñ. conſil. lxi. in ult. col.Sed iſtud mihi nõ placet:quia d.§. ſed& ſinegauerit. procedit tantũmodo in his qui non admittuntur in teſtimoniũ, niſi cum tor- tura, ut ſuprà oſtendi:& ratio Abb. in homi- ne libero concludit oppoſitũ, quia lex præſu mit hominẽ liberum dicere ueritatẽ ex ſe,& ſi adhibeantur tormenta, eorum metu uaria- re, ut per Bart. in d. S. quæſtioni.& in. i. in ij. col, C. de confeſſ. Sed in ſeruis& infamibus,

regula ſecunda præſi umpt.

10

20

4⁰

50

710

ſecus: quia præſumuntur mendaces,& non dicere ueritatẽ, niſi metu pœenæ. Et ex his infertur, quòd ſi detur caſus, in quo liberho- mo nõ admittit᷑ niſi cum tormẽtis, tũc idem eſſet quod in cæteris ſeruis& infamibus:pu- ta quando teſtis in ipſamet prima depoſitio- ne eſt uarius, uel agit᷑ de aliquo ſuo delicto: nam tunc ſtaretur illi dicto in quo perſeuera uit in tormẽtis. l. unius.. teſtes. ff. de quęſtio. Et ita intelligitur quod not. Bart. in d. l. eos. Bald. in l. fin. C. de quæſtio. Ang. in l. de tor- mentis. eod. tit. Lud. Rom. ſingul. 799. in ulti. chart. Tindarus in dicto tract. ſuo, in prima part.c.iij.& ita ſaluatur Abb. in d. c. per tuas. & declarat Aret.ibi.& uidet᷑ etiam ita intelle xiſſe Feli.in d. c. cùm in tua. pen. col. in prima concluſ.&. de teſti. Si uerò ſemel bene depo- ſuiſſet in ciuili iudicio, licet deinde reuoca- ret in tormentis, ſtaretur primo dicto, per do ctrinam Bar. in d.. quæſtioni. declarando ut ſupra. Et iſta eſt uera& cõmunis opin. licet in practica uiderim dubitari, per not. per Bar thol. Veroneñ. conſil.lxi. qui dum conatur reddere ius noſtrum cauteloſum, ipſe incau- tè loquutus eſtꝰ.

PRaESV MPTPIO X X*

1 Præſumitur contra eum qui uult innouare.

2 Statutum ſi habeat interpretationem ſeruari ſolitam, ab illa non eſt in indicando recedendum.

3 Ab opinione in aliquo fõro approbata ſecundum conſuctu- dinem, iudex non debet in tali foro in iudicando recede-

re, licet cõmunis ſit in contrarium. 4 Ab antiqua practica non eſt recedendum.

Rigeſimo. Præſumitur fcõtra eum, qui

uellet innouare: quia nouitates plerũq; pariunt diſcordiam. xi. diſtin. C. quisneſciat. & c. conſuetudinis.. de conſuet. quod notãt ibi Doct. cõtra eos, qui tenent nouas opinio nes,& qui inducunt nouas ſectas ſeu religio nes. Quod intellige, niſi iſta nouitas eſſet uti lis, ſecundum Barb. ibi,& c. capellanus. 5. de ferijs.Et facit quod not. Bal.in. in rebus.per illum tex. ff. de conſtit. princip. ubi præſumi- tur contra innouantes regimina ciuitatis. Et dicuntibi Ang.& moder. quòd qui ſunt de- putati ſuper bono regimine, non poſſuntali quid innouare, niſi 5 euidens cauſa utilita- tis. facit etiam tex. in l. minimè. ff. de legibus. & quod not. Alex. per illũ tex. conſil. cxxxv. in ult.col. in primo. Socin. conſil. cclxxi. ſe- cunda col. fubi quando ſtatutum habet ali-

quam interpretationem obſeruari ſolitam,

60

non debet aliquis Doctor in iudicando ab il la recedere. Facit quod notat Matheſ.in tra- ctatu ſuo de elect.opin.ubi dicit, quòdiquan do aliqua opinio eſt approbata in aliquo fo- ro per conſuetudinem, non debet iudex in tali foro ab ea opinione recedere:licet cõmu nis ſit in contrarium.arg. d.l. minimè.& l. in interpretatione.eo.tit.& quod notatur in d. l. à patre. C. de iure dotium. Et dicit Bald. in J. illud.per illum text.ff. de excuſ.tut.tquòdab antiqua practica nõ eſt recedendũ. ſequitur Anchar. conſil, clxxvij. uiſis. uerſ. v. de quo

Secundo po- tes limitare quod ſuprà concluſum fuit, ſtandum pri⸗ mo dicto, quando teſtis ex interuallo cõtraria depoſuii: ut non procedat, quando primũ di ctum teſts fuiſſet in iudicio nullo, et ſecundum dictum fuiſſet ĩ iudicio ua lido, quia tunc ſta retur ſecundo, nee noceret contrarii dictum in iudicio nullo, ſecundũ no tabilem gl. in c. ců cauſam. in gl. fin.

qu ſequuntur ili

omnes. de teſti. Ant.& Feli. in d. c. cùm in tua. Ab⸗ bas& Aret. in c. per tuas. de prob. & Crotus in dicto tract. de teſub. nu. 34 4. uerſi. tertius

2 caſus.