17

18

79

a De hoc uide la

te per laſ. 9.de

conſtituta. In- ſtit. de actio.

20

2 D. And. Alciati in rub..

pars iuris ciuilis. õ. ſcriptum. Inſtit. de iure na tur.& ea expreſſè reſiſtunt dictæ l. iuriſgen- tium. 5. ſed cum nulla. Præterea militat ratio deciſionis:quia ſiue ius aſſiſtat, ſiue non, cla- rum eſt eum qui non adimpleat, peccare: el⸗ go ſeruandum eſt ius Canon. Tertio reſpõ- deri poteſt, ꝙ lex ciuilis pręſumit incõſidera tionẽ in offerente, ut infrà uidebimus: unde talis incõſideratè reſpondens nõ peccat. Sed ad iſtud replicat᷑, ꝙ ex quo lex Canonica prę ſumit cõtrariũ, ea eſt attendẽda: tum quiãtin foro animæ nõ curat᷑ de pręſumptione legũ, ſecundũ Io. And.in c.is qui fidẽ.de ſpõſalib. tum quia ubi ſumus in materia peccati, ſem per debemus attẽdere pręſumptionẽ tutiorẽ pro anima. gl in c. i.extra de ſcruti. c. iuuenis. de ſponſ.&lic qͥd conſiderateè fuerit facta ob latio. Quarto ego reſpõdeo, ꝙ aut agitur de dãno euitãdo, reſpectu eius cui fuit promiſ- ſum per pactũ,& caſus non habet difficulta- tem, quia etiã de iure ciuili datur actio. I. ele- gãter.. ſeruus pactionis. ff. de dolo. Aut nõ agitur de damno,& tale mendaciũ nõ eſt pec catũ mortale.xxij.quæſt. ij. utilẽ.& c. primũ. in fin. Etubi agitur de peccato ueniali, tunc nõ attendit᷑ ius Cano.in foro ciuili, quicquid dixerit Imol. cuius opinio nõ probat᷑ aliquo iure, quia tex. in c. fi.loquit᷑ in peccato morta li:& ita etiã loquit᷑ text. in c. nouit. uerſ. cum enim. extra de iudicijs.& eſt de mẽte Alex. in I. quia tale.§. eleganter. in i. col. ff. ſol. matr. Tertio principaliter uidendũ eſt de cõſtitu to*,& illud eſt cùm quis promittit, quod ip- ſe uel alius debet ciuiliter uel naturaliter.§. de conſtituta. Inſtit, de actionib. I. i. 7. debi- tum. ff. de conſtit. pecunia. Et iſte eſt contra- ctus nominatus, quia habet nomen elegans & ſpeciale, ut dicit Bar. in J. iuriſgentiũ.§. ſed cum nulla. ff.de pact. Et ex hoc infert᷑, iquòd pactum geminatũ pariat actionem: cum em ex primo pacto quis obliget᷑ naturaliter pro pter cõſenſum certè ſecundo paciſcens pro- mittit illud ad qd tenebatur naturaliter:&ſic dicit᷑ cõſtituere. d.. debitũ. Iſta eſt cõmunis opi. quã tenẽt omnes, ut per D. Alex. in l. iu- riſgentium. d. 5. ſed cùm nulla.& in l.legem. C. de pactis. Contrariũ tenet Jaſ.hic& in l. ſi pacto quo pœnã. C. de pactis.& dicit, ꝙ imò non dicitur conſtitutũ, niſi appareat quòd ſe cunda promiſsio fiat animo cõſtituendi, per text.in l.ſi tibi. C. locati. Mouetur primo per text.in d l. ſi pacto. ubi quãuis præceſſerit pa ctũ, ad hoc ut poſsit agi requirit᷑ quod ſequa- tur ſtipulatio:ergo ſi ſequeret᷑ aliud pactum, non ageretur. Reſpõde, in caſu illius I. illud eſſe, quia incontinenti ſubſequitur: unde ta- lis geminatio non eſt alicuius effectus, ut in ſimili dicit Alex.& Aret. in l.i. in prin. ĩ eod. dũ reprehendũt intellectũ Ludouici Rom. ad l. cũ oſtẽdimus. Vnde dicit Bal. nouel.hic in xi.col. quòd titulus de conſtituta pecunia nõ procedit, quando aliquis in inſtrumento dicat, promitto tibi centum,& ita conſtituo metibi debere. facit quod notat᷑ in l, ad per-

10

20

30

40

50

60

emptorium.ff. de iudicijs.& quod notãt mo/ derni repe. in J. ij. C. de reſcind. uen in quarta extenſ. Secũdo mouetur per tex. inI. ſi ueritas. C. de fideicõmilsis, ubi quaãuis legata ultra falcidiam debeãtur naturaliter ut notatur in l.i.per Bart. ff.de cõdict. indeb, tamen ad ea quis non tenetur, niſi per ſtipu- lationem promiſſerit. Potes reſpõdere, quod non excluditur conſtitutũ, pręſertim per illa uerba, Negociumq́; uſquequaq; integrũ eſt: nam ubi interuenit pactũ, res nõ eſt integra. Tertio mouetur rationenam obligatio na turalis eſt mater actionis. l. licet.. ea obligat. ff.de procuratorib. Sed duæ matres nõ poſ- ſunt gignere. Reſpondetur ſecundam nõeſ ſe matrem, quia eſt obligatio ciuilis, ex quo fomentatur à prætore, qui induxit conſtitu- tum. Quarto induxit text. in l. ſi tibi. C. lo- cati.cum gl.ubi ſi quis ſoluit pro colonis ter tio,& dominus promittat ſe reſtituturũ, non tenetur ex pacto. Moderni hic multũ inſtät, & tandem neſciunt ſe explicare. Tu reſpon- de, quòd in caſu illius l. non erat primò debi- tum, unde non poteſt eſſe conſtitutum: ad hoc enim ut eſſet conſtitutum, fuiſſet neceſ- ſarium probare, quòd illi coloni pro quibus erogatũ eſt, debebant, ut dicit Io. Fab. Inſtit. de actionib.§. de conſt. in fi. Bart. in l. i. O. de conſt. pec. Eo enim caſu ſoluens habuiſſeta- ctionem negociorum geſtorum contra colo nos. l. ſoluẽdo. ffde neg. geſt.&dominus pro mittens intelligeretur promiſiſſe quod erat debitum per colonos actione negociorũ ge- ſtorum. Sed alio nõ conſtito, illi coloni non poſſunt dici debitores, ut dicit Io. Fabri ubi ſupraà:&iſte intellectus ſuadet᷑ ex illo uerbo, pPrærogaſti: erogare enim eſt diſtribuere gra tis, ut in rub. C. de erog. militaris ann. lib. xij. Quarto principaliter quæro de ſtipulatio- ne: T& ea eſt uerborum conceptio, quibus is qui interrogatur, daturum, facturum, de ſe, id quod interrogatur, reſpondet. l.v.. ſtipu- latio. j.eod. Et pro eius declaratione uidendũ eſt de quibuſdam quæſtionibus, ſequendo ordinem Alex. hic. Primo ergo quærit᷑, iqua 23 re inuenta ſit ſtipulatio:&reſpondet Paul. de Caſt. hic, eſſe inuẽtam propter neceiſitatem & utilitatem. De utilitate clarum eſtper tex. in l. ſtipulatio iſta.ↄ. alteri. j eod. ubi tex. dicit inuentam utunuſquiſq; quod ſua intereſt ſi- bi ſtipuletur. De neceſsitate probat᷑ in lblan ditur. C. de fideiuſſorb. ubi f fideiuſsio con- trahi non poteſt ſine ſtipulatione. Idem uide tur eſſe in promiſsionibus iudicialibus, ut de iudicio ſiſti,& iudicato ſoluendo.j de pręto/ rijs ſtipulat. I. i5. i.& tenet Paul. de Caſt. hic. Alexander hic& moderni dicunt oppoſitũ, ex quo fpactum nudum quod tendit ad adiu uandum iudiciũ, ueſtitur calore iudicij. per gl. in auth. generaliter. in uer. conſcribat. C. de epiſc.& cler.& in l. eum pro quo. ff de in ius uocan.& idem tenent moder. in l. ſiue a- ꝑud acta. C. de tranſact.& fuit originalis con

ſideratio Bald. in l. tale pactum.§. qui prouo cauit

d. col. ix.

1

22

5

12 +

ralege prout! näntälegis aum üpromiri unc gimaffdepac auibi interuen atllancimC galetpacti, eſ nütſtipulation enterhic quære rium ſipræce thonlo anſit dhrtionehuiu udrimuseſtlicd nemuédis mih mdoito caſune rehlijffſicert iyromiſsionẽ q Ncobltatg anm pernot. auetda promitt nmicelt pr ehpropter re anclunoſtro, mitis mihi er anna pro dec