vide Alex. in furioſum. ff 4. T qui teſtum. fi. poſſ.& fa.gl. inc. fi. in fi. ex rra de ſucceſſ.

bb inteſt.

53

54

ür 55 Adade Deci. in

bhumanitatis. n euidentiali-

Hus. C. de im-

ub. ubi appel

ttalem hebe

iris ingenij&

inplicis figu⸗

e”: dicit etiam alè poſſe ma⸗ rimonium cõ ahere, de quo

er eum conſ.

n. in prin.

56

33 ue delictũ,& conſtet ꝙ quandoq; fuerint de-

mentes, pręſumit̃ quòd tempore cõmiſſi etiã eſſent, ut eſt gl. not. in c. a indicas. iij. q. ix. ad hoc ut nõ incidãt in pęnã:unde incũbet onus probandi fiſco, ꝙ tũc eſſent ſanæ mentis. Ad de etiã, d cùm in eis nõ ſit uolũtas, nihil poſ- ſunt facere, ſed ſolus tutor omnia aget. ꝗd fal lit in infante, reſpectu acquiſitionis poſſeſſio nis:quia poteſt eam acgꝗrere cũ autoritate tu- toris,ſi habet aliquẽ ſenſum, puta ꝙ ſit quin- que annoꝶe. l. uis.§. infans.. de acq. poſſide quo per Bart.& alios in l. i.§. adipiſcimur. eo. tit.& in hoc differt infans à furioſo. Alia diffe rentia tradit᷑ in l.ſi infanti. C. qui admitt. Ter- tia tradit᷑ per gl. in c.ſi tibi.de cõſecr.diſt, iiij. &in his caſib. mutus magis æquiparat᷑ infan- tiq́; furioſo.arg.gl. in d.c.ſi tibi.& tales nõ po terũt tranſire etiã in monaſteriũ, nec quo ad bona, nec quo ad perſonas. c. fi. de ſucceſſ. ab inteſt. c. ſicut tenor. de regul. Secus ſihaberẽt aliqualẽ intellectũ, ut cõcludit And. Siculus conſil.lix.in ij. Socin. conſil. lxi. in vi. col. Secũda cõcluſio eſt, fquòd mutus& ſurdus habentes aliqualẽ intellectũ, æquiparant᷑ pu pillo: qd procedit etiã ſi aliquẽ actũ perfecte intelligent, ſecundũ Bart. hic. Sed circa hanc concluſionẽ inſurgit difficultas. Nam ſi ęqui parant᷑ pupillo, ſequit᷑ ꝙ nõ poterunt teſtari, nec matrimoniũ cõtrahere,& ſic limitaret᷑ I. diſcretis. C. qui teſta. fa. ꝑoſſ.&c. cũ apud. ex- tra de ſponſ.&l. mutus.ff. de iur. dot. ut proce dant in muto& ſurdo habentib. plenũ intelle ctum. Secus ſi nõ habeãt plenũ intellectũ.& ita uidet᷑ fuiſſe de mente Alex.hic. Dubiũ fa- cit, fquia alias quilibet, q;uis nõ habeat plenũ intellectũ, ſed ſit ſimplexb, poteſt teſtari, ut di cit Paul. Caſt. in J. ſi frater. C. qui teſta. fa. poſ. moder. in§. pręterea. Inſtit. eo. tit. Puto diſtin guendũ: Aut teſtatus eſt prout ꝗlibet uir cau tus feciſſet,& ualebit teſtamentũtaut non,& tũc ſecus, per dictũ Bal. in c.i. in tit per quos fi. inueſt.& Petr. de Anch. in Cle. ſi furioſus. de homi.cũ ſimil.relatis per moder. in l. furio ſum. C. qui teſta.fa.poſ. Et facit qͥd conſuluit And. Sic.in d.conſil.lix. in iiij. colcfubi de tali ſurdo loquens qui nõ habebat perfectã intel gentiã, cõcludit ꝙ potuit ſe& ſua offerre mo naſterio, ex quo eſt talis actus qui cõgruit ho mini ſanæ mẽtis. Et in ſimili caſu cõſuluit 8o ci.in præalleg. cõſil. Vnde ſitalis mutus inſti tueret turpem perſonã, fortè poſſet reſcindi teſtamentũ. arg.l. fratris. C. de inoff. teſta. Idẽ ſi ſuos irrationabiliter exhæredaret,& extra- neos inſtitueret. arg. l. quidã. ff.de hær. inſtit. In hoctamẽ pũcto aliqui moder. tenẽt cõtra rium, diſtinguẽtes, ꝙ aut loquimur in muto & ſurdo habẽtib.curatorẽ,& tales æquiparã- tur pupillis in his quæ reſpiciũt patrimoniũ, prout in ſimili dicit᷑ de adultis.in l. ſi curatorẽ habẽs.C.de in integ.reſt. min.tſed in his quę ſunt extra patrimoniũ ęquiparantur adultis, unde poterũt teſtari,& uxorem ducere. arg. not. per Bar. in l. i.§. quæſitũ. ff. ad Treb. Aut loquimur in non habentib, curatorẽ,& tales

tit. ꝗe uerb. oblig cõment.

10

20

30

4⁰

50

60

nõæquiparant᷑ pupillo, ſed adulto: ſicut uide mus in prodigo, qui poteſt cõtrahere anteq́; ſibi detur curator. gl. in I. is cui. j. eod. Sed iſta diſtinctio non eſtuera. Primo, ꝗa gl. in d. l. is cui.nõ habet locũ in pupillo uel muto uel ſur do, ſed tantũ in prodigo, ut dicit Io. Fab. Inſt. de cura..ij. Et eſt ratio, quia pupillus, mutus & ſurdushabẽt prohibitionẽ a lege, prodigus uerò per iudicẽ tantũ, ut etiã declarãtmoder. in d.. is cui.in fi. Secũdo, t quia nõ eſt uerũ ꝙ ſurdus& mutus nõ habentes curatorẽ æqui- parent᷑ adulto, per text. in I. cũ prior. 5. fi. ff. de iud. ubi eſt tex. quòd ęquiparant᷑ impuberib. Tertio obſt.alia ratio. Nam mutus& ſurdus poſſunt donare. l. qui id quod.. mutus. ff. de dona, adultus uerò nõ dicit᷑ ſi ueniã ætatis im petrauerit. l.pen. C. de his qui uen. æta.&pro pterea uerior uidetur cõmunis opinio. Tertia cõcluſio,tquòd ſurdus& mutus ha- bentes perfectũ intellectũ æquiparantur ma iori X XV. annis. l. mutum, ff. de acqui. hære, 1. ij. ff. de bo. poſſ-infan. fur. Ang. Imol. Lud. Rom.& Alex. hic,& eſt cõmunis opin. Con tra iſtam concluſionẽ tenẽt moder.hic tribus fundamentis. Primo, quia iura generaliter di cunt dandum eſſe curatorẽ muto& ſurdo. I. dabimus. ff, de priuil. cred. l. cui eorum. ff. de pPoſtul. Sed reſponde q́d illa iura reſtringun- turà ratione, iuxta l. cum pater.§. dulciſsimis. ff, de leg.ij. Ratio enim eſt, quia rebus ſuis ſu pereſſe non poſſunt. l.& qui negocijs. ff. de procur.& l. dabimus, in uerb. propter debili- tatem. Secundo adducunt§. i. Inſtit, de curat. ubi dicit tex.ſſed& mente captis& ſurdis& mutis, quia rebus ſuis ſupereſſe nõ poſſunt, curator dandus eſt. Nam niſiille tex. genera liter intelligeret, eſſet ſuperfluus: quia muti & ſurdi nõ habentes perfectũ intellectũ, ſatis cõprehenderent᷑ ſub illa dictione, mente ca- ptis, ſecundũ Bal. in J. ſi furioſus. C. de nupt. & in l. humanitatis. in iij. col. C, de impub.& alijs ſubſtit.& in l. ex pacto. ff. ad Treb. Sed re ſponde, ꝙ imò tex. in d 8. debet intelligi in eo muto& ſurdo ꝗ habẽt parũ intellectus: nã di cit tex.dari curatores, ꝗa rebus ſuis ſupereſſe nõ poſsũt:quę ratio nõ habet locũ in muto et ſurdo ſapiẽte. Nõ obſt. dictio, mẽte captis: ꝗa fateor qmẽte captus dicit᷑ ille qui habet fatuã mentẽ:ſed plus& minus faciũt differentiã in caſu noſtro, alioquin etiã pupillus diceretur mẽte captus, ꝗa eius ætas multis fallacijs ſub iecta eſt.l.i.ff,de mino. qᷓd eſt contra illũ text. Tertio mouent᷑, ꝗa lex dicit dandũ curatorẽ laborãtib.perpetuo morbo. d.l. cui eorũ. Sed reſpõde, ꝙ nõ intelligit᷑ de qualibet infirmita te.I. quæſitũ. in fi. ff. de re iud. t&mutus& ſur dus propriè nõ ueniũt appellatiõe infirmoꝶ ut eſt gl.in. item propter aduerſam. Inſti. de excuſ.tutꝰ. Et hoc modo defenditur cõmunis opinio, quã limita primo, ut nõ ꝓcedat in a- ctu reꝗrẽte uerba. tex. eſt hicfunde mutusnõ poterit eſſe tutor, qa tutor debet uerbis inter ponere autoritatẽ, ut dicit Bar. in l. i.6. fi. ff. de tut.Adde etiã ꝙꝓ nõ poterit eſſe patrins ſeu le Bbbb 4

34

57

58

59

c Adde tamen, quod muti poſ ſunt dici mor- boſi, quo ad hoc ut habeat locum redhibi tio.l. mut. ff. de ædil. edict.

60

61