69 tit. de uerb. oblig coment. 38

interrogo te, promittis centume& tu reſpon deas promittunt᷑, nunquid ualeat ſtipulatio. Doct.inl.fin.ff. ſi cert. pet. cõmuniter tenent quòd non, per text. in auth. ſi quando. C. de

conſtitpec. qui tex. non loquitur in ſtipula-

tione, ſed in cõſtituto, S& ſic in pacto: unde ſe- cus uidetur in ſtipulatione, quia reſpõſio li- cet ambigua, declarabit᷑ per pręcedentẽ inter rogationẽ, ut probatur in hoctext.& facit l. ſi defenſor.§. i ff, de inter. act.& ita teneo, quic- quid dicat Iaſ.in I. ſtipulatio iſta. 5. ſi quidem ita. j.eod.& facit quod notat Azo in ſumma. C. de inutil. ſtipul. ubi ſite interrogem, habe- bo talem ueſteme& tu reſpondeas, habebis, ualet ſtipulatio. Et adde tria carmina Plauti Comici poẽtæ in Pſeud.

Nullum periculum eſt, quod ſciam, ſtpularier,

Vt concepiſt uerba uiginti minas dabin:

Dabuntur. hoc quidem igitur actum ſt haud malè.

Secundo not.ex illo text.rquod in materia

etiam ſtricta,& requirente aliquid uerbis ex plicari, nõ cenſet᷑ reiecta ſana interpretatio, quę poſſit ex uerbis colligi:imò lex nõ poſſet talem interpretationẽ prohibere, ſecundum Bal. in I. ij. õ. his legib. ff. de ori. iu. ubi quia na turaliter interpretatio eſt neceſſaria, nulla cõ ſtitutione prohiberi poteſt, quia aliàs lex eſ- ſet impoſſibilis. Et iſtud facit ad ſtatutũ dicẽs, quòd uerba in ſtatutis intelligant᷑ ad literam prout iacẽt:nam nõ cenſebit̃ prohibita inter- pretatio rationabilis, ut per Bart. in l. omnes populi.in pen. col. ff. de iuſtit.& iur. cum mul tis ſimil. aggregatis per And. Sicul. in l. cum acutiſsimi. char. xxiiij. C. de fideicõm.& per Franciſ.de Curt.conſil.ix.in viij. col. In con- trarium facit deciſio Bald.in I.ij. C. de patrib. qui filios diſtra.ubi cõcludit, quòd tunc cen- ſebitur ſublatũ argumentũ à cõtrario ſenſu. ſequunt᷑ moder.in l.i.ff. de offic. eius cui. col. xiiij.quod not. Bal. in l.precibus. C. de impu. ubi ſtante tali ſtatuto, in ſubſtitutione expreſ ſa uulgari nõ continebitur tacita pupillaris. ſequitur Alex. in l.i. ff. eod. tit. item quod no- tat Ang in.ſi ita ſcriptum. ff. de lib.& poſt- hu. ubi ſtante prędicto ſtatuto, ſub ſimplicib. non comprehendetur caſus mixtus. ſequun- tur moder.in l.ij.j eod. Pro reſolutione, quia iſta quotidie uertuntur in conſilijs, potes di- cere, quòd aut in ſtatuto agimus de reſtrictio ne,& tunc licet militent uerba, ceſſat ratio ex preſſa, uel quæ ſola poteſt aſsignari, iuxta gl. in l. quamuis. C. de fideicõmiſſ.& ſtatutũ nõ comprehendet illum caſum, quia nõ uidetur dictum per ſtatuentes, quod mente non agi- tauerunt.l. Labeo. ff. de ſupell. leg.& ita pro- cedit quod in not.caſu conſuluit Decius con ſil. lxiiij. tubi decretum principis puniens re- bellem& eius fratres, factum ad finem ut ta- les magis abſterrerent᷑ reſpectu propinquo-

10

20

30

4⁰

50

rum, non comprehendet fratrem inimicum 6o

rebellis, quia propter talem quis non abſter- retur. Aut agimus de extenſione,& ſi in ſta- tuto militet eadem ratio, extẽdetur quatenus uis uerborũ importat, etiã latè ea intelligen-

do, literaliter tamen: unde nõ comprehende tur quod uenit à cõtrario ſenſu, ſecundũ Bal. & alios.Et cõſequenter appellatione maſcu lorum nõ uenient fœminæ, quia iſtud nõ eſt intelligere literaliter, ſed ex extenſione, ut cõ cludit Bal. conſil. cccclx. Ioan. in v. uol. Cor. conſil.xiiij.in col.penul.in ij. uol.& facit tex. quem ibi notaui in l.pen.in ſin. C. depræpo. ſac. cubi. lib.xij. ibi, quæ de cubicularijs dicta ſunt, extendi propagariq; ad cubicularias de cernimus. fa. quod not. Bart. in l. liberorũ. ff. de uerb.ſig. Vnde puto quòd malè conſulue rit Curt.in d.conſil.ix. ubi in hoc puncto te- net contrarium. Nec obſtant not.per Bar. in d. I.omnes populi. quia non attingit quando ſtatutum dicit quòd uerba ad literam debent intelligi: tale enim ſtatutum multum opera- tur ultra ius cõmune,& habebit interpreta- tionem rationabilem, ſecundum ſupradicta.

Tertio not fquod partes non poſfunt face- re ut ſtipulatio peccans in forma ualeat. facit gl. in l. à diuo Pio. ff. de ritu nupt. Ethocinfer tur ad quæſtionem, nunquid dato quòd ſti- pulatio ſoleat apponi in contractibus, per no

tarios cenſeatur appoſita, dato quòd nõ con-

ſtet de formalitate uerborũ, ex quo notarius cenſetur rogatus ut apponat clauſulas cõſue tas.l. fin. C. de fideiuſſ. Angel.& moder. in l. quicquid aſtringendæ. j eod. tenet quòd nõ: unde dictio,& ẽ, non extendetur ad iſtum ca- ſum, utper Soci. in l. Gallus.§. idem creden- dum. ff. de lib.& poſthu. facit tex. in c. pen. de iureiur. Sed aduertendum eſt, quòd contrail lud quod notarius cenſeat᷑ rogatus de appo- nendo clauſulas ſolitas, facit quod not. Bart. inl.i.in iij.col. ff.de iur. codicill.& Bald. in l. quotiens. C. de hæred. inſtit. ubi concludunt quòd clauſulæ ſolitæ apponi de cõſuetudine notariorũ nihil operantur. cum ſimil. allega- tis per Franciſ.de Curt. in conſil. lxxvi. in vi. col. Diſtingue ergo, quòd aut loquimur de actu dependente ex uoluntate unius, prout ſunt teſtamenta& inſtitutiones,& procedit doctrina Bart. in d. l. i. quia non eſt ueriſimile quòd teſtator conſiderauerit tantam effica- ciam in clauſula codicillari, ut extraneos prę poneret ſuo ſanguini.l. cum auus. ff. de cond. & demon. Aut loquimur in actu dependen- te ex uoluntate duorũ,& tũc illæ clauſulæ o- perãtur effectũ ſuum, quia ſemper reſpiciũt utilitatem alterius ex contrahentib.& ita pro cedunt not perl. fin. C. de fideiuſſ. Fallit ubi reſultaret magna enormitas, de qua nõ ſit ue riſimile à principio partes cogitaſſe, per ea quæ not. Ant. de But.& Abb. in c. quintaual lis. de iureiur. ubi in compromiſsis dicunt il- lam clauſulam, renunciantes enormi& enor miſsimæ læſioni, nihil operari, quia uidet᷑ ad

iecta de cõſuetudine notariorũ, nec eſt ueriſi

mile partes cõſideraſſe talem caſum. l. ſi liber tus operas.ff. de op.liber. Quarto not.fquòd ex ſtipulatiõe in qua nõ ſit ſeruata forma, nõ oritur obligatio naturalis. In contrarium eſt gl.l.iuriſgentium,§. ſed cum nulla. ff. de pact. Cccc 2

a Adde Deci. in .fæminæ. co lum. xiij. uerſ. ſexta regula. ff. de reg.iur.