Prof. publ. 3 0* NEGOTIOSVM IENENSE. · E NEo⸗ Sumptibus JoBß. BIEILCKII Bibliopol- Literis WERTHERIANIS. M DC xXCI. +—— —— . unnn —— — 6 DUe = S N S 3 A 8 T X— 5 GR —f— S(Cademica otia, tot iſtincta ſunt ne- gotiis, ut otium Nin ipſo otio inve- 1 4 bet.. Nunc enim conſiliis, nunc au- xiliis diſtringimur. Specimen hu- jus otii negotioſi nunc tibi trado his ipſis diſſertationibus, quas olim vel ipſe ĩpſe conſcripſi, vel ali alii ductu partim meo partim præſidio ventilarunt. Reliquas, ob defectum primorum exemplarium, proxime ſubjungam. Id unicum autem à te L. B. expeto & contendo, ut æquam de his labo- ribus cenſuram feras,&, ſi quæ mi- nus vera vel accurata videris, Otio tribuas negotioſo. Vale. M S 6 MN 8 2 8 8 S (6 “ g 1 S5 2 88GT S — oe 9 S S 28 8 — 1 „—„ ——yÿ,„ ꝑ—=——— 828 am.——— —2 —j 198 S e 3ee e eeee ee ee Reses D. B. V. 2⸗ ADMIRATIO [GNORANTIæÆ FILIA MATER PLIIL.OSOPLIIT J. Articula illa divinæ auræ(ut à Postis quibusdam vocatur) occulta quadam dulcedine,& neſcio „quibus illecebris cunctos ad ſui contemplationem Jallicit, imôtrahit: Siquidem nullo non tempore 22*) ſilluſtria exſtiterunt ingenia,& hodienum eorum CEeertilis eſt proventus, quæ in hujus ſcrutinio ops- im vero licet eleganti for- ram poſuerunt, ponuntque. Verum eni ma ſe nobis ſiſtat, noſtros tamen amplexus ſemper fugit; dum Janonem manu fenere arbitramur, nubem videmus inanem;& plane ceu luna, à nonnullis ſydus contumax dicta, in ordinem red- igere hactenus ſe paſſa non eſt. Hinc tot capita quot homines! Hinc tot ac tanta ſententiarum divortia! De quibus Cic. Tuſc. quæſt. 23. eleganter inquit: Harum ſententiarum, quæ vera ſit, Deus aliquis viderit: quæ veriſimilima, magna est quæſtio. 1I. Jopanu B. V. Helmont. gloriatur, ſe poſt longa deſideria animam ſuam per rimulam in ſomnio vidiſſe. O utinam nobis vigilantibus tam felicibus eſſe liceret, ut animo ipſo animam vi- deremus, maximum id profecto eſſet. Sed votis nuns agendum noneſt. Conſtabit enim querelæ illi de anima, ꝗguod omnia intel- ligat præter ſe ipſau,, ſua veritas. Manebit Ariſtotelis dictum. 1. de anima Text. 4. inconcuſſum: T1aiſ ꝗ ² di]as Ce dν ᷣπα⁴s- raaruν'εν ν eενναπνσιν τν. At vero undequaq́; atque omni- nõ diff cillinum eſt, fidem aliquam de ipſa tandem accipers.: Occurrit 4 mul⸗ ₰ 2802 98☛ multo difficilior cogitatio, multoque obſcunor, qualis animus in corpore ſit, tanquam alienæ domi, quam qualis cum exierit,& in liberam cœlum quaſi in domum ſuam venerit. Conf. Caſparis Barlæi orationem de admirandis animæ humanæ p. m. 99. ſeq. III. Nonnulli quidem indies certiorem de anima cogni- tionem ſibi promittunt,& id propter non omnem ſpem deſeren- dam cenſent, quippe multa eiuxo ævo ignota hoc primum ſecu- lo in noſtram perducta fuiſſe notitiam,& multa ſeculis demum futuris, ſi quæ adhuc futura funt, cum memoria no ftri exoleve- rit, reſervari; Sacra quædam non ſimul tradi: Eleuſia ſervare, quæ oſtendat reviſentibus. Sic rerum naturam fſacra ſua non ſi- mul tradere. Initiatos nos nondum eſſe, ſed in veſtibulo ejus ad- huc hærere. Iila arcana non promiſcue nec omnibus patere: re- ducta& in interiore ſacrario clauſa eſſe. Ex quibus aliud hæc æ- tas, aliud quæ poſt nos ſubibit, viſura ſit, inquit Seneca quæſt. nat. lib.. cap 31. IV. Sed quamvis largiri velim, feliciorem disquiſitionem hoc ſeculo ſperari poſſe de anima, quæ brutis animalibus cum ho- mine communis eſt, quæque omnino à corpore pendere, cum ĩpſo naſci& mori videtur, cum circa corporis fabricam tot admi- randa& prius incognita, quaſi alter orbis antiquis ignotus queti- die detegantur, novi pandantur ſinus, novi humores ſcaturiant, & doctrina de partium multarum uſu longe aliter quam olim in- ſtituatur, tamen dubito, an idem valeat de anima, quæ hominem abrutis plantisque diſeriminat, cum ſit potentia mere immate- xialis. V. Cum hac animæ obſcuritate& cognoſcendi difficultate, pari aut profecto non longe impari ambulat paſſu disquiſitio illa de animæ actionibus, paſſionibus, perceptionibus, ſenfationibus & commotionibus. Etſi enim in aprico ſit nos omnes has illas- que in intimo animæ noſtræ perſentiſcere, non tamen ex eo illa- rum principia, rationes& cauſas clariùs aut exactiùs inveſtigare poſſumus, ſed potius quo magis ab iis percellimur, eo majori ca- ligine involuta intellectui ſeſe ſiſtunt. Etſi Phyſici, Medici& Morales earum tractationem in ſe ſuſceperint, quam longiſſime tamen 420(395ꝗ tamen adhuc diſtamus à dr eeita inis. Moralis enim philoſophia, quantum ad hoe Phyſicæ ſcientiæ ſubaiternatur,& contenta eſt cognitione tradita à naturali. Ariſt. 1. Mor. ult. S militer Medicina quo ad hanc partem naturali philoſophiæ debe- ret ſubalternari, ſed videns de illis nos non habere libros naturales ab antiquitate, neque eos, ab Ariſtotele hoc in genere ſeriptos, ſu- pereſſe,& præterea à Phyſicis argumentum hoc jejunè tractari, ſi- bi tractandum vendicarunt, propter ſcil. applicationem iſtius ad uſum artis, quæ alioquin fuiſſet difficilis; quamvis monente Cæſ. Cremonino tractat. 3 de facult. appet. p. 180. advertendum ſit, il- lud eſſe veluti ſupra ſuam artem, quia proprie at: inet ad natura- lem, cujus eſt diſſerere de anima. Præivit autem recentid ribus me- dicis Renatus des Cartes in utili libello de Paſſionibus animæ in cu- jus parte I. artic. I. ſequentem in modum ſeribit: Nulla in re ma- gis apparet, quàm mancæ& deficientes ſint, quas à veteribus habemus, ſcientiæ, quàm in illis, quæ de paſſionibus ſcripséère. Nam etſi talis hæc ſit materia, ut ejus cognitio admodum curiosè ſemper fuerit inveſtiga- ta,& primo obtuitu nimium operoſa non videatur eo, quod unoquoque eas in ſe ipſo ſentiente, non opis ſit ullam aliunde peti obſervationem ad naturam earum explorandam: Attamen ea, quæ de his docuere Ve- teres, tam parvi momenti ſunt,& maxima ex parte tam parum proba- bilia, ut ſperare non debeam, me ad veritatem rei perventurum, niſt planè ab iis, quas inſtiterunt viis, receſſero. Idcitcò eo hic modo me oportebit ſcribere, ac ſitrattarem de materia, quam nemo ante me at- tigiſſet. Hajus veſtigia preſſit feliciter& prolixè ſaris Sieur DE LAà CHAMBRE, Conſeiller du Roy en ſes Conſeils,& ſion Mede- cin Ordinaire in quinque voluminibus de Characteribus paſſio- num, optimo fine, ut Lart de Connoiſtre Les Hommes, artem cognoſcendi homines meliùs edoceret. Taceo alios, qui ſimilia præſtiterunt. Interim& hi, omni licet moto lapide, ingenue fa- tentur, ſe ſua demonſtrationibus non vendere, ſed ſibi gratulari, ſi rationes quas in medium proferunt, probabiles, ſibi invicem con- ſentaneæ, veritatique affines habeantur: prout modeſte ſentit Gualterus Charltonis 44. D.& Caroli I. olim, poſtea Caroli II. Magnæ Britannie Monarcharum Medicus ordinarius in exercitat. PFatholog. 9. A 2 ubi ubi eleganter quoque dicit, Theorema hoc tam abſtruſum eſſe at- que incomprehenſibile, ut explicatio ejus usque in Adventum- Eliæ(quod olim dicere ſolebant Rabbini antiquiores) merito ſit differenda. VI. cum omnis de anima ejusque actionibus& paſſionibus tractatio obſcura& difficilis ſit, majorem nos certitudinem in hac diſſerta- tione de admiratione, quæ itidem inter animi perceptiones ac paſ- ſiones refertur, promittere non poſſe;& id propter ſi humani quid paſſi fuerimus, ſt in via à paucis calcata titubaverimus, faci- liorem nos mereri veniam. Erimus tamen in eo, ut talia, quæ veritati quàm maximè ſimillima videntur, à nobis proponantur. V‚II vis ſit, pau tos ac claſſicos authores ſubſtet,& quænam ex illis noftræ ſit con- ſiderationis. Communiter ac proprie ſumitur tàm à Philoſophis quàm aliĩs rantia oritur. Hinc Cicero Divinat. II.§. 9. Cauſarum ignorantia in re nova admirationem facit. Eadem ignorantia ſi in rehus uſitat is eſt, non miramur. Deinde etiam ſed forſan improprie auctores quidam hanc vocem non pro ĩpſo affectu, ſed pro aliquo effectu ex illo affectu manantem uſurpant: Et ſie mirari illis enim inter- dum idem eſt ac(1) imitari, Virg. 8. Zneid. Primis& te miretur abannis h. LTucan. III. v. 6. Superos mirata vetuſtas, i.e. imitata(2) Inter- dum idem eſt quod adulari: adulatorum enim proprium eſt a- lios mirari quid denu Il. de Divin. Neque porro aut adulatus aut miratus ſum fortu- nam alteri rente Caſaubono ad Theophraſtum in obſerv. p. 156. ſive 72, hæuuᷣdéen verbum eſt abjecti animi,& plane ſervile ut in Euripidi Medea V. u4 4. A4uα'd, u Aui gs dauααςρ Domina vero, quam nunc pro te admiramur. Nec intrequens eſt Iſocra- tihæc duo verba havfaaset& ſcand'en conjungere.(3) Idem ac 8(4)56⸗ Et hæc hactenus allata eò collineant, ut oſtendatur, Ut vero conſtet, quid ſibi hæc vox velit,& quæ ejus cis videbimus, quibus ſignificationibus ea apud proba- auctoribus pro affectu anima, qui ex cauſarum igno- e. tuas virtutes primum miretur, deinde imitetur idem . Cicero in Paradox. Loquitur ad voluntatem quic- nciatum ſit, facit: aſſentatur, aſſidet, miratur; Idem us, ut me meæ pæœniteret. Ap. Græcos quoque, refe- vene- —— „„— ⏑⏑ 2 at- n. llt Kot, Ralio erta⸗ epal. maci faci. quæ tur. jus da⸗ con- phis ano. antig katis dores fectu nter. retur dem ker⸗ 14- 6(5 venerari ac fuſpicere. Sic Cic. Acad. Diodorum& admiror& di- ligo h. e. veneror ac magni facio. Curtius 4, 6, 26. Alexander virtutis in hoſte mirator h. e. venerator, æſtimator. conf. Nep. 10, 2,3,1,,3,1. Cic. II. de off§.z6. Erat igitur ex tribus, quæ ad gloriam ertinent hoc tertium, ut cum admiratione hominum, honore ab iis digni judicemur. Non in his ultimis ſignificationibus, ſed primãà hic loci intellectum volumus admirationis vocabulum. VIII. Dari autem talem affectum in nobis, nemo forſan, ni- Ktratione deſtitutus, negabit. Quis enim usque ec tardus,& he- bes& demiſſus in terram eſt, ut ad nova ac inſolita non erigatur ac tota mente conſurgat? præſertim ubi novum aliquod è cœlo miraculum fulſit. Si rarus& inſolitæ figuræ ignis apparuit, ne- mo non ſeire, quid ſit, cupit:& oblitus aliorum, de adventitio quærit: ignarus utrum debeat mirari an timere. Sciſcitantur itaque& cognoſcere volunt prodiguum ſit, an ſidus Sen. quæſt. nat. ,I. Quoties in foro ludio aliquis aut agyrta, rem miram, nec viſam populo, incœptat, brachia ferro trajicit, venenum ſecurus haurit, lumbricos tricipites è novacula ſuſpendit; alius fumos ignesque ore eructat; alius mira manuum agilitate præſtigias o- culis facit; ſtamus attoniti& dubitamus, an Dii in terras migra- verint, an homines Di facti ſint. Cum Dodona loquitur, cum anus parturit, ſtatuæ plorant, ſanguine rubet Sol, arbores ambu- lant, equa leporem gignit, cum armatæ acies in nubibus concur- runt, ad tantarum rerum conſpectum accurrimus omnes. Conf. eleganter de his diſſerentem Barlæum loc. cit. pag.m. 97. IX. Quid vero ſit, quomodo oriatur, eirca quæ proprie ver- ſetur& in quo tandem iterum deſinat, prolixioris nunc erit disqui- ſitionis. Quam ut feliciter abſolvere queamus, conſultum du- ximus, quædam in genere de animæ noſtræ actibus præmittere. Ini autem à variis varie ac diverſimode diſpeſcuntur; quod, ſi noſtri operis ac inſtituti ratio ferret, haud difficulter oſtendere oſſemus. Nobis, quoniam h. I. perinde eſt, placet diviſionem functionum ſeu operationum animæ, quam modernorum non- nulli exhibent, proponere; non quaſi eam penitus& ex aſſe ap- probare ſedeat, ſed quod inſtituto noſii ſatis videatur Sn. 3 a; 85)5 da; quiequid aliàs, ſi Ariſtotelicorum veſtigia legere voluiſſa- mus, in illa deſiderari poſſet. x. Dirvidunt autem hi eas in actiones& paſſiones: illæ à voluntate dependent& partim terminantur in ipſa anima, partim in corpus. Hæ ſunt quælibet perceptionum cognitionumque ſpecies, quæque partim ab anima emanant,& in eadem recipiun- tur; partim autem rerum ideis ſenſorio forinſecus impreſſis pro- dusuntur, hoc tamen fervato diſerimine, quod earum quædam ad objecta externa præcipue referri deſiderent; aliæ ad corpus no- ſtrum;& aliæ ad animam ipſam, quæ illarum effectus quaſi ſen- tit. Primi generis perceptiones nihil aliud funt, quam cognitio- nes& intellectiones. Intellectio enim eſt paſſio. Inselligimus autem hic intellectum ratione operationis compoſitum cum ſen- tiente facultate; cum enim in ſenſu paſſio dicatur, quando reci- pit dρασ‿d, etiam in intellectu paſſio eſt, quando recipit à ſenſu phantaſmata,& quando recipit ſpecies intelligibiles. Ac ſicut a- lias ubique in natura aliud eſt agens, aliud patiens, patiens vero propter materiam,(proprie vel analogice ſic dictam) paſſibile eſt: ita etiam propter ſenſus commercium& compoſitionem, tan- quam propter materiam fit intellectus patiens, inque eo paſſio vel perceptio; hæc tamen paſſio eſt perfe tiva, h. e. ad perfectiorem ſtatum tendens, pihilque læſionis vel mutationis corruptivæ adfe- rens. Tertium genus perceptionum,(ſecundum enim non cu- ramus) continet illas, quæ non tantum nudam perceptionem, imaginationem& intellectionem indicant, ſed præterea etiam pe- culiarem quendam affectum, mutationem aut commotionem in anima producunt. Xl. Et hæ paſſones animi in genere ab illis definiuntur, quod ſint perceptiones quædam ſive ſenſationes, commot ionesq́; animæ, quæ ad ipſam ſpecialius debent referri; quæque per ſpirituum& ſanguinis motum aliquem excitantur, conſervantur dS corroborantur. In qua definitione inter alia indicatur, inſtrumentum per cujus affectio- nem anima afficitur eſſe ſpiritus,& quidem tales, qui in corde ſummum perfectionis gradum attigerunt: ſicuti enim anima ſen- ſitiva præſupponit vegetativam, ita conditio inſtrumenti deſer- vien- 8 n— V ,20(7 vientis animæ ſenſitivæ præſupponit conditionem inſtrumenti deſervientis animæ vegetativæ juxta Ariſtotelem 2. de anima. Cum igitur Spiritus& calor non deſerviunt primæ animæ, niſi quate- nus in corde eſt perfectus& elaboratus, non poteſt etiam deſervi- re aut ſenſui aut appetitioni, niſi ſimiliter habeat à corde ulti- mum eſſe. Hisce Spiritibus anima pro lubitu utitur,& median- tibus illis omnem exercet energiam, determinate movendo& im- pellendo illos in nervos, muſculos aliasque corporis partes, qua- rum motus ad producendum effectum, qui huic voluntati reſpon- det, maxime inſerviunt. Sic cum volumus mentem noſtram at- tentiori cujusvis objecti ſingularis contemplationi, per aliquot temporis momenta infigere, hæc ipſa voluntas, ad Spiritus in iſti- us objecti ideam convertendos, continuoque retinendos ſufficit. Pari quoque jure hi ipſi Spiritus animales à variis objectorum im- preſſionibus flecti ac moveri poſſunt. Probabile enim videtur varias illas impreſſiones, quæ mediantibus nervis ſenſoriis cerebro ſeu ſenſorio communi inuruntur ab externis objectis ſufficere, ut ad excitandas ſenſationes varias in anima; ita& ad concitandos conſimiles ſpirituum motus; idque citra imperium animæ ſupe- rioris; eoque modo, ut ipſi in hos vel illos è nervis& muſculis, Potius, quam in alios influant, partesque eas, quibus illi inſerun- tur, moveant. XII. His præmiſſis atque ſuppoſitis jam propius accedimus ad naturam admirationis,& 1. dicimus Admirationis Su]CTUM Qsop eſſe hominem. Eihæc paſſio ineſt non communi anima- leitatis(ut ſcholaſticorum loquendi morem imitati moderno- rum aliqui loquuntur) reſpectu, ſed peculiari. Illius enim eſt proprium, aliquod novum, inſolitum& obſcurum, percipere, at- tenta conſideratione ſpeculari, intelligere, conſequentia cum pri- mis conjungere& quæ ſunt alia. In bruta vero illa non cadit. Dicitur equidem in germanico, du ſieheft das Ding an als wie eine Kuh ein neu Thor. Qnibus verbis& ipſis videtur aliqua tribui ad- miratio. Sed admirationis indolem penitius perſpicientem inve- nimus, illam oriri ex ignorantia, quæ tamen conjunòèta eſt cum cupiditate ſciendi. At vero talis ignorantia, quæ ſcientiæ vel cu- pidi- 285e, iditati ſciendi opponitur, brutis non convenit. Quemadmo- dum enim cœcitas eſt quidem negatio vifus, aſt non qualiscun- ue, ſed quæ in ſubjecto eſt viſus capaci: ex quo fit, ut lapis, ut ut ipſe careat viſu, cœcus tamen haud dicatur, quod non ſit ido- neum habitus iſtius ſubjectum. sic quoque non qualiscunque ne- gatio ſcientiæ ignorantiam inducit, ſed ea, quæ eſt in fubjecto a⸗- lioqui ſcientiæ capaci; quali laboravit apud Homerum Telema- chus, qui, interrogatus, num Patre Ulyſſe prognatus eſſet, reſpon- dit: Gν 515˙8')Se.G⁴ 0„u0 A,Ss drνον, id eſt, non ſcio, non et- enim unusqulsque Parentem ſuum novit. Ignorabit hic quidem Pa- trem, ſed natura ſubjecti non repugnabat, quo minus ſeite poſſet vel potuiſſet. In brutis vero non ita comparatum eſt natura, ut dici poſſint ignorari. In qua re enim docente Ammonio, comment. Categor. dicitur habitus, in eadem quoq, privatio ſbectatur: ſed bru- tanon habent habitum, nimirum ſcientiam: ergo etiam non vi- dentur ignorare ſeu habere privationem illam, ſed potius meram, puram& putam negationem, quæ melius exprimeretur per non P 8 fcientiam quam ignorantiam. Quod vero proprie ſic dicta ſci- entia eis non conveniat, vel ex eo patet, quia ratione ejusque uſu deſtituuntur, utpote cujus ope& adminiculo illa acquiritur. XIII. Hie quidem non negamus tum veterum tum recen- tiorum multos in eo fuiſſe& adhuc eſſe, utoſtendant, bruta uti ratione, habere ſcientiam, diſcurrere& ignota colligere ex notio- ribus. Sed forſan non inique de illis judicavit ſob. Ludovic. Vi- ves de anima lib. 1. p. 74. Plutarchus libellum ſcripſit, cui fecit titu- lum, quod mutis animantibus inſit ratio: declamatorio magis ſtylo ac more, quam Philoſophico, non enim validis ullis nititur argumentis, ac dignis ſchola Philoſophiæ, ſed populari tantummodo eluſione, magisque de probitate ac vitioſitate morum cavillatur, quam de ratione. Lau- rentius valla in Dialectica ratione præditas eſſe argutatur, ſed in eo opere ſtudio contradicendi&s argutandi cœæcus, rapitur in multas in- eptias atque abſurditates trausverſus. Alii ratĩonabiles eſſe dixe⸗ runt, ex ignorantia, quænam res eſſet ratio, s quibus ornata qualita- tibus. Hactenus ille. xIV. Nobis vero videtur rem fore claram, ſi ad diverſa p. 1 CA U⸗ ſmo. un- a ut do. ene. do2 lema⸗- pon- aon et⸗ m Pa oſſet d, Ut hent. dro⸗ W- eram, rnon a ſei⸗ e uſu . recen⸗ ttauti aotio- . Vi⸗ titu⸗ Lo dr 5 46 isque Lau- in eo tas it⸗ dire. ulita⸗ fo⸗ abu⸗ . 2. e, cabuli rationis ſeu rationalis ſignificata animum attenderimus. Aliquando enim rationale illud dicitur, quod colligere poteſt u- num ex alio. Qua ſignificatione fatendum eſt, non ſolum homi- nem rationalem eſſe, fed& alia aliqua animalia. Hæc autem non ſunt unius generis, ſedjuxta ductum Ariſt. 1. Metapbyſ. r. quædam eorum ita a natura formata ſunt, ut in iis ſolum locum obtineat ap- prehenſio ſenſus, quæ tum demum naſcitur in ipſis, cum obje- tum præſens eſt, duratque tam diu, quam diu illud præſens eſt. Alia porro ſunt animalia, quæ præter ſenſum habent& memori- am, carent tamen auditu, ſenſu diſciplinæ. In quibus, inquit A- riſoteles, jam reperitur prudentia quædam, non abſolute ſic dicta ſed metaphorica. Tandem dantur& alia, quæ memoriam habent & ſenfum auditus,& hæc informari& prudtentiora fieri poſſunt. De his ut& ſecundi generis animalibus non immerito dubitatur, annon unum exalio colligere queant. Car enim natura memo- riam, quæ præteritorum eſt, iis tribuit, niſi ut proſpiciant ſibi de futuris, eaque proſequantur, quæ jucunda;& ea fugiant, quæ moleſta eſſe meminerunt. Hoc autem fieri non poteſt ſine ali- qua collectione, ſaltem unius ſingularis ex altero. Quod etiam demonſtravit Thomas Willis Ml. D. Natural. Phil. Prof. Oxon. nec non Medic. Colleg. Londin& ſociet. Reg. Sociu, in libello de anima bru- sorum cap.. quod de brutorum ſcientia agit: ſub cujus finem quoque ex Exemplo fraudis vulpinæ brutorum ſyllogiſmos dedu- cit; nimirum priorem præmiſſarum eſſe à natura,& ſecundam à ſenſa &E experientia ſuggeri, unde ſequi concluſionem, ergo vulpi pro captan⸗ da præda ſua iisdem technis denuo utendum erit, pag. m. 9². XV. Si vero rationale ſumitur pro eo, quod præditum eft facultate intelligendi& deliberandi, quemadmodum accipitur 6. Ethic. 1. certum eſt, bruta non eſſe animalia ratione utentiau. Quod enim ea facultate pollet, id non ſolum ſingulare colli- gere ex ſingulari memoriæ mandato, ſed& ex univerſali, cu- jus per ſe eſt intellectus, quid inferre valet. At bruta illa fa- cultate non gaudent, neque univerſale apprehendere queunt, ſed tantum ſingulare, jure igitur illis ratio ejusque uſus denega- tur. Hinc etiam Ariſtoteles 3. de anima cap. X. Text. 4. ajt: 2ν B 8 ...„ 1o hbe⸗ & Xoic Gdis 3 v69018, 298 A0ασ ι Te, a Aa Oargia. In a- liis animalibu præter bominem neque int ellettus eit, neque logiſmus, ſed Phantaſia, confa. Met 1.& antea laudatus 7 iliſius cap. 7. pag. m. 7. dum animam brurorum cum rationali comparat, ſcribit: Ois- curſas ille&s colleitio brutorum ſi cum intellectus bumani fanctionibus eju jue habitibus ſcientificis confertur, vix majus videtur, quam gut- ta ſitule ad æquor comparanda. Confer Domin. Zeidlerum Ana- lyſ. pag. 229. ſeqq. XVI. Denegata igitur brutis facultate intelligendi& deli- berandi, denegamus quoque ipſis admirationem tanquam ejus affe tionem: non entis enim nullæ ſunt affectiones. Sublata illa vi, tollitur etiam attenta conſideratio, deliberatio& cauſarum in- veſtigatio, quam tamen ceu infra patebit, ad admirationem re- quirimus. Idcirco remanebit ſolus homo ſubjectum quod admi- 1 rationis(à Tertulliano de præſcription. cap. i- nomine Mirionis inſignitum) aptum natum admirari objecta nova, ea attente con- ſiderare& in iis ignotam adhuc cauſam inveſtigare. Excipit ta- men Carteſius loco cit, art. 75. hebetes& ſtupidos non ferri na- turaliter dicit in admirationem, nec tamen inde ſequi, ſapientio- res in eam procliviores eſſe, ſed id maximè iis contingit, qui etſi ingenio non ſint deſtituti, non tamen magnificè vimis de ſua eru- ditione ſentiunt. 1 XVII. Admirationis vero ſedem proximam ſive SuBIE- CrUM Qo conſtituimus intellectum; id quod iterum patet, ſi denuo admirationis naturam in mentem revocaverimus. Ea enim oritur ex ignorantia& fertur in objecti alicujus novi atten- tam conſiderationem. Attente autem conſiderare, quid aliud eſt, quam ratiocinari aut inquirere quiddam& deliberare? Hæc au- tem intellectus munera ſunt, non alius. Et præterea ubi eſt ſe- des ignorantiæ nifi in intellectu? Cordatioribus enim Philofo- phis hactenus nondum ſatisfecit Platonis opinio, animam homi- nis tabulæ raſæ aſiimilans, cui inſcriptæ quidem jam ante erant li- teræ, ſed quæ ſqualore obducta, neceſſe habet purgari, ut literæ appareant in illa; E contra vero ſe probavit Ariſtotelis ſententia 9. de Auima. T. 14. Intellectum noſtrum tabulæ nudæ comparans, quæ „ —; 2—ℳ„—.,,— —-—— —,————,-- (1i 860 Ia. 87. 3 ſas, quæ nihil actuhabet inſcriptum, potentiam tamen obtinet ad re⸗ dm. cipiendam quicquid in ea expreſſerit manus ſcribentis. Conf. T.6, Di Quamvis nos ſine ulla ſententiæ noſtræ jactura, cuivis integrum undes relinquamus, hanc vel illamaſſumere hypotheſin; cum ex utraq; m g. admiratio deduci poſſit, prout hypotheſes illas perpendenti ſta⸗ * tim patebit. XVIII. Hic tamen aliquis forſan non ſine ratione dubitare Fall poſſet, annon hæc affe ctio potius in voluntate ſive appetitu intel⸗ m ejn lectivo, quam in iĩpſo intellectu vel in intellectu& voluntate ſi- t, Il⸗ nia prout vult de La Chambre vol. 5. part. 4. paſſim collocanda nin⸗ it, præſertim cum illa involvat cupiditatem aut appetitum ali- te quid ſciendi. Sed dubitatio hæc facile ceſſabit, ſi cogitaverimus, ni⸗ duplicem eſſe cupiditatem aut appetitum, alterum inſequentem Roris cognitionem, alterum non ſequentem cognitionem. Prior eſt cn. Poteüria auidaee, qua per cognitionem præcedentem animal incli- di t hatnna rem aliquam aat bonum, eſtque inclinatio animalis in le num nemee bonum mente vel animo prius conceptum:& hic dſ Prtstigne uplicis cognitionis intellectivæ nimirum& ſenſiti nen Decicirhr voluntas, ſive appetitus intellectivus, ſi intellectum ſe- de quitur; appetitus ſenſitivus, ſi ſenſum. Poſterior appetitus nĩ- u hilaliud eſt, quam inclinatio& propenſio rei in ſuum proprium bonum finem& perfectionem: qui quidem proprie dictus appe- V2E- titus non eſt, dicitur tamen talis ſimilitudine quadam, a beſ patet non ſequatur cognitionem appetentis, ſequitur tamen cogniti 85 2E nem alterius, nempe auctoris naturæ& productoris omnium re- kten⸗ rum. Non priorem ſed poſteriorem appetitum involvit admi- deſt, ratio, qui communis eſt omnibus rebus. Res enim omnes no ec au- ut cognoſcentes, ſed ut naturæ quædam ſunt& ſubſtantiæ arc. eſt ſe. nantur in finem,& inclinationem naturalem habent ad ſuum bo⸗ hlobo num. Eum etiam Ariſtoteles tribuit 1. Phyſic. t. 9⁊. materiæ de- homd nudatæ omnibus formis, cui 3. de qnim. t. 17. intellectum compa- rant 1 ravit. Manet ergo adhuc firmum in intellectu, qui vi naturæ ſuæ liere atque ſubſtantiæ hac propenſione& appetitu gaudet, admiratio- ntentla nem locum ſuum ſedemque habere. Hanc diſtinctionem ſi Pa- tres Conimbricenſes obſervaſſent, forſitan non ſcripſiſſent in com- arans, us B ment. S 5& b ment. in 3. lib. Ariſtot. de an. eat 2. Queſt. I. art. 5. p. 539. juxta hanca Thomæ ſententiam(ea autem eſt, quod admiratio fit deſiderium-⸗- quoddam ſciendi) dicendum erit admirationem formaliter pertinere ad appetitum intellettivum, licet inveſtigatio cauſæ illam concomitans Hellet ad vim intelligendi. Ceterum, ſi dicendum, quod res eſt, nobis videtur, appetitum illum intellectus, de quo in reſponſio- ne diximus, non eſſe nudam inclinationem aut propenſionem; ſed omnino ſequi aliquam cognitionem, nimirum ruditatis atque ignorantiæ ſuæ, quam averſatur,& contra movetur in ſui perfe- dionem id eſt Scientiam. Quo tamen non obſtante admiratio- nem adhuc putamus eſſe in intellectu, ceu in conflictu pluribus, ſi occaſio data fuerit, oſtendemus. XIX. Objectum circa quod hæc paſſio verſatur, eſt novum& inſolitum quid h. e, modo inſolito exoriens, vel ſi proprie illud appellare voluerimus, nobis obſcurum vel penitus, vel ſaltim dum occurrit. Eſt vero hoc objectum duplex; veleffectus eſt cogni- tus, cauſa vero ignoratur; vel cauſa eſt cognita,& ignoratur, quo- modo fieri poſſit, ut aliter effectus ſe habeat. Ab admiratione o- mnes ineipiunt, quæ eſt ex cognitione effectus. Sie ſi quis vi- trum illud Archimedis Siculi vidiſſet, in quo ita Solem ac Lunam compoſuit, ut inæquales motus& cœleſtibus ſimiles converſio- nibus ſingulis quaſi diebus efficerent:& non modo acceſſus S0- lis& recefſus, vel incrementa diminutionesq; lunæ, verum etiam Stellarum diſpares curſus, orbis ille dum vertitur, exhiberet; profecto ſummam in admirationemfuiſſet raptus, utpote neſcius cauſæ& artificioſæ ſtructuræ. Nicolaus a Waſſenaer Hiſt. Tom. V. ad annum 1623. refert ferream ſtatuam, quæ per varios anfractus ad Regem Marocco acceſſit, flexis genubus oblato libello ſupplici libertatem Authori ſuo imploravit,& eadem via reverſa fuit. Hanc ſi quis conſpexiſſet, ſummã admiratione absque dubio fuiſ- ſet captus: quid enim magis novum aut magis inſolitum, quam videre ſtatuam, quæ per varios incedit anfractus& tandem ſup- 1 plex fit. Felix Platerus in lib. 3. obſervat. p. 93 9. refert, Theologum quendam Mülhufſanum, calculos bis mille& plures mingendo paucorum annorum ſpatio reddidiſſe. Quis non dum hæcce le- 1 2 git, 83 1 ne ium. tinere witans; neeſ, ponli⸗ lonem, b tcpr jperie⸗ dratio ribus um& Md mdum cogni· r, quo- ſoneo⸗ uis V. Lunam werſo⸗ Ius 50- retiam beret; ſeſcius om. V. tus ad pplii (a folt, io fuil „qpam m ſip⸗ logum gendo xcele- git 1 6 4 208( 13 git, miratur in hominis renibus talem reperiri lapidicinam, è qua tot lapilli eruuntur, ad corporis fabricam evertendam potius quam conſtruendam comparati. Si Chymicus quidam in phiala no- bis patrem avum, atavum totamque proſapiam, imo antiquos Ro- manos, Hebræos& quemcunque volueris absque Pythoniſſa ad libitum accerſeret propriis figuris, quod ſperare jubet Petrus Bo- rellus. Med. Reg- cent. a. Hiſt.& obſervat. rar. medicopby ſic. obfervat. 62. p. 32 5. res profecto eſſet nova atque inſolita, quæque omnium admirationem mereretur. Sieur de La Chambre l. c. vol. 5. p- m. 186. ad objectum admirationis requirit, ut ſit novum, jucundum, & incognitum, nouvelle pour ſurprens ore PAme, agreable pour lun vonner du Plaiſir, inconnüe pour exciter à la connoiſtre. Or une choſe eft Inconnuẽ, ou par elle meſme, oupar ſa cauſe, ou par la manie- re dont elle agit, ou dont elle eſt produite. Car il) a des Obets qui pour eſtre extremement grands ou extremement petits ſe font admirer, comme ſil Eſprit ſe jugeoit incapable de les comprendre, tant il les trouve eſſoignez de ſa capacité naturelle, Un Objet eſt auſſ inconnu quand la Cauſe en eft Cachée&s qu'on la veut trouber; ſouvent la Cauſe& Teffet ſont connus qut Pon ignore la connexion le rapport quil ya entr eux: XX. Dixi autem objectum admitrationis non debere ſem- per eſſe revera novum& inſolitum, ſed interdum ſufficere, ſi vi- Heatur tale eſſe, id eſt, poſſe objectum quoddam ex communi vi- ta deſumtum, atque alias ſatis notum, modo aliis coloribus ſit tinctum ſeu ænigmati involutum, in nobis admirationem excita- re. Nobis enim ſæpe non diſplicet ficta& mendax fabula, modo miraculo vel prodigio affinis ſit: quod etiam Ariſtot. 1. Met. 7. annuere videtur. οι αέ‿ 2ιαςσμ S-, 6 OiAœασς ά 8. uoᷣ Sdy e) E& Haux⁵. Quare Philoſophus, amator fabula- rum quodammodo eſt, eo quod fabula ex mirandis conſtat. Producam aliquod, quod multos in ſui admirationem traxit& adhuc trahit. Dum Rex Galliæ Bononiæ eſſet, allatus est ad eum ex India Orientali ab bomine incognito, ſed ut apparebat moribus Barbara, lapis ſtupenda fecie&ꝗ naturã. Videlicet lumine& fulgore mirabiliter corruſcanti- ba, quique totus veluti ardens incredibili ſbendore micabat 8 jattis quoque verſus radiis ambient em atrem luce nullis fere oculis tolerabili B 3 latiſñ⸗ —— ———— — 22604. 5 1 latiſſime complebat. Erat&ò in eo mirabile, quod terræ impatientiſſi- mus, ſi cooperiretur, ſua ſponte eꝗ vi fatto impetu confeſtim evolabat in ſublime. Contineri vero includive ullo loco anguſto nulla hominum arte poterat, ſed ampla liberaque loca duntaxat amare videbatur. Fumma in eo puritas, eximius nitor, nulla ſorde aut labe coinquinatur. Figuræ ſpecies nulla ei certa, ſed inconſtans&s& momento commutabilis. Cumque eſſet aſpetu longe pulcberrimus, contreſtari tamen ſeſe impu- ne non patiebatur;&& diutius contra adnitentibus aut obſtinatius cum eo agentibus incommodum afferebat. Quod multi multis ſpectantibus experti. Si quid fortaſſis ex eo enix ius conando, detrabebatur,(nam durus admodum non èrat) nihilo minor fiebat. Hujus virtutem ac vim eſſe, cum utilem ad quam plura, tum præcipue regibus neseſſariam, aje- bat hoſpes, qui miraculum oſtentabat; ſed quæ revelaturus non eſſet, niſt ingenti pretio prius accepto. Deſumta eſt hæc narratio ex pri- ma operis Hiſtorici Editione illuſtris Viri ſacobi Auguſti Thuani, & nobis exhibetur à Conringio in annotatis ad ſacobi Lampadii præfationem. Res eſt quidem quotidiana, ſed ænigmatica deſcri- ptione adeo palliata, ut multos tum temporis ut& poſtea admi- ratione magna affecerit. Ipſe enim Tbuanus non erubuit ſcribere; Hæc ita trado,& amplius discutienda phyſiologis relinquo. Nam ve- teribus, qui de hujumodi rebus ſcripferunt, ſimilis lapis nec ne cognitus fuerit, nec Pipinus iis literis ſe ſcire dixit, nec ipſe af rmaverim. XXI. Denique non ſine ratione addidimus, objectum ad- mirationis eſſe vel novum, vel obſcurum. Sæpe enim& ea admi- ramur, quæ non ſunt nova, ſed tantum nobis obſcura. E. g. my- ſteria fidei non amplius ſunt nova, ſed ante aliquot jam ſecula in hominum venerunt notitiam, nihilominus admiramur, quia ſunt obſcura,& talia, quæ nec oculus vidit, nec auris audivit, nec ulli ho- minum in mentem venerunt. Et huc etiam referri debent miĩ- racula. 8 XXII. Cum igitur admirationis objectum ſit res nova& ob- ſrura, cujus cauſam velcohærentem effectum ſatis perſpicere non poſſumus, conſequens eſt, Deum nunquam admirari poſſe, cum omnia intimè cognoſcat, effectus& cauſas æque liquido perſpi- ciat, omniumque rerum& naturæ Principia uno aqus inphies a⸗ 7——. F E— u — 6(15 5 ctu contempletur. Hic tamen adhuc dubium videtur, an obje- ctum recte conſtituamus tem novam, inſolitam atque obſcuram; cum Chriſtus, dum in hac terra viveret, ſubinde admiratione de- fixus hæſiſſe legatur in Hiſtoria Evangelica& præſertim quando Centurionis fidem miratus erat; Chriſto autem nihil novum, oc- cultum aut inſperatum accidere poſſe. Sed reſpondemus cum Thoma 3. part. quæſt. 1 5. artic.§. licet Chriſto ſecundum alios mo- dos multiplicis ſcientiæ, quam habebat, non potuerit eſſe aliquid novum, potuiſſe tamen eſſe ſecundum ſcientiam experimenta- lem, qua id, quod jam ipſi alioqui erat notum experimento com- periebat, atque hoë pacto fuiſſe in eo admirationem. Quem af- fectum ob id petiſſimum Chriſtus aſſumſit, ut nobis mirandum eſſe ſignificaret, quod etiam ipſe admirabatur. Et id propter for- te audiri non merebuntur Mauichai, qui ut teſtis eſt Auguſtinus, contendebant, Chriſtum ut hominem non niſi improprie dici poſſe aliquid admiratum fuiſſe, quod admiratio, de rebus inſpe- ratis naſci ſolita; animum quaſi perturbatum arguat, ſimul pec- catum præſupponat, unde perturbari mentem contingat. Hos vero pluribus Venerandis Theologis dijudicandos relinquimus. XXIII. Formam admirationis dicimus eſſe animi motio- nem. Ubi non tantum intelligimus primi generis perceptionem aut commotionem à nobis ſupra indigitatam, quæque cum omni cognitione concurrit,& nihil aliud eſt, quam cognitio& intelle- ctio; ſed præterillam, peculiarem quandam ac durantem muta- tionem& commotionem in anima productam, quippe cui gene- ralis affectionum animi definitio allata convenit, quod nimirum & ipſa ſit: perceptio quædam ſeu ſenſatio ſeu commotio, quæ ad animam ſpeciaſius referri debet, quæque per Spirituum& ſangui- nis motum aliquem(Nam omnem mutationem à corde& ſan- guine cum Carteſio loco citato art. 71. excludere velle, ne quidem propriis illius principiis conforme videtur) excitatur, conſerva- tur& corroboratur. Cum autem hæc motio non dicat formam propriam, ſed communem aliis quoque paſſionibus, commotio- nibus perceptionibusque animi; ſubjungendæ erunt quædam-⸗ differentiæ illam reſtringentes, à reliquisque diſtinguentes. Eæ autem — 208(16 6 autem ſine dubio erunt, quod ſit ſubitanea commotio ſeil. ſpiri- tuum, quĩi à novi objecti impreſſione ſubito commoventur, ma- gnaque vi determinantur, partim in eam ſenſorii partem, ubi ſi- mulacrum objecti noviter depictum eſt; partim in muſculos eos, ui inſerviunt retinendis ſenſuum externorum organis in eodem lonein quo ſunt, ut objectum clarius percipiatur. Huc accedit, uod poſt commotionem feratur in attentam conſiderationem; & primo quidem animum tenet ſuſpenſum neque audet in præ- ſenti judicium ferre de eo, cujus admiratione tenetur, quia ſen- tentiæ ſuæ defectum& errorem timet. ab Ariſt. 1. Met. 2. enim conjungitur: d bauudgen ag, pev, admirari& dubitare. Dein- de vero inquirit& indagat vel cauſam, quam hactenus ignorave- rat; vel quomodo effectus aliquis cum hac caufa cohæreat. 8 7 bOac, d, dvcin a.9◻eφ v.&ρ ε⁹ 15 ανιμ⁵ας ον σ deun—. Nam in admiratione cupiditas eſt diſcendi: quare ad- mirabile excitat cupiditatem Rhet. 1.1I. p. m. 677. XXIV. CausAM EFEFICIENTEM ex ſuperioribus præſuppo- fitis ponimus partim objecti impreſſionem; partim ipſam ani- mam. Quomodo priori modo per objecti impreſſionem aliqua ſenſatio itemque ſpirituum motus fieri poſſit, ſupra vidimus: id vero ulterius patet exemplo, quod loco citato Charlotonus affert. Si quis manum cito extenderet in oculos noſtros, tanquam nos verberaturus; quamvis ſciamus eum nobis amicum,& non niſi joco id facere, abſtenturumque ab omni malo nobis inferendo: Vix poſſumus tamen nos ab illis claudendis continere: Indicio apertiſſimo, oculos non animæ noſtaæ opera claudi; cum id fiat citra hujus imperium: fed quod machina noſtri corporis ſic com- poſita ſit, ut ſubitanea extenſio illius manus in oculos noſtros ta- Iem ĩmpreſſionem in cerebro efficiat, quæ ex ſe ſufficit ad impel- lendos ſpiritus in eos mnuſculos, qui deprimendis palpebris inſer- viunt. Quemadmodum igitur in hoc exemplo Spiritus anima- les libere poſſunt moveri, imo moventur per impreſſionem obje⸗ cti, ut ſe determinent ad deprimendas palpebras: ſic quoque non improbabile videtur, per novi ac inſoliti objecti impreſſionem ſu- bitaneam illam mentis commotionem& ſpirituum animalium agita- 7 268V 5ee— agitationem efici poſſe. Notandum verò venit objectum admi- rationis hanc efficientis cauſalitatem exercere, non quatenus obje- ctum eſt, ſed quatenus cauſa efficiens eſt. Ex Metaphyſicorum Scholis enim tanquam notum ſupponimus, illud interdum eſſe cauſam efficientem, vel ipſius actus, cujus objectum eſt, ſicut Deus comparatione beatificæ viſionis electorum; ſive ſpeciei ſal- tim, qua potentia ad actum exercendum indiget, ſicut id, quod videtur, comparatione ſpeciei viſibilis, quam viſui imprimit,& ſine qua viſus actum videndi elicere nequit B. P. Muſ. Inſt. Me- taph. p. 220. Dein vero etiam ipſa anima dum obje tum novum inſolitum&c obſcurum attenta conſideratione contemplari vult, hanccommotionem effcere valet, determinando& impellendo Spiritus illos in objecti ideam. XXV. FrNIs admirationis eſt cognitio cauſæ vel intet- dum etiam effectus. Nam juxta Ariſtot. r. Met. 2. 4 3&r 1svar riov, uo 2d dueor( rla e aeidlaν) 2e]sAdEg a, aa⁵me— r ra ig Sra adαν. Decet adtem in contrarium d9 in melius(ſecun- dum proverbium) conſummare; quemadmodum in bis ſit, cum diſcunt: Melior autem eſt admiratio, quæ ex cognitione cauſæ, quam quæ ad cognitionem tendit. XXVI. AccipENTIA ADMIKATIONüS(ut cum quibusdam nune ita vocemus) tria funt. 1. quatenus oritur. Videtur quidem illa oriri nobiscum ſtatim poſt noſtram nativitatem: Imo vide- tur eſſe primus infantis in hunc mundum venientis& oculos ape- rientis affectus rerum admiratio quas aſpicit, cum novæ ei fint a- mnesatque incognitæ. Verum, licet alicui ita videatur, tamen dubito, cum infantes uſu rationis nondum gaudeant& idcirco ebjectum illud novum& obſcurum attente conſiderare, ingq; ejus eauſam nequeant inveſtigare. Interim, ſi ordinem affectuum ſpectamus, in eorum genealogia primum obtinebit locum: quam primum enim res aliqua nobis occurrit, aut ſub ſpecie aliqua, nul- lam cum his rebus ſimilitudinem habente, quas antea noveramus, apparet, illa efficit, ut anima ad illius conſpectum percellatur& in ejus contemplatione aliquamdiu remaneat;& quoniam id acci- dere poteſt, priusquam animadvertamus, an res illa, quæ nobis Pi *( 5 1 proponitur, bond nobis ſit an mala, fit, ut illa omnium affectuum primus ſit habendus; quique contrario prorſus deſtituitur, quĩa ubi objectum ſenſibus perceptum nihil in ſe habet rari aut inſoliti, aut obſcuri, eodem nullatenus percellimur, ſed illud indiſerimi- natim, citraque animæ commotionem conſideramus. Confer Carteſium de paſſionibus animæ part. 2. artic. 53. p. 27. 2. quat enus viget. Toties accidit, quoties occurrit objectum aliquod novum, rarum ac obſcurum,& quidem ita viget, ut etiam allarum paſſio- num efficaciam imitetur; imo interdum adeo invaleſcat, ut for- tius, quam illæ, corpus noſtrum invadat,& vim ſuam in illud mul- to illis potentius exerceat. Quod ex eo potiſiimum(judicante Antonio le Grand. p.,/ 5 3. Inſtit. Philoſ. ex Carteſii libello de paſſionibus animæ p. 39.&& alibi.) provenit, quod novitas, ex qua oritur, mo- tus pariat omnium promptiſſimos, atque totum ſuum robur ab initio habentes. Dubium autem eſſe non poteſt, quin hujusmo- di motus longe iis validiores ſint, qui ab initio imbecilles, per gra- dus augentur,& vim ſuam non niſi pedetentim acquirant; cum conſtet tales motus levi labore averti& ſiſti poſſe. Subitanea ve- ro rei novæ occupatio talem averſionem non patitur, cum vix dis- cernatur,& quaſi momento ſe menti noſtræ inſinuet. Præterea quoque dum viget admiratio, cauſa eſt dele Ctationis, aᷣ τ mμ- 9a ein, 2 78 Havudgeur, 79 de Ga 7. Et diſcere&& adumrari Jucundum eit plerumque. Ariſtoteles 1. Rhet. cap. 11. quod quidem alicui forte dubium videri poteſt, qui fiat ut admiratio ſit delecta- tionis cauſa, cum tamen conjuncta ſit cum ignorantia. Huic du- bio iterum ſatisfecit Thomas part. 1. Q. 32-art. g. ideo admiratio eſt cauſa delectationis, in quantum habet adjunctam ſpem conſe- quendi cognitionem ejus, quod ſcire deſiderat;& propter hoc omnia admirabilia ſunt delectabilia: ſicut quæ ſunt rara& omnes repræſentationes rerum etiam quæ in ſe non ſunt delectabiles. Gaudet enim anima collatione unius ad alterum, quia conferre unum alteri eſt proprius& connaturalis actus rationis, ut philoſo- Phus dicit in Poëtica 2.& propter hoc etiam liberari à magnis pe- riculis magis eſt delectabile, quia eſt admirabile, ut dicitur in 1. Rhet. 3. quatenus deſinit, nimirum inſigni aliqua facta mutatio- ne in ——— vͤx (19 5 ni ne in animo, relicta ſeil. doctrina ac ſcientia, vel ut Carteſius I. c. i art. 75. ſeribit: eam eſſe utilem in eo, quod efficit, ut diſcamus& Ini retineamus in memoria noſtra ea, quæ anteà ignoravimus. Qua- e re videmus, eos quĩ nulla inclinatione naturali ad hanc paſſionem den feruntur, vulgò valdè indoctos eſſe. uun XXVII. Summa hactenus dictorum eò redit: cum homini alo. objectum aliquod rarum, novum, jucundum, inſolitum& obſcu- rum offertur, quod antea vel ſenſibus nunquam percepit, vel ob or⸗ varia involucra, quibus involutum nunc ſè ſiſtit, nunquam ſe per- mul cepiſſe arbitratur, anima ejus ad primum illius intuitum percelli- anke tur, impreſſio ſubitanea ſentitur, ſpiritus moventur& determinan- ilus tur; intellectus in attentam objecti conſiderationem quĩdem fer- mo⸗ tur, attamen primo hæret, dabitat, judicium ſuum aliquamdiu ſu- nd ſpendit,& poſtea omni diligentia inquiſitionem latentis cauſæ SMo. vel conditionis vel circumſtantiæ, quæ ad rem ſpectat, inſtituit; S1a. quâ tandem impetratâ admiratio deſinit,& poſt ſe in animo relin- cum quit vel ſcientiam ejus, quod antea ignorabat, vel opinionem ſei- ea vé- entiæ. Ex his ſic poſitis& quantum quidem nobis videtur firma- Xdis- tis, definitio admirationis exſtrui facile poterit ſequens. Admi- eterea ratio eſt prima t ſubitanea mentis commotio, qua in objeiti alicujus, uar- quod ipſi eſt novum jucun lum& inſolitum vel tantum tale eſſe vide- airari tur, attentam fertur conſiderationem d cognitionem. Admirationem idem in his terminis conſtitutam optime diſtinguit ſæpè laudatus de ecta- la Chambre ab aliis, cum quibus videtur habere cognationem vol. du- 5.p. m. 183. ſeqq. l'Admiration eſt une ſurpriſe agreable quel' Ame delt ſouffre à l'abord inopinèé d'une choſe qu'elle ne connoiſt pas par- pſe- faitement& qu'elle taſche de connoiſtre pour joüir du plaiſit noc qu'elle ſe figure dans ſa connoiſſance, l'Eſtonnement eſt une ſur- mnes Priſe faſcheaſe que l'Ame ſouffre à Tabord inopiné d'une chosé biles. qu'elle ne connoiſt pas parfaitement mais qu'elle sofforce de nferte connoiſtre pour éviter les mal qu'elle en peut recevoir. le iſoſ⸗ doute eſt une ſuſpenſion du rugement qui ne ſeipeut determi- nispe ner ſfur les choſes qui luy ſont propoſes. Priorum differen- inn tias ulterlus dedueit p. 185. quand l'objet merveilleux eſt fort rrio⸗ agreable, la volonté ſe porte vers luy avec tant de violence qu'elle neia ſort comme hors d'elle meſine pour s'unir à luy,& elle s'y atta- C 2 che Po20.oao„.. che ſi fortement que l'Ame perd le ſouvenir de trute autre choſe. Et c'eſt alors qu'elle ſouffre le ſimple Raviſſement: Mais ſi le transport va juſques à faire ſuſpendre les Actions Animales, c'eſt T'extaſe. Tout au contraire ſi l'objet eſt fort eſtonnant, la volon- té le fuit avec tant de precipitation& de deſordre que l'Eſprit ne ſcait plus ce qu'il fait; Et c'eſt alors qu'il eſt Interdit: Que ſi cela va jaſqu' à faire perdre tout l'uſage des ſens& du mouve- ment c'eſt ſtupidité. XXVIII. ADMRATIONIS SPECIEs facit Carteſius I. c. art. CL. Eſtimationem& deſpectum. Cum enim non admiramur magnitudinem; aut parvitatem cujusdam objecti, nos illud nec luris nec minoris facimus, quam ratio diCtat debere fieri, ita ut illud tum æſtimemus vel contemnamus absque Paſſione:& quamvis ſæpèe æſtimatio in nobis excitetur ab Amore& Deſpectus ab odio, illud univerſale non eſt: nec aliunde provenit, quam ex eo, quod plus l. minus propendeamus ad confiderandam magni- tudinem vel tenuitatem alicujus Objecti, quia plus l. minus illud diligimus. 4 XXINX. ADMHATIONIS EXxCESSUS feu potius conſequens excedentis admirationis eſt ſtupor, notus in ſcholis medicis affe Etus,& quidem non quivis,(ſunt enim plures ſpecies, quas vide apud Felicem plater. part. 1. prax eos cap. z.) ſed is qui eſt cum cor- poris rigidate, de quo idem ſoribit loc. cit. P. 2¹ quod ſit affectus ra- rus& admirandus, qui catoche ſeu catalepſis id eſt præbenſio dici- tur, quem& congelationem, cum ae ſi congelati eſſent, rigeant, vo- cant. In qua ſenſus interiores& externi ſtatim abolentur, mo- tus vero corporis tantum depravatur: cum eam formam, quam corpus antequam hoc malo corriperetur, recumbens, ſedens aut incedens habebat, præhenſi quoque ſtatuæ alicujus inſtar, reti- neant, nec ſponte nec impulſi mutent. Oculis quoque ꝰpertis, unde ſtuporem vigilantem vocarunt: Cœci tamen uti& muti omnino. Non ſublata interim aut vehementius impedita reſpi- ratione aut pulſu, quia has operationes cerebrum non efficit. Contingit autem hic ſtupor effuſis ſeu profuſis à cerebro ſpiriti- dus animalibus, in nervos cerebro continuatos, Hæc vero Spiri- tuum hoſe. ſile ceſt dlon. pitne Cell poufe. c. ak jramur d nec ita .& eedos am ex nagni⸗ s ilud equens d affe as vidd m cor. dtusta dici- nt, vo⸗ „, mo- quam s aut :, teti⸗ pelts, & muti a wſji efli hirti⸗ piti tuum 4980 au 5☛ tuum in nervos effuſio à duabus potiſſimum cauſis provenit, qua- rum altera, no ſtro ſcopo conducens, eſt ſubitanea, nimia& vehe- mens perſeveransque ſenſuum internorum operatio, per quam, uti in magnis cordis paſſionibus, adeo Spiritus vitales efferri vi- demus, ut animi inde defectus ſequatur: ita&, ſi per vehemen- tiorem cogitationem& intentionem in rem aliquam Spirituum a- nimalium fiat in externorum ſenſuum organa diſſipatio, accidere Ooteſt ut veluti attoniti, leviter ſtupeant,& vel mox iterum reme- antibus illis ad ſe redeant: vel ſi diutius perſeverent, variæ catale- pſeos ſpecies prodeant: Vel etiam ſubita commotio efficit, ut Spi- ritus, qui in cerebri cavitatibus includuntur, ita verſus eum locum pergant, in quo formata eſt objecti imago, quam miramur, ut o- mnes interdum ad eum locum deferat, faciatque, ut nulla inde aliis ad muſculos via pateat,& eorum in reliquum corporis influ- xus prorſus intercipiatur, nec ullo modo defſecti poſũnt, à primis veſtigiis, quæ ſecuti ſunt in cerebro ſeu ſenſorio communi: un- de fit ut totum corpus quaſi catoche repentina occupatum, rigi- dum ac immobile maneat inſtar ſtatuæ. De quibus omnibus pro- lixiora legi poſſunt apud Carteſium l.c. artic. 73.& apud Medicos, qui de morbis& ſymptomatibus differunt. Præter hunc exceſſum admirationis ſummum adhuc alium minorem notamus, dum ſæ- evenit, ut nimis miremur& percellamur iis rebus obſervatis, quæ l. nullam vel ferée nullam conſiderationem merentur- Cuĩ tamen nimiæ admirationi prævertendæ remedium poſuit Carte- ſius art. 76. acquirere cognitionem plurimarum rerum& ſeſe ex- ercere in Theoria omnium earum, quæ rariores& magis inuſitatæ videri poſſunt. XXX. Viſa nunc admirationis natura, ejusque exceſſu, nec loco nec materia alienum erit ſub finem hujus Diſſertationis quæ- dam ex ſuperioribus fluentia de utilitate& neceſſtate admiratio- nis fubjungere. Si enim admiratio in eo conſiſtit, quod mens noſtra propter ignorantiam in objecti novi attentam conſidera- tionem feratur, ejusque cauſam inveſtiget, nemo forſan negabit illam maxime proficuam fore ad diſcendum in quolibet literaturæ genere, imo eſſe ac fuiſſe: ſiquidem hiſtoria rei philoſophicæ no- bis oſtendit, eam unice huic ſuos debere natales. Propter admira- GC2 tio⸗ — —1 26(22 56 tionem enim& nuno& primo inceperunt homines philoſoppari; à prin- .„. 4.... cipio quidem admirando ea, quæ de dubitandis faciliora erant: Dein- qule de paulatim ult erius procedentes, etiam de majoribus dubitando, ut de ple paljionibus lunæ& eorum, quæ circa Solem&ã ſtellas funt, ac de gene- llus ratione univerſi. Ariſt. r. Met. 2. Plato in Theæteto inquit; Palde later Philoſophi eſt affectio illa admirari, neque alia origo,& initium Phi- llon loſophiæ quam iſta. Tau=ν) doxi, d bauudοα απένναe, de mal ITIAa rur Sy Osad,*ν As)9, A) MaOlar rAις IIaνοαεεοσσν æapas- Qu v, hadαᷣeνν τ π᷑αχρκρανρα daϑμν τνυενέπσάασρν πάνανυα Prdεας Ktri l4,o Se. H addy 1 μαἀ ESHaise EOaA‿*νε 1, 6 auᷣdo as, Da- tur XG/9, 9ℳ&ᷣαQ νν1H 6 HaA, aarauοσ. Ejus autem ett per principium res admirari, ut dicit Plato in Theæteto. Et Matt his ad- riam bortans in Traditionibus, admirare præſentia: eum eſſe primum gra- dum ſtatuens ulteriorts cognitionis. Qua ratione etiam ſcriptum eft ſben in Evangelio, ſecundum Hebræos: Qui admiratus fuerit, regnabit, dar qui regnavit, requieſcet: Clem. Alexandrin. ſtrom. I. 1I. p. m. 380. ſtj a. Baconi de Verulamio I. 1. de Augm. Scient. p. m. 4. dicitur ſe- greg men ſcientiæ. Scite etiam& recte à Plutarcho definitum, tolli s mato medio Philoſophiam à ſtolidis quibusdam hominibus, quod mi- tante racula negligant; nam nec dubitatio ſine admiratione ſuboriri, rau nec ratio ſine dubitatione excogitari poteſt. Cum igitur juxta phi Platonis effatum, moralium generi nullum unquam majus meli- 4 Nid usque bonumhiloſophia Deorum munere datum ſit, neceſſe erit, ghi quam plurima admirari, ut occaſionem nanciſcamur, circa plu- Ns rima philoſophari. rim XXX. Scribit quidem Horatius lib. 1. Ep. F. Hu Nil admirari, prope res eft una Numici, git Solaque quæ poſſit, facere&s ſervare beatum. onn Nec non ſtoici ſapientem formaturi, contendebant, eum nihil het. illorum admirari debere, quæ videantur inſolita, veluti fluxus ma- man ris atque refluxus, fontes calentium aquarum, ignium evaporatio- mij nes, atque id genus alia. Verum quantum mihi quidem videtur, 1 ga vel vocabulum admirationis in latiori ſignificatione, prout me- hatt tum ſub ſe comprehendit, acceperunt; vel ſenſu quodam occul- nug tiore intellectum voluerunt, nimirum quia quæ miramur ple- ſiet rumque etiam cupimus, videlicet ut præclara& ſingularia. 8 in nle 4 Oc hrin. Dein. ut de gune Valde iun pli. lab, 4 Tapa Po— 9%, La. em urad- mgta- 1m eſt puabit, m. zbo. eur ſe- tolli ẽ dd wi. boriri ir juxta s weli⸗ ſeeerit, ca plu- n mühil us ma- oratio. videtu-, ut me⸗ occul. ur ple⸗ Etln hoc 22 16 hoc ſenſu Horatius dicit: d3 158. facere s ſervare beatum: qui enim nihil cupit, nihilo indiget, quique nihilo indiget, illo ipſe quoque beatus eſt; quo ipſo nihil nobis adverſantur, ſed po- tius conſentientes nos habent. Eo autem ſenſu quem nos ſupra intendimus, adeo neceſſaria eſt ad comparandam rerum cogni- tionem, ut ille, qui hoc affectu caret, indoctus, rudis& rerum o- mnium ignarus non tantum habeatur, ſed etiam revera talis ſit. Quia licet multa intellectui noſtro objiciantur, aut ſenſibus no- ſtris ſeſe offerant, nunquam tamen in memoria noſtra reconden- tur, niſi in ſenſorio noſtro confirmentur per aliquem affectum, aut per applicationem intellectus noſtri, quem voluntas noſtra ad ſe- riam quandam attentionem determinat ac detinet. XXXI. Igitur Philoſophiæ Studioſus, ſi efficere vult, ne in theatro lapis ſuper lapidem ſedeat(quod Ariſtippus rogatus à quo- dam, in quo melior evaſurus eſſet tilius, ſi erudiretur, reſpondit) ſit juſtus naturæ admirator; ſi feliciter in rerum cognitione pro- gredi deſiderat, ſit bonus rerum mirator, trutinator atque æſti- mator. Oſtendat autem, ſe præter hæc ultra vulgus ſapere, quod tantum extraordinaria admiratur, quæ vero ordinaria ſunt, admi- ratione digna non putat. Quem perverſum vulgi morem gra- phicis depinxit verbis Seneca Nat. qu. lib. 7. c. 1. quæ digna nobis videntur huc transſcribere: Quamdiu ſolita, inquit, decurrunt, ma- gnitudinem rerum conſuetudo ſubducit. Ita enim compoſiti ſumus, ut nos quotidiana, etiamſi admitatione digna ſunt, transeant: contra mi- nimarum quoque rerum, ſi inſolita prodierunt ſpectaculum dulce fiat. Hic itaque cœtus aſtrorum, quibus immenſi corporis pulchritudo diſtin- guitur: populum non convocat. At cum aliquid ex more mutatum eſt, omnium pultus in cœlo eſt. Sed ſpectatorem, niſi cum deficit, non ha- bet. Nemo obſervat Lunam, niſi laborantem. Tunc urbes concla- mant, tunc pro ſe quisque ſuperſtitione vana trepidat. Quanto lla majora ſunt, quod Sol totidem(ut ita dicam) gradus quot dies habet, d annam circuitu ſuo claudit: quod a ſolſtitio ſtatim inclinat, es dat Hatium noctibus: quod ſidera abſcondit, êc. Hæc tamen non annota- mus, quamdiu ordo ſervatur. Si quid turbatum eft, aut præter con- Juetudinem emicuit, ſpettamus, interrogamus, oſt endimus. Adeo natu- rale eſt magis nova, quam magna mirari. Cui adſtipulatur Cicero Nat. * 42824)5 Nat. DEORIIMℳ 2.§.96. Et peſſimus hic mos adhuc hodie viget, 4 uiq; tam facile non poterit excuti, dum ea quæ circa nos funt, niä- 6 hili habemus, quæ vero exteris ab oris adportantur, ſuſpicimus, 5 veneramur& miramur. Juſtiſſime queſtus eſt hune morem Joan. Fernelius l. 11. de abditis rerum cauſis cap. 1⁊. cum enim ſupra à nobis 3 recenſitum lapidem Philiater Bruto in Dialogo depingeret; hic rimo eum tanquam rem novam atꝗ; ex India apportatam, admĩ⸗ 3 xabilem prædicavit; poſtea vero audito ejus nomine rem viliſſi- mam& maxime protritam contemſit. Cui Philiater reſpondet: . Ergo India ſi quid ejumodi rarum earumq; ſola protuliſſet, admiraren- 8— tur ſcil. omnes ac laudarent occultas ejus proprietates; nunc quoniam vulgare eſt parvoq́; parabile contemptum proinde erit,& nullo in pre tio? Si ut recte potalit vicennas, ignis inventu admodum diſcilis eſ⸗ ſet, nobisque ab extremis& ignotis regionibus deferretur, illius quidem pim proprietatem magis quam cæterorum omnium omues admirare- mur, illius cauſas attentius ſcrutaremur, illiuque multo magis quam 3 magnetis effectum nos in admirationem traherent. 3 XXXII. Alia calcanda eſt via Philoſopho; non tantum ex ⸗ 9 eraordinaria, inſolita& inuſitata admiretur, ſed omnia quæcunqd; 1 ean in hoc univerſo continentur, MRETUR: RIMETUR. Idq; non d ſine ratione, vix enim milleſimam rerum naturalium pattem per-“ ſpectam ac cognitam habemus, quia tanquam canis e Nilo cuncta 4 rætervolamus, primoribus digitis tantum traCtamus, imo inter1 dum planè negligimus. Si vero nondum omnia intus& in cutttte 4 4 novimus, ſi pauca adhuc perſpecta, ergo nobis adhuc erunt Nova. Sn Hæc igitur tanquam nova intellectui noſtro objicienda& admi- 1 b randa veniunt: De illis dubitandum,& tandem omnibus labo⸗ 3 randum eſt viribus, ut nobis in eorum cauſas& proprietates veni- 1 3 re liceat, ne reſp. literaria plus detrimenti capiat, ſed potius ad fe- 1 liciorem evehatur ſtatum. Hæc, crede mihi, fuit veterum Philoo 6 ſophorum via, quãâ ad penetralia ſcientiarum pervenerunt: Aid 1— 1 3 haelOeun 64 dννν εαοQσ KAI NTN KàAI T0 IITON—eear 1 1 .oεανν Quam ſi& tu kal NrN calcäveris, experieris reipſſa in ADMIRATIONEM eſſe quidem IGNORAN TIE FILIAM, ſed . inſimul(6 miram ac proficuam Metamorphoſin!) Mà- 4 ine 5 TREM PHILOSOPHIE. b viget, ant, ni limas, m ſoan. aätods tet; bie n, aämie m viici- pondat: miraren⸗ Juonian in pre cilis eſ⸗ quidem ſmirare⸗ gb uun kam ex- aæcunq; ldq; non tem per cunca d inter⸗ in cute nt Nova. Kadmi- s labo⸗ es vevi⸗ as aafe- im rhilo ant: 40 N HAbS eris reil AAlh kd Md. bele n ee As ee ee ee-e es 83 eiecdes leciec SELENITAE 4 3 8 8 8 8. LUNA PROSCRIPTI. I. 5 Vod olim Scythæ, quibus ut reliquo barbarorum gene- Ari rudis& inconditus ſenſus non fuit, Alexandro ſub- jugandi animo ad eos venienti, Curtio referente 7, 8 12. objiciebant: Si Dii pabitum corporis tui aviditati parem eſſe voluiſſent, orbis te non caperet: altera manu Orientem; altera Occidentem contingeres;& boc adſeq vutus ſcire velles, ubi tanti numinis fulgor conderetur: Id ſane in multos hodienum quadra- re videmus. Si enim natura& his parem curioſæ cognitionis inveſtigationisque cupiditati magnitudinem corporis dediſſet, orbis univerfus quà terram quà cœlum eos capere non poſſet. Anguſti nimis videbantur veteris orbis termini, alter erat ad- jungendus, quem forſitan maxima hominum pars anilia inter deliramenta recenſuit: Oceanum cuncta ambire, omnesque latos finus& inſularum immenſa ſpatia complecti inquirendum erat: Hli qui adverſis veſtigiis ſtant contra noſtra veſtigia(ut cicero lib. 4. Acad. quæſt. loquitur, y quique à nobis Antipodes vocantur, videndi; ut ſexcenta alia ſilentio involvam. Parum erat inter ſidera vagari& inſtar curioſorum ſpectatorum ſingula excutere, excogitabantur variæ admirando ingenio hypotheſes, adeo inter ſe cohærentes, ut ex illis in futurum prænuntiare& in præteritum commemorare ad amuſſim poſſimus ſtellarum er- rantium loca, aſpectusque inter ſe, ſolis quoque& lunæ deliquia in omne poſterum tempus, quæ, quanta& quando futura fint, D exqui- 6(26) exquiſitiſſime prædicere: Tandem etiam cœlum penetrabatur oculis armatis, quibus non conſpecta omnibus retro ſeculis re- velata ac detecta habomus. Et hactenus, quantum quidem no- bis videtur, in mathematicis nihil peccatum. Quamdiu enim ſenſui& rectæ rationi conſentanea proferuntur, omnino au- dienda,& admittenda funt. Si vero ſtupendam rerum ccæle- ſtium cognitionem aſſeqvuti, etiam hoc ſe penetraſſe tradunt quid ſtellæ cujusque fulgor in ſe contineat, multorum cordatio- rum diſſenſum experiuntur. Sæpe enim talia in ſtellis contine- ri fingunt, quæ ſanæ rationi ſacrisque ſeripturis e diametro ad- verſantur. Ex quorum numero etiam illorum arbitramur eſſe ſententiam, qui ſelenitas ſeu incolas in corpore lanari ponunt. Ee hanc diſquifitioni noſtræ hac vice fubjicere placuit, oſtenſuri quid veri falſive in ſe comprehendat: Id vero commodiſſme fieri poterit, ſi ſententiæ hujus hiſtorid, patronis atque adver- fariis præmiſſis, noſtta contra eam argumenta, patronorum pro alla rationes cum brevibus ad easdem reſponſionibus ſubjiciamus, II. Rem ab ipſa Philoſophiæ origine repetenti& deducenti ad hæc usque tempora patebit nullum unquam ſidus Aſtrono- morum ingenia magis exercuiſſe, quàm lunam,& hodienum adeo exercere, ut Keplerus de hoc contumaci ſidere in ordinem redi- gendo fermè deſperet in Tabb. Rudolphinis ante præceptum 171. Poſtquam enim Luna ccleſtis diſciplinæ magiſtra(ut verbis 3 P 8 plinii L. z. c. 9. loquar) eſſe cœpit, tàm diverſimodè de illius fi- gura, maculis,lumine& natura ratiocinati fuerunt Philoſophi, ut facilius quis horologia convenire poſſe credat, quam illorum ſententias. Clearchus& Argeſinax maculas lunares exiſtimarunt eſſe ſpecularia,& imagines maris in luna apparentes,& per re- flexionem ad nos transeuntes. Xenophanes lunam nubem eſſe conſtipatam ſtatuit; Empedocles& Stoicorum multi wixturam& confuſionem asëris caliginoſi,& ignis nigri eſſe. Diogenes Phy- ficus pumicem eſſe, imò vitream, translucidam& partim etiam obſcuram. Pythagoras, Anaximenes, parmenides,& Cleanthes igneam ſequi naturam. Zeno igneum aſtrum eſſe, mente præ- ditum& prudens& artificio confectum. Confer. Plutarch. l.². de Plac. 1 — tabatur voliste. dem vo. lwenin dino au⸗ am cgſe- etradant cordali comtine netro at mur elle nt. Et tenſuri diſcame eadver- rum pro ſiciamus educentl Aſttono- wm adeo gem redi- ptum n ut vetbi ellius 8 loſophi Morum jmarunt Kper te⸗ bem eſt duram K genes bhy⸗ rimetlan Clannke zente pta- l,2 de Plac. 1 1 3(27) 5☛☚ 1 Plac. Philoſ. c. 25. Non nemo(referente Honorato Fabril 4. prop- 79. p. 261.) Iunam cenſuĩt eſſe concham vel oſtreum; ſed ùbi com- mentum hoc riſu potiùs, quam ullo alio argumento exploſum fuit, illius autor mentem ſuam melius aperuit, aſſeruitque lunam non eſſe oſtreum formaliter, ſedeminenter, id eſtea vi pollere, quæ oſtrea producere poſſit: Admisſi riſum teneatis amici! IIl. Modernorum plurimi ſtatuunt eam eſſe terreſtrem& glo- bum plane ſimilem noſtro terraqueo: ut vero cuncta concor- dent, ſuos quoque hunc globum incolas habere voluerunt, quæ opinio non heri demum aut nudius tertius nata eſt, ſed ſi hiſtoriis credendum, antiquiſſimis Philoſophiæ ſectatoribus ſuos debet natales. Pytbagoræi enim, referente Platarc ho de placit is Sbiloſoph- lib. 2.c.30. ajunt lunam terreſtrem videri, qtiaſicut& noſtra terra cit- cumbalitatur à majoribus quid em&& pulchriorihus animalibus, quin- quies decies noſtrorum quantitatem continentibus, neque ullum excre- mentum dejicientibus& in opuſculo de facie in orbe Lunæ part. 3. P. m. 57 5. Lunam ajunt eorum, qui infra degunt tanuam Tantalorum imminere capitibus, rurſumque eos qui ipſam incolunt Mionum inſtar illigatos tanto impetu volvti ac revolvi. Et quidem non unico motu luna verſatur, ſed eſt, ut ſolent appellare, trivia&c. Dinc mirum non eſt, ſi impetu aꝑitationis leo in Peloponeſum decidit. eodem lib. p 379. Ego iſtos, qui in Luna habitant, multo magis exiſimo, cum terram noſtram intuentur tanquam fæcem ds cœnum univerſi, per tot humores, nubes, nebulasque apparensem, locum obſeurum, humilem, immobilem, poſſe eam auimalia prodacere&s nutrire 8&c. Sublimis alias luna concipiat feras Sen. Herc. fur. at.i.v. 8a. Habitari ait Xenopbanes inluna, eamque eſſe terram multarum urbium& montium cic. Acad. quæſt. lib. 4. p. m. 72. Lactantius lib.3. divin. Inſtit cap. 23. Ne- nophanes dixit, intra concavum lunæ ſinum aliam eſſe terram,& ibl aliud genus hominum, ſimili modo vivere, quo nos in hac terra vivimus. Ariſtoteles quoque quamvis non ex propria ſen- tentia. de animal. mot. c. 4. ſoribit: S, aeασαιm— e 1 4᷑ Sarno aAt Joy Oaνμν oGωdiαα dρσα,ϑναι, u) rS Tnc e ‿ννςα νοm⁴ειαν. Non enim eodem modo impoſbile eſſe dicimus, vocem viderid nobis, Gilos, qui in orbe ſunt lunæ. 1 D5 2 IV. Lucia- — 2080 25)5 IV. Lucianus quoque, pro more veteres Philoſophos tradu- cens, illis in dialogo, cujus titulus Icaro Menippus, Tom. I p. 64 2 tribuit, quod ſtatuerint ua ²oie,a ſiv εAivnv id eſt, incolt lunam, idque tam accurate narrant&æννε&æ 1ν Aρπανν dhae ⁵dτs ceu ipſe loquitur, quaſi ex ipſis delapſi ſtellis,& ³πeρ☚r τν το⁸ ddAυν Ʒ‿νονταα, und'er de eiu οurag DaAd½ α,, dnsg AM,e νεενιραό ⁵, 1c) undssiau 134 λραοει πτιέμρεοι πν³έιμ ν dεν, οusu& εαμννμρμρνεανη i. e. cum de rebus usque adeo incertis loquan- tur, nihil tamen ita proponunt, quaſi conje duaris dacantur: verum ſupra modum contendunt, neque ullum vincendi locum aliis relinqvunt, tan- tum non jure jurando conſirmantes. Hinc etiam Luna ipſa queſta eſt erga lcaro Menippum. p. m. 700. Ae*ααασ Méuπισικ, A A) Jesr αέερςαν τν /ιασς νςᷣα, iε Sν 3 Teεꝝ e Se yor, I Taε ToAue νυοοοέτντ,/:i iud, nhing, 419) di 1v ναα oðαν ⁶μιμοιέ⁴ jauνdiruε= p1νοκμιασα. εν ο ‿μι α⁵eᷣνεsαα τς μεμ Tæd v. Sc. Enecor, Menippe,& multa è intoleranda al iſtis Philoſophis audiens, quibus præterea nihil eſt negotii, niſi ut curioſi res mess exquirant, quæ jim, quanta ſim,&s quam ob cauſam diſſecer, dimidiaque fiam, curque utrinque gibboſa videar. Tum hi me dicunt inhabitari&c. V. Quidam etiam ex veteribus in Luna animarum purga- torium, 6 Geniorum locum poſuerunt, prout iterum hac in re nobis lucem præfert Plutarchus cit. libr. de facie in orbe lunæ p. m. 385. In luna etiam cavernæ ſunt& profunda. Cavernarum ejus maximam penetralia Hecates vocant, ubi animæ eorum, quæ jam natæ egerunt, aut paſſæ ſunt, rationem reddunt ac pœnas dant, ſumuntque: duæ aliæ lohgæ dicuntur, quia per eas transmittun- tur animaæ, alias à Luna verſus cœlum, alias verſus terram: ap- pellantur autem partes Lunæ cœlo obveriſæ Elyſius campus huc pertinentes, Proferpinæ& Antichthonis, id eſt terræ oppofitæ. Macrobius lib. i. in ſomnio Scip. c. 13.& cap. n. p. 58. edit. Lugd. 1522. inquirit in inferorum locum& recenſita Platonicorum opinione dicit: inter lunam terrasque locum mortis& inferorum vacari, ipfamque lunam vitæ eſſe mortisque confinium&c. paucis inter- jectis ſubdit: Denique illam(nempe lunam) ætheream terram Phyſici vocaverunt,& habitatores ejus lunares populos nuncu- paverunt: trada. 1 682. lünnan, mtiin run diſes aN int caxänn, a lrunr run ſuas Ant, tan- Ueſta eſt -. Rc. zaudiens, aut, qut n, curqle m purzr hac in fe lane p.m rrum ejus „qurjam nas dant, smittun- :m: ap⸗ zus: hoc ppollta. ugdußhe opiniole m Vacall, ucisictet⸗ am tetram 9 nunch- rmnerunt 06²9)5 paverunt: quod ita eſſe plurimis argumentis, quæ nund longum eſt enumerare, docuerunt: ex recentioribus vide Tannerum diſſert. de cœlis, qui arbitratur in Luna habitare Enoch& Eliam. Hane eandem ſententiam de animabus& geniis in luna velut in terra xtherea degentibus tribuit Beda, libr. de mundi conſtitut. tit. de atbere quibusdam phyſicis, conf. J. Lipſii bbyſio. Stoic. lib. 1. diſſ. 18. P. 93. fec†.& lib. 2. diſſ. 13. p. 201. ubi de hac veterum opinione dicit: Ego hæc talia, ſic obvio& ſimplici ſenſu, dicta aut dubitata ab is vix arbitror: Sed vel ad animas, vel ad genios reſpexiſſe. Niſi tamen non ſapientia, ſed ſanitas hominesdefecit. Neque diſ- plcet jadicium Maaci Cardoſi phil libera l. 3. quæſt. 5. p. 154 crede- rem Phytagoricos alio reſpexiſſe,& ſymbolis ænigmatibusque verfatos fublimius mentes elevaſſe: nam animarum immortalita- tem ſvadentes, felicem eorum ſtatum in nllis æthexei⸗ ſedihus de- at, ut homines illarum felicitate ac ſplendore allectos ad pinxerun zes il illas incolendas probitatis& virtutum interventu accenderent: ſed mittimus fabulas. VI. Recentiores Mathematici adjuti tubo cœleſti, toti in eo hactenus fuerunt, ut non ſolum omnia Lunæ phænomena cum induſtria obſervarent, ſed etiam quæ circa ejus figuram& macularum varietatem conſpicienda veniunt, probe notarent- Hinc multi egregia orbi erudito obtulerunt ſcripta de orbis Eu- aaris deſeriptione; aliis nomina maculis imponentibus à præci- puis Europæ aliarèmque regionum principibus, Mathematicis Rc. aliis nomina noſtri orbis in Lunarem crausferentibus. Prius feciſfe dicitur Michael Plorentius Langrenus Majeſtatis Cat holicæ in Belgio Mat bematicus&ò Cosmograpbus in delineatione lunæ: Ubi ſileutio præterire non poſſum Sereniſſimæ Principis Eliſabethæ verba judicio& decore plena. Cum enim delineationem hanc xrĩ inciſam& ab ipſo auctore Celſitudini Suæ dicatam accepiſſet, hominis inventum& Überalitatem laudavit, dicens: Ecce, ſervus Dominoliberalior! Inventoris Rex omnibus hæreditariis regio- nibus me exuit, hic alias in regione lunari mihi concediit. Se nunc quoque mecia ab eo expecto, quorum adminiculo ſalva in hujus terræ poſſeſſionem pervenire poſſum. Poſterius nempe D eransla⸗ ₰ 28 30)5„ eranslationem nominum noſtri orbis in Lunarem præſtitit Nob. Pn. Joh. Hevelius Conſul. Dantiſcanus in nitido ſelenographiæ ope- re, cui tantam impendit diligentiam, ut Chalcographi munus ipſe ſubire non dubitaverit: Hunc inſ qvuti fuerunt anno hujus ſe- culi 49. Euſtachius& anno 50. P. Hierony mus Firſalis S.J.& tandem Toannes Baptiſta Ricciolus§.]J. ope& adjutu P. Frauciſci Marie Gri- maldi qui præter teleſcopia Galilæi, Fontanæ, Torricelli&& Mancini vel donata vel commodata, aliud à Batavo artiſice venditum ad- hibuit, huic negotio quàm maximée aptum, non tam longitudine, etſi ea fuerit 15. pedum, quam lentium utrinque convexarum co- pula, adeo feliciter aſſociatarum„ ut quamvis totum lunæ ſaltim apogeæ difoum ſimulexhibeant, ita tamen illum ac ſing ulas ejus portianes amplificent, ut in illis diſcernere detur vel minimas par- tium etiam parvarum Particulas, quas ab aliis vel non viſas, vel neglectas advertit. Simile quid intenderat Fob. Caramuel Lob- kovitzius Moguntinæ ſedis ſuy ragaueus. Imò 5. Gaſſendus jam con- dere cæperat quandam Selenographiæ ſpeciem(ut videre eſt in pbyſ. Sect. 2. 1. 3. C. 3.. 561.) duplici inſtructus teleſcopio, uno minore, quod uno proſpectu totam lunæ diſeum ehibens, par- tium ſitum, proportionemqae obſervabilem faceret, alio majore, quod uno proſpectu non niſi exiguam diſci partem monſtrans, minutiores particulas diſtinctiſſimé exhiberet: Sed aliis curis in- tervenientibus hæc res ad finem perducta non fuit. VIIl. Quidam vero his obſervationibus conenti minime, ha- bitari quoq; Lunam, imo& quosdam alios planetas ac affines pla- netis ſtellas contendunt,& is veterum Philoſöphorum cramben, prout ſæpius fieri amat, novis adponunt condimentis. His ad- numerari meretur Nicol. Cuſanus Cardinalis lib. 2. de dotta ignoran · tia cap.n. cujus verba leguntur ap. Antonium Mariam Rbeitam in oculo Enoch æ Eliæ lib. 4. c. 1. fol. 79. Per pominem non eſſe ſibile, an regio Terræ ſit in gradu perfectiori aut ĩgnobiliori reſpectu regio- num aliarum ſteilarum. Nam etſ Deus ſit centrum& circumferen- tia omnium ſtellarum,& ab ipſo diverſæ nobilitatis natura pro- cedant in qualibet regione habitantes, ne tot loca cœlorum& ſtel- larum ſint vacua,& non ſolum iſta terra fortaſſis de minoribus ha- bita; — tit Nob. die Ope. dnesih dujſsſe. Kunden Mris Gh- d Alancini ditumad. gitudige arumco. e ſaltim las efus as par- (2, vA wel Lob. am con. ere eltun dio, uno ns, pat. dwajore) onſttans curis in- ime, ha. ähespla- rambel, His ad- ignoran. geitamin ſeſciblle, du regu umteren- turæ pio⸗ im Kſtel ibustta- ita, 28z1 560.. pita; Tamen intellectualis natura quæ hie in hac terra habitat& in ſua regione, non videtur nobilior atque perfectior dari poſſe ſecundum hanc naturam, etiamfi alterius generis inbabitatores ſint in aliis ftellis&c. Nec multum ab hac ſententia abludit Ke- plerus in Aſtronomia optica p. 250.& in diſſertat. cum Nuncio ſidereo 110. dicens: Veri non abſimile eſſe non täm in Luna ſed etiam in Jobe ipſo incolas eſſe. Cui adſtipulatur aliquo modo Ipſe Antonius Rhei- ta, putans, poſttot nova circa Jovem, Saturnum& alios errones detecta phænomena, majorem nos de aliis partialibus mundis ad- huc incognitis ſuſpicandi philoſophandique cauſam habere, quam vetères& Cuſanum:& ſi Cuſanus præter hæc talia,lunares montes, valles& cavitates conſpexiſſet, certiſſime concluſurum fuiſſe plures dari ſubalternos mundos& veluti partes totius unĩ- verſi integrantes intra creatum& extimum rerum omnium for- nicem comprehendi. Ipſe tamen ſententiæ huic recenſitæ colo- phonem imponens, iterum nutat,& ait: Sed quicquid ſit, hoc certum eſto, malta à Deo facta nos latere, ignorari plura quaùm ſciri, ac multa quæ ſunt, eſſe non putari; nec pauca in phyſicis rebus à multis do- cerieſſe arbitror, quæ forſan neque ſunt, nec unduam erunt: Contra multa eſſe negart à multis, quæ tamen revera forſan exiſtunt. Tutius autem cum communi ſententia eſſe fentiendum; cautius vero à novis ententiis abſtinendum puto. Haacus Voſſius de natura& proprieta- te lucis ſcribit cap 32. Cum olim ardebit hæc, quam habitamus machina,& ipſa quoque fiet Cometa, eodemque prorſus ſpecta- birur modo ab aliorum ſiderum incolis, ac à nobis ſpectantur Cometæ.... VIII. Ab hisaliisque ſecedunt ac in contrarium eunt, Ex⸗ cellentiſimus Du. Erbardus Weigeliu, Collega meus nunquam non devenerandus in Geoſcopia ſelenitarum part- I. cap. i. fuper- vacaneum putans lucerna Diogenica velut accenſa alios ab his, ui Terram incolunt, homines quærere velle. Nob. Dn. Otte de Suericke Slettoris Brandenburgici Conſiliariu es Civitatis Magde- ᷑ K burgenſis Conſulin Tractatu de Vacuo ſpatio lib.·. cap. 23.& lib. 6. cap. 35. P.[oh. Baptiſta Ricciolus Almageſt. nov. Tom. 1. 1. 4. cap. 2. pag. 187. ſeꝗ. Petrus Gaſſendus Mathem. Profeſſor Regius, Tom. 1. Phyſ. Sed. 2. 1. 1. — 8 3 — 1* 2.] p. 4. ſeꝗq.&. T. a9ne N— 2. I. 1. p. 524. feqq.&. Tom. 5. in vita Peiresxi l. 5.p. 323. Nac.. ſus Medicus& Bbiloſophus in Phil. libera Sen dnnieſan aune quæſt. 15. p. 154. P. Honoratus Fabri Phyſ. Tom. 4. tract.. l. 1. prop. 72. pag. 27S. Athanaſius Kircherus Itiner. Ecſtat. dialog l. cap. 2.&. in eum Caſpar Schottus. Oclpio Claramons de Iniverſo lib. VIII. cap. 9. ubi ſcribit maxime à ſchola recedit Lunam eſſe terram, maria ſua continentem&c.& paucis interjectis: Anverſæ prorſus ſubſeri- bo, eſſe buloſam ſententiam,& quę deceat Luciani commentitias fabulas, at Philoſophos ſolidos dedecet:& in Plutarcho potiusex- ponendum venuſtum diſſerendi genus, quàm ſolidum Philofo- phandi experimentum. Claudius Berigradus Molinenſis in circulopi- Jano part. 3. circulo?. p. 321. ſeq. Ioann. Baptiſta du Hamel Aſtron phyl. .u8. feq. Iacob. Robaultins part. 2. cap. 25. tractat. Phyſici. lobann Baptiſta Morinus Aſt rologia Gallica Ad rianus Auzutus, ceu video ex Ephemer. Etudit II, 3. pag. 28. Quo ipſo inloco Eruditi Gal- li ſuam hac de opinione ſententiam ſequentem in modum ferunt: Hæc ſententia, animalia videlicet in Luna eſſe, accipi non poteſt ab hominibus prudentioribus aliter, quàm pro quodam ingenii delirio, atque adeo ea potius contemnenda quàm ventilanda vi- detur. Nihil ominus tamen cum adſcribatur Carteſio non om- nino erit inutile monſtraſſe, in ratione illam non habere funda- mentum. Auctoritas enim magnlillius viri digna eſt, quæ usque ad ſomnia etiam(ô cœcas hominum mentes) examinetur., Nos quidem, qui nulli hominum nos totos maneſpamus, non movit ilius viri nec aliorum authoritas, ſed amor veritatis indagandæ ad laborem hunc ſaſeipiendum compulit, qui etiam ut rem ipſam nunc aggrediamur ſuadetlt. IX. Hoc in negotio ut diſtincte procedamus, primò inquire- re lubet, an tales incolæ Lunam inhabitent, quales noſtro in orbe videmus; dein ſi zliquos ibi commorari ponamus, unde originem 2 24 5 4 5 trahant, Scujus generis illi æſtimandi ſint. Prius Beri non poſ- eaia otee gibe figbn ntne⸗ Primô, Lunaris regio locus c 4 1 e adum quàm minime aptus. Si enim maguos terræ noſtræ tractus inhabitabiles atque incultos videmus, quòd pars eorum appulſu ſolis exarſerit nivi pruinaque longinquo ſolis ab- ſceſſu; ) ““ ſallomaj ſe eam 10 concluder le0s, qu galohe jorem q plietate malcæ, lem, in contin rinecel mum polſe. 8A minet eriteo ſtitia, homine tionis iaLu lieri X. corur Agyil ſphæn 0 Doqu cam lu made pantel noſun Addo tem p. nonta blena,g 1 inter .Caydo. 175,1.z, beL pich. apa&. NI c. am mara us lablan mentitlas potiuses Philofo- rirchlobi- on phyl. lobanz u Vdeo Gi Gal- mferunt: u potelt mingeni anda vyi- pnon om. re funda- lux usque etur. Nos on morit dagande em plam inqvite- oin olbe onginem nenpol⸗ egio Iocus dos tertt voch puls oſlssb- ſeellu; ᷣ083)5 ſceſſu; majori certe jure idem imò majus quĩd de ſphæra Lunæ ſi- ve eam in ſyſtemate Tychonico ſive Philolaico conſideraveris, concludere licebit. Notum quippe eſt globos crleſtes& æthe- reos, quanto majorem ad ſolem NMinitatem, aut ab eodem elon- gationem, quoad naturalem eorem ſitum, nacti ſunt, tanto ma- jorem quoque à terreno globo differentiam quoad vires& prꝗ- pristates ſortitos eſſe. Cum itaque Luna vi hypotheſeos Ptola= maicæ, Tychonicæ ut& Copernicanæ Soli, quoad ſitum natura- lem, interdum multo vicinor ſit, interdum multo remotior, ex continuo illo ſolis aſpectu aut longa illius abſentia ita eam altera- ri neceſſe eſt, ut vix poſſibile ſit homines terrigenas propter ſum- mum& illisintolerabilem calorem aut frigus intenſum ibi degere poſſe. Nam cum Egyptii, Troglodytæ,& alii, quorum capitibus Sol uno die quot annis in ſolſtitio per momentum temporis im- minet, tantum non comburantur ob aëris ſiccitatem; an credibile erit eos, qui in Luna ſunt, quotannis duodecim perferre poſſe ſol- ſtitia, ſingulis menſibus ſole ſupra capita eorum inſiſtente. Si homines ſub polis aut nullam, aut maximè incommodam habita- tionis ſedem ob nimium diſtantes ſolis radios figere poſſunt, an in Luna, ubi radii ſolares adhus longius diſtant, id commodius fieri poſſe, quis putabit? X. Ut verò res clarior fiat, deducenda ea erit ex Mathemati- corum principiis. Suppono ſcilicet, quod alias in opticis à Franc. Agvilonio, Alhaſen, Vitellione& aliis fatis demonſtratum eſt, ſi ſphæra luminoſa ſphæræ opacæ æqualis fuerit, quod media⸗ quoque pars opacæ àmedia luminoſa illuſtretur, ſeu, ſi ſphæri- cum luminoſum illuminet opacum æquaie, hemiſphærium illu- minabit: ſi verò ſphæra luminoſa major fuerit opaca à minore parte luminoſæ, major pars illuſtrabitur, ſeu ſi ſphæricum lumi- noſum illuminet opacum minus, plus hemiſphærio illuminabit. Addo& illud: ſphæroides luminoſum majus è propinquo amplio- rem partem opaci irtadiat, quam èremoto. Qum igitur luna non tantum orbe ſolari aliquot vicibus minor ſit, ſed etiam orbe plena, quam maximè à ſole remota; ſiquidem tune temporis ter- ra interponitur,& differentia oppoſitionem inter& conjunctio- E nem ,8(34 5 nem fere 120. femidiam. ſive 103200. milliar. Qerm. æſtimatur, ſe- quitur quoque in illa circulum illuminationis tunc eſſe omnium minimum: Econtra cum noxafuerit majorem illuminari par- tem, quia id temporis 120. ferè ſemidiam. Soli propior exiſtit; reliquo tempore verò circulum illuminationis non eſſe ejusdem magnitudinis, ſed paululum variare ratione ſolis à luna diſtan- tiæ. Hoc demonſtrato aſſumo aliud ex Phyſicis, ab illis quoque, contra quos hæc diſputo, mihi conceſſum, calefactionem nimi- rum comitem eſſe illaminationis,& hæc inferiora alio modo non incaleſcere, quam emiſſione lucis corpuſculorumve calorifico- rum. Jam prono alveo fluit, ubi major eſt illuminatio non tan- tum ſecundum extenſionem, ſed etiam intenſionem, ibi major quoque erit calefactio. Atqui in luna ſi faerit nova, major eſt illuminatio&c. propter propinquitatem, tempore verò plenilunii minor, propter diſtanttam: Erit ergo illo tempore major, hoc verò minor calefactio. XI. Cogitabis forſan& non ſine ratione, an tanta diverſitas ratione virium& proprietatum in corpore lunari& terreno oriri pofſit, qvum differentiam diſtantiarum, ſi con feras cum diſtantia Solis à terra, ea ſit aut nulla, aut valde exigna. In maxima enim elongatione à terra ſolà nobis remotus eſt usz. ſemidiam. terræ, quæ conſtituunt milliar. Germ. 1016520; quando verò in minima eſt diſtantia, tunc abeſt uor. Sem. T. quæ faciunt milliar. Germ, 946860: Jam confer diſtantiam lunæ ſeu in ſemidiam. terræ 60. ſeu in milliar. 51600. quid hæc ad illam ſummam? Sed primò illa differentia non eſt omnino nulla, præſertim luna exiſtente in puncto oppoſito, ubi differentia fermè ſe habet ut ⁊. adio: Dein- de licet exigua ſit, diverſitatem tamen illam, de qua diximus, in hiſce corporibus efficit medium diverſum, quod radii ſolares pe- netrare debent. Circa terram enim atmoſphæra eſt craſſis vapo- ribus repleta, quàm dum radii trajiciunt, rari ad terram perve- niunt, ac propterea commodeè aggregatio conſequentium ſuffe- tione vix fieri poteſt; de aëre verò circumlunari, ut rectiſſimè Excell. Dn. Weigelius monet in Geoſcopia Selenitarum, nondum certi ſumus,& Ricciolus l. c. p. 187. ſcribit: Mihi nondum, quo- cunque anque t rope ac fant, co quadtag goidas, galta moſph major nis. Ij oblcu ſphan ſempen quam WAA ciam clum ſadali ciem al aer, m cwe N Rcol æſtiy nes& exupe ſt( 4 vernæ! domn Rae ratioh Til. Ey jpſoru tam alt tantur; um plu atur, ſ. onnium naüpat. dr ewldit, Leejosden na ditan Psqogle nem nim⸗ nodo non aloriftco· non tan- bi major aor eſt erawü jot, hoc diverſitas renootiti viſtantia dmaenim am tetra, in minima jar. Cerm, tertæ bo primo lla ſtente in 0; Dein- dmus, In ſolarespe- aſſis vapb- am pel pe⸗ um ſufe⸗ rectilime nondon lum, quo⸗ cunque S 5,eeo, cunque teleſcopio adhibito aèr hic ita patuit, ut illum potius prope ac circa lunam, quam in atre noſtro, in quo& halones fiunt, cogar agnoſcere. Pythagoras Metempſychos ſive Theſes quadragesimales in Scholis Oxonii publicis pro forma habitæ, in quibus ad mentem Pythagoræorum inter alia atſeritur quæſt. quarta p. m. 81.& ſequent. quod luna ſit habitabilis: Lunæ At- moſphæram adſtruunt ex eo, quod illuminata Luna perpetuò major videatur, quam par eſt;& amplior quam juſtæ magnitudi- nis. Ipſius enim Lucida pars majoris eſt circuli, portio, quam obſcurior. Et Ecclipſfin quoque paſſa(quo ſtatu ſolo, Atmo- ſphæra, nonilluminata, juſtæ magnitudinis apparet) minor ſolito ſemper conſpicitur. Stellæ denique per Teleſcopium nonnun- quam etiam Lunari centro viciniores deprehenduntur, quam vel extima partis ipſius illuminatæ ſuperficies. Sed præter judi- cium Riccioli etiam Keplerus in aſtronomia Optica p. 286. effe-- ctum hunc Lunari Armoſphæræ in totum adſcribi poſſe negat; ſod alias cauſas concurrere ait; nimirum& viſus fallaciam ſpe- ciem alborum& lucidorum majorem facientem. Si jam nullus asr, nulla atmoſphæra circa lunam, radii denſi transmittuntur, & coacervantur, ut adeò calor intenſus ſequatur. XII. Objicies autem porro non eſſe quod quis magnum illum & concate natum Solis æſtum metuat, ſi primum duodecim iſtis æſtivis coitibus& conjunctionibus totidem opponat oppoſitio- nes& averſiones, deinde mutationis cogitet continuitatem, quæ exuperantiæ caloris parum aut nihil temporis permittit, atque ſic commodam utrinque efficiens temperiem, mediocritatem vernæ ſimillimam inducit: præterea experientia jam confirma- tum nos habere, ſub Zona Torrida nunquam minus calidam tem- peſtatem eſſe, quàm quando ſol verticibus populorum imminet; ratio hujus paradoxi eſt,(quam Eruditi Galli dederunt Epheme- rid. Erudit. II, 33. p. 379.) quod tùm temporis, quando ſol capita ipſorum directe ferit, magnam elevet vaporum copiam, eamque tam alte attrahat, ut illico à frigiditate aëris in aquam conver- tantur; unde fit ut continuo ferè tunc temporis decidant in ter- ram pluviæ, atrem frigefacientes: quando verò ſol iterum rece- E2 dit, 206(35 5 dit, non amplius pluvia decidit, adeoq; calor ſequitur intolerabi- „ lis conf. Excell. Dn. Weigel. Speculum Terræ c. 7. p. m. Cur non idem de Luna argumentari liceret, tantum nimirum calorem cir- ca illud tempus, quo radi ſolis ad angulum rectum eam feriunt, ibi non eſſe, quantum imaginatione noſtra nobis fingimus. XIII. At licet quis coitibus ilſis æſtivis totidem opponere velit averſiones vel oppoſitiones, putasne propterea Lunam fore lo- cum nobis ad inhabitandum aptum? Minime! hoc ipfum eſt quodofficit: Nos 24. horarum ſpatio viciſſit udinem diei noctisq́: experimur, quæ in luna meaſtruis ſpatiis abſolvitur. Nam quia motu primo ſeu communi vel planè deſtituuntur, vel ſaltem ejus ſenſu privantur incolæ lunares, non poſſunt commune nobiscum habere tempus. Solenim viginti quatuor horarum ſpatio circa lunam non moveturt, ut circa terram, ſed dum ſtellæ ſimul omnes motu primo nobis ab ortu per meridiem, in occaſum circumire videnturvel ſecundum Copernici hypothe ſin, dum ſtellis ab hoc motu quieſcentibus, terra potius ab occaſu per meridiem in or- tum,& ſic deinceps circumvolvitur, adeoque diem naturalem nobis deſcribit, luna interea cum ſole ad ſenſum in eodem ſitu manet, nec aliam atque aliam ſuperficiei ſuæ partem, ut terra no- ſtra, illis 24. horis ſoli perluſtrandam exponit, ſed eandem faciem, nobis quidem ſemper, ſoli vero intra prædictum temporis inter- vallum exhibet. Hinc fit, ut illa viciſſitudine gaudere nequeat. laterim tamen, quia luna proprio quodam motu circa terram mo- vetur, quo ſemel à ſole digreſſa 30. ferè diebus noſtratibus rurſus eundem aſſequitur, fieri ſolet, ut luna per hanc converſionem ſoli ſucceſſivè aliam atque aliam ſuperficiei ſuæ partem perluſtran- dam exhibeat. Hinc ſol intra menſis ſpatium Selenitis ſucceſſivè videtur oriri, culminare, occidere,&c. atque adeoò diei noctisque viciſſitudinem motu non minus, quam lumine ſuo cauſare-, quamvis non ipſe ſol illic ab ortu per meridiem in occaſum, ſed lunà potius ab occaſu per meridiem in ortum realiter moveatur, atque adeò non ſol, ſed ipſa luna motu ſuo hanc viciſſitudinem producat;& ſic dies lunaris tricies ferè major eſt terreſtri, ſiqui- dem nobis numerantibus 365. dies, illi tantum. obſervant, quos ibi 5 ¹ bignsi qidem omoluf enüm üd vAab- Nobis annis! lo tun ficat, vetoò! autem nulla, caſs; dd poll te, Ot rem p tempa tiarg men tur, tiæij habe alerſo wiſpt: odane qolde quisi dlujſo cem ſ condi quens reflexa — ,36(37)5 ntcendi ibi qnis interim calores, quæ frigora perpeti neceſſe haberet,& Cütrun quidem intenſiſima; quæ omnia ad animalium generationes loremci. omaium judicio maxime inconvenientia fnt: Juxta Ciceronem mfeiun, enim lib.2, de nat. Deor. g. 1322. Diei noctisque viciſſitudo conſer- yat animantes, tribuens aliud agendi tempus, aliud quieſcendi. onereſet Nobis ſol modo accedens, tum autem recedens, binas in ſingulis m korele annis reverſiones ab extremo contrarias facit: quorum interval- jplumch lo tum quaſi triſtitia quædam contrahit terram, tum viciſſim læti- einockig ficat, ut cum cœlo hilarata videatur, juxta Cicer. l.c.§. o. Luna Nam qun verò fingulis menſibus hiemem æſtatemque efficit, quam noxia ttem ejus gutem eſt hæc aëris tempeſtatisque mutatio? quemadmodum obiscum nulla plantarum altas agere poteſt radices, ſi varios ſubire cogitur tio circa caſus; ſie quoque animal nullam perſiſtere valet, ſitantis viciſſi- Aompes tudinibus fuerit expoſitum. Denique nondum mihi perſuadere eircumite poſſum in ſequens frigus ingentem caloris modum ita tempera- lis ab ho re, ut neutrum alteri præponderet; potius crederem frigori calo- emin or. rem parum relinquere temporis. Ponamus enim circa ſolſtitii Aaturalen tempus magnas in Luna decidere pluvias, quod tamen in ſequen- odem ſit ti argumento negabimus, opponamus etiam pleniluniis novilu- t terra no⸗ nia, nondum tamen illa aëris temperies ſequetur; cum per mo- em faciem mentum tantum temporis Luna adangulum rectum à ſole feria- oris intet tur, ab eoque ſtatim recedat& ſic juxta tenorem illius experien- eneques tiæ ia contrarium allatæ calorem non ferendum expectare neceſſe erram mo- habeat:.-:... us furſus XIV. Dices: concedo tandem in lunæ hemiſphærio à nobis nem ſoli averſo intenſum illum calorem ac frigus locum habere, ſed in he-— Joſtran- miſphærio nobis obverſo an eædem mutationes tanto in gradu macceſſie obtineant, dubito: Corpus enim lunare in plenilunio radios ſolis noküsgpe quidem recipit, ſed quodammodo debilitatos, unde non eſt, quod Ladlale quis ibi metuat intenſum illum calorem; in novilunio autem ra- lum,ſ d̃n ſolares illud planènon feriunt, ſed loco lucentis ſolis terra lu⸗ 2lum⸗ cem ſolis reflexam eò transmittit: Igitur vel hoc nomine melioris moleatm conditionis erit hemiſphærium inferius ſuperiori,& per conſe- ſtudlnen quens magis quoque aptum ad inhabitandum. Verum lux illa lri lnu reflexa eſt valde exigua,& ſic etiam exiguam, imò nullam indu- janh quos E3 cet lbi 33)6 cet alterationem tempore novilunii: Luna autem nobis plenam faciem monſtrante radios ſolares non quodammodo tantum de- bilitatos putes, ſed maxime. Nam corporum mundanorum à ſole diſtantia eſſe debet proportionata eorum magnitudini, alias ſunt extra naturalem ſitum orbis virtutis ſolis, nec fruuntur eo ſatis à ſole, quo deberent. Jam verò Luna propter ſuam parvitatem, ut quæ 46. vicibus minor eſt terra noſtra habitabili, non eſt in debi- ta& proportionata regione orbis virtutis ſolaris: vel eſt extra ſphæram activitatis ſolis; Hinc ſol operationes ſuas ſeu calorem in Lunam non ita imprimere poteſt, ſicut in Tellurem, majus ſci- licet corpus& diſtantiæ ſuæ debito modo proportionatum ha- bentem: Et hanc ipſam ob cauſam recentiores quidam cenſent Lunama ſole non circumferri, ſed a Terra, cujus individuus puta- tur eſſe comes; non aliter ac reliqui ſecundarii planetæ ſeu Plane- tarum ſatellites, ut vocantur, à ſuo primario eircumvehuntur. Ex illis quoque ulterius deducunt ac præſumendum putant in Luna omniagelu eſſe obducta, illamque virtutem, gelu ſeilicet facien- tem, à Luna oriri. Vid. Dn. Otto de Guericke diverſis in locis. XV. His ſtantibus prono videtur fluere alveo, Lunam com- modum inhabitationis locum præbere minime poſſe. Si enim in eam ſolis calor tam efficaciter, prout requiritur, imprimi nequit, ſi omnia ibi frigore ac gelu rigent, quam quæſo nobis promitte- mus generationem? quam incolarum propagationem? Id certe quotidiana nos docet experientia, generationes viventium cœle- ſtem exigere calorem, ut vivifica& ſalatari illius vi perficiantur: unde illud Ariſtotelis 2. Phyſ. 2. text. 26. prout communiter cita- tur: ſol& homo generant hominem;& veteres ſolem univerſi parentem operumque naturalium effectorem non ſine ratione appellarunt. Quare ſi Lunæ ejusmodi calor non communicetur, nulla ibi erit hominis generatio: quod ſimiliter de ortu cætero- rum viventium, in quibus par quoad hoc conditio invenitur, pro- nunciandum erit. Adhugergo fixum manet, neque hac ratione rem ſi conſideres, L. unam inhabitari poſſe. Poſſem quidem ſub finem hujus argumenti inſtantiarum loco adducere argumenta, quæ infelix ilud Kepleri ſomnium, morte ſæpius circulos hos turban- „ ——— — totbante ged cum n; ſ N In tant tenvit ſe. 8i ad lan ſadlu busac adyen exaëro cAlido iacn ſuoe paul cogur Lonar inloe ex witt june ardo colre *mem kerjco dedils remo kenite nubes conſp circa! gelus Dacula plenm tumde. um dlcle dlas lant eo latis⸗ itatem, U ſtin de. eſt eun ncalorem mqjus ſci. tum ha- cenſent sputa- adane mtat. Ex tin Luna et facien- locis. am com. denimin di pegoi promitte 2 Ild celte um cœle. Kciantur: ter cita- univerſi ratione nicetuk, g cætero. Mtor, pro⸗ zc ratione iidem ſuh gument culcs hos tatban⸗ ,839 5ꝙ turbante à quarto vel quinto autore demum perfectum, exhibet: Sed cum ſomnium nil niſi ſomnium fit,& præterea Morinus l. c. p. 74 feqq illud fatis examinaverit, actum hic agere nolo. XVI. Ex primo hactenus diducto argumento fluit alterum: In tanto nimirum calore vel frigore, tantaque ambientis aëris tenuitate nec nubes neque pluvias ibi coĩre, imò ne cogitari poſ- fe. Si enim generationem nubium ac pluviarum paulo exactius ad lancem exigimus, rem ita ſe habere videbimus. In mundo ſublunari ſol& reliqua aſtra calore ſuo vapores è locis humenti- bus ad mediam aëris regionem evocant; quo cum pervenerune adventitium illic calorem deponunt; partim quia jam emerſere ex aëre terræ incubante& ob radiorum ſolarium geminationem calido, atque ita cauſa calefaciendi remota, ultro ſe ad nativum frigus revocant: partim quia illa ipſa media aëris regio algore ſuo eas retrigerat. Premente igitur eos hunc in modum frigore paulatim conereſcunt& in nubes addenfantur, quas poſtea venti cogunt& ex illis motu ſuo aquam excutiunt. Si nunc mundum Lunarem ingredimur, talia minimè offendemus: Luna enim tali inloco reſpectu Terræ noſtræ poſita eſt, ubi tanta aëris tenuitas, exilitas& continua agitatio, ut nulla ibi coitio aut denſatio ad- mitti poſſit. Dein poſito, ſolem uberrimos vapores(Luna in con- junctione conſideratà) ſurſum tollere, ii tamen iterum ab ejus ardoribus, qui ibi funt intenfiſſimi, diſſipantur,& ſic in nubes coire non poſſunt. Quod etiam Antoniu- Maria de Rbeital. c. c. z. membr. 10. vapidam Atmoſphæram circa Lunam admittens, fa- teri cogitur. Spectatà verò Lunaàin oppoſitione, Solis calor adeo debilis inea eſt, ut ne vapores quidem attollere queat; atque ſic remotà pluvias efficiendi causà& ipſe effectus removetur. XVII. Ulterius id etiam patet ex perpetua diſci Lunaris ſe- renitate, quam nobis teleſcopia monſtrant; nullæ ibi apparent nubes, nullæ pluviæ, neque quicquam illarum rerum, quæaliâs conſpiciuntur, abſconditur, quale quid omnino Selenita quidam circa Terram obſervare poteſt. Quod deduxit Excell. Dn. Wei- gelius Geoſcopia Selenitarum c.. part.i. Selenitæ enim non tantum maculas terræ, ſed etiam luculas(ita diſtinctionis gratia loqui- tur 1 * — 45 90.. tur Vir Excell.) dignoſcere valent, ſi nimirum craſſiſſimarum nubium tractus maribus nonnunquam incumbunt: Item poterit ais accuratiſſimo teleſcopio munitus in luna notare, ſiquidem hĩi duo diſci ex ſe mutuo ſpectati, non tantum exæquali videntur in- tervallo, ſed& in ſimili ſitu. Imò ſi quis vapor attolleretur,&œ jterum inſtar tenuiſſimi roris de ſcenderet, ſaltem reſpirationes illæ craſſiores circa Lunæ horizontem appaterent, efficerentque ut ſumma montium lunarium cacumina ultra confinium umbræ eadem ſemper luce collucentia quando lana eſt dimidia, minus Iucida conſpicerentur; ſimili plane modo quo noſtros montes minus illuſtres oriente ſole quàm circa meridiem cernimus. Ne vero quis exiſtimet maculas illas, quæ ope teleſcopiorum nunc oriri nunc evaneſcere deprehenduntur, nubium coalitionem ar- uere, paucis addo, eas ſingulis redire menſibus,& nihil aliud eſſe quam capita multorum I.unæ montium, quæ luna creſcente al- bicare incipiunt, in plenniluio candidiſſima fiunt, quoque magis ab eo receditur, nigriora evadunt. XVIII. Cum igitur nullæ ibi generentur nubes; nullæ deci- dant pluviæ, nullæ quoque plantæ naſci, aut natæ durare pote- runt: Eum enim in finem vapores illi ſublimantur, ut fæces exuant, puriores recidant, terram perfundant humore,& alimen- tum præbeant plantis arboribusque, ſine quibus homines ac re- liqua animantia vitam trahere vix poterunt. Niſi dicere velimus cum Plutarcho, quomodo Achillem Minerva nutrimentum re- ſpuentem nectare& ambroſia inſtillatis aluit, Lunam quoque, ut quæ Minerva dicitur, quotidie Ambroſiam exhibendo iſtos homines nutrire, quemadmodum ipſos Deos Pherecydes ille priscus paſci putavit. Velſi mavis dicamus illos rore victitare ceu Empedocles in Luciani Lcaro Menippo p. 691. narrat: O Quxνανε Ʒτν tigt Eu dounc. Emei 98, eic rsc νεν εαν εaau 7ov S4ον 20⁵ a Aov, 6 Kaπνες dd ne Alrune arενᷣνπα᷑σαε, deνεν duaε, w] vöy&s rig varouuε Asοο a,ντ τιιλ⁴, a] ετε ua⁴ desrov. Sum Empedocles ille Phyſicus: etenim ubi me præ- cĩpitem in erateres injeciſſem, fumus ab Ætna raptum huc ſub- vexit. Itaque nunc lunam incolo, aërivagus plerumque ac rore victito XIX. Ha- IN. Aplanta Nam in indtes non 3) lus alpi Niloh daret, hauſte am fen invehi ſecl eos talana dad, cclel periil tale igueſ 205,0. Daad Itttor inf nare terre net,n bi an katetul Inond Dalud dem! tiæ ſel tur, p. tem po debent doſttas ſmarom npoteiit didem i dentürin- eretor, K pitationes cerentgle im umdra 1, minm 's montes 2us. Ne mm nunc onem at- Nodelle (cente al- lue magis ullæ deci- tare pobe⸗ ut feces Kalimen⸗ iges acte- re velimus entum fe 3 quoque, ndo ilios eydes ille wGxitare narrad: voas zuau⸗ ba hin jes bi meple- m huc ſuhY T zc tote IM. Ha- 48380 41 5 XIN. Habes forſan iterum quæ heic objicias, non requiri ad plantarum incrementum, ut pluvio ſupplicet herba Jovi. Nam in ea parte Egypti, quæ in Ethiopiam vergit, aut nulli imbres ſunt, aut rari,& qui inſvetam aquis cœleſtibus terran- non adjuvent: Interim tamen ſpem unam aratores, quorum nul- lus aſpicit cœlum,(ut eleganter Seneca Nat: quæſt. lib. 4A. cap. 2.) in Nilo habent, quem natura ita diſpſuit, ut eo tempore terram inun- daret, quo maximè uſta fervoribus undam altius traheret, tantum hauſtura, quantum ſiccitati annuæ ſufficere poſſit. Meſopotami- am fertilem efficit Eufrates, in quam quotannis quaſi novos agros invehit. Indus verò non aqua ſolum agros lætificat& mitigat, ſed eos etiam conſerit. Quid ſi& hic inundatione fluminum ter- ra lunaris occaretur& fructifera redderetur. Sed regero, tale quid, nimirum inundatio, ſtatis temporibus ſi accideret, ſolertes cœleſtium indagatores opticis eorum tubis jam dudum animad- vertiſſent vel adhuc obſervare valerent; hactenus autem aliquem tale phænomenon inter obſervationes lunares, quarum non ex- iguæ ſunt, poſuiſſe, neminem novi. Niſi quod Ricciolus l. c. p. 205, Obſervaverit in mari Nectaris, quod alias littore à 8. Cathari- na ad Fracaſtorium extenſo terminatur, aliàs ampliatum apparet, littore eédem velut verſus terram fertilitatis recedente, ut ita ſit in fluxu& refluxu. Et Hevelius l. c. p. 355. ſeripſerit, Nilum lu- narem loca illa, quæ præterlabitur, reddere paludoſa,& ſic cum terreſtri noſtro convenire. Sed Riccioli obſervationem quod atti- net, referenda videtur hæc maris varietas, vel in liberationem glo- bi Iunaris vel in diverſam illuminationem: Hevelii autem, ceu pſe. fatetur, non exactè exprimit inundationem Nili terreſtris, quippe inundatio Nili noſtri Selenitis nonnunquam evaneſtere videtur, paludes contra circa Nilum lunarem exiſtentes ſemper nobis ean- dem referunt ſpeciem. XX. Denique ſi Luna Terræ noſtræ ſimilis eſſet, ut contra- riæ ſententiæ patronis perſvaſum eſt, ac perinde ac illa inhabitare- tur, probabile eſſe videtur, plurimas quoque mutationes, quæ vel temporum differentiis vel aliis peculiaribus accidentibus ſuam debent originem, ibidem obſervari poſſe. Sic nix reddit terras noſtras albas in hyeme, herbæ in vere virides, meſſis tempora red- F— dunt 20(4² 5 dunt eas in æſtate lateas. Sæpe etiam contingit, fertiles campos inundatione maris abſcondi, fluvios fub Terram fugere& poſt longum in ea emenſum ſpatium alio in loco iterum prærumpere, ſylvas totas igne in cineres redigi. Quis neſcit ingentes urbes in totius imperii aut regni alicujus ſplendorem, decus ac munimen- tum ab hominibę condi, quæ poſtea vario exitii genere tolluntur: alias deſtruunt bella, alias terræ motus ſubvertit:& modo ruinis o- perit, modo in altam voraginẽ condit: ac ne id quidem relinquit, ex quo appareat, quod non eſt, ſaltem fuiſſe, ſed fupra nobiliſſimas urbes, ſine ullo veſtigio prioris habitus, ſolũ extenditur. Quæ ſane mutationes tam notabiles ſunt, ut ſi in Luna contingerent, omni- no obſervari poſſent: Contingere autem ibitales caſus aut aliquid non diſſimile ſi incoleretur, à nemine forſan in dubium vocabitur. Hactenus vero nulla harum mutationum à quopiam obſervata aut conſignata fuit; quæ tamen ſingulæ obſervari potuiſſent, ſi ex ipſorum hypotheſibus, qui ad experientias tanquam omnibus ra- tionibus magis ſtringentes provocant, concludere licet: Hookius e- nim Regiæ Anglicanæ ſocietatis ſocius in Micrographia ſive deſcri- ptionibus pbyſiologicis minutarum corporum beneficio teleſcopiorum in- ventis, una cum obſervationibus& quæſtionibus circa eadem in- ſtitutis, aſſerit cum Teleſcopio longitudinis non adeo magnæ, videri poſſe diſtincte partem aliquam Lunæ, vel quavis in Anglia domo minorem. Si talia ac tanta Hookius ſperare jubet cum te- leſcopio mediocris magnitudinis, quæ, qualia& quanta non pro- mittet ſi teleſcopia 1020. 10000. pedum fabricaverit; ſcilicet non tantum urbes, ſylvas, domos&c. ſed ipſa quoque animalia viſuĩ noſtroobjiciet. Refert quoque Gaſſendus in vit. Peir. l. c. quod Rubenius ad peireskium ſeripſerit, verſari apud ſeegregium pro- bumq; pictorem nomine Heymum narrantem, ſibi conſpectum fuiſſe penes Drebelſium opticum tubum diamet. palmaris, quo li- ceret in diſco lunæ diſcernere campos, ſylvas, ædificia& muni- menta locorum noſtratibus non abſimilia: Quod tamen præter ſpem omnem fidemque eſſe Gaſſendus pronunciat. Et hæ in medium prolatæ rationes nobis ſvadere videntur, ut incolas illos anonnullis infelici omine in Lunam evectos, ex omni ejus regi- one proſcribamus. XXl. Sed —— TKI.“ gerunto ſtan cak natione maner homir Terr anum qux ſ crito, conk. 1i2. Urame erc noni anim rarun tern, re,ſe .n ge qbe tum ribu ſiuto cteall Deus gene mod benes iio e Juſſit: tum g lusco. Scanpos ae K poft dumpere) tes undesin marimen etolluntun. do roindse n relinqot ob liſſima „Quæ ſam ent, omnl- taliquid ocabitur. Odſervta Kent, Gex nnibusn. Hookiue- we deſci opiorumir eadem in- eomaghe, sin Angläü et cumte- a non pto- rilicet non alia viſui Ic. quod iam pd. nſpectun arss quo l a& mühr men praler— It hænI ncolas Ilos jejbs ſegl. TAsd 436(4 4☛ XXI. Sed poſito incolas ibi commorati, unde quæſo ſuam tra- xerunt originem? cui ſuos debuerunt natales? gloriabuntur for- ſitan cum Scythis& Athenienſibus ſe eſſe auαovas,(quam glo- riationem Diogenes Cynicus iis cum muribus& lumbricis com- munem dicebat)& cum hodiernis Sinenſibus ſibi perſVadebunt, homines initio cum cæteris animantibus, non à Deo conditos, ſed e Terra ſtirpium ad inſtar ortos, quo etiam ſpectat illud Vergili- anum: Terrea progenies duris caput ex tulit arvis. quæ ſententia jam olim placuit anaximandro, Empedocli, Demo- crito, Epicuro,& aliis, diverſimode licet etiam explicaverint, conf. Lipſii phyſiol. Stoic. lib. 3. diſſert. 3. pag. 284. ſeqq. Lactant. lib. 2. divin. inſtitut. cap.. Sed partim ſunt fabulæ& anilia de- liramenta; partim commodam admittunt explicationem: ſæpe enim admonente Cicerone lib. 2. de nat. Deor.§. 64. Pbyſica ratio non inelegans incluſa ert in impias fabulas, quas verò nunc evolvere animus non eſt. Inter ſaniores profecto ſapientiæ profeſſores, lite- rarum cœleſtium quamvis expertes, certo certius eſt² hominem ex terra, aqua, ſaxis, arboribus&c. ſponte ſua non potuiſſe proveni- re, ſed fuiſſe ſolius Dei opus: Prodeat ex multis Cicero hominem lib. i. de legibus ita deſcribens: Animal hoc providum, inquit, ſa- gax multiplex, acutum, memor, plenum rationis& conſilii, quem vocamus hominem, præclara quadam conditione genera- tum eſſe à ſummo Deo: ſolum enim eſt ex tot animantium gene- ribus atque naturis particeps rationis& cogitationis, cum cœtera ſint omnia expertia. XXII. Deum verò tantùm in hoc orbe terreſtri nhominem creaſſe humanæ proſapiæ hiſtoria aperte oſtendit. Illum enim Deus referente Moſe, hanc interram tanquamcommunem totius generis humani domum introduxit, ut omnis terrenorum com- modorum in eo ſit dominatus,& ab eo omnes homines vi datæ benedictionis proficiſcantur: Ejus gratia terram frugibus& va- rio leguminum genere fœtam eſſe& maxima largitate fundere juſſit: Hominis cauſa verbo ſuo potente produxit varia animan- tium genera in aquis, in terra, in asre: imò& ipſa Luminaria in il- lius commodum fecit;(quicquid in contrarium dicant Carteſia- F 2 ni) b ²08 44)5 ni) alterum ad præfecturam diei, alterum cum reliquis ſtellis ad præfecturam noctis; ad diſtinctionem faciendam inter diem& noctemaut ſint in ſigna cum tempeſtatibus tum diebus& annis:& ſic longe diverſum in ſinem à Deo producta videmus, quam ut in- colas contineant& illis habitaculũ præbeant. Confirmat hoc Scri- ꝑpturasacra non uno in loco& præcipue perbaulum Act. 26. Fecit Deus ex uno ſanguine totam gentem hominũ, ut habitaret ſuper univerſa ſuperficie terræ, definitis præſtitutis temporib9,& poſitis terminis habitationis eorum. Sed ne fines noſtros transgredia- mur, hic terminum noſtrum agnoſcimus,& an hæc opinio con- tra fidem ejusque reg ulam peccet Cathedræ Theologicæ pluribus disquirendum relinquimus, conf. DN. D. Joh. Olear. Diſſ. de Mantice Cometica§. 9. cap. 1. XXIII. Ex hactenus allatis quamvis pateat animalia in- Lunanondari, nom tamen penitus negabimus ibidem poſſe eſſe res alias, quæ varias mutationes, generationes,& diſſolutiones ſubeant, non ſolùm a noſtris diverſas, verum etiam ab imagina- tione noſtra longiſſime remotas, imò prorſus nobis inexcogitabi- les. Cum enim varietate res gaudeant& mundi perfectio in ea conſiſtat; quemadmodum in omnibus hujaus telluris regionibus tantam deprehendimus differentiam ac varietatem, ut nullum genus per totum ſimile ſit alteri,&, ſi verum eſt quod referunt, in America nullum animal brutum inveniatur tale, quale invenitur in Europa vel Aſia vel Africa; vid. Lipſ. Phyſiol. lib. z2. diſſ. 19. p. 235. quid vetat de Luna quoque concludere diverſaab his, quæ in ter- raqueo noſtro globo ſunt in illa contineri. Quæ vero& qualia illa ſint, cum nemo adhuc viderit, nec de illis certi aliquid audive- rit, nullus mortalium ea poterit deſcribere aut ſibi imag inari. Id- cireo hac in re ſubſcribo Galilæo in dial. de ſyſtem. prout ab He- velio& Guericke citatur;& arbicror confultius eſſe ejusmodi Phænomena(verba ſunt Anthonii Rheitæ loc. cit.) tanquam omni- Potentiæ& ſapientiæ Dei argumenta reverenter potius admirari, Auam de eis minus rece conjettando quaſi delirare. XXIV. Stringit hæc chixouαε, quod paucis circa finem hujus argumenti referre lubet, quosdam qui præter Heecht demn curioſos riclos run go cotpus allate 1OIas enim adeoi müni Caan breug venir vites §.Td ds. lunat ne ho rumr dede Cele noß duc conc Hacie oplic tura et Wean folcge pexte oiſpe Epiex * hif 4 „Ser „) vune vCumt 2) etiam ———— 8 lis a3.„ 3 ſ. lehüg 45 2⁵ ſti d 2 la Kieng curiĩoſos ac ſollicitos ſeſe præbent in inveſtigan a natura incola- auannid rum, poſito quosdam in Luna fuiſſe productos. Cum enim Lunæ 1 gumun corpus ea qualitate præ ditum ſit, ut corpora virtute ſua influxiva aluege dilatet ac tumefaciat etiam homines illos in figuras& formas in- d den folitas vi illius virtutis degeneraviſſe putant. Non potuiſſent Tihainn enim non humidæ hminum partes, uti venter& cerebrum eſt, atatetlun adeo immodica diſtenſione intumeſcere, ut monſtro quam ho- apoſi— mini ſimiliores viderentur. Ejusdem farinæ ac ſubtilitatis eſt, ansgkechi quando quærunt, num quispiam hoc in loco conſtitutus he- Mno Coc. bræum aut paganum, ſi peteret, vel in extremo mortis articulo in- plufibus veniretur, aqua lunari baptizare poſſet? Similiter, ſiin hoc globo Dill de vites provenirent, an vinum quod ex illis producitur, in uſum S. Euchariſtiæ adhiberi poſſet? Kirch. Itin. Ecſtat. I. dial. I. c. 3. main. pag. 141. poſſe ele XXV. Uli, quibus contrarium placet, arbitrantur, incolas dlutiones lunares non propterea cenſendas eſſe non exiſtere, quod à nemi- imagina.— nme hujus noſtri globi exiſtere cognoſcantur; cum exiſtentia fe- cogitedd. rum reſpectu creaturæ rationalis ab ejus ſcientia& cognitione in- tio ines dependens ſit, hinc quidem illa optime ſine hac, etſi hæc ſine illa, egionibas cæteris paribus, eſſe nequeat. Sic sbexemplo diſcimus Antipodas ut nullum noſtro orbi femper coexſtitiſſe, etſià nemine noſtrum forte ante eferuntiin ducentos annos cogniti fuerint. Comites etiam Jovis eidem jnvenitot concreatos, Saturni laterones vero ei coævos jam à prima rerum 1op facie coexiſtere, quis ſanæ mentis dubitet? Cum tamen ante tubi væ in ter- optici primam inventionem neque hos neque illos in rerum na- & qualia tura eſfe, unquam ab aliquo ne ſomniatum fuerit: Novum;, ut audive- vocant, orbem ſemper extitiſſe& per longum temporis tractum nari. l- fuiſſe inhabitatum, nemo fotſitan tam facile in dubium vocabit., ut 2d He⸗ per tot tamen ſecula in nullius cognitionem venit. Simili modo— ejosmoch diſputatur apud Ciceronem lib. 1 de nat. Deor. F. 9. ſeq. contra unonn. Epicurum: Ne ſit igitur ſol, ne luna‚ne ſtellæ: quontam nihil eſſe pot eſt, auuui„„ niſi quod attigimus, aut vidimus. Quæ ſunt tantæ animi anguſtiæ, ut „Seriphi natus eſſes, nec unquam egreſſus ex inſala, in qua lepuſculos eofmn„vulpeculasque ſepe vidiſſes, non crederes leonès, eG pantheras eſſe, luatem„cum tibi, quales ſent. diceretur? ſi vero de elephanto quis diceret, uioſo„etiam irrideri te putares? XXVI. 46) 5☛. XXVI. Verum enim vero nullam video rationis paritatem: Haæc enim pattim ſolidis rationibus innotuerunt Inonomnibus ſaltim prudentioribus; partim vero non niſi debitis adminiculis & inſtrumentis inveſtigari potuerunt. Mlud vero, incolas nimi- rum Lunares dari neque per ſolidas rationes innoteſcere, neque inſtrumentis aut aliis adminiculis indagari poteſt. Antipodas enim quod concernit, fatendum quidem eſt, pluresac inprimis Patres in ea fuiſſe opinione, illos non dari; ex multis nunc addu- co Lactantium, qui lib. 3. divin. Iuſtitut. cap. 24. ſcribit: Quid illi, qui eſſe contrarios neſtigiis noſtris Antipodas putant, num aliquid loqvun- tur? aut eſt quisquam tam ineptus, qui credat eſſe homines, quorum ve- ſtigia ſint ſuperiora, quam capita, aut ibi quæ apud nos jacent, inverſa pendere? frages& arbores deorſum verſus creſcere? plavias& nives (s grandinem ſurſum verſus cadere in terram? conf Auguſtin. de Civ. Dei l. 16. cap. 9. Macrob. iu Somn. Scip, lib. z. cap. 5. Iuterim ta- men nunquam defuerunt viri cordati, quibus datum erat veras rerum cognoſcere cauſas, veriora de Antipodibus illis proponen- tes, exiguam licet gratiam exinde detulerint: Exemplo eſt Vir- gilius Epiſcopus Salisburienſis, in diſciplinis, quas Mathematicas vocamus(teſte Aventino lib. I. Annal. Boj. p. m. 220.)& in Philo- ſophia profana magis quam tum Chriſtiani mores ferebant, eru- ditus. Ex illiusmodi literarum ſcitis, contra opinionem vulgi&c D. Aurelii Auguſtini& aliorum forte docuerat, id quod noſtro ſeculo non argumentis inveſtigandum, ſed experimentis cogni= tum eſt, circumfuudi terræ homines undique& converſis inter ſe pedibus ſtare. Hoc ita acceptum eſt, quaſi Vergilius alium mun- dum, alios ſub terra homines, alium denique ſolem atque aljam Lunam eſſe noſceret. Bonifacius hæc velut impia& Philoſophiæ divinæ repungnantia refutat: Vergilium publics, privatim ar- uit, ad recantandum has nænias provocat&c. Divus Vergilius g g hac injuria laceſſitus inter Utilonem Bojorum Regulum& Eoni- facium diſcordiam& odium ſerere conatur. Divus Bonifacius id Zachariæ Pont. Max. literis conqueritur. Zachariæ quoque phi- loſophia Vergilii ſuſpecta eſſe cœpit. Ipſe igitur per legatos par- tes ſuas Bonifagio commendat. Vergilium Philoſophum(ſi ſa. cerdos —— — oskti cedotio T cookeſlas. Vergllia Ace XOc- XM contoy de qua Ib. 40 Americ Pen,4 Iicam v ltatuere Voh ſoir Enddn eanyp⸗ entiotib nes nal tacne Ia appt VIrIS wa yo rey quæ hab ieritaſe tnum. ⸗ owdds wüdicdls des rim. te, nech Antipodé rinpins ne addl- rid ilioqu dlaqvun Dfum ve. irvenſa G nives de Civ. terim ta⸗ erat veras oponen- eſt Vir⸗ ematicas in phio. dant, ero- vulgi d d noſtro is cogni⸗ inter ſe m mun- ne diam oſophic atim ar⸗ Tergis I& Boll onikäcls oguepti Atos pul- (Kl- celdos 42847)80⸗* cerdos fit, inquit, neſcio,) ab templo Dei& Eceleſia depellito, ſa- cerdotio in concilio abdicato, ſt illam perverſam doctrinam fuerit confeſſus. Iuſuper Regulo quoque Bojorum denunciatum eſt, ut Vergilium Romam mittat, isque ibi rationem reddat, ac à Ponti- fice Rom. examine comprobetufr. XXVII. Novum vero orbem quod attinet, non nune eam in controverſiam deſcendam, an ille fuerit veteribus famà cognitus; de qua videri poteſt Chriſt Adam. Rupertus diſſert. ad Paler. Max- lib. 4. cap. 6. pag. 296. ſecqq. Georg. Hornius in libris de Originibus Americanis. Cuido Pancirollaus in comment. Novorum Repertorum- Henr. Salmuth. Tit. l. nec disquiram, quomodo animalia in Ame- ricam venerint, certi enim inter tot fententiarum divortia nihil ftatuere licet; quod probe novit Petrus Cotton Jeſuita, dum anno 1604.cum aliis hanc Diabolo in obſeſſa puella quæſtionem propo- ſuit: Quomodo Inſulæ animalia acceperint,& eò bomines poſt Adamum pervenerint? Vid. Reverendum Sn. Spizelium, de Iſraelitis Ameri- canis pag. 34. feqq. Id certum eſt merito debuiſſe jam olim ſapi- entioribus& Cosmographiæ præceptis probe imbutis ſuſpicio- nes naſci, imò natas fuiſſe, de vaſta telluristrans Oceanum ampli- tudine; vel ex eo, quod cæteroquin altera tulluris pars nimium præponderaret, atque ita centrum magnitudinis terræ cum cen- tro univerſi non poſſet convenire. Vid. Hluſtris Dn. Conringius in epiſtola Introduttioi Cluverianæ in Geographiam addita. Berneccerus in queſt. 19§5,ad Tacit. libr. de moribus German. J. Lipſius Phyſiol. lib. 2. duſ. 19. pag. 233.& ſeqq.. XXVIII. jovis Comites, qui quoque inſtantiæ loco adfere- bantur, primus in Italia Galilævs de Calilæis Academiæ Piſanæ Pro- feſſor& Magni Hetruriæ Ducis Mathematicus inſigniteleſcopio inſtructus detexit& Stellas Medicæas vocavit. Simon Marius ve- rò primus earum apud Germanos inventor Brandenburgica ſide- ra appellavit. Pro quibus indefeſſis lucubrationibus ſummis illis viris maximas debemus gratias, quas etiam ipſe Ariſtoteles, ſi hoc ævo reviviſteret, exſolvere non dubitaret, niſi eum verborum-, uæ habentur lib. de cœlo text. 34. Certiores neceſſitates quando quis fuerit aſſecutus, tunc gratiam inventoribus habere oportet, penitus oblitum — 260(4 5 oblitum dicere velis. Qupd autem ante hæc tempora hi ſatelli- tes in nullius cognitionem venerint, quos tamen credibile ſit à prima rerum origine fuiſſe, alienum hic eſſe videtur, cum veteres iſtiusmodi ſubfidiis atque adminiculis, qualibus nos hac ætate audemus, inſtructi non fuerunt. XXiX. Si quoq; ulterius ex hoc inferre ſatagunt, ſimile quid po- tuiſſe fieri cum incolis lunarib, ut ſemper extiterint, quamvis no. bis adhuc non omni ex parte cogniti ſint, id ex eo fluere mihi per- ſvadere nequeo. Præterquam enim, quod duæ rationes à me allatæ contrarium ſvadeant, nec ulli ſuſpicionem ſubnaſci patiantur, et- jam tertia firmo ſtat talo, cum teleſcopia nil tale nobis monſtrent, de quo tamen Hookius non omnino deſperare jubet. Vulgaria igi- tur ſubſidia cum ſententiæ hujus patronis non prodesſe poſſint, ſyadeo recentioribus arreptis, ut faventibus ventis per auras navi- gent, donec ad ipſam Lunæ ſphæram perveniant, ibique cuncta ercunctentur: Reverſi dein relatione mirabilium, quæ oculis u- furparunt, nos dignentur,& magni nobis erunt Apollines, ma- ni Argonautæ, quorum nominibus forte etiam Mathematici prioribus mutatis detectum orbem ſignabunt& ea faſtis inſerent nunquam intermorituris. XXX. uæſtione, an ſtellæ ſint animatæ? adduci ſolet, proſtabilienda hac ſententia adferunt, dicentes: Cum aliorum animantium or- tus in terra ſit, aliorum in aqua, in aëre aliorum, abſurdum illis videri, in ea parte, quæ ſit ad gignenda animalia aptiſſima, ani- mal gigni nullum putare. Sidera enim æthereum locum obtinent: qui quoniam tenuiſſimus eſt,&- ſemper agitatur& viget, neceſſe eſt, ut animal in ĩis gignatur, idem quoque ſit ſenſu acerrimo& mobilitate celerrima. Etenim licet videre acutiora ingenia,& ad intelligendum aptiora eorum, qui terras incolunt eas, in qui- bus aër eſt purus ac tenuis, quam illorum, qui utuntur craſſo cœ- lo atque concreto. XXXI. Verum negatur partem illam ſupra nos conſtitutam ad gignenda animalia aptam eſſe, contrarium potius primum pro noſtra ſententia adductum argumentum evincit, ut proinde non opus Secundo etiam illud argumentum, quod alias in 9 — qpl ſtal lipropte lits impe eaerim o adreſpir montiut dus vita mecCtate referent Geogt. Niuansg montidn halarun- Ace aelis d cum iy Ioitium utines! tioralo Aü- Magd defect colos, rünt: banxor, cllorqu catioſo WM ſententi ideo yid modum miliasfa tia Kom testeſtrit tetram co. dlum 7d. — 2 2.— — 2—— „————— lali. 8249 5 die ken opus ſit ulterius inquirere, quo ſenfu, quibusvè ingenlis incolr mMten illi propter aëris tenuitatem præditi ſint. Imò hæc ipſa auiæ exi⸗ heun litas impoſſibilitatem primo argumento monſtratam confirmat- ea enim obſtat, quo minus ibi aliquis ſubſiſtere poſſit, qaippe quæ equi adre ſpirandum minime ſufficiens; quod videre eſt in ſopremis anviso montium Jugis, fupra asris regionem ſecundam elevatis, in qui- wilige bus vitam continuare aſcendentes non poſſunt, niſi ſpongias hu- nehe mectatas ſecum ferant,& earum beneficio reſpirationem trahant, irer. referente Ariſtotele in exemplo Olympi 1 Cui Var enius Part. gen. zweut Geogr. Aſol. pag. 365. aliud adjicit de Hiſpanis transeuntibus ex Nicaragua in Peruanam provinciam, quorum multi in ſummis- Wist montium interjectorum jugis ſubito cum ipſis equis animam ex- pollnt, halarunt, vel gelu obriguerunt, manentes ſtatuarum inſtar usque asnb ad cæterorum reditum qui evaſerant: licet effectus hujus cauſam ecnett aëris defectui adſcribi poſſe non putat, aliam tamen rationem oculisu. cum ipſe non addat, adhuc firmam ſtatuimus illam. Siigitur fub nes, i initium ſupremæ aëris regionis tanta jam reperitur asris exilitas, nematii ut in ea vitam quis continuare non poſſit, quid quæſo ſiet, ſiadal- infereaet cioraloca perveneris, ubi aura ſemper ſubtilior evadit. Idẽ forſitan 16. vel ſimile quid alicui accideret, quod lciis, percis, paſſeri in vacruu dalias in Magdeburgico eveniſſe legimus: Lucii propter extractionem t n, r, biliend defectum aëris intumeſcere cœperunt,& de ventribus ſuis pisci- 6 2 stiumor- culos, quos devoraverant, evomuerunt,& tandem animam effla- dum ills runt: Percis oculi è foraminibus ſuis extorquebantur,& morie- ma, anhikä. bantur pari modo quo lucii. Paſſeris volatus præpediebatur, dif̃- beinept⸗ cilior quoq; reſpiratio erat, donec prorſus vitam expitaret, de quo neceſſe curioſo ſpectaculo vid. Otton de Guericke lib. 3. c. 16.p.)2. rimo& XXXII. Sunt quidem alia quoque argumenta, quibus hujus emia, 6 ſententiæ patroni in aciem prodeunt; exempli gr. quodaſtra non in qui. ideo videantur condita„‚ut terram illuminent in noſtrum com- rallo co modum, cum ipſa lumen per ſe non habeant, nec ullus pater fa- milias facem accendat ipſa domo majorem; quod Dei beneficen- Kitutim tia& omnipotentia non ſit tantum ad nos punctum noc incolen- wung tes reſtringenda; quod repugnet ætheris vaſtitati, dicere ſolam jndeon terram cum incolis ſuis in tanto ſpatio, quaſi invaſtiſima ſylva ni- qpu dulum, aut in latiſſimo agro ſpicam unam latitare, quà ratione G jam 900050 80⸗ Jam olim Metrodorus pro evincenda mundorum pluralitated, uſus fuiſſe legitur. Huc quoque reſpiciunt Theſes Oxonienſes ſupra citatæ,§. 17. Quidni, cum fruſtrà fore varietatem tantam, (qua gaudet,) partium, tantam cum ſede noſtrã ſimilitudinem, non ſit quod opinemur: lpſi ſua quoque tribuamus inſuper ani- malia? Ut proinde,& illud egregiè quidem, uſum præſtet, quem- admodum& pari ratione de terrà noſtra, deque ceteris etiam pla- netis ſupra memoratis videtur philoſophandum duplicem, ut tum externis facem ſe præbeat, tum ſedem inquilinis. Addunt ta- men ſtatim: Quales verò demum iſti ſint indigenæ, ſeu qua me- thodo, quo navigio mutuum ſit cum illis commercium inſtituen- dum, non ita propè ſumus, aut felices, ut nunciemus. Illud verò, Lairanid ſit, totum Lunaticis permittimus reportandum; aut altem, quæ perquam affnia ſunt illis,& ſine mixtura dementiæ perrarò contingunt, magnis ingeniis. In eadem quoque ſenten- tia eſt T. Burnetius in Theoria Sacra Telluris lib.⁊. cap. 10. p. 109. ſeqq. Liceat prætereà ex contemplatione telluris, talis, qualem exhibuimus& demonſtravimus, in aliam cogitationem deſcen- dere, non minoris quidem momenti,& quæ faciliorem aditum dabit, ad Theoriam noſtram,& non parum ponderis. Cuùm ter- ram noſtram mole exiguam, formà rudem, exterius interiusque intueor, atque ex altera parte reſpiciam ad immenſam Dei po- tentiam, ſapientiamque& bonitatem; difficulter à me impetrare poſſum, ut credam, hanc qualemcunque maſſam eſſe totum illud, quod Deus uspiam creavit habitabile, aut in quo ordinando& excolendo totam curam operamque poſuit. Apud omnes rece- ptum eſt, Tellurem eſſe inſtar puncti, ſi ad totum univerſum comparetur; atque hujusce puncti partem dimidiam occupat Oceanus, alterius dimidii, quod ſuper eſt, magnam partem, mon- tes, aliqualem deſerta, eremi, ſolitudines, lacus prætereà,& palu- des, ſylvæ& ſaltus,& regiones inhoſpitales, aut frigore, aut ſte- rilitate: quibus omnibus amputatis, vix credam ſupereſſe dimi- diam partem terræ firmæ, quæ vel commodiuſcule habitari pos- ſit. Deus bone, quantulum patrimonium! ex quadrante punéti hæredes ſumus, Præterea, cum tellus noſtra, formæ 1 ne 3 3 3 X, ſeckei zitii dille op loca ſol Fmol aut?o ltiop ducta musi dinem cleme locap masc e. Fear Unig tema centt quid- bilitat dmen keld pugr tils lumus, At in t, K4. At⸗ tn 496(5 6& lütate glectæ, inordinatæ,& multis modis incommodæ ſit, argumento V ollenles mihi videtur huic inſtruendæ& adornandæ nonomnem impen- uantam, diſſe operam Providentiam; nec hanc eſſe ſedes unicas, atque dadnen, loca ſolatotius Univerſi, quæ habitari poſſunt. Edem modicam ſuperan. ſimul& ſordidam, pauperis eſt exſtruere,& quo minor eſt Regis A tet, quen. aut Potentis domus, eò ſolet eſſe elegantior: turpe enim eſt in pa- etiam latio parvo, aliquid eſſe ſuperflui aut confuſi. Tandem poſt de- licem, u ductas rationes ita concludit: ut verbo dicam omnia, ſi reſpicia- dduntts mus immenſam copiam aquarum in globo noſtro; ſi magnitu- qua me- dinem& multitudinem montium; ſi regiones propter Cœli in- altituen. clementiam vix habitabiles, deſerta, terrasque ſteriles; denique ſi ud pero, loca paluſtria,& cavernas ſubterraneas, fatebimur primas, maxi- V am; aut masque partes mundi noſtri piſcibus, feris& reptilibus dicatas erwerte eſſe: ut meritò Naturam erciſcundæ familiæ poſtulare poſſe vi- e ſenten. deamur. Intereà hunc mundum piſcium, ferarum,& reptilium, 1o. Pac unigenitum, ſi ita loqui liceat, Dei mundum, æquum eſt ut repu⸗ „qualen temus? Hoc utique eſſet& dignitatem Dei offendere ut mihi vi⸗ n geleen⸗ detur,& humani generis. Si unicum Dei opus eſſet,& ſingulare m adtun in eo genere, eſſet procul dubio in eodem genere perfectum, Cümte⸗ omnibusque numeris abſolutum: tam ratione formæ, quàm 1e, qualitatum materiæ; tàm ratione cœli, quàm ſoli, denique ſedes lternnigh præſtaret ſuis incolis omnimodè commodas, beatas& paradi- m heipo ſiacas. Sed omnia hæc partim aſſumunt id, quod manifeſto fal- iwpetrar ſum eſt; partim concludunt pro omnibus planetis, quæ ſi appli- tomilua centur ad L. unam, nulla dein evadet conſequentia; partim ſi ali- inandos quid iſtis tribuere licet, fundantur in aliqua probabilitate& poſſi- mesrece- bilitate, quæ tamen conſideratis ſententiæ noſtræ rationibus ſta- iyvetlum tim evaneſcit:& poſito eſſe poſſibile incolas non tantum in Luna, voccupaà ſed& in aliis quibusdam verſari ſtellis, certs nec contrarium re- em mol- pugnabit. Non ſine judicio hac in re concludit Jacob. Robaul- 2 R pall- tius tractat. phyſ. part. 2. cap. 25.§. 24. pag. 452. Von ſtatutum vo- fe, aut le lumus animalia in Luna bagari,ut& in reliquis planetis; aur generationes non ſecus relſe dimi⸗ ac in terra contingere. Nam etſi id poſſibile, certum quog. contrarium non 2 impoſibi= .e le: Atque ubicunque nulla certa ſubeſt ratio ad aliquam determinationem ineundanns, abitarl pos temeritatis inſignis eſſe Bidetur amplecti opiniones à Hulgaribus diſſidentes ſen- ute pun tentiis, Et hoc in judicio hac vice acquieſcimus, adeo ne- Moniti meliora ſequemur! glecte 6 2 LU- 3 88 56 eec sles eiesr Sieeesieeeeleicie LINA INCKRHCE VISA. Ptimè præſentibus moribus verba Senecæ Nat. quæſt. lib. 7.Cu. applicari poſſunt: Hic cætus aſtrorum, quibus immen- ſi corporis pulebritudo diſtingvitur, populum non convocat. At cum aliquid ex more mutatum est, omnium vultus in cœlo ert. Solſpectatorem, niſi cum deficit, non habet. Vemo obſervat Lunam, uiſi laborantem. Tunc urbes conclamant, tunc pro ſe quisque ſuperſti- tione vana trepidat. Si rarus eõ inſolitæ Figuræ ignis apparuit, nemo non ſcire quid ſit, cupit. Seiſcitantur itaque&ò cognoſcere volunt pro- digium fit, an ſidus. Poſtquam enim excellentiſſimus noſter Wei- gelius, cujus animus ſemper inter aſtra verſatur, cunctos publice admonuerat, novi aliquid è cœlo fulgere, omnes cepit cupido il- lud videndi, etſi forſan antea cùum Ægyptiorum agricolis nun- quàm aut raro cœlum aſpexerint. Utinam autem ignis hic cœ- leſtis aliquem animis noftris inſinuaſſet ardorem, ut impoſterùm diligentius ſuperiora excuteremus, profecto nunquam deerunt conſideranda, etſi forte inſpectione horum laſſati, magisque no- va quàm magna mirari adſueti fuerimus, inſolita plane ſe nobis offerent. Hujus rei fidlem ſi expetis, en tibi unum, quod mihi fi- dera perluſtranti ſe exhibuit, LyNA NVIMIRVNM IV CRVCE: quæ 8 ſermat 1 2 A. quæſt.li duu immeu⸗ convocnt ltus in ccb vat Lunnn, ue ſuperſt⸗ zrnit, Hemo volunt pfo⸗ ſter Wei⸗ es publice pido il- dis nun⸗ sbic ca- oſterum n deerunt 1sqde Jo e ſe Dohb d miuib Cfet: qux Pa:- X irnn in 23 8 e 7” 1 — 1 G AA n, 5 en w a eede 8 6 ed A 19 8 6 e G 14g 6 GA 4 1MGG N. dal ſ ac 6 1« 1 8 ahäe M 77ſ9, „n 1 dan A — e qud cum uriquad tiones ex commoc das bi propoſt O05 tim ſpes mea DIN.C am cont explica matetial ſub cœlo Contan erxr hoicne Drater demo 7g 1.9, Marte Riuu auct tu daſ op NMlartem tate, ae Fnemob 2 ahuty turduen . Langſe coblungi * y 08 53 0o9... quæ cum rariſſimum ſit phænomenon, digna judicabatur pecu- hari quadam diſſertatione, quà pro viribus hu jus phænomeni ra- tiones explicarentur. Hunc igitur laborem dum in me ſuſcipio, commodiſſime mihi quidem abſolvi poſſe videtur tribus capiti- bus, biſtoriâ phænomeni, aliquot hypotheſibus& denique nonnullis propoſitionibus phænomeni ucüre explicantibus. Sit igitur HISTORIAPHENOMENI. J. ( aftone Cometæ Collegium Aſtrognoſticum privatum in- timaveram, aſſignando ei horam octavam poſt cænam. Nes ſpes mea me fefellit: hora enim illa minus conſveta Honoratiſſimi DNN. Commilitones non tantum frequentes acceſſerunt, ſed eti- am conſtantes interfuerunt. Ex tenore igitur illius Collegii poſt explicaram Strauchii Aſtrognoſiam, percepta& monſtrata in globo materiali, applicanda erant cœlo ſtellato, cum non ſub tecto ſed ſub cœlo Aſtrognoſtes quis evadat. Tych. Progymn. lib. 1. p. 30½4 Conſtans omnium Honorat. DNN. Commilitonum mens tune erat proximas poſt ferias natalitias noctes ſerenas, ſi quæ fuerint, huic negotio dicare. Et harum prima ſe obtulit d. 30. Dec. Anni Præterlapſi 1680. quà in obſervatorio quodam initium dedimus demonſtrandis aſteriſmis in hemisphærio noſtro conſpicuis. Ho- ra I. poſt m. n. denuo aſcendens oſtenſurus poſteriora Leonis unà cum Marte& quicquid interea horizont em noſtrum tranſcendit. Ecœce primo ſtatim intuitu obſervo inter ſtellas Lunam in horizonte ortivo cruce rubicunda præditam. Tertia Lunæ exiſtentis in?. ꝓhaſis erat Doſt oppoſitionem, ſive decima octava poſt conjunctionem: Surſum Martem verſus radios ſat longos projiciebat inſtar pyramidis decur- tatæ, deorſam vero eadem latitudine ſpargebat radios, quorum tamen finem ob montium interpoſitionem in noſtro horizonte cernere non licu- it, abut roque latere autem radios breviores, quibusè regione poneban- tur duæ nubeculæ, quæ ſi paulo aliter diſpoſitæ fuiſſent, Lunas ſparias⸗ J. Paraſelenas exbibuiſſent: conſpiciebatur quoque alia nubes major ac oblongior declinans à radio ſuperiori. Frigus erat intsnſiſſimum,& 6 ½ bora N 8d 34)§68 pora undecima jam horizon noſter vaporibus pluribus Saleæ fluvio in- cumbentibus replebatur. Paucis tunc temporis monebam rarum eſſe hoc pheænomenon, quod imperitum vulgus, ſi aſpiciat, inter miracula referat, eruditi vero ex reftex ione&s refractione radiorum deducant. Reſpondit dictis eventus! Dolebampræterea, ob adverſam valetudi- nem non diutius mihi licere frigore urgente obſervationi incumbere,&s gel altitudinem Lunæ ſupra horizontem indagare, vel mutationis ra- diorum, imo ipſum finem bujus phænomeni expectare. Dimidia ſecunda dum iterum aſcenderemus, borizonte multo jam puriore exiſtente crux Ma rubicunda evanuit in ſtrias albicantes deſinens. II. Dum in hiſtoria hujus phænomeni verfamur, forte non abs re erit ſimiles huc adducere obſervationes. Excell. DN. Wei- gelius ſeqq. ſoribit im Erd⸗Spiegel p. m. 162. ſeq. Anno 1664. den 19. April nachdem der naͤher zur Sonnen fortgeruͤckte Comet Fruͤh nicht mehr erſchienen/ und hingegen des Abends/ ob er etwa ſeinen Lauf geſchwind fortſetzen/ die Sonne uͤbereilen/ und nach derſelben ihren Untergang ſich ſehen laſſen moͤchte/ fleizige Aufſicht geſchahe/ ließe ſich der volle Mond ſtraks nach der Sonnen Untergang uͤber dem Oſt⸗ Horizont, welchs faſt wunderlich anzuſchauen war/ heraufwerts ge⸗ gen dem Verticalpunct mit einer langen und oben etwas breiten Strahl/ welcher einem Schwantz eines Cometen gantz und gar aͤhn⸗ lich war; Hinabwerts aber gegendem Horizont mit einem kuͤrtzern/ welcher ſich einem langen Bart vergliche/ glhier zu Jena ſehen/ und waͤhrete dieſe Erſcheinung biß nach 5. Uhren in derſeiben Nacht. Wenn man den Mond ſelbſt hinter eine weit entiegene Wand verſtecket haͤtte/ ſo erſchiene der lange Schweif gantz eigendlich und zwar ſo he lle daß ſein Glantz zumal nahe andem Mond dem hellen Haupt des letzten Come⸗ ten nichts nachgeben wolte. Dergleichen Glantz auch der unter Strahl hatte/ die Luft in der Gegend des Mondes war mit ſubtilen Daͤnſten etwas gleichſam angefuͤllet/ welche doch den Schein des voi⸗ len Mondes nichts merckliches abtrugen. Unterdeſſen kunte man ei⸗ gendlich erkennen daß dieſer Cometiſche Strahl ſich vom Mondſchein in der Luft/ durch die refraction und reflexion alſo abgebildet hatte. Addit qd. pag. 163. aliud cum noſtro coincidens. Anno561. ſoll zu Nuͤrnbers/ wis Jobus Fincelius in ſeinen Buch uen indeßne — en deinde den wehe ſoch voc men wie Llſt ge wiema⸗ wen a titulus Darale vrſch ftunu bſeudo. ouepe albic⸗ 16e Alt ing pum cun ſaj Kna ſecu Lip jem. ſerva nom ptum ſereno cana rum ſenſi Kitu allell dæer kas din alte r Huvi ig. atun eſe ermitacula mäͤecuenn mn valenie tcunbert Atationisn didiu ecun jſeute euu forte non DN. Wei. 11664. delt de Feh ſeiden Lauf ſelben ihren e’ ließeſch r dem 0 zufwertsg⸗ was breit and garähe ſem kuͤrzern aſehen/und aht. Wen flcckehäte elledoßfin zten Conne⸗ h der voder it ſabtiln hein desut anie wahe Mondice ebide hatte auuun hetzel⸗ 2 chg 886 chen im dritten Theil erzehlet/ auch dergleichen Mond geſehen und außer den zweyen großen Strahlen oben und unten ferner zu beyden Seiten zwey noch ſchwachere oder kurtzere Neben⸗Strahlen/ und alſo zuſam⸗ men wie ein Creutz/ an dem Mond verſpuͤret worden ſeyn. Da denn die Luſt gleichfals mit Duͤnſten etwas behaftet/ und zu dieſer Erſcheinung/ wie man aus den Worten des angezogenen Scribenten deutlich abneh⸗ men kan/ abſonderlich diſponirt geweſen. J. Hevelius Traètatui, cuĩ titulus Mercurius in ſole viſus, adjecit genuinam delineationem.-⸗ paraſelenarum& pareliorum quorundam rariſſimorum: Ibi p- n73. ſcribit: Anno 1660. d. 17. Decembr. Gedani prima die poſt oppo- ſitionem Solis kõ Lunæ hora ſexta 3/c matutina, Lunã— alta, tres pſeudo · Lunas cum genuina in occidente conſpexi:&c. præterea quo- que per ipſam genuinam Lunam; id quod rariſimum, ampliſſima cruæx albicans feu argentea incedebat, quiab inferiore parte ad Horizontem uſcue protendebatur: à lateribus vero reliquis non omnino circulum attingebat. Erat autem inſuper adeo ſplendida atque luminoſa, ut ad ipſum ſolis exortum clare atque diſtintte affulferit: At ꝑſeudo-Lunæ cum ſuis arcubus aliquanto citius extinttæ ſunt. In iterata hujus diſ- ſertationis editione placet& illa phænomena, quæ noſtrum ſub- ſecuta ſunt, ſubjicere. Anno 1684. d. 24. Januarii. St. v. heic Jenæ, Lipſiæ, Dresdæ, Hallis Saxonum(quo loco d. 19. Januarii,& ſo- jem in Cruce cum Halone arcuque verſus eundem convexo ob- ſervarunt) Erfurti, Uratislaviæ alibique viſum fuit ſequens phæ- nomenon, in actis eruditorum ad Annum 1684. p. 100. deſcri- ptum. D. 24 Jan. Hora poſt octavam veſpertinam dimidia cœlo ſereno, auraque frigidiſſima, videbantur radii Bà, HA, CA, KA, candidiſſimi& crucis quandam formam præ ſe ferentes, in quo- rum communi concurſu Luna A incedebat; bini tamen BA, CA, ſenſim ſe exporrigebant, ut circa Horam Xlmam integrum con- ſtituerent circulum ADE, Horizonti quamdiu comparebat par- allelum. In hujus punctis B& C. toto hoc tempore conſpicien- dæ erant binæ Paraſelenæ, ſed imperfectiores,& quas portiuncuæ las dixiſſes Iridis colorum viyaciſſimorum: nec enim diſcum ex- acte rotundum referebant,& colores utrinque verſus K& Hali- quo 8(56 o6 quousque producebantur in circulo B HCK ſatis undique albĩ- canti luce conſpicuo. Diameter Rujus poſterioris circuli radio dimenſa deprehenſa eſt 45. graduum; peripheriæ verò pars in- ferior Horizontem ſpectans, Luna non multum adhuc elevata in ellipſin faſtigiare ſe videbatur. Binæ aliæ Paraſelenæ D& E, prio- ribus B& C. non abſimiles, niſi quod longè dilatioribus tinge- rentur coloribus, cum Luna Ain Circulo Horizonti parallelo triangulum æquilatetum efficiebant: eundemque circulumiin- terſecabat alius FGL. tenuiſſimæ Lucis, circuloque HBKC con- centricus,& ab hujus peripheria 22030 diſtans; cujus cum priori zilo interſectiones itidem duas Paraſelenas exhibebant, ad obſcu- rioris Cometæ ſpeciem accedentes. Toto porrô apparationis tempore arcus MLN. citculo ipſi BiCK æqualis, certe non mul- to minoris, ſecundariæ Iridis coloribus conſpicuus, ſuper Lunam, ad contactum circuli FGL, eminebat. Duravit ſpectaculum ad mediam usque noctem, circa quam partes phænomeni hujus una poſt aliam ſenſim diſparuere. III. Si antiquiores paulo hiſtoricos inſpicere juvat,& illi in his crucibus notandis diligeutes fuerunt. Quod dum obſervave- ram, animus quidem erat rem deducere à Conſtantini M. tempo- ribus ad hanc uſque ætatem, inchoando à celebri illo crucis phæ- nomeno, quod dicto Imperatori contra Maxentium pugnaturo de die in cœlo apparuiſſe& poſtea ab ipſo Conſtantioque, cui idem nonnulli tribuunt„additis literis X.& P. conſveto nominis Chriſti iſtorum temporum ſymbolo, armis& vexillis inſertum nummisque impreſſum faiſſe ferunt. Deſcribit autem illud EFuſe- hius in Vita Conſtautini in lib.J. cap. XXVIII. ſeqq. in modum: Horis qiei meridianis, Sole in occaſum vergente, crucis tropæum incœlo ex luce conſatum, Soli ſuperpoſitum, ioſis ocslis ſe vidiſſe afirmavit, cum hujusmodi inſcriptione: Hac vince. Eo viſo ẽ ſe ipſum&smilites omnes, qui ipſum neſcio quoiter facientem ſequebantur& qui ſpectatores mira- culi fuerant, vebementer obſtupefactos. Heur. Valeſius in annot. ad h. l. . p. m. 205. viſionem illam Conſtantino oblatam fuiſſe putat circa horam diei nonam dum iter faceret una cum exercitu. Addit enim enim Lul un tulta phalmaa parciſge Jockate gaueoss in ipſo⸗ VW. Conſte crame num& ne tega mihi ril oiſb quopr Conſte antiqui Ä77,p.⸗ delüh dit, oa cum e Vit.( id f. rum a iſtam⸗ Veyilal referen danben ferame memor in quoe nus ac Cujum Jh. Pal ita 2 4 8(57)56 ueidi. enim Euſebius cap. XXIX. poſt viſionem obſtupefacko Conſtamtins, aunioa dum multa ſecum volvit animo, nodem ſuperveniſe. Quod ipſum d pass phafina attinet, ſalvo aliorum judicio, puto eadem ratione ap- dleuatan paruiſſe circa Solem, ac noſtrum cirea Lunam, præſertim cum &E,PR. Socrates H. E. lib. 1. cap. 2. dicat 6De» 2 r 3Q ¶ ϑƷλ Tarde aubeo*d lucis coiumnam inſtar crucis in cœlo vidit. Alias rationes 5 Wue in ipſo diſputationis co nflictu expetentibusn on denegabimus. rulomf IV. Ceterum quamvis Euſebius l. c. cap. XXVIII. ſcribat ipſum ANCcon. Conſtantinum lopngo poft tempore id retuliſſe& ſermonem Sa- um prioi cramenti religione firmaſſe, tamen conferens Socratem, Sozome- echeen. num& alios, apparitio illa de die dubia(dubia inquam, nam pla- ratſon ne negare argumentis Omme punẽtum ferentibus non poſſum) dcd. mihi viſa fuit. Nec vanus fui! Poſtquam enim evolvere kœuit Jac. Oiſelij. J.C. Theſaurum ſelectorum numiſmatum antiquorum, Lunam, quo præter imagines& ſeriem Imperatorum Rom. a C. J. Cæſ. ad culumad Conſtant. M. uſq;, quicquid fereẽ monumentorum ex Romanà hujusunad antiquitate in nummis vèteribus reſtat, reconditum eſt Amſtel. 1677. p. 463. ad Num. Conſtantij, quem ex Muſæo Magnif. D. We- „ delii hic exhibeo, ſeqq. legi: Quanquam ſi quĩs accurate conferre ve- t,Killin lit, quod de ſigno in acre a Conſtantino M. cum contra Maxentium bſervare- cum ex ercitu iret, viſa, in literas retulere primus omnium Euſebius de M tempo⸗ it. Conſtant ini lib. I. cap. XXVIII.& XXIX. nec on poſt eum Socra- ucis phæ- tes H. E. lib. I. cap. II.& Sozomenus lib. I. cap III ac denique fabula- vugnatuto rum architectus Nicephorus Calliſtus H. E. lib. VII. cum omues rem que, cul iſtam aliter atque aliter narrent, nec ſibi inbicem conſi ent, parum à rei nomiͦgs Veritate aberraverit, qui totum boc negotiam ad pias vetei am fraudes iaſettum referendum cenſeat. Non multum forte ad his abludit Ezechiel lud Euſe- Spanhemius diſſert.IX. de præſtant.& uſi Numiſm. p. 827. Quid re- 2 m: Hori feram debellatum ab eodem Conſtantio Magnentium, ac in ejus rri ninceloexr memoriam coronatum à Vittoria eundem Cæſarem Zabarum tenentem, nvit, cenn in quo crucis efygics& monumentum biſtoriæ, quæ de eodem baud mi=- lites omne nus ac parente circumfertur, conſentaneum. Hoc ſigno victor eris. Cujusmodi Nummum ab Occone deſcriptum noveram ds nuper etiam ꝛtyresnin ednt 49 ap. Patinum noſtrum videre licuit. Imo quid inde paſſim Vexilla mi- mot, 40“ 8 44 4. 4...—. pura Clcs litum ut verbis utar Hieron)mi, crucis inſignia reddita: aut eju pi⸗ Addit H Kuram enim tu. 48(58 Suram ardentes dtadem atum gemm as condecorant em, eujumodi aba- voConſtantinianæo plena omnꝝ bæc memoria, ritu, ut ſieri ſolet, qui ma- jora paulatim& alia etiam dein cepit incr ementa.. V. Ex quibus videre eſt, quid ſummæ eruditionis viri de hoc crucis phænomeno ſentiant. Ex nummis profeèto ſolidi ac firmi quid colligi non poteſt. Extat quidem nummus aureus exi- mię magnitudinis cum hac in ſeriptione: Conſtantinus M. Hoc ſigno. Superaverat-Hoſtes. cum figura Imperatoris& figura crucis parvæ in nubibus apparentis, addita inſcriptione, fides ſub Cruce Viret. In averſo latere habes crucem parvam craſſiorem, totam eminen- tem& ſplendidam quoque quam radii illuſtrant, cum gemina inſcriptione,& proxima quidem Chriſti. Crux. Mea. Lux. Sed & alia rem otiore, quæ talis eſt. Eſt. Aliquid. Chriſti. Pro. Cruce. Fer- re. Crucem. Verum referente Rudolpho Capello D.& Pp. Hamb. in notis ad Magni principis Philippi II. Pomeranorum Ducis Commentariolum in nummum aureum DN. Zenonis Iſaurici Græci Imp. p. 21. a nonnullis Sigismundi Imperatoris eſſe& ſec. XV. currente cuſus putatur,& ſic ad probandum aliquid parum aut nihil confert. Ex ipſo Conſtantini ævo tale quid idque ge- nuinum, ſi nobis ſuppeteret ceteris paribus forte plus colligere liceret. Notanter autem dico genuinim: ſæpius enim nummi qui- dam vetuſtatem mentiuntur, quos tamen, ſi accuratius exami- naveris ſecundum hiſtoriæ veritatem, ad ſecula longe poſteriora detrudere neceſſum habebis: ceu id ſuperiori anno circa num- mum illum argenteum quem Conſtantinus M. cudi juſſerit, cum anno imperii fũi ultimo fliis ſuis inperium eſt partitus, Epiſtolaà quadam ad Sereniſſ. ac Potentiſſ. Electorem DN. Joannem Geor- gium II. oſtendit Fo. Frid. Hekelius. Exhibet hic nummus latere averſo labarum, prout deſeribitur ab Euſeb. l. c. cap. 31. Præter- ea omnes nummi qui labarum referunt, atque à me ipſo inſpici poterant patim in prædicto Magnif. D. Wedelii Muſæo, partim in Max. Reverendi DN. D. Sagittarii Præceptoris ac Patroni noſtri ætatem devenerandi apparatu rei nummariæ veterum inſtructis- ſimo, partim etiam in deſcriptionibus Nummographorum, cru- cem de die in cœlo viſam ac ab Euſebio deſcriptam nullatenus primo 6 8. 2 — 2 — 4 — limointo lar villod teim cer neni lad N. du K de aruiſſe fecto ha Labato Euſehel ſaa brxgi Supnain texta. menCh Dorfot Atpend 9% G. Cue inte ntuenti ejasb numm maph otteſſ dictia pelo ſe vocis( dianam. Utere w necnot gnamd I lim Dei db, ſeperc ppellat nentem, 80 59) nodiat. primo intuitu exprimere videntur, niſi dicere velis eam refpon- iqimn. dere viſioni nocturnæ quæ pluribus deſcripta non eſt. Ex his in- ... terim cernere datur ex nummis ad dilucidationem hujus phæno- lods ſi meni ſubſidium firmum peti non poſſe. Ktoſtica VIj. Ponamus tamen ita ſe habuiſſe juxta relationem Euſe- Saurelut bii& de die& de nocte, atque quod ſupra probabile judicavi, ap- MHarf paruiſſe phaſma hoccitca ſolem ut noſtrum circa Lunam, pro- cucispaii fecto haud parum luminis ex noſtro phænomeno adferri poterit Cruce Vnn Labaro figuram crucis visæ referenti; hoc ut faciam præmitto ex zmeminen Euſeb. l. c. cap. 31. deſcriptionem Labari. Erat autem bujumodi. Ha- um gemim ſta logior auro contecta, trans verſam habet antennam inſtar crucis. Lur. Sed Jupra in ipſa haſtæ ſummitate corona erat aſi va, gemmis& auro con- Cruce.er- texta. In bac ſalutaris appellationis ſignum: duæ videlicet literæ no- Pb. Ham. men Chriſti primis apicibus deſignabant, literae in medio ſui decuſſata. rum Duch Porro ex antenna quæ oblique per haſtam traj ecka eſt, velum quoddam nnis Iſaunc dependebat: textum videl.purpureum pretioſis lapidibus inter ſe un- eſſe&k. ctis,& luminis ſui fulgore oculos præſtringentibus coopertum, multo- Wwid patmn que intertexto auro inexplicabilem quandam pulchritudinis ſpeciem lidque g, intuentibus præbens, Dein quivis facilemihi dabit, alia quoque ad ds colligen ejus ſimilitudinem expreſſa fuiſſe ſigna, quod vel ſola inſpectio nummiqu. nummiallati& aliorum confirmare poterit. Jam inſpiciaturſche- tius exami ma phænomeni noſtri atque invertatur. Annon radius ille longi- gepoſterion or reſpondet in Labaro haſtæ longiori, laterones vero à nobis ita circa num- dicti antennæ, quæ oblique per haſtam trajecta aſt? Loco Solis in uſſeii, cun velo ſecundum Conſtantii nummum, exhibentur literæ initiales 4 E 1 vocis Chriĩſti tanquam veri Solis juſtitiæ, Deſcriptionem Euſe- 3 1geot. bianam Labari quodattinet, forma crucis ſalvatur eodem modo, us ltere literæ vero initiales Chriſti coronæ in ſummitate haſtæ infixæ Tau nec non radiantes gemmæ in velo alicui perſuadere poſſunt, ſi- 1 D gnum hoc ſimile eſſe vel viſioni nocturnæ vel diurnæ& noctur- jpſo m he 8 næ ſimul, quo traho verba Euſeb. l. c. cap. 29. Tum vero Chriſtus lxo, ſann- Dei dormienti apparuit eum ſigno illo quod in cœlo oſtenſum fuerat. Et aionüwln ſic per coronam illam auro gemmisque contextam cum ſalutari inftnei⸗ appellationis ſigno indigitare voluit Chriſtum crucem quaſite- porom dl nentem& exhibentem, per fulgorem vero lapidum pretioſorum nnüllaenl H 2 4 in ve- primo 0060 80⸗ G in velo purpureo, Solis ſplendorem in cœlo. Hæc niſi ſe ita habe- rent, quid opus habuiſſet ceu iterum docet Euſe bius J. c. cap. 30, convocare auri ac gemmarum artifices, medium inter eos ſedere, ſpeciem ſigni eis fermone depingere atque jubere ut auro ac la- pillis ſimiſitudinem ejus exprimerent, cum phænomenon diur- num juxta cap. 28. omnes ſpectatores habuèrit. Sed omnia hæc conjecturæ ſunt, quas proponere cuivis integrum eſt, obtrudere nemini licet. Ceterum plura, quæ philologicè de crucis ſigno dici- poſſunt, vide ap. Excellentiſſimum Chriſtian. Wildvogel IC Tum & Profeſſorem Salanæ noſtræ celeberrimum, in Diſſert, de venera- bili ſigno crucis in Sched. I. præliminari philologico. VII. Cum itaque remotiora illa difficultatibus& dubiis plu- rimis obnoxia ſint, ad proximiora& noſtro phænomeno maxime ſimilia nos convertamus, Anno quinto imperii(Caroli M.) in- quit auctor magni Chronici Belgici, quarto Nonas Septembris facta eſt Eolipſis Lunæ ſole exiſtente in 16. parte virginis, Luna in 16. parte piſcium; ut& pridie Nonas Junii Luna 33. feria quinta, prima aurora incipiente ſignum crucis mirabili modo in Luna- apparuit, Idem Chronicon. Anno Domini MC.LVI. ſignum eru- eis apparuit in Luna. Anno ſequenti tres Lunæ viſæ ſúnt& in media ſignum crucis. Suffridus Misnenſis pretbyter anno M. C. Llv. Tres Lunæ viſæ ſunt& in media ſignum crucis. Godefridus Monachus in Annalibus M. C. LXXXVIII. Quidam dicebant in- quit, in plenilunio tres Lunas ſe ſimul vidiſſe una nocte eum alba- macula& ſigno crucis tranſeunte per medium. Lutherus quoque harum rerum negligens non fuit, ceu id colligere datur ex Col- loq. Sympoſ. Tit. de ſignis& tempeſtatibus. Anno 1646. Hak Hertzog Johann zu Sachſen zu Weymar geſehen einen groſſen rothen Stern/ der in der erſt iſt verwandelt in ein hell Liecht/ darnach in ein Kreutz/zum dritten in einen gehlen Stern /iſt zu letzt wieder zueinem ge⸗ meinen gewoͤhnlichen Stern worden. Anno vi/. da das Evangelium aufgienge iſt im Monde ein ſchoͤn hell crucifix geſehen worden zu Weimar von beyden Chur und Fuͤrſten zu Sachſen&ec. Hæc dum Jacobus Gretſerus S. J. SS. Theol. D. ejusdemque in Acade- mia Ingolſtadienſi Profeſſor Tom, J. lib, 3, de Sancta cruce c. 9. p. 614eIE- üic tece dit: Lu grinam numer oer erm peru aigni 8. Kore con eitahebe. lec, dosledete, aulo ekh. venon diht. ompia h „obttolen sſignodi gell Tun „de yeneta Qubiis plu- omaxkime äM.)i⸗ mdrisfacta Lunain ii ia quinta- do in Lum ignumer. eſünt&in anno M.6- „Godefjihlu licebant in⸗ de cum aba pux quoqbe tur ex Col- 1nb. Hab ſen rathen revachinein weinenge⸗ — . Evangelun mworden N Hcdun in Acal- 3 eruce, ,P ci4l 61)8 6i4. recenfet, ſequentia affectu quodam præpoſſero abreptus ad⸗ dit: Lutherus has crucis apparitiones ad ſuam tunc exorientem do- Frinam transfert, me non admodum repugnante, tum quia doct rina in- numꝛeras cruces mundo attulit& ad buc quotidie affert(quæ ſi quis de orbe pontificio&e Jeſuitico intelligat ſine dubio vera erunt; dum enimin evertenda illa fruſtrahactenus ſudarunt, non unamex- periuntur crucem) tum quis eum auctore juo eruce h. e. infami furca digniſima eſt: Hæc au reverendum Patrem eumque Theol. Do- Korem deceant, vos ejus ſocios& ſequaces æquos poſtulo judices. Commendo interim vobis Jeſu noſtri, cujus ſooios vos profite⸗ mini, dictum: Nolite judicare E'non judicabimini. Ante obitum Jo. Priderici Ele Goris Sauoniæ& conjugis ejus Sibyllæ apparue- runt in asre cruces purpureæ referente Mihael Sachſen Keyſer Ehronike p. IV.F†37 1. Similem crucem Anno. M. D. XLVII. Romæ viſam idem prodit fol. 327. Sed(ceu optime monet D. Jo. Chri- Froph Becman in egregia diſſert. de prodigiis ſanguinis cap.l.§.)). p. . 10.) videtur Scriptor bie non minus ac Livius ap. Autorem belli GCram⸗ maricalis à Rege Poẽëta nimiæ in procurandis prodigiis fuperſtitio- nis accuſari poſſe.— VIII. Priusquam Ræc relinquam, ulteriori cujusvis cogita- tioni perpendendum propono„cur DEU Stam crebo res in uni: verſo naturæ regno crucis ſignaculo ſignet? Quid quæſo fre⸗ quentius in hiſtoricorum libris, quam eruces in veſtibus appa- ruiffe? conf. Cretſerum! c. cap. 7.p. 606. ſegq.& Arhanaſti Kircheri S. J. diatribende prodigioſis crucibus, quæ tam ſupra veſtes homi- num, quam res alias non pridem poſt incendium Veſuvii montis Neapoli comparuerunt. Romæ edit. 1661, cap. 2. p. 7. ſeqq. omnibus illie delineatis unam ſaltim ſublit. B. exhibeo, cum no- Ktra apparitione alique modo convenientem. Ceterum ſi regnum minerale ingredior, non nuno nominabo omnes Aſterias& Co- metites,(quales exhibet P. Georg⸗ Hieron. Welſchius becatoſt. 1- Obſervat. Pbyſ. med p. 16.) fed quandam duntaxat ejus ſpeciem quam conſtituunt, Lapidem Crucis, fecundum Septalium rem novam nec à veteribus cognitam. Is duorum generum eſt, ceu videte licet ex Muſeo Calceolarii ab Andr. Chiocco M. D. deſcripto d 3 perfecko 1 — 938(62 58 perfeſto ſect. 3 5. 392. ſegg. G Muſeo Wormiano p. 6s ſeq, Primum genus ſubcinerei eſt coloris non ſine aliqua robedine, figura ro- tundæ proxima, in cujus medio nigri coloris lineæ, veluti ſtriæ in quatuor angulos rectos diſtributæ, crucis formam affabre effin- gunt: Alterum, duabus ſtriis candidis in utraque facie inſigni- tum, quæ ſe ad rectos angulos interſecabant, color erat cinereus non ſine obſcuritate: Omnia inquit Laur. Pignorius in eo, quem vidit, fuerunt naturalia, nulla artificii aut cælaturæ ope ſubnixa. Kircherus etiam inter lapides lineatos ſuos aliquos figura crucis notatos exhibet M. S§. L. MA. S. I.. 23. Quibus e Lapidibus lineatis Francofurtenſibus ad Viadrum, quorum inſignis pro- ventus, addere jubet D. Becman diſ- cit. cap. 2. p. 22. lapidem ab ipſo aſſervatum non tantum Crucis& Immiſſæ& Decuſſatæ ſeu S. Andreanæ figuris aliquot, ſed plerisque figuris Mathematicis ex lineis rectis conſtantibus ſimul conſpicuum. Si conſulo na- turæ vegetabilis regnum, offerunt ſe nobis in nonnullis quidem rudi naturæ penicillo, in quibusdam vero, ut in cetta cucurbitæ diſſectæ ſpecie perfecta naturæ induſtrià expreſſa. In Iaponid referente Athan Kirchero Mund. ſabterr. Tom. II. lib. 9. ſed, 1. c9. p. 44 ſub ipſum Evangelicæ prædicationis principium in ſectis hrboribus crucis figura apparuit. Conf. Eraſmum Vranciſci im Sineſiſchen Luſtgarten p. u55. Ubi ſequentia habet: Wie bey uns in Teutſchland/ vor nicht gar langen Jahren za Augſpurg/ mitten in einem geſpaltenen Scheit Hottzes ein eingewachſenes Creutz gefunden wor⸗ den/ welches einer guten Spannen lang und von einer Pechſchwartzen harten Materia ſo doch kein Pechnoch Hartz/ ſondern ein beſonderer eug und Gewaͤchs war. Et cui non nota eſt Granadilla ſeu Gra- natula Planta Indica, quæ paſſio Chriſti paſſim dicitur, omnia ferme inſignia crucis dalvatoris no illius dedit ſupra citatus Gretſerus in borto S. Cracis parte IE. p. 2681. ſeqq. Pira Regiæ Abyſſinorum Imperatoris menſæ apponi ſolita, quæ itidem crucem ĩntus referunt, notat DN. D. 10. Chri- ſtoph. Becman. Hiſtor. Civ. P. II. c. XI.§. VII. Siregnum animale ſcrutor, plurima crucis ſignacula in exteriore corporis ſuperficie reperio. Evolve ſi placet Gretſeri Tom III. lib.I.de S. C ruce cap. 32. p. 1902. —— ſtri referens: deſcriptionem 4 8 eee— 4 109 palhm& In kegu Eyange ne om ſpedis Se mulo atque mecu Nonj rilter Goc Mal Obit jnpo conſic nam, nece crue mul guli gulc elle) recto ineaf vamf psd cetet Eucl ſttio länm p. 190. ſedq. 8. videbis cruces ſub Maximiliano I. Imperatore wen paſſim& mirabiliter in corporibus hominum cœlitus formatos. Lntehn. In Regno Sinarum, docente Kisse, kc. paulo antequam Chriſti ceillgi Evangelium el inferretur, cant ifluviatiles inſolito rerum ordi- een ne omnes crucum imaginibus in dorſo ſignati inſolito modo Jec,iſ ſpectabantur, ut in figuris ſub lit C. appatet. 1 peſudng IX. Hæc in hiſtoria naturali reperta S. Crucis veſtigia ſti- ura crucc mulos mihi dederunt, ut pedem moverem intra Matheſeos fines 3 Lapididas atque ibi quoque crucis ſignacula inquirerem. Hoc dum animo gnis pro. mecum reputabam, ô quæ, qualia& quanta ſe mihl obtulerunt! videm ab Non jam amplius in ſuperficie deſignata, ſed interioribus rerum ſatæ ſeu viſceribus impreſſa, non cortici tantum inſcripta, ſed in nucleo dematicis quoque depicta obſervavi, adeo ut omnibus rite penſitatis totius ndlona. Mathefeos fundamentum in cruce latere aſſerere non dubitarem. s quiden Obiter nunc faltim anſam rem melius excutiendi ſuppeditabo, cucurbie impoſterum vero ſi occaſio dabitur pluribus deducam. Sive jam nlaponi conſideres conſtructionem ſeu demonſtrationem propoſitio- ſe, kegG. num, utrobique invenies cruces. Lineam rectam eſſe ut probes, m inſedis— neceſſum habebis cruce: Lineam rectam bifariam ſecare ſi vis, ancilcin crucibus crucem eff̃ĩcies. Communis noſtra decempeda qua uti- beyunsin mur, quid aliud eſt quam complexus multarum crucum? An⸗ tenineitem guli ad verticem annon alias dicuntur anguli per crucem? An- unden wor gulos alternatim poſitos an non indicat crux duplicata? Lineas ſchwarben eſſe parallelas ope eiuscem oſtendi poſſe quis neſelt? Quatuor Gebonderte rectos angulos ctux monſtrat; paucis; tota angulorum doctrina ſeu Gra- in es fundatur. In circulo, quadtato, aliisque ſiguris an noncen- omdia trum gravitatis quietisque oſtendit crux? Taceo cruces horolo- ipiionem gas univerſales& alia crucis artificia. Dies atque charta me defi- 5 VIn ceret, ſi cuncta huc referre vellem, pervolvat quis, cui integrum, Mippon— Euclidis Elementa& facile cernet, quænam ex palmariis propo- heenhn. ſitionibus huc trahi queant. Sed hæc ſufficiant! marime ſuperfele 3 1 urhd b b n. Hvpo- 7 1905, 1— 64 9&ꝓꝙ, egot 1GTe n- II. 8 aaicolita HvYPOTHESES. riidlas ,. I. De Luce. rpois) J. hnatas2 VUx nonnullis eſt vel ſubſtantia vel qualitas vel motio, quæ à aleſte corporibus lucidis ſecundum lineas rectas per infinitos ra- colord) dios emittitur& niſi impediatur inomne oppotfitum punctum, à Wa quo recta duci poteſt, ſpargitur. lurba II. Radius vero hic Aquovis lucidi puncto effluens eſt vel brelx⸗ directus veireflexus vel refractus, nimirum ob corpora illa per cue3 quæ vel ad quæ pergit. Directus, quando unus abſque angulo in ie glan uno perſpicuo fertur. Reflexus, quando à diaphiano corpore an gol in opacum impactus in idem diaphanum revertitur. Refractus Wanic 4 quando ab uno perſpicuo in aliud diverſæ naturæ provehitur,& paftey . in hoc caſu poſt punctum incidentiæ, linea recta radioſa pro- I totu greſſa, angulum facit cum priore ad punètum inezientiæ, quod— 1' appellatur poſtea punctum refractionis. ut in ſchemate ſub lit. nin ady D. ſit A punctum wiſibile,& radiet per uniforme perſpicuum uſ- lgmes que in. incidatque ibi in opacum& politam corpus D. unde Goma refleat ur ſecundum radium B. E. qui reflexus dicetur. S1 ve- phene ro medium C. D. ſit alterius conditionis quam prius erat& radi- fndio us A. B. directus ulterius tendat in G. E. vel H. neque tamen in e Aobet directum jaceat cum linea A. B, tum B. C. vel B. P.vel. B. H. Re- punct fractus dicitur. conf. Obriſtophb. Scheineri Oculum h.&. Fundamen- NMecd tum Opticum lib. II. part. I. cap. II. Vit ellionem lib. X. in defiuitio- feiser .7 5. culll. Variat autem radius reflexus(nam de directo res clara d eſt) pro diverſis corporum ſuperficiebus, quas attingit. Illæ e-. aa nim vel ſunt regulares& politæ velirregulares& aſperæ. In illos nh cum incidunt radii, etiam ordinate repercutiuntur,& præter 1 h . ſplendorem corporls radios emmittentis imaginem ad viſum derro ſimultransferunt, ceu videre eſt in ſpeculo, ubi propter æqualita- B tem partium verſus unam tantum pſagam tractu ſimplici tranſi- d di liunt, eo ſcilicet ubi in ſuper ficie reffexionis angulos incidentiæ 8 æquari rectun 86 5e,. h auari poteſt angulo reflexionis. Hinc non in quocunque ſpe- de. cuii poſitu, nec in tota ejus ſuperficie, ſed in determinata ſaltim particula ex determinato loco ſituque oculi lucem& imaginem corporis lucidi ſpeculum illuſtrantis videre poſſumus. In inor- dinatas autem& aſperas dum incurrunt, inordinate etiam& con- 8 fuſe fit eorum repercuſſio,& nil niſi confuſum radiantis lumen, 1 coloribę opaci corporis nonnunquam veſtitum, ſecum reportant punctom,& viſui exhibent. Scilicet propter inæqualitatem partium, ex pluribus exiguis ſuperficiebus conſtantium, quarum aliæ de- tenseſtie Preſſæ aliæ elatæ ſunt,& ſuis lateribus reflexionem verſus alias n ila pet atque alias partes continuant. Adeo ut non in une tantum un- anguloin ius plani tractu lineari ſed in toto re flexionis hemiſphario vi- coſpote deri poſſint radii repercuſſi. Hinc in monte Soli oppoſito, licet Leltacdas ipſam ſolis imaginem non videmus, ex quavis tamen inæquali Fitot,& patte verſus quamcunque plagam hemiſpærii radios lucis exire& liola hYo. ſic totum ſplendere obſervamus. ta, quod IV. Similiter radius refractus ſuas agnoſcit ſpecies: vel e- te ſub lit nim ad perpendiculum accedit, vel ab eodem removetur. Intel- icnumul. ligimus autem per perpendicularem, lineam per incidentiæ pun- usD. unde Gum ad ſuperficiem refringenter erectam; quando igitur dia- ar. Siſe. phanum conſequens denſius eſt diaphano antecedente, ea re- rat& tadi. fractionis ſpecies oritur, quæ fit ad perpendicularem; quando ra- etamen in rius eſt, ea quæ fit à perpendiculari- Sit in ſchemate ſub lit. E. 1.B.H.R.. punctum viſibile A. nadun per medium primum delatus A. B. Pandamen. Medium ſecundum& denſius primo ſit. C. D. E. perpendicu- adoluitio- laris ex B. puncto incidentiæ ſuper C. D. ſuperficiem refringen- tem excitata ſit B. G. Radius ergo A. B. poſt B. non erit B. H. dresdaetaa) cum radio A. B. in directum poſitus, ſed B. I, vicinior perpendi- t. Mae. culari B. G. quam ſit recta B. H. quod refractio ſit verſus perpen- 2. Inillbos dicularem B. G. in medio denſiore D. F. Et quia refractionis radi- „& praict us B. I. incidit in medium tertium rarius, quod eſt E. F. K. L. Nad viſam idcirco ſi pervehatur idem ulterius verſus N. refringatur ex I. rr aqualte- puncto incidentiæ& diſcedit ab I. M. linea perpendiculari, ita lici tranſ- ut radius refractus I. K. cadat inter I. F.& radium I. N. radio B. l. incidenti directum. Conf. Scheinerum l. c. cap. 3. Vitell. lib. X. Theor. z. 2all I V. In- —— 29(66)9 V. Interdum vero conjungitur radius reflexus& refractus in medio, quod utriusque capax eſt& ſic tam mediante radio re- flexionis quam refractionis lux nobis communicatur. II. De Coloribus. (Olor nihil aliud eſt quam radiorum modificatio, vel diver- (²&‿lus modus, quo corpus coloratum radios recipit& ad ocu- los remittit. Diſtinguuntur in veros& in apparentes, quod ta- menaliis minus placet, ſed lis eſt in verbis. In univerſum natu- ram colorum ex incidentia radiorum,& varia tum refractione, tum reflexione neque non ex ſitu& poſitione partium cujusque corporis magna ex parte deducunt. Sic alba dicimus, quæ par- vas& innumeras habent ſuperficies, quæ ſic lucem excipiunt, ut integram fere& illibatam, velut totidem ſpecula, reflectant, adeo ut nec refractione nec umbrarum permiſtione lux ipſa diluatur; ceu id cernere eſt in nive, ſpuma, aqua ventis agitata, arena minu- tiſima, glacie& vitro contritis. Nigra contra vocamus, quæ pau- ciores radios reflectunt, plures intra cœcos meatus recondunm aut omnino lucis motum extingunt, aut propter partium aſperita- tem, repetitis intra partes ipfius corporis reflexionibus fracti& variis umbris diluti ita langueſcunt, ut nullum in viſus organo motum imprimant, II. Medius inter hos duos colores incedit ruber, qui nonex fola reflexione nec ex nuda refractione oritur ſed ex refractione & reflexione ſimul. Quod quia in explicatione phænomeni plu- rimum conducet, diſtinẽtius oculis natura coloris rubri ſchemate quodam ſub lit. F. ſubjicienda eſt. Accipe ſphæram vitream aqua limpidiſſima repletam, eamque ita exponito, ut ex ipſa lumen ſo- lis incidens in oculum tuum reflecti poſſit. Sit ſphæra B. C. D. oculus E. A. F. radii ſolis terminantes,& videbis in puncto D. in- tenſiſſimum ruborem, mutato vero angulo videbis colorem illum manifeſte variatum ex rubro in puniceum flavo miſtum. Ink. quoq; idem ſimulachrum coloris rubri apparebit, etſi multoquam in D. debilius, cujus quidem alia ratio non eſt, niſi varia 1 Meei enſiori — — nüoriteft dlotesabit Iypatels N Ga. ltalu ttactam D.& dei Cumigi dio teſte Iitatom cem deg fraction ink tub NISad, upan madius exhin hrolior Aiquo Kürchen teofor d. Rteftactu 9. 9, vel diner. dt& ad ocl teradiote. tes, quodt erſum natu- reftactione, n cufusque 8,Coe par⸗ piumu eCtant, adey pſa diluatu, arena minl- us, quæ pal condumtat um appeti ibus fractid viſus organ- er,qui nonen reſtactione nomeni plir riſchemate itream acu Halumenlk era 5. 0 unctoD.l oloremilln iſtum. bb Imulloquar auialn neci denſiol 60857)8 qenſiori refractio, veluti per diverſos gradus deficiens in diverſos colores abit; cum color diverſus in hujusmodi rubeis corporibus apparens, nihil aliud ſit, niſi lux per varias refractiones varie affe- cta. Ita lumen ſolis incidens in B. punctum ſphæræ in medio re- fractum denſiori incidit in C.& hinc reflexum repercutitur in D.& deinde ex D. refractum denuo tandem oculum E. petit. Cum igitur hic lumen bis refringatur, ſemel in homogeneo me- dio refſexum tandem ad H. pervenit: neceſſario illud varie debi- Iitatum à nativa ſua claritate quaſi in umbratilem quandam Ju-⸗ cem degeneratum, oculo tandem accidit. Atque hujusmodi re- fractionem multiplicem cauſam eſſe colorum, inde patet, quod in Kruber multo variet à rubore in D. utpote qui ad puniceum vergat, qui color cum remotior ſit à colore albo, quam lux refert in punèto D. plures quoque refractioues eam pati neceſſe eſt: radius enim folis F. in H. incidens refringitur in H. hinc in I.& ex I. in K. ex hinc denique in oculum E. Vides igitur tanto um- broſiorem feri colorem, quanto plures admiſerit refractiones in aliquo corpore circulari ſive polyedro circulari. Conf. Athan, Kircheri Artem magnam Lucis&s Vmbræ. Renatum des Cartes me- teororum cap. VIII. F. II. p. m. 2 54. ſed. Arnold. Echhardum in Ex⸗ arc. Pbyſ. de Iride Rintheli, babita 1671. propoſ. II. p. 4. ſegq. IlI. De Acre. 1. Er ſeu Atmoſphæra eſt nobis corpus phyſice rotundum circa X Tellurem, in quod incidentes radii refringuntur. Conſtat autem corpus illud ex particulis diverſi generis partim inſenſi- bilibus partim ſenſibilibus. Inſenfiles omnes radios repellunt vel reflectunt tanquam ſpeculum, quia funt ſolida corpuſcula ſine ullis poris: Senſilium quædam plures radiios transmittunt, pauciores reflectunt, quædam pauciores transmirtunt, plures re- Hectunt, quo ordinatiores ſeilicet vel magis confuſos habuerint poros. Minimas autem asris particulas radios reflectere vel ex eo conſtare poteſt. Si asre ſereniſſimo in cubiculum obſcurum 4 12 per fo⸗ AS3 80⸗ per foramen anguſtum immittatur radius ſolaris: Tunc videre licebit à particulis in aëre volitantibus ingenti numero reflecti radios adoculum tanquam ex ſpeculo. Simile concludendum erit de inſenſibilibus. II. Si aër hic frigore imbutus fuerit, denſior eſt quam alias, & hinc plerumque hieme denſior quam æſtate, item nocte quam die: denſitatem enim illam augent aquoſi& craſſi halitus in hio- me& nocte præſertim matutinis& vespertinis horis. Si vero in aere maximum frigus fuerĩt, erit ipſe aér ſerenior& ſubeilior, quod non contra frigoris naturam, quæ eſt condenſare& con- trahere, eſſe videtur, quia intenſum frigus craſſiores aëris vapores magis craſſos facit,& ſic efficit ut decidant, acremque magis ſub- tilem præbeant; præterea etiam terræ pori per vehemens illud frigus clauduntur& conſtringuntur& ſic vapores ĩipſi ita exhala- re atque aerem turbidum reddere non poſſunt. Nihilominus in ipſo illo ſummo hiemis frigore aer horizontalis nobis apparet- craſſior& magis nebuloſus quam is in quo verſamur, partim quia aer circa horizontem revera eſt magis nebuloſus, partim quia vi- ſus noſter fallitur. Nam particularum aeris Horizontalis di- ſtantias oculus apprehendit angulis admodum parvis; hinc con- junctas eas exiſtimat; particularum autem aeris elevati diſtantias aſpicit oculus majoribus angulis& ideo melius eam apprehendit. jaxta Theor. 13 lib. 2. Vitellionis: Horizon videtur quaſi perife- riæ terræ cohærere&c. Hinc quo craſſior eſt vel apparet aer, in quem radii Solis vel Lunæ incidunt, eo major quoque eſt vel vi⸗ detur refractio. III. Aeris hujus altitudo ultra quatuor milliaria germa- nica à globi terraquei ſuperficie nonaſſurgit, ceu hoc ex initiis & fine crepuſeulorum Solisque profunditate ſub Horizonte clare demonſtravit Excellentiſſimus noſter Dx. WMeigelius Mathema- tum Profeſſor Publicus celeberrimus lib. II. ſphæric. Fuclid. obſ. XVI. Ita ut Semidiameter globi terraquaèsei ſit 864. milliarium Germanicorum. IV. De ee V ma Nuc corpus bus) ſium ſtellan tegits dam ol cemdii qoia illnn oGam dm dun. Syno cipet culan natio per in optica ret, pa De videte ao wefecdi audendon quamalas 6 octequn litus in hi 8. Si ſen Kſubtillo ire& con- i vapores agis ſub- Sens Mad Kaexhala. lominusin s appatet attim qui im quiasi- ontalis Gi. hinc coh. ti diſtantis prehenct naſi perik aret aer,i eſt velvi. in geime ex initlö 20nte clalt Mathem. Pucd h milliiun NV.D 8 40860)§ Ww. De Luna 1 ILn⸗ plane eſt obſcura& nullo lumine proprio prædita, ſed Mud a fole mutuatur, idcirco diaphanum& pellucidum corpus eſſe minime poteſt. Id quod nullis eget demonſtrationi- bus, ſiquidem ex luminis incrementis& decrementis uti& pha- ſium viciſſitudine id fatis conſtat. Ad hæc, quotiescunque Luna ſtellam aliquam& oculum noſtrum intercurrit, penitus illam tegit& obſcurat, adeo ut nuſpiam appareat, quod nupera qua- dam obſervatione firmari poteſt, dum Lipſiæ 1680. die. 22. de- cembris oculus Tauri alias Aldebaran dictus hor. 6. 54 p. m. E regione Syrtici nondum plenæ Lunæ maris evanuit,& poſtmo- dum h. 8. 2. ad Caſpii maris Inſulam majorem reſtitutus fuit. Idem hic Jenæ obſervaverat, Doctiſſimus Dx. Got hofredus Teuber. Matheſcos& Theologiæ cultor feliciſſimus, amicus noſter cer- tiſſimus, Menſe Auguſto ejusque die 7. Luna exiſtente in- v. I(nam tertia vice illo anno à Luna obtegebatur:) Initium noſtro horizonte obſervatum non fuit, latebat enim Luna adhuc una cum ſtella infra illum. II. Quamvis autem Luna obſcura ſit, non tamen eſt ſpe- culum, lumen à Sole mutuatum ad nos refundens. Non planum, quia nullæ prorſus ejus phaſes exiſterent, ſed à prima ſtatim die illuminationis toto orbe luceret; dum enim Sol ſuperficiem ali- quam planam illuminat, eo ipſo momento tota ſuperficies lu- cem æque retinet tam diu quam S01 radiis ſuis planum illud illu- ſtrat. Non concavum, quia phaſes confeſtim poſt Luminarium Synodum non à parte dextra, occidentali nimirum, creſcere in- ciperent, ſed à parte orientali ſiniſtra: Siquidem cum Sol ſpe- culum aliquod concavum illuminat, fit principium iſtius illumi- nationis in parte ſoli obverſa, ita ut pars illa ſoli vicinior, ſem- per initio ſit umbroſa. Non convexum; Nam alias rationes opticas ut nunc taceam, ſi Luna ſpeculi convexi lævorem habe- ret, pars minima ſolis ſi Pleneloren oculis certi ſpectatoris ingere- 3 ret, 3 70. set, quamvis totum hemiſphærium radiis ſolaribus eſſet expo- ſitum, reliqua vero Ppars ſpectatoris oculo tanquam non illuͤmi⸗ nata& proinde nec viſibilis, ac ipſa denique Luna inviſibilis ap- pareret: cum illam particulam, unde reflexlo procederet propter fuam parvitatem nimiamque diſtantiam evaneſcere neceſſe ſit. Et quemadmodum oculo illa eſſet inviſibilis, ita ejus illuminatio nulla evaderet, quod plucibus demonſtravit Nobiliſſimus DN. Hevelius in Selenograpbia.. 12 4. ſegg. III. Sed eſt corpus quoddam aſperum, ſcabroſum, inæqua- le, quod colligere licet ex nota corporis aſperi& lævis quam tradit Franc. Aguilonius lib, 3. propoſ. 20. ſi nulla inquit, accidat lumi- nis aut ſpecierum repercuſſio, quoeunque tandem ſitu res oculis obvertatur, aſperam eam eſſe aſpectus judicabit. Si enim lævis eſſet ac perpolita lumen abs ſe formasque rerum ad intuentis oculus aliqua ſaltim oppofitione remitteret. Præterea hanc in- æqualitatem ‚quam nonnulli montes& valles dicunt, ſtabiliunt. 1. Linea illa ſectionis luminofæ partis ferrata, tortuoſa& anfra- tuofa. 2. Areolæ lucidiſſimæ extra conſinium vel Lunæ hori- zontem conſtitutæ. 3. Modus luminandi hos montes& valles. 4. denique natura umbræ. His jam præmiiſis properamus ad PROPOSITIONES. 1 V phanomenon boc fuit in noſtro atre refractionem aamit- tente. 1 I. uſtta erit omnis noſtra inquiſitio, niſi prius conſtiterit, quo in mundi loco apparuerit vel apparere poſſic hoc quod obſer- vavimus phænomenon. Hinc etiam rectiſſime Ariſtoteles prius de loco meteororum egit& poſt de eorum cauſis. Non poſfu- mus autem pro loco agnoſcere Atmosphæram Lunæx ſive aerem circum lunarem, de eo enim certi eſſe non poſſumus, an detur. Sed poſito eum ex analogia corporum mundanorum dari& poſſibile eſſe meteora in eo Benerari, haut aliter ac in noſtra at- moſphæ- 2 noſpbata Dul-l.c3. elle, vt⸗ hic exbi Kargit vare ve eo win eſdia bentp Lunr in ocl diame Kelenit MC Lan- in LI fubtil ter ll wutt. cor non III.G eſſe parti vetat daod ani cum Dic phal erat licet eiscue Ket epd⸗ odilläm lüüdiüs p. retpropte necelſe ſi lluminatio Umus DMN. 3 , inequs dam tradit Iatumi. es Oculis in levis ntuenis hancin- tabiliunt. aK anffa- anæ hor-. S& Välles, musad „ unit- — ait, Guo 3 od oblec⸗ les prius lon polli yve aelem andetdr. n dari& noftra at- noſpha- 2,87)5e moſphæra,(quod Athan. Kircherus in Itin. Exſtat. in Lunam Dial. l. cap. II. p.10½, negat) ſeiendum tamen eſt eum tantum non eſſe, ut pnænomeni tam conſpicui figuram circa Lunam nobis hic exhibere poſſet. Nam ut noſter aer refractivus altius non aſſurgit quam ad 24. mill. Germ. ita ſi analogiam prædictam ſer- vare velimus, aer lunaris ad refractiones& crepuſcula idoneus eo minus altus fupponendus erit, quanto diameter Lunæ minor eſt diametro Terræ. Sed ut 24. mill. ad 1720. vix ſenſibilem ha- bent proportionem, ita aer Lunaris, ſi quis eſſet, circa diſeum⸗ Lunæ viſu naturali nequaquam dignoſci poſſet, dum 25. faltem in oculo ſubtenderet, Luna tota ſemiſſem gradus viſibili ſua diametro vix adæquante. Vid. Excell. Weigelium de Geoſcopia Selenitarum diſp. I. c. 12. Jam couferatur magnitudo radiorum in cruce partim in ſchemate, partim in propol. ſeq. IV. cum ipſa Luna,& nemo non videbit, non potuiſſe hoc phænomenon eſſe in Lunari atmoſphæra. 1 Il. Nec 2. pro genuino loco habemus auram puriorem& fubtiliorem circa Lunam, cum radios è Luna reflexos nec fige- re, nec refringere nec reflectere poſſit, ſed eos libere ad nos trans- mittat. Eſtenim juxta Vitellionem lib. X. propoſ. L. Diafonitas corporis cœleſtis rarior aeris& ignis diafonitate. III. Sed 3. aerem noſtrum Telluri circumfuſum hujus phæ- nomeni ſedem& locum eſſe putamus, utpote quem ex hypotheſi III. de aere colligere licet non tantum ad hos naturæ luſus aptum eſſe, ſed etiam hoc tempore ad id diſpoſitum fuiſſe. Si enim particulæ in aere volitantes ſunt tanquam ſpecula exigua, qul vetat aeris ſuperficiem convexam comparare ſpeculo convexo, quod nontantum reflexionis ſed etiam refractionis capax ſit ob artificioſam particularum exiguarum diſpoſitionem; præſertim cum in opticis ſpecula diſtinguantur in naturalia& artificialia,. Diſpoſitum autem tunc temporis fuiſſe aerem videbis ex hiſtoria phænomeni& III. hypoth. num. 2. Sidus enim conſtitutum crat in Horizonte ubi aer hiemis tempore vaporibus pluribus, licet tenuioribus, repletus videbatur& hinc ſuſcipiendis radiis eisque infringendis magis idoneus. Huc accedit pecularis Ho- — rlzontls 225 rizontis noſtri ortivi ratio, dum ferme perpetuo ex Sala fluvio vapores nocte& hieme aſſurgunt,& dein illi incumbunt. IV. Inſtet aliquis: Radii& corporis terminos vidimus ſi non continuos cerse contiguos eſſe,& ſic omnino radii illi fue- runt in eodem cum Luna ſpatio. Sed reſponſio ad hæc facilis eſt, in memoriam ſaltim vocetur Theor. 109 lib 4 Vitellionis per- ſect. in diviſione diviſionis, continuationis& numeri error ac- cidit virtuti diſtinctivæ ex intemperata diſpoſitione octo cir- cumſtantiarum cujuslibet rei viſæ. Inter has circumſtantias non eſt ultima diſtantia viſibilis à viſu lib. 3, 15. ea ſi proportionata non fuerit, quædam ſecundum veritatem diviſa æſtimantur- contiaua vel contigua, cum tamen non ſint. Aer autem illo tempore ponitur fuiſſe 4. milliar. German- vel paulum ultras; Luna vero G0. Sdr. Terræ ſive 51600. mill. Germ. à Terra diſtat: has diſtantias licet ſat magnas removere oculus noſter non valet. Fidem ut huic rei faciam, inſpice ex nimia diſtantia arbores val- de remotas, quamvis illæ plurimum inter ſe diſtent, videbuntur tamen quaſi conjunctæ vel propinquæ ad invicem,& ita propter diſtantiæ exceſſum ſtellæ erraticæ æſtimantur eſſe in eadem, ſuperficie cum ſtellis fixis, licet multis cœlis ab illis diſtent. V. Si vero quis dubitando pergat& extra aeris noſtri re- giones phænomenon illad extollere conetur, vel ex eo, quod id in diverſis iisque tam diſſitis locis eodem tempore obſervatum- fuerit, ei calculo noſtro oſtendere parati ſumus, quibus in locis eodem tempore aſſignato in loco cerni potuerit. Ponamus e. g. Vratislaviæ(ita enim ajunt) idem atque eodem tempore obſer- vatum fuiſſe, dico ſalvo manente loco illo id fieri potuiſſe. Cal- culus hac ratione abſolvitur: In appoſita figura ſub lit. G. ſit hænomenon in E. ejusque diſtantia à centro Terræ A. E. quæ eſt 864. nim. Sdr. Globi terraquaerei, hypotenuſa in triangulo A. C. E. reCtangulo ad C,& Sdr. T. A. C. 860. Ex quibus ſe- cundum communes Trigouometrarum regulas angulus C.A. E. facile ſeq. in modum colligitur. Vt comple duplic 0 —— eodem convet — Wam vele de q ſeqꝗ. P. 69 tionel A Vnati tislay tertit 8 d. G53 8. Io Vt A E ad AC. S. T. ita rad. AE. ad Sin. Ang. CEA nt. 864 6 8 60 100000000— Wdimusd 2934 4984 di ir. 29365137 100000000 hæc facll 129344984 elioni pé. 29365137 Nerrorac.— d„. oocſ. 99979847 Log. dat 84. 29 Ang. CEA cujus ntiss non complementum.31. dat Ang. CAE ſive arcum CB. hicautem ortionata duplicatus nantur- 5 1 tem illo 5 31 utr,,; 5 z 1 rà dtat,—. non alet. 11. 2 Effcit arcum C. B. D. intra quem phænomenon drés val. eodem tempore videri potuit: Arcus hic in milliaria germanica debuntur converſus exhibet 1654. aproptet weadem. VI. Jam ſi inveſtigatur diſtantia inter Ienam& Vratisla- dent. viam, facile demonſtrari poterit, an ea arcum illum vel excedat noſti veleo minor ſit. Variis quidem modis id ipſum quæri poteſt, enolif t. de quibus videſis. Barthol. Pitiſcum. problem. Geograph. p. m. 124. quodi 1 ſeqꝗ. Bernuh. Varenium. Geograpb. Gener. part, abſol. lib. 3. prop. IX. ervatum p. 698. ⁴νς2. ſed nobis placet via maxime compendioſa, per ſolu- inlocs tionem unius Ali obliquanguli logarithmice; in quo nota ſunt museg. 0 e add crus A. B. compl. latitud. Jenenſis. 38. 58. crus B. C, compl. latitud. 0 9 Leu Vratislavienſ. 3. 3.& dierentia longitudinum(Jenæ 3555, Vra- . 0 à.Eqpr tislav. 41. 4 0.) 5.45. angulus A. B. C. quærendum autem eſt latus trianguo tertium A. C. uibus fe 95 CA2, K I. pro Vt 98( 74§8☛ Terte — I. pro perp. CD. nrulllem ut radius ad Log. ſin. B, ſic. Log. Sim Ang. ABC, ad nicaa 100000000 18. 53 5. 4, curo N 90008160 quoad u 97977775 locotum 187985935. arc. 3 37 CD. ülanir II. pro BD. conlpie ut ſin. compl. CD. ad radl, ſic, compl. C. ad 9 propol 36. 2½ 100000 000*. v„. het 980 12172 minem 99991342 100000000 öC 1980 12172 dnn 5222 1242 4 um⸗ Srous areconapi 38 4 4 amer BD dimus! subtract. ab AB. compl. lat Ien. 88. 5⁸ crgi⸗ 38. 45. relinquit.(arn,d gale. 1* 13 crus sDA. onal IHI. pro CaA/. ocu Vt radius ad compl. DA ſic compl. CD ad. Ara 160009000 99. A go. 23 etun 99991342² cula a 99999969 41 V elogr — hAormii 1 99991311 arc. compl. ertius — 3. 37. AC. demej 15. 41 9 quam .— Vndee 4 1 G Nmwpr 9 0* 4 4 ·* ·* Diſtantia quæſita in milliaribus Germ, 46 5) NB. Tertiæ opetationis productum eſt idem cum primo,& ſic potuiſſemus ſuperſedere ſecunda& tertia operatione, verum cum utriusque loci latitudo non ſit eadem, non potui proexacto æqui- cruro Alo. illud aſſumere. Prodit autem idem productum, quoad minuta prima quia exigua eſt differentia latitudinum lo- locorum prædictorum. Colligere igitur datur non tantum Vra- tislaviæ, ſed etiam aliis in locis 165, mill. germ, ab hinc diſtantibus conſpici potuiſſe, cetera ſi fuerint paria. VII. Ceterum ex his conſtat(quod ſuperpondii loco huic propoſitioni adjicio) plurimos ſpectatores in idem objectum re- ſpectantes fuiſſe vel ſaltim eſſe potuiſſe, nihilominus puto ne- minem eorum eadem vidiſſe, quæ quivis alius in ipſo vidit, imo DN. Commilitones meos, qui tamen lateri meo adhæſerunt, ea- dem quæ ego non ſpectaſſe,& quod majus eſt me ipſum eadem non vidiſſe utroque oculo, imo neque eodem, ſi veltantiilum-⸗ ipſum forte emoverim. Paradoxon hoc quidem Tibi videbitur, attamen veri ſimilitudine ſua non caret. Ffypoth. n. 3. de luce vi- dimus propter inæqualitatem partium radios varie per medium dirigi alios ſurſam, alios deorſum, alios dextrorſum, alios lævor- ſum, alios alio ſecundum omnem obliquitatem. Cum vero fſin- guli eas ſolum partes referant, ex quibus procedunt, non poſſunt non alias, aliasque referre, prout locis in aliis aliisque alii aliique in oculis ſpectatorum coierint. Hinc in univerſum quidem ſpe- atores omnes dici poſfunt attendere atque obſervare idem ob- je um: dici quoque poſſunt videre in illo easdem partes majus- culas, aut ſi velis etiam minimas ad ſenſum: verum non propter- ea fingulariter easdem earum partium particulas vident. E. g. homiuis faciem ſi unus quidem àdextra reſpiciat, alius à ſiniſtra tertius àfronte, quartus à mento, dicentur ii quidem videre ean- dem ejusdem hominis faciem, at non ejusdem faciei partes, tan- uam non obverſas easdem omnibus;, verum diverſas ſingulis. Vnde etiam cum dicentur omnes videre frontem, naſum, os&c. non propterea tamen dicendi erunt videre easdem frontis, naſi, œris&c. partes proptex inæquabilem ſitum, qui ĩd efſicit, ut tota 1 22)— pecies 4 4 — 26(76 5b ſpecies ex facie prodiens nontota tendat in totum medium, ſed pro variis partibus in partes medii itidem varias. VIII. Clarius: Aſſume ſpeculum quodcunque, atque ei ob- iice Thalerum vel aliam quamcunque rem, eam ſi plures intuean- tur, non in eodem, ſed diverſis locis ſitam cernent, apparebuntque in ſpeculo tot imagines, quot ſunt oculi videntes, ſed ſingulis non niſi ſingulæ. Ex uno enim puncto viſibili ad unum oculumnon niſi unicus radius pertingere poteſt. Alius ergo oculus alium radium aliudque punètum reffexionis& conſequenter alium-⸗ etiam imaginis locum aliamque imaginem videt. Conf. Vitell. per ſect. liᷣb.. propoſ. XXI. XXX.& XXXI Idem inferre licet de phænomeno in magno illo aeris ſpeculo exhibito, quod ad mul- titudinem oculorum illud aſpicientium ſe multiplicaverit, atque ſic idem ab omnibus non fuerit obſervatum. Conf. die Fortſetzung des Himmels⸗Zeigers Herr Weigelii. cap. 1.§. 10. PROPDOSITIO 1I. Nateria in qua boc pbenomenon apparuit fuerunt particule glacialeg, in aere conſiſtentes. I. Emotam quidem materiam conſtituimus vapores natura ſuà INXLhumidos, quiaaqua præſertim& corporibus mixtis humidis extrahuntur, calidos autem contra naturam àcalore externo eos reſolvente. Cum vero hi evecti fuerint; in medio quod occu- pant diverſas acquirunt qualitates, prout vel ſeparantur vel in unum coguntur: hinc preſſius paulo dicendum erit, quamnam naturam induerint, guttæ ne aqueæ an glaciei particulæ, liceat in- præſentiarum ita vocare, fuerint. II. Nimirum aer circa exiguas vaporum partes fuſus vim quandam habet ad illas complicandas& omnes quæ ſe mutuo attingunt jungendas atque in ſphærulam glomerandas. Initio quidem ſingulæ guttæ ex tribus tantum aut quatuor concurren- dbus vaporis particulis componuntur, ſed ſtatim poſtea duæ aut tres. ——ꝑ nserg ſcont, 5 implus gader AP derode ladile tisja ealg tione tumc tunci onis NO vell ua dal mol Vat lius V; all les 1 4 Con vape mo ger cn diun, ſd Kapeeicd. resjntuean. ariduntqu ſingulsnn oculom ron culusalm tter alon Cuf. Vid. rre licetde ddadmul. erit, atque t partiuk s naturaſul ttishumidb externoeos quod occl- ntur velin quampam e liceätil s fuſus V9 ax ſemüll das. lo rconenna ſtaduun, Sotcung 8 772 5 tres ex guttis inde factis, ſibi invicem occurrentes in unam coale- ſcunt,& denuo duæ aut tres harum in unam?& ita porro donec amplius concurrere nequeant: Et hæ quam diu debito pondere gaudent in aere ſuſpenſæ feruntur, urgente vero pondere in roris vel pluviæ forma decidunt. Sicquidem ſe habet cum aer fuerit temperatior, at ubi intenſo laboraverit frigore, particulæ conge- labiles inde formantur, idque tribus modis: vel enim frigus gut- tis jam formatis ſupervenit& eas format, niſi ab alio impediatur, ea ſigura qua invenit nimirum ſphærica: vel ante earum forma- tionem fupervenit, tunc vaporis partès inſtar tenuium filamento- rum quaſi glaciei format: vel durante formatione ſupervenit,& tunc in perfe ꝗas guttas coire non ſinit, ſed ut actu conglomera- tionis erant, in unum cogit,& hæ ſunt vel majores vel minores, rout frigus vel citius vel tardius advenerit, vaporque vel craſſior vel ſubtilior fuerit. Rre8. III. His prælibatis videre eſt me non poſſe pro materia, in ua phænomenon hoc exhibitum fuerat, aſſumere aquæ guttas craſſiores, in quibus alias Iris formari ſolet, ceu præſente Sereniſſi- mo Principe Friderico, Duce Saxoniæ, Juliaci, Cliviæ& Mon- tium&c. in aula Collegii ad oculum oſtendit Excell. DN. Weige- lius& ipſe per fontes ex arte falientes hactenus ſæpius monſtra- vi; nec guttulas nubis rorantis rariores& diſtrictiores; in quibus alias ſtellarum, præcipus autem Lunæ, Coronæ& Halones, qua- les nuper continuis quatuor noctibus hic obfervare licuit, depin- guntur; Sed particulas congelabiles huic picturæ ſubſternendas eſſe: id enim ſvadet aeris quæ tunc temporis erat conſtitutio: Conferatur phænomeni hiſtoria& res clara erit: Nox erat media, vaporum copia Horizontem cingebat, hypoth. 3. frigus intenſiſſi⸗ mum& nos& vapores premebat, quæ omnia particulas prioris. generis reſpuunt, poſterioris vero producunt& augent. PROPOSITIO III. Cauſa extiens bujus pbanomeni eſt Luna radios A ſole mutuatos circum circa ſpargens in ſuperfitiem aeris convexam. K3 I. Non 0 5 2☛ N On jam multus in eo ero, ut oſtendam Lunam, præcipue plenafacie lucentem, ad elevationem non tantum vaporum ſed quoque ad coactionem in glaciei particulas præſertim hieme plurimum conferre; cum non deſint, qui per tubos ſe obſervalſe putant totam Lunæx faciem nil aliud exhibere, quam diſcum gla- cie obductum& hinc omne ftigus ad nos deſcendere, idque eo magis, quo Luna pleniore lumine fulget, Vid. Otron. de Guerike de Vacuo Patiò diverſis in locis; quibus tamen non ſubſcribimus. Noſtrum ſaltim erit ex hypotheſi IV. colligere, cum Luna ſit cor- pus opacum, non tamen ſpeculum aliquod, ſed corpus aſperum, inæquale, montibus& vallibus conſtans, eam lumen àâ ſoie mutua- tum in ſuperficiem aeris convexam ſpargere. Radii enim quam- vis ſimplici tractu linearum in modum acorpore ſolis egredian- tur, incidentes tamen in tantam diſci lunaris aſperitatem reflexio- ne àfuperficieculis quaque verſum ſpectantibus, facta, hemi- ſphærice ſinguli reſilire coguntur in partes oppoſitas, ut claritas ejus ex Terra noſtra non tantum ejusque plunbus& longe diſſitis regionibus, ſed& ex aliis hemiſphærii illuminatorii punctis per- cipi ſimul poſſit. Vbi& illud monendum eſt, poſſe interdum-, verfus unam plagam magis quam aliam reflexionem intendi, prout radii ſolis loca magis apta offendunt ad reflectendos eos, ex. gr. terras firmas, montes ingentes&c. Porro ex his radiiis alii ireète feriunt aeris fuperficiem convexam, alii oblique in eam incidunt: Illi validius perfringere poſſunt, atque ſic corpus lu- minofum ad nos transferre, niſi penitus in arétum coiverint na- bium particulæ: Hi v. ob debilitatem variam fortunam ſubire coguntur, 3 PROPOSITI Radu è Luna in fguram crucis arſi nibil aliud ſunt, quam arcus imperfecti, quorum centrunm eſe in centro terræ, circumferen- ia vero(ſabſolvenda ſſet) in ſuperpcie acris convexa. I. Arcus —— ————O— acipus, Napotum m bieme oblerzäle dumgle id que eh de Gutrilt enbimus d ſitcor- aiperom, mutua- quam. redan. telenio- 4. 1, hemi- t claritas gedilitss ndis per. teräum, intendi ndos eos, radiis alij ue in eam orpuslu. erint nu- n ſubire am arulu’ unferm⸗ erd, IArcs „ ᷣ 80 75 5☛ AkKeus dico imperfectos fuiſſe, qui in rectum jacebant, quod 1 Xtgura nubis id eſt congeriei illius particularum glacialium, radios ſolis infringentis ad arcus efformationem minus ſit idonea. Nam ſicet fupra dixerimus aerem ex parte verſus Lunam ſe habe⸗ re inſtar fpeculi convexi, ſoiendum tamen eſt, nullum ſpeculum, etſi nobis maxime lævigatum videatur, tam politum eſſe poſſe, ut omnibus inæqualitatibus& gibboſitatibus careat, quod partim patet ex inſpectione per microſcopia, partim etiam feq. experi- mento& ratlone. II. Experire an muſca hærere aut vitro aut aliis corporibus politis erectis poſſit? Et ſi poteſt,tunc conclude ad eſſe aſperita- tes ſeu quaſi foraminula, in quæ illa pedes immittat,& retinacula quibus innitatur, corpusque ſuſpenſum contineat. Si non poteſt, tunc jabe columnam perfundi aqua humectarique& tunc infer ſupereſſe adhuc aſperitates ſimiles etſi minores, quibus aqua hæ- reat, cum niſi partes aquæ haberent à quo tenerentur, momento omnes diffluerent, nihilque columnam humefacerent, ſed relin- querent plane ficcam. Vel ſi experientiam reſpuis, audi ratio- nem! Annon vulgo res expoliuntur aut lima ex chalybe duro, aut ſabulo, cujus granula fragminuta ſunt vitreæ naturæ, id do- cente microſcopio. Jam tam limæ denticuli quam arenacea gra- nula deradunt quidem majores quasdam poliendarum aſperita- tes, at interim tamen foſſulas inducunt ſeu cavitates iis interje- Stas eminentiis, quas intercepta denticulis, granulisve fpatiola relinquunt. Et foſſulæ quidem atque eminentiæ decufſationi- bus variis interciduntur varie; attamen& poſtremi ductus exa- rationes prolixiores relinquunt,& non deſinunt ceteri habere varie interciſos; quantumcunque ſeu oculi ſen digiti impares fint, qui diſcernere poſſint. Vid. Petr. Gaſfend. Tom. III. Epiſt. IE de apparente magnitudine Solis bumilis& fublimis§.IX. p. 427. /°. III. Haud aliter comparatum eſſe eredas cum ingenti ſpecu- lo aeris convexo, utpote in quo nubes& vapores inæqualiter attol- luntur& deprimuntur, ex quibus dein im perfecti illi arcus facil- Ume ſequi poſſunt. Hac accedit, quod quo minus ſpeculum ali- quod 2630)6☛ quod ſit, eo citius etiam arcus perfectus obſervari poterit, quo majus vero eo difficilius,& ſemper inſtar linearum rectarum no- bis apparebunt. Id quod colligere datur ex propoſ. 65, lib. Vitello- nis: Pbæræ à remotiſſimo viſæ fuperficies convexa vel concava Sieue plana. Et ſic ſubſumere licebit de quovis arcu alicujus ſphæræ viſui incidente: Cum enim arcus tales in remotione maxima fue- rint à viſu, non comprehendit viſus convexitatem vel concavita- tem in illis, ſed apprehendit ipſos accedentes ad rectitudinem, uia ſitus partium ſuperſiciei ad invicicem non comprehenditur A viſu in aliqua diverſitate, ſed ſecundum coacavitatem æqualem perveniunt ad viſum. IV. Horum imperfectorum arcuum centrum conſtituo commune cum centro terræ; quia juxta hyp. III. de Aere num. 1. atmoſphæra eſt corpus phyfice rotundum tellurique circumfu- ſum, atque ad quatuor milliaria à ſuperficie terrena aſſurgens, nod vix aliud centrum prætér illad admittet. Alias quidem oculus obſervatoris centrum conſtituitur, quia perinde eſt ſive uis in centro Terræ ſeu ejus ſuperficie obſervationem inſtituat, ſi eaim globus noſter terrenus cum ſuperioribus cœlis confertur, erit omnis ſenſibilis magnitudinis proportio fitque inſtar pun- Gti, in quo obſervationes erunt eædem: At id hoc in paſſu non rocedit, cum diſtantia Atmoſphæræ à ſuperficie terrena ad Se- midia metrum terræ vix ſenſibilis ſit. Quapropter centrum terræ fuit& horum arcuum centrum. Fuiſſe vero arcus hos in ſuper- ncis aeris convexa inde conſtare debet, dum aër non in propin- quo, ſed eminus præprimis cum craſſiores concurrunt vapores, ſecundum externam, qua terminatur, ſuperũciem eſt viütbilis, idque ex natura diaphani craſſioris illuſtrati„quod potiſſimum videtur ſecundum ſuperficiem, qua terminatur, ut patet exem- plo aquæ puræ, quæ in vitro non ſecundum ſpiſſitudinem ſuam, fed ſecundum externam vitro conterminam ſuperficiem eſt viſi- bilis. 3 V. Sed forſan cogitabis, cur non radii circa Lunam ex æquo fuerint diſperſi, cur ſupra& infra longiores, ex utroque latere au- tem breviores? Primo ſidera horizonti valde vicina ſi ſunt, tune racdi —— — — adlobliq tate poll nmquer na iac ſecalo erimer diſſerta Cauda loco ce terſi dAa ma licet, u darbüm ed bere cereu leiece ratà ey perde pofd Aüs volo ngel iiem equa ſum n nelag tadia Oppo mlnu. relatie Il tan odlory nither X eit, au 31 6303 drun radii obliquius in glaciei parriculas incidunt, quam ut illas pene- le pirle, trare poſſint, hinc præter radios recta linea ad nos tendentes Lu- 8 ueuh namque naturali magnitudine repræſentantes, omnes reliqui re- jusgden fracti fuerunt. Deiniterum neceſſum elt recurrere ac naturam n Speculorum converorum: quo in paſſu denno provoco ad cw- Seaihe Perimentum Excellentiſſimi DN. Weigelii noſtri, quod ſubjecit Andnat. diſſertationi de Cometa 1653. pro loco habitæ, qua ratione Cometa hen di Caudatus levi negotio exhiberi poſſit. Qpplicetur inquit: in obfiuro 7 loco cereus accenſus adlatus alicujus Epéculi paululum convexi digitoque qualem 6 terſt„& apparebit Cometa cunm cauda pro ratione conbexitati-s modo re- uao. dtæ,modo ſurſum vel deorſum projecta. Et ſialiquidex propriis addere . 1— licet, nuper aliis idem mecum obſervantibus non tantum radios 7 kuat ſur ſum& deorſum, ſed etiam ad latera me vidiſſe puto. Nimirum Feu P adhibui ſat magnum Recipientem,(vel loco hujus felicius adhi- 1 iih 1 bere poteris ſpeculum convexum h ut vocant,& in obſcuro loco 3 8 ſ cereum accenſum adplicavi, ubi apparuerunt ad votum in ſuper- dls eit lſs ficie conxexa circa imaginem quatuor radii, qui tamen poſt ite- oſttaa 5 rata experimenta non in quavis diſtantia nec quovis in loco ſu- ronfettu perficiei ſe ſiſtere volebant, cum Recipiens non ex æquo ad id di nſtarpul poſitus fuerit. Totum hoc negotium diuturniori ſpeculationi& Wpallunon aliis locis, ubi experimenta melius inſtitui poſſunt, reſervatum temadè volo. Id tamen ex viſis colligo, maxime probabile eſſe, poſſe in trum tena ngenti quodam ſpeculo convexo crucem quandam exhiberi, in ſüpet. idemque debere dici de ſprculo noſtro aereo convexo, non- in propl-. æqualiter in eo ſpargi radios, ſed pro ejus diſpoſitione mox ſur- vapofe ſum vel deorſum vel ad latera projici. iubilis ViII. Cur vero radius fuperior reliquos omnes magnitudi- ticiwum ne ſuperaverit, hæc cauſa eſſe videtur, quia partes in Luna, quæ tet exem.- radium illum reflectebant in aeris ſuperficiem convexam, Soli em(am, opponebantur, quo ſemper fortius tendunt. Inferioris radii ter- 3 m eltil minum obſervare montes heic loci vetabant, ex aliorum tamen relatione conſtat minorem ſuperiore fuiſſe, quia radii refle- m exanu- i tam forriter eo non tendebant, vel etiam, ut Erffurtenſes nelatefe l obſervarunt, quia nube quadam terminabatur. Omnium mini- ſunt, im mWi fuerunt radii à latere, quod ex eodem fonte deduci poteſt, quia ndl L.. radis 882) 5 radii reflexi ad latera tanta cum efficacia nõ projiciuntur ac in par- tem oppoſitam, quamvis& hic ſingulare quid concurrat, ceu ex hiſtoria phænomeni videre eſt, cum utriq; lateroni non multum aberat nubecula quædam, indicans partim aerem inæqualiter ibi ſe habere, partim radios reflexos abſorbens. Agnoſco autem nubeculas illas pro imperfectis Pſeudo Lunis, quæ ſine dubio ſe exhibuiſſent, ſi radii reflecti potuiſſent, non verò penitus abſcon- di. Confirmant hanc meam ſententiam exempla ſupra in hiſtoria hænomeni collecta, quæ ut plurimum cum cruce Lunas ſpurias obſervatas referunt. Vbi tamen hoc notatum volo, obſervatio- nes has, ad quas provoco, non eſſe easdem cum noſtra. Quod non nemo ante aliquot annos evincere voluit, qui utriusque phænomeni ſpectator non fuĩt. Profecto qui noſtrum phæno- menon vidit, non potuit non aſſerere, plane diverſum illud fuiſ- ſe ab illo, quod 1684. fuit obſervatum, ceu ex colore, tempore aliisq; circumſtantiis oſtendi poſſet. Atque hinc alias plane ratione deduci debuit. Ceterum cuivis conſiderandum relinquo, annon ad inæqualitatem hanc radiorum, montes, valles atque aquæ Lunares aliquid conferre poſſint? B VIII. Quod vero arcus hi deſierint in pyramides decurta- tas, cum tamen alias radii ex corpore luminoſo exeuntes, extra illud magis dilatentur, rejiciendum videtur in aeris inæqualita- tem, quæ in extremitatibus radios non amplius toties refringebat, ſed vel reflectebat vel liberum tranſitum præbebat. Cuncta hæc cĩrca hanc propoſitionem allata, ſi cui non ſatisfaciunt, cogitet quod DN. Weigelius in der Fortſetzung des Himmels Zeigers der Bedeutung der Sterne monet, quædam à Deo proponi, quæ vel non, vel non tam facile ad calsulum reduci queunt. PROPOSITIO V. Color ile rutilut erat ex duabus refractionibus& una- reflexionns‚. 1. Ad v — — 1 2583 5☛ Ncinpar 3 enaui Ab ſenſum patet crucem hanc factam fuiſſe ex muititudine rgpäteri luminis corporis luminoſi in viſu recepti. Quod vero non naſe arn aggregatis radiis corporis luminoſi lumen ſenſibilius fieri poſſit * duhi incorpore non luminoſo, quam in medio 3 per quod prius lumen osadlan ferebatur, impoſſibile eſſe oſtendit Vitellio lib. X prop. †*. unde dnn conſtat ex hoc, quod lumen vigoratur ex aggregatione radiorum ain iitei corporis luminoſi ut ſenſibilius fiat per reflexionem vel per refra- unas ſpuin ctionem: in genere igitur ſequitur, quod luminis major ſenſibi- obſeriati litas per reflexionem vel per refractionem in. omnibus viſibilibus da. Cuot cauſetur. truaque, II. Quod autem crux hæc in ſpecie ex refractione fiat, npheæno. patet per hoc, quia illa generabatur per propoſ. II. in materia ali- AMadſoil qua diaphana, in medio exiſtente& lumini tranſitum perhiben- Doie Alisq te, particulis nim. glacialibus: Iam vero radii Lunares ex medie ane ratiom, rariori circa Lunam conſtituto in medium denſius priori inci- auo, annon dentes, neceſſario refringuntur juxta dicta in hypoth. I. num. ¹.& atque aqpr quidem ad perpendiculum juxta ejusdem hypoth. num. 3. Quod verO ex reflexione oriatur, inde conſtat, quia particulæ illæ in me- des decun dio denſiori ita comparatæ ſunt, ut non tantum radios intra ſerre- ntes, extn fringere, ſed etiam reflectere poſſint. Quod autem ſecunda refra- inzqualitx ctio accedat, ex eo eſt, quia dum radii Lunares particulas illas refringeban glaciales iterum egrediuntur& ſic denuo alii medio, quod nos Cuncta hzc circumſtat, illabuntur, refractionem alteram patiuntur& quidem nt, cogite a perpendiculo juxta hypoth. I. num. z. Ex hac luminis modi- Zelgers der ficatione color( qui juxta hyp. II. n. nihil aliud eſt, quam radio- 1, quæ ſel rum modiſicatio) hujus crucis facile colligi poteſt. Nim. color albicans non fuit, cum radii accepti non tantum refringebantur: Nec nigricans, quia particulæ illæ radios non penitus reconde- bant intra ſe. Sed rutilus juxta hyp- II. num. z. qui duplicem re- fractionem, unamque reffexionem deguftnansſni⸗ adeſſe oſten- dimus. Poteſt autem commodiſſime experimentum illud in Ńm ſphæra vitrea applicari ad has ipſas particulas glaciales. III. Tempore hujus obſervationis tres illi colores ſe nobis ſimul ſiſtebant, ruber in ceruce, niger in nubeculis prope laterones, lAd L 2 radios 8(84)50⸗ radios acceptos intra cœcos meatus recondentibus,& albus in co- lumna quadam nubis, omnes radios à Luna miſſos fideliter refun- dentis. Columna hæc nubis in horizonte ortivo conſtituta, prius- quam tota montes in ortu Poſito⸗ tranſcenderat, exacte nobis præ- bebat caudæ Cometicæ ſpeciem& colorem, quem in noſtroome- ta d. 18. dec.& ſeqq diebus Anni ſuperioris obſervavimus, adeo ut nos omnes tunc temporis ſuſpenſos relinqueret, an non hæc ſit cauda illius novi Cometæ, quem poſt occaſum veri inortu vidis- ſe plurimi putabant. Poſt dimidiæ horæ delapſum autem tota fupra horizontem evecta, nil niſi columnam longam latamque exhib bat, quæ poſtmodum ſenſim diſſolvebatur. Quemadmo- dum etiam ipſa crux tandem in alborem deſiit, ſine dubio ob eam rationem, quia Luna frigoris Domina glaciei particulas magis in unum cogebat, ut non amplius refringere ſed reffectere poſſent, donec tandem particulæ illæ mole ſua graviores factæ ad infe- riora ſenſim deciderint. PROPOSITI eöä. 38 Finis Lujus pbænomeni eſt primario aliquan aeris mutationem indicare, ſecundario vero, quod Cbriſtianus Pbiloſopbus merito actendit, impios terrere, pios ſolari& Aſirouomis cultores exersere. . Nius rei plures eſſe poſſunt fines: his autem recenſitis an- plebs ac vulgus Aſtrologorum contentus eſſe velit, dubito. id enim præcipue ſpectant(liceat mea facere verba Wilbelm. Schi- karai in diſſertatiuncula de igne verſicolore è cœlo ſereno delapſo & Tubingæ ſpectato 623. d. 7. Nov. h.54. p. m.)& expectant cu- rioſi quidam homines hoc præſertim tempore, quo omnes ad res novas attenti ſunt& quaſi jam ante parum eſſet turbarum, quo- tidie plures deſiderant. Pro bis nil habeo quodafferam: neque enim Vates ſum, aut fatidicam artem profiteor. TI3 38 fl. Si A Abarin 00. ner tekon. tada piias enodis hta⸗ oftoome mus adeoh non hacſ nortu vidb mautem ton latamque- Vemadmo- bio obam s magis in 1e poldent, de ad infe Hutattonen Philxſcybu Aſtruunni enſitis an- it, dubito IIpelm. Sbi- eno delaph pe Kanteu- nesadf datum, qlo: 3 ram: Telt n 60& II. Si vis audire Paracelſt Sombaſt as Hobenbeim ſententiam? Eneam ex Tbm. II. de meteoris ex elemento ignis cap. 53 p.m. Vom Creutz fallen und dergleichen. Laſt euch baß unterrichten: Sie fallen von den Geiſtern/ und ſeind durch die Geiſter gemacht. Wie wol ein Alts Vitoniſſa moͤcht ſich in Ruhm halten: aber es mag nicht ſeyn. Als de potentiis Vitomiſarum ſtehet. Solch Creutz⸗fallen und derglei⸗ chen/ bedeutet eine zukuͤnſtige Plage und eine groſſe Straffe uͤber die/ ſo ſich der Creutz nehren/ und das Creutz enthalten bedeut Rach vom Ereutz uͤber ſie: bedeuten einen gemein Krieg oder Straffe/ ſo mit dem Creutz regieren: bedeuten auch Jerſal im Glauben/ daß ein Urſach iſt sber das Volck. Audin Vatem plus certe falis habere videntur verba præcedentis paginæ lit. C. Alſo werden durch die Gewaltig⸗ keit der Geiſt im Himmeleroͤfnet allerley figuren/ die ſeltzamer Art ſind/ etwan ob beſonder Staͤtten oder Laͤnder/ und in andern nicht. Dieſes bedeutet denſelbigen darinnen es iſt/ ein zukuͤnſtiges Ubel/ das dem Land begegnen wird. Aber nicht ſeind ſie zuverſtehen/ in was Weg das be⸗ ſchicht/ oder beſchehen wird/ oder was ſeyn wird/ und gehend doch nicht leer aus/ es folgt etwas hernach/ das vormals nicht beſchehen iſt. Und ze ſeltzamer ſolche Figuren erſcheinen ſie ſeltzamer die Haͤndel begehn. Alſo werden Zeichen auff geiſtliche Art/ etlich auff weltliche Art. Sie ſind aber nicht zuerkennen im Grund NB. was naher folgen ſoll/ bis alle Ding beſchehen ſeind/ darnach wird ſie fuͤr prælagium erkant. III. Totam hujus philofophi philoſo phiam circa hoc ne- gotium in compendio ſcire qui deſiderat, ei fequentia ex diverſis hujus auctoris locis communicare poſſum. Priusquam tamen id fiat, paucis noto, agnoſci talia figna aà dicto auctore partim naturalia partim ſupernaturalia, ne tantum philoſophum, dum diverſimode loquitur, ſibi ipſi contradicere putes. Lib. 2. deme- teoris p. 97. Inquit: So begeben ſich oftmals im Himmel ſeitzam Form und Figuren: Jetzt auff Gleichnuͤß/ ein Mann/ ietzt ein Vieh/ letzt alſo/ dann alſo/ auff ſeitzam unerhoͤrt Arth/(liceat addere ietzt auff Gleichnuͤß ein Creutz) Solch Gebavung iſt natuͤrlich im Firmament. dann aus den Sternen nehmen ſie ihr corpus und matetiam, aus den⸗ ſelben nehmen ſie auch ihr Form. Wie ihr aber ſehendt/ doß unter den Menſchen Gewaͤchs wachſen zu ſeltzſamen Zeiten unerſehene Kinder mit L3 ſeltzamer ——⏑—ʒ———————QQ::n——BGyÿ——— ——— 4— 496 86)— ſeltzamer Geſtalt und weſen/ die dann nicht zu beſchreiben ſeind allein der. 1 gantzen Mißgeſtalt halben: Alſo in dem weg die Figuren im Hinnnel ec Mißgewaͤchs ſind/ aus dem Regen⸗ Bogen etlich/ etlich aus im col nen Gewuͤlch/ etlich aus Vermiſchung ſolcher dihurn uns den rec bein gleicher Weiß als ſo drey oder vielerley Ipermata zuſammen goſſen wer⸗ Kenſ den/ daraus wird ein monſttum. Alſo werden auch Vermiſchung der 3 Taoſſd ſterniſchen Spermatum. So als dann die corpora zuſannnen kom. c men/ ſoeilet ein iezliches auffſein Form: mit dem ſo bricht ie eins das eo ander: Alſo werden Form daraus/ die niemands anzeigen kan oder— 6 Vorſagen: aus bemelten Urſachen der ſeitzamen Vermiſchung Dar⸗ am, um ſollen ſolch Form nicht fuͤr ſeitzom oder entwan miracula angenom⸗ cpus men werden/ noch fuͤr ein Weiſſagung. Dann ſolcher Irrung der Na⸗ re tur geſchehen viel. Lib. Meteororum cap. IU. de Extraneis p. 93. lit. B. 3 vni de poſtquam egerat de lapſu crucum eccœlo in terram, tandem in- a quit: Alſo begeben ſich auch oſte in Himmel ſolche Figuren/(nemlich am in Creutz⸗Formac.) die nichts anderſt bedeuten/ dann ſolche Zukunft/ a wie ſie etwan gebrauchen ꝛc. dann die Pennates ſuperi, ſind ſelcher Deus præſagein Meiſter und Arbeiter/ und Zurichter/ Steller und Formie⸗ ad. rer. Darum ſoll ein ieglicher wiſſen/ daß ſolche Ding nit anderſt ſind⸗ ie dann aus der Natur/ Durch die bennates ſuperi gemacht/ aus dem aem inwendigen Himmel beſohlen, zu Verkunden der Zeit Zukunft. der ſol⸗ mi cher ſeltzamen Figuren und ſimilitudines Art und Erſcheinung be⸗* vil ſchreiben wolt/ mocht nicht Buͤcher genug machen. Denn ſie ſind wune a derbarlich inihren Dingen Darum ſoll der Menſch mehr Acht drauf 4 haben/ dann auff das gantze natuͤrliche. Aus der Urſach beruͤhrt ihm ſem Schand und Laſter. Sed hæc 2&ν Qνν 7 IV. Qui Aſtrologiæ nomen dederunt, cœli poſitum inſpi- cauſa ciunt,& quid in ortu, meridie aut occaſu fuerit, excutiunt. His an exercitii gratia non poſſum non communicare apparitionis tem- late 0— 0 4 pore talem fuĩſſe cœli figuram: X occupabat 4. XI. 10. my. XII. 2n 0 4 0 0 0— 3 5. ⁴ J. f. Horoſcopum 5 4 2. II. 9 m III. 22z+ reliquas ſex 1 reſp domos vĩ oppoſitionis facile invenient. Planetarum loca ſi de- 1 din 3 2. pſe ſiderant& hæc ſuppedito. iᷣ erat in ¹9. R. in, 6. H B. 1 har 23 ny. dalende in Hidan dsdntrae nnnnen. Z0 goſſn deh niſchungde ſmmen kon N ieeins dah en kanode. ng Dar ongenom⸗ Jder Na⸗ 93 lit. Z. ademin. (vewüich e Zakunft ſind ſolcht d Forwie nderſt ſnd aus dem ſſt. dert einung be⸗ eſind wum⸗ Acht drau grt hw ſem minſpi. nt. His onistem- 9 0. m. M liquas ſa locaſide IE in di. 89) 0 0 0 0 1 33 wy. d. O 20. † 21* N6 P E. C I= eratque in§?. Ex his jam colligant, quæ poſſi unt, nobis hæc fallacia tractare non placet, præcipue cum Excell. Wei elius cunctos publice monuerit in der Fortſetzung des Himmeis. Beigers der Bedeutung bey vollbrachten Lauff des ungemeinen Cometen p. 50. ſedq. hac talia ab homine Chriſtiano proponenda non eſſe, cum non tantum totum hoc negotium fallau, ſed etiam cum maximo peccato conjunctum ſit. V. Interim tamen non facimus cum Carteſianis quibus- dam, qui cauſam finalem plane ex foro phyſico eliminant& præ- cipue cum Antonio Le Grand. qui Inſtit. ꝓbil. ꝓ. 1. 66. non veretur ſcribere, nullum eſſe cauſæ finalis uſum in phyſicis. Finem enim univerſalem(quem nos ita appellamus.) ſi conſideres, nobis quĩ- dem licere putat inveſtigare, à quo principio res naturales produ- cantur, quæ ſit illarum materia, quæve forma illas conſtituat, in- terim tamen nobis abſtinendum eſſe ab inquiſitione finium, quos Deus propoſitos ſibi habuerit in creatione mundi. Si porro at- tendas finem particularem, quem nos hominem eſſe volumus, jterum inſulſum arbitratur imaginari omnia hominis cauſa eſſe condita, cum tamen minima terræ portio ſit. Præterea multa jam im orbe exiſtere& olim extitiſſe, quæ nunquam ab homine viſa funt, aut in illius cogaitionem pervenerunt. sed huic ſen- tentiæ facile obviam ire poſſumus, primo ua,* ⅜⁶ακαν: Si ve- rum eſt(quod Le Grand ſcribit) nullum eſſe cauſæ finalis uſum in phyſicis, ſequeretur etiam nullum cauſæ efficientis(quam ta- men ipſe admittit) uſum eſſe in phyſicis. Nam ubi non ſalvatur cauſa finalis, nec proprie efficiens ſalvari poteſt, cum omne agens agat propter finem. Dein finis conſideratur vel abſolute velre- late: Illo modo ſi conſideratur, tunc coincidit cum perfectione phyfica, quam nec ipſe negare poteſt,& ſic finis ſaltim hac ratio- ne conſiderati aliquis erit uſus. Hoc modo ſi perpenditur, vel reſpectus habetur ad aliquod ultimum, vel ad aliquod interme- dium: Si ad illud, tunc eſt Deus& ejus gloria ac bonitas, prout ipſe Plato finem mundi bonitatem Dei affirmavit, nec non S. literæ fatentur, Deum condidiſſe omnia propter ſuam gloriam. Qua- propter 888)50 propter non eſt temerarium hæc talia proponere, ubi& ſana ratis & S. Scriptura adſtipulantur: Si ad hoc, tunc eſt homc Taud illud centrum, cui omnes res naturales aptæ ſunt inſer a llne 221.. Ihiervi bun uin homo ſit minima tetræ portio, nobis tennenndainla. um videtur, cuncta ita volente, concedente& jubente divi 8 numine ad hominem tanquam eum Jubente divino dium referri. N anquam rerum emnium finem interme- ium referri. 3 17 ex eo ſententia reſici poteſt, quia nos ignora- jaſe 4 Auomce enss mundi ſpecies etiam incognitæ un ervite Jusant, cum id fieri poſſit ſi non immediate, ſaltim me- 165, 51 non ſemper actu, ſufficit, quod aptæ natæ ſint ad illud præſtandum. Quacunque tandem ratione finis conſideretur- ſemper ejus aliquis in ph ſicis erit& utiſitas& neceſſitas. VI. Quapropter ſi de ſine huius phænomeni quædam di- cenda fuerint, puto primario indicaſſe tunc temporis aeris muta- tionem iaſtantem quæ etiam proximis diebus ſequebatur. Scili- cet particulæ illæ propter acceſſionem aliorum vaporum majores &graviores factæamplius fuſtineri nonpoterant: hinc eum in finem fublatæ fuerunt, ut lapfu graviore ruerent, inter caden- dum reſolverentur& ſic aerem tepidiorem redderent. Ceterum tamen fatendum eſt, etſi naturales fuas agnoſcat cauſas hoc phæ- nomenon,& naturalem quoque effectum habuerit, nihilominus ſecundario aliquid portendere p oſſe. Nos quibus arc aa Defin- ſpicere datum non eſt, pofitis illis conje Cturis contenti vivimus. VII. Voluit nimirum Deus I. impios terrere; 1s enim male Qanus ſeculi hujus mos eſt, ut quaſi callo obducto non movean- tur variis oſtentis& prodigiis, nec Cometa terribili, nunguam impune ſpectato, percellantur ſed ad varia ludicra detorqueant. Bisigitur Deus oſtendit„quid mereantur, malam nimirum cru- cem, niſi ſeria pœnitentia eamantevottant. Eſt talis crux celi lin- gua(quo nomine olim Auguſtinus de temp. ſerm. 30. Cometam inſig nivit) quæ omni præcone argutior clamat: Indignatur ecce dominus& iraſcitur,& quod ad Deum non convertamini com- minatur. Indignamini indignari Deum, quaſi aliquid boni, male vivendo mereamini’ inter ipſa adverſa, quibus vix coartata& con- sluſa anima reſpirat, vacat malos eſſe? Sed audio aliquos, quibus e tiam euamui com til pœnite indicia vWdeo ſterne ſolita mine xtekl circa Caro us vi N. Ar lab cui neli; 0689 986⸗ 1 Rlananie eettam virosmagni nominis fubſcribere miror, hæc fruſtra dici, no dan cum talia non ſint ſigna& argumenta iræ divinæ, quæ nos ad krii, 8 pœnitentiam ducere poſſunt; ſed ſaltim egregia omnipotentiæ Anonimc. indicia. Verum ſt agnoſcis eſſe effectus omnipotentis Dei, non entecin video qua ratione negare velis, eos non poſſe ſecundariò viam- m intemm. ſternere ad ſeriam veramque pœnitentiam. Is enim qui hæc in- vos ignons ſolita& mirabilia producere poteſt& omnia alia, ille quoque ho- mincognit minem niſi ad eum ſe convertat, in gehennam detrudere atque ſatim m. æternum perdere valet. Quod ſi quis probe perpendat, duplex æs intad illud circa pectus habeat neceſſum eſt, niſi moveatur. Sagax plane eſt dererur, Caroli M. Imperatoris pronunciatum,(vel Ludovici I. cui verĩ- 6. 8 us videtur adſcribi. vid. Jo. Olearii diſſ. de Mantice Comet. cap. ædam di IWV. g. II. n. n.) qui conſpecta crinita face, quid nam portenderet, eismata. ab Eginardo Philoſopho& Hiſtorico ſtudioſe percunctatus eſt: atur- Scii ſubverebatur autem, quod vere accidit, mortem ſibi præſagires: mmäos cui Eginardus illud Ieremiæ c. 12. Pro reſponſo objecit: 4 ſgni⸗ inc euwir cœli nolite metuere, quæ timent genug. Sed retorſit ſapientiſſimus ter caden- Imperator: Se non mretuere ſigna, ſed Rgnorum opificem Deum, eumque „Cetenm vel ea proprer venerari, quod laceſſitus hominum ſceleribus Reges& po- 4 pulum hac ratione præmoneat, priusquam feriat,ut ad pænitentiam, eos s hoc pha F— ferri 4 ds. A ſti 8 biomins provocer. Optime huctransferri poteſt, quod. Auguſtinus libro anaDeiin de urbis excidio dixit de quodam chaumate, quod imminebat- anee. circa annum 496. Conſtantinopolitanæ urbi. Volens fiquidem- ti viyichls Deus, ait. S. Auguſt. terrere civitatem,& terrendo emendare, ter- ennf nue vendo convertere, terrendo mundare&c. Nodtis initio tenebrante jam moleal- mundo viſa eſt ignea nubes ab Oriente primo parva, deinde paulatim ut vunquaern accedebat ſuper civitatem, ita creſcebat donec toti urbi ingens terribi- vrqueant iter immineret. Videbatur horrenda flamma pendere, nec odor ſulpbu- irämerd. vis Teerat: Omnes ad Eccleſtam confugiebant, non capiebat multitudi- ux cæl- iin A nem locus: Baptiſmum extorquebat quisque à quo poterat&c. Quid Cometan E dicam concludit denique, utrum ira iſta Dei an potius miſericordia znatur ecc fuit? Prorſus ſic ſolent manus erigi ad feriendum& conſiernato illo, qui mini co. feriendus erat, miſeratione revocari. Nam ut recte S. Gregorius in- boni mäb quit: Si bona promiſſa revocat Omnipotens Deus, quia ab iis, quibus tata& Col. promiſerat, male permutantur, quanto magis winarum efectus retrabit, G,qubls M Eh. etlam 4 4. 3 4 2680( 90 5 4 8 1 3* 8, 8 cum bene converſor eos reicit, quibus pro admſlts iniquitatibus pæna- Animad verſionis intimavit. VVIII. II. Pios falari iisque auxilium promittere. Licet e- nim in hac miſeriarum valle varias cruces perferre cogantur, tan- dem tamen in hoc ſigno vincent? atque hoc pacto ærumnas in- ter vitæque calamitoſæ reciprocos æſtus ſe quisque continens, fiduciam ſuam ſpemque unicam in ſola illa divini Numinis pro- videntia, in cujus voluntate vita& mors, proſpera& adverſa, dis- paresque humanarum ſortium viciſſitudines repoſitæ ſunt, col- locabunt, ſpe certiſſima freti, ſe cuncta ſuperaturos. Haud in commodce in pios adplicare poteſt, quod Sacerdotes arcanæ do- ctrinæ i.. Chriſtianæ myſteriis inſtructi ap. Eufeb. l.c.ανꝓν 2. Con- ſtantino interroganti, quid ſigni illius viſſo ſibi vellet, reſponde- runt: hignum illud quod oſtenſum fuiſſet, immortalitatis ſymbolum eſſe & tropaum victoriæ, quam illeinterris olim verſatus, de morte rotuliſſet. Pii quippe crucibus licet premantut, non tamen opprimentur, ſed poſt anguſtias auguſtiores multo erunt& in ĩpſa cruce trium. phumagent, quia Chriſtus crucis Dominus eos proregit. Notatu dignum eſt, quod Atbanaſius Epife. Alex. Tom. 2. Juæſt. 42. p. 296. Kribit: Duo funt hgna, quæ pietatem noſtram& Dei erga nos diledtio- nem& protettionem demonſtrant.-==== Alterum autem eſt, Juod nul- ius Rex Chriſtianorum aliquibus Barbaris infidelibus traditus eſt in mor- tem, etiam tot nationibus ac gentibus adverſus regnum bella gerentibus. Quinimo non fölum Regem non opprimere; fed nec imaginem fuam de monetis& numiſmatibay delere cum cruce valuerint, etiam quiburdan Tyrannis hoc molitis. Si igitur tanta agnoſcitur protectio circa- monetam eum cruce, quam Tyranni ſine Dei voluntate delere non poterant, quid quæſo piis crucis ſignacula gerentibus ſperan- dum erit, dum illam multis numeris dignitate atque excellentia ſuperant. Profecto nil niſi optima quæque, auxilium certum-, præſentia conſtans& poſt hunc vitæ curſum tandem vita æterna. Oingens ſolatium! 1 IX. III. Ahronomiæ cultores exercere. Quod enim Seneca de narura prodit, eam ſinus ſuos non ſimul pandere, id profecto de cœlo ac cœli creatore verum eſt, Quotidie innumera oculis noſtris l d Ghano sder anels mede Eld 3— eſle ho 1 tem. w rum ib arbit D9e, Con. teſponde-. teeiuliſer primentor, .„.“ ucetriun ait. Nonu nor Abäil- e, Gedu vrefinnr ε um tam Nio citca te deleres usſperann excellenti acertom ſita atern iin Gua ́ſcd nehoclns— aoftfs hh *091)5 noſtris obverſantur excutienda& nihilominus ſubinde nova nobis exhibet ſpectanda, partim ut curioſitati noſtræ ſatisſieret, quæ diu veteribus non inhæret, partim ut com- moneret homines nos eſſe, quorum& mens& oculi in ſub⸗ lime ferendi ſunt. Hoc enim ſi feceris, ea quæ raro incœ- leſtibus accidunt, Te docere poterunt, mentem quandam eſſe ſupramundanam, omni natura ſuperiorem, infinita- providentiæ ſuæ diſpoſitione omnia in omnibus moderan- tem, ne cum quibusdam eum exiſtimes opiſicem ſuis operi- bus ex immutabili neceſſitatis lege, atque inevitabili fato- rum violentia alligari, ſed liberrimam, quæ uti ex abyſſi nĩ- hilo condidit omnia, ita& eadem conſervat, mutatque pro arbitrio, vires intendit aut frangit; ſubinde quoquealias omnino facit eſſe. Me quod concernit, ultimus licet ſim Matheſeos cultorum, tamen hanc admonitionem& mihi dictam putavi, dum vires meas circa præſens phænomenon exercui. Quo ipſo etiam lubens fateor, plura in hoc exerci⸗ tio alios deſideraturos eſſe imo me ipſum, cum diff̃cile ſit circa cœleſtia verſari, Sciat vero quisquis hæc legere dignar bitur, me non tantum hæc fateri ſed etiam lubentiſſime mo- nenti obſequium præſtare& meliora ac certiora docenti maximas gratias deferre velle. — 1 Obſervationes quadam rariores circa nuberum Cometam babita.. 5 4 6 I. 2 X dictis in propoſitione prima circa noſtrum phæno- menon maxime probabilis mihi videtur ſententia, quæ caudam Cometæ in noſtram Terræ circumfuſam Atmo- ſphæram detrudit, caput vero alium in locum evehit. Nam ſi Luna ſua in ſphæra poſita tales caudas, barbas& latero- nes projectione radiorum in aere noſtro formare poteſt, quæ tamen ad viſum arctiſſime cohærere& ſic in eodem M 2 cum Vid. Eg. ſub. lit. I. 2. eum Luna loco exiſtere videntur. Quid vetat ſimile quid colligere de Cometæ cauda, eamque in ſuperficie aeris no- ſtri depictam judicare, caput autem altiori in loco ſitum⸗ eſſe: Eædem enim rationes hic applicari poſſunt. II. Die 18. Decemb. 1680. cum terribilis illa cauda, cunctis intuentibus terrorem injeciſſet, præter genuinam caudam tres ſpurias caudas, lucis& coloris debilioris, maxi- me inſtabiles in noſtro horizonte meridiem verſus à prima declinantes obſervavi. Res ferme ſe habet ac cùm tribus iridibus quæ interdum apparent. Erat tunc temporis cœ- lum paulo craſſius præcipue circa horizontem,& hinc radii solis caput Cometicum pertranſeuntes, Septentrionem- verſus(ſitu Solis& Cometæ id requirente) tendentes in craſſiori aere, cui illabebantur, reflectebant& propter in- æqualitatem ſuperficiei aereæ iteratis vicibus quam vis ſem- per debiliores, ceu repetitæ reflexionis leges id poſtulant, caudæ figuras exprimebant. III. Eodem die& aliquot ſequentibus videbatur, ac ſi quis in noſtris montibus conſtitutus caudam Cometæ ſi non manu certe haſta attingere potsiſſet. abſurdum videbitur, ſi ſaltim conſideraverit pro diverſa di- ſtantia Cometæ à Terra ac Sole cuspidem caudæ magis vel minus à Terra diſtare,& maxime propinquam eſſe in con- junctione cùm Sole. Et hinc probabile puto Cometæ noſtri caudam ſuperficiem Terræ in Solis conjunctione ppootuiſſe radere,& ſucceſſu temporis ob majorem à Sole Vid. Fig. ſu b. lat s elongationem paulatim magis& magis attolli. Quia igi- tur illis diebus non multum à Sole diſtabat, fieri omnino potuit, ut caudæ cuſpis non multum à Terræ ſuperficie elevaretur. Imo ſi conjunctio Cometæ& Solis de die acci- diſſet,& aere bene diſpoſito eruditi diligenter obſervaſſent, deprehendere potuiſſent radiationem quandam ſive radio- rum ſolarium ejaculationem tremulam, quæ tamen diu non ſubſtitiſſet. IWV. Interdum cauda habebat nucleum ſeu medul- lam, Quod nemini c cum trid temporisco- & hinc radi 2ntrlonem endentes in epropterin. uamyislem⸗ it poſtulm idebatur, m Comeel Quodnem⸗i dvo diverlid- adæ magi meſſeincon u Conis wonjunctiom orem 45 Quiaigi- eri omnin- a ſuperfci dediezci obſernaltm mfiverdo. a umen dl S n ſa medlu- S am tom qua nen iſtuc tioſecus⸗ loco mag. un quaſ beosubit orpuſcul lus, Etſi itilomit mionem det talem doslicet 9 V. ilimaot interrun mredede qaodm ſus retto em occi mmedia mmatab dution ionec weeill ol Alſape nnt, e Lün 8* 8093§ lam, ut cum Hevelio loquar, id eſt non erat æqualis denfita· tis vel raritatis, ſed in medio exibat denſior quidam radius feu lünea. Rationem hujus phænomeni cur circa medium ſit radius tradit lib.§. p. 517. Exiſtente juxta primordia Cometæ apparitionis, in meditullio capitis denſiſſimo nu- cleo paulo poſt dehiſcente ac in diverſas particulas abeun- te, ſic ut ſpatium ſeu foramen quoddam circa capitis cen- trum quaſi aperiatur& dilatetur. Nam ſi radii per fora- men iſtud dilatatum à corpuſculorum ſuperfciebus in- trinſecus ad invicem reflectantur, efficitur, ut eo ſeilicet in loco magis copioſe radii iſti ſolares accumulentur, in u- nam quaſi congeriem congerantur, quam ad utrumque latus ubi talis conveniens conſtitutio capitis, ſeu ejusdem corpuſculorum tunc minime invenitur. Hactenus Heve- Iius. Etſi autem ille caudam cum capite in æthera collocet, nihilominus& nos caudam in aerem noſtrum ponentes rationem adhue firmam eſſe putamus. An vero caput ha- beat talem corpuſculorum diſpoſitionem videant alii„qui- bus licet cum Hevelio egregiis uti tubis. V. In Feriis Natalitiis perquam jucunda& mihi gra- vie2. Pig tiſſima obſervavi circa caudam. Ra enim fluctuabat; mox ½2½ Lr.. interrumpebatur, mox penitus interibat& caput verſus zebe recedebat, rurſusque jaculi inſtar e capite proſiliebat,& quod maxime mirandum erat, poſtquam cauda caput ver- ſus retroceſſerat, à loco capitis Cometici uſque ad horizon- tem occiduum apparebat nigra quædam ſtria, quæ tamen immediate ante apparitionem caudæ& capitis paulum immutabatur in rubram& poſtea evaneſcebat. Ratio flu- uationis& interruptionis deſumi poteſt partim à diſpo- ſitione corporis Cometici, in quod radii ſolares incidunt& varie illotempore refringuntur vel reflectuntur, partim ab aere noſtro vaporibus repleto, qualis tunc temporis erat-n cujus patticulæ hinc inde inter oculum& caudam discur- runt, eam vel plane tegendo vel ſaltim interrumpendo. Quid vero nigrailla ſtria ſibi velit, mihi nondum ſatis com Vid. Eig. ſub lit. M. 1 1 2 3„ 1 9894 5 ſtat. Habeo quidem in promtu hujus rei conjecturas, ſed firmioraab eruditioribus expecto, quibus& mihi& aliis ſatisfacere poſſem. 1 VI. In Januario dum ad finem Cometa properabat, vidi caput ejus falcatum inſtar Lunæ falcatæ, cum tamen to- tum caput ad finem usque obſervationum integrum man- ſerit. Hujus rei cauſa an deſumenda ſit ab interpoſitione alicujus nubeculæ aut alterius alicujus rei erudito lectori dijudicandum relinquo- SUPERPONDIUM: oOSTULATUM. Da mihi globos cupreos ſufficientes& volabo per ae- rem atque ibi, quod hactenus, pro impoſſibili habebatur, novum quoddam Vraniburgum exſtruam. Reverſus ex itinere cunctis enarrabo, an cauda Cometæ cum corpore cohæreat, vel ſaltim in noſtro aere formetur,& quæ ſunt alia mirabilia antea nec viſa nec audita. 1 1 PROBLEMA Stellas ſcintillantes cum halonibus levi nego- tio exhibere. 1 Aſſume recipientem vel ſpeculum convexum inæqualiter ſe habens(licet de priori id tantum mihi conſtet) atque ei de nocte vel in laco quodam obſeuro cereum accenſum in debita diſtantia oppone& cereo admove chartam cras- ſam, cuĩ inſit foramen ſtilo perforatum& magna cum vo- 1 iuptate obſervabis duo punéta halonibus circundata& in- ſtar ſtellarum fixarum ſcintillantia. PROBLEMA Phænomenon crucis in aere per artem exhibere. Odum hic ſuppeditat Renatus des Cartes Meteoro- 1Vrum cap. VIII.§. XV. p. m. 272. Poſtquam enim innu- erat 1* 4ℳ 1 3 2 A 5. * 44 4 1 3 4 3 n 6 1 8 * 8 1 fefrac 64 1 46 3 „“ 4, 7* 2— gn . 7 . 19 4 1* .. *( 4 4* 4 5 4 41 . duts, ſed üti dais Srumnar erpoſtut lio kdnbd dperze- dedatur, Verſds ex ncorpote qua ſun 1 vitleg. xqualite et) atque rccenſum 2m cras- cum vo-— aaKin. tem Meteor 6 im inod- aak , eida ſunt, quam ipſa: erat modum exhibendi iridem per fontem, ſubjicit ſequen- tia; Cui nune addendam, q uædam eſſe olea,& Spiritus f. aquas diſtillatas aliosque hujusmodi liquores, in quibus refractio inſig niter major aut minor efficitur, quam in aqua communi, quæ tamen propterea non minus clara& pellu- Atque ideo plures ordine fiſtulas diſponi poſſe, quæ aliis atque aliis liquoribus refertæ, ma- gnam cœli partem coloribus Iridis pingerent: Si nempe liquores, quorum refractio eſſet maxima, ſpectatoribus proximi ponerentur& non tam alte inaerem exilirent, ut conſpectum remotiorum impedirent Ex quibus, quonlam quadam parte foraminum obturata„ea parsIridis, quam.⸗ volumus, evanefeit, reliquis omnino inuiolatis, facile eſt- intelligere, ſi eodem modo claudantur& aperiantur appo- ſite diverſa foramina fiſtularum hos liquores ejaculantium, fieri poſſe ut eæ partes cœli, quæ coloribus ĩridis pictæ erunt, figuram habeant nunc crucis, nunc columnæ; nunc cujus- piam alterius rei, quam ſpectatores admirentur. Modus hic, ut mihi quidem videtur, ſat perſpicuus eſt, ſed ad effe- tum ſi deducendus eſſet ſine magnis ſumtibus id fierivix poterit, propterea pergit: Vbi tamen lubens fateor non- nulla induſtria& ſumtibus opus eſſe, ut his fiſtulis aptiſſi- me diſpoſitis& liquores admodum alte ejaculantidus, hæ figuræ ex loco valdee remoto videri poſſint, illasque multi homines ſimul artificio non detecto conſpiciant., P. 57. S. 4- lin. 2. loco vocis hic ſubſtitue ſequentia: in ſchemate ſub lit. A. p. 69. lin. 20. adjice: hæc Finis autem erat hora XI. 15. 3 0. P. 73.§. 6. lin. 7. poſt vocem obliquanguli, in- fere: quod exhibet ſchema ſub lit. H. Denique circa figuram G.& H. nota, quod doctrinæ gratia diſtantiæ juſto majores in illis aſſumtæ fuerint. In Figura H. Alum ęx incuria Chalco- Sraphi permutatum videbis. 2 39 — 8 8 ₰ n 93 IGNITUM QVOD d. V. DECENMBR. h. V. p. m. Io LAXXII. APPARVIT O ipſo tempore, quo non immerito dubitatur, an novarum rerum cupido, quam vulgo curioſitatem vocamus, majora incrementa capere poſſit, ſumma & ima, cœlum& terra, ex æquo certant, eam ſibi obnoxiam reddere& hac via ad ſublimius aliquod princi- pium manu quaſi ducere. Illic terræ deſedere motu, cre- puere tecta& turres titubarunt: heic aufugiunt flumina, redeuntque poſt aliquot horarum ſpatium: alibi alia no- tantur inſolita, ante hac nec audita nec viſa. Paucis, nec regio, nec urbs, nec vicus aliquis forte deerit in ejusmodi proferendis, ſi neceſſum fuerit. Cœlum ad cujus contem- plationem nati videmur, ſi aſpicimus, quis notatu digniſſi- morum cometarum, brevi tempore ſe inſequentium, me- moriam exuit? Tres pluresve ſoles multis in locis ſimul fuiſſe viſos probe ſcimus: Globos ignitos cœlitus delapſos & magno fragore diſruptos audivimus. Cui data ſunt laborum intervalla, is integrum volu- men diverſorum meteororum hujus& ſuperioris anni fa- cile colligere poſſet: nulla quippe tempora, ſi veterum an- nales in his conſignandis ſeduli curioſique extitere, tot tantaque obſervarunt, quam ea ipſa quæ nos vidimus. Præ- terea non ſola multitudine ſe nobis commendant, accedit & rerum varietas, qua nimium quantum alias deleckar ſo- emus lnt, l oh tem, uls „ meſ ——— — III atut, an oütatem t) lamma eam ſti d princi notu, ce tflumin di aliamw. aucis, ne ejusmod sconten. du digvilt jum, me. dcis fmul delapſos um volo⸗ annilk⸗ eterumar- titere, mus, le nt, zckät lectai ſ⸗ femus 97 5 4 lemus, ita ut dubium ſit, num ſuperiora tempora unquam tale quid obſervaverint. Verbis meis aliquam conciliabo fidem, meteorum ignitum adhuc innominatum, prout à non- nullis viſum fuit, oculo tuo, leeor benevole, ſiſtens, inda- gaturus inſimul, quantum per virium tenuitatem licebit in ejus cauſas, quas habuit naturales. Hiſtoria Phænomini ab Excellentiſſimo noſtro POS- NERO conſignata& publice auditorum calamis mandata ſic ſe habet: Proximè præteritæ hebdom dis die Martis, qui erat Hiſtoria V. currentis Decembr. poſt horam veſpertinam IV. emica- bat protinus& ex improvisò, intra medium fere occidentis FEig. 1. & meridiei, in aëre, ſub ſig nõ aquilæ, ignis figurà ſtellæ ca-N.⸗ dentis: deſcendens ille ſubſiſtebat paululum: mox ſurſum emittens radium lucidiſſimum longiſſimum, nec(ex quo- rundam conjecturà) minorem ulnis noſtratibus XX. in- tortum tamen(quod cumprimis mirabamur) ſive convo- N. 2. lutum,& quaſi figuræ ſerpentinæ. Pars hujus ſuperior 8 motu obliquò ad occidentem ſe vertens, minutò ſenſim- fulgore mutabatur in nebulam antiquis dictam, ſive nebe- culam tenuem& albicantem: quæ nonnihil incurvata e-N. 3. vehi videbatur, brevi autem tota diſparere. Pars deinde in- ferior verſus plagam meridionalem oblique pariter tracta celerrimè inſtar emiſſ jaculi adſcendebat, repræſentans li N.. neam latam, quæ tamen oblique inflexa angulum forma- bat. Atque hæ quantitatum in iſtô lumine figurarum item motuumque variationes viſendæ exſtabant in aére, frigidò tunc temporis, ſubtusque nebulosò,& ſuperius crepuſcula- ſcente, per integram ſemihoram. Sicut& easdem viderunt non modòô noſtrorum camporum, veruùm etiam vicino- rum, præcipuè autem arcis excelſæ Leichtenburgenſis in- colæ: ut qui ex ſuperis reſpicientes clariſſime omnia obſer- vavéerunt. Bergà Variſcorum eadem ad me transmiſit vir erudi- tus& fide dignus, amicus noſter certiſſimus, pluribus ta- N men X82=V=S= =ü=ES —— 1 4 8 8 8 S8N 2 X 88 8 D X 8 S N 8.= 2 X8 8 8A BN N 8 K H 8 K E 2 S = K 8S „ S88AN K .— S 98 1 X 418 2*8 . 2S B8 — 2 80D — — 3 8S 8 SD 234. T 8 8 19. 2. N. I. 2.⸗ * —— — S — — — 2 ò — — — 8(90) ⅞☛ utem c. Aine tantum adequaret. Hic Pectztoribus pauliſer ereptus ſia- 4 4....V;⸗ 6 isterran tim iterum fub linea recta, baculunm vel candelabrum æmulante V. 5 uog ahin 2. ſe ſtitit: Hanc figuram ſapius alia commutavit,& quidem primo N. 7 7. orpentina poſtea non amplius erecta, ſèd paululum occidentem- verſur inclinata. Omnes mutationes boram integram cum ſé- miſſe conſumebant, longiasque tempus ſibi tribuiſſent, niſi nebula, ex proximo flumine aſſurgente, vifui totum phæenomenon ereprum fuiſper. Aer erat ferenus, atque borizon occiduu aute phænomeni apparitionem grato rubore tinctus. Similia Phœnomena ſi deſideras, adi Stanislai Lubieniecii à Lubieniec Hiſtoria Cometarum à Diluvio usque ad annum 1¹665.& invenies an0 Chriſti 457. fupen Inſula Britauniæ flellam miræ magni- tudinis apparuiſſe, cujus radio gladius igneus, draconi ſimilis, adberebat. Ex ejus ore duo radiiprocedebant, quorum unus ultra Galliam ſeſe extendebat, alter vero verſus Hiberniam ten- dens in ſeptem minores radiis terminabatur. pag. 88. Et anno Chriſt. 1000. ferpentem igneum in aere fuiſſe conſpectum p. 72. Etanno Chriſti uo. Cometam,(quo nomine cuncta in- ſolita vulgus denominare ſolet) in cælo conſpectum fuiſſe, qui ſerpeatem finuoſum repræſentaus nunc prosrediebatur, nuuc iu ſiras ſefe colligebat, nunc cum borrore intuentium udſi inferio- „or ex alta devocaturus eſſet, bumani fanguinis avidus, vaftum rittum aperiebat. Sed cum non ultra diei ſtius reliquum& ſe quentem nottem duraſſeti evanuit, p. 222. Si hiſce diu immo- rari vellemus, huc quoque referre poſſemus Phænomenon illud, ab eodem autore obſervatum Hamburgi anno 1665, die 16. Julii atque deſcriptum Theatri Cometici Tom. 1. p. 129. nec non Schickhardi obſervationem de igne verſico- lore cœlitus delapſo, ut& Gaſſendi notata Phyſic. Sect. 3. membr. prior. I. 2. c. 7. p. 1 8. feq. Præmiſſs quæ ad hiſtoriam ſpectant, evolutionem- ipſam pPhænomeni paucis aggrediemur. Et quidem primo nemo negabit, qui vel ipſe ſpectator, vel à ſpectatoribus re- lata accepit, meteoris ignitis id annumerandum eſſe, ceu p ex inferius dicendis patebit pluribus. Si vero curioſus quis henome- N 2 inda."Nomen 7 ꝙ4100)5 4. 92 2 5 2 2 dunto) indagator ſcire deſideraret, ad quam nam ſpeciem referri lr ic poſſitean trabis vel capræ ſalcantis, vel alio jam noto meteo- ri nomine inſigniendum ſit? ei reſpondemus, nos coactos umn 3 non eſſe cuncta ad genera& ſpecies ab antiquis conſſitutas Giel reducere, cum varia cauſatum combinatione, alii atque alii Ada effectus ſequantur. Quid igitur vetat, rebus ſic poſtulan- ane tibus, effectibus novis nova imponete nomina? fi antiquis at. liberum fuit, igneam maſſam Draconis nomine donare, dis quia quoad figuram cum eo convenit, cur nonè illud, u quod motu ſerpentis vel jaculi pyrobolici(Racketen) aut V jaculi errantis(Schwermers) præditum eſt, nominabi r mus igneum ſerpentem aut jaculum pyrobolicum(Racke⸗ x ten) aut jaculum errans(Schwermer.) Nihilominus cui- n vis liberum relinquimus quo velit nomine id mactare, cum K magis ſolliciti ſimus de nucleo& realibus, quam nominali- ao bus& cortice. Tempus. Solent vero ejusmodi meteora ignita, ut plurimum- el tempore autumni apparere, quia tunc exhalationes inflam- V S mationi maxime obnoxiæ funt. Interdum tamen media- n hyeme eadem obſervantur, præcipue ſi pluviæ vel nebulæ mw præceſſerint, quibus durantibus nunquam deerunt calidæ w & parum ſiccæ exhalationes; prout etiam aliquot diebus, 3 phænomenon hoc præcedentibus, partim temperata cali- 5 . da, partim pluvioſa aut nebuloſa tempeſtas revera extitit,* ut ita terra ad emittenda ejusmodi effuvia maxime diſpo- ſita fuerit. pe Materia. Quibusnam corporibus maſſa hæc ignea natales ſuas lar debeat, certo determinari nequit. Certum eſt, interdum. is exhalationes ex ſulphureis& nitroſis locis unicam eamque en adæquatam cauſam eſſe, interdum vero aliud quid concur- rere. Notaverunt quoque Schickardus aliique, poſt ma- gna incendia viſos fuiſſe dracones igneos, aut alia meteora d ignita; quemadmodum&c illud extra controverſiam po- ſto ſitum eſſe putant, ex cadaveribus interfectorum pingves bel . aſcendere exhalationes, quæ teſte experientia facile accen- kt 8 duntur, — 4 6(¹0)50⸗ S in eſeni duntur, ſub variis figuris ſe nobis ſiſtentes. Cuncta hæc dee hac vice concufriſſe non impoſübile judico. Poſtquam wschech enim tot inlocis cœmiteria, cadaveribus peſte necatorum enhta catervatim& turmatim repleta fuerunt, non parum profe lanwedii Ctoad id conferre potuere effluvia exinde fluentia. Et for- cpotm⸗ ſan eodem tempore hine inde magna extitere incendias, ſianiqu quæ vaporibus atque fumis ſat copioſis, illis initiis nota- ne donn bilia additamenta adjecerunt, ut nunc non memorem ſul- en& ih phur atqʒ nitrum in pluribus terræ regionibus contentum. ſceana V Ex his aliisque corporibus virtute ſolis& lunæ,(nam Eſiciens Vomina de reliquorum ſderum influxu nondum certi ſumus) ut (Nad& ignium ſubterraneorum evocatas putamus exhalatio- Wüs enle nes, quæ poſtea adminiculo tam externi, quam intra laten are com tis ignis ſuperiora petebant; tandem pervenientes ad ſe- nominal cundam aeris regionem(hac ratione pPhyſici ac Meteorolo- . gici Atmosphæram dividere ſolent) à frigore ibi dominan- un mu, te ſubacti atque ad unam maſſam redire compulſi fuerunt. es infam. Fu' ſſe vero hoc noſtrum Phænomenon in media aeris ocus. en mecla regione conſtitutum, vel exinde colligere datur, quia non welvebll tatitum in vicinis locis Naumburgo, Ciza, Gera, aliisque, unt calit: verum etiam ab his diſſitis, Francofurto ad Mœnum, Mo- ot died guntia,& tota fere Alſatia eodem tempore notatum fuiſſe 1 deratacal ex publicis partim novellis, partim ſide digniſſimis homini- era exilh bus percepimus. Si quatuor milliaribus germanicis à fu- me dißo perficie terrena remotum fuiſſet, locis à Iena per 165 mil- fabsſis liaribus diſtantibus videri potuiſſet. Verum tunc tempo- neerauß ris à tergo Phænomeni horizon amœnum plane colorem vterc crepuſculantem ferebat, ſubtus vero nebula ſurgebat, ut neamqle hac ratione ille ſuperiorem aeris regionem, hæc noſtram dconeun quam inferiorem vocamus, ipſum vero phænomenon me- „poſtm. diam quaſi indigitabant. Si quis expeditus ſpectatorpræ- a weteg ſto fuiſſet eadem Methodo, qua Schickardus laudato li rſam Po- bello proceiſit, facile ejus altitudinem, diſtantiamſ à nobis, n pingis& totam magnitudinem ad calculum revocaſſet. ileaccel- Nz Sublatis duntur, Motus& Figura- 5S 102 5, Sublatis igitur Calidis exhalationibus ad prædictum locum& à circumſtante frigore in unam coactis maſſam, calor continua acceſſione tantas acquiſivit vires, ut in flammam tandem erumperet: vel materia illa in unum coacta, à notabili mole ſuperata, in ipſo delapſu ignem concepit, cum alias extra controverſiam poſitum ſit, ma- gnum motum inflammationis cauſam exiſtere; quod etiam maxime probabile judico, quia in ipſo caſu primum ignis conſpectus fuit; Mox tamen in aere iterum fubſtitit, igne gravis illius maſſæ motum aliquo modo retardante: nimirum ille ſurſum properabat, hæc deorſum, ita ut ex æqualibus utrinque viribus quies oriretur. Quod vero Phænomenon hoc diu duraverit in cauſa fuiſſe videtur., materia pingvis ac viſcoſa quæ aliquandiu reſolutioni o- mnimoda reſtitit. Interim tempore apparitionis ex corpore radius in- ſtar jaculi pyrobolici vel potius errantis(Schwermers) egreſſus fuit; videbatur enim, ac ſi ignis ſubtiſiſſimus ha- ctenus circa centrum recluſus, facta per vim porta eruperit, magno cum fragore, qui tamen à nobis propter nimiam diſtantiam percipi non poterat, licet alii, præcipue in Alfa- tia, referentibus id poſtea novellis, non ſine terrore eum audiverint. Quemadmodum vero jaculum pyrobolicum ſi baculum alligatum habuerit, propter pondus quodà tergo eſt, per lineam rectam aſcendit, ſine eo autem ſi fuerit hinc inde ſerpentum in morem errat, partim propter pu- gnam inter gravitatem chartæ aliarumque rerum& ignis motum, partim propter aëris reſiſtentiam; Cui plurimum confert Jacobus Bernoulli Diſſertatione de Gravitate æthe- ris p. 82. feqq. naturam reſiſtentiæ paſſivæ aeris exemplo duorum luctatorum illuſtrat eamque certis regulis pag 89. ſeqq. alligat. Sic quoque has ferpentinas convolutiones produxit partim conflictus ignearum ſurſum, ac terre- Ktrium particularum deorſum tendentium, partim aéer reſiſtens, in quem incurrebat radius& ab eo er zreſe ebat. didum ☛6( 103)5ꝙ maamn, Kebat. Tandem cum fub figura nubeculæ ſubſtitit& ſen- 8) Mi ſim diſparuit, ſine dubio ignis præſens ſe eripuit& terrena, vel ad principia rediere, vel ventorum vi diſſipata fuerunt. simili modo concludere poſſumus de inferiori Phænomeni Kai en nlh 9 arte, quæ varias ſuas volutationes vel igni avolanti, vel e; Aul furentibus ventis adſcribere poteſt. primm De fine hujus Phœnomenl ſi quæris? dubito an recte Finis. fubſtiu aſſeratur cum I. Bernutio Theoriæ facræ Telluris authore ardante 1. 2. c. 5. P. 208. Hæc meteora arguere mundum hunc ſuo tantee tempore igne periturum, dum ſeribĩt: Cælum hodiernum, Ar ben nempe abreum& meteoricunm plane aliud eſt& alterias materiæ, detur& conditionum ab illo autidiluviano; erhalationibus oalidis&⅜ dor g meteorir igneis refertum hoc cælam, zue* rseve2 0 90G₰ ⁷ quibus olim cum tempus adſtiterit; cæveris ſuo ordine concurren- Auhnsi tibur mundus hodiernus conflagrabit. Tota auctoris hypothe- vermit ſis alibi Deo volente excutietur. Commodius ex cauſis na- iuuh turalibus reſponſi loco dari poteſt, inter alia ad id inſervĩ- k re, ut atr ab ingenti impuritate liberetur. Nam ſi ſuperius erupert dicta mente recolimus, tunc hæc meteora una cum aliis, Immln etiam exhalationibus, peſte infectorum corporibus ſubla- einaͤl tis ortum debent: quo ipfius aëris noſtri magnaoritur ex- fote elm purgatio„ſine qua exhalationes illorum corporum noſtro odolicum in aëre remanerent, atque eodem modo ac nuperrimæ s quoli quotidianæ nebulæ nobis tædio eſſent. Anvero poſtea ve- 1 nſ fuerit. nenati illi vapores hae inflammatione puriores reddantur pfer pu.& ab omni veneno liberentur prudentioribus dijudican- & Iguls dum relinquo.— arimun Et ſic quidem hactenus in cauſas hujus Phænomeni ate ate. naturales inquiſivi, ita tamen ut nullo modo negare velim, exemp Deum& voluiſſe& potuiſſe per illud ſingulare aliquid in- ispeg h dicare: Namlicet iris ſuas agnoſcat cauſas naturales, ni- olutione hilominus Deus eum gratiæ ſignum conſtituit, atque ad actent⸗ ejus conſpectum illam in memoriam hominibus revocare zreip de voluit. An autem continuationem mali peſtilentiæ, mi- Imnefe. nantis 6 ehat. . 0104 nantisbelli, vel aliorum malorum portendat, nemo certo aſſerere audebit, cum hæc ſoli Deo cognita ſint. Et hac ſunt, Lector Benevole, quæ nuper ad preces Typographi noſtri vernacula lingva calamo volante exa- ravi. Ex qua, volente ita doctiſſimo Do. Reſpondente, inter concatenatos labores in latium nunc transtuli, id unicum rogitans, ut ea quæ calamus fugitivus hac vice ne- lexit, benevolus lectoris animus æque interpretetur. Valæ! Finem labori typographus jam impoſuerat, cum, nobis ab Amico Heidelbergæ nunc degente ejusdem phæ- nomeni obſervatio, ab Excell. Phyſ. Math. P. P. D. Leune- ſchloſchabita, manu ſcripta transmitteretur, quam in gra- tiam Lectoris Benevoli hic adponam. Die 5. Deo. hujus anni labentis 169 2. poſt horam quartam pomerid. tirca folis oc caſum ſub Altitudine circiter 60. grad. viſus eſi Heidelb. globus igneus mole ſua malum punicum adaquans, qui quamprimum ex inopinato exarſith cum ſono aliquo incondito(bombo) dirruptus eſtꝛac in aere undiquaque ſereno relicta fuit nubecula rubore fere gineritio ad cæruleum quadantenus accedente, ſub draconis non alati forma per ſemiboram ſpectabilis, quo primo aſpeclu oculos mentesque ferire, bmmnium vultus ad cælos erigere, cidves ad ſpe- ftaculum vocare, plebemque magna ſuperſtitione turgidam ma⸗ gno terrore percutere capit. Ceterum meas qualescunque conjecturas egregie fir⸗ mavit Vir Excellentiſſimus, dum inter alia ſequentia ſub- jecit: Hoc Meteorum noſerum magnam cum pyrobolo noſtro& ejus generis Qe artiftciali cognationem Babet; niſi quod iſiud à latere incenſum levéetur in altum guodque iſtud motus incremento jonis tardetur, quia ejus levitas motui trans verſo quadantenus reſiſtit, hoc verdò quo magis fammam rapit eo magis in cælum ſuopte motu ſeſtinat, quod demum iſtud non cum tanto fragore in fine qiſſiliat, quia xhalatio loculamentum& clauſtra rumpenda non habet,ut quidem puluis tormentarius charta toties replicata prorſus conſtrictus in p) robolo. ANTI. 5 825: 4 ₰ d 4 2: ₰ „, 5 teeeeSse Sſ 2222 4 525 52225= 3 12'„ 3 3 82= ⁴ 11185258: 2z2an: 8 I ſc S, , S 4 7 4 3 jh S 5 2 5 H 2 3 3 S 7 I, M Me, 7 7. 7 h M 9 5 ſ ſh Mc 5 2 — Gh 2 b 4 3 3 S 4 5* 95 z 2— Z 7 4 5— S Gh„ 72 MMl een 6+ 21 M 1 H S 45 7„* † J9 h⸗ c S. M.e 5 H S, 55:2 5 7 2 55 M 7 252 L 1 24 ◻ 2 — 5 N 3 „de 72 L 8 uc,h,,h,c, 4 3 6 5 M 9 Mc Wh 5 ,* —5 5 N N N 88 tHep 3882 55 3 1— N 52 * —— S 4— 3 1 4 — 5= 55 4 1— 5 8 S 2— 5— 115 E 5 F 1— 2* 5* NMNVLIT eNVISOd OCSSAMN X — S— 5 9„ E K ONV ANTIOQUITATES MACBEDONICR;, Mnl F I E KREGIO MACEDONUM PRINCIPATII, MORIBUIS „ — ATOVYE MILIIIA. DISSERTAIIO, PRFEÆFATIO. JO. BAPTISTA CROPHIUS ÄJ. B5 vAeeo 1 I EAr enn. Nter literarum monumenta, quibus ſuperius ſeculum ab antecedentium temporum vindicatum eſt tenebris„fingu⸗ larem ab eruditis applauſum tulere, quos BARNABAS BRSoO- — Nlus inter decora gentis ſuæ præcipuo loco nominandus, de Regio Perſarum Principatu commentarios reliquit. Quo- rum exemplum, ſi ad variæ eruditionis copiam ſpectes, nemo facile, niſi per fiduciam aut temeritatem ingentem æmulari af⸗ ſtaverit. Eò magis mirari quispiam poſſit, qui ego viribus meis(quam vero parvæ illæ ſint nemo non perſpicit) adeo confiſus, audax ac temerarium, in re, non doctâ miaus quam ſolicità indagine, è veterum monumentis eruendâ, talem tan= tumque virum imitandi conſilium inire non dubitaverim. Ve- rùm quo magis arduum eſt negotium, eò magis ſequendum exi- ſtimavi magni cujusdam viri exempium, ut ejus legens veſtigia 4 tutius in fuſcepto itinere progredi poſſem. Credidi itaqucab in- ſtituto& ordine illorum Briffonii Commentariorum. me poſſe non inutiliter auxilium propoſito meo mutuari qutonſtitue- eram, Macedonici Principatus adminiſtrationem, Populi illius 0 mores, 2 ————C— * 1 — 6( 106 6ꝗE mores, ac Militaria Inſtituta breviter,& per indicem veluti, de- ſcripta, colloquio cum Commilitonibus publicè inſtituendo ſubjicere. Non parum a. erexit me, quo minus iſtud facere ve- rerer, communis proficiendi regula, quà ſtultum babetur fibi ad zmitandum non optimaæ quæque proponere. Neque vero mihi tantum ſumo aut arrogo, ut quemadmodum alii non irrito conatu in eorum laudes, quos imitati ſunt, ſucceſſere; ita& me ab ingenid meo aut eruditione impetraturum credam, fore, ut non leviores multò pagellæ iſtæ eruditiſſimis Briſſonii com- mentariis habeantur. quius de meipſo judico, quam ut iſta, tam vanâ doctrinæ opinione juſtum in me omnium odium- concitare ſuſtineam. Nee illud Senecæ ignoro, quod nunquam 1.... A in proæm. par fiat imitator autlori. Quod ſi de Viris profundâ rerum co- Controv. gnitione præſtantiſſimis adeò verum eſt, cur ego meliora fata expectare auſim? Acceſſit a.& aliud, quod me ut iſthæc cona- rer incitavit, conſilium ſcilicet ſuperiorum, cui, cum mandati locum obtineret, refragari piaculum duxiſſem. Quippe cum Argentorati nuper bonarum literarum ſtudiis dans operam Parenti optimo placere intellexiſſem, ut laborum meorum Aca- demicorum ſpecimen aliquod ederem, eamque Parentis volun- tatem Viro aλνυναακεαᷣτ Ulrico Obrechto, Hiſtor.& Eloq. in Acad. Argent. Prof. P. aperuiſſem, viſum ei fuit, ut mihi ſpar- tam, diſſertationem de rebus Macedonicis, ad normam Briſſo- nii de Perſicis commentariorum, ductu ejus auſpicioque con- ſLcribendi demandaret. Jamque telam exorſus eram, cum per- texere illam partim ingruentes ſuperiori anno turbæ, partim gravior morbus, qui lecto me affixum diutius tenuit, prohibue- re. Nunc vero recuperatà Dei T. O. M. beneficio meliori vale- tudine, ubi Salanas falutare Muſas contigit, reverti ad inſtitu- tum, atque opus ad umbilicum, pro ingenii viribus demum per- duxi. Spe autem præcipue humanitatis publicæ fretus, ala- crius denuè manum huic negotio admovi; quæ ſpes ne fraudi mihi ſit, judicis juvenilibus conatibus meis non penitus adverſi æquitas præſtabit. Scilicet audendum fuit aliquid, ut verbis vtar Fabii, dum& venia eſt,& ſpes,& favor,& audere non dedecet: 2 — 4 — ————— nlacen4 lyliwin nincapin udauiai ·= d Cti dul filaett berre, Pd; drA c0g mo ubi mel tim 8 . 28107)8o⸗ dnai. dedecet, 4c, ſ quid deſit ea⸗— 2s poſit Ianp ee.* iph, ai uih Lipſius in epiſtolis, nonne à decinso nond anno Mi7 erea 24 ede- 3 ſceleſe. re incapimusr? Et quanquam pænitèet? êElIdnn 10n, pænitet: Quid 8 audacid illi gradui ſtruximus ad majora& meliora?. le ven vit li nmmnn DISSERTATIONIS ere; itagre De⸗ redam, Ge) RE GIO MACEDONUM riſlonii cyn. quam utith, 3 P RINCIPATU um odium, P 4 K 1:.. dnunguan§. I. rerumco⸗ 4 NI MACEDONIIM NOMINE, dellorafat HIC VENIANT. A lnec com. Oenbeuro mihi de Regio Macedonum Principatu, non po- um wandi ſtulare modo, verum& efflagitare neceſſitatis quædam ratio Quippe cim viſa eſt, ut antequam illud aggrederer, definirem, quæ mihi lans opern terræ, quive populi Macedonum nomine veniant. Siquidem ea Juf.7, 1,7 neorumAcai gens primo iatra terminos Emathiæ concluſa modica portio“: 7 rentis folle erat ejus regionis, quæ deinde communi Macedoniæ nomine tor. KEc. cognominata eſt; Regnumque corum ab incunabulis ſuis ad- Thuc. de ut milüßar⸗ modum anguſtum a. Theſſalis incipiens mari propinquabat, B. P. 712. rmam Brilb- ubi urbes Dium, Pydna, Pella, Egium, primum Regum Te⸗ cioqus en. menidarum ab Hercule ortorum domicilium. Ceœrera paula- in, cumpt tim accrevere atque coaluere. Quippe blinius IV, 10. olim rbe, harim— 150. populos in Macedonid fuiſſe ſcribit: Et Thucydides docet, 4, G2 3 prohibur qua ratione ejectis finitimis gentibus„quarum plurimæ Thraci- neliori ub cæ originis fuerunt„Regni ſui terminos Macedones protule- ti adinftir rint. Ita n. ille: Toν Maxε⁵αν siνσ Aνννννν‿ααα 3 EAC4&ò4 T%e „ d d Ma bvn&νςσεν,& d‿αᷣαανν 851 8 ιᷣ εσ παι demumper& 7„ AA& 1 5 AGM 7 5 SaciAeiag ενενα ναη αeƷ⁸ε. s ☛ dνxσ νν Mε — retus d. 2 c 1 1 8 e 2 2 lied, doyriav, AA⁵αμοσεο 9 xsν³iuns ³⁴ /—⁵, AA ⁴ᷣ OO ⸗ ald ſpes ve faul uwateli Tnueridas Joaομάοο ε 8 Agyse ⁴ ιι εισσσρι, ρινε be ur ahs giAsvσαν, asσe Adxn Ca Tlcεqα eεραας C Js uc uI0 2 7 4 4.— ¹—= 0...„„— nuhmuuu Boias hahs Mε8, BoThaisg, oi vo* εον‿ Lauideo, 64ν ς&ᷣ. Aaaluat 0³ 4 77⅛ 8 Juſt. 7—1 ) A 4 1 108 9 7 ic ès naiovias aε 1, A,o Telg u, Seui wa aabhusgan dva der μεια έινννεα baados EA,zaν. 49) rtr Ais, aεοεεν τ νυ‿μονοο, KM„apiau aεν εεννν,HDdvas 8SeAA a- 7eg, Sααιmν AufS Sgay d8 8 Cx ſis võy Bogdiag naAsutune E‿ενα.(⁴νι οι μινιη νενανσ ν, Sςσ ἀMrdu & Ouασleααν ανiſa) Ar ac, AAudmas. 5ε‿ε- r-„αmφά ϑε la* A.*△μέν ε νααιν ο Max⁵ενεα᷑ 2,, 07 Sr7. 4xτ, ler ² àεερσ σ Tens vlar ν B1m⁸αε 2 Maus. d6να᷑ν ϑ(Oν ολν. 10 s Flεαμρααν õMa&sdovia aa aa].„ Ileg- dinuas AAegdν⁵ςᷣ, Haειαεες dν‿ν νν, drs TiAAung snie⸗. Ex interpretatione Laurentii Vallæ, ab H. Stephano recognita, hæc ita ſe habent: Inter Macedonas ſunt& Lynceſiæ& Elimio- tæ,& aliæ in ſuperioribus(mediterraneis) gentes, ſociæ quidem illis atque obnoxiæ, regna tamen per ſe babentes, Maritimam autem Macedoniam Alexander Perdiccæ Pater& Majores ejus, qui Temenidæ antiquitus erant ex Argis, primi compararunt, in eaque regnarunt, bello expulſis ex Pieria quidem Pieribus, ex ea vero quæ nunc nominatur Bottia, Bottiæis. qui nunc Cbalciden- fium ſunt conhines. Quin etiam in Pæonia juxta Axium amnem occuparunt anguſtias quasdam, A montanis ad Pellam usque& mare pertingentes: ac trans Axium, Krymone tenus, eam quæ Mygdonia æppellatur, ejectis Edonis. Ejecerunt& ex Eordia(ita namque nunc vocatur) Eordos: quorum permulti deleti ſunt, ali- quantulumque adbuc ex iis circa Phyſcam ſedes habet. nec non eæ Almopia, Almopes. Alias inſuper gentes in poteſtatem redegerunt Macedones hi, quibus nunc etiam imperant, Antbemuntem, Gre- ſtoniam, Biſaltiam,& ſuperioris regionis ipſorum Macedonum magnam partem: quæ omnia Macedonia vocantur, regisques Perdiccæ Alexandri filii erant, quo tempore Sitalces invagt. Re- fert deinceps Thucydides quomodo Macedones Sitalcis copiis longe impares in loca munita, quæ tamen tum pauca admodum fuerint, feſe receperint, hoſtis aſpectum fugientes, ſeque mœni- bus abdentes. Quin Darius Perſarum Rex mittens cum parte copiarum Megabazum ad fubigendam Thraciam cateraque ejas rractuis regna, arbitratus eſt, vis pro ignobili momento Ei, en —. C6 —— latim zurte do leligno Demo. arten Kine petit pate non leuf enin quea Gtx cher datkara rigg 4 zas e hace 49 uiuin 9 de Nan udTa. „ 7 12 vn a, luu Aera S9 MAu ens d recognit e& Zlimi scie quiden Maritimam Majores eſu, Pararunt i eribusr, exei ne Chalcuuun- xium am llam unut nus, tam zu ex Eordulis Laleti innal- het. nectonex mrtaugerut aunten, Ett- Macdinum ; regisques invaßt. Re- italcis copib aca admodum 9 ſequemonr ens cim puri geteruusin’ uuauxſuum 1Ilae⸗ 46(109 5 Macedoniam. In quam Megabazus deinde ipfe cum exercieus verſ.⸗. C 7.8 s parte duntaxat Pubarem mifit, ut in bellum facile& mediocre, dedignatus ipſe ire ne deboneſtarerur prælio tam fædæ gentis. Et Demoſthenes non uno in loco exprobrat Macedonibus, quod antea Athenienſium fuerint vectigales.(Orat. ad Philipp. epiſt.) & indignum ipſi videtur cum Athenienſibus judicio velle ex- periri Pellà oriundum.(Orat. de Haloneſo.) Unde& hoc ap- paret, quare luvenalis Sat. X. ambitionem Alexandri, cui unus non ſufficiebat orbis, taxaturus ipſum potiſſimùm vocet, Pel- læum juvenem. Alia loca Demoſthenis ut taceam, ex inimico enim illa probrosè in Macedones dicta profecta animo videri queant. Adeò quidem contemnebatur olim berſis pariter ac Græcis Macedonia, quæ tamen deinceps, licet aulo ante ſordida clientelæ Græcorum pars, eò potentiæ Regum ſuorum felicitate pervenit, ut non ſolum Perſis ſed& toti Orienti viribus fuis do- mando, ſufficeret.„» §.TIl. MACEDONIE, ClIM FLOKRERET, FINES CONSTITUTI. DE STRYMONE AC NESSO FLUuMINIBUsS. N lahene autem hi breviter Macedoniæ, cum ea maximè floreret, termini, quos egreſſa nunquam eſt, ex collatis veterum autorum, qui eam rem literis tradidere, locis, conſtitui poſſe; ut ab Ortu quidem Ægæo mari, tribus peninſulis in Ther- maicum, Toronaicum, Singiticum, Strymonicumque, ſinus di- ſtincto, Neſſoque fluvio includatur; à Septentrione Pangæus, Hæmus, Orbelus, Scardus, montes præcingant,& à Dardanis, Triballis, Illyriis protegant; Tum ab Occaſu à Liſſo ad Epiri usque initia Celidaumque amnem mare Adriaticum& lonium alluat; Ameridie vero Pindus Chaoniæque montes ab Epiro, Peneus fluvius, Pelii, Olympi, Oſſæque juga ad Pieriam usque regionem, quondam Theſſaliæ partem, Ægæumque mare 3 Theſſalia ſeparent. Atque his finibus incluſa regio eſt, quam Macedoniam appellamus,& de cujus Regibus rsbusque in ſe- 03 quen⸗ Juſt. C, 4, 8. 2008(ulo)86⸗ quentibus diſſerturi ſumus. Notandum lic, a nonnullis vete- rum, Plinio, Solino, aliis, Strymonem Macedoniæ ab ortu li- 22,„ ar4. nitem poni, cum Livius atque Dexippus ex Komanorum deſcri- 976) ptione Neſſi ripis eam terminent. Ex Livio res cſara, ubi devi- to berſeo Macedoniam à Romanis in quatuor partes diviſam memoriæ prodit, ita ut prima pars quod inter Strymonem Nes- 9.9 32. ſumque amnes eſſet, complecteretur: Acceptiſſe buic parti ait: rrans Neſſam ad orientem verſam, qua Perſeus tenuiſſet vicos, caſtella, oppida, præter Tnum,& Maroncam& Abdera; trans Strymonem autem vergentiæ ad Occaſum Bifalticam omnem eum Heraclea, quam Sinticen appellant: Secundam faltam Regionem, quam ab Ortu Strymo amplecteretur amnispræter Siuticen Hera- cleam& Bifaltas: ab Occaſu qua Axius terminaret fluvits, ad- gitis Pæonibus, qui propè Axium flumen ad regionem Orientis co- lerent&c. Reſpondet hiſce Livii egregio parallelismo Dexip- pi locus. Ita vero ille Jiy Taενν ελmνν ⁵εεα‿⁴⁵αυνιειιςι μςασν. Gr T⁴= . 924b 1 7 4„ 7.„. 8. 1 ap. Scal. inor 7d usragu Néoss, Eęan, 2& esc AS2neg, 2Maciar, Th. Temp.*⁴2ο mν ³, ese u uεᷣαν ᷣ reuuννιριασ ½ιασααρ σα ubi Fuſe- usᷣ Iic 4 77 Lin ua Hoνας. deu⁴,e* εεο½ε dm⸗ d 9 hius Dexip-AabAue 30e⸗ 3 SrgVSN eeuos de, dog A 0 α⁵αα locum(us: Agioc addc, 2 ol dus 0 uε επο. 2ℳro, 9 — ern. SisXe K vTAdeς ισ⁶ II=νέος auud́. Kard ds deuor, 13 Aey ësro» B5»ν Ʒ½.,SS0870„ 2 Tuvuν Jr er is Na vovia, 2 ols*, WAeig A. 6εμον Edsσαα B ʃ. T4&0*& JeAsu- 7Mor, Se εεᷣ u½ 0 Bt 2*εν υ½ σι◻νναe I H 6,, 2 Bas 7* u da sols. jy S, ds 2 daess ꝓr νꝙαϑeƷυτνν ο μη‿μαν, 75 reds AuDiroA*,]s Osœοασα Ʒονmν, S Jers Hl*, 2 S Ge⁵7s IlAaνν.. In quibus quidem pro αεανm⁹ uug, pro lavouiag verò Nasoriag legendum eſſe præter alia Livii evincit, quem adduxi, locus. Cœterùm& Lucas in Actis:(16,12.) de Philippis, quæ urbs, 0l. Crenides, inter Strymonem Nes- ſumque jacet, diſerte ſeribit: ilic Co edz us ε‿ε2οs Lie Maus⸗erlac au*⁵ν*ς eo videl. tempore, quo S. Lucas ſcribebat; ita ut Philippi, in Amphipoleos locum ſucceſſerint, Veruntamen nihil eſt, quod nos iſte Scriptorum diſſenſus moveat; ſ modò tempo⸗ —— / tempot ncrems ſeripo⸗ nant, b m ots Mace otr) 260m 5 be tempotum diverſorum Macedonicique nominis ſenſim facti mien— zucrementi racio ritè habeatur. Cum enim plurimi veterum ie iſeriptorum Strymonem ab Ortu Macedoniæ terminum po- re nant, intelligendi ſunt illi de temporibus ante Philippum A- Sdulm myntæ. Ab illo enim(cui inerementa ſua maximam partem wenä Macedonia debet) regio iſta, ante Thraciæ portio, inter Stry- Paytialt monem Neſſumque fluvios adjecta eſt; quod ex Strabone diſci-„, 1b. her inn mus, qui licet& πρκ ετινυμνμέι σ„n xe. s Horſaus 70- 27.7 a; trann uα.,,* Auus Tdiha Oeαααν ενσα, ca quæ trans amnem unn eun Strymonem usque ad Ponticum oſtium atque Emum montem vimem ſint, omnia Thracum eſſe ſcribat, mox tamen ſubjungit: Iase trs. e* 1w 2 2ru 3„S.„dxεν κεσς Maksdovig geus. r, 44. g. 2m ⁸*h Oi.‿sda* diαν sesue au, Go G Xc- entisté-ä- ceA*a, ⁵*ινι⁶αἀασρε 2φ2⅔ uuss αιm[ ½οασνςςα ενιιν ας d& conf. Ubb. oDexip. ſaν εμέκ εηννmνυ νς ⁴ιρνε Dvias Jaν επννν. h. c. Quidam Enum. Sr æ 7T)S autem totam, ab Strymone usque ad Neſſum, plagam, Mace- Ibuſtrat adeian doniæ attribuunt. Quoniam Philippus eximio captus eſt ſtu lib. la maca dio, ut hæc ſibi loca vendicaret, maximaque ex metallis,& reli- D qua locorum ubertate vectigalia(reditus) conſtituit. Cum 1 2a2. quibus congrunnt quæ in Excerptis libri VII.leguntur: 75 Néors Je,s S 78 Roe go⁵ Mausdoia 2 Oedunv, de Oiuνm ⁸ 2 1 au AAε‿ᷣαικηεεα‿οι jsr als d,ιεσον ν olc] aue Xesrus. lib. J. p. m. Uasglug Quinetiam Chalcidica& Paraxia regiones, Athenienſium Co. 27. 25. 9* hw. rinthiorumque coloniis obſeſſæ, Perdiccæ II. Alexandro Divite& lib. 2 f⸗ 5 prognati tempore ſub initia belli Peloponneſiaci Macedonibus 56. rua, nondum parebant, verùm ut ex Thueydide apparet, Thraciæ Thuc. l. 2. lha, adhuc annumerabantur, quas poſtea Philippus Amyntæ, Mace- p. m. 10. Iaalaf, doniæ, quæ Perdiccæ ævo M)' gAonid terminabatur, itidem ad Vid. Serab. l Lin jecit. Ita Taulantii, Eordenſes, Elymiotæ, Lynceſtæ 3 totaque l. VII p. m. 1) illa Illyridis pars, quæ eſt à Liſſo usque ad initia Epiri, à Philip- 225 J.& Nen po,& fllio ejus Alexandro armis domita in jus nomenque Ma- 226. E cedoniæ tranſiit. Unde eſt,quod Oricum, Apollonia, Epida- 1.44.2 f. ˖8 27 mnus à Pomponio Mela, Deſſaretæ vero& urbs eorum Lychni-& alibi. behal 3 dum, à Livio, Illyrico adhuc adſcribuntur. Ita& Pieriam Thes- 7. 2. c fin. muien ſaliæ quondam portionem Aevittam ſub Macedonum veniſfe= in Polyb. c⸗ ioc. ⸗ ugum 13. FPr⸗ aapg... ————— —— Liv. A, 29. 115. 2„c. 3⸗ 1. 4. H.N. c.§. 9. 19. c. 13 · de ling. Hell. part. 2. pag. 356. a 5 jugum diſertè ſcribit Solinus. Et PFæoniam Dardani repetiere à Romanis, quod& ſua fuiſſet,& ſuis ſinibus continens&ſſet. Ita nempè armis Macedones, quæ Thraeibus, IIlyriis, Theſſalis, aliisque ademere, ſuæ ditionis ſucceſſu temporis fecerunt, ipſ inopes initio,& quibus patrii ſoli gleba pauca erat. §. IM. TIHIESSALIA MACEDONI FINIBUIS NON NCLUDENDA. EE autem& alia non exigua atque adhuc ſub judice lis, An ſcil. Theſſalia quoque Macedoniæ finibus comprehendenda ſit, necne? Si Melæ credimus, Theſſalia, Magneſia, Phtbiotis in Macedonia ſunt; Meliboea quoque, Caſianea, Lariſſu, Antronia inter Macedonicas urbes ei referuntur. Veruùm Plinius non Theſſaliam modò, ſed& Magnefiam à Macedonia ſejungit, propriâ utramque deſcriptione dignatus. Solinus autem, præ- terquam quod peculiari, Theſſaliæ notabilia capite deſignat, dum Pieriam quondam Theſſaliæ partem ab ea avulſam ſub Ma- cedonum veniſſe jugum tradit, apertè innuit, non totam Thes- ſaliam Macedoniæ annumeratam fuiſſe, ſed partes tantum ali- quas ejus decerptas, iſtique adſcriptas. Et Strabo, qui à doctis- fimo Salmaſio,(inſtitutorum, veſtis, linguæque ap. Macedonas Theſſalosque ſimilitudmem, præcipuum argumentum regiones has conjungendas eſſe, exiſtimante,) citatur, licet libro VII. Geog memoriæ prodat, juxta quorundam ſententiam, i, 0e alν ν u⁵⁴,‿νμα Kẽęusνεασ appellatam eſſe Macedoniam, pro cauſa afferentium, 7³ AƷ‿ ννρα õρνααεᷣsτ π¶ μάαναοο, &◻χηνι τιαι οιι νπέιιυνναι ννρνmπ☛OᷣᷣõNiag,(ut adeò non parva Epiri quoque pars, ſi non tota, Macedoniæ attribuenda has ob rationes foret:) tamen Ipſe lib. 8. principio commemorans ſe barbaras Europæ gentes ac Macedoniam deſcripſiſſe, tandem addit: Maxsdoriar Oer GAG uXe Ma?ο᷑ν; Theſſaliamq; proprio in loco, libro videlicet Nono, repræſentat, ubi& fines, quibus ea à Macedonia dirimitur, indigetat. Eſt autem& aliud egregium, quo Theſſaliam Macedoniæ non dinhunetandene elle evih- —ʒ; tahetiene inenr ,ſa. lhelily veru pi IlS ce lis, Al hendendi brbiorirun Antronia inros non ſejungit ttem, pre- e delignar m(ub Ma- dtam Tle⸗ tantum al- ui doci’ Macedonss um tegioles t libto Wl m, ap- niam, plo Maudi non parui ndahas0 emorams ſe 3 tanden heelaliam ubi& lre; tem& Alul merandem dleeriu· 6 1)5. eſſe evincitur id adducere brevibus lubec: Devicto à T. Quintio Flaminio ad Cynoſcephalas Philippo Demetrü filio, paxinter eum KRomanosque facta eſt, hac conditione, ut omnes Græco- rum civitates, quæ in Europa, quæque in Alſia eſſent, liberta- tem ac ſuas leges haberent, quæ earum ſub ditione Philippi fuiſſent, præſidia ex his Philigpus deduceret, narrante Livio. Tractu vero temporis poſt bellum cum Etolis geſtum victumq́; XXXII, à KRomanis Antiochum, orta inter Philippum,& Theſſalos, 50. Perræbos, Magnetasque lis de urbibus nonnullis, quas ſuas eſſe (Philippopolin ſcil. Triccam, Phaloriam, Eurymenas, Gon- yid. Liv. nocondylon,) Theſſali, Perræbique contendebant. Diſcepta- XXXIN. tores ad Theſſalica Tempe legati Komani fuere, qui poſt mu- c. 2½,2 5. tuas Philippi Theſſalorumque querelas, tandem causà cognità& 6, pronunciaverunt: Placere deduci præſidiz Macedonunm ex iis ur- Hibus,& antiquis Macedoniæ terminis regnum finiri. Ex quibus manifeſtum omnino Magnetas, Theſſalos ac Perræbos, quorum urbes iſtæ fuerunt, Macedoniæ non annumeratos, ſed extra- fines illius regni ſitos fuiſſe. Nec illud notatu indignum, quod Ariſtænus Achæorum Prætor, ap. Liv. 32, 2 1. Quitriun, fu- gientem Philippum in Theſſaliam perſecutum, præfidia regia, ſo- cias que eius urbes propè in onſpetlu Regis ipfius expugnaviſſe, narrat. Iam ſi Macedoniæ regno ſubjecta, ejusque finibus in- gluſa Theſſalia fuiſſet, ejus urbes non dicerentur ſociæ. Idem facit Alexander Etolorum princeps, ap. eundem Liv, lib. 32, c. 33. f. conquerens: Plures priore anno ſociorum arbes in Thes- ſalia evaſtaſſe Philippum, quam omnes qui unquam hoßies Thes= Ahs fuerint. Et hæc quidem deę finibus Macedoniæ tętigiſſe ufficiat, §. V. DE NOMINE MACEDONIf. Omen Macedoniæ quod attinet, ex Iuſtino notum eſt, eam ITI,I, r. ante Emathiam cognominatam fuiſſe, idque nomine Ema- conf. Ko. thionis Rægir, cujus prima virtutis experimenta iu illis locis exti- lin, c. 1, terint. Quam ipſam Emathiam, ſuo tempore partem adhuc XE,) Macedoniæ, quondam Paoniam appellatam fuiſſe, Livius autor 5 eſt. ——————j— — 096(u)80⸗ ſ. Coeterum ex luſtino quidem parvam quandam Macedo- niæ portiunculam, cujus ſicuti incrementa modica, ita termini perunguſti fuerint, Emathiam, poſt Macedoniam, vocatam eſſe colligimus, quo nomine deinceps omnes vicinæ regiones à Ca- . rani fucceſſoribus occupatæ, comprehenſæ factæque ſunt cor- pus unum. At cum de origine vocis Macedoniæ alii aliter- omnino ſentiant, dum Diodorus Siculus à Macedone Oſiridis filio dictam Macedoniam tradit: Macedonem filium regem fta- tuit(ſcil. Oſtris) ejus provinciæ, quæ ab eo Macedonia dicta eſt:]) & Elianus ait: Auudoui riν aοe ric Haabiac mursra, xaic, évouα Maued, 6⁵ S A, h Xuο αεινιμ⁴³ανατα raνυυπ ν νϑ‿ον 6-αμ diνκ τι Adeνacu. Lcaoni Emathia Regi filius fuit, nomine Macedo: Ex quo poſtea, antiquo nomine obſoleto, nomi- nata regio; Solinus vero Macedonem Deucalionis maternums Poljv*. I4.„,— 1 3 P. potem, vertiſſe vocabulum Emathiæ, Macedoniamque à ſé di xiſſe perhibet; Mihi tamen haud diſplicuerit eorum ſententiæ See,. eſſe, qui Macedones derivant à Kithim, filio Iavan, nepote laphet. Etenim confirmant eam mentione diſertà Eſaiæ vaticinia, quibus tùm excindendam Tyrum ab Alexandro fib. 1.6,2. 1.2.V. I. 1..... 1. w Macedone(quem enim alium nomine Kithim ibi intelligas) 71. v. 1, tüm expeditio ejus adverſus Babylonem prædicitur. Quo pro- 7,9, 5 cul dubio alludens autor primi Maccabæorum libri Alexan- „. F. drumè terra Kithim egreſſum ait, Philippumque ao Perſea Ki- thiorum Reges nominat. Enimvezo à Kithim origine has voces? Arei, Kadετα εαάↄα⁷‿dν⁸s, non diſcerno,& gentes denotare ar- bitror, quas Kithimpropagarit., Nam quidem illarum videtur diſcrimen eſſeid magis in enunciatione colloco, quam in ſignifica- e ionis aut originis conſideratione. Verba ſunt Reineri Reinec- n Hfloria. 2er? Ae cii, apud quem plura de his videas licet. Illud adhuc ex eodem ulia 21 p 3.10 addo: Vero ſimilimam eſſe conjecturam, Macetas cum Dodonæis in iſta loca veniſſe: quandoquidem cognatæ fuerunt, gentes Do⸗ 2„ 4. gonai& Macedones, profettæ nim. ac propagatæ à duobus fratri- bus, filiis Javan, Kithim& Dodonim. Conf, omnino Bochart. in Phaleg. 3 §. V. DE 4 — ☛ ⏑⁴—.,— n Nacetl. ita termn vocatmele Slona(C wweſunc. e aliialte. lone Oltici n regen tx a diila eftt) Itru ral vayxain ſlusfuin eto, nomi- naternum nque iſe i- m ſentente „fllio lauan one diſett Alexanin i intellis Ir. Copfo- Ibri Alexal- ao berſeaki ine hur voten Amutareur um viudet Ar in gniſta leti Reiner uc exeoder um Duumii gentur Aobus ftun nino Dochat 23 5e DE TEMPORE REGNI MACEDO- NICI. On autem animus jam nobis eſt, de Macedoniæ ſtatu e- 1 jusque mutationibus univerſis agere; ſed de iis tantum- modo diſſerere conſtituimus, quæ ad regii Principatùs Macedo- num, quamdiu ille duravit, formam tum internam, tum exter- nam pertinentia in veterum monumentis conſignata reperiun- 2. tur. Quousque igitur in rebus Macedonum cognoſcendis a- ſcenderelicet, conſtat eos ad Perſen usque ſub unius Principa- tu vixiſſe. Is vero Principatus à Carano Phidonis Argivi fra- tre cœptus, uti haud dubio exitu terminatur; ita initium ſold 4 auctoritate conſtat. Qaptivitatem perſei Petavius collocat Rat. temp. in A.V. 586.Ol.z.ann. 1. Per. lul. 4546. Ante C. N. 168. indeq;„. 2. 1, 2. retro ad initia Carani annos numerat 646. Sed hoc initium,ut„. 17. ipſe fatetur, non eſt extra dubium poſitum. Herodoto certè, Lib. VIII. non Caranus, ſed Perdiccas à εταμνε ⁵ντνν Maxsdeuν nr woovvida dicitur. Fortè quod is primus nomen regium in- Polob. c.14 Macedoniam intulerit: ut Solino viſum eſt, non improbabili 2. Ber- 3 conjecturà, ſed quæ non unum ambigendi locum relinquit=³*. iορ2. d Ju- Quid enim quod Pauſanias& Euſebius expreſse Caranum Ke- ſiin. VII gem vocant; atque hic Perdiccam quartum Macedoniæ Regem 2, r. 3 ACarano facit? Vellejus non minus Regis nomen Carano tri- 1ib. J. c. 6. buit, ita feribens: Circa quod tempus Caranus, vir generis regii, v. ſextus decimus ab Hercule, profectus Argis, Regnum Macedoniæ 3 occupavit. Spectat etiam huc verfus Auſonii: Et Caranum, Pellæa dedit qui nomina Regum. Sic vero diſſentientibus ſcriptoribus nec duratio hujus regni XXXIIE certis terminis ineludi poteſt. Cum præſertim Regum inſu- 2,. 4 per ipſorum(duorum XXXIX. Anonnullis, ab aliis, velut a Iu- Ad Euſeb. ſtino, pauciores multo computantur) enumeratio tàm diversè Ʒ2⁊ͥ Tin apud veteres inſtituatur. De qua re poſt Scaligerum& Peta- Can,. Ifag.I. Vium, qui Seriem Regum Macedonicorum&Dexippo, Diodoro, 2.. /G. lib. Euſcbio, aliis, excerptam exhibent, prolixs diſputare nihil atti- 3.. 53. net. Illud notandum ad peculiare inſtitutum pertinere, quod T 2 Cle- 32(n6)56 Rat. temp. Clemens Alexandrinus ſcribit duraſſe Macedonum Monar- p.. 2. 4. chiam annis 312. diebus 18. initio computationis facto ab Alex- 4.G p. 2. andro M. fine autem in exceſſu M. Antonii conſtituto. 7.2.c. 14.§. VI.. ca ⁵ MACEDONES FUIERE SUB REGIBUIS, ner,enre SED MAIORE LIBERTATI UIMBRA, QNYAM donicas. COEIERE GENITES. & poteſtate Regum: ſed quæ à dominatu cæterorum popu- lorum, Orientalium præſertim, adminiſtrationis temperamen- to receſſerat: legibus& inſtitutis populi liberioris nonnihil ad- TV,7, 30 ſtricta. Macedones, inquit Curtius, aHueti quidem regio impe- in Aial, Phil rios ſed majore libertatis umbra, quam cateræ gentes. Hine & Alex., apud Lucianum Philippus eos vocat sAsvbeess audee.& Her- VIII,, 14. molaus, apud Curtium; Miraris, inquit ad Alexandrum, ſili- lb. IV,p. Deri homines ſuperbiam tuam ferre non poſſumus? Caliſthenes 265. vero apud Arrianum, comparans Macedonum principatum- cum dominatu Perſarum; s Giæ, ait,&⸗ρα νεέ̈ιμρ Maxsdcve- dęxoyrerg Jusενλονν. Maiores Alexandri non vi, ſedlege impe- rium in Macedonas obtinuerunt. Quo procul dubio& illud è Dexippi fragmento, quod Euſebius lib. 1. Chronic. adducit, per- tinet, apud quem Philippus Amyntæ(quam vero is aliàs tyran- nidis cupidus fuerit ſatis notum eſt) audit: Oedταο ⁊ε aπeναννα xedεaν σ en, Cuncta decenter(ut oportebat)& jux- ta ordinem ſ. conſtitutionem(puta, Majorum) faciens. Exem- plum ejus rei in judiciis præſertim adminiſtrandis evidens eſt. Curt.V, De capit alibui enim rebus vetuſto Macedonum mod inquirebae 5, 25. orercitus: in pace erat vulgi- nihil poteſtas Regum valebat; niſi in nor. aa Prius valuiſſet autoritas. h. e. Rex pro poteſtate necem reo in- Curt. l.c. ferre non poterat, niſi prius populo approbaſſet ſententiam-, Ab,VI... reumqus jure damnari perſualiſſet uti hæc exponit Freinshe- mius. Quod etiam ſolicità curà multisque verbis Alexandrum feciſſe videre licet apud Curtium. Vi itaque hujus legis atque inſtituti, producti coram toto exercitu cauſam dixere Philotas, 8. Demetrius, Uit itaque Macedonia, quoad rerum potita eſt, ſub imperio —— 4 i Moax. d ab Ak. uo, Gl Ca lubimpeld rum popu-. peramen- nnihilad.- egio impe⸗ „. Mic ac.& Her adrum ſ Caliſthene ncipatum Maxshe ꝛdlegeimye dio de ilude dduct, yer alistyrar⸗ „ ramu bat,&ejuh 78, Exer ridens eſt inquirels lebat; u cem reoin ntentiam it Freinöte lexandfm legis athue— elibra, Nererrius 26u,)80 Demetrius, Alexander Lynceſtes, Amyntas& Simmias, atque per ejusdem exercitis ſuffragia vel damnati funt vel abſoluti. Exemplum hujus moris apud Probum quoque in Eumene: Hic, c. 5. v. T. qui deſeruerant, exercitu fuſfragium ferente, capitis abſentes conf. Diod. Tamnantur; in bis Eumenes. Ex eodem inſtituto provenit, Sic. lib. quod cum Alexander ob cædem Cliti ad moriendum obſtinatus XOIII.& eſſet, Aaceaones, quo minus cædis puderet, iure interfedtum Cli- Juſt. NIII, tum decreverunt, ſuà ſcil. ſententiâ judicioque correcturi, quod ę, 10.& temeritate Regis admiſſum erat facinus. Neque iſte mos ad XIV,„y. Alexandri ſolum tempora; ſed ad ultimos usque Reges dedu- Curt. VIII. ctus eſt. Cum enim Philippus Demetril filius, qui penultimus 2,12. regio imperio Macedonibus præfuit„Leontium variis contu- maciæ ſpeciminibus ſibi convictum in vincula duci juſſiſſet-, 01 ππαε⁶μσςσ d εσσεκανρσνρ ᷣꝓ‿απνι/ειμαάε αέε τQ Qa⁵αςα κ Pol)b. Hiffe zaAsurs, un Luehe dorar rou⁴οᷣνςκεν Oν‿σ◻σν d yads- p, 27. utror e‿⁵ννα/⁹ς μ⁄ 511 vo., 22ei aude,ah,, 2æaεννκαςσσνεέεαια τ‿. Cetrati Regem per Legatos ora- Sere, ne ipfis abſentibus de accuſatione illius vellet cognoſcereee alioquin pro ingenti contumelia fattum Philippi ſe dusturos, atg mnino haud probatuvos. Ita quidem Caſaubonus vertit. Nico- laus vero Perottus in hunc modum: Scutati miſere ad Regem Legatos precatum, ne prius de Leonrio iudicium ferret, quam ipſt veniſſent. Aliter exiſtimaturos ſe contemni à Rege, ac pro ni hilo baberi. Aαον(addit Polybius) aei Jur losdvrn yopiae Maxsdoues ess 3 QacA. Sic enim Mauedones æquo iuree eum ſuis Regibus ab antiquo poterant uti. Quæ ſatis apertè coar- ttatam certis finibus dominandi licentiam arguunt. ä, NON VERAM MPERII MIXTURAM, SED REGNUM vòuον FLIISSE COL . LIGITUR., X adductis Arriani Curtiique locis, ut& illo, quo idem Cur- Qtius narrat; Macedones ſciviſſe gentis ſuæ more, ne Rex pe- VIII, 1, 189 Aes venurtsur aut ſine Aelectis principum amicorumque, Gro- de J. B. G 3 tius. 5, 20½ 4 b 8us)5 1 cius veram aliquam Imperii Macedonici mixturam golligit-- Quod quidem an omnino ita ſe habuerit altioris eſt indaginis, quam ut ego quicquam hac in re decidere audeam. Illud certo eſt certius Principatum Macedonicum, Regnum, uti Ariſtote- les appellat, 2 vOεμον fuiſſe, Macedoniamque unius Principis imperio ſubjectam, ſed qui antiquis ejus gentis legibus prohibi- tus fuerit, ne poteſtate ſuà abuteretur. Cujus libertatis ſuæ haud immemores milites Alexandri, cum is à patriis moribus deſciſcens, peregrinis inſtitutis Macedonas ſuos imbuere ten- taret, reluctare ei atque obloqui haud dubitarunt. Ita enim de 1 Vh 6, 9- eis Curtius: Hæc luxu& perogrinis infecta moribus veteres Phi- ppi milites, radis ratio ad voluptates palam æverſabantur; 10- ti·r que caſtris unus omnium fenſus ac ſermo erat, plus amiſſum verſ. 11. vistoriâ quam bello quæſitum e&ſſe. Addit deinde idem: Alexan- de non ignarus& principes amicorum& exercitumgravitér gf⸗ fendi, gratiam liberalitate donisque recuperarèe tentabat. Sed VIII5, 22. opinor, liberis pretium férvitutis ingratum eſt. Facinus Poly- VII5, 3. ercontis apud eundem videas licet. Ut& Orationem Cal- ſog. liſthenis, quam Arrianus quoque refert. Ex quibus aliisque lo- 1ab. W.p. libertatem ſuam vindicatum iviſſe Macedonas manifeſtum 1 264ſes... NIII. REGES TAMEN FACERE CONTRA voOLUNTATEM SuBDITORUIM POTE- 8 RANT, ET SOLEBANT. Uanquam& illud notandum; Reges nunquam adeo his legibus atque inſtitutis quæ à majoribus ad ipſos pervene- rant, obſtringi ſe paſſos fuiſſe, ut non ſubinde contra eos mores zmmutare aliquid aut patrare auſi fuerint. Hine Alexander pervicacià ſuâ licet non ſtatim, nec ab omnibus, ut Perſicos mores imitarentur, impetraverit„ ſucceſſu tamen temporis& apud maximam ſuorum partem, ut id fieret, tandem obtinuit, nequicquam frendentibus ccæteris. Et quamvis accuſari vetu- ſto modo apud populum rei capitalium criminum debebant, non ſemel tamen à Regibus in legem hane peccatum reperias. Videl. dollgee ündagu Uludcery ti Aülte 5 Prid dusprohne dertatis l lis morbäh abuereten⸗ ltaenim e zterer pl entur, to amiſum à: Alexan. graviter tabat. M cinus Dol ionem Ci- aliisquel- manibeltu NIAA IE um adeol- s perene⸗ 1à 605 more Alexand- „ut Palla tempobit em obtünulh ccuferi el m üebehan,. unnxqenas Läg —— b 66 39) 8. 3 Videl. ab Alexandro, qui Parmenionem, miſſo Polydamante, per Cleandrum cœterosdue duces Ecbatanis interfici, ne accu- ſatum quidem, multo minus damnatum, curavit:& Philippo Poly.V. Demetrii filio, qui Leontium, importunitate militum ſtimula- tus, celerius quam ſtatuerat, interfecit. Quanquam deinde ptolemæum, qui ſolus ex conjuratione Apellis& Leontii fuper- crat, non ſine Macedonum conſilio necavit. *§. IX. REGES PFR SUCCBSSIONEM RE- GNUM ADEPTI.— Egia vero apud Macedones poteſtas, qualiscunque illa fue- IXLrit, non electo ex pluribus, ſed aſſumto è domo regia certo ſucceſſore, per poſteros hæreditario jure propagari conſuevit. P. M. 503⸗ Pol. F.p. Im. ſ0ſ⸗ Unde Plato Macedoniæ tribuit apx&ν ℳ%0, n Ec, de ap. Laert. Aεε ανea Ka he sενl,. Quod inſuper ſeries continuata in Plar. p. & vix interruptus ordo Regum ab eadem ſtirpe deſcendentium 2365.& 291 oſtendit. Idque traditum eſt arcano quodam fato contigiſſe; juſtin. VII, cujus pignus per ſuperſtitionem credebatur conditorium Re- 4, 3. Suid. gium, quod Perdiccas Argæa filio moriens indicaſſet, quoque n voce G non ſua tantum, ſed& ſuccedentium ſibi Regum oſſa poni juſſillet, Ka esS⸗. præfatus, quoad ibi conditæ poſterorum reliquiæ forent, regnum jufi. VII, in familia manſurum. Et hoc etiam populo gratum: neque 2) 2. Macedonum Phalanx alio impenſius gaudebat, cum poſt Alex- Cuyt. X,7, andri mortem in Aridæum decus Regium collatura eſſet, quàm in eadem domo familiaque imperii vires remanſuras eſſe: here- ditarium imperium fiirpem Regiam vindicaturam: adſuetos ſe nomen ipſum colere venerarique, nec quemquam id capere, niſe genitum ut regnaret. §. X. PRIMOGENITHS PLERUMOVE SuCCEDEBAT. TN ſuccedendo illius potiora jura erant, qui cœteros naſcendi Lordine præceſſiſſet ‚more vetuſto Macedonum, Ad quem, Perſeus quoque apud Livium provocat: Regnare utique vis, inquiens 15. XL,9. N inquiens ad Demetrium, huic Pei tuæ obſtat ætas mes, otſiat AL, I 1. gentium ius,obſtat vetuftus Macedonum mos. Et paulo poſt: 2. pit regnum,& quidem ſceleratè cupit, qui tranſcendere Fane ordinem tatis, naturæ, moris Magedonum. E. De XT, 12. Ordin. moris Macedonum. Eademque ferè De- 1 1 5 25, I5e nunc ſerare regnummec ambigeré unquam de es forſitan debeam, quia minor ſum. Neque tamen adeo perpetua conſtansque fuit hæc conſuetudo, quin ab ea potuerit anteceſſoris judicio recedi. Idque factum etiam fuiſſe à Ptolemæo, qui ex Alexandri ſucces- V2 2574 ſofibus Egyptum obtinuerat, annotat luſtinus. Hinc ohſer- Jaſtin. IIh vare licet, plerumque ei, quem ex diberis ſuccedere ſibi quisque 2, 5. VII, voluiſſet, ante obitum Regnum tradidiſſe. Iints ante me Pater 4, S: eſt, gloriatur apud Livium Perſeus, G& ut Aia ſit, DOeos rogo; fuper- XI, II. ſter ei ita finſi merebor ut ipfé me eſſe Velit? hæreditatem regni ſe Liv. XL, pater tradet, agipiam.(Quin& Philippus ipſe qui viventi De- S6,& ſi*³ᷣd. metrio Perſeum judicio ſuo prætulerat, poſt necem Demetrii agitavit, quemadmodum ademtum Perſeo imperium ad Anti- gonum transferret, ſed id conſilium morte Philippi eſt inter⸗ geptum- 3 . S XlI. SALUTATIO NOVI REGIS. WRanslato in ſucceſſorem imperio, ambitiosè occupari con- ſuevit officium ſalutandi primùm Regem,& ei comitis atq́; ſatellitis vicem exhibendi. De Alexandro Lynceſte ropi filio Curtius: Eum in Philippi cæden coniuraſſe certum fuit; ſéd quia VIII,é6. primus Alexandum Regem ſalutaverats fupplicio magig, Quam 3 crimini fuerat exemtus, Servante Rege in éo guſticium dignitæ- XL, 2. tis fuæe ut Iuſtinus annotat. Arrianus id factum eſſe ſcribit; Lib. I.b. ên r Tparoic]s i Pi Aero av Qiuν εeνς ¹ν*ον,(r e³dn Oi- 22. JO urr S⸗ 6rε«νεινσς, or Haeexa uenaoAsnger 2r ei G gaAesa. Quod primus amicbrum poſt Philippi obilum ad ſe (Alexandrum) veniſſet,& thorace indutus eum in regiam comi- tatus eſſet. Quod hie de Thorace ſumto refertur; ex eo milita- , I4 em hubitum comitantium primò Regem colligo. 8* 5 de ens elea⸗ metrius mox repetit, agnoſcitque: Ego, quemadmodum nes Neege Meleage ty. lol hellat, Dtolon veni (tol ſatel comi hes, lhha lo golk g. nuere fahnn duelen de aamuumn, ſtan hum itansquefu diciorecedi andti ſuccss Hiac ohfer libi quisqus vene Late, Cogi ſäper- tem regmf WventiDNe. un Demetti um ad Mir ppi eſtinte 318. occupaiicon⸗ ei comiiah e Kroc ſutiſid guu agis, Munl an dignits- elle ciit: esw Lre0 gi. regiumun veo miltte Jeteou, 0, Namd 6 Males⸗ A6n 80° Meleagro Curtius: Cum Aridaus Alexandro fubſtitheneiup: Aieleager thorace ſumto capit arma, novique Regis ſatelles ſequi- tur. Iuſtinus XIII. 3, z. de his ita: Pedites Aridaum Rogem ap- pellant, ſatellites que illi ex turba fua legunt. Refero huc quæ de Ptelomæo Lagi ap. Iuſtinum: Etiam ca res amorem populi ju- veni Ptolomæo(Philadelpho ſcil.) conciliaverat, quod pater (Ptol. Lagi) reono ei publicò tradito, privatus ofcium Regi inter ſatellites fecerat. Quod procul dubio de hoc officio primo die comitandi Kegem intelligendum eſt. §. XlI. REGUIM INSIGNIA EIT OKRNATUs. Rs ipſi exacto à civibus juramento, quo promittebant, ſe Curt. 4, in Regis poteſtate fuluros:& præterea vulgus inaugurali 7, 9. veluti oratione pro concione hortati: coœtero apparatu cul- Juſtin. I, tuque civili& modico utebantur. Hinc de Alexandro& He- 1, 9. phæſtione Arrianus: Luμεα‿ du O τ d̈ᷣτ εσιαμι Sari Curt. III. uterquè corporis cultu erat. Primus autem Diadema, inſolitum 6,19.& VI. autea Negibus Macedonicis, cum religquo Regum Perfarum ba. 5, 2.— bitu aſfumſit Alexander. A quo id deinceps usque ad finem Re- ſi 5. II, p. m⸗ gni Macedonici cœteris regibus eſt uſurpatum. De Aridæo 115, Curtius: Obortis lacry mis diadema detrabit capiti: dextram, Jußt. XII, quã id tenebat protendens, ut ſi quis ſe Aigniorem profiteretur, 3„9. Curt. XII.5, S. acciperet, Et Herodianus Antigonum arguit Alo0O ν VI,, g. uiuς‿μεννν, εα σνουνσϑμνει mπmνdνσν Das disl va⁴a da) X, F, 20. aε‿νmμαm G- Maxsdoνααν. Quod quo Liberum Patrem rdpræſen- J), 7. taret, pro cauſia& diademate Macedonico, hederam capiti cir- cumdederit. Conjungitur hic cum diademate Cauſia tegmen capitis regibus Macedonum uſitatum; unde Caracalla quoque eerodian. Imperator cum Alexandrum M. æmularetur, id ſibi aptavit. 19, 9,„†. Vide plura ap. Briſſonium, de aævσα Aiadαμαάνςαρ Fue- lib. I.p.m. runt tamen Keges Macedonum etiam antequam Alexander in 32. peregrinos mores deſciſceret, regiis infignibus à cœteris di- 17,„, 11. ſtincti. Cum Tyrum oppugnaret Alexander, zegio inſegni(in- 2 quit Curtius)& armis fulgentibus conſpicuusunus præcipud telis petebatur. 1 6(122) 8☛ Lib. Wyp. petebatur. Arrianus nominatim Alexandrum arguit: 37* 255. Tnv, aldae,² NVu Tegun* Jan verinuuεαν au¹ 2„ Aslde 0 viCo a Aa] Poges& εα La νQ 6*οεαν. Quod Cidar im Perſicam, iis quos vicerat ademtam, cum eo ornatù quem ipſé olim viclor eſtare ſolebat, commutare non erubuerit. Hunc locum Tertul- de pallio lianus procul dubio in oculis habuit, cum de Alexandro ſcribe- cap. 1. ret: eum triumphalem cataphrattam amolitum, in captiva, ſa- rabara deceſiſſe. Quisnam autem fuerit hic ornatus quo Rex à cœteris dignoſcebatur; ego nunc quidem haud facile definive- rim. Uti nec quæ equorum Alexandri inſignia, de quibus Curt. 8, 1. 16. Alexander Omphi Indorum Rogi, 30. equos ex. ſuis miſit, cum iisdem inſignibus quis aaſueverant, cum ihſum veberent. Arrianus ſcribit Alexandrum in prælio ad Granicum agnitum eſſe à Perſis reν Ʒπτα⁵ν Aaumνεεeτντ Plutarchus hunc ſplen- dorem armorum ad galeæ ſingulare ornamentum refert:** 7 ard„ dS vedec S Talrn Jarsune, c 54⁵1εεεν eis ues m ee‿ν Ʒ‿νννεττντινm¶ μικέεε Hauuα dy. Erat Pelta inſcgnis 2 galeæ jubä, quæ hinc inde pinnas directas habebat candore& maæ- gnitudine ſingulares. Harum pinnarum unam cum criſta Spi- thridates barbarbica copide ei avulſit. Eodem Plutarcho re- ferente. Unde conſtat, Macedonum reges pleraque regii fa- - ſtigii decora, in armorum elegantium fulgore conſtituiſſe-- „Quanquam eosdem(vel ſaltem poſt Alexandrum) etiam veſti- conf. Diod. mentis ejusmodi fuiſſe uſos, quibus ab aliis dignoſcerentur in- lib. MVII. dicat locus Curtii, ubi Perdiccas Regiam ſellam in couſpectum- Lib. I. p. 41. in vita A- lex. P.m. 1124. vulgi dediſſe ſeribitur, in qua diadema veſtis que Alexandri cum X, 6, 4. armis erant. Eandemque illam veſtem Aridæus deinde indutus Curt. X, eſt, quo videlicet ab omnibus ex ipſo habitu veſtituque Rex de- 7, 13. claratus adgnoſci poſſet. Ex perſicis autem moribus tractum hpoc facilè conceſſerim, cum alias munditiei exactioris inſtru- mentorum Macedonum Reges egiſſe incurioſos, certum ſit, niſi quatenus frugalitas illorum Perſico luxn inquinata eſt: quo de, vide ſis Briſſonium, J. XIIIRE- 7 ——Q———— agit:n 9 150 uihs à REGlIA SEOES. im bertm, drbe Os Regum Macedonicorum primum Edeſſa fuit Emathiæ cum Tenl urbs, quam Caranus non ſentientibus oppidanis, propter im- Jaſt. III, andro ſerbe brium& nebulæ magnitudinem gęrégem caprarum imbrem fugien- 1, 7. 5. mncnaiſe tium: ſecutus, occupavit; revocatusque in memoriam oracali, quo 1s quo kal iuſfus erat, ducibus capris imperium quæréné, rogni ſedem ſiatuit. ele desaune Poſtea vero Pellam, Bottiæorum quondam urbem, regia ſedes quibus Om translata. Unde pellavetus Macedonum regia, ubi etiam con- ſur mißt ſilium Philippus Demetriĩ f. de bello contra Romanos delibe- e,e rans habuiſſe, dicitur ap. Livium. Et Philippo Etolorum defe- XLII, F1. ... 1¹. ⁸ magnitum Ct. Pellæ bibernanti allata eſt. Eam vero maxiiue illuſtrem eſfe- iν. dunclhler ciſſe alumnos Philippum Græcia domitorem, Alexandrum vero X XVI, reſent ha etiam Aſiæ, Mela memorie prodit. Unde& Pellæus luvenis 25, pr.&f. „ ap. Poetam Alexander audit. Iluus Pelleo iuveni non ſuſſicit or- Q kole gente hir. Et Claud. in Paneg. de IV. Conf. Honor. Fertur Pellæus Jjav 77, 2 uſam 4 Eoum Qui domuit Porum. verſ. 374. Egregium urbis hujus S 4 16 ndure& ma ſitum Livius deſcribit, ubi etiam narrat Paullum Æmilium- 4163 m criſta èqh Conſulem ſitu urbis undique adſpecto, advert e, eam non ſine X.++, 46. Plutarcho n cauſa delectam eſſe regiam, quippe; quæ nec ́ppugnanee externo 5 45. aque fegu. aditum ab ulla parte habeat; nec, ſi quem ibi Rex includat, ullum conkiuuſe⸗ miſ per facilimæ cuſiodiæ poutem effugium. Gazam regiam quoq; jeim ſchr co in loco fuiſſe indidem diſcimus. Miniſtros Regis quotidie X,§,„. oſcetentul w in Regia comparuiſſe ex Curtio intelligimus: Ect priſtina qui- naunſhellun dem Regis ſpecies manebat, nam legati gentium Rogem adlibant, euuariun& copiarum duces aderant: ac veſtibulum ſatellites armatique nde incuu- compleverant. De Sella Regis notabilis locus ap. Curtium, ubi VIID 7, qve Rexd narrat Alexandrum militem quendam frigore torpentem, in VU. ſeq. pos trafun ſede ſuà penes ignem juſſiſſe conſidere. Eum vero recepto ca- gioris ittn- lore vitali, ut regiam ſedem Regemque viderit, territum ſurre- , cettum ſh xiſle„ab Alexandro bono animo eſſe juſſum, ſubjungente; pſi Arr. 1. II. mqpuinandh in ſella Regis conſediſſe non ut ap. Perſas capitale fore. Quam-„. 495. vis poſtea illi aεᷣμιμάνμνϊ αι καmιν, qui regiam ſedem invaſit, Diod. lib. non impune id fuit, eo quod ſe malum, quod hac re portendi X ViIp. rebatur, Alexander in ipſius caput verſurum ſperabat. Poſt m. 1124. vai 8 ve. A u4. 8 mortem Alexandri Perdicca regiam ſellam in conßßectum valgi dedit, in qua diadema veſtisque Alexandri cum armis erant; vi- delicet ut hiſce rebus majeſtas Regis veluti repreſentaretur, do- Cuot. X, necnovus Rex electus fuiſſet, Ita veſtis ac diadema Alexandri 4 5 7. 5..... 2 quoque in tribunali poſita„ cum ipſo unctioni vacaret, veluti 6,4.. 15 conf. Corn perſonam ejus interea ſuſtentura. O9vo Sacileiov autem-, . 83 3. 1 re, 4N. e Eae. Alexandri ex Ariſtobulo Arrianus deſcribit: evah xlννας εᷣα p1. VII, Te9ε ⁸“ ⁊½ becis de*νοοαςς ε ‿ ν 20 Qνεέε⁵σμmο p. 295. 4u⁴εντο. Fuilſe ab urraque ſolu parte lectos argenteis pedibus TLI, 10. iumixo⁵„Juibus amici circa eun inſidebant. Perſeo ſellam ebur- pr. neam, cum jus diceret, de more poſitam, ex Livio cognoſcimus. 8. AlW. VENERATIO AC ClLTUS REGUM. STATUEÆ EORUINDEM. Olbiltoru erga Reges ſuos veneratio, fincero quidem maxi- Omèatque ardenti affectu; ſed ſimpliciſſimis externi cultũs pignoribus declarabatur. Curtius, ingenitanm Buic genti erga Regers ſuos venerationem nominatim commendat; adeò ut præ- ſentia ejus facilè omnem militibus præſentiſſimi periculi cogita- Surt. VII, tionem excuſlérit. Inde Macedones ab Illyriis prælio pulſi rege 2 ſuo Europo in cunis prolato, acrius certamen repetivere. Miſe- 5, 5e, ratio eos infantis tenebat, addit Iuſtinus, quem, ſi victi forent, 7 3. 9. 1. caprivum de rege facturi videbantur. Egregia Philippi atque . ELyſimachi fratrum facinora, quibus flagrantiſſimum ſuum er- ga Regem amorem teſtati ſunt vid. ap. Curtium& luſtinum-. Studii quoque erga Regem haud exiguum, ſed fortaſſe ex nimia & degenerante ſolicitudine profectum argumentum eſt, lex illa Macedonum, qudâ cautum erat, ut propinqui eorun, qui Regi infidiati erant, cum ipſis necarentur omniumqgus devota erant capita, qui fanguine tales contigiſſent. Veruùm licet in ſecurita- tem capitis regii condita lex iſta ſit, quo magis abſterrerentur tantum facinus auſuri, ut qui parentes, liberos, propinquos omnes ſecum in perniciem tracturi eſſent, crudelitatis tamen potius quamjuſtitiæ nomen meretur ejus executio; unde ſimi- les Perfarum leges Ammianus Marcellinus diras& abominan- Aas II, S, r7. VI2 2,35. XV 3. Curc. C, 11, 21. I. 9, 6, 29. via. Grot. de J. B.& P 75,21, 15. 71, 1 aus ve Cuoda totqus gnari rent) ealtra Mitte tium u mag eum truci Alexa rum dro, ball Aler. andti eler Cot Alir nil Aog Ale, ſuo⸗ donid regit, Gd ratic T89 us dem ſunt 2&*, 0g2 hecum uni mug erant;9l entaretuh h. ma Aleanii caret, nui 7äesoy autau. 7*Abas An a'm’ eran — 2* —— 6 enteis peulu ſellam ebu- ognoſcims SGUM. dvidem maxt xterni cultö genti erg d adeò uta ericuli cdgig b rlio pullireg etivete, Aſf⸗ ſivilhſum, Philypingge num luumä⸗ & luſtinum alſe ex nimi melhlexilla , qui Re devota eyant tin ſecurite terrerentul jncl propüm litatis ame- 0 zunde li I umin 493 b 80n5 das vocarſ, per quas ob noxam omnis propinquitas periret= Quodanimadvertens Alexander, cum, poſtquam Philotam torqueri fama vulgaverat„ ivqui Parmenionem propinqua co- gnatione contingebant, partim ſe interficerent, partim fuge- rent, legem hanc atrocem veriti, ingensque terror per tota- caſtra diffuſus eſſet, legem ſée ſupplicio conjunctis ſontium re- Curt. VI, mittere edixit. Quod ipſe repetit atque confirmat, ap. Cur- 17, 20. tium ad Hermolaum inquiens: Olim iſtum morem, oscidendi PIII, S, 15. eum ſceleſtis inſontes propinquos parentesque, folvi. In quo magis ad humanitatem acceſſit, quam ſi rigore legis obſervato cum nocentibus innocentes exemplo Artaxerxis Mnemonis trucidaſſet. Tanram autem porrò venerationem magnitudinis Alexandri fuiſſe, Iuſtinus autor eſt, at eriam per veſtigia mulie- 75 A, 2,55 rum favor facrati eius nominis quæſitus fuerit. Et ea in Caſſan- 772, 45, dro, Antigono coœterisque, verecundia fuit, ut, eum opes regias dh n 4 baberent, Regum tamen nominibus æquo animo caruerint, quoad 2 10. Alexandro iuſtus hæres fuit. Deæmulatione inter milites Alex- Su. andri, cum is ob vulnus aeceptum lecticà militari geſtandus eſſet, eamque ꝓroſe quis que eques pedesqae ſubire certaret, vid. p Curtius. Et tamen hi, etiam cum alloquerentur Regem, non- 5F0 5. alium ei honorem exhibebant, quam ut caput aperirent. Ue milites viderunt Canum detrabentem galeam capiti(ita enim Regem ad loqui mos*ſt) bortari caperunt, ur cauſam exercituirs„ ageret, notante Curtio. Et quanquam enixè cum maximo 1X, 3, 4. ſuo ac aliorum periculo contendiſſet Alexander, ut a Mace- Ca,. 111, donibus adoraretur. Ketentus tamen eft ab iis mos ſalutandi 56,S ſ2 L. regis, explosäà adoratione. Salutatio iſta perficiebatur, more- erian. i9. Græcorum, oſaulo dato. Calliſthenes ap. Arrianum, cum ado- 1. 4 263. rationem ſolis Diis convenire aſſeveraſſet, infert: ⁊89 aueα Juſtin. XMlI. rsςα ιαʒesοειριςν ασσνοςι τ‿ Aœσ πποωπνι hominibus a Salutanti- 7, 3: gus oſcula dari. Quod mor 6‿α&άνQναμ*ς ααονσααι vocat:& tan- Lib. Ep. dem cum cœteri adoratum prius Alexandrum eſſent oſculati; 26„. ſunt qui ſcribant, addit Arrianus, Ka ernv, ac&g aAƷ‿τν nu⁸ dg. 2603 rromt, dias iuas ue*, ne Car di TI Siuu 1g wescA. Lib. I2. Hovſg&l⸗Ae Oic as esεοανννννσασηπηë Cum ropinandi ordo P. 267* B 4 — b 2380 n5 5 ad Caliſbenem veniſfet, conſurrexiſſe quidem,& phialam ebi- biſfe, propius que accedentem oſculari voluiſſe, ador atione prærere miſrä. Indeque repulſum ab Alexandro dixiſſe: Qaiual⸗ Aaε,ον εᷣτενmενν Se oſculi jatturd factà aiſcedere. Hane vero ſalutationem Regis oſculo manũs regiæ factam colligi- tur ex Curtio, qui Alexandrum in ledo decumbentem à toto ex- X, 5, 3. ercitu ad ultimum perſalutatum eſſé memorat. Cui lucem affun- dit Iuſtinus, referens: Alexandrum milites ſuos omnes, cum pro- XII, 15, 2. latus in editiſimum urbis locum eſſetrad conſpectum ſuum admiſis- ſa, oſculandamque dextram ſuam flentibu⸗ porrexiſſe. Valerius V, I, I ext, autem Maximus, Alexandrum dextram ſuam ommibus, qui eam contingere vellent,porrexiſſe commemorans, ſeipſum ſtatim,& quomodo dextram Regis contigerint, exponit, ſubjungens: Quis autem illam oſculari non curreret, quæ jam fato oppreſſa, maximi exercitus complexui, bumanitate quam ſpiritu vividiore ſuffecit? Non admitti vero aliquem ad hoc oſculum indicio Arr VII erat, eum gratia Regis excidiſſe. Hinc Alexander contuma- p. 461. ciam Macedonum puniturus rals Ne σας 16ℳ11οꝝ* 5roinos I1, p. 407. Oen dντν αμέινοια Perſir ſolis ut deoſculari pſum liceret ſanxit. De quo Macedones conqueruntur: 49) OAG or,(ſc. neσσα‿) Mauε⁵οενιρν ˙⁸ επ ng 2εꝓσκντα άπνα τππ 1e. Re- p. 464. Pr. conciliatæ vero gratiæ ſignum ad oſculum rurſus admitti. Non lib. VI. p. uno tamen modo Reges à Macedonibus cultos ac ſalutatos, pa- 1⁰2† f. tet ex loco Arriani) qui eos, 18c O T 2 AXds, 18 64 — Pordraν, 189 Je T1&ενν ν dτm dn εsνα, alios manus, vid. ſuppl. alios genua, alios veſtem ipſius contingentes, introducit. Adjicio Curi. Erein. hic de Statuis quæ Regibus erigi ſolitæ; Symbola quoque Ve- 1, 14, 19. nerationis eorum. Tales Philippus Athenis habuit: Quibus Diod. LVl. poſt mortem ejus detractis, Athenienſes materiam earum in- p. m. 306. fœdos uſus convertere. Cum ludi in nuptiis Cleopatræ& Alexandri Epirotæ haberentur, XII. Deorum ſimulacra inve- a ſunt. Cum his& tertiumdecimum pPhilippi fignum divino habitu geſtatum eſt. Alexandrum Lyſippus& Pyrgoteles ære duxerunt. De quibus vide plura infra S. 18. Philippi quoq́; ſta⸗ tuam in templo Dianæ Epheſiæ ſubverſam meminit. 1 L A IN M * auur ac paydh pus cett comiiyi Carix) ſolcit millſe egitj c clet, I (aus dnal = — A 2₰ ½ vtorqu u din tantar tiame nina. tandi onma tau iruxia Rtbonc 627 8. . XV Malama.* h vICTuS AC Blll.E REGUM. Sane N conviviis Macedones omnis luxuüs expertes, ſolitique eX Curt. V2, Aaamchh. tenore diſciplinæ ſuæ, cui Reges quoque ſe ſubdiderantparco 2,3. 3— ac parabili viclu ad implenda naturæ deſideria defungi- Philip- P 5, 4. jen atnè. pus certe, Amyntæ f. teſte Iuſtino, fuit Rex armorum, qudm urenafh conviviorum apparatibus ſtudioſior. Et Alexander cum Ada Plut. in vit- eh uun Cariæ regina, exquiſitæ artis ſaporisque cibos atque bellaria Alex, ⁵§. uum aimiſ ſolicitè confici curata cum ipſis coquis& cupediariis ei dono he Valeti miſiſſet, ipſe quidem muliebri benevolentiæ comiter gratias unnnniem egit; cœterum non attinuiſſe reſpondit, ut pro ipſo ſolicita ſtatim, eſſet, meliores habente coquos, quibus ipſum olim pædagogus ubſungens ſuus Leonidas inſtruxiſſet; ad prandium iter antelucanum, ad uochpreſ cœnam frugale prandium. Ea de re in hunc ferè modum Plu- itu viwitimn tarchus:(ſc. AA4eᷣανε˙) 2Qι⁸ 3„ u‿εαι d, d t, lum indicl sra.ηος ε MXolc 497 A ε, ms 2 Aday Asxbei, er contum zv 3moνiαᷣ μάνπνκπ 2 Kaejas Hadi oαᷣꝶe d πι⁵εεν. ³c 28 aor rTain Cxεn OiXεονιναναμεν r △μ.α⁴ εαεινεειέα εαάς usoy AntseXeu yſun im duν* παμαανα, ν5, IAe doxzes Crαν õNHruvormarse 1Sd w l 6οροιη* Sd⁴ε½ τι⁸⁸„ 2p r8ra„ and» de*α⅔. GaArα‿νν n nunse 8 4 Sorοis,s eXeur r5 r audayν Asuiids dedosutisc 2 admit’ Nen T 4sy T0 Aε⁴ειον, vXTO2O d*, T9 92 7* Jeio, 3Xρα☚ alotato. siav. Ipſe etiam ſe militibus ſuis 7is oor að αν mαοτσ miia, 50u, n ſtit ap. Arrianum. Addens: 2a⁴ετι ⁴σ⁵ε oiſia E20! Jou G lib. Vy. r mam au elc 2vα ν☚uαμν eeih. Quin vilioribus etiam cibir 455. f. vcit. Ajicl utor quam vos qui vivitis delicioſius. Verùm victo Dario, e? Juſt. X uoque Ve ejus Aivitiarumque appardtum contemplatus, cum admir atione 10,2, t: Qubbu tantarum rerum cuptus eſſet; Luxurioſa convivia d3 magnifiren- Curt. V, tiam epularum ſectari cæpit:& de die convivia inire, quibus fæ- 7,2-. arum ig ane. minæ intererant. Tum demum intempeſtiva, convivia,& perpo. Curt. Wih nulacrainſe randi Pervigilandidue inſana dulcedo, ludique& grege? pelucun, 2,2, gnum diiid omnia in externum lapſa ſunt morem. AsAe³ 5ndal! rupiA- rgotels z0 dor L=ES d Maus*dνον T2 Je2iJaJcuislay 7 93 8G* 7 91 jquopee&rUTNn Jar aAlxεααQά ἀαναασν Qη⁴αεeνν Qux ex Dalechampii hic Sek. verſione ita ſe habent: Obſonatores ſervi primi à Macedoni- z bus 4. Athen. II5 34. in Alex. lib. VII. F.40. Deipn. I⸗ 3 14. IA,7, 15. Par. Hiſt. &n 5 bus invecti ſunt, ejus artis ſtudioſis, miniſtri ejusmodi quia ſup- Peterent ob infortunia civitatum quos in ſervitutem redege- 3 8*. ·.. rant.(Quæ annon aliter paulo vertenda ſint alii viderint. Vi. detur n. Athenæi velle indicare, quod aut in contumeliam, ca- ptivos viliſſimis miniſteriis adhibere voluerint, quæmadmodum Cyrus Lydos Subactos, armis equisque ademtis, juffit cauponas, & ludicras artes,& lenocinia exercere(v. Juſt.a, 7,.) aut ca- Ptivorum numerus& miſeria tanta fuerit, ut cumn ad alia fer- vitia ipſis opus non haberent, novum aliquod famulitii genus excogitare neceſſum habuerint. vid. Athen. XIV. 22.) Xeſcio Verò an vitiis Regis unius, ac non moribus gentis potius ad- ſcribi debeant, quæ ſubinde in Macedonicam temulentiam- acrius ſcripta reperiuntur. Ephippus Olynrhius libro de exe- quiis Hephæſtionis& Alexandri: Mausòε is ivey , esas àνεν⁵εεμρνεανανεαμ εεν⁴ἀàανε εmοσσσ, ‿ε⁹*μεεεαν r πεανανειεμιεινννυννσννααενρρ☛σ‿αυνμμ. 19) 1 ddνααεμα e,»—s- licν dαν μαἀεενi. e. Macedanes modeſtè bibere non didicerunt, ſed ſtatim vel in ipſis propinationibus vini plurimum hauriunt: quamobrem nondum remotis primis menſis jam ebrii, nullam percipere voluptatem ex cibis poſſunt. Alexandri certè nota eſt& vulgata in potando ſtrenuitas; qui etiam aliquando& Je voy Aydeα enus SeParoy dvgabaacas, Plutarcho teſte; Qui indidem uni convivio novem millia hominum adhi- bita notat. Quod Arrianus teſtimonio ſuo comprobat. Undę decedit admiratio ei narrationi quam Duris ap. Athenæum- texuit de Alexandro r. Je oxxocisc on Hyu⁴‿⅜α εsαν εεα 64G ε* ε³* d Qαυν Qop;Uꝶ ε⁶„XAu⁴deν αέ‿ννοε πν α μαα- riε. Quod 400 ducesaliquando in fellis argeiſteis veſte purpu- reâ ſtratis convivio exceperit. Et erat ſanè adhunc uſum egregiè accommodatus regii tabernaculi apparatus. Centum aurei lesti .—.. 3 d... (deſcriptore Curtio) modicis inter vali poſiti erant: lectis cir- cumdederat aulea, purpurâ auroque fulgentia. Elianus paulo 7 8AAe 9 7 2. 1 e plenius: ³ν 9s νεόνυ‿μμνοενέμεεοεσσ εςμν ꝙαϑχeρτςςα, ua- lo-ASe. 2 eude KAlen ayvsese e,* 56 A0½ xoo gon ss. H] Ke ni]ſo aα σmφννος νιmα) αοανςι μααιo sDyg vir lut antu⸗ G. iooue di ch'h; dernacull Ndam tra Amicb,e tuiab Ne Carano N terkoi mut, ge C Uuude: aadd rejätes fliu, lppi: kCleo 02 In cont clllgi Wer niohy 3 9 5yAg xu phun G. Yin⸗ junad g etkitunen n allinitam contometg, t,quemadn. is julliten 4 h ſuſtaſn t cun alan dd famuld NVV. 2u)¹ gentis pouu m temuͤlent us libro det 7„1 I ITud 1 4 Kcnn, Ee auß dezacda, enon diccn rimum kaunr im ebrii, n Nandti cettmn m aliquanbr „5,” woia;, Uie a homiauni om proba 1 3 ap. Atherau- ucha iFuit eabsuu u teis velleah unc uſum s entun anilt erit: lnr .Hliaus pu y durs, A 1 Nt dur3 29 an pug u 493 u9 5 dOis Haebaesui usα˙is. Locus vero in quo convivto necipie- bantu& accumbebant, centum habebat lestos, quorum unus- quisque argenteis pedibus nitebatur, ipſius vero aureis:& omnes purpureis ſtragulis erant ornati, variaque veſte texturæ barbaricæ& precioſiſimæ. Atque alibi: 3rv àε AAe‿αενεν¶ϑ⁶ Txnuj 2N⁴&ααe[˙e, LO d dlorae E su,vor, diAnOaA dr, 1 J0 Se Dov A⁴ſie Auεxv. a⁵ ,de s d 6οαρ☛G ϑμμἀ ηn⸗ &„) Cams rbn inAlα ‿α‿ιεα. Tale vero ta- jis XvT bernacuſum axærouraxAlvou Alexandrum jam antequam in, p. m. 9565. Aſiam trajiceret habuiſſe ex Diodoro colligitur, ubi epulum-,„9. 2 hen, Amicis, exercitús ducibus, legatis eivitarum, totique exerci- Deipn. ED. tui ab Rege datum deſcribit. Digna eſt de cœtero convivii à 14 2 Carano Macedone inſtituti deſcriptio, ab Hippolocho, qui in- 4 terfuit ipfe; relicta, ut locus hic, cui nos diutius non immora- mur, penitus exinde ſuppleatur.. . KVI. CONJHGES, NIPTIE, PFLLICES 38 RFGIS. Llud etiam antequam Alexander rer um poriretur, invaluerat apud Macedones, ut Keges sorum plures ſibi eodem tempo- re juſtas uxores adjungerent. Nam& Pbilippus multos habuit Jaſ. X, filios, ex variis matrimoniis regio more ſuſteptos. Uxores Phi- 9, 3. lippi: Olympias, Audata Illyria, Phila, Meda Cithalæ Thracis †, o„zmi- f. Cleopatra. Præterea etiam Concubinæ. vid. Athen. lib. 13.„% Freiusb. c. 2. Et ex illo Juſtini loco legatorum Perſicorum petulantiam ſupol. Curt in contrectandis regiis uxoribus ferro caſtigatam deſcribentis, 1.9, 72. 5 colligi poſſe videtur Amyntæ filioque ejus Alexandro plures II, 3. unà utrique uxores fuiſſe. Demetrium vero eo nomine Anto-„ Anton. nio prefert Plusarchus Irt S Xewu auais⸗N. D23 Halmws en9 uen 2 AAsedνες☚ᷣ„de,„ Se, Jole Manε‿dνεν agAsore yAαμε ναἀeνμνε louas Sœse Auœe, S u) IAsu. Au- 2 S. 48 α2ι d vva 1), eA α νε eορμα ſs- oAnuror. Quod Demetrius non lege vetanteꝛſed more à Pbilip- po& Alexandro inter Reges Macedonum uſurpato, plures, ſicut Lyſimachus& Ptolemaus, duxerit uxores, dntonius vero, quod R erat — Eb. VII. P. 147. X,OG, 2, 3- XVI,92. fiiſe. Var. 2II, 7. FIII, g. 2/. verſ. 25. n not. ad cit. Curtii loc. Curt. Ce⁴, 25.& 26. add. not. Er. Juſt IX, S* 2 28(30 5 arae apud Romanos inanaditum, duas ſimul acceperit. Hujus vero Demetrii Poliorcetæ conjuges videas ap. eundem Plutar- chum in vita Demetrii. Alexandri M. aliquot uxorum nomina recenſita vid. ap. Arrianum. Nuptiarum autem Regiarum fe- ſtivitas inſigni cultu& celebritate inſtruebatur. Cum Philip- us Alexandri Epirotæ& Cleopatræ nuptias celebraret; dies erat(Juſtino tradente) pro magnitudine duorum Regum& colocantis filiam& uxorem ducenlis, apparatibus inſignis. Qui- bus nec ludorum magnificentia deerat. Diodorus de iisdem nu- ptiis: SsX⁴⁵αμε(ſc. Philippus) de Asis sc ay& ν ¼³ν Sar Iic svoxias, dyονεdας]s usασνννν μᷣorngsTeis &r iei,*, Aar&de sασεια ν DiAauννπν εκ αν Uit plures ex tota Græcia ad geniale convivium convenirent, magniſicentiſima certamina Muſica, convivia ad amicos& hoßites accipiendos lautiſtma facere inſtituit. De nuptiis Alexandri M. quas ſibi & amicis poſt victum Darium paravit vide Elianum. Inter cærimonias reliquas inprimis annotari meretur Confarreatio- nis quidam ritus, ſi in hac re uti licet voce ex Romanorumin- ſtitutis petitâ; cujus memoriam Curtius nobis conſervavit; cum deſcripſiſſet Alexandri ardorem in Roxanes connubium ruentis. Rex(inquit) juſtt adferri patrio more panem. hoc erat apud Macedones ſandtiſſimum coeuntium pignus; quem diviſum gladio, uterque libabat. Cauſam hujus moris Curtius ſubjun- git, pergens: Credo eos, qui gentis mores condideruntparco& parabili victu oſtendere voluiſſe jungentibus opes, Juantulo con- tenti eſſe deberent. Quanquam alia ritus hujuſce ratio magis ar- ridet Freinshemio, quem vide. Videtur autem ex eodem Curtii loco colligi poſſe, nefas apud Macedones habitum, captivam matrimonidò ſibi jungere, Hoc enim niſi fuiſſet, non adeò ſo- licitè Alexander factum ſuum excuſaſſet, atque Achillis exem- plo defendere conatus eſſet. Quæ itaque iſto Confarreationis ritu aſſumtæ erant, tanquam juſtæ uxores, regio honore cole- bantur; reliquæ pellicum habebantur loco: quarum etiam ante Alexandrum cum Regibus aliquæ ſubinde vivere conſue- verant. Ita Philippus ex Lariſſæa ſaltatrice filium Aridæum- genuit, dit, pbeibus 1 zallcum muberu 63s zne wened xmula implel lices duum in her baspat vos züu d bera ſepo dondh abhuli roht elil allr L 2 andti ere Pro. put Cli frap deli Hell loni hrit. Mi andem Plüra. Cotom nomin Negenm. .Cumdi elebraretzie rum Reund inſonin 4 de iisdem l- 2r Nhwrar cæ Jorens UIr Dlurer a eniſrenriſim 9 accipiendi IM. quss ſh anum. Iute Confarteaii- omanorumir sconſervati des connubin b panem. uni z zutm Auſhn Ountis ſitſun- Aerunt poru 4 Juunubim ratio magbal geodem Cuil um, captiva- „non adedòh Xchällis exeg onfatreatiod ———C——— 4.2831)8 genuit, cui maternæ ſordes objecteæ,& à pluribus ipſe- 3 ducibus ob eas rejectus eſt. Et Alexander dilectiſftimam, Plin. 3 8 pellicum Pancaſtam Apelli dono dedit, quæ adoleſcenti prima 10. 88 mulierum ad libidinem placuerat. Ipſe deinde primus cœpit cas in expeditione ſecum circumducere, ſicut Diodorus& A- thenæxus memorant, numerum quoque quo Darius uſus fuerat emulatus. Pellices z60. totidem quot Darii fuerunt, regiam implebant. Si recto calculo Curtius hic uſus eſt. Hæque pel- Pr, g. r. lices per pueros nobiles introducebantur ad regem alio aditu,U 1³ quam quem armati obſidebant. Cœterùm non folum prolapfo Curt., 6, 3. in Perſicos mores Alexandro nefanda puerorum ſtupra Aregi- 6.5,23.7.9. bus patrari cœperunt,(de Alexandro quippe, ejusque ſpadoni- 19.10. 1, 2)8 bus, inter quos Bagoas præcipuus, ex Curtio ſatis res nota, ut adeò fruſtra eum Plutarch. c. y. à nefarii hujus flagitii nota li- berare conetur) verùm& ante ipſum Macedones hoc flagitio ſe polluiſſe ex Juſtino videre licet. Repudium quoque Mace- g, 5, y. donum Regibus haud inuſitatum fuiſſe ex Juſtino apparet, qui, à Philippo Cleoparram expulrä Alexandri matre Odipmpiade=, 9, 9. pr'opter ſupri fulbicionem in matrimonium receptam, narrat* 2 Quanquam Freinshemius Olympiadem non repucdiatam, fed„, fuppl ei in eodem matrimonio manenti ſuperinductam Cleopatram ντν 19 2 afſirmat. Quod& vero eſt ſimilius. §. XVII. LIBERI REGUIM. Iberi regii primam ætatem in nutricum manibus tranſige- bant. Nota eſt& palſim memorata Cliti ſoror, quæ Alex- andri nutrix fuit: ſed cui is tam fædam alimentorumn ſaäoοrume⸗ mercedem reqaidit, ut in cujus manibus pueritiam egerat, huic pro beneficiis funeraã remitteret: ſicut ipſe apud Juſtinum ex re- XTI,6, 10 1 putatione hujus rei aucto incitatoque in immenſum doloree,& 11. 2 Clito à ſe interfecto parentat. Arriano quoque& Curtio ſuf.„„. IV. fragantibus. Apud quos tamen hæc nutrix diverſo nomine=„. 262 C, deſignatur: Arrianus Aasiun rn Ae‿πν ITla.ε⁵α; Curtius.„ 2 Hellanicen vocat. Juventutis autem regiæ ſicut maturior, ita v II. 1 2:. dignior quoque annotatu diſciplina debet haberi: atque in hac 1 RI illud 960 2 ☛ lilludinprimis, quod regiis virginibus indignum aut contume- p Curt. 5, 2, lioſum creditum non eſt, lanificio manus admovere, Mater,. N 20,(inquit Alexander ad Siſygambin) Sanc veſtem qud indutus — ſum, ſororum non ſolum donum, ſed etiam opus vides? noſtri de- 8 D cepere me mores. Pueri vero Regii, præſertim ſi quis eſſet in tu ſpem Imperii educandus, à nutricibus ad pædagogos deduce- cait, bantur; non certo neque perpetuo more, ſed pro cujusque Re- Folſſe n Alex, Sis prudentia., De Alexandri diſciplina Plutarchus: Tlo⁸⁴³ο.ͤAal 3 e„ us AJeas d&d Io ν dũ s Teε éi 2 Ada- m T)o1 1 D40ci aA4 A,02r. 2Aο o˙ϑεςε⁴μ¶|ιανχ☛αι Aϑανι⁵ A*1 7⁊ε ⁷ε. dsς‿ενεω vy yeun OAvAναἀςν. aν,οει μ quide Freimb. ³ reſcribo cum viro doctiſſimo s) Qeονκν 1 lic Ta⁴dayu Virtut ind, Curt, Nias 6⸗oα, uaA» Eooy EXsane Auεαειενe Js rdy d οαυν n p dagoguz. da l as oua 49) lnn oineii ν⁸ 2 Oede AAeë dνοes 9 nabn- ern Pnis aaν³⁴εμαέ ιν‧ εᷣ ꝗ Trᷣᷣ z Aαανανακ˙ᷣ 1ο Tx o- pen yo,αν aur‿αμ„ꝗAboiᷣee S A ere Axapyar. Malti ejus inſtiturionis appoſiti fuerunt, nutritii, pedagogi& mn magiſiri appellati: quibus omnibus impſitus Leonidas erat, vir com & moribus ſeverus& propinquitate Olympiada contingens. His Leſ Padagogi nomen cum honeſto& Pecioſé conjunctum officio(non)re dan 2 pudiabat, ſed ab aliis dignitatis& neceſſitudinis cauſa nutritius b h Alexanari& rector vocabatur. Ille vero qui ſheciem padagogi& I- vocabulum ſumebat, Lyſimachus erat, natione Acarnan. Qui 4 7 locus vice omnium rem totam exprimit& prolixam rhilippi 9„ curam pro educatione filii declarat. Cujus illa quoque eximia„ & pleno ore paſſim ſcriptoribus celebrata pars fuit, quod tantà. Wea J ſ. XII, ſolicitudine Ariſtotelem ſummæ doctrinæ famæque virum ac- Wülr 16, 7—eh. cerfendum ſibi putavit, ut ſub ram inclyto doctore filius exactà 1hn pueritia creſceret,& literarum ſtudiis erudiretur. Judices facti dale & curæ celebratiſſimæ literas, quas ea de re philippus ad Ariſto- 7 Gell.IX, Z. telem ſeripſit, conſervavit nobis eruditiſſimus noctium Attica- Nuppl. Curt. rum lucubrator. Rem ipſam copiosè memorant ſeriptores 6 2,2, 26 ſe. Freinshemio, nominati; quem non exſeribo, 4 Unde §, XVII, Crxæcii dt eortnde. 84 260 83 90 4 3§. XVIII. enu, REFEGUM QVOTIDIANA VIIE b kerußii CONSUETuDO. qui d D* Regum Macedoniæ vitæ conſuetudine nonnulla tradi⸗ 9os Ein turo illa tantùm ex autorum monumentis excerpere pla- cuit, quæ notabiliora& præ cæteris memoratu digna eſſent. en G Fuiſſe autem Reges Macedoniæ honeſti& æqui ſuiooe un d Tauka. ex aliis tum ex hoe præcipuè liquet, quod de Alexan ro Curti 8 1 T0 memoriæ prodit: Tum quidem(ſeribit ille) ita.ſe geſſitut omnes †„12, 215 1 8 ante eum Reges& continentids& clementidâ vincerentur. GQnod d. dſuſh quidem Alexandri gloriæ nihil adderet, niſi& Majores ejus 1eb 44 Virtutis laude inclyti fuiſſent. Quanquam pro ingeniorum- Wrahüda ratione alio alius ſtudio eminuit, Quippe phiilippo, cui maxim 1 9 ax ex armis gloria, haud levem maculam perfidia dum nullam tur- G Ter Pem vincendi rationem exiſtimaret, inuſfit, quæ apud eum cum e Axahd ꝛmiſericordia pari jure dilecta. Filiusqus ejus Alexander ut vir- Pedagigt6 rute ita& vitiis patre major fuit, veluti id egregiè philippum las erat, i cum Alexandro comparans Juſtinus ob oculos ponit, quem vi- ingen, 8G deſis. Veluti autem tota Macedonum gens inſigni kortitudinis IX, S. tor, ofßci(uy laude clatuit, quippe cui aſtaua cum Thracibus& lriis certa- Juß. VII, mauſanuniu aina fuere, quorum armis, veluti quotidiano exercitio indurata, 2,6. m ralgiig glorid bellicæ laudis finitimos terruit; ita& Regibus haud exi- aumm. Li gua fuit armorum cura. FPhilippus Rex armorum uam convi bio- Jufl. IX, iram nüni rum apparatibus ftudioſior; cui maximæ opes eranz inſrumenta 3, 3.]. vogue cöm bellorum. Quanduam aſtu& proditionibus non mäelu vince- t, guod tamt re gauderet, quam Marte aperto, ſecutus in care oracalum A- e virumac. pollinis yythii quod ipſi redditum; Aeνꝙtaac AeνιαàQQ /˖άααέε, 22 T. A Flus eradt Ag) rdyαν ακνπισμ Cicerone teſte dicere ſolitus: Omnia 1. T. 44 Judccesfal caſtella expugnari poſſe, in qua modo aſellus, onuſtus auro, Are e, 5 us ad Afe poſſot aſcendere. Quo videtur alluſiſſe Horatius, cum canit: II. od. 16. um Ati⸗===== Diſidit urbium verſ. 17⸗ Portas vir Macedo,& ſubruit æmulos Reges muneribus. Unde Valerio Maximo Philippus majore ex parte mercator VI, 2, 5. Græciæ, quam victor dicitur. De Alexandri vero M. Heien⸗ exte „B nt ſcriptols AA 3 0,. Curt. II;, dine plena ſunt veterum monumenta: Ile quippe non ducis ma- 1 2,7. onf. gi.r, Cuamm militir Aheya ere hue hata* opimum decus cæſo Rege TE,„, I. expetens. Et alloquens milites N Poſtulare ſe inquit, ur for- DI,„, 3. titer capelſerent prælium, ni ipſe cæteris fortitudinis fuiſſer ex- Cwt. I0, emplum. Se ante prima Hna Aimicaeurun Sondere. Sed plura 17, G. de eo allegare loca ſuperſedeo, ne cramben bis terve coctam 2 apponere videar. Cœterum ſolebant Reges in Pythiis Olympi- Juft. VII, cisque etiam ludis certare. Alexandro, Amyntæ flio, tanta 16. omuium virtulum ornameuta extitere, us etiam Ol)ympico certa- conf. S. Fy. mine vario ladicrorum genere contenderit. Et Archelaus P) tbias & Olynpicas palmas quadrigis adeptus. Quanquam addit 80- linus; eum Græco porius avimo, quam regali,&loriam illam præſé tuliſſe. Licet non ipſi ſemper Reges in illis ludis comparuerunt. Hinc Philippo eodem die& nativitas Alexandri,& victoria- 1, 2, 17. ubi citatur He- rodot. Polyb. c. 14. Juſt. X II,16 6. Plut. in nunsiata. Et Olympicas idem curruum victorias numiſmatibus quærentibus, velletne Olympico certamine defungi(fuiſſe Juſt. IX,„*ννεμ. Siquidem etiam Reges habiturus eſſet adverſarios. Ad- coque ipſe quidem illo certandi genere abſtinuit. Spectacula etiam ah ipſis Regibus edi ſolita. In nuptiis Alexandri Epirotæ Lw. XLl, cum Cleopatra, non deerat ludorum magnificentia. Perſeus 20. autem ettaculorum omnis generis magniſicentid fuperiores Re- ges vicit; reliquorum ſui moris& copia Græcorum artiſicum. 3 Plut. in Al. Venationi præcipuè deditus fuit Alexander, in qua dies 88 w. 39. totos à prandio abſumſit. Hac ſtimulante cupidine cum qua- Carr. VIII, tuor continuis ætatibus intætum fuiſſe in Sogdiana ſaltum, cui 1, 15, feh. nobibuin ferarum greges incluſi eſſent, conſtaret, inſe cum toto * exercitu ingreſſus agitari undique fera jullit, quas ſtrenuè per- ſecutus non uni ſe periculo objecit, quare lex à Macedonibus lata, ne Rex pedes venaretur, aut ſue delestis principum amico- rumque. Atque Venationi omneés in univerſum Macedonum Reges ſtuduiſſe vel ſequens Polybii locus oſtendit: Taν& Ma- rderia SadiKν si‿m Toisuuur esdat als GS bune- gs, certaminis Olympici, in quod quadrigarum currus miſerat 1 inſculpere ſolitus eſt. De Alexandro Plutarehus refert, eum, G*— 2 5„. enim εαεόνν) reſpondiſſe:&ne HacAei 2αελενεερ αινυαμεν — —— Mace Mace buja rt eu cunti feran rum Nat u mil ee ya u0) s Jesun eihee, hir Iede eee he ngſ⸗ iu eba T 15 Le e aora yir, auls cuis Pvea nena vui ε⁴μές aabam se r94 5gu, xde Jar 75 Tis Xes. 6 79, veaun⁵a, 3s undtrd' 11 0 lerldec 5r„ da ſge e, detſin gSaaεε. ⁷ 8 bneen OEnexe TAhen xæiaand- 12 74 eeede e, een,e,dits eazhneSabazwrus em 9 8 d Macedonum Rages venatiohi plurimum ſiuderent, ſolitique elent üllo ran⸗ Macedoncs loca aa feras covgregandas aptuma huic ufui dicare: 4 hiuanie bujusmodi ſepta tota quiden belli Perſici( vel cum Perſe) tempo- 3 vxra re eadem qua prius curd fuerant caſtoditæ, cæterum per quatud Ma t 99 continuo-* annos intatta atque illibata ab entni venatu perman- Angef ſéerant, Rege aliis négotiis tum maxime dͤiſt rasto. quocirca, fera- , rum omuis generis erant pleniſſima. Confeclo anutem bello&c. hälnsru Narrat poſthac quemadmodum Scipio his ſeptis ad venandum Kidora, uſus fuerit.(Polyb. de Virt.& Vit. p. 1463.) Litsrarum quoque smiſerat,— minimè rudes Reges Macedonum, viros etiam eruditos magni milmatidi fecerunt eximiisque honoribus coluerunt. In Philippo Amyn-)uß. IX, Sr cfelt, eun tæ f. eloquentia erat,& inſignis oratio, acuminis& ſolertiæ ple- 10. 3 3( fuile na; ut nec ornatui facilitas, nec facilitati inventionum deeſſet eehtn an ornatus. De ipſo ejusque filio Juſtinus: Literarum cultus utriq verſarun dt ſimilis. Et quidni profecerit Alexander ſub tanto Magiſtro, verſ. 15* t. Spedkacus quantus Ariſtoteles fuit? Cujus imaginem, quam in argenteis andtifollrr nummis cernimus, cur non à grato videl. diſcipulo, Alexandro entu. keckes M. iis impreſſam credamus. Quanti hunc præceptorem ſuum iperunab- traditasque ab eo doctrinas fecerit, oſtendit epiſtola ejus ap. artiflun, Gellium. 20, 4. Cum quoque adeò Stagiritam deperierit ejusq́; Plin. VIII, , in qua dis Studia, ut ſumtus abundeè præbuerit ad conſcribendam anima- 16. ne cum qua hum hiſtoriam, eique totd⁴ Aſià Græciaque parere jaſſerit quot- Deipn., ſaltum, l quot venatu, autupio piſcatuve vitam tolerabanl. Athenæus re- 13. iyſe cunnn fert in ejus operis impenſas talenta octingenta Philoſophum Krenuèe- accepiſſe Idem Rex præcipuus Homeri amator, cujus libros Macedonbo ſub cervicali cum pugions reponere ſolebat. Callifthenem in A- Juſi. MII, diyum mir fiam evοασ it ut res geſta. 1 4 memoriaæproderet. Ante eumvero 3, 172,. Lcalnm Archelaus lun tantum literarum amator fuitzut E uripidi Tragics Solin, Poly? FIa a cauſiliorum ſuorum ſuunmam créderet: Chœrilus Samius,ſecun. 7. conf⸗ :74 dum Gedkl. 154 20⸗ 6 ume. Rar II. Epiſt. I. verſ.2Je⸗ Ayr.I.p. 25. Plin. ViIIp7⁷ Tuddes. Maximo vero favore Apellem pictorem complexus 8 89828(86) 5☛64. dum Suidam vero Halicarnaſſenſis, carmine Victoriam deſcri- pfit, quam Græci de Xerxe retulerunt, atque ab Archelao Ma- cedonum Rege pro quoque ęjus poëmatis verſu, aureum retulit ſtaterem⸗ Memoria autem fefelliſſe videtur Horatium, cum- ſeribit: 8 8e Gratus Alexandro Regi magno fuit ille Choerilus, incultis qui verſibus& malè natis— Rettulit acceptus regale numiſma Pbilippor.* Nec enim qui honos ab Archelao habitus bono poëtæ, is& apud Alexandrum contigit Choerilo poëtæ malo. Nimirùm duos Choerilos confudit, quos rectè Gyraldus in Poëtarum hiſtoria diſtinguit. Adi Voſſium de Hiſtor. Cræc. IV,. Quam- vis Freinshemius in notis ad Curt. 8, 5,8. Heinfium contrarium oſtendiſſe aſſerat. Et Alexander Amyntæ filius, Pindarum in deliciis habuit. De Alex. M. autem Arrianus: Tyv Tle*οαeς 3 ⁊8 nrS olalar Ha] DadYys 18 ILiDAes J5y 371 dus- Axεεεν ⁴αιεμέενναμη⁵(Magnus, Thebis videl. captis) aldo ⁵ II. Epiſt. I. eſt, à quo ſolo pingi, uti à folo Pyrgotele ſculpi, à Lyſippo vero v. 239:ſcd.& Polycleto ære duci voluit. Nam, teſte Venuſino Vate, EFaditto vetuit, ne quis fe, præter Apellem Pingeret, aut alius Lſippo duceret eæra Fortis Alexandri vultum ſimulantia. Notabilis hac de re Apuleji Iocus: Sed inprimis Alexandri illud übal. lor. præclarum, quod imaginem ſuam, quo certior poſteris proderetur, noluit à multis artificibus vulgo contaminari: fed edixit univerſo ortbi ſuo, ne quis efigiem regis temerè alimularet æte, colorecæla- mine: quin ipſe ſolus eam Polycletus ære duceret, ſolus Apelles co- loribus delinearet, ſolus Pyrgoteles cælamine excuderet., Præter bos tres multo nobiliſtwos in ſuis artificiis, ſi quis usppiam reperi- retur alius ſantiiſſimi imagini regis manus admolitus, haud ſecus 6, 1 in eum quam in facrilegum vindicaturus. Eo igitur omnium metu faltum, ſolus Alexander ut ubique imaginum ſummus&ſſét: utiq; omnibus ſtatuis& tabulis& torevmatis idem vigor acerrimi bel- latoris, idem ingenium maxlmi honoris, cadem forma viridis 6 5 juventæ, 6 —— 8 — otiam n. AchelaoR. anreumrault ratium, aln. d atra D0, 5 0 poëta, bè lo. Nimirn in Poötarun Ty. Quam contrarium dindarum in N Ndaps n r. Jed pptis) alhiiſ m complens àLNſppomn no Nate, lem 1 Alxtnuriilud eris prauenuun alrituiu w calnrtnudb Alu dApeles eret. Prad ugpiam vim nus, hauſſuu romniumnu mus eſtt Aud p utrrim 1 fyn⸗ aiu, unte, 92807 8ꝙ⸗ juveutæ, eadem gratia relicinæ frontis cerneretur. Unde Cala ſander cum Macedoniâ& Græci jam potitus, Delphis aliquan- do ſtatuam Alexandri conſpexiſſet, ſubitò perculſus, toto hor- ruit tremuitque corpore, eaque animi æſtuatio vix ſedari potuit. Nempè adeò effictus egregie erat ab artiſice vultus Alexandri, ut quis præſentem ipſum eſſe illosque heroicos efflare ſpiritus, quos vivens ſolebat, crederet. Cœterum de Studiis Alexandri M. cui plura legere lubet, adeat Freinshemii ſupplementa in Curtium, ubi farraginem ſcriptorum, ex quibus illa depromta ſunt inveniet. Antigonus Gonatas fuit ſtudioſiſſimus Zenonis Cittiei, Stoicorum principis, ſcriptisque ad illum literis, cur erudiri ab eo optimarum artium ſtudiis cuperet, hoc ſubjunxit epiphonema: àοει*ϑέιςα ⁴ Oφν mυνμαμημι G⁶σισα, o ν6 eiuoc ες- rono X0 4yvεαν 1ν τ Oυτeraεεso, Cujumodi princepr fuerit, tales ur plurimum ſubditos feri zeceſſe&ſt. Autor eſt Laértius. SACRORUM STHDIIM APup STU REGES. Acrorum ac RKeligionis inprimis ſtudioſos Reges Macedo- num fuiſſe, vel hoc evidenti argumento eſt, quod totius in hiſtoria Alexandri facrificiorum ab ipſo peractorum mentio fit. Jam enim pro tranſitu maris aut fluminum, jam pro victo- ria, jam novis urbibus excitatis, jam ad propitiandos Deos, ſi malo omine terruiſſent, aræ Diis erectæ, ſacrificia facta, hoſtiæ cæſæ, ludi, decurſiones in armis,& dyοe* pvενεᷣο inſtituti. Imò Alexandrum fingulis diebus cum ſavillet, ſacrum Dĩis feciſſe ex Arriano(lib. VII. p. 497.& 498.) diſcimus. Præ cœteris tamen Diis quibus frequentia ſacra Rexille fecit veluti Jovi Olym- pio, Herculi, Victoriæ, Libero Patri, Neptuno, Eſculapio,& innumeris aliis, Minervam inſigni honore coluit. Tradit Ar- rianus, cum Palladi Iliacæ ſacrificaſſet, 7ivb unoσ ic 7„„ d⁵ε d-abeiva c 10, usdv, 2 aheAy dyi Gune Tds leeν lua d⸗ Xννεπν o&ν Tpιαει εέεε σωνεμεα Lmverſir armis, quibus uri ſoleret, in ejus templofixis, ſumſilſe eorum loco ſacra quedam 8. AT lib. f. c. 3. 2. Lib, VI l.I. p. 32, Liv. ILII „I⸗* Arr. l. I. p. 40538 5 aruus, qus ex Trojans hello adbuc ſalva erant. Perſeus etiam ul- timus Macedonum Rex, centum hoſtiis ſacrificium regaliter Minervæ, quam Alcidem vocant, confecit. Coœterum illud, quòd notandum Reges ſacris non ſolùm in- terfuerint, ſed& ipſi ea peregerint, tùm etiam Gentilitia quæ- gam habuerint ſacra. Præterquam enim quod Alexander ipſe 52. lib I. 7 Aplsaiòi& ᷣOs rouni&ᷣsud³ Sd i Sexlie ædo d- p. II. 1.III,p. 197. ſib. Ep.p. 30. r. XXVII, 3J0 X, 7, 2⸗ I7, 2, 14. 1750,12. Tααμενν de eodem Arrianus refert, quod Od4, s‿εᷣHa⸗ ou⁴εε 2, s aaeειεένιι ⁴μειν οʃ⁴ςᷣ πη 10 2,% s 28 X/ TG79 459848 K, v044V, coronda capiti impoſita facrificanti, cum ipſé patrio more primum facriftium aufpicaturus eſſét, avis quædam ſupervolaverit. Et infra: Huνσαα τ πυανεει μιρν τ Aaua eouiαα, 4* άυναα puανανον, dicitur. Vetuſto Macedoniæ more Regi Alexandra nobiliſtmi pueri praſiò erant ſacrificanti. Horum unius patien- tiam ut Rex probaret, conſulto ſacrificavit diutius Vid. Val. Max. III, 3, 1. ext. Quod argumento eſt Regum ipſum ſacrum feciſſe, nec tantum per Sacerdotes vel Vates illud peractum Ad Gentilitia Regiæ familiæ ſacra fortaſſe& iſtud referendum, cu- jus Arrianus meminit: Taουμ ε απρπαρναμε.&aαν⁴ ei eig Ma⁴αι⁵οννα 9 16 7⁴ 11 13 Se eaie ſn dOvαiaνα⁷νᷣ ἀm ⁄màpxs- Ads Er, uab-Saσαο εενυασας, 2 Apa A4pao Iehnas G OAdari His rebus geſtis in Macedoniam reverſus, Jovi O- lympico ſacrum fecit iam ante ab Archelao inſtitutum,& certa- men Olympicum apud Tvas fieri curavil. Illud certè eò pertinet, de quo Livius: Argis curarionem Heræorum Nemeéorumgue ſuffra- giis populi ad Philippum Oemetrii hilium Regem Macedouiæ dela- tam, quia ſe Mac edonum Reges ex ea civitate oriundos referunt. Quomodo vero illa ludorum celebritas à Philippo peracta fue- rit, Livius ſequenti capite refert. Hoc vero luculentum ſatis teſtimonium, quod à Curtio, Aridæus Alexandri pauls ante regis frater, facrorum, cærimoniarunque conſors modo,nunc(à mor- te Alexandri) ſolus beres dicitur Cœterum Vates atque Aru- ſpices magno apud Reges in honore fuiſſe ex illo apparet, quod Ariſtander qui peritiſſfmus Vatam,& cui maxima fides babita-s fuerit, à Curtio deſcribitur, ſemper in caſtris cum Rege fuit,& de ominibus portentisque, ſi quæ obſervata eſſent, Sedl Conll4e ——---— — 8 72 — ‿ . — Z 2 S ————— 22 = 2g= ſess etümll non ſolmin. gentilitga. Alexanderiſ ua rurs 1 6 15 0 dens A wounj nureyrimm rvolaverit. E 2i, 2 ayuus ei Alexandni unius patien- 5. Vü. Va ipſum ſacnun peractum 49 ferendum d- 3 irarnAas Th àr, aig Jelhur erſu, jui utum, Sanaò erte ederiiet erumqu ifue Hacedmiatil anctrifern 0 petacka fu⸗ culentum ſi auls anten nunc(àoo’ tes atque al⸗ hi, ermho calul⸗ — ☚ 5 conſultus eſt. Ille in prælio ad Arbela albd veffe indutus dex- Curt. Wor craque præferens lauream,& quod Plutarchus addit, auream A eſtans coronam juxta Alexandrum equitabat. Solebat idem preces ſacrificanti Regi præire, de quo Curtius: Alexander non ID, 15„153 abds magis territus ad vota& preces Ariſtandrum vocari jubet. 4 ille incandida veſte, verbenas manu præferens, capite velato præi- bat preces Regi, fovem, Minervæm, Victoriamque propitianti. Exta vero mos erat aruſpicibus ſine rogeſpectare,& quæ portende- Curt. NI. rentur referre. Qua in re fraudem aliquando ab Ariſtandro 7, f. juſſu Alexandri, quo militum animi ficto prodigio confirma- rentur, adhibitam Frontinus narrat. Secreto videęlicet moni- Stratag. I, tum Ariſtandrum à Rege, ut excepturam exta manum inſcribe- 11,14. ret medicamento, lit eris inverſis, quas impoſitum jecur recenti adhuc calore attraheret, rectasque exprimeret. iis ſignificaba⸗ tur Alexandro victoriam portendere Deos. Cum Lunæ defe- *⁴ ctione turbati eſſent animi militum, Alexander Ægyptios va- tes, quos cœli ac ſiderum peritiſſimos eſſe credebat, quid ſentirent, exponere jubet. Licet autem multum à vatum ſuorum reſpon- Crt. VII . ₰. 8 2 ſis pendere conſueverit, tamen fortunâã animum mutanté poſt 7, 9 Darium victum ariolos& vates conſalere deſierat; rurſus de- 2 . s J ſs— conf Curt,. mum, ancipiti videlicet periculo implicitus, ad ſapenſtitionem, 9,7, 27,2§, .....97) humanarumgque mentium ludibria, revolutus, Ariſtandrum, cui credulitatem ſuam addixerat, explorare eventum erun ſacri- fciis juſſit. Quæ ſuperſtitio deinceps penitus in eo invaluit, in Alex. teſte plutarchò, adeò ut ſacrificantium, expiantium, vaticinan- d. 1274 tium plena regia fuerit. Verùm non ſolus Alexander religio- num adeò ſtudioſus fuit, ſed ante eum Philippus pater eandem laudem affectavit, dum de Phocenſibus, qui templum Delphi- cum ſpoliaverant, bello petitis, pœnas ſacrilegii ſumſit. Tan- tamque apud omnes nationes eam ob rem, teſte Juſtino, conſe- cutus eſt gloriam, ut Diüs proximus haberetur, per quem Deo- rum majeſtas vindicata eſet. Quamvis illam gloriam ipſe ſacri · VIII. 2,7. legus factus, dum non Deorum immortalium templis, non edibus Juſt. III acrivnon diis penatibus publicis privatisque pepercit, prorſus, ut 3, 4. ſo non tam ſacrilégii ultor extitiſſe, quam ſacri legiorum licentiam- 82 quaſble ————— . 140 T. 317, 30. Auafihe videretur, haud parum obſcuravit. Quo etiam nomi- huu conf. c.2 8. ne peſfimè Philippus Demetrii filius audiit, accuſatus ab Athe- Nhu la fne CGα„26. nienſium legatis in concilio Ktolorum, quod adeo omnia ſimul e.!- givina bumanaque jura polluerit, ut priore populatione cum infer- ſe,e nis Diis ſecunda cum ſuperis bellum geſſerit? omnia ſopulchra aicit· monumentaque in finibus eorum diruerit, ut omnium nudati ſint Naron maner, nullius oſſa terra tegantur,& quæ aliæ juſtæ illorum fue- Iau IMAl. IX, Ho. re legatorum de injuriis facrilegiisque Regis querelæ. Genio mu 7. videlicet uterque Philippus ſuo indulgentes, quo miſericordia in eis& perfidia pari jure diligebantur. Quadruplator præcipue 735 PIII. ,4, ille prior Philippus atque interceptor litium alienarum parum if I,ò2. penſi habebat, ſive fidem datam frangeret, ſive eandem, ubi ex„ re ſua fuiſſet, ſervaret ut ex multis Juſtini locis apparet, filio ala Alexandro hac in re multo inferior, de quo Nabarzanes ap. Curtium; ſe non timere, ait, ne fidem datam, tantus Rex falleret. Dextrà autem datâ, apud Macedones pariter at que apud Perſas lib. I. Je fidem ſuam Reges obſtrinxiſſe colligitur. De Perſis res ex Briſ- een Rcg. Perſ. ſonio clara. De Alexandro Curtius: Non dubitavit, fidem quo 4 149, Princ. p. Penſæ moda accipiebant dare, Inviolatum ſi veniſſet, fore. Sole- ar m. 107. bat autem Perſarum Kex aut præſenti, aut per internuntium a VI, I4. dextram dare. Per internuntios Nabarzani hic Alexandrum. .... 9 4 pr0¹ Curt. Vs, dextram obtuliſſe clarum eſt. Quod quidem poſtea Græcis mi- ⸗ 6, 5. litibus, petentibus ut Lacedæmoniorum legatis fides daretur, m Curt. 6„, ꝛ2. negavit, ſed omisſis Gonſionum fideique pignoribus venire cos , 12, 10. 6) iuſtit, fortunam quam ipſe dediſſet babituros. Præſenti vero Ar- 7s. tabazo dextram obtulit; Eandem Omphi Indo fidei ſuæ gignus ₰ 6, 13. dedit. GeminamPhilotæ etiam reconciliatæ gratiæ pignus obtu- Ähs lit; veluti Philippo medico illa oblata benevolentiæ atq́; amoris 19 rogii ſignum fuit. Ut adeò non ex Perficis demum hoc moribus tractum, ſed jam ante apud Reges Macedoniæ in uſu fuiſſe vi- TII, 2,§. deatur fidem ſuam dextrâ datâ obſtringere. Quomodo autem Regesjurejurando ſoliti fuerint defungi, ejus rei memoriam 4 Juſtinus nobis conſervavit, quando Ptelemæum Ceraunum, 1 x Macedoniæ Regem, in ſanstiſimo Jovis templo, veterrimæ Mae cadonum religionis, ſumtis in manus altaribus contingenten ipſas Aac . ſimuls diam Tac. dos ad lthe oomniam int eun ifin a ſcyulluo m nudaii eillorum u erele. Genü miſericorät tot precipui arum parun ſem, ubiel paret, filio arlanes ap. Rex fallertn eapud Perſa s res ex bil it, fdemm fore. A nternuntin Alexandam tea Grecimme s Hdtsdaretu, ihu vunre eê! eſentſeb. lei ſux gigul pignus on r atqp am0l hoc moriti ula fuiſt mnodo aung ei memofun n Ceraunom eteyrinale npentm ting 17 496(1¹41 980⸗ ſimulacra& pulvinaria Deorum inauditis ultimi que execratio- nibus adiur aſſe ſeribit; Se ſincerà fide matrimonium ſororis pe- rere. Paufanias Alexandrum quoque Deos Græcorum teſtatum νν. VI. eſſe, ſervaſſeque, licet invitum, quod juraverat, memoriæ pro- didit. Res autem cognitu digna ita ſehabet. Lampſaceni Per- ſarum opibus ſtudebant, quare iratus Alexander diruere urbem Katuit. O. d Are J4urse mS pvvaa ε Taddav 2 Aoris conf. Suid, muαεα, ad, Ava‿ usrnu Ix5,4Oeay, AAx⁵ερ voce Auas 2u r1 Diae Tdεεκνννννοντ ⁴. od⁴ ijes H s26 * 4*,. 4 7 2 2 4 7e d Alatueyng,* 10 AASardeor eee,&εεοꝙνQνο τνωμνννα 3. 7 7* 4 c. elriasν αυοα, a‿τομμιοσσον˖ ⁵ePνν&rrouou˙οe 9sde 18 EMi⸗ „—— 6„— 2 8 2 1 vy, A*„ dντ aν de⁵ανεασννν τσꝶπ εεν vi‿ντα 5ᷣαασ εενα . r 3 1 2 7„ 1— E„a di&rer Aua‿usuns. Laiασσα ο rijvòs, à Sacorλμευν T„½1 TAgiv, 6&᷑ aνενρροi ac= a, 0 pvraiuas réwv Aass- —— 2 2 1 7— aun, uaακ αεꝛνν d5 9 89 2daOS⸗ Thu TAer α, 78 c—— 2— ³ d— 7 Je 15e& r Heaν S m. O sy au gAeysy. AA⁵- 7 4 8 e ν⁹ρ˙ι⸗ ε Ʒ†s weg⸗ 13 g⁵ρ☚α●ασαάφαχσα dτιαμπτ Q, Oάσσησ τ zwe*† 2² ⸗ 27 2 1. ονGε ꝛ vsdνε ν 11⁷ ad᷑u& ευρs οꝓννναμeεενν 214 GXN 20eAo- Aaινιμνα☚☛ακνꝙꝙvOοε*. Valerius Maximus hæc ita: Cum ad VID3, fs excidium Lampſacena urbis ſummo ſtadio Alexander ferretur, progrelſumque extra moænia Anaximenem præceptorem ſuum vi- diſſet; quia manifeſtum erat futurum, ut préces ſuas iræ eius opponeret; non facturum ſe, quod petiſſet, iuravit. Tunc Anaxi= menes, Peto, inquit, ut Lampſacum diruas. Hæc velocitas ſuga- citatis oppidum vetu& nobilitate inclytum, exitio, cui deſtin⸗ rum erat, ſubtraxit. Tanta ap. Alexandrum jurati religio fuĩt, ut parceret, vel invitus inimiciſſimis,& quibus ne quidem ob reſpectum præceptoris ignoſcere decreverat. §. XX. REGUM COMILA ET POPULARI. TAsS. DONa. JuDIClA. Ianie Comitati erga amicos ſubditosque Reges Macedo- num ſtuduiſſe cosque faſtum, Perſarum Regibus uſitatum-, admodum fugiffe, non ex uno teeruun ſcriptorum loso liquet. 3 Ea⸗ ext⸗ XI,II, I72. TLI, 20- Juſt. VII. 2, 5. SFolin. Po- 096. c. 14. „Curt. III, 55 2* Curt. III, 6, 19, 20. Arr. II.p. 713. ſibeI, P. 79. Enrt. VIII. 5 15 ſeg. A 5er Exſtant Epifislæ& Pbilippi ad Alexanatum,& Antipatri ad Caſfandrum,& Antigoni(Doſonis videl.) ad Pbilippum filium rrium prudentiſſimorum, quibus præcipiunt; ut oratione benigna multitudinis animos ad benevolentiam alliciant, militesques blandè appellando ſermone deliniant. Cic. 2. off.§. 48. Hinc e- venit ut eò inſolentius videretur Macedonibus, cum Alexan- der, ut in aliis rebus, ita& hac in parte barbaricam ſuperbiam imitari cœpiſſet. Reprehenditur hoc nomine à Juſtino ſeri: bente: Hinc illi,(ſcil. Alexandro) autta inſolentia, mirusque animo increvit tumor, exemtà comitate, quam& Græcorum lite- ris& Macedonum inſtitutis didicerat. Et à Livio Perſeus, quod non alloqui amicos, vix notis familtariter arridere ſolitus fuerit. Contra Argæus laudem meruit, ob ⸗woderate& cum amore po- pularium adminiſtratum regnum. Et Archelaus, qui non conten tus ſuprema Euripidis proſequi ſumtu funeris, crinem tonſis eſt, & mærorem, quem animo conceperat, vultu ſignificævit. Quod Regem feciſſe in funere privati, atque Tragici poëtæ, magnæ ſanè popularitatis ſignum eſt. De Alexandri comitate, ante- quam in exteros mores prolapſus eſſet, cum ſexcenta extent documenta, ex illis pauca duntaxat adduxiſſe ſufficiat. Illud magnæ familiaritatis indicium, quod voſte depoſità in conſpetlu agminis, decorem futurum ratus, ſi oſtendiſſet fuis, levi acparabili cultu corporis ſe eſſe contentum, deſcendit in fumen. Suisque hic velingenii dotibus, vel animi artibus, ut pariter carus ac veneran- dus militibus eſſet, effegit. Huc illud pertinet, quod licet ipſe vulneratus, tamen r8ε uνονμαρτias&Ahe. Nam teſte Ar- riano. Tuνꝙτε⁷νπμεναινꝙσπιαάꝶ QQνQ επα‿τεν, r⁵Abd ·½ du‿- rôg ᷑ν‿εε pdvza ra 12⁴, g) ds I16 4⁴ 25- oS, AA b, err„, ciner r4, AƷοeνααςν⁴ 0 daadv. Sauciorum magnam curam babuit, obeundo ſingulos, vulnera inſpiciendo,& quomodo quisque ea accepiſſet interro- gando, liberä cuique geſtorum fuorum natratione prædicationeg, permifrà. Quid, quod gregarium militem frigore torpentem, ipſe tᷣnc maximè admoto igne refovens artus, in ſella ſua pro- peignem conſidere juſſit, acdęinde recepto calore vitali terri- * 3* tum Antpahias lypun flun atiune beugu „miltene f. 43 He. cum Aleger am ſüperdin KJuſtino e tia, mirunu vrecorum it erſeus, auu Sltrus fueri mamoreo- non conten dem tonſut aavit. Cuoi oëtæ, magls nitate, ante centa ext- ofciat. lll taimende Aeniaurui n. Subgleic ruaedeneru- quod letige jam telte M⸗ rslob, A rr7 niucacdn eundo ſuguu piſſet inten yeditatun- e torpenlec) 6 ſella ſuapdo te litaltem⸗ i Alexandrum cum cura ſepeliſſe milites quorum corporæa invenerat 92386 5☛ tum placidè admodum confirmavit. Quid, quod non ſolum præ-— cipuos copiarum duces ſuii nominibus, obſervato decore, veen, Aa etiam tribunos& manipulares nominatim compellavit:& 29'Ienf. mercenarit†— qui aut ritulo, aut rerum geſtarum gloriàã illuſtriores Ment.& rœν νεέαμονυνηανσνον ⁴ dvouταν ν τσ psev3 nd. Arr. 1. II. Tεα̈ oFdus da As, οων Aνᷣxa 9 Aoxa e 6 v⁴μααςσ. 19) r0 P. 105- Srνν τν ισ¶ Dν, 3-0¹ αq˖dw, ¹ ru Aετε⅔ †νœx 21α⁴⁵ιeεςειο Joxw. Effecit videlicet, ut à militibus ſuis oprimus atque fortiſimus, Rex idem atque Commilito appellaretur. Quæ-„ aliaque innumera Alexandrum ex gentis ſuæ inſtitutis, ut quam.3, 5,8310, maxime popularis etlet, anniſum ſedulò fuiſſe argumento funt. 59-. Referas huc& illud licet, quod Reges adeò plerumque ſoliciti 142 de militum, qui in prælio ceciderant ſepultura fuere. Curtius tradit. Et deprehenius aliquando Rex anguſtiis itinerum cum 12, 13⸗ aliquot ſuorum amiſiſſet, atque alia via evadere tuto poſſet, di- wirtere tamen milites inſcpultos erubuit, ita tradito more ut vix** 4⸗ allum militiæ tam, ſolenne eſſet munus, quam humandi ſuos.-.Et- notabile illud, quod Diodorus Sicrulus, quotiescunque aliquod vel leviſſimum etiam prælium à Macedonibus commiſſum, de- feriplit, ſtatim ubique ſubjungat, milites ab Alexandro ſepultos fuiſſe. Volebat videl. Rex hoc edito benevolentiæ in ſuos ſpe- cimine omnium animos ad obeunda diſcrimina alacriores red- dere. Eventu autem planè contrario eum imitatus Philippus Demetrii f. qui aliquid& ad caritatem ſuorum.& at promtiuxLis 3 ,342 pro eo periculum adlirent, ratus profecturum ſe, ſi equitum? qui ceciderant in eapeditione, ſepeliendorum curam babuiſſet z afferri eos in caftra jufſit, ut conſpiceretur ab omnibus funeris honos Et ſervavit hunc morem Perſeus, ultimus Macedonum Rex, qui, fuſus à Romanis, paucos ramen dies, Luvio teſte, ad Mopſelum=⸗ moratus, ſepulturæ maximè militum amiſforum cura. Huc per X LIDGP. sinet, quod cauſarum Reges etiam minimarum,& à promiſcua bZlebe delatarum diſceptatores extiterunt De Perfeo Livius: XLI, 20. More ſella eburnea poſita jus dicebat, diſceptabatque controver- ſas minimarum rerum. Caput hoc Livii daαeνĩ cum fit-, præpo- —— Arr. I. p. 12. Juſl. A, 613. lib. I.p. 47. lib. Vll.p. 449. 4 F 0. Curt.,⁷, 9844 5 o0 ræponenda fortè vox, Majorum vel De, ut integer ſeuſus ſit, Liah run vel De more ſellà eburneâ poſita. Nec dubitavit Pau- fanias de ſtupro ab Aitalo ſibi illato ap. Philippum Amyntæ f. conqueri. Vid. Juſt. 9, 6, 5. 6. 7. Diod. 16. p. m. 961. Idem Phi- lippus cum benè potus jus aliquando diceret, minusque atten- tus mulierculam quandam damnaſſet; illam appellantem au- dire coactus eſt. Ex ea cum quæreretur ad quem appellaret? à Philippo ebrio reſpondit ad Philippum ſobrium. Motus libera hoc reſponſo Rex, nihil tamen minus quam ægrè tulit, ſed mu- lierem iterum dicere juſſit, cauſamque denuo cognovit. Erga exteros eadem comitate ac facilitate uſos Reges, indicio eſt, quod legati barbarorum etiam atque hoſtium facilè admiſſi. Itaque Alexander legatos barbarorum quos oppugnabat, pro- rinus admitti, atque conſidere juſſit. C. ⁷, 6, 6. Scytharum legati XX. more gentis cum veniſſent, admiſſt in tabernaculum, juſſiq conſidere. C. 7,8,9. Perſarum legati ab Amynta Macedoniæ R. benignè excepti inter epulas ebrietate creſcente, cum rogaſſent Amynutam, ut apparatui epularum adiiceret ius familiaritatis adbibitis in convivium ſuis ac filii uxoribus; quamvis id à mori- bus Macedonum alienum eſſet, uti infra patebit, voluntati ta- men hoſpitum non reluctatus eſt, uti apud Juſtinum VII, 3, z. 4. videre licet. Solebant porro Reges Maced. præmia pro virtu- tis cujusque ratione tribuere iis, qui benè de ſe patriaque meriti eſſent. Ita Adναρ⁹⁵ Ayεν‿αιακντν ινανε, d Aaer do Hsε‿νννυκμνν an⁵ε ⸗zᷣ Mausdαυν voνερε. Langarus mune- ra accepit, quæ ap. Macedonum Roges babentur ſumma. Alexan- der eos qui in prælio ad Granicum ceciderant, impensè ad cæœte- rorum exemplum bumatos, ſiatuis equeſtribus donævit, cognatii g. eorum immunitates dedit. Eas ſtatuas ex ære à Lyſippo factas Arrianus memorat. Eodem notante, Alexander eosr qui præcla- conf. p.4s‿. rum aliquod facinus edidiſſent aureis coronis donavit. εεσαꝙς△dm s Xuαε εεοαeωοιαᷣ ναi daν eoc. Et quis dona omnia hujus Regis fanè perquam magnifica, poſtquam Perſicas opes adeptus eſt, enumeret, cum uni alicui Locio, pa- 12. forinitineris, quo Perſidem intraverat, duci, XXX. talenta dono dederit:s ægu amic Lu- Cun tat Lal lu⸗ Ale puta Noi —————˖—Q—C—C—,——, 1 W tlealnit, 2.26 145 ☛.. ditanttlan dedozit? Sane quantas opes amicis totique exercitui elargitus 3. AE 1 1 3*†&& 8 44 mna fit longum fuerit enarrare- J. lden Dl. 3§. XAl⸗ REGIIM MINISTRI, INIER QVYOS llantem a. PREÆCIPuUI, ETAIPOI DICTI. ppellaret)- hned DMKoximi a Kege dignitate erant, qui Eralpοdmici,& Esyõ llit, ſdämu X evsis Cognati Negis appellabantur, Purpuratorum etiam- Iy 6, norit, Erg nomen illis à Curtio tributum. Horum magna apud omnes 11), 12, 33 indicio eh Regemque ipſum autoritas erat. Neque magnum ullum axr- le admill. duumve negotium absque eorum conſilio à Regibus ſuſceptum abat, pro. eſt. Tranſiturus in Aſiam Alexander amicos ante in confilium rom legeti adhibuit, qui liberè ab illo diſſentiebant, ſuam in medium pro- lum, juſſi ferentes ſententiam Rege nihil ob id lLends e Nequeenim Val. Maæv. cedoniek.„Kerxis illud hic valebat: Mementote paren lum magis vobis 9 ₰, 2-exte G n rgaſeu eſſe, quam ſuadendum. Quin demum conſilii ſui rationibus Pviu, expoſitis bellum eis adverſus Perſas perſualit. Ipſe vero Scy- Sidà mori- tharum legatis reſpondit, Fortund fua g oneliis Quarum ſe uſu-„ lurdatöra. rum eſſé. Nan& forunan Cni confidat;& confilium Juaden- Curt. II VI, 94 tium, ne quid temerè,& audatter Faciat Facuturum. Sæpiſſimè 9 I. ia gounp autem convocatos ab Alexandro amicos ex Afriano, Curtioq; aque merlti perdiſcimus. Fraudem, quàâ Alexander confictis tanquam à ba im Dario miſſis literis, verisque ſuppreſſis, evitavit, ne ex amico- 1 rum ſententia bellum deponere cogeretur, vide ſis ap. Diodo- Ven rum Siculum. Ab iisdem amicis reprehenſus ob temeritatem lit. XxrTT, enit ad cut xæquo id animo tulit, ita enim Curtius: Grata erat Regi hietas p. m. 101§- , 1ij amicorum, itaque ſingulos familiarius amplexus conſidere iubet. IX,S5, 16. 9 ab Longè vero omnium amicorum cariſſimus Regi erat Hephæſtion, Curt. IIIe fäpbo 1 cum ipſo pariter educatus; ſecretorum omnium arhiter: liberta- 12, 16. Gui, b tatis quoqus in admonendo eo non alius ius(tantum, videlicet) 8 t. is ht babebat; quodtamen ita uſurpabat, ut magis à Regepermiſſum, g. kt du quam vindicatum ab eo videretur. Sanè, Juſtino notante, amici XIII, 1, 18. 4; polhu Alexandri eius virtutis ac venerationis erant, ut ſingulos Reger II. 8 ullhan putares. Quippe ea formaæ pulchritudo,& proceritas corporis, alm 9& virium ac ſapientis magnitudo in omnibus fuit, ut qui eos igno- uthn T raret, ——— 1————— Verſ. 132 Juſt. XIII, 4’, II. Curt. 4,9, 3. JuÄßſt. XIII, 3,§. 4 1, I. p. a1. ALII, 39. LI, 32. 47, IIr, 2. Na. 98(146)5 pavet, non ex una gente, ſed ex toto terrarum orbe electos iuaica- ret. Addit Juſtinus: Eos primo à Philippo, mox ab Alexandro tantà curâ lectos, ut non tam ad ſocietatem belli, quam in ſucces- ſionem regni, electi viderentur. Ita Ptolemæum, gypti poſtea Regem, Alexander virtutis cauſa ex gregario milite provexe- rat. Inde& illud eſt, quod Perdicca, præcipuus ex amicorum- numero, percuſſores miſſos ſic animi vulrusque conſiantid ter- ruit, ut ad eum ultro vocantem accedere non auſi viæ mentis com- potes fugerent. Magnificè vero cultos Regiad officia præſto fuiſſe eumque comitatos eſſe, facilis conjectura eſt. Hine illud de Alexandro Arriani: AnA S 7r er A Ʒ hον◻σ ʒtkæ- TAXESs Gsaν εæ. Dignoſtebatur Alexander ex corum quibus ſii= patus erat admirabili cultu, uti Vulcanius vertit. Et de Perſeo Livii: Magnus comitatus fuit rogius, cum amicorum, tum ſatel- litum turbä ſtipanteé. Hic paucis annotaſſe ſufficiat, horum amicorum unum, Rege abſente, in regia relictum, qui vices ejus interim gereret. Munere iſto, bellum in Aſia gerente Alexan- dro, Antipater functus eſt. Sed non videtur hoc officinum ami- eis commiſſum fuiſſe, ſi ex regia ſtirpe maſculus quispiam ſuper- eſſet. A Philippo quippe filius Alexander relictus, licet mino- rennis adhuc, ulν&₰οο cν Maus doria ſdr εα νυνκνν, σ lie eασκ⁴⁵οε, teſte Plutarcho in Alex. Licet autem ex optimis hi Regum Amici eligebantur, fieri tamen non potuit, quin aliqui potentiâ ſuà, grariaque Regisabutentes, ſecus, quam oportebat, ſeſe gererent. Unde mores eorum ſuperbiamque Livius gra- phicè depingit: Regis amici, ſcribens purpuratique, duces exer- cituum, ptafetti navium, aut praſidiorum,; ſervire Kegi bumili- ter, aliis ſuperbè imperars aſlueti; prædivites aliis alii quos for- tundâ non æquarent, his ſumtibus pares: regius omnibus Villus ve- ſtitus que: nulli civilis animus, neque legem neque libertatis aquæ patiens. Eodem ſuperbiæ prolapſus jam Alexandri tempore Philotas, cui à Belone id objectum apud Curtium legitur: Mili- tes diver ſoriis quæ occupaſſent, proturbatos, ut purgamenta ſet- vorum Philotæ rociperentur eòd, unde commilitones e;puliſſet: ac ne in vidinia quidem diverſorii quenquam commilitonum rece- praa 4 ———’:;:-—— K Sa 0 Bala ☛147) 8 vheuhe* ptum eſſe, ſed per diſpoſitos; quos ad ſomnum habebat, omnes pro- Käandi cul relegatos, ne fæmina illa(Philotam deſignat) mur muran- he tium inter ſe ſilentio verius, quam ſono excitaretur. Quæque wefin alia ſunt, quæ ceu ab inſolenti Philotæ ſuperbia profecta Belon ha accuſat. eamoim§. XXII. cunſamüum SnMATOOTAAKaN SUMMA QVOE eir nemtinm DIGNITAS. offcia prahn On minot autem 2aνματαοduνãςdν dignitas„quippe cum et. Hicilut 1 N præcipui amicorum, Regii ſimul Corporis fuerint cuſto- c r 5 vſ ct er des. Alexandro defuncto Corporis eius Caſtodes, in regiam prin- ve a 27 un quibu ſi cipes amicorum,(nempe eos, qui non ſimul Eoμα τοe⸗αꝭᷣᷣᷣ Et de berſeo erant) duces que copiarum advocavere. Ex quo ſanè loco emi- n, tum ſaten nentiorem cuſtodum Corporis poteſtatem dignitatemque, lat, horum quam aliquorum amicorum fuiſſe, cum multi etiam alii exerci- qui rices ejp tus duces,& qui adhuc in Satellitum numero erant, tamen ami- ente Alexan- ci Regis appellentur, animadvertere licet. Arrianus: νOQä- I.P. 16 7 ..—— K— 2„ K ce 7. e 1 ficiomami- Aa ra σνπνμαρ OAενςσ aemOστεννμαάαᷣενuνμςε: ubi eν⁵ Siam luper. eνμυα ορυνανά quoqũ præponuntur. Horum σάμάαάταο̈¶ν- s, licet mino- AAar ySa³. S⸗ Hephæſtion fuit Princeps idem Amicorum, D/%."5 —...—* 2 ut ſupra vidimus. Reliquorum nomina ex Ariſtobulo Arrianus CI 417 dr³*— refert. Et ſubinde, ſi quis mortuus aut regioni cuipiam præfe-„½ VI. * 2 Xoptimisli — Pnalg ctus datus elſet, ex numero Amicorum, alius ei ſubſtituebatur.„99. am Gurde KXMia³ 99 nanden de onedæ BAAaαεsν, 72, NeXAν ρν 2, e Lirius ge S 78 9 Toομα dany 7 Qa&αν 2971 92 1318 86 s II. p. 113. dus ern Tοααμαο‿dtλαανα nariegs Mν&ε Iον evuxs. Alexander III, 125 Fn. hgilund- Balacrum Nicanoris f. Ciliciæ ſatrapam deſignat. is unus ex re- ai aurfr giis Corporis Cuſtodibus erat. Cuſtodiæ autem Corporis in cius bus victuste locum ſuſfecit AMenetem Dionyſt hilium. Magno autem ſibi ho- bertatis anu norl duxiſſe Macedones ſi in hunc numerum reciperentur„X dh kem an eodem Arriano patet, narrante: 7 ½ AAESardegr aaανεέε l. VI.p. G9 dri te 5 Hsuxs, αν εσαᷣ σισαάα ˙eνꝭobv&Qν, 7 5ανμ ‿/Hπννν egitu.: Mo na as αν] T1sσι ⸗, 59A Ʒεᷣ ασ„ℳ qœxαν εiας ενι bannun 3s Sduc is ſaunc) rissuς‿ Ar e,e&,or m, 171& S2 Mahe eayulſttia Noi&. Alexandrum Peuteftam in Corporis fui Cuſtodem uuns 8 1 2 aaſcri- 80 148 adſcripe, uen quidem jam Perſidis Satrapam ehner, Ae= Sereh, ſed antequam illi Satrapatum deferret, ne boc quidem bonoré fideique teſtimonio carere eum voluiſſe, ob eximiam ejus operam Spud Mallos præſtitam. Fuerat enim ante adhuc unus ex armigeris, quod ex eo colligitur, quia Alexandro ſacrum Arr. Vrp. ſcutum prætulit. Hine iratus Alexander, ut ægre Macedoni- — 394. 1 4.. 1. Jufi. XII, rum, verum& Perſis crediturum. Niſi fortè verba illa de Satel- 12, 3. litibus ſeu Armigeris intelligenda ſunt, quod evincere videntur verf. a. proximè ſequentia: Atque ita mille ex bis(Perſis ſeil. uvenes in numeérum]atellitum le git. In tantum vero numerus cuſto- dum Corporis propriè ita dictorum nunquam excrevit, ſed enim Cuſtodum Corporis Arrianus meminit, quibus octavus Nus. XUTp. Peuceſtas acceſſerit. Ex Diodoro tamen conſtat Alexandrum m. 100. nobiliſſimis Perſarum id officii dediſſe, ut circa ſe cum telo ad 75 2, 11. corporis cuſtodiam eſſent, in iis vero Oxathrem Darii fratrem fuiſſe. Jam autem ex Curtio liquet hunc non in coborrem tan- VI F. 4o. tummodo amicorum omni vetuſtæ claritatis bonoze fervato; ſed etiam inter cuſtodes Corporis receptum. 4§. XXIII. ARMIGERI, SATELLIIES, AOPTOOPOI EX NOBILIBIS PUERIS ASCIII J. OEquebantur hos Ea‿ᷣαoUAanas, qui Armigeri⸗ Satelli- 8 3 tesque appellitabantur. His quoque regii corporis cuſtodia committebatur, longè tamen inferiori erant dignitate, quam illi quaſi majorum gentium Corporis Cuſtodes ex Amicorum regiorum numero aſciti. Non itaque miſcendi cum illis, qui jampridem ex Armigerorum cenſu exemti, poſt magnarum re- rum experimenta, in virtutis præmium inter DoειηνσορeꝙQ●eQη⁹ cooptati erant. Quod vel ſolo Peuceſtæ exemplo paulo ante à nobis adducto patet. Hæc itaque numeroſlor corporis cuſto- dia, ut functionis plus habebat, ita longiſſimè infra hanc digni- 2. Curt- tatem erat, imo hujus aliarumque ſimilium feminarium. Hi au- 2 5,2. tem ArmiGerlat Aogv Qéges, ex pueris nobilibus Macedonicis fe*. ame⸗ A Aum— 1 bus faceret, ait; Se cuſtodiam corporis fui non Macodonibus tan- præcipui tantum ex amicis illo honore gaude bant. Septem lünebar Jüͤchih riu Baui kunt ſer naquit guem, Gaan venan exal vbſci teriy unqu mad. ahu nini 1ai ce wün Tapin 90- dinse accli ponel- di. P8 umti⸗ 849 6 4 vinen affumebantur, qua de re audiendus omnino Curtius: Mos erat eani,— rincipibus Macedonum adultos liberos Regibus tradere, ad mu- taänud nia haud multum ſervilibus miniſteriis abborrentia. Excuba- un ſan bant ſervatis noctium vꝛcibus proxĩmi foribus ædis din qua Rex lle In acqaieſcebat, per 50s pellices introducebantur alio aditu, quam G 3 Punhen quem armati obſidebant. Iidem acceptos ab agaſonibus equos, ouhisia, quum Rex aſcenſurus eſſet, admovebant: comitabanturque 8 illdedn venantem eõ inpræliis: omnibus artibus ſtudiorum liberalium cererdeut eßxculti. præcipuus honor habebatur, quod licebat ſedentibus 1 cil. jmna veſci cum Rege. caſtigandi verberibus eos nullius poteſtas præ- verus culto G ter ipſum erat. Hæc cobors velut eminarium Ducum præfecto- rreyit, ſeg rumque ahud Macedonas fuit. Similia his alibi quoque Curtius P, 1, 424 . Septem tradit: Amyutas adduxerat 5o. principum Macedoniæ liberos dus odtavu adultos ad cuſtodiam corporis. quippe inter epulas hi ſunt Regis Alexandtum miniſtri: iidemque equos ineunti prælium admovent, venan- cum teloat remque comitantur:& vigiliarum vices ante cubiculi fores ꝛri fratrem ſervant: magnorumque præfectorum 85 ducum bæc incrementa vrtem tan- ſunt& rudimenta. Id vero à Philippo Amyntæf. inſtitutum re ſervato, præter Arrianum, autor eſt Klianus. Arriani verba ſunt-: lib. Mp. S PsAlxxs Ty vIn abss nadc, 161 ſsAe Maxedev 8 255 ⁵ aα, do&c AaMler Su⁴ανςρ, aaᷣℳνεςινειαι ες εναα 2 NOBEIS Te?aν SaAAtas, Grs a. u A na dias& εα Na- Lov Sao⁴εν,, ⁴α,εενον OoA⁴dσνσεαννςμ νιςι ενιιααάm. gei Sael ondrs 5εduue⸗ Hartkbsuνs, Se Iaν d Jaν π ππαπ oris Cltoih Kacur dexofasvo¹ ene,vo, eεοσ τινον; 2 aus aor STo⸗ Laode ltate quar 26½ Nleσέεον„ 20 ſac 5a bijea QaXolεᷣia OacA³ 63AM⸗ Amucoru„0) a. Erat jam ante à Philippo inſtitutum, uti Macedonum, millis, g qui in aliqua dignitate conſtituti eſſent, jilii cum adoleviſſent, ad gnarum- regium miniſterium deligerentur, A cum ad alia guæ ad regii Oung oorporiis curam pertinerent præſto eſſent, tum eo cabante cuſto⸗ uloau dias agerent. Hi equos cum rex aſcenſurus eſſet, ab agaſonibus pord clr acceptos ad regem adducebant, eum Perſico more in&quum im- lancdg onebant,& Venationi ſRudentem comitabantur. Elianum au- Var. Hiſf⸗ A Kax di: Philippus clariſſimorum in Macedonia hominum liberis as- XIV, 29. nebus ſumtis, ſui curam miniſteriumque ipſis impoſuit: non per inſuriam b 1 3 KAlit Alume- S vo)86⸗ aut contemtum, ſed ut patientes eos laborum,&s ad ea quæfieri IIZ, I. ext. opus eſſet peragenda promtos atque pararos redderet. At jux- VIII, S, 3. ta Valerium Maximum: Vetuſto Macedoniæ more Kegi Alex- andro nobiliſſimi pueri præſto erant. Quod vero ſimile videtur: ita enim& Curtius: More patrio& abantiquiſſimis Macedo- niæ Regum uſurpato Gc. Quod deé ſolo Philippo intelligi non „I, 14. poteſt. Superſedeo hic labori multis icriptorum teſtimoniis demonſtrare, quomodo officia ſua hi Armigeri(quos lanceam manu tenentes Kegi præſtò fuiſſe ex Curtio apparet) obierint, cum id perluſtranti veterum monumenta primo intuitu incur- rat in oculos: Illud tantum obſervaverim eos cum in præliis Re- gem comitarentur in certas Aa, Aox*de, in aεα⅜, atque ⁊2ιd* diſtributos ſub ſuis Ducibus fuiſſe. Quatuor autem tur- mas equitum amicorum,& inter has regiam, dignitate princi- pem, fuiſſe, quam plerumque rex ipſe duxerit,& unde ei nomen lib. Lp. 52. fuerit)ex Arriani verbis: A*αναάμν 7* 6rAou* r7* GaoAuunn F 53. An,‿& ds« 7aνυmrõν̈ας aa³. Blancardus colligit. Quam lib. III.p. ſententiam confirmare forſitan poffit, alter Arriani locus, ubi r⁴τοeρxννα Qππuαε mentio fit, ſi modo de Regio equitatu illa 204. ia, 1nun . 7816eε᷑xia intelligenda eſt: aut forte ſubſidio veniet, quod apud eundem Hiſtoricum extat, Macedones indignatos fuiſſe, lib. VII. asuνντν rs νν νππυεʒναν ρνοεενεένοαννμπν. Quamvis fers 70⸗. exiſtimem duo poſteriora loca, non de Amicorum, ſed de reli- P. 452. Pr. quo univerſo Macedonum equitatu intelligenda eſſe, Quæ PA.J4. autem Arrianus primo libro habet, ex illis me judice non ſatis argueris, quatuor tantüm turmas fuiſſe. Non enim expreſsè 7. 1 extat, ruς reis&ηας. Utut vero iſta ſe habeant, ſanè Octo 5/... A. 2f. MAa hujus Kegii equitatùs, cum ſuis ρεμσαςα Arrianus recen- ſet, ν πρ εεένννο 1 Aν Haiun 1&ᷣ KAA6O= 6 Spands lib. VIrp. 182. ſ2. ro, quem etiam Blancardus allegat in notis ad citatum Arriani locum. Ubi& Regium hunc equitatum, qui aliàs etiam mæ 4Ap. Arr. III. e 1 b A A I1 f iſſe d ꝙ raι‿αμνν vocabatur ⁴ ↄυα appellatum fui emonet. Quo 254: præcipuè ex Curtio manifeſtum, cujus, ubi eandem aciem ab 07. . Alexandro inſtructam deſcribit, hæc ſunt: Indextro cornu lo- T1,, 26. cati 1 aAdpxé„y. Idem turmarum numerus confirmatur ex Diodo- laiſun enn immauter hr Nad vmnüun! umnque Lra liquet, foltel Lisicb pelle ex Arri Agema hae ſend Ilud ium 2 rrA mAe’ fecerg HDa Aehd Ww. R6 V tatuid Myiij dn qus dae fe erg ptake Patria morat 4 3) tays 9 lend „ ———O—O—O——Oꝭ—ꝭ—C—————————— — —*. ... 967 1.)6G— bun nti ſunt eduites quos Agema appellantpreeræt bis Clitus c. Di⸗ nadd. ctum autem eſt hoc rar&raiονσσ ἀνα, etiam Aynuᷣ milevnhn Baa, Xexdv. Livius quoque ejus mentionem facit: Medius Arr. lib.. ji Ihad. omnium Rex Perſeus erat. circâ eum agema, quod vocant, equi- XLIIyS. duee Kal. 4 tumque ſacræ alæ. Ubi quæ ſacræ illæ alæ ſint, quarum idem XLILG6. intällgin Liyvius alibi etiam meminit, nec citato Arriani Commentatori X LIL, 42. in telinan liquet, nec à me quis ſperet, ut me explicaturum profitear. Niſi Planc. l. c. quoslancen fortè facra illa Ala, ex qua XXIV. primores equitum amiſſos XLIII, 60. tet) cbiein Livius narrat, eadem fuit, quam Arrianus IArον εαπσσιeυάν ap- lib. I.P³¹6. mruntu men. pellat. Porro quoque eſt notandum peditum agemata fuiſſe,uti I..I, I. inpræliple ex Arriano& Livio apparet, quæ cum hoc Equitum Amicorum Lias, atqu Agemate non ſunt confundenda. Cœterum cui placet plura,* rautem tat. de hac raieuν πσιρ, ut& numero Equitum illorum cogno- utate princi ſcere, adeat egregiè de eo diſſerentem Nicolaum Blancardum. ade ei nomel Illud non prætermittendum, robur fermè exercitus hunc re- in not. ad m Laeuohx gium Amicorum Equitatum, ex delectis videl. conſtantem, Arr. IIIp. ligit, Quan fuiſſe. Propterea poſt mortem Philotæ, qui oννμᷣeoꝓνm rie 192.195.194 locus, ub Irrs 16v radee„pxer, quemque Alexander equitatui, opti& alibi. dopitaruil mæ exereitus parti, principibus nobiliſſimæ iuventutis unum præ- Arr lib. II. veniet, qul- fecerat; AA⁵‿αιο˙ε 1a,ts ⁵ E. Iac&r æes irx àe La, 20, p. 19. Cure gnatos füiſ HIOausiavde 7⁶ν Auε⸗„ KXS,r" J0- Aαe*ς, diga VI,9,1. (umöfn 222d, lux G rν εταενν. 596 SDiXoy* 192X66 Ga Arr. III,p. m,ſätetel oc&xiπ σσν, μνxs ſe 1) 26„ Xesjis uy ſs u,os 1n mus, 22f(conf. a de, W V 7² aeiν 19) 2- AαA*νν 25s ne, 4 εαᷣεπα⁹, Alexander equi- lib. VII. p udice nonlit tatui duos ex amicis; HGepbæſtionem Am) ntoris j. G Clitum= 474.). enim esyt’— Dropidis præfecit, diviſis in quas partes amicorum Copiis; ned; 1., fanè G enim quemquam Amicorum volehat unum tot equitibus, qui alio⸗ rrianus feu- qui præſtanti ſſimi totius equitatus(s dignitate G bellicã virtu⸗ 6- 1 4— te erant Jolum præfetum eſſe. Quanta porro dignitas fuerit, hib præfectum eſſe huic Amicorum Equitatui ex illo etiam Photii i Fclog. er Tür 5 9 Patriarchæ Conſtantinopolitani apparet. Conveniſſe ille me- Giem tatumni morat inter duces Alexandri, TIeodixxæ LiAεα xνεένν LAA xi- 5, ni de Setiamin as, Ic Joxs„Hasiav. 7³⁹ zy(addit Photius) ον¶mτmms e lmone Ans Qadeia. Cœterum de Equitibus Amicis fatis: pauca Iiri⸗ Le diem cie, aaddenda de iis qui Hl&αετααρι π. c. Pedites Amsci dicebantur. 22,2 un li- 3 Ohynthiacu uuma ai Fuiſle 7 1 8(62)5 Fuiſſe autem& hos præſtantiſſimos, atque dignos qui Regi pro- ximi eſſent, vel ex Illo Demoſthenis colligendum; a* εᷣ ϑ—πκν A r0r 3-sc Sr⁴, mεεέτααη ι, d&ν ◻ εꝓμ ναναάκννν, d cio- Iih. 3.p. 143. dauαν‧ Tuαeν e. G 18 mAs‿s. Plura qui cupit, ſeq. videat quæ congelta ſunt à laudato Blancardo in notis ad Atria- num. Hoc unicum addo, videri eosdem IlsCeAννG etiam ⸗ issς Oaœsᷣuνse appellatos fuiſſe. Hi enim expreſlis verbis 4 lib. q. pgν. cœteris O⁊ναπσννεᷣ diſtinguuntur ap. Arrianum: Iav ar⁴6 8G Uras ᷣ HaAug, Gvnpro SsAS, Sερκέρν&ς/ σ de I rιει]ο μυι1εω ασσιανκέννιειννκνιααάινννμ d² Is ονε s eis s. Deditum primos ſcutatos regios, quos ducebat Seleucus, equitatui adiunxit. Proximeè his agema regium, exinde reliquos ſcutatos. Ut adeò quando aπeπέρέα‿Qο & ðnu ννα conjunguntur, ſub illis prioribus dπ⁊νπσ πνα Ha- g⁴⁵³⁴μναοι, ſub his reliquum Scutatorum vulgus intelligi debeat. §. XXIV. 6 — 1 AI 8 3 SCRIBÆ REGIS. SIGILLI CllsTOs. S1GILLUM ET ANNULULIS REGIS. TNter miniſtros Regios Scribæ quoque erant, è quibus Eume- nis meminit Arrianus. In haud exigua vero hunc ᷣ- ria Paœsαμον dignitate conſtitutum fuiſſe, vel inde apparet, quod Alexander ipſi unam ex Artabazi filiabus Artonim uxo- rem dedit; cum hujus ſororem Artacamam Ptolemæo corpo- ris cuſtodi deſponſaſſet; adeoque Eumenis præcipua quoque ratio in nuptiis illis habita. Laomedon Erigyii frater ab Alex- Arr. vI.v. 743. VII.p. 444. andro honoris cauſa, inter Scribas receptus. Aaoe dau 3 t⸗ NAαmσρστiν ι agae- au‿ν, 4ei ſoi Auud. . Toιε Sadapoi aantnasy, Arr. III. p. 167. Militaribus quoque muneribus Scribæ fungebantur. Ita enim Curtius 8, 1I, 5. Levi- ter armatis(petram Aornon aſcenſuris) Aux datus eſt AMulli= nus Scriba Regis. Quin quodnam officium, quæque dignitas Scribarum, uti apud cœteros Græcos, ita& ap. Macedonas fue- rit, vel Corn. Nepos in vita Eumenis cap. I. ſatis docet; ubi ipſos honeſto loco,& fide,& induſtria cognita eſle debuisſe indi- 1 gatur, tur g pandem dqpitum uit.CG” Cortiu ohſign tur A epito quoq tens⸗ dtoſ dauſß laſg ſt. nu Auu ebin Torde ſel Cyt tum Ari 7% mn aule icel bolker dam diih dem Cur prof tur 4p Philp üion v LiJegjgn. a Se fsm, 1 tn Ura uicns otis adhi- getimm reſlis perui. . ⸗ 7. 1: 47 79 r SeAeugh, aur run atus egiu 2 agem 9 3 „ ra. — TrA S4. ligi debeu §108. uibus kum⸗ nc Prauua- inde éppare, rtonim ulo- e20 Io⸗ 1 Pla quocos ater ab Mler An n! c eixuas ldus quo 8.En. tus eft as que digurs cedons i cet; vbiipis auisii. matul,— ,6 5ꝙE 3 catur, quod neceſſe ut omnium conſiliorum eos eſſe participes. Eundemq́; Eumenem noviſſimo Alex. kegis tempore, etiam alteri equitum alæ, quæ hæterice appellabatur, præfuiſſe, idem memi- nit. Cœterum Literæ regiæ annulo Regis obſignabantur. De hoc Curtius: Lit eras quas in Europam mitteret vet eris annuli gemma obſignabat: iis quas in Aſiam ſcriberet Darii annulus imprimeba- †„„ tur. Sigillum vero annuli Regii inviolabile fuit. Itaq; Alexander.ν„ epiſtolam Parmenionis ſigillo annulli ſui impreſſit, ne videl. à 2447305 quoquam illa legeretur, quam cui ipſe permiſiſſet. Ex India rever- ger vr tens, cum magnafame exercitus ejus premeretur, ipſe vero in Ge-, 7 droſia aliquantum frumenti nactus eſſet, Jsrov ramaueG- j 725. 2 5— t, 2, d, 427, Pr. asᷣ ρρν ν⁹σνι,wꝗνƷvᷣ᷑ᷓoutaf eAUS4 ds 2 balAaσσe. l. 1 lad ſigillo fuo obſignatum jumentisc; impeſitum ad mare vehi jas- fit. Verùm fame urgente Ooyrio ες ν ςσ‿έραναια α ⁊ ⁷1 Oe- pi S., 9 το⁴ε ι OaAaxες τάἀ στρν εᷣτ⁊eεαντο AAiε‿α˖⸗ ds απQƷηιαμααάν τ aνννν, σeυπννννοι rς ρνᷣαεασνν Mitliter ne- glecto figillo, atq; ipſi adeò cuftodes frumento ußi funt. Alexander vero cognitä neceſſitate, qud adatti id feciſſent, iis ignovit. Alias ſcil. graves pœnas violati Kegii ſigilli daturis. Monumentum Arr. VI. Cyri Kegis apud Paſargadas per oμρeςρεφςς violatum expila- 439. tumque erat, id inſtaurare cupiens Alexander, mandata dedit 5 Ariſtobulo, cui cura iſta commiſſa erat, òνεᷣ 1νᷣ αμ̈νρᷣᷣ&˙αi- Tα,& dur Al S104νοεεινμσμμσχη:öᷣHP,& ds nAà εᷣμα αἀ- aνπση. 2& aden 1nA 13 oν ¶ι aαιμασν Ile Adi sulæ portam lapide& calce obſtrueret, regio ſigno illi impreſſo. Ut videlicet deterrerentur homines ſepulcrorum expilatores, ne in poſterum tam facilè illud irrùmperent, qui non ob monumen- tum modo, ſed etiam ob ſignum ei impreſſum violatum pœnas luituri eſſent. Regem autem ipſum annuli ſui ſignatorii cuſto- X, 5,. dem fuiſſe ex hoc apparet, quod eum digito geſtavit, ut ex XII, I5, 125 Curtio& Juſtino diſcimus.(Quanquam à Philippo in bellum„ Alex. proficiſcente Alexander atᷣ τ αχ relictus dici- tur ap. Plutarchum. nempèe non alii ejus curam credere volebat Philippus, quam filio, regni aliquando futuro hæredi.) Et tra- ditionem annuli Regii ſignificaſſe Regni curam ei, cui traditus V ellot, ‿ 228(54 800o0 Cart. I. eſſet, demandatam ex variis autorum locis colligere licet. Alex- 57 77 72. lum digito Perdiccæ tradidit; quæ res, notante Juſtino, gliſcen- 159. tem amicorum Aiſſenſionem ſêedavit. Nam etſi non voce nuncu- Curt. T, Patus heres, indicio tamen elektus eſſe videbatur. Idem Ariſtoni r. fuit judicium„cum de hærede Regni ageretur, in medium pro- ferentis; Alexandrum conſultump cui relinqueret regnum, voluis- fſe oprimum deligi. judicatum autem ab ipſo oprimum Perdiccam, cui annulum tradidiſjet. Ex Nepote tamen diſcas non ipſam Regni hæreditatem, ſed ejusdem tantum adminiſtrationem per traditum annulum ſignificatam. Ita enim ille: Alexander mo- riens annulum ſuum dederat Perdiecæ, ex quo omnes conjecerant, eum regnum ei commendaſſe, quoad liberi ejus in ſuam turelam perveniſſent. Videtur itaque onus hoc à ſe amoliri voluiſſe Per- dicca, dum regia ſella in conſpectum vulgi data, annulum ſibi pridie traditum à Rege in eadem poſuit, adſtantes ita allocutus: Cart. N, 6,£½Q quidem annulum, quo ille régni at que imperii vires obſignare 2.5. erat folitus traditum a ipſò mihi, reddo vobis. Veruntamen ego melitis hujus arbitrum non facio. Videtur certè cum Philip- pus Alexandrum Xuνεκαον τνα οσρρ̈ νι˙ reliquit, id feciſſe, ut Macedones, ſi quid ipſi humani accidiſſet, ſcirent, quem ſibi ſucceſſorem eſſe velit. in EZumene. §. XXV. DE MEDICIS, ET ALIIS MINI STRIS REGIIS, N ſponfa Reges per amicos dare ſolitos, Plutarchus docet Treferens: Alexandrum cernentem, Hephæſtionem ad in- ſtitutum ſuum ſe accommodantem, Craterum vero patriis in- — ſiſtentem moribus, hoc interprete Græcis& Macedonibus re- 7I,7, 17. ſponſa dediſſe, illo harbaris. Non autem cuilibet licuiſſe adire Regem, ſed quaſi per Admiſſionales eo deduci debuiſſe ex Cur- tio liquet. Apud eum Cebalinus ante veſtibulum regiæ, neque Curt. VI, 7, enim propius aditus ei patebat, conſiſtit; operiens aliquem ex pri- 23. ma cohorte amicorum, quo introduceretur ad Ragem. Hunc 2 morem in Alex. c. 53. ander moribundus propius adire juſſis amicis detractum annu- vorem denD0 aindes dro) G vdi co muile ripey. Neg meaii flu⸗ Kgen Huico nenic nitt ciry ebib mnol ſetic um m ma 22 hii batu teru nch tione dan 31 nem ꝛu, quo ſeſu Teuu 5 ſA dli. 08(¹55 5 morem obſervare Metron ob periculi imminentis magnitudi- n 89 gür nem, non potuit, ſed protinus Regi, corpus forte curanti, quid m uxeug ei index detuliſſet„oſtendit. Laudatus eam ob rem ab Alexan- 3 lbem Aihi dro„quod licet de more expectare debuiſſet, donec ad Regem 11.VI, 9, 5. ümelimge„ ubi commodum ei fuiſſet deduceretur, tamen ne momentum enumnali 5 quidem ee Aiſtulerit Aae eee ſ, 15 3„ ubi ena aru in⸗ mm lyinm ruperit. Non ultimo autem loco ponendi funt inter miniſtros ¶πτn II]I,s Regis, Medici, magni etiam ab ipſis habiti. Erat inter nobiler es uon iin medicos? Macedonia rogem ſccutus Philippus natione Acarnan, lraionem fidus admodum Regi: puero comes& cuſtos ſalutis datus, non ut tunde„. Regem modo, ſed etiam ut alumnum, eximia caritate diligebat. 1CDhjtleran Huic quantum crediderit Alexander, ut etiam monitus A Par- umm tutcim menione fidiſſimo purpuratorum, ne ſalutem ſuam Pbilippo com- dwoluille2e, mitteret. mille ralentis à Dario& ſpe nuptiarum ſororis ejus&ſle annulumſi corruptum, nihiloſecius medicamentum à Philippo dilutum itaallocutu ebiberit, dignum ſane eſt, ut plenius ex Curtio& Arriano co- trerolſäonan, gnoſcatur. Ex quibus locis peritia hujus medici, quam in adeo II2 6. lib. untamen ege periculoſo morbo tam celeriter percurato oſtendit, patere et- II.p. 69 90 eo Thülip. iam poteſt. Nec minor laus Critobuli, inter medicos artis exi- Vid. Curt. t ufeclller miæ, quanquam is in magno regis vulnerati periculo territus XOI, 22 nt, quemſbi manus admovere metuebat, ne in ipſius caput parum proſperæ cu- ⁶4. rationis recideret eventus, tamen Rege ipſo hortante ingens. ſpiculum, cui hami inerant,& quod penetraſſe in viſcera vide- 9 batur è corpore ejus evullit, atque vulnus feliciter curavit, Cœ- Arr. l. VII. MN terum quod Critobulus hic metuit, ne ipſius in caput parum„. 271. proſperæ curationis recideret eventus, id Glauciæ, qui Hephæ- tarchus dod- ſtionem curare debuerat, contigit. Eum enim Alexander- . 1 2εεμαάσασ d Oagudre auds dobéul, 3 ör4 ohs ese lonem adlü 6 5—„„... ero pattü Jey επτ εεένσα euνν νs. Incrucem toll juſit, obpotio- celonbui. nem non restéèr datam: vel quod cum eum liber alius bibiſſe cerne- Lenne, ret, curam ejus omiſiſſet. Pauca ſuperſunt miniſteria Regum, licuiſtead 3 PSlLude min. 3 eg quorum apud autores mentio fit, quæ digito indice demonſtras- buille es 1”... 1——— , u ſe ſufficiet. Arrianus etiam IIeibα- r¹ Haoduus bso. lib. Wp. 2. 2 5 7„. 4 4 n eias rεr*νμνs meminit. i AƷαα dęνοοινονοος 1. Philippus 276. liou 1 7, Fiuc& Jolas praguſtare ac tenperare otum Regis ſoliti Erat autem Juſßt. MII, vmnun 1* hoc 1 9: ————————.— 3 8208056 5eaeae hoc officium puerorum nobilium, ut ſupra ex Curtio notavi- in Alex. p. mus, Plutarcho Proxenus quidam Macedo ſtratoribus regiis . 489., præfectus memoratur. g. XXVI. DE FORMAINREGENDIS PROVIN- CIIS. PRFEEFECTIS REGIONUM, ERARII. IRIBIITIS. L) nn ſupra de præfecto in Regia relicto, ubi Regi expeditio ſuſcipienda eſſet, qualis etiam ille Euctus XLIDàzz. fuit, cujus apud Livium fit mentio., In iis vero proviu- ciis quas Alexander bello ſuæ ditionis fecit, partim ſimili modo Præfecti poſiti, qui vices Regis abſentis gererent; partim liber- Aerr. L. p. tas conceſſa. Sap diande 2 Jes dse Auds Leĩc v6 es ic ſs Joe 29. xada Av9ay Vonaa, 5Dons, 2 5euss ci Dxsy. Sar- dianis aliisque Eydis, ut antiquis Lydorum logibus utuntur per- Curt. IVI, Wiſit, imiſirque liberos. Quanquam prætor Lydiæ Antigonus 37. datus, qui videlicet, ut arbitror, ad ſubita belli intentus eſſet,&, Arr. Ip. 51. ne quid nuper domitus populus innovaret, curam gereret-. dArr.lp*³. Epheſi autem Alexander 7nu OA⁵ναάeςο iν αααμνονς, de. ricu na/ε‿νσν. Quin in Eolicis Jonicisque urbibus ς ϑ 4Aiννlᷣᷣ euννν‿νιν αα dætasu, Jnaon ſias d„2 gyabis dνσνdμνεεες σ εοιει dπνν⁶εα 2 189 Oe- ,us drtiναν. E,& si Sasdess dr Oeegy. Paucorum domi- natum ubique aboleri,& popularem ſtatum introduci, patriasg. lages cunstis zeſtitui juſſits tributa etiam quæ barbaris tulerant Ido lib. MN. zeſtindi, Etiam SoAuνα naou re,a gdœxsy. Cœteris vero p. 92. provinciis Præfecti dati. Ita Abiſtamenes Cappadociæ, Par- Curt. III, menio Cœlefyriæ, Socrates Ciliciæ&c. Prætores conſtituti. , I. I0,I. Atque hi prætores etiam ſub Macedonibus Satrapæ vocati, no- 4.10, 5,9. mine à Perſis originem ducente, ut ap. Arrianum videre licet. lib. III.p. Satrapis vero barbaris a ſe conſtitutis, Alexander inſpectores 168& 230 alios cum militibus addere conſueverat. Sarpaæ nu) Eaoa Arr. III. p. S&eax TlPεε‿ννν α⅜οσ mεοσmeντ s&raAiνν, NeiAeror I0- 250. conf. p. a]ops,&igwoον ένᷣωραρa 2aονμνν. Nim. quemadmo- 353. dum ap. Pęrfſas fieri ſolsbat, ita& ab Alexandto alii Regionum 4 4 2 ſatrapæ ſtrapead ſecth de nlttere .— 2 700 M grni⸗ reliyu pea 34 tem attio no. torbs ig NOIMW. IRIBUT. ) ubi Negi 3 ille Eucth vero profir rfimili moc- artim Iiber- 1 6uang ſ ſais Ohueh. Syr⸗ utantur ei e Antigonn ntus eſlet, è m geteret- vo, dnucg bibus ae 9 erſas„ 2 Age⸗ aarun dmi Aui,ptriu haris talerm Ccters ien adocix, I res conſtitu 82 vocati, I- m idete le er inſpectu arn 5 NAAenu liRegumm NAutlaba 1 8w7 5. ſatrapæ ae prætores conſtituti, alii arcium atque militum præ- fecti, ne videlicet uni omnis poteſtas in aliqua provincia com- mitteretur. Arci Babyloniæ Rex Agatbone præfidele juſſo cum Curt. 2,I- 700. Macedonum, ac 300. mercede conductis; prætores qui Re, 44⸗ gioni Bab)loniæ& civitati præeſſent, Menetem& Apollodorum reliquit. His 29⁰0. peditum dat. Mazaum transfugam ſatra- pea Babyloniæ donat. Nimirum Freinshemio notante, Mene- in not. ad tem& Apollodorum conſtituit Prætores, Sr 88 ut vocat ceit. l.Curt. Diodorus, qui præeſſent militibus, ut Mazæus ſatrapa provin- Bibl. 17, cialibus. Adeò ut diſtinguendi omnino à ſe invicem ſint ſatra- Ga pæ tum Prætores ſ. roariy atque Præfecti arcium ſ. Oęspap- lib. II.p. 197 Loi. Quod ex illo Arriani etiam loco liquet: Karadeed u onf. Curt. ⁊dνννν εν 711ᷣ SSC1A᷑xνο ASgAiT7 Aνονρά*— y, Oospa νον Ʒ, 2, 16,17. ds Js due]d Ssar Maαeνσοσν, Jd 5rAν, Jpa/n)„ AextAaονον 9eoοdα⁵ν. Qua ratione res EÆgypti Alexander or- dinaverit, atque variis varios muneribus in ea defungi voluerit, vide ſis apud Arrianum. Quamvis autem horum ſatraparum lib. III p⸗ atque Prætorum magna erat potentia atque autoritas, non 163.& 165⸗ tamen licebat iis pro lubitu cum ſubjectis populis agere, neque Arr. VI p. injuria eos affecilſe, impune erat. Nam GS 8,S Sh AAts 431. drd³ᷣeν adixæ d ie,a, 189 Aęxoεενς ˙☛☚ 1νν ↄeενιρέν‿url. III⸗ r ½v. Non licebat ſub Alexandri imperio cuiquan prafetto ſub- 3,16.4 Aitos injuria aficere. Ille enim vindicare ſolebat injurias eorum Id. 9, 5,9. quibus à prætoribus ſuis ſuperbè ac avarè imperabatur. De Te⸗ riolte ſatrape, quem Paropamiſadis præfecerat, iisdem arguen- tibus cognovit: multaque aWwardò ac ſuperbè feciſſe convittum in- terfici juſſit. De Cleandri atque Sitalcis, quos accuſatores è pro-X, 1, 1.**. vincia, cui præfuerant, ſecuti erant, ſupplicio vide Curtium& Arrianum, qui addit Alexandrum hos necari juſſiſſe,&c 4& olg lib. VI. F. AMoie de S. Svah 37 οσ⁸⁴A 2, i de,Xot, z oude xa n 431. Ae οιm⸗, G l08,&Siu08, rAnuuμεᷣ ανενρσ σέιταασςεσεα.„, 6rε 1 dοο v⁴eεν ds Ko,εο̈ oέ⁶⁷ G& AAeuνdes do- eud⁴αα, ⁷ u⁶νιπσ xeox‿εα⸗, ſocuνe Aεν ν κσνe νl, 74*ον ε⅝ ᷣλνρνλue μεεε μντπ UI& reliqui ſatrapæ, aut præe fides, aut principes, qui iis locis confiituer entur, metuerent, ſe V3 olicium 8 ————— —-—————— — ¼ 1 330 58)5 Mriam nou feciſſent, ſeſe eodem ſupplicio affectum iri. Quoa cer tòſi quid aliud, gentes quæ ab Alexandro vi fubattæ erant, vel ſua EGonte deditionem fecerant(uarum tanta erat multitudo„ tan- toque locorum inter vallo inter ſê disjungebantur) in oſficio con⸗ Arr. VI p. Iinuit. Studuit itaque Peuceſtas, Perſis ſatrapa conſtitutus„0s „„, 440. ſibi omni modo conciliare; 4n J⸗ 6,g08„ A⁸ 2aſsudn cu 12 Tęam ενᷣ Heνσσν, εναννν Mm⸗εααάσ/ αυ ſtx Nleg- aKn Cx⁴‿.,μαφ̈H ν, a) A a&Uaππνκ*e ſId ẽg Tpbνον Jor IIα a⁴ν να[ ακνενρσέ&ρν ρισ‿˙ ole AAaAν⁵‿⁵⁸)s&niſes αυτον. 8 2ν Hiν‿αν ς d ανν σiεν να ſan ra‿τν νπεανοένοννυνν Sxasor. Præter hos aùtem ſatrapas atque præfectos, plerumqᷓ; in pProvinciis Theſaurorum etiam Cuſtodes, ut Perſepoli Tiri- Curt. V,5,11 dates; Suſis Callicrates, Ecbatanis Parmenio relicti,& Quæ- Curt. V,2,7 ſtores ſive qui tributa colligerent conſtituti fuere. Hæc quippe Juh. XII, tributa Præcipui Regum reditus erant. Itaque Alexander 2 1. 5. Qouius ee, ſ, Söpr 5‿‿̈ XA,ts na Kolgavo Begoaior. Arr. l. II. OuA⁴eε νον Ʒ J Acias, ja&r Jads 18 Taoeςᷣ Cx)au. In p. 163. Babylonia Aſclepiodorum Philonis filium tributis cogendis p. 196. præfecit. Uxiis vero tributum annuum impoſitum, equi 100. jumenta 500. pecudum 3000. Theſſali cum Alexandrum ex- emplo patris ducem univerſæ gentis creaſſent, vectigalia etiam omnia reditusque ſuos ei tradidere ſuſt. II, 3, 2. Macedones au- XLV, I9. 4 Juſt. w, tem& ipſos Regibus tributum tuliſſe ex Livio clarum: Placuit, dimidium tributi quod Regibus ferre ſoliti erant, populo Romano Pendere. Etiam Eneti devicti Aatis obſiaibus ab Alexandroi mpe- Curt. IIi. rrarunt, tributum, quod ne Perſis quidem tuliſſent, pendere, ne 27. cogerentur, Solebant etiam interdum à recens ſubactis pecu- Arr. fp. 73 niæ exigi idque multæ nomine. Ita Aſpendiis 50. talenta in ex- . 5. ereitus ſtipendia imperata. Cum vero hi rebellaſſent, impera- tum iis εαμαννε dεσναασν σν ᷑εε ωαesc.„ 186 lmxso, Se ⁵εενᷣ ⁴ρμ⁵ ⁵ς‿ᷣ ασσφ EX,νᷣ μᷣ ννσα αν τν xε,wvv= 72.* xe⁴. hscAſ 4 σœleτde AAs d⁹ xevr. 8½ Hd⸗ 986 iesa S08 8, MaNeds. Ile principes urbis obſides dent, & equos quos antea promiſerant tradant,& talentorum ſum⸗- mamn duplicent; utique ſatrapæ, quem Alexander ſtatuiſſet, pa- * reant⸗ uun,Bt recemof cum ante dypiübs 6 lentand 8 coadis — pecuni chate tero c lentun men in d A Me Del⸗ hec. uus uam godd nem The Dell nisb Jlaſt exm 2 gwar Iuſ ger. in 7 00¹ 1, adR tealp 8——*—* 8 —————.—— 2 4————QꝑꝑꝑQꝑʒʒʒan———— 608(159 5 d 7 reant,& tributa annua Macedonibus pendant, Atque hac ratio- han,n ne demum Aſpendiorum regio in provinciæ formam redacta, in fluan cum antea impetraſſent ab Alexandro ut ne præſidia quidem atut 4 oppidis eorum imponerentur- Solenſibus vero 200. argenti ta- grr. ITp. wchahna lenta nomine mulctæ imperata, 574 meSS T8 IIépou⁵ Aa*λον ⁷ 1. f. 3 8 ro* vSr&is. pecuniis vero ex tributis aliisque reditibus regiis rr. III.p. unn ſull. coactis certi homines præponebantur, qui eas cuſtodirent. Ita 166. f. aſ Na, pecuniarum, quas Alexander penes ſe habebat, Harpalo Ma- Juß X II Thhs una chatæ;& poſt Alexandri mortem regiæ pecuniæ cuſtodia Cra- 4 3 nhax gium tero commiſſa. Erant autem in theſauris Alexandri 50000, ta- 7. XII. plerum lentum,& in annuo vectigali tributo zo0000. Magnum diſcri- 1. cpoli Tiri- men inter hos theſauros atque eos quos Philippus reliquerat, de 9. He. p. , KQ. quo Alexander apud Arrianum, ſe inveniſſe in patriis theſauris— dæc quippe aurea quædam argenteaq́; pocula, talenta vero ne 60. quidem. b. MV. lexander; De loco ubitheſauri à Macedonibus aſſervari antiquitus ſoliti, 6 509. Eeiyelainn hæc Strabo habet: vnsęαειτα Je 2 KUda ric AuxtdAng dpu- 8⸗ Aeycuu. lu Qa,&'ε †ε⁴ουνντ νοντ Mausdeν,aερ᷑νονκοραν⁸i. Ips 2α ενν 8 cogendis Ha‿ Eveunc e Ayri). Pellæ deinde cuſtoditos re- L. 4 M00, gios theſauros Livius indicat, referens, Perſeum ob irruptio- 2 andrum ex. nem Romanorum treptdantem, gazam in mare dejici Pellæ, tigaliaetim Theſſalonicæ navalia incendi juſſiſſe. incautiorem vero Niciam acedoresal. Pellæ projiciendo pecuniæ partem, fuiſſe. Eidem Perſeo decen- run: Nunr„, nis belli ſumtus, àpatre paratus, in theſauris& horreis erat-- Juſt.zz, 1, 3. Cœterum non ex tributis ſolummodo, verum etiam pul komam ramdroine- ex metallis magnos reditus habebant Macedoniæ Reges. Circa pendertt Pydnam fuiſſe aurifodinas autor eſt Diodorus, è quibus Philip- backis pecl us annua talenta mille colligebat. Idem Philippus auraria in Iib. 16. c. S. lentaind Theſfaliaèargenti metalla in Thracia occupavit. De quo Alexan- Juſt. F, 3, 12 at, impent der: 1⁵ν εετα‿α‿ιαο riv igyæοdν iden auixs. Erant autem ap. Arr.. d ns in Thracia Crenides metallifodinæ, de quibus& Strabo: Dim p. 6. „, runtur 2G. iar&⸗ao² Aaegsilas 28. laue E Xoea, d6] ee&‿ε‿lib.7. Geog. unr 39 Si⁴οπασρ ovets houe en dhas ue* ας CX u!„ u⁵,dA⁴A* ALP, 19. Iſduidm no*r ſnc AAAnc Iuuia⸗ uν Jo. Has fodinas duraſſe usque II. Epiſt. J. 7 ad Regni Macedonici finem ex Livio perdiſcimus: Metalli Ma- verſ. 234 nunn 4 cedoniti, quod ingens vettigal erat, rolli placebat, Nummos etiam 6 dajſinn 3 aRege ranl/ ———————— ——————————— 60 60, za Alev.p. ARegibus Macedoniæ cuſos eſſe exin conſtat quoque, quod Ho- m. 446. ratius Philipporum, à Philippo nimirum Amyntæ f. cujus ima- gine ſignati erant, ita dictorum meminit,& Plutarchus eun- dem Olympicas curruum victorias numismati inſculpere ſoli- tum tradit. Sęd de his parte ſecundãà pluribus. 3 HeaNXXVI MORBI AC FllNERA REGUM. OI Kex in morbum incidiſſet, ſummà curâ imò& ancipitibus remediis, præſtantiſſimi medici adhibiti, laborabant, ut eo liberaretur, veluti ex ſuperius dictis patere poteſt. Solicitudi- nem militum pro Alexandro ægro decumbente Curtius deſcri- III, 5, 5. S. bit. Mor quoque erat principibus amicorum& cuſtodibus corpo- IX, F, 30, ris exoubare ante prætorium(quippe alias armigerorum hoc Curt. IX, G, erat officii) quotier Regi advenſa valetudo incidiſſet. Et Vota 2. pro valetudine ſuſcipi ſolita. Itaque Alexander vota pro ſalute Curt. II,, ſuſcepta reddens, Æſculapio& Minervæ ludos celebravit. Cœ- 3. teruùm KReges, ſi vita exceſſiſſent more reliquorum Maçedonum Curt. X, 10, humatos facilis conjectura eſt. Alexandri quidem funus quod 122ſo. attinet, Perſico more ejus corpus curatum, Alexandriam dela- tum eſt. Cremationem vero corporum non ſecus ac humatio- nem ap. Macedonas veluti ap. reliquos etiam Græcos obtinuis- fe ex multis autorum locis patet. Nempè introducto uno, vel Cremationis vel Humationis more, non exoleviſſe alrerum, ſed remanſiſſe utrumque, aliis hung, aliis iſtum uſurpantibus pro cujusque arbitrio& voluntate. Forte dum hæc ſcribo, incidi in Scholiaſten Homeri, qui ad Iliad. æ. verſ. 52. e== Ales) MO9⁴ εαμαουωνσνν ſαἀmρ̈ᷣaa. (de Crematione autem Græcorum peſte deletorum ibi loqui- tur Homerus) hæcannotat: To ˙᷑ 2αo, G A⁴ r hnoudvreν πντεναν mένεο, di]zs&rse„**ναα 66' Sraα εααστέ πν Oνν. 3 d8 A⁴ia 1α ναεαναι-ννμα TLoĩc EAAn οτ. ar⁴τ‿⁵ ⁵+aov Sraς εον Ay erog 6 AM⸗= auενεν ³ άρn Or% Hodés(Narrat deinde, quid Her- culem adegerit, ut hunc Argeum cremaret.) Apparet videlicet Es hoc Scholiaſtis loco grematorum corporum cineres terræ manda- tunkacs oattadice ſulto t iſe dict. rexes I0 hußts 1p apud M Anitte AMumn eunder fulu ſepultuj ſomma LM mülto lotas, cremma dam H dccad cond etiam phel cljus Tas p 6 ꝛion. 4 7 4 Sia Nhuda tumn bne- tantu Pne dones dit ide deyoyi ſeänib.. s Gr e hriufl w. af ajbhn. mandatos fuiſſe. Quare nemo arbitrabitur Curtium ſibi ipfi II, 12,173 lotarcl. contradicere, cum eosdem milites, quos ab Alexandro cum cura lallan Iapultos tradit, in ſequentibus ſtatim, baud preciosè cremaeos eſſe dicit. Ita Solinus etiam Aο fuiſſe prodit, in qua ſepeliri in Polyb.c, reges mos erat. Nec alter, ſtatim addit; excellentium virorum 14. GUN buſtis ap. Macedona: priſcos dabatur locus. Humationis autem p, 3. ANA. apud Macedonas Curtius alibi quoque meminit. Rex, inquit, Kancipitdu dimittere milites inſcpultos erubeſcebat: Ita tradito more,ut vix drabant,ut nllum militiæ tam ſolenne munus eſſetrquam humandi fuos. Apud †, P 2,12, . Solicituti eundem Macedones ajunt, ſe Clitum velut jure interfectum 2 urtius delct. ſepulrura quoque probibituros, ni Rex humari julilſt: ubi nota, dibus cbypl ſepulturaâ caruiſſe, non ſecus ap. Maced. quam apudalias gentes, XLII, G erorum hoc ſummæ ignominiæ notam fuiſſe. v. not. Freinsh. ad hunc locum. 6 et. Ft Vots Livius narrat: Perſeum ad Mopſelum moratum, ſopultur„ ta proſalut: militum amiſſorum curâ. KRogi verò ſui mentionem facit Phi- 65 Curt. Alravit. Cr lotas,& Olympiadem corpus Pauſaniæ ſuper reliquias mariti 170,5, ſacedonuu cremaſſe Juſtinus tefert. Er Diodorus Siculus magnificè extru- vu 262 funsqpod ctam Hephæſtioni pyram pluribus deſcribit. Quin tandem per- 5.2 däranzale dicca ſuccedentium ſibi Regum oſſa,(non corpora,) Egis aciiip condi voluit. Keges igitur defunctos ut cœteros Macedones ah.VILz. Ane 1 etiam crematos aliquando fuiſſe credi par eſt, Magnificum He- 4 1 11 2, Go, M phæſtionis funus Diodorus l. c. atque Arrianus deſcribunt-, 7 vein cujus poſterioris verba apponam: AA4⁵⁴ακκρ˙⁸ dy dia Sxese: IIP⸗ — G xouns ar Nuνιμοεν εα ενρπνννᷣua πυbe 1 r0„ a.ακνμαμενευνι 774: tpanibösde n eic dõντον opnryia oA Ji dv aν e ᷣ,er AesdnA- un aü 8* 8 2 8„ ſcribo, na 78⁹½r. Jpπ᷑ιss Aουιις ᷑ ᷣμναη/⁹ Qαεασυαηναοιασε, X½ 7„ c. d Sroi ⁶³ε νον νs‿ εενν 6, AAs&⁴ος ααᷣ α Aε‿*νμανν ⁵τι νεαση. Alexander ludos gymnicos& muficos, cùim certan- m bdi log tium multitudine, tum ſumtuum præmiorumque magnitudiues rauaſs 1 longè prioribus omnibus illuſiriores inſtituit. Tria nanque cer- ) cd 9 tantium millia in id praparaverate quos quidem non multò poſt ad vuualeoh ipſius tumulum certaſſe ferunt, Ex quo funebria apud Mace- pyaus 498— dones certamina atque ſpectacula in uſu fuiſſe cernimus. Tra- 7., c. de quidstr dit idem Arrianus amicos Alexandri& ſe& arma Hephaſtioni ret rideltit devoviſſe, Diodorus autem refert, eos ſigna ex ebore, auro,& π Ix r 1 mnatoria Ianda- 1 296(62 60 materia alia pretiosà fieri curaſſe. Quod multò magis in Re- gum funeribus factitatum credibile eſt. An daoheuσᷣ Regum etiam apud Macedones obtinuerit, de eo nihil conſtat. He- phæſtionem ab Alexandro in numerum Deorum relatum, eiqᷣʒ tanquam præſidi Deo ſacrum factum Diodorus autor eſt. Alias luctùs demonſtrandi causd apud Macedones crines tondeban- Solin. Pohb tur. Ita Archelaus non contentus ſuprema Euripidis proſequi c. 14 l. Vi. ſumtufuneris, crinem tonſus eſt,& marorem, quem animo conce- P, e pr. OenA6, vultu publicavit. De Alexandro Atrianus tradit eum e*ορᷣνα ν r vε᷑νι τν ναeρααν, ſuper mortui Hephæſtio- nis corpus proſtratum, comam præſcidiſſe. Parentare quoque mortuis ſoliti Macedones. Oly mpias parentari Pauſaniæ quo- Juſt. I4, 7, tannis, incuſtä populo ſuperſtitione, curavit. Quæ ſi in aliorum 11* funeribus, multo magis, Regibus defunctis, obſervata fuiſſe, rationi conſentaneum eſt. Inferias etiam Manibus patris Alex- ander dedit, veluti Eneas in funere Pallantis: 4, 6, Virg. XI. Vinxerat& poſt terga manus, quos mitteret umbri⸗ An. 92. Iuferias, cæſo Parſuros ſanguine flammas. Juſt. Xl, Prima Alexandro curapaternarum exequiarum fuit? in quibus 2, 1. ante omnia, cædis conſcios ad tumulum patris occidi juſit. Idem Suet. Aug. fermè de Auguſto Imp. traditur, eum trecentos ex dedititiis ele- XV. ctos ad aram D. Julio(patri) extructam, Idibus Martiis hoſtia- Juſi. VII, rum more mactaſſe. Tandem peculiaris etiam Regum ſepultu- 2, 2, eq. ræ locus fuit. Siquidem Perdicca moriens Argæo filio monſtra- vit locum, quo conai vellet; ibique non ſua tantum ſed& fucce- dentium ſibi Regum oſſu poni juſit; prafatus quoad ibi conditæ poßterorum reliquiæ forent;, regnum in familia manſurum? cre- duntque bac ſuperſtitione extinctam in Alexandro ſtirpem, quiæ Po!)ε, ⁶, 14. locum ſepulturæ mutaverit. Confirmat idem Solinus, Aa-α fuiſſe, in qua ſepeliri Reges mos erat, tradens. Nec alterum ex- cellentium virorum buſtis apud Macedonas priſcos datum- fuiſſe loeum. Tantum de funeribus Regum Macedoniæ. E 7 (co. E Macec erat q bat, armis runt, tint dhed cedo vicib tural Noma Rab Vrat obne 2. rum te l andte apud tate co wße Adi petio cesll ſtem los it gione runt 4.. 1l conkkt. Re m elatun ig autor eſt. la ines tondedn. ripidit ynſin em animont aus tradit eum ui Hephæſto. entare quoqbe Duuſamie qu ſin aliorum ervata fuiſſe us pattis Alex xetunbrit 9. fuit: in guihn luiuſſt. U Xdedititisele Martib tollu Aegun qulu- veo flu nunthe. un ſal& ſun nad ii end anſarun“ fkirpem,ſ Solinus, Im daralterund riſcos datul- edonia. MXEA ——ꝛ— 806 50o0 §. XXVIII. DE REGNI MACEDONICI INCRE MENTIS DWEDAM AC FINE. ITAden adjicere quippiam viſum eſt, qui præcipue finis ſco- pusve fuerit Regum Macedoniæ in gerendo principatu ſuo. Eum vero tranquillitatem Regni non fuiſſe ex univerſa Macedonum hiſtoria manifeſtum eſt: quippe bellica illa gens erat, quæ à teneris unguiculis armis innutrita, quieſcere neſcie- bat, domi hoſtem quæſitura, ſi foris non inveniſſet. Aſſidui in pif. Carr. armis Macedones tantam ſibi bellicæ rei peritiam compara: JIII, 2, 13, runt, ut per univerſum Orientem victricia arma circumtule- rint,& multis adhuc poſt Alexandrum M, annis, Romanos ve- tus eorum devicti Orientis gloria terruerit. Regum itaque Ma- cedoniæ ea præcipua ſemper cura fuit, ut aut imminentes cer- vicibus hoſtes depellerent, aut fines imperii proferrent. Vide- 29,6. tur autem de Macedonia optimo jure dici poſſe, quod de Rep. Romana Florus elegantiſſimè literis conſignavit. Prima quip- pe adverſus exteros arma pro libertate corripuit, contenta ſer- vitutis ignominiam depuliſſe, quamvis ſæpè Thracibus Illyriisq́; obnoxia tributa illis pendere coacta eſt ‚unde apud Curtium X, 2,23. Alexander milites ſuos Illyriorum paulo ante& Perſa- rum tributarios appellat. Idque ferè ad Philippum usq́; Amyn- tæ filium duravit, qui adhuc obſes apud Illyrios pro fratre Alex- andro,(pacta vero is mercede bellum ab iisdem redemerat& apud Thebanos quoque vixit. Sub hoc demum pro finibus cer- tare cœpit, quamvis jam ante nonnullas regiones ſuæ ditioni adjecerat; pro ſociis vero, Græcis videlicet, bellum Perſicum à Philippo Alexandroque ſuſceptum, tandem pro gloria& im- perio perſecuta eſt. Quippe Macedones medii velut inter Thra- ces Illyriosque, quaſi in quodam bivio collocati, undique in ho- ſtem incurrebant; donec quaſi contagione quadam per ſingu- los itum eſt:& proximis quibusque correptis, totam illam re- gionem, quæ deinceps Macedonia appellata eſt, ſub ſe redege- runt, Non indignus certè Livii locus qui hic adſcribatur. Is X2 cum ..—— 4 3 ———————— Arr. I.†. 15 Juſt. 29 d.— Jaſi. VIhſ, 1- lib.41,4,9. in Proam. III,§, 22. 8,8¹64 6 cum bellum à Romanis cum Perſe geſtum illorumque de Mace- donum Rege victoriam deſcripſiſſet, tandem ſubjicit: Hic finis belli cum quadrienniuum continuum bellatum eſſet, inter Romanos ac Perſea fuit, idemque finis inclyti per Europæ plerumque atę. Aſiam onnem regni. Ac paulo poſt: Macedonum obſcura ad- modum fama usque ad Philippum Am)ntæ hilium fuit: inde& per eum creſcere cum caæpiſſet, Europæ ſe tamen finibus continuit; Græciam omnem ac partem Thraciæ atque Wyrici amplexa. Su- Perfudit deindeſé in Aſiam: Vid. ſanè quæ porro ibi habentur lectu digniſſima. Quin hujus quoque Principatús atque Popu- li, quemadmodum aàſfloro Romanæ Reip. videntur quatuor 2. quaſi ætates conſtitui poſſe, adeo ut in Infantia quidem, circum ipſam matrem ſuam cum finitimis luctatus, ſub Philippo de- mum Alexandroq́;, quod tempus viris armisque incitatiſſimum fuit, in Adoleſcentia viguerit: Ultimis vero Alexandri annis proximeque ſequentium Regum temporibus robuſta quaſi quæ- dam ejus maturitas fuit; donec inertia principum quaſi con- ſenuit atq́; decoxit, niſi quod ſub Philippo Demetrii f. Perſeoq́; movit lacertos, donec penitus defecit, inque Romanorum po- teſtatem redacta fuit. PAATIS II. MACEDONUM SACRIFICIA. ATnNEZ. IEMPLA. AUGURIA ET VAIES. Ncendum jam mihi eſſet, quæ Sacra Macedonum, quæ leges, qui ritus ac conſuetudines fuerint, verùm cum plurima eorum ſuperius jam tractata ſint atque expoſita, labore multis ea repetendi ſuperſedebimus, addituri pauca duntaxat quædam, quæ notatu præ cœteris digna videbuntur. Uti Græcos omnes ita& Macedones, innumeros coluiſſe Deos ſatis ſuperque con- ſtat. Nec in recenſendis iis, in vulgus notiſſimis, occupabimur. Vide tamen part. I.§. XIX. Singulares autem quosdam ritus in Sacris ſuis peragendis Macedones habuiſſe illa indicant, quan- do Curtius tradit, Alexandrum cuin in jugum editi montis aſcen- diſſet) —— Iſa yahe 1 l (lc. lex Lacrum! Alexan 71 AG en gen 54 tionb! Kuerun Coqui 9 Iu du aedd Rola rete njſin yenige das chica lur. nutte extat Ne enim manil ojuia 1a. C wem S2ar Frein ſan verſ dume rix, 8¹65 5 he den diſſet, multis collucentibus fzcibus patrio more facrificium diis deit: Me fa— deſaſe praſidibus loci fegiſſe.& alibi: Orto ſole, priusquam admoverer„yꝙ, 10 lrunguas(ſc. Alexander Urbi Gazæ) exercitumi, opem Dcim expoſcens 5 Ddlſtunid. Sacrum patrio moré faciebat. Ita cum apud Arrianum legitur II.p. 230, ait: iut Alexander condits ad Caucaſum Alexandrià, guðπσa&να cnnda 0ailc Oeols,&G ois 76 α do; Interpres ea rectè explicat? Re- nyln. 8. gem Sacrificium diis patrio more feciſſe. Parte priori diſſerta- Vinrdenn tionis noſtræ notavimus, Reges ipſos Sacrificia feciſſe; verùum 1 fuerunt& popæ ac ſacrificuli, qui ea adminiſtrarent. Inter hos 1ib. XIE, gue bopr Coqui, de quibus Athenæus: B Qs, 3 duντ‿ιν ννsεεm⁸. 12„(* 22: atur quatueb 35 25 J,„ ds eei A kaneremm 19) 7 2c A⁵αι 29* OXαπ/ρ‿ oAn. s e smoen lilppo de 78 dειρς 9 auν⁴(ita feliciter Calaubonus reſtituit) rνα‿ zeeilürn 2 duσνάν εέμνναυνεν‿ Ritus ſacrificiorum& ceremonias co⸗ mrtn quis notas fuiſſe palam eſt ex Olympiadis ad Alexandrum epi- aandti anni ſtola. Nam cum Alexander eam hortatus eſſet, ut ad ſe mitte- a qualiqus- ret popam ſacrificandi peritum, ait Mater: Pelignam coquum quali con· miſſum,d matre tu habc. Scit ills omniaacra patria tua quomodo it berleoc peragantur,& puræ& Dicaſtiea(in Græoo eſt: 19) 12 dpy aMrm po⸗ Auasiua ſed alii pro his legunt; 19) 18 Opyiasιν)& Bac- bhica,& alia prorſus Omnia, in quibus mater tud victimas immo- lat. Eum igitur ne contemſeris, fod libenter excipe,& ad me re= mitte quamprimum. Jam vero Ille Arriani locus, qui lib. III. ↄ. 195. FlCl4 extat, non prætermittendus: Evraνεα Huαe 1u ad/elo v64& 8 b AAEεν⁹ρε⁶ AG) Aaααάα᷑ dα—οννοσααο, 2 d'να pv⁵v. At III.£, 224 AE enim ſæpiſſimè Diis ludos factos non. ex uno Autorum loco 1n, qux eg manifeſtum eſt. De his Arrianus; guouc Eie dc dεν 5 III. p. 2204 rum plurs dπνα̈ νυνμυννιν iscag. it:&*⁴αeνα m6 JvrkOs Js ³h! V. P. 37. abore mülh A⁵⁴y. Qualis vero ille aον puνuε fuerit, ipſe explicat, lib. I. Fag: 534 Xat quædm memorlæ prodens de Alexandro, 3ri rdννν ετνκέ‿μκνε εν,⁸ rræcos omlä cea adσν◻ρ aοσμεν 7* 2 dg&s᷑ ναν zvusyuesrn. Quod petqueca- Freinshemius in ſupplement. Curt. repetit, perhibens: Regem II, 7, 92 ccupadimu ſuacrihicii* Epbeſi magnificè celebratis, in honorem Deæ cum uni- dam ftlöi verſo exercitù qui aderat, in armis docucurriſſe. Quibus adden- II. 92 cant, quan dum ex Arriano: AnMν⁵S. 48 6* 26AO⁵ de ou⁸ ſer Awn. 2 mnuiisl ri, 2Tou Lus dvro ſe— i Fearid udu, T Aauda Ihh Xz Imre- 8 38166)5* SiſsAEas, 1h Aydua Jaheis vuu⁴⁴α‿ν dy. Ex quo alios etiam ludos in honorem Deorum præter Uεαμενκσν αἀνονa factos apparet. Feſtos etiam certos dies ad cultum Deùm celebratos ex Curtio 8,2,6, diſcimus ſcribente: anniverſarium ſacrificium Libero patri non eſſe redditum ſtatuto tempore Et Arriano: lib. ID. p. Eluas uεεαν εεαα τ⁸ Aiναςσς Maαε⁵ν⁶σ, ⁷ νειν Qαοονισν So 6 ₰ 2„ 2 7 27... 256. f. Irn r A τ½ AAiαον. Ubi& epulum in honorem Dioſcu- rorum inſtitutum legitur. Alexandrum Muſis ludos ſcenicos feciſſe, per novem dies pro numero Dearum Freinsh. in ſuppl. Curt. II, z, 2z. autor eſt ex Diodoro. Vota quoque ſuſcipi ſolita. Hinc Curt. III, 7,z. Alexandrum vota pro ſalute ſuſcepta reddi- diſſe notat. Statuæ Diis ſacratæ. Alexander Dives Apollinl Delphos, Jovi Elidem ſtatuas aureas dono miſit. Solin. Polyb. c. 14. De XII. ſtatuis Deorum à Philippo conſtitutis vid. Diod. Curt. IV, S, 16. p. m. 960, pr. Alexander Herculi Tyrio ex auro crateram,cum 61. 50. Pateris dicavit. Jam aræ frequentes Diis erectæ. Legimus 7.p. 32. conf. apud Arrianum: Alexandrum Ga☚ςαdεναᷣαα, 59er 7s SrdAn Jaſt. XIe, dꝝ Iic Evpdmns,*&rs eꝓ‿ε 1 js Aclas, Ause darnes 8 4. ASmAοmν¶ Heaudtse ldem poſt prælium apud Iſſum tres aras Curt. II in ripa Pinari amnis Jovi atg; Herculi Ainer væq facravit. Atq́; 12, 27. poſt Aornon petram expugnatam, locorum magis quam hoſtium Id. VIII. victor, tamen magnæ victoriæ ſacrificiis& cultu Diis ſatifecit. 11,2. Aræ inpetra locatæ ſunt Minervæ Victorieque. Finem expedi- Arr.Dp. tioni facturus, Sadeua Sa‿‿se a eOAᷣeννανοσιμννιε‿ιε⁸σ‿ 374, 7r. O r86 usyis so νsc. g. dc αππσ,αμ&ςνκάασ μέοο αμο 0: .αν F⁷πσασασ, ³0s&, Aoror, c v0ε e. Has aras XII. ex qua- IX, 3, 19. drato ſaxo, monumentum expeditionis ſuæ„eum erigi juſſiſſe= II, 4, 14. Curtius autor eſt. Aras pro numero fluminum poſitas, ſacri- ficiumque factum apud eundem legimus. Templa etiam Diis Arr. lib. I. extructa à Macedonibus, illud teſtimonio eſt, quod Alexander P. 49. G 50. Jovi Olympio Sardibus in ſumma arce templum conſtituit. Et cum Thebas dirueret, templis tamen aliisque ſacris ædificiis abſtineri juſſit. S. Fr. b 4, 8. conf. Curt. 4, 4, 13. Ptolemæus vero Juſt. 24,2, Ceraunus in ſançliſſimo Jovis remplo, veterrimæ Macedonum re- F. ligionis ſumtis in manus altaribus, contingens ipſa Tnuiue, 4 pulvi- uktineris eneniſet Turopolo molacte torelu Pb.Il’ ditaron ade uscu Hueton ceri u ſcil. u ror va tant celum ouc Aun Te peregi 4N nutnog. Acell cumer Lonig zynner fack, Hercul fullt 4 ala bat Accipian tendile amnem fequiel tallet, debellar liquant ka 867 80 0 Jyoahktn pulvinaria Deorum, juravit. Cum Ampbipolim fama Pugis mn calebeua perveniſſet, concurſus matronarum in templum Dianæ, quam mſanfin Tauropolon vocant, ad opem expoſcendam factus. Quæ omnia, Liv. 44. 44 Et Att ſimulacra ſcil. aras, delubra diis ſtatui apud Perſas nefas habeba- danramn tur, veluti multis docet Barnabas Briſſonius de Regno Perſarum rem Doln lib. II. Exteris etiam Diis ſacrificium facere Macedones non du- pag. 769. dos ſanih bitarunt. Alexander cum Memphin perveniſſet; 9v⁸ Cxs- rois easqh. n uxgl 7s d*⁵⁵⁴s gsolc 73 Am¹2, ꝗ a-y εoings 7? Ts 1) Arr. IIp. iſcpilolte ³αιαν. Iovi Hammoni ſaerificia quoque facta. Aqjiciendus 156. tepta red” Suetonii locus: Octavio cum per fecrêta Tbraciæ exercitum du- Curt. I 6 Apolin ceret, in Liberi Patris luco barbara cærimonid de filio(Auguſto§, 29⸗ Mn. ohb, ſcil.) con ulenti, idem ahermatum eft à ſacerdotibus(nempè do- minum terrarum orbi natum,) quando infuſo fupen altaria me- Wüd.Moh ro, taneum flammæ emicuiſſet, ut ſupergreſſu faſtigium templi ad Kiercauij cœælum usque ferretur: unique olim omnino Magno Alexandro Legimg epnd easdem aras ſacrificanti ſimile proveniſſet oſtentum. Ocea- Arr. PI.p. heu em1h num vero perluſtrans Alexander cum ad Inſulam quandam, 2,5, pr Harre² 5 perveniſſet, 26s eavba d‿ςᷣ dνϑυ⁹σα,d is 78 heoig 415. Er. 8* I trT ara A e6&„ d& Ae Jeo r Ibe‿νασσσνν ϋνκᷣ τ εᷣν-O lravit. Ath norog. Pro tranſitu fluminum ſacrificia ſæpè facta. Pro tranſitu vid. Arr. P. duam hj um Aceſinis, Tanais, Indi, eoque transmiſſo, ut& cum Hydaspem 351. med. iit ſauſui, cum exercitu trajeciſſet Alex. AXEE. Hue⸗ Chi ri oxæεmρπασ isε Al 5— nen epedi Soτενκα, 1ε Heav⁴â, 1) Dn Lere, 971 G&x dnοςν σν 1m 10g. 5)50. Arr. lib I. p. II. Eadem ratione exſcenſione in terram uihn li factà, aras eo loco conſtituit Jovi deſcenſori Minervæque& XII. exc Herculi: eo quoque loco unde ex Europa ſolverat, aras exſtruĩ erigi jall juſſit. Arr. Jp. z2. De quo etiam Juſtinus VI,5, I. Eum in litore ſitas, ir Aſie hoſtias cæcidiſſe, precatumque ne ſe Regem ille terræ invitæ a etiam) accipianr. Si vero exta ſacrificanti Regi infauſtos eventus por- d Alescnd; tendiſſent, tranſitu fluminis abſtinere ſolitus. Cum ad Hyphaſin nſtituit, amnem peryveniſſet, milites vero longæ pertæſi militiæ ultra- ciis edlii fequi eum detrectarent. ipſeque inſuper ſacrĩficio facto non li- lemeuer taſſet, domum reverti ſtatuit. Tanaim trajecturo, ut Scythas Arr. I. p. vumnn debellaret, cum exta nihil proſperi portenderent, commoratus 246 hulmn aliquantiſper ibi eſt. s òs&ix auis 03 Sxv́ai, dvᷣ dm r⸗ nulni daa⸗ 4 . 41. ——er:ʒꝛ⁊C¶: ꝗéj——emqxjj:öäjqq—·ñ—BOñ——:AʃA————— 220(163 8 Jlaaεν εμετο.(Notaadum hic in transcurſu hunc fluvium, drr. IV. quem Orxantem à finitimis barbaris appellari Ariſtobulus au- p. 236. ctor eſt per errorem ab Alexandri militibus Tanaim appella- v. Plin. 6,16 tum.) Conſule hic de facrificiis fluminibus factis Arrianum 3 lib. VI. p. 382.& p. 415. ubi Oceano ſacrum factum deſcribitur. Arr, I.p. 52 EX Europa autem initio expeditionis in Aſiam trajiciens, cum jam in mediis Hêlleſponti fluctibus navigaret, taurum Neptuno ac Nereidibus Alex. immolavit, aureamque phialam, ex qua libaverat, diis marinis donum, in pelagus abjecit. Conſueſſe autem Macedones Diis pro Victoria conceſſa ſacrificare, ex illis liquet: AKlexander locorum magis quam ho- ſtium victor, tamen magnæ vistoriæ facrificiis& cultu Aiis ſatis- Curt. VIII. fecit. Aræ in Petra locatæ funt Minervæ Iictoriæque. Qui locus 11, 24. indicat, alia ſacrificia facta victoriâ majori, alia minori partà. 14,, 2, 32. Cum Siſymithres deditionem feciſſet, Rex victimas Minervæ Arr. V. ac Victoriæ cecidit. Alibi vero rονεςι Ʒϑeςαες vπρνμηιςρνᷣε Triα p. 551. 259*. Ariſtobulus memoriæ prodidit, 0iπσά ꝗ Kac lasi IA. VI. p. AAsεα⁸νρρν ᷣαeνεενα Ij aar e2y vinng, s is 433 Pt. Seglidg dri εαν ε Taενσνων dε]) ayεe 4αεε νάσν0⁴με- α⁵ακ̈υν⁴ ᷣ Oνμνενν. Veruͤm nec auguriorum negligentes, imò in ominibus XI 16, 5. capiendis admodum ſuperſtitioſos fuiſſe conſtat. Inde notatum à Juſtino; nato Alexandro, duas aquila? eà totà die præpetes ſupra culmen domus patris ejus ſediſſé omen duplicig imperii, Eu- Arr. Ipg a. ropæ Aſieque præferentes. Parmenio quidem Alexandro nava- lem cum Perſis pugnam ſuaſit, Gtæcos ſuperiores fore ſperans, Ir A*os db̃„ nabiaerS“ rt Is Alyabs reduras uu AAXB,νεeε vev. Alexander autem hanc aquilam interpreta- tus eft, quod ſignificaret, ipſum è continente naves victurum. Eundem in Halicarnaſſi obſidione ſub meridiem quieſcentem Arr. Ip. Zir hirundo circumvolitans ac perſtrepens è ſomno excitavit. Ipſe f. G 72. vero s OQav ον τπτιιιαιαιη ςσο α AOνεε, drseind er Aa⁵ενορςα TeA⁴αισασσσό αes. Idq́; interpretatus Ariſtander inſtare periculum dixit ab amico Regis; ſed inſidias in occulto non manſuras, hoc enim monere naturam avis, quæ præ cœte- F./g. Pr. ris ho⸗ whonini Denotabà- nrt. N8. relocum Kcro bat, ſuh fui tei turrig vyreco vates9 Erud ailuma Rex vul- R relpo puxn ntve Baal; rum; Pdere Curt. to). mWwiun tyili⸗ Ilpben nlmta d,, tumu Ilip ad Circun cnon Hince Al 97 Herod 496169 wetin ris homini familiaris, eademque ſupra modum garrula eſſet. amyal Denotabatur autem Alexander Lynceſtis, qui inſidias Kegi ſtru⸗ 8 Ateg xerat. Non poſſum non luculentum ex Curtio huc transſeribe- I,6,IT. ſe4. ndeſendn ocnme Alexandro Gazam ohücisnte; ai qhe faciente ſacri- conf. Arr-.— ſrrdm ficium,] ortèpræter volans corou³ glebam, quam unguibus jere⸗ II. p. 151. un Naa bat ſubild amiſit; quæ cum Regis capite incidiſſét roſoluta Aa; fiuxit: ipſa autem-wis in proximd tlne conſedit. Illita erat Aam, a turris bitumine ac ſulpbure: in qua alis Herentibusifruſtra.ſé alle⸗ b vare conatus Acircumſtantibus capitur. Digna res vifa, de qua Vfia conel pates confulerentur.& erzut non intactus eã ſuperſtitionc mentis. 5 Wanlk Ergo Ariſtander cui maxima fides babebatur, urbis quidem ex- 5 Airfuatir cidium augurio illo portendi, ceterùm periculam eſſe, inquit, ne . Wülocu Rex vulnus acciperet. Itaque monuit, ne quid eo die iuciperet: dnorlparte Quod cum non obſervaſſet Alexander, reſponſo Vatis eventus nas Minere reſpondit. Tyro obſidione elausà cum apud Macedones forté Curt. I,2, lsa Imiuu panem quidam militum frangeret, manantis fanguinis guttas 14. „ Kag daist notaverunt. territoque Rege, Ariſtander peritiſimus Vatum re-— LEi ſpondit; ſt extrinſecus cruor ftuxiſſet, Macedonibus id eriſe futu- Nadeneh 16 rum; contra cui ab interiori parte manavit, ur bi Judim 96- Edere deſtinaſſent, exitium portendere. Aliud apud eundem in ominbd Curt. IV,S,6. Eama eſt; cum Rex IIrbis(Alexandriæ in.gy⸗- Indenotätum pto) futuris muris polentammt Macedonum mo⁵ oſt, Seſtinaſſets ddepnguui avium greges advolaſſe,& polenta eſe paſtas: cumque id omenpro Krimpinbie triſti a plerisque eſſet acceptum, reſpondiſſé Lates, magnam illam Xandto läda- iirbom advenarum frequentiam çulturam, multisque eam tenris sfore ſpeluj alimenta præbituram., confer Val. Max. D 4, ext. l.& Arxr. III. p. S7. Cœterum de Religionibus Macedonum ſatis. Unum ta⸗ mwiuu— ninterpa men addendum, in more poſitum fuiſſe apud Macedones, ut ad gesvicung tumulos Heroum parentarent. De quo luſtinus: Alexander in X5, 12. quiiters llio ad tumulos Heroum, qui Trojano bello ceciderant paréntavit. Arr. Lp. 32 citarteh Circum cippum Achillis cuꝶ amicis andur decurrit, uncloqué 33. Plut. in Hdutubun coronam impoſtis. Hephæſtion Patrocli tumulum coronayit. Alex. c. 2& Arlkunt— Hine eriam Mimus Klexandri Antoninus Caracalla, er AxX p.m. 456. as iorun Atoςσᷣ τα—ον sεdvοανε τs Gade μσς εσ a* To⁴u]eAG. legacxs Herodian. IV, 8, 10. Sacrificavit Alexander etiam Priamo ad ferns 1 jous 0,(vUo)5 ☚ Jovis Hercii aram, ut Priami iram adverſus Neoptolemi pro- geniem, quæ ad ipſum pertingebat, deprecaretur. Proteſilao Arr.Lp. 31. ad tumulum ejus Eleunte inferias dedit. 6 ‧ε% νεε‿ ο◻ σias Iv, uxXοε‿ ⁴ρσ ν ot JersDa, Tles AAs Jäu rορρσν Cum 14.1,II.p.. Mallum Eiliciæ Urbem perveniſſet, Au³ν bu Houe Lrνισς, Amphilocho tanquam Heroi parentavit, 1 g. II. LIBERORUM EDUCATIO. FRUGA- LITAS. CONVIVIA. NlPTIE. VESTITUS. Lam ad reliqua Macedonum inſtituta pergendum. De inſigni Lquidem amore, quo Reges ſuos proſecuti, ac veneratione, quàâ tamen Diis eos æquare recuſabant Macedones, in ſuperioribus ſatis dictum exiſtimo. Duarum etiam Macedonicarum legum facta ibi mentio, quarũ priore cautum erat, ut propinqui eorunm, Curt. VI, Qui regi inſidiati erant, cum ipſis necarentur. Quem tamen mo- 11, 20. VIII, rem occidendi cum ſceleftis inſontes propinquos ParentéescAlex- 6, 29. ander ſolvit. Alterà Macedones, pro Rege ſoliciti, quanquam Ia. it.& proſpero eventu, cum videlicet Leonem uno vulnere occidiſſet, VIILS, 19. defunctus erat Alexander; tamen Kiivere gentis ſuæ more, e Id. ViII, pedes venaretur, aus ſine delellis principum amicorumque. Qua- lis vero ille gentis Macedonicæ mos fuerit in condendis legi- bus id ſanè haud liquet. Educationem liberorum apud Mace- donas quod attinet, dubium non eſt, eam cum reliquis eorum inſtitutis ac diſciplina apprimè convenientem fuiſſe, neque gart. r. Hu blandam patrum indulgentiam ſegnes effeciſſe natos. De Re- gum quidem liberis, eorumque ſolicitãà pro hiſce curâ ſupra- Juß. IX,9 notavimus quædam— de Philippi præcipuè in Alexandro filio So Aler,sn, educando prudenti diligentia, qui eum vix 1§. annos natum, ur Eeeaee. ſub militia patris tyrocinii rudimenta deponeret, ad ſe arcevit. 7. 2, 9. uin Plutarchus Alexandrum XVI. demum annos natum fuis- Curt. VIII, ſe, cum Byzantium oppugnaret Philippus, tradit. Regum vero 6, 2. ſ29. S ſuorum exempla, uti aliàs, ita& in hoc ſecutos eſſe Macedonas, F.:, z2. vero eſt ſimilimum. Siquidem Qisi ς ai ο UEuον 7 1, 71ũ daεανντ νρ- Qνααᷣς. Quin mos erat Ee Dehilas Atauieen Adultto Aäulas di tu mini Duum! ſupfa 1 parcita moribu awerſa plnsſ ſderie ander objece eiller NMaces d k. larar ſgau Maa⸗ hat ſe⸗ ger littuc bus nas quen nyu nff. punu Nodti Grac- in V Cort hein Mac rum! BSiuar dolemi dr 8 Drotedla ſe durik 1 hacn. Cm, 2 im h 3* N In., Deinſgi ratione, qui perioribus cumlegun nqui eorum ttamen mo. mtei Alua quanqllam dOcclideh, ue more, N unque. dur. mdendb egi- aput.Ma- dqübeotn vilſe) Rqhe atos. DNe curd ſuye xandrofph Or natumſ Iſearclſtii natum fib- Regum Macedon ſuod- 1zt Nuuinun aulas — 8( I ꝓ adultor liberos Regibus tradere, ad munia hanua multum ſerdili- bus miniſteriis abborrentia. Atg&;y bæc cohors velut ſeminarium Ducum Prafetlorumq; apud Macedonas fuit. Sed de his abunde ſupra actum arbitror. Nunc frugalitas Macedonum, victusd; parcitas fatis ſuperque nota. Itaque luxu& perogrinis infecta Cuvrt. Vt.s moribus veteres Philippi milites, rudis natio voluptates palam awerſabantur. Quamvis ſucceſſu temporis renaces antea Aiſſci- Cve„VI. plinæ ſua ſolitosq parco ac parabili victu ad implenda naturæ de- ſideria defungi, inperegrina& devictarum gentium mala Alex- 5. ander impulerit. Adeò vero guloſi tandem evaſere, ut Rex ipſe objecerit illis apud Curtium X, 2, 26. eos profundo ventre de- victarum gentium Holia circumſerre. Splendidiſſimas Carani lib. I. Macedonis omnique luxu affluentes, Rege non indignas, nu- ptias deſcriptas videre licet apud Athenæum in Deipnoſophi- ſtis. Ubi quoque obſerves Macedonas inter epulas ſæpè manus 4 lavare, ſtrenuè vero etiam potare ſolitos. Tum extremæ cœnte M. 96./2†. ſignum tubà editum fuiſſe. Eſt& illud notandum, Principum Dag. 97. Macedonum liberis pracipuunm illum honorem babitum quod lice-Curt. II II, hat ſedentibus veſci cum Rege. Huc quoque facit quod Hegeſan- 6, F. der ſcribit, apud Macedonas neminem in ccœna accumbere fo- Athen. in litum, qui aprum extra retia non interemiſſet, verùm in ſedili- Deipn. lib. bus cœnaſſe, quoad feram ocgidiſſet. Porro obſervamus fœmi- p. m. 144 nas conviviis non adhiberi ſolitas. Græcorum videlicet more, quem ex Corn. Nep. præfat. n. 6.& 7. diſcimus. Quem Romaæ- norum, ait ille, pudet uxorem ducere in convivium&c. quod mul- to fit aliter in Græcia. nam neg in convirium adbibetur niſipro- pinquorum. Sic Lampſaci in convivio ap. philodamum, cum Rubrius filiam ejus intro vocare juberet; ille negavit moris eſſe Græcorum, ut in convivio virorum accumberent mulieres. Cic. in Verr. orat. 1.§. 66. Jam ap. Macedonas nefas idem habitum V, 7, 2, Curtius indicat. De die Alexander inibat convivia, quibus fæmi- næ intererant, Ne quis autem putet eum adeò conſuetudinem Macedonum violaſſe, ut honeſtas matronas, vel amicorum ſuo- rum uxores, conviviis adhiberet, addit ſtatim: Non quidem quas violari nefas eſſet; quippepellices licentius quam decebat cum ar- 12 waro 2,172)59⸗ mato vivere adſuetæ. Liquet quoque ex eo, quod Perſæ quo fa- cilius perſuaderent Amyntæ,, ut adhiberet in convivium fuas ac filii uxores, finxere(vid. not. Bern. ad Juſt. l. c.& Briſſon. p. 216. 217. 228.) id apud Perſas hbaberi pignas ac fædus Loſitii- (uſt. VII3, z.) Quibus tandem humaniſſimus Kex morem geſſit, non audens legatis Magni Regis quicquam negare. Herodotus autem Amyntam(5, 18.) hunc in modum loquentem introdu- cit: Nobis, Perſæ, iſta conſuetudo non eſta ſcd viros à fæminis ſo- movendi. Ritum in contrahendis nuptiis obſervatum Curtius notat, nempe, hoc apud Macedones fanctiſimum cocuntium pi- gnus fuiſſe, ur panem divifum gladio uterq& libaret. Credo, Rufus addit, cos, qui gentis mores condiderunt, parco& parabili vicius FII,, 27. ada omnino Freinsh. not. ad h. l. num. 24. 2 1 3 X, 2, 27. Pellices autem, non Reges ſoluùm, verùm etiam reliquos,& gre- patet, quod contumeliosè ipſos Alexander pellicum fiarum con- cubinas ap. Curtium vocat. Nempè captivas mulieres pellicum Curt. DIII. loco habebant. Nefas autem ap. Maced. exiſtimatum fuiſſe, ſi 4,25. 26. quis captivam matrimonio ſibi jungeret, ex eo liquet, quod A- lexander adeò ſolicitè, cum Roxanem Siſymithræ filiam uxo- rem ducere vellet, ſe ſuis purgavit: Ne inſerri nefas arbitraren tur, ita matrimonii jure(ſe videl. Regem cum captiva) velle jungi. Achillem quoque, à quo genus ipſe deduceret, cum capti va coiſſe. Nempè Achilles Briſeide captivà non pro concubina& pellice abuſus eſt, ſed quemadmodum illi Patroclus deductor promiſerat, in legitimam uxorem duxerat: quod ex Homero& epitome rerum Troicarum in Curtianis Commentariis obſer- vat Raderus. Stupra autem puerorum Macedonibus non igno- ta fuiſſe, ex ſupra dictis patet. Veſtitu Macedonas ante devictos Perſas vili admodum, cum ne Reges quidem de eo ſoliciti valde eſſent, uſos dubium non eſt. Adeò ut ap. Curtium Alexander P, 23, militibus objiciat, modô ſub Philippo féminudos fuiſſe. Uti nec reliqua ſupellex ſplendida fuit, nam lignea vaſa, cum argenteis nunc uti liceret, exprobrat iis loco citato. Jam vero Orientis victorss pretioſiſſimis indusbantur voſtibus. Unde ibidem A- lexander: oſtendere voluiſſe jungentibus opes, quantulo contenti qſe doeberent. garios milites habuiſſe, cum aliis ex locis, tum ex illo quoque farndtt: n, Ah71 leman derde Cartloe SFaAlri miuum fe Oigun in Ono pecies Scapulks K. de ArSdon cchtam E au numg 0 bk A 80 Cartiu lintan, äſeSn Küll tam unn dem ine eeenom terra in Nu omii tex dohi iraumaa ——————ę’—xx——— 673 5 erle gwi lexander: Modo ſub Pbilippo ſeminudis amicala éa purpura for- üumlua) dont, aurum& argentunm oculi ferre non polſunt, Sc. Eundem V7, 6, 5. . lulla Regem amicos ſuos, ut non ſecus ac ipſe Perſico more veſtiren- eaus aſn. tur, perpuliſſe, ſupra vidimus, Crepidis indutos Macedonas ex noremgä urtio cernimus; Hector dia flumini obluctatus, cum madens, eſtis Hetodoi Iad ſdricti crepidis pedes natare probiberent, in ripam tamen ſe- em inttoth. Sileimis evaſit. Et AntoninusCaracalla 29,O8 AAꝓ‿ᷣανε ⸗ dy, Herodian. a feminiſ. geses&2 Mausdouαα ᷣρͥᷣuτ eaeνσσασν ·s m. r=v εᷣερ●α,ρν νðυᷣ S19, 1. 5⸗ tum Curtu O40:, K 4ęνεᷣ‿ς s S⸗⸗Notat autem Julius Pollux lib. VII. c euntunj in Onomaſtico ad Commodum Imp. ſcripto, inter calceorum 22.. Credp, Rfh ſpecies hanc eſſe Odpnua ęœνiνντνν habitum nilitaren, eralib tim Scapula in Lex. 2g„Ja reddit per calccamentum ſubæratum. ſe deberent,&c. becultari etiam Tonſuræ genere Macedonas uſos locus lib. VII,p. uos, K gte. Strabonis arguit, ubi memorat, efle, qui omne id quod ad Cor- m. 226G lo quoqui cyram usque eſt regionis Macedoniam appellent„A*ʃ5ονν- ſäarum tuu G&&ᷣ du 371 ε Ʒμμ☚μ αα„9) NaAltur, MXAA04 AS A △₰³̈ g tespellicun T016 ονςι Qμασ,Qν dax Angias. um fuiſte, 1§. III.. ehadi COoNDIEE A MaACEDONIBNS UR- dilembd. BES. EORUNM REI NAVTICH IMbERITIASVE arlinnymn. NATIONIS STUDIUM. lnhen Lia quædam ex moribus Macedonum adjicimus. Polentàâ ene eos ambitum murorum condendæ novæ urbis debgnaſſe enriin Curtius affirmat: EFamæa, ait, cum Rex urbis futuris muris Po- I, 5, 6. ehelade lentam, ut Macedonum mos eſt, deſtinaſſet; avium greges advo- XXII. 204¾ AHomdd faſſe& polentdâ eſſe paſtas. Marcellinus tamen, penuriâ calcis id I,4.ε᷑νt. 1. zccidiſſe ſeribit.& Val. Max. Architectum Dinocratem cum cre-, 8 non ibn tam non haberet, polentàâ futuræ arbis lineamenta duxiſſe. Eo- lib. III. p. ⁷ üer benid dem inclinat Arrianus tradens: I oluiſſe Alexandrum ſigna du- 0 onf. Plut. ſlictiit zendo muro fabris deſignare, cumgque nihil ad manum eſſet, quo Alex. p. nälex A terra inſcribi poſfet, auendam ex fabris hoc excogitaſſ, ut congèe- mo³b,pr⸗ le. Wim ſtà omni farinâ quam militées in vaſis habebant, eam térræ qadzn m agens vrex defegnabat albergeret, Atquc jta in orbem locum muro urbi ero Otiets rircumducendopraſcriptum fniſſe. Cretæ enim potius in hujus- ehiden K. 1e N3 mmodi ſexander ————————y—y 2S4 5☛ XXXVY,IZ. modi uſibus officium. quod& ex Plinio patet:&& viliſima qua Circum praducere ad Victoriæ notam inſtituerunt majoreg. Certè Euſtath. ad Dionyſ. v. 254. diſertèe ſcribit, ex more fuiſſe ut cretâ deſignaretur ambitus urbis. vid. Freinsh. in not. ad Curt. l.c. Macedonas rei nauticæ admodum imperitos fuiſſe in- gens illa trepidatio, confuſioque, cum æſtu maris navcs attolle- rentur, iterumque à recedente in ſicco deſtituerentur, arguit. lib. IX. c. 9. Operæ autem pretium facturus eſt, qui hæc apud Curtium ele- n.. foqa. gantiſſimè non tàm deſcripta, quàm depicta potius, cognoſcere num. 10. volet. Ignora, inquit ille, vulgo freti natura erat, monſir aque num, 22.23.& iræ Deum indiicia cernere videbantur.&: æſtum paulo paſt 1 mare relaturum, quo navigia allevarentur iguarifamem& ulti- ma ſibimet ominabantur,& Regem quog; doſperatio ſalutis ægri- tudine aſfecerat. Jam olim etiam Alexander ſuis diffiſus, cum Parmenio navmachiam ſvaderet, reſpondit, ſe σ.αO2έά☚μ☚α= vaνσ esc no- r Aeise S0y SDe A,X,&&☛ rουμα ννσ eνν εα 3 us- usATé υ ◻ e vavuu εe απμέ ον% q τ Kuεον 74 Ao) Ooiviuey. Claſſis Alexandri pericula atque damna ad Confluentes Hydaspis ac Aceſinis amnium Arrianus deſcripſit. iib. VI. lplius Kegis Alexandri in his vorticibus ubi Aceſines Hydaſpi „ 596. 387. confunditur periculum„ metum nautarum, ac imperitiam-, 1X, a, 10. Curtius ob oculos ponit. 11. ſeq. Venationis Macedonas admodum ſtudioſos fuiſſe, ut quâ ad bellica munia exequenda promtiores fierent, cùm ſupra in Plat.in A- Rege Alexandro notavimus, qui ſæpiſſimè totos à prandio dies in ea conſumſit; tùm ex illo etiam oppidò liquet, quod Hege- Arr. I.ꝓ.ꝓ†½: lex. c.39. in Deipn., ſander apud Athenæum tradit, apud Macedonas neminem in m. 14. coœna accumbere ſolitum, qui aprum extra retia non interemis- ſet, verum in ſedilibus cœnaſſe quoad feram occidiſſent: ideoq́; Caſſandrum jam natum annos 35. fedentem cum Patre cœna- viſſe, quod nondum eo defungi certamine potuiſſet, quamvis & validus& peritus venator. Nempè iſtà obſervatàè conſuetu- ine incitare ſuos juvenes ad hoc fortitudinis bellicæ(ut ita lo- Var. Hiſt, quar) præexercitamentum in animo habebant. Venandi ſiudio 1X3. deditos Leonnatum a Menelauwmaulea centum ſtadiorum ſegué- Lantur; .— autyr ce luam hupitui vrint ine qwogoe 6 Gtoruf. faltatiol nem fa vuan Qy àn caaumia⸗ Alexanu Ull.rert fudici aliqua fuille do Ma nibil matos conye xit, o Nemp Alexa cece ce der qux zanaſ dichum inlign gunm tius: midia ſäutban dllgent, G uilßa unt miyn noreuſt h. in wr a ritos fuin. nayes attij-. entur, agi. Curtium s 8 cognolen t, mufrau un paulo- imeu& ull ſalutis ægri Ailus, cun yaig Tt vaun re,1o 3 L 7ol KT8 ue damnat ao deſcripi elnes Hydah imperitlun, 8175 5 banrur, ceu Elianus teſtatur, qui ibidem quoque tradit, Per- A 22) Plut. qiccam& Crateram, deditos arti pugillandi„ ſecutas Radiales 3, A 1.72. niagnitudine diphtheras, quibus ampliſſimum locum compreben- 22 derint in caſtrametarionibus, ut in eo ſe exercerent:? Secutum quoque eos multum pulverem per jumenta vectum, qui ad exer- citiorum certamina pertinuerint. paucis addendum, inter alia Deipu. 14. faltationum genera Macedonicæ quoque Athenæum mentio- p. m. 409. mem facere, his verbis: Mausdovs ˙' Cey Avrn sexνσαα Vonod&ro mπνησν89Ae³p„AA4εοενν τυν ‿μιμ aA*⁴ε- 6 Ate,Nov, dc 15oε Mapobas Mausderiαν Ma- cedonica faltatio ea eſt, quà utentes qui circa Ptolemæum erant, Alexandrum philippi fratrem occiderunt ut ſcribit Marfyas lib. MI. rerum Macedonicarum. 5. IV. JuDICIA. TORMENTA. SUPPLICIA. judicia ipſos Macedonum Reges exercere ſolitos part. 1.§. 20. aliquas tamen in iis& populi partes, præſertim in capitalibus fuiſſe§. 6. vidimus. De capit alibus rebus, inquit Curtius, votu VI, 5, 25⸗ „ꝗ Macedonum modo inquirebat exercitus: in pact rdt vulgi, ni hil poteſtas Regum palebat; niſi prius valuiſſet austoritas. Ar- matos vero milites, nec niſi ortu Macedonas ad hæc judicia conveniſſe ex eodem loco manifeſtum eſt: Poſtero die Rex edi-„um. 2 5. sfüil 9 lui xit, omues armati coirent. Sex millia ferè militum venerant. t omlupunn Nempè tuͤm temporis ſex tantum millia Macedonum cum, gäptenäbäs Alexandro erant, reliqui milites Græci erant, peregrini ac mer- t, quodbe. cede conducti, quorum judicio non ſtabant rei. Unde Alexan- Curt. 17, as nemina der quærit ex Pphilota, cum Macedones de eo judicaturi ſint, an 9; 34 non intelte patrio ſermone ſit ap. eos uſurus. producebantur autem in ju- giſtent: 1i dicium rei habitu vili, vincti manus, omnibusque geſti honoris mm batrectu inſignibus orbati, Ita Alexander Philotam zeligatis poſi ter- ib. num. 2 5e lillet, quanb um manibur obſoleto amiculo velatum juſſit induci. Addit Cur- atà conllel tius: Facilè apparebat moros eſſe tam miſerabili babitu non ſine licz(utinl 4 invidia paulo ante conſpetti. Ducem equitatus pridie viderant; Vananl- 1ij Hiiebant Regis interfuilſe convivio&c. Quarè ex ſingulari in- Pl. I, S&e aduran ſtu dulgentià, petentem Amyntam, ul, qum diceret, vinculis libe- unazinp fuareturs 75)8 varetus, Rex ſolvi, deſiderautique, ut babitus 2uoque veddezetus armigeri, lanceam dari jullit. Alius cujusdam conſuetudinis F7, 10, 30. Philotas ap. Curtium meminit. Solent rei capitis, inquit ad Macedonas, adbibere(vel exhibere potius) vobis Harenter, Videlicet ad miſericordiam commovendam. Hoc vero in loco arentum nomine cognatos etiam omnes atque propinquos intelligi certum eſt. Quippe ſtatim de fratribus ſubditur. Cœ- terum ſi de cauſa aliqua minus liqueret, quæſtio ap- Macedonas er tormenta haberi ſolita, neque illa vel ſummi etiam Viri ef- VS 10, 29. fugere poterant. Unde ap. Curtium Philotas: Si certiora ord- cap. I1, 35. culis creditis&ſe tornnta; ne banc quidem exbibendæ veritatis hidem doprecor. Et Demetrius, multa affrmatione, animique pariter conſtantid,& vultu abnuens, quicquaen ſihi in Regem cogi- XL, S. tatum eſſe,tormenta etiam depopoſcit in ſen etipſum. Sic ap. Li- vium Philocles, non è plebe homo, tortus fuiſſe legitur. Xychus vero conſpectum tortoris verberumque non ſuſtinuiſſe, ſed or- dinem omnem facinoris expoſuiſſe. Quam enim crudeliter quæſtio hæc habita fuerit, indicio eſt quod multi in tormentis 1v. 40, extincti ſunt. Herodorus, ſummæ dignitatis Vir, quippe De- 23.9. metrii amicorum princeps, Aiu excruciatas, ſine indicio rei ullius in tormentis moritur. Quin& pœnæ loco adhibita fuere tor- Curt. iI, menta. Quare Philotas per ultimor cruciatus, utpote damna- 15.16. n. 13. tus,& inimicis in gratiam regis torquentibus laceratur. Atque . F. hinc ignis, illinc verbera, jam non ad quæſtionem, ſed ad panam n. 17. ingerebantur. Ubi Curtius, tortores in onlettu Philotæ omnia rrudelitatis inſtrumenta propoſuiſſe,obligatos ejus oculos, Voflem — exuram, randem vero eundem intumeſcens corpus ulceribus, ad flagellorum ictus nudis Oſbus incuſfos ferre non potuiſſe, tradit. Ayr. III.y. Ita Beſſum quoch Alexander uaε‿ενενν G&xt‿eer. Nihilo tamen 235,f. 236. minus B7= Src³ Alεααᷣενες εεμφναντα εα Buree d⸗ Curt. VIII. Sarsuse G. Hermolaum, ejusque ſceleris, quo Regem inter- Hicere cogitaverant, conſcios, jam damnatos, tradi bominibus, 5, 2 5-164. qui ex eadem cohorte erant, juſſit. I Wut fidem fuam ſævitid Regi approbarent, excruciatos necavéerunt. Callſthenes quoque tortus interut, Imò nullius cædes majorenm apud Graæcos Alexandroex- citavi: * 7 uniitim umnont 15. CR ptocuta ad tum non er Lyncel ſal eti⸗ ſai ent 1 aukie od caulal Aünes! Aaseſt. more Phiht duu hh aggrell eriyuit traber nomij Aat⸗ j Lagit rekert Tgd omndi. (un dovixi Ma. Olüſg CKterd Atqus tos an in eruc mi. X 8077 5 ae feiiene citabit invidiam, quod præditum optimis moribus artiburque vi- conſetuin rum nou tantum occiderit, ſed etiam torſerit inditid quidem cau- itu, ugutd„.4ν. Cœterum ſupplicia quod trinet, legimus Afexandrum in Juſt. r, 2,7. bis zunn, procuratione paternarum exequiarum ante omnia cadis conſcios Curt. I,, dc vero unh ad tumulum patris juſte occidi. Quo vero mortis genere autor F, 9⸗ e propihe non exprimit.(vid. not. Bern. ad Juſt. XI, 2, 1.) Alexandrum ubditur,(E. Lynceſtem cauſam capitis dicturum, cum non memoria ſolum, p. Macedona ſed eciam mens deſtitueret, nec dubium&ſct, quin trepidatio con- ſeramſind Kcientiæ indicium eſſet, non memoriæ vitium, ex iir, qui proxime Irixtan adſtiterant, obluctantem adbuc oblivioni lanceis confoderunt. , Ternn Quod tamen præter Macedonum morem factum ut indicta, Curt. III, e, aumin cauſa lanceis mnerito ſupplicio ereptus necaretur, quomodo& 7,15. naegemeig Siſines berſe es in agmine d Cretenfibus Vaud Aubiè juſſu Rægis Occi- f fus eſt. Aliàs enim noxios atque capitis damnatos ſaxis, patrio 7, dic apeli 4 b ſoleb Le Pdet 7 drir. Tr more obruere ſolebant Mace ones. Placebat amicis Alexandri Curt. ,. aini, Aumn, Philotam Macedonum more obrui ſaxis. Quod jam ante Cœnus, 11, 10. nulſe ſela qui Philotæ ſororem matrimonio ſecum conjunxerat, facere, 3 7. ſm er udlehr 8 aggreſſus eſt. exum enim ille; quod fortè ante pedes jacebat,*9. 31. lin otmehn eripuit, emiſfitrus in eum, ut plerique credidere, tormentis ſib- 8. duißhel rrabere cupient. Ac deineeps Macedones, omnes à Nicomacbo„,11. 39§. ndiin eiahn- nominatos,(inter quos Philotas quoque erat) more patrio, III.. 225 bita flere or dato ſiguo, faxis obruerunt. Quamyvis Arrianus è Ptolemæo, 2* unutumu Lagi filio(qui poſt Alexandri mortem Rex KÆgypti factus eſt) cenaun. Kugle refert, OiAdur Aa) 7οᷣ αeO³α με̈έπνον dũπ νε̈ sA* d ſl frnum Tοσιιοντνσναν σννα τ Maxddeν. Pbiloram ac careros Curt. VII. „Dhilpteumna omnes inſädiarum conſcios à Macedonibus jaculis confoſfos fuiſfé. 2, 7. „aulns, un Cum Polemonè fuga retractus vinctus adduceretur, infefta con- ID.p.272. ralps: cio vix inhiberi potuit, quin protinus ſuo more ſaxain eum jaceret. pr. votziſſe tai Apud Arrianum legas, r„ E⁴μςεααονν ρ] 189 8 ½ au ε μν Nihilo tuna Obs&ᷣ Ka u Asu Sua, Tες aν ναεννντν⁸ Hermolaum& Baun 7 cœæteros conprehenſos lapidibus fuilſe obrutos 4 wircunſtantibur. oRegemit Atque ſic quidem in Macedonas criminum atrociorum damna- djlaniu 4 tos animadvertebant: de peregrinis vero atque barbaris„ quos 9, ſmiunti in cruces agebant. ſæviori modo ſumtum ſupplicium. Ita quo Curt. ID, nmuse n milia Tyriorum; in quibus occidendi defecerat rabies, crucibus 4, 17. Ahuhdas 2 xi aitali ☚☛78 5ꝙ affixi, pe ingen: litoris Satium pependerunt., Toe uiss nuoras PII,S,40. Junxs GTx SAd 1. 70, Sia2dsν, uesᷣ‿ss. Diod. lib. in. Beſſum Alexander cruci afixum mutilatis auribus naribusque ſagittis Abaréuaris confodi voluit; aſſervarique corpus ut ne apes FII, I1,25, qaidem contingerent. Arimazem cùm cum propinquis nobilis- ſimisque gentis ſuæ deſcendiſſet in caſtra,(nullam enim con- ditionem deditionis acceperat Alexander) omnes cos verberi- 7X,F, 16. us Mecto/ fub ipſis radicibus petræ crucibus jullt affgi. Muſica- Dp. 210. norum princeps, eorum defectionis autor in crucem ſublatus, Arr. VI.&, quod Arrianus addit, 701 Boαμᷣααυνν εσιασ‿τιιι τſ ⸗ 5, 330, uxsoε ‿ Męœυησαάρ ενe?Q*νε‿σσν Orxinem Perſarum nobilis- ſimum Sacrilegii præcipuè, atque ſepulcrorum ſpoliatorum- accuſatum, olc&ramᷣν| md AAsgdrs Cxεμααάχασ. Paufanias tamen etiam Macedo, Philippi interfector, in crucem actus eſt. Quippe, ut Juſtinus refert, in cruce pendentis Pauſaniæ capiti, IX,7, 1o. Ohympias coronam auream impoſuit. Quid quod Iron⁵εε- 4 r. I. Aays tradit Calliſthenem ε⁴έακεεμ ντα εε⁴ρμαφαςσνννα˖ P. 27 2. rei,: tortum ac crucifixum vitam finiſſe. Alexander milites ſe- ditioſos mergi in amnenn ſicut vintti erant jullt, C. lo. 4, z. Sed de judiciis ſupplicisque dicta hæc ſufficiant. . v. ANNIIS, NUIMMI, LINGVA MA- CEDONUM. A Nnum Macedonum menſesque quod attinet de eo pleniuùs & abundè cognoſcet, cui lubet, ap. Scaligerum in de Emen- xvid. Plut. datione temporum lib. I. Hoc ſaltem notare hic lubet, Dæſium in Alez., menſem(qui Junio reſpondet)infauſtum res gerentibus ap. Ma- cedonas habitum. Quare Alexander, gnarus quantum in rudi- bus animis valeret etiam vanæ religionis opinio, edixit, ut re- petito prioris menſis nomine, pro Dæſio alter Artemiffus habe- retur. Eundem Regem, ut lubebat, menſes menſiumque dies n Alex. mutaſſe vide etiam ap. Plutarchum. Nomina quibus menſes m.4 6. ſuos Macedones inſigniebant, è Scaligero, ordine quo ſe invi- 7· 70 emſegubanenesterpeeepond unt ngaminee e6., Ao⸗ 16 a73 uts urſ Ute Legumn. pos, Ne aureuln. patio) morall 3 Dla Volaat e . qperc Puille wdiM ras h Hoct dia 1 agune Phulp GSCl (ow nuwy Oly busL libet Mace Vtro. Diod. lbn 6 nuruum. pu uma duis oll menimcn. eps verln flei. Mula cem ublaw mas rie a rum nobilb oliatorum Pauſania emacos ek uſanis cupui rontuai 19'ra Dn er milites 10.4,2, 8 Al9. tdeeo genit min dekme lubet, Da tibus ap atum inni- edisit, ule temiftusee nſumqhetg quibusmul 5 d quo ſami rubuul rnl m3 208079 59. A, AT⸗X“ XJv S, I1 S, AuS D⸗ Zar 1, X rεαια‿ιο, Ad, IIArs ε 6 S⸗, Tπναόσο Utebantur porròo Macedones numis aureis,& argenteis, Regum ſuorum imaginibus nominibusque inſgnitis. Philip- pus, Alexandri pater ap. Crenidas auri fodinas nactus, numum Diod. 1. 16. aureum Philippi nomine cudi inſtituit. Horum numorum Ho- p. m. Sar. ratius, de quo loco& ſupra„meminit, de Chœrilo poëta me. II. Ep. I. morans, 4 verſ. 24. incultis qui verſibus& malè natis Rettulit acceptos, regale numiſia, Philippos. Et Plautus: in Bacchid. Mille& ducentos Philippos attulimus auréos. AFMr. 2. Sc. Ubi annotat Taubmannus valuifle Philippum aureum duos cir- 2. verſ.5 2. citer aureos Gallicos: quod Lambinus dicat ex uno cognoviſſe, quem ipſi Clemens Tenevinus oſtenderit. In Aſinaria vero: Aal. I. Sc. Lnuenquodq iſtorum verbim nummis Philippeis aur eis 3. verſ. 1. Non poteht auferre hinc à me, ſi quis emto² venerit. Fuiſſe autem hos numos optimæ notæ ex eodem Poëta diſcas, ubi Agoraſtocles ad Advocatos: Hic trecentos nummos nunitra in Eænnlo tos babet, Addens: Agitennſbiciteaurum eſt. Cui Collybiſcus: 24½. II. Sc. = profeclo Spectatores, Comicum: v.17. feq. Aracerato hoc pingues fiunt auro in barbarid bopes. erum ad banc rem agundam Philippum ſt. Hoc eſt; quamvis hi lupini tantummodo. ſint, quales in Comœ- dia pro auteis nummis annumerari ſolent, tamen, ad hanc rei agundam, ſic habendi, ac ſi aurum ſint Philippum& optimum. Philippus hic, teſte Plutarcho, ut ſupra jam notatum, Olympi- cas curruum victorias numiſmati inſculpere ſolitus eſt. Non ſolùm autem Regum nomina, ſed& urbium Macedonicarum, nummis inſcribebantur, veluti Pellæ, Theſſalonicæ ‚Caſſandreæ, Olynthi, Dyrrhachii, Amphipolis,&c. quorum, ut& à Regi-„ Alex. 9. bus ferè omnibus cuſorum exempla Golzius in Græcia ſua ex- m. 34 9 hibet. In præfixa huic diſſertationi pagella aliquot Nummos* Macedonicos conſpiciendos dedi, quorum undecim priores à Viro Maximè Keverendo, Ampliſſimo, atqus Excellentiſſimo 22 Dn. a 9 S„„ Dn. CASPARE SAGITTARIO, 88. TheologieDoctore, in hac Jenenſi Academia Hiſtoriarum Profeſſore celeberrimo, Patrono atque Præceptore meo æſtumatiſſimo; poſteriores duos è Muſeo Viri Nobiliſfimi, Conſultiſſimi atque Excellentiſſimi Dn. D. CHRISTOPHORI JACOBI LAUBERI„ Keipubl. Auguſtanæ Conſiliarii ſplendidiſſimi, Patroni atque Fautoris venerandi me accepiſſe, gratiſſimà agnoſco mente. ſpicitur Philippus Amyntæ filius capite laureato, in memoriam Juſt,, 2,3. fortè expeditionis in Phocenſes ſuſceptæ. Tum enimtemporis Philippus, quaſi ſacrilegii, non Thebanorum ultor eſſet, omnes milit es coronas laureas Jumere juſit, atque ita veluti Deo duce in præliim perrexit. Ab averſa hujus nummi parte eqyvus eſt, cui vir inſidet, in memoriam credo victoriæ„ quam equo in Olympicis obtinuit. Plutarchus in vita Alexandri: Eodem forte tempore, cum Philippus Potidæam cepiſſet urbem, terni ſimul ad illum feruntur nuncii, 89 Allyrios ab eſus duce Parmenione ingen- ti prælio proſtigatos,& ſuum in Olympicis victorem ec vam ex- titiſſe, Gnatum eſſe Alexandrum.— Nummus II. ut& X, Alexandri vultum repræſentant, quiĩ in aliis quoque ita galeatus conſpicitur, vid. Golzii Græc. I ab. 31. Ab altera parte Pegaſus eſt. Nummo III. V. ac XI. Lyſimachi caput ab una patte ſpe- ctatur cum arietinis cornibus; quæ ſibi Reges Macedonum in nummis adaptare amaſſe Lazius in Græcia ſua tradit. Quamvis multi ſuſpicantur(Ludovici Nonnii verba ſunt in Comment. ad Golzii Græciam) Alexandri hunc vultum eſſe, ob Sammonem. Ab altera parte Minerva eſt(hanc vero valde coluifſe Macedo- nes ſupra notatum) ſedens cum Victoriola in manu. Numm. IV. Ptolemæi Kννς videtur, ob aquilam cum fulmine. Eſt autem hie Ptolemæus(Pauſania in Phoc, teſte„ usεανωνοσςο dictus ob nimiam audaciam vel celeritatem in agendis. XL*,O. ra parte nummi Neptunus eſt cum tridente. Reor ob victoriam navalem, quam Demetrius hic de Ptolemæo Lagi retulit. Num- Eſt autrem Sagittarianorum primus argenteus in quo con- Tld. Juſt. Nummum VI. Demetrii Poliorcetis eſſe arbitror. Ab alte- 1 No — ſerat aut Bollano geterul N dro, S non im mem ſtantin donie: dhiti natun Guud Aleru putte mitan cetn liari ellent Mac. EMO In pri gioue⸗ I RNN hacbie tilem .Io Medi elent. NiLs, dos nun 81 6 dädreite.)8.— umo Datrog— Nummum Vll, cum imagine Olympiadis& Sacrificio duose li(erat autem Sacrorum ſtudioſa hæc Regina) olim jam è Muſæo lſimmi Do Boſiano Saubertus impetravit,& exhibuit in libro de Sacraficiis . ugrie veterum, kenetain 4 Nummus VIII Ariſtotelis effigiem refert, quem ab Alexan- — ro, Stagiritæ difcipulo, in honorem Magiſtri excuſum fuiſſs iame. non immerito ſuſpicor. umemorn In IX. Alexancher eſt leonino ſpolio ornatus„in Herculis iin empui memoriam 23 duc Macedonum Reges originem ducebant. Cſet, un. Adducit Nonnius l. c. in hujus rei teſtimonium verba Con- i Deo auc ſtantini porphyrogennetæ lib. ll. de Thematibus: lIdeoque Mace- e ecrus el doniæ reges Pio redimiculo& corona eg purpura regia leonini kerh capitis exuviis ſe redimiunt, atque hoc geſtamen coronam Sor-— een natum eſſe cenſent, eoque magis quam pretioſis lapillis& unioni- boden ant zus decorari putant, ac teſtis bujus rei fide dignus eſt nummus emiß nin Alevandri Macedonis, ejusmodi figurd inſignitus. Ab aversa Rohezhga parte Jupiter A*‿Doess eſt cum haſta, ſellæ inſidens, quod non Lkdhnaen mirandum, cum Alexander paſſim ſe ejus filium prædicarit. — In Nummo XII. qui è Muſæo Lauberiano eſt, Dianam- Eſentant, u cernimus cum arcu& pharetra, quam Deam Macedones pecu- liGrar lih liari cultu proſequebantur, quod Venationis egregie ſtudioſi G eſſent. Ab altera parte elava eſt in honorem Herculis„ à quo unxxttehe Mac. Reges originem ſuam repetebant, cum inſcriptione: MA- beecioumd KEAONQN nPQTHS. Indicat nummum hunc ſignatum fuiſſe dtt, Qumi in prima Macedoniæ regione; ſiquidem illam in quatuor re- Comnetd giones à P. Smilio divifam fuiſſe Livius& Dexippus tradunt. E XIII. Dyrrachicus eſt nummus, Bovem habet cum lactan- iſſe Macè te vitulo. Nibit aliud videtur deſignare, quam agriculturæ Dyrr- I pachios ſtudioſos fuiſſe: agrumque illis fuiſſe compaſcuum,& fer- u. aquiſam im: tilem, hoc enim boves deſignare Paufanias autor eſt. Dicit enim pPhoc'teke lib. 10. Caryſtios platæenſes boves Apollini Helphico, devictis min agaiwia"a Medis, dedicaſſe 5 quod ex pulſis barbaris perfeckam felicitat em trordbale eſſent adepti,& liberam terram ararent. Hæc Ludovicus Non- ohictorun nius. Qui idemn putat Meniſcum(ſuper cujus nomen in aliqui- cetult bus nummis victoria eſt alata, coronam utraqus manu gerens) Num 23 fortas⸗ ——————— I. VII p. t 220⸗ Curt. VI, 95 37. num. 35. III, 33. 496182)5 ☛ fortaſſe ludicro aliquo certamine victorem evaſiſſe. Quid vero adverſa borum numiſmatum(addit idem) pars deſignet, 8ν³ dgigo, peritiores explicabunt. Tantum de nummis. Lingvam Macedonicam peculiari Dialecto à reliquis Græcæ lingvæ deſtinctam fuiſſe, dubium non eſt. Ex Strabonis jam ſu- ra citato loco diſcimus, Macedonas cum Epirotis aliisque ejus tractùs populis, ug 89, AlæAi ,, vARAεμεεοι,σ A‿olc ro⁵᷑οεει μ̈ιιμονQ ᷣ απmτnoicc. Verum non ab omnibus Græ- cis Macedonum ſermonem intelligi potuiſſe credibile omnino eſt. Quare Alexander interrogat Philotam cauſam dicturum coram exercitu, qui ex Macedonibus, Græcis, Illyriis conſtabat, An, cum Macedones de eo judicaturi ſint, patrio ſermone ſit apud eos uſurus. Tum Philotas, præter Macedonas, inquit, plerique ad/ſunt, quos facilias, quæ dicam, percepturos arbitror, ſi eadem linguã fuero uſus, qua tu egiſti, non ob aliud credo, quam ut ora- tio tua intelligi poſſet à pluribus. Quo autem ſermone Alexan- der uſus tum fuerit, Curtius non indicat. Vero tamen videtur ſimilimum Græcà eum lingvà apud exercitum fuiſle locutum, ut à pluribus„nempe non Macedonibus modô, verùm& reliquis Græcis intelligi poſſet. Strabo cum ſubjectas Macedonibus gen- tes enumerat, plerasque: duplici ſermone uſas ſcribit;, patrio nempè& Macedonico. Athenæus de Macedonum lingua hæc habet: Atticos etiam plerosque novi, eo quod cum Macedonibus verſati ſint& permixti, à Macedonicis vocibus&s loquendi pro- prietate non abhorrere. De funeribus Macedonum, quorum Humationem pariter atque Cremationem in uſu fuiſſe oſtenſum eſt, cum§. XXVII. partis primæ egerimus, non viſum eſt ea hic repetere. — —— P ARS III. DE MILITIA MACEDONICA. FEnio nunc ad celebratiſſimam omni ævo Macedonum mi- V litiam, cujus cum elſent experientiſſimi, conjunctà innatâ quadam genti feroci, victricibus tandem armis Orientem uni- Verſum peragravere,& decantatiſſimas Liberi Patris Harenlidi expedi- inguie 11u ai full rute um bent milit M!/ Huij tillmi dan dene ſerid mos osſia ruma reunl ae vi a. Gümn, 8(3 oe. Tga h„) expeditiones non xquavere tantum,verim& longsè ſuperavere⸗ u. Nempsè robuſtus acri wilitiã Macedo puer anguſtam pauperiem guea Ses Eohae ‚ad hoc à teneris inſtitutus, ut ſit eques metuen- et aus baſtã, Eain I Vitamque fub dio& trepidis agat lorat. IIIa ahah⸗ in rebus: illum ex mœnibus boſeicis ed. 2. und Matrona bellantis t)rannl hleoug proſpiciens. adulta Virgo, ut an dana Suſpiret: Ebeune rudis agminum lemadnmt Sponſas laceſſat regius aſperum conkaix tactu leonem, quem cruenta nune ſtanl per medias rapit ira cædes. dit leriu Et quantum putas addidilſe ſtimulum juventuti Macedonicæ, trat ſjeate ut in caſtris avidiſſimé degeret, legem illam, quæ capiſtro cingi Ariftd.. guamuton jubebat, qui nullum boſtem interfeciſſet? Hine minimè vanum Polit. 722. none Alern encomium, quo hanc gentem Polybius exornat. mc 186, lib. II 4* amen vider inquit ille, Ov„1 Aur osg CA ᷣdaekac Joιρμάα᷑‿μφν⁸ 9 llle locutmj 7 6*s4, a&- 1s 19 narm OaAcergy GCa rs aρς vsi d& relii 56G Aeirsνᷣοι J* A* πηρσν τς Oeeias ⁹) Laαι cedonibgt xoilac, A&] douν rdν ιατνν SAau aau OrAνν⁴ινQ ʃ6ε cridit, nani ruvec, elsc Hoiodoc adεειαννε ràg Aixidas, moAs Ksxaen- num jguihe ui rα,»ε dal. Hæc interpret- Iſaaco Caſaubono ita ſe ha⸗ n luetimim bent: Enimverò Macedones es in acie probatiſſimi fortiſſimic; Glrunägr 5 milites ſunt,& ſi forte ita poſtulet uſus atquè occaſio, ad mariti- mæ rei miniſteria promtiſſimi: ad hæc in foſſis ducendis, caſtris tonem ſit muniendis; d toto illo durorum operum genere, laboris patien⸗ um ſ. N” tiſimi: quales Heſiodus facit Æacidas, bello quam menſis gau- terce. dere paratos. Ut adeò planè hoſtilis inſectatio ſit, quod Demo- — ſtenes nullum olim frugi mancipium emi? Macedonia potuiſſe. . ſcribit. Nec mirum, ſi tandem bellicæ laudis glorid non finiti⸗ Orat. J. AC, 1 mos tantuͤm„veruùm& alio calentes ſub ſole terruerunt, cun in Fhilip. ceiomm. ssſidua ipſis cum 7. hracibus atque! Uyrii⸗ fuerint certamina, duo Juſt. 7, 20, AMnain rum armis, veluti quotidiano x ercitio induratus, non aliter his Flor. 2, 3 9⸗ ajm, gentihus quam quaſi cote quadam Macedo miles ferrum ſuæ acue- 1X¼, 5, 9 Orieotemm 69 136 p 1. 1. 1 f 732 1a. 3 ſat virtutis. Unde Athenienſesſprælio ad cberonsam commiſi S5ſiguls ri ercu u. ad .—— 4 —————y—————— ,8184 80 aliduis bellis indaratã virtute Macedonum licet ipſi longè maio- O⸗at. in te militum numero præſtarent, victos eſſe tradit Juſtinus. Quam Piſon.§.35. bellicoſæ autem atque feroces illæ gentes Macedoniæ vicinæ fuerint vel ex Cicerone diſcas, dicente: Macedoniam tantis barbarorum gentibus attingi, ut ſemper Mace donicis Imperato- ribus(quos ſcil- Romani in illam Provinciam miſerant) iidem Jines provinciæ fuerint, qui gladiorum ds piloram. Hinc nempe ille bellandi amor, illa armorum inſignis peritia, illud corpo- rum robur, illa caſtris aſſuetorum ferocia, Quam benè Cato z Madr. perſpexit, de quo Spartianum audias, Vadrianus Imperator, cum in. feciſſe dicebat, qui Macedonas liberos pronunciarit, quia teneri non poterant. Coœtterùm, ſi non omnes in caſtris nati Macedo- nes, velut illi, de quibus Alexandri conſilium Juſtinus refert, quod, cum militibus ſuis permiſiſſet, ſi quarum captivarum con- ſuetudine tenerentur, ducere uxores, exiſtimaverit: In ſupple- menta militum minus ex bauriri poſſe Macedoniam, ſi veteranis patribus ty rones ſilii ſuccederent, militaturi in vallo in quo eſſent nati; conſtantioresque futuri„ſi non ſolum ty rocinia, verum 83 incunabula in ipſis caſtris poſuiſſent. Quæ conſuetudo(addit Ju- ſtinus) in ſucceſores quoque Alexandri manſit: Si inquam, non omnes intra vallum nati, certè plerique adolevere in illo, matu- Juſf. IX,, rè inter tyrones aſciti,(quemadmodum Philippus ſilium Alex- via. Curt. andrum decem& octo annos natum, ut ſub militia patris ty roci- 2, 9. 7 uii rudimenta deponeret, ad ſe arceſivit,) ætatem totam viri- 12. lem transegere in caſtris, quin multi ſenuere in iisdem. Quare in admirationem rapuit Taulantios, cœterosque qui cum Clito & Glaucia erant, peritia Macedonum, celeritas atque ordo, quo 4 quæ ab Imperatore mandata ipſis erant promtiſſimè exeque- ib. I. p. 15. bantur. de quo Arrianus: 3, 96 αμ„gaCu‿er, 7 77 75 6&᷑& dpd&) 109&d⁴σ.ουν τ‿ισ εραμόρμςρνμάρκν Unude Alexan- der eos, ut fortiter ſe in prælio gererent, inſtigaturus, commo- III, 10, 4. diſſimè ſe id facturum exiſtimavit, ſi partam armis gloriam in conf. W. memoriam ipſis revocaret. De hoc enim ita Curtius: Mace- 14, 7. dones tot beßorum in Furopa victores, ad ſubigendam 4 atque omnia trans Euphratem ac Tigrim reliquiſſet, exemplo ſe Catonis Irfueul Auutupr Arer le hic pe Nec, bellic gero catul phi helli tird praſa tur. ſus- ſimt gani terun lirem. diub. C donit ſim Vonian mm kis Impenn. ſerant) Un Hine nen „ illud crh am bene(i peratoran PloſeCatui Luia tenti ati Macedo Minus refen ’vtivarum cn⸗ iit: Inſipl ſivetenmi Win quo ele 1 ia, verum doaddt vinquam, ein mael. flüm der. utitfuct emtormu. Sdem. Cuit quicumi lue ordoy fime exege ucg, 191 Unde Aleler xus, commè. io glorumi rtius: Ale- nain Alm z;, ——————— — 2——— 83 5 5o0.. atque ultima Orientis mon ipſius(ſeil. Alexandri) waois:qtam /uo ductu profesti; indeteratæ virtutis admonebautur. Et eodem teſte: & verò æftimare Macedonas, qui tund er anl dolamus. fatebimur& IL, 16,332 Regem talibus miniſtris;(duces autem atque præfectos copiarum hic potiſſimum intelligit) G& ilos tanko, Rege fuiſſe digniſſimos. Nec, etiamfi poſteri à majorum virtute aliquantum deſciverint, bellica eorum gloria penitus extincta eſt. Quippe Romanos(quàm vero bello potens is populus?) cum Philippo Demetrii filio dimi- Juſt. IAIR, caturos, terrebat& vetus Macedonum devicti Orientis gloria, 3, S. Philippus ſudio Alexandri æmulationis incenſus, quem promtum in bellaninduſtriumque cognoverant. Erant enim Macedones, affetta Flor. 2, 7,2, tor quondam imperii populus, Itag, quamvis 1unc Philippus reguo praſiderent, Romani tamen dimicare fii cum Alexandro zideban- tur. Quin& ipſum fortiſimum popualum memoria& recordatio Id. 2, 12, 2. ſnæ nobilitatis agitabat:& cum ſucceſſiſſet Philippo filius Perles; ſomel ille inperpetuum vittam&ſfe Macedoniam, nonutabat ex gantis dignitate. Sed de his plena antiquorum monumenta. Cœ- erum cum de re militari Macedonum aliqua dicere conſtitue- rim, viſum eſt, me haud incommodè ordinem, quo Magnus ille Lipſius in deſcribenda Militia KRomana ufus eſt, ſecuturum. Quamyvis ſumma tantummodo rerum tangentur capita, ipſique fontes commonſtrabuntur ex quibus plenius illa hauriri queant, aliès enim in immenſum creverit, magnique commentarii inſtar obtinuerit Diſſertatio noſtra; Quinq́; autem partibus opus ſuum abſolvit Juſtus Lipſius, Delcctum„Ordinem, Arma, dciem, ao Diſti- plinam ſingillatim deſcribens, cujus veſtigiis inſiſtens in totidem partes hoc Diſſertationis meæ caput diſpeſcam,& quæ ex vete- rum Monumentis ad eam rem pertinentia hauriri poſſunt, co- dem ordine literis conſignabo.— I. DE DELECTU. De Delectu itaque primùm dicturus non adeò multa apud antiquos, quæ huc referri debeant invenio, Non malè autem fa- cturus videor, ſi quotquot ſub Regibus Macedonum militaverunt tam equites, tam pedites, in tres Claſſes diſtribuero: Macedonum, Sociorum, ac Mercenariorum. Confirmat hoc expreſſis verbis Iib. X/T* 4 Diodo- duxoras Diodorus Siculus cum de Alexandri exercitu,(nam ex hujus, ut üabe clariſſimi omnium Regis rebus geſtis adducenda pleraque ſunt Ferſ Liv. 42, S1. quamvis& Philippi Perſeique ultimorum Regum exercitus Li. enan 12 alibi. vius deſcribat) diſſerit: Gopias quæ ſecum transmiſeraur diligenter 54 lüled recognodis(Alexander) invenit que peditum Macedonum 1 Fooo. anuie auxiliorum 70 oo. mercehnariorum FO00. His omnibus præerat Par- Aanh menio. Poſt hæc Sagictariorum quoque ae velitum, ut&c poſtea erilin equitum leviter armatorum numerum recenſet Bibliothecæ au- an tor Coterum de equitibus ita pergit: im reig 9 Ox³οτνκον axe niſt Sdονε μν¶ ̈½⁴νιον—νσ o£π0νQ- OiAdν ⁊ν ππρQραααμεεieνοs Mpysusrs Osrra*σ ϑε᷑ LiAue‿ dυιηάκ³αιασιέννeiο d Agrdxs. Auln T2ν seᷣ αυν ακσν νετεέσ 2νπιόσισα, yeuro Te*es, krill Ooxus de 1), A) loe S'rans o⸗„ KA.νσmQηρðHϑ,₰νQν tecitu Sorrss oεαααν&c. Veruntamen Macedones quod attinet, B—klheni 4 certum eſt eos non mercede, ſed ſponte ſua Regibus militaſſe, 8 4 tran unde apud Q. Curtium Alexander Macedonas ſuos, non ipſius ma- Poln III, 10, 4. gis quam ſuo datla profectos allocutus dicitur. Et quâ ratione to tibus ties milionem& à militia vacationem flagitare potuiſſent, habuit mercede fuiſſent obſtricti? Aut cur nullus autorum mercedis ipſis ne X datæ meminiſſet, aut cur à mercenariis tam folerter diſtingue- donu rentur? Et potuiſſe cogi Macedones, ſi in bellum ire detrectarent,— loru . G, 30. eCurtio liq uet. Alexander 2Egptum adire feſtinans, Amyntam Aer *3e wum decem triremibus in Macedoniam ad inquiſitiouem novoruas al p, g0 militum miſit⸗ Atque ille deinceps a⁵ Antipatro Macedonum pe- arn ditum 6000, adduxit: Oo, præterea gjusdem generis equites,&c, alr Capitis poſtea accuſatus cum cauſam diceret pro exercitu, inter quebe FII 1,. alia ita Alexandrum alloquitur: Meminißti, cum me ad perducen- d, 4 ſed. dos ex Macedonia milites mitteres, dixiſſete, multos iutégros jave- ueng nes in domo tuaæ matris abſcondi. Præcepißti igitur mili, ne quem N Præter te intuerer; ſed detrectantes militiam perducerem ad tes, deon Quod equidem feci,& liberius, quam expediebat mili, executu fum 4 Arn. zmperium taum. S&c. Sex millia Macedonum peditum,e DC. equi- Ku 4 rær adduxi, quorum pars ſecutura me non erat, ſi militiam detre= utitu Coart.*, 1, glantibue indulgere 2oluiſem. Ex quibus luce meridiana clarius V Cen 32. stiam principum Macedoniæ liberos,(eorum enim 5oO, tunc ad- du⸗ ——————— 4360397 5 bah duxerat Amyntas) vel invitos ad caſtra pertrahi potuiſſe. Nes eracn vero juvenes tantam,& qui uxoribus liberisque carerent, ſed& aai 4 veteranos ac quibus jam parvus in aulà luderet filius conſcriptos lgimn fuiſſe Arrianus cum Juſtino docet. Ita enim ille: Cum ex Mace- 1i§½. I.„. 6g. ann jmn qonibus qui ſecum militabant, nounulli paulo ante e editionem e a 3 Dntbhs du 2701„ 5 e eAPA⸗ Juſt. 11,0, „Pherrarha nxores daxiſfonr, etiam horum nes Alexander minimè negligendas ſe „utol exiſtimavit. Itaqus iis ea Caria dimiſſis, hybernandi in Macedonia 4 4. liotherem cum uxoribus poteſtatem fecit. Deinde etiam militibus ſuis per- Juſt. XII, nhplanan miſit, ſi quarum captivarum conſuetudine tenerentur, ducerꝰ uxo- 4, 2. 3. 4 Sree 7y2uin rer: exiſtimans minorem in patriam reditis cupiditatem futuram, 7 Anàh habentibus in caſtris imaginem quandam larium,a domeſticæ ſedis. n Eepeng Et illudit ap. Curtium hac inter alia woce Alexander militibus X. 2, 25. LAT, reditum in patriam flagitantibus: Læti vos excipient parentes, 232 nod attine, liberique, ſine veſtro rege redeuntes! obviam ibunt deſertoribus dus militale, transfugisque. Hæc de Macedonibus. Socii fuere Græci, Pelo- noniyſum ponnenſes, inter equites Theſſali potiſſimùm, tum& ex aliis gen- d rationet tibus, Agrianis, Pæonibus,&c. quales inercitu ſuo Perſes quoqus btuiſſent, habuit. De Theſſalis res extra dubium, neque enim ut Macedo- vV. Liꝰ. 2 dercodssijt nes Regibus ſubjecti erant(& ſupra vidimus Theſſaliam Mace- I⸗ rer difingu. 5 doniæ non annumerandam eſſe, eò quod tantùm Sociæ Theſſa- detreckue) lorum urbes, Macedonum fuerint) ſed Philippum ejusque filium u, Suum Alexandrum duces duntaxat non reges gentis ſuæ creaverunt. Et, v. fuftiu, oun nmanua ut alia loca taceam, expreſsè de iis Arrianus: Parmenionem Sar- VIII, Z, 1. luelmunſe der mit, dard buic amicorum eqnitum prafetturã, ut que Theſ-& XI, 3, 1. iraniualt ſalos equites alios que auxiliarios ducat. Græcos quod attinet at- 11⁹, 1,. 69. rercin,u-: quebeloponnenſes licet multi eorum mercede fuerint condu- dnrun cti, tamen nec pauci absque ſtipendio Alexandro militaverunt, nagrs nempe communi Græcorum decreto ad bellum Perſicum duce aht, uma Alexandro miſſi, ut veteres injurias, quibus ipſos olim Perſæ v g. vnudt provocaverant, ulciſcerentur. Hinc illud eſt Alexandri apud 7⁴εαιν. 960 eramuhs Arrianum, cum ductoribus copiarum ſuarum prælium ad Iſſum„ bies Cau& ut præſenti animo eſſent perſuaſurus, inter alias hac quoque e De 4 utitur ratione: Græcos qui in utraque acie(Darii nempè atq́; ſuà) utiag z eſſent non iisdem conditionibus pugnaturos. Qui enim A Darii par- üumnclai titus eſſent,mercede eague exiguà conductos pugnare: eos qui à Ma- ju imra⸗ Aa cedoni- dalarat mmmeen ———————— x u0(¹88)88⸗ cedonibus eſſent, pro Græcia ſponte ſuæ adduétos dimicare. Nempè in concilio Græcorum quod Corinthi Alexander coëgerat, cum etiiſſet ab iis uti imperator exercitùs adverſus Perſas crearetur, lib.Tep. Z. quod quidem Philippo antea conceſſerant, tradit Arrianus, id ab omnibus impetratum, exceptis Lacedeæmoniis. Reſpondiſſé enim Lacedamonios,ſé eam conſuetudinem à majoribus non aocepiſſe, ut III, 1, 20, alios ſoctarenturaſed ipſi aliis præirent. Huc pertinet, quod Cur- tius ait ex fædere(nempe Corinthi inito) uaves ſociis(intellige Athenienſibus, aliisque Græcis, qui mari pollebant) imperatas, quæ Hellesponto præſiderent. Peloponnenſium quidem cum aliis ſociis expreſſa quoque fit mentio: Calan autem& Alexandrum Arr.T.p. 51. Aéropi filium in Memnoni provinciam mittit,(Alexander Kex) qui Peloponnenſes ac religuorum Sociorum plerorque ducant, exce- ptis Argivis. Iii enim Sardibus præſidio arcis relicti erant. Cœte- rum inter Socios, Agrianos quoque refero, perpetuos illos atq; Curt. W fidos Macedonicorum regum, Alexandri inprimis, comites. Hic Rex ingens periculum in medio hærens adiſſet, ni equites Agriani Snn 21 calcaribus ſubditis circunm] uſos ei barbaros adonti Ment adorſosg, 3 cædendo in ſe obverti coegiſſent. Langarus aurem dgrianorum Rex, dum LPbhilippus adbuc in vivis eſet, Alexandro cbarus fuerat,& pri- vatim ad eum legatos miſerat, ac tunc temporis cum lectiſmis oprimoeque armatis ſcutatis militibus ei aderat. At verò hunc Re- gem, cui ſororem ſuam Cynam, ubi Pellam reverſus eſſet, uxo- v. Irrlc. rem ſe daturum ſpopondit, cum ſuis copiis mercede ſtipendia ap: v. Curt., Alexandrum meruiſſe vero planè ſimile non eſt. Et ipſi Agriani 3, 3.& G. apud Curtium à mercenariis non uno loco diſtinguuntur. Sed Curt. IV inter auxiliarios& Balacri erant. Pilacus Balacros regebat, in 73, 29. ſocietatem nuper aſcitos. Retulimus paulo ante multos Græco- rum ex civitatum ſuarum decreto Alexandrum inbellum Perſi- cum ſecutos fuiſſe: pauca nunc addemus de iis qui mercede con- ducti militabant. Inter hæc Alexander(ita tertium ſuum librum de rebus Alexandri Curtius orditur) ad conducendum ex Pelopon- ne ſo militem Cleandrum cum pecunia niſit. Quem deinde idem Alexander Tyrum obſidente cum Græcis militibus in Aſiam ad- I7, 3, 11. vectum refert, De eodem Arrianus; Undecim dierum HBatio Sido- 4 NRoz tn rmar yan 305 undit. E Flo edu diegi exanc rõ um tem a0 eadeem GOræcis Alexal ditev tu adere AM gpera Uutil 49ℳ marlibe cenari rum unltit Curti amit dirtul guls prin dhlort⸗ um he er. T rental Aer ul oram nin-, 2atuii kraald te. Nenni dgert, om S creaketl rrianusida Jondiſtan acctiſe,g t, quod Cit. ür(itellg t) ihperata, n cum ali- Alexandrun ander Rex) caut, eace- ant. Cœte- os illosath. omites. Hc ites Agriam ntned'erſaui anorum Ran fuerat,&in rum lelliſlm vetò hunce⸗ ſopelet, uuo⸗ eligepda Et l Igradl uuntut. R argtu”t uſtos Gtar dellum bel- gercede coi- uum lihrum m ex Pelyn- deinde idin in Alanak j rindin WAh 40(189)5 nem reverſus eft Alexander, ubi Cleandrum Polemocratis filium ex Pe- loponneſo venientem,& cum eo Græcorum mercenariorum 4000.depre- Ii. II. p. pendit. Ex Peloponneſo mercenarius miles ad 4000. advenerat, cum 135. 1302 . 3 1 8 ‧— 2 13592 390. equitibus, Kalsearid Sa yl'sra, Aurirdres iᷣεναο‿ urt. V. Odερρι μλ⁴λχνενασες †ετεκαιαισσ—εσ§. Idem Arrianus de Græcis qui ſe 1, 21. 3 lexandro dediderant: rac ϑ'ꝗ ϑeνs gu ᷣxετενεα 24 ᷣενρ er. I. r mμ&xεX& ⁸. Cæreros( videlicet Græcos qui non ante ſocieta-„. 163. tem à Græcis cum Macedonibus initam ap. Perſas meruerant) ecum 71ip. II. eddem mercede, quä ſub Dario merueranl; militare juſit. Denique„. 220. Græcis mercenariis& nonnullis Macedonibus qui bello inepti erant 4„ν τ. IV. Alexandria ad Tanaim habitanda data. Et erant mercenarii tum pe-„ 29. dites,tum equites. Alexander mercenavrium equitem ex Pæonia præ v. Arr. l.c⸗ cedere juſſit. Quin etiam barbaris militibus mercede conductis uſus Curt. WV. eſt Alexander. Meneti& Apollodoro, quos Babyloniæ prætores reli- 12, 22. querat, mille talenta dedit, utzique præctpit, ut in füpplementum mi- liteg legerent. Quo proculdubio lllud Arriani pertinet, quando riν ⁷., 1, 43. a‿έεννι εeruν r8 εuενας memorat, nempè ut à Græcis merce-71. IIIp. 7 nariis cos diſtingueret. Veruntamen de Macedonibus, ſociis, mer- cenariisque eorum ſatis ſuperque dictum eſſe exiſtimo. Coœœte- rum inquirenti, quâ ratione copiarum Duces atque Præfecti inſtituti, perque turmas aut cohoftes diſtributi fuerint, illud D, 2, 255 Curtii occurrit, in hune modum diſferentis: Ne deſides otio milite: 7* dimitterent animos, judices dedit Alexander pramiaque propoſuit de zirtnte militari certantibus, Novem, qui fortiſimi judicati eſſent ſin- gulis militum millibus præfuturi erant. Chiliarchas vocabant; tum primum in hunc numerum copiis Aiſtributis: namdo antéd quingenariæ cohortes erant, nec fortitudinis pramia geſſerant. De eo quod de equi- verſ. 0 tum præfectis mox Curtius ſubjungit inferius fortè dicendi locus erit. Unum hic de Equis addo, quos reddidere Theſſali, cum dimitte- rentur, qui à Ducibus, iis qui amiſiſſent ſuos, dari ſolebant. Alexan- Arr. II. der ubi Ecbatana venit, Theſſalos equites aliosq, focios in maritimam= p. 2006, oram remifttpræter integrum ſtipendium 2 000, talentän militibus dd. nans. Et paulò poſt: Eos veνοee Epocillum Polyei dis filium ad mare deduci juſſit, alio equitum præſidio ad juncio. Theſſali enim equos ibi rrddiderunt, Nempè non ſuis ſumtibus equos coëmerant, ſed ſuis Aaz amiſſis —— b 208( 90 8☛ amiſſis à ducibus alios acceperant, quare æquum ut militiam relin- quentes ipſos redderent. At audiamus hac de re Currtium. Amyntæ inter alia crimina objiciebatur, aauod, cum Antiphanes ſcriba equituen ei denunciaſſet, pridie quam Philotæ ſcelus Adeprebenſum eſſet, ut ex ſuus equis more ſolito daret iis gui amiſiſſent ſuos; ſuperbè reſponderit, niſt incepto deſiferet brevi ſciturum quis inſe et. Mos itad; obtinuerat, ut equos inter milites copiarum duces, veluti qui plures alere con- ſueviſſent, diſtribuerent,& quidem proprios, non forte eos quos ipſi à Rege propterea accepiſſent; quod ex Amyntæ dicto clarum elt, cum ille ait: Melior eſt cauſa ſuum non tradentis, quam poſcentis alie- num. Volebat autem Antiphapes ex eo, quos non tradidiſſet Amyn- tas, elicere, quaſi ille cum Philota conſpiraſſet, jamque officia Regi debita negare cœpiſſet, quam criminationem ut dilueret Amyntas ita apud Curtium pergit: Cæterum, Rex, equos decem babui,? quis An- tiphanes octo jam Aiſtribuerat iis, qui amiſérant ſuos. Omminò duo⸗ ipſé habebam: quos cum vellet abaucere bomo ſuperbiſfmus, certè ini- quiſfemus, niſi pedes militare velem, retinere cogebar. An autem pre- tio aliquo hic Scriba equitum ab Amynta cœeterisque ducibus equos redemerit ex Curtio golligi nequit. Quanquam factum id eſſe vero eſt ſimile. Huc facit& illud quod ap. Arrianum(lib. VI. p. 426.) le- gere licet, Milites cum frumentum ipſos deficeret, concurſu facto equis plerisque trucidatis, æſtu atque labore defeciſſe, vel ſiti extin- ctos eſſe, dixiſſe. Neque Alexandrum factum ignoraſſe, ſed præſen- tis rerum ſtatús remedium potius in ſimulatione ignorationis, quam facti abs ſe cogniti permiſſione conſiſtere judicaſſe. Ne ſcil. videre- tur connivere, ut equos, quos ipſe illis tradiderat, aut, ſi hos amiſis- ſent, per Scribas ſuos à ducibus redimi ipſisque dari curaverat, adeò impunè trucidarent occiderentque. Tantum de Delectu. II. DE OKRPDINE. Pedites Macedonum quod attinet, tria illorum genera fuiſſe- dubium non eſt. Levem videl.& Gravem armaturam, atq́ inter has medii quosdam generis Peltaſtas ſive Cetratos. Ita quidem Leo Im- perator in Tacticis ſuis cap. 6. 2eν οπν εuòςα αρα‿ναeeανν αm*τ Liwdv, ex fliano ſcriptum reliquit, apud antiquos, pedites diviſos tniſſc, Et conveniunt cum his cuncta quæ Curtius& Arrianus de Ma- cedonum ½ — cedonurh Cortius Il Kin lwe Pot ſecel A cumil Illa Me Cti qu milite Vr. Aeru tyhdyti priman Aria Nota vh 70 7. im ten andro droin chyhu Yuan Tr a3 miyre irA tranſe dores mttsy Ityunj bi: Thrau (Leil. robra alils ler nluni, ltum a um. Awne ſarbu aunn eſetut döſu eunmnif o; obtiua, Ires aletecn te eos quci do clarum a, poſcentudii lidilſet An e officiaka ret Amynt bui,e quis 4, Oamnino du mus, certun An autempt ducibus equ m ideſſemn NL.S)5 concurſufh , velſttetine ſe,ſalptalen- orgtiodis quam Nelchvldete t, fos ag uraverat,9¹ ectu. generafule 5 atopint idembolt a2u, Mhn. elitesdlb drrianus dehl- gdonul 486 9 5 cedonum militia habent. Nimirum r Aiααια Arriani illi ſunt, quos Curtius armatos, aut graviter armatos appellat. Atque ex his ſpiſſa III, 9w⸗ illa& inexpugnabilis Phalanx Macedonica conficiebatur. Cetrati G& 20. G ſive Peltaſtæ Livii ‚Videntur eſſe Arriani Uxαε νεά‿, quos ille non XXXI, 56⸗ ſemel ab Ge ντaς& Phalange diſtinguit, interdum tamen eosdem pr. cum ipſis facere videtur. Fortaſſe quod non ſecus atq́s æετa aſpide v. Arr lib illà Macedonicâ, unde& nomen iis impoſitum, uterentur, eo diſtin- I. p. 22. cti, quod reliquis juſtis armis(puta gravioribus) quibus Statarii illi milites,(ita enim rαεαφςα Vulcanius vertit) inſtructi erant. Atque p. Arr. I⸗ dx⁊νκσνσννις non fuiſſe graviter armatos ex illoAriani evidentiſſimum: p. 5. ꝓr. Alexander ut Pylas valido præſidio inſéſſas vidit, Parmenionem ibi cum lib. I„. g8. cobortibus peditumraui graviozis armaturæ erant: reliquit. Ipſe ſub primam noctis vigiliam funtis ſecum Scutatis,& Sagitsarits atque Agrianis noclu ad Pylas movit, ut ex improviſo ræſidium invadenet. Notandum autem& Agrianos ð⁊σευ fuiſſe. Ad*ναεοςο τυeν Arr. I. p. 12. Ayesadν aouxανᷣsòς]ors ruenn AAEνιόm—απeʒcd 1⁴ν wνυασσσεον, 2-s& re als sc A evor aordrag eixs. Langarus Agrianorm Rex rum temporis cum lectiſimis optimeg armatis Scuratis militibus Alex- andro aderat. Idem Autor deſcribens quemadmodum acies Alexan-„. II p. g;. dro in Ciliciæ faucibus inſtructa fuerit, inter alia iſta habet: In dextro cornu montem verſus peditum agema locat,& ſcutatos, quibus praæerat Vicanor Parmenionis filius. Proximum his, Canizmox Perdiccæ agmen-, Hos quidem ad medios usque gradis armaturæ ordines,ipſfe dextro cor- nui præfaturus, ſtatuerat. Quis non videt à gravi armatura,( qui er Alras ſunt) diſtingui hic rso Ueuœ? Ad leviter armatos tranſeo. Erant hi Thraces plerumque, Cretenſes, Sagittarii, Fundi- xôres,& qui tormenta intendebant. Xlexander Tracer leviter ar- Cuvt. 3,4,1 matos pr æcedere juſſtr, ſcrutarique calles, ne occultus hoſtis in ſubeuntes Ia. 3, 9, 9. irramperet. Sagittariorum quoque manus occupadèét at jugum. Et ali- Arr. IIt. bi: Ante aciem poſuerat funditorum manum, ſagittariis admixtis. p. 146. Thraces quoque& Cretenſés ante agmen ibant;& ipſi leviter armati, lib. II. (Seil. more funditorum& ſagittariorum.) Brant quoque Max⁵*s„. 202, roę᷑tas. Ta½ν τέιπν r8g us Torurs Arrianus habet. Alios itaque aliis levius armatos fuiſſe eredibile eſt. Ita illi in petram Arimauis e- vaſuri, alimentis in biduum ſumtis, gladiis modo atqus baßtus armæri ſubirs 4 2809)5 Curt.7, 11, ſubire cœperunt. Quin apud Arrianum„vo! roeε᷑τα ſunt,&& paulo 14. poſt Alexander dicitur ræο ανο εᷣνπ ασά⁸ 1o,οr 18 K) urr. Iib.1.p. 7. Ubi ab armatis Sagittarii diſtinguuntur. Ita& apud Curtium: Qut Pp. S. fin. rormeénlt A 1u ender ene; Gab utroque latere& a fronte circumdati ar- 7,9, F. matir.(Ipſi videlicet inermes.) Livius de iisdem leviter armatis in XXXT, hunc modum: Nonpar erat pedes concurſator& vagus,& propeſe⸗ 3 minudus genere anmorum veliti Romano, parmam gladiumqueée haben- 3‧ 4 1 8, ti; pariterque& ad ſé tuendum,& ad boſtem petenaum armato. Gla- dium, ex his, Macedonum leviter armatos habuiſſe, colligo, quo ho- Curt. ⁷,§,9. ſtem læderent; clypeum nullum quo ſe tuerentur. Imo adeo leves erant, ut Alexander, cum ratibus equitem phalangemque transpor- taret, ſuper utribus nare levius armatos juſſerit. At de Peditibus Satis. in Tadt.l.c. Videamus Equites. De his quidem Leo: ν rols Ae‿ιοιε τνmε n Ar&16 Poga deAi soςα επνιαηννι τπ̈α̈ ιννm—, iν aa Oeντον νQeμν τννεα] rεeer s aaa Deau rr. Apud antid uos equeſirem aciem duabus diverſis armaturis municebant: alteram autem catapbractam,i. e.loricatam appellabant, alteram vero non loricatam. Cataphractorum equitum in exercitu Antiochi mentionem facit Liv. 37, 42. nec dubium eſt, illudrobur Theſſalorum pariter atque Macedonum equitum, in Alexandri exercitu armis munitum optimè fuiſſe. Et inter graviorem armaturam ab Arriano Theſſali equites re- 7,III. p. 201. feruntur, ubi ille in hunc modum: Ex 1sνα G σ◻QœQ☛ιορέορσ ⁹σ r8 OsraAss II T iaς ιεεέωαμαeμάνσ³‧ε 189 u‿ꝗιρονοeςρεε τε εενε⁸, Ag) 3 do ½ οατεινυνμτ eεονν⁴eρααρ⁶νι³.(, Poſtbæc Alexander farcinas& impedimenta, Tbeſſalosque equites, ac ſocios,& mercenarios exteros, réliquumg, exercitum gravioris armaturæ cum Parmenione mittit. Ipſe vero Rex cum aliis, œdesus aινααε, e- quites antecurſores, Agrianos atque Sagittarios ſecum ſumſit. Vide- licet eos, qui non adeo graviter& cataphractorum in modum armati eſſent. Cœterum illorum levius armatorum equitum ap. Macedonas non exiguus erat numerus,& illuc referendi, quos modo dixi, ανκ‿ Luo πφεμε, item rπαποοτττ⁴, qui Curtio ſunt, Sagittarii equites,& i ναοντεεα, ſ. Jaculatores equites, Illam Eraipoa læror, ut& 186 Ilseraigse quod attinet, de iis parte prima pluribus jam egi, neq́; Pr 247 opus eſle cenſeo ęa hic repetere, Quare nuno, quod ad varia militum 8 3 genera dr ſunu yſe, num Lor Aox Tury gi.. urlund Kna Nl t GtrAna Curuun ga e circumds. -iter atmuin Gus, Sn diumauetuh— m armato, colligo, qoh Imo adeo ki mque trani Peditibus K ded Ih Fa, uing Apud auinn alteraman nunn loriun ationem. in pariter a munitum opil nelſaliequité“ gruufbnh ois u rul lähe in uſuns ejr armututds Jass Ir1 m ſumſis 1moduman n ap.Maaeie 4 T odo dai 7 ttarii ecuüeh 2 Trrasln iibus jam Gn 3 ad mariallin 5 geaie A00(¹93 5 genera ſj pectat, hæc, quæ attuli, dixiſle fſufficiat. Quamvis illud pau⸗ cis addendum de equitibus, quos Dimachas Curtius appellatos refert. Hi dorſo graviora armæ portabant, ceterum equis vehebantur; cum res locusque poſceretꝛpedeſtris acies erat, Alexandri hoc inventum. Lo- cum julii Pollucis hac de re adduxit in notis ad Curt I. c. Freinshe- mius. lidem dxν ππ‿dicti, quaſi Pedites ſimul& Equites. Copias Macedonum non adeò accuratè in Cohortes, Manipu- losq́;, ſaltem in acie, diviſas fuiſſe, ceu apud Romanos fieri conſue- vit, vel ex illo Livii clarum eſt, ubi is horum adverſus Lacinos inſtru- tam aciem deſcribit, ordinesque in utroque populo planè eosdem fuiſſe docet. Quod antea, ait, Phalanges fimiles Macedonicis, ho² poßtea manipulatim ſtrutla cies capit eſe. Ad hunc locum videndus Lipſius de Milit. Rom. ubi notat in Macedonum phalange diſcrimi- 0, 13, F. lib., c.;. lib. 2. Lialg na ſua& ſectiones usque ad Centurias, Decuriasque; ſed in acie, jun- a omnia& devincta fuiſſe. Curtius poſt Babylonem captam ab Alexandro exercitum in Chiliarchias diſtinctum refert, cum antea quingenariæ(ita certè rectius, quam quinquagenariæ) fuiſſent. Na- vem, qui fortiſſimi judicati&ſſént, ingulis militum millibus præfuturi erant, Chiliarchas vocabant; tum primum in hunc numerum copiis dis zributis: namque antea quingenariæ cobortes erant. Quamyis Arria- nus jam in Halicarnaſſi obſidione Addæum Chiliarcham cecidiſle memoriæ prodat. Ut adeo juxta um dudum ante millenariæ apud Macedonas cohortes exticiſſent. De Equitibus Arrianus: K55 σν⁸ „9) Ax&‿ες⁵ο dννηαε*ς 1a, 3 rQ˙ 512 A6X Iaamsc. Alex- ander duas in ſingulis alis turmas conſtituit, cum antea equeſtres tur- maæ nulle faiſſent. Colligo hinc Aoxss tamen ante hæc εεss fuiſſe. Hic Raderus Anrturmam, Ax‿̈άάν verò decuriam ſignificare putat,& Aox&νννν decurionem. Veruùm, benè monente Freinshemio, Fruſtra ſumus ſi Græcis no minibus æuipollentia apud Romanos quarimus: cuin ipſæ rer variaverint. Hac enim ratione iAn viginti tantum homi- num fuiſſet, nec adeò multum honoraſſet amicosKlexander, ſi quemq́; eorum decem equitibus præpoſuiſſet, Ita enim pergit Arrianus; 6) Aoxays taες σς ςα aτ a ετ e, be,s Sa raν ετααφφαν. Turmarum duttores ex amicis eos qui virtute bellica praæſtitiſſent dele- git. Alarum equeſtrium Curtius aliquoties mentionem facit. Ita: 3 B b Duabus 1,2, 3. lib. I.. 65 7, 3 †.198. in not. ad Cur 1.5, 2⸗60. III, 1I, 2. 147 „ ————. 17,16, 1. 7,4, 2 I. 72, 54. .,w4) Duabus alir equitum ad jugum montis juſgts fubſiftere, cæteros in me- dium belli diſcrimen transfert. Et: Perſæ Theſſalos equites vebemen- ter ur gebant, jamqué una ala pſo impetu proculcata erat. In pugna ad rbela, Mazaus cum omni ſuorum equitatu Vebhementer inv ectus ur ge- bat Macedonum alas. Aliquando Ala apud eundem, Amicorum illum equitatum notat./(ſcil. Alexander) cum armigeris& ala, quam Agema appellant, multd cum vexatione proceſſt. Qui tamen Equita- tus aliâs in plures iAag atque dνεεi ab Arriano diſtribuitur. Qua de re parte prima§. 23. plura. Equitum Sacras alas Livius habet. Cœcterum per gentes antiquitus ſolebant diſtribui apud Macedo- Curt., 2,6. donum Reges copiæ,& cuique genti ſuæ nationis duces præfici. Cum lib. III. p. 194. Arr. I. 6 1. G. vero in diſciplina militaris rei Alexander pleraque a mæſoribus tradi- ta utiliter mutarèt, hune quoque morem abolevit. Nam cum ante equites in ſuam quisque gentem deſcribereutur ſeorſum à cæteris; ex- emtô nationum diſcrimine, præfectis, non utique ſuarum gentium, ſed delettis ateribuit. Eandem apud pedites conſuetudinem Arrianus fuiſſe perhibet: Toœ φον ππασᷣ sc rhy Iar ον τhuν εέᷣαςραανν νQααα mεεν ϑλλνένέκςονς, ò eοò&&ενεασέετσα eνεα raνε νασιε Sben Edες αςα συυσαης. Equiter Alexander ad amicorum equita- tum conjunxit- pedites veroin ſuæ quosque gentis ordines diſtribuit. Cumque adeo certis Cohortibus atque turmis certi præfecti eſſent- duces, factum eſt ut illæ copiæ à ducibus ſuis nomina nanciſcerentur. Hiac invenias paſſim jam οπ Qαιςν Cx*0 IIepdòiuus raee uε, jam Pto- lemæum 7ν Ad* 2 T1⁴έ‿ςα ρα 6 ar‿ d⅜ ο, unc Amyn- TIII. p. 219. fæ, nunc Cœni agmina; nunc etiam Meleagri alam. Dextrum cornu Curt. I, 13527. Nicanor Parmenionis filius tuebatur: Luic proximi fiabant Cænos,& Perdiccas,& Meleagense& Ptolemaus,& Am)yntariſui quisque agminss Curt. 3,g,7. Auces. Coœteruùm qua ratione hi Copiarum duces à ſe invicem diſtin- 6, 6, 7. cti, aut quot quisque militibus præfectus fuerit, quot etiam homines cohortem, aut turmam, quot 2έαπνπ, 1 IAnr, 5 Aor conſtituerint, cum ea de re nihil adiiuc exactè definitum mihi reperire licuerit, nihil quoque temersè affirmaverim. Siquidem variè admodum Ducum no- mina à Curtio atque Arriano referuntur. Illum quidem de Chiliar- chis fupra audivimus; Et quos aliès idem Præfectos appellat, eosdem alieubi vocat Principes militum, atque ab Amicis Equitib loghefnie olicss leetü umfea colao I modo; 113 tuürms 83 k- me chih nher men dere ſim cop Mon. majn cum. ceterot nm.— 8105§ Niter vehenn, delicet iis, qui Agema conſtituebant, diſcernit. Hujus unum alte- t. npograa rumyve adducemus locum cum verſione Bonaventuræ Vulcanii à Ni- rineluun colao Blancardo emendatà, ex quibus de diſcrimine Ducum aliquo 4 nicotunta modo judicare queas. O. 24 ν axο εεέρτνεε rs Adexas, ris Tauan n) rν επνμνμααe|)u 85 I2 ⁴νας. Alexander conbocat Cobortium II. p. 9s. tamen kqun- turmæramdue duliores. Auxiligriorun Praæfetios. Item: Au·οG½ p. 127. buitur,Qub 9s Eorayayd" 186 rs 5raleee 193 136 su᷑νa, i Ss, 59, nabet, re‿ν‿αeνρς 49) Xaeν᷑νιας, EAegser-s. Rex convocatis amlcis& prin- 4 cipibus exercitus& zohortium turmarumq præfedtit, ita eos allocutus apud Maceb 3 3 prefeic eI. Atque alibi: Eoyxalus Abrss relac eraipss:.39 searnye, lib. MJ. aſoribustru 9 Adxa⁵. 261 Sogtaaxc T5 Ag, TC el 2S6 61ν S5Gαν τ*◻ ρ. 174* Vam uman„y S&ειι νας, 3sAeu'⁵o 54 Aurey ⁹⁴ mdy OaA Aa. R&c. Rex A ceterus;4 convοςdtis amicis copiarum ductoribus turmarumg prafeclis, Socio- n gentum, i rum etiam ac mercenærioruin exterorum Aucibus, conſultat an ex eo nem Artiai- loco phalana 272 Hoſte M agenda Ret&. Ex quibus ſimul diſcas hos soανρνεεα, Adxa; atque ysuεα in confilium quoque de rebus raie, un uu, bellicis à Rege vocatos, ſententiasq́; eorundem auditas fuiſſe. Verun- 4 24 ais tamen ipſa Imperii vis penes ſupremum erat Imperatorem, Regem athrun een videlicet ipſum. Is enim plerumdue ipſe in caſtris erat, ceu ex omni Anerdihein Macedonum hiſtoria manifeſtum eſt- Adeò quidem ut veluti domi, rekeeler,- ita& militiæ nihil absque Regis geſtum ſit auſpiciis. Hinc illa Curtii: 4,⁷3,15: nanclkeranu Et jam tempus inſtabat; nec miles injuſſu ducis aut arma caperepoté-. ſed⸗⸗ neus junl 1 rat aut in ordines ire. Tum Parmenio diu tamen cunctatus, tandem, ſaguneinſr cihum ut cæperent, ipſe pronunciat. Cum hoc alias Rege jubente fieri Deauun eyu deberet. Dein Alexandrum admonens, in hunc loquitur modum: aut(en,? BMulta lux eſt, inſtructam aciem hoſtis admovit: tuus miles adbuc iner- nuiqut mis expectat imperium. In prælio vero ipſo, cum Perſæ equites ad di- Curt.„, invicem dis ripienda Macedonum impedimenta aciem circumvecti eſſent, Par- 1)5, 6. menio properè Polydamanra mittit ad Regem, qui& periculum oſten- deret,& quid fieri juberet, conſuleret. Interdum tamen ſi pluribus I d. 5,6, I I. ſimul in locis exercitus habendi eſſent, alii quoque Duces cum parte 7,419, 20. etiam hofii wconſtituesl’ ee licuerlt,odll meu copiarum ſummoque in eas imperio miſſi. Ita Craterus cum Parme- 6, 0, 33. gemde Chr nione magnaæ exercitus Parti atque impedimentis præfellus. Idem cum Rllt ct majore parte exercitus modicis itineribus ſêqui juſus. Idem Craterus Gitbueé cLum Artacacna obſideret, omnibus præparatisεᷣς expectabat adven- In, Selo Bb 2 tum, 6(96 6 tum,captæ urbis titulo, ſicut par erat, cedens. Ita& alii, Caranus, Eri- gyius, Hephæſtion, Cœnos cum parte copiarum atque imperio à Re- 7,2, 33. ge in diverſas partes miſſi, Quare non immerito de Parmenione" Curtius: Hic exitus Parmenionis fuit militiæ domig; clari viri. Multa ſine Rege proſperè; Rex ſine illo nibil magnæ rei geſſerat. Hi vero Du- ces, quemadmodum& ipſe Rex, non ſol˙ùm imperio militibus præ- erant, verùm& ipſi manu ſtrenui, unius de plebe militis officiis defun- gi non aſpernabantur. Unde de eodem Sene, Alexandri amico„Ru- fus: Sœptuaginta natus annos, juvenis ducis,& ſapè etiam gregarii militis munia explevit, acer conſilio; manu Hirenuus; carus principibus; 74. 7, 3, vulgo militum acceptior. Cum Satibarzanes„ ſi quis Viritim dimicare 33 Jeoa. velletprovocaret ad pugnam, non tulit ferociam barbari qux exercitus Erigyius, gravis quidem ætate, ſed& anini& corporis robore nulli ju- venum poſtferenduz. Igs itag, gale demta caniciem oſtentans; venit, inquit, dies, quo aut victorid aut monte honeſtiſimàâ, quales amicos& militer klexander babeat, oſtendam. Nec plura elocutus eqvum in ho- n ſiem cęit, ſummaque cum gloria victoriam de eo reportavit. Pari 3 modo Alexander in pugna ad Isſum non ducis, magis quam militi⸗ S,Hes. munera exequebatur; opimunm decus cæſo Rege expetens. Idem mutato equd, quippe plures fatigaverat, reſiſtentium adverſa ora fodiebat, fu- 4/.IPp. a2. gientium terga. Et&uν iς τν Heοσνε πα ενeα ν sPos Iyc imr ε) àↄι⁵ʃ, οα ν1ꝓv)ↄv/ ́εo 7νι Iενσν ſea de Houy, Ilbi maxi- mè confertos equites Perſarumg duces videt, primus facit impetum. Et quis omnia hujus Regis militaria enumeret facinora, cum ille nunquam non inter primos pugnaret, primus in rupes eva- Curt. a, 9, deret, primus in mœnia hoſtium? Primus is inte⸗ pedites egres- 15. fiu in ripam, vadum militibus manu, quando vox exaudiri non Poterat, oſtendit. Neque etiam omnia ejus erga milites familiari- ter facta,& ut ipſe illis exemplum ſemper præiverit, ut eò magis ad ſtrenuam in militia ei operam navandam extimularet, recenſuero, 14.5, 6, 14. nimis enim id longum foret. Siquidem non ſemel equo deſiliens pe- dibus iter fecit, imò etiam per nivem& concretam glaciem pedes in- &reſus eſtprimusq; dolabra glaciem perfringens iter ſibi fecit. Enim- vero in eo maximè elaborabat, ut exercitui ſuo pariter carus ac vene- 3,4, 19. randus eſſet. Quod etiam conſecutus eſt. Nam, quæ leviora baberi b folene, Curt. 3,1 X Ulnt 71 ver yl o li onnia ipua de mat feui 4l rg Delen 1 kes rum irr. nut annal tuss terd 9 hien ſtud Aau atqu ſiquo ruqni intuer aur atget arma crem. Pribin langit lonpa „Catanub eimgerioile. Parmerioht eri viri, lil t. Hireroh Hmilitibus N... Sofficiisdeu driamico, etian gnzm rus yrintiym ritimdinun aarerertin obore nulliju entaus; veni tales amitosxſ à exvuminb ortavit, Du quam min „Adem mn a faaithar; r 6 mSouſß Ici,maus 3 fai iyenm, nota, cml in Ioo Se pluius eu reruum“ tes famil ut ed magid t, recenſien 4 uo deſiliersx„ im yeuui i fait, Ei carosacſan 3 dairibèn funj iter ipſos inireqfedprælium. No 428(197)8. ſolenteplerumq; in re militari gratiora vulgo ſunt: exercitatio corporis 3 Itus habitusq paululum à privato abborrens. De Philip- o ultimo Livius 44, 41- Movebat imperii majeſtas,gloria viri, ante he, ætas, quod major ſexaginta annis, juvenum munid n parte præ- cipua laboris periculiqc v ba 5 RMℳ A . 0 Pergimus ad Arma Macedonum. Aliter pedites, aliter equites 2ſe mnatos micke ex Arriano colligas- Alexander Se2e? nt elligeres 2on Pe IP. 211. pedites ſe feſtinanter equitant em’ſ Ouze den es Sereret, S s. Wr, lra geſilire jubet,& duces peditum aliosq; præſtant Mimos quos 49, e, 2 e2εο dr A⁵⁴αενο οʒſita ut pediter aneeal, 17sec7ſle dun, Kandi- De leviter armatis ſupra notavimus 08 fere 8 Seh 8, Pd 1 uOsch⸗ tores atque ſagittarios ſagittis ſuis atque fundis, Ne o Len Cart. I.,⸗ jevis armaturæ gladiis modo atque altisunan 3 Ss 2, nnn 14446552 nus occupaverat jugum intentos arcus Bbeeunt, Deon,, 3. vFh dee ctium Atticarum autor, Rumpiam geο 10, 254 ... 5 12 nus teli eſſe Thracæ nationis, alt— poſit umq; hoc vocabulum 2 QEnni annalium quartodecimo. Dè his Livius: Tbraca: quog, romp 257ſ 62. J1,39⸗ 5- g ipſæ longitudinis inten objectos undig, ramos napedche, 25— terum reliqui pedites gravibus admodum armis fuere uſi. We 77. eee 1„ 3 fti viarum, minus audaster u- ,, ShSe, Se⸗en, a,e de 1 lyalhs londiori armorum Macedonas 1d.4,6 28 3.. oqu ESnn ientes inſecuti ſunt. Fuilſe quodus. 4edioo⸗ ex multis diſcimus. AA4ade IMes 5r 7a* o Acy 27 œeirnl. Et quamvis Charidemus Macedonum aciem torva Aa See een, vocet, non tam de armis intelligendus eſt, quam de re- Curt. 3,2, 2Tn,0 ltu; opponit enim eam Perſarum exercitui, qui purpur d a‿. 12, 3.. n, 99, 5 Laulo poſt Curtius: Contra ſi quis aciem Macedonum ci⸗verſ. 263 1 5. 3. 217 Teenetn,„dißbar acies erat,( Perſicæ videlicet:) 2ai- i,eon⸗ non giſcolori veſte; fed ferro ar; ære fulgentibus. Quin tandem 5 A O? 92 3 aſpidib ta.& Memnon Id. 9, 3,27 enteis quoque armis uſi. De Argyraſpidibus res nota.&„3, 272 arg 221000. auro& argento cælata pertulerat, qui- Aiſtributis vetera 9 110, 23„ 47. Alexander. Cum ex India remearet exercitus arma ad cremreri juſte Ale ideamus 6æαƷ ſeu Pha- rißtinum refetta funt cultum, Sed age vidsama ſt Xiphilini locus: Haugitem Macedonicum. Nobilis admoduùm e aib 1 ini Mens eeCaatal avit(Caracallus) pꝰalangem e* ſolis, Macedombus, in 7³ Conehe: B b5 erans inter ipfor: cu 3 E98 5oe uſſsit erant hominum ſedecim millia: eamque phalangem Alexandri cogno- q-a9 minavit. Hiut ebantur eodem armorum genere, quo vivo Alexandro Notar armati fuerant. Hæc erant: galea facta ex crudo bovis corio, thorax zem ele ex lino triplexaſeutum ex ære, lancea longa, haſta brevis, orepidæ, gla- K chyher 9,7, 19. dius. Audi& Curtium: Horratas Macedo(quem Diodorus& Klia- hu m nus Corragum vocant,) decertaturus cum Dioxippo pugile, juſta apylta arma ſumſerat: æreum cly peum, haſtam, quam ſariſſam vocant, lævã ſcütuot tenens, dextrã lanceam. gladioque cinttus, velut cum pluribus ſimul tiluſ dimicaturus. Per juſta arma Curtium hic galeam, loricam, crepidas Nohle intelligere arbitror, quibus inſtructus fuerit Horratas, cum Dioxip- eanc pus oleo nitens& coronatus nudus acceſſerit. Sed de, ſingulis ſeor- Jonka ſim,& primùm de clypeo. Certum eſt clypeum atque ſcutum diverſa ua fuiſſe, cum Scutum fuerit oblongum; unde Græcis bęsec vocatur: In 1.3. T£y. clypeus, qui Græcis aπσ, ſit rotundus. Unde Maro de Polyphemi dun⸗ verſ. G;—/ſ⁊ oculo: Argolici clypei, aut Phæbeæ lampadis inſtar. in 9 4,S. Livius, Clypeis antea Romani uſi⸗deinde, poſtquam facti ſunt ſtipen- Ierin diarii, ſcuta pro clypeis fecere. Vid. Voſſ. de Vit. Serm. lib. i. c. zo. conf. n Lipſ. de Milit. Rom. lib.z. dial. 2. Jam Macedonibus clypeos, non ſcu- ta, fuiſſe Patavinus nos docet: Arma, clypeus, ſariſſæque illis(Mace- Känen 9, 19. donibus:) Romano ſcutum, maus corpori tegumentum. Aſpidem duh Tenr.. J. Macedonicam Leo Imperator deſ cribit SA6 Ma⁵⁵οευκσ Xahuy, dirn g. 59. Aiar noian NSy Tx α‿ιο eoUA tya„Ar αιντεινσην gXor Thjv n0⁴⁴ νQπη. 70 s Aε τνν αϑενε̈ σφάάαρηράα ννν. Aſpis Mace donica æra- ruuͤn ta, non admodum concava, id eſt, ſcutum rotundum magnum, ſimplicio- tusent rem habens cavitatem, menſuram trium ſpithamarum. Et ab hac Aſpi- Lio,n. 4,2, 13. de ασιιςα) nomen ſuum ſortiti ſunt. Curtius ſub Charidemi e/. Id. 4,4,11. perſona clypeos, non ſcuta, Phalangi tribuit. Alexandro etiam cly- Wem, peus fuit. Is enim in oppugnatione Tyri, quos dam cominus gladio cl)- M. dam 9, 1, 24. peoque præcipitavit. Ipſeque gloriatur, ſe corpus patris ſui jacentis dudod & 20. protexiſſe cly peo ſuo. Et Clitus apud Granicum amnem nudo capite et R regem dimicantem clypeo ſuo texit. Umbonis quoque fit mentio, ecun 3, 10, 6. Hoôrtatur ſuos Alexander prædicans: Vix gladio futurum opus totam forte cciem(Perſarum) ſuo pavore fluctkuantem umbonibus poſſe propelli. ſtis de „,e. Milites à clypeo eidem Curtio clypeati dicuntur. Alexander in pro- 5 jieien ris chpeatos locaverat; juſſôs in genua ſubſidere, quo kaeee Sn lümpe A4ve/— 4 4 kamaingn ido Aexant us cnioftug i ergpikén. Odorus& N o poglesſi m Vocant, lan n hluriu mn ricam creylii cum Dioi e ſingulis las⸗ ſcutum divel essc vocatu- odebolyphen disinſar. facti ſunt in .lib..ocn Jpeos, nont que ilis(u tun. Apti aushnus ahii hurdin Ä Ahehann dagnum⸗ T' ng hh ſub Cuile anaro etia ninus glun atris luijact mem nucbe oque t rell’ erumyuint uyoli Inf Jlexanderinye duotutiorer- a 1 Anellu „———. 1— 8 .——. 2 4,8(¹99 8ꝙ adverſus itlus ſagit tarum. Poſt hos qui tormenta intenderent, ſtabant. Ex quo apparet eos non ſatis munitos fuiſſe ſtantes, clypeorum obje- ctu. Notandum tamen huic Scriptori clypeum interdum atq́; ſcutum idem eſſe. Cum enim dixiſſet: Vix ullum fuit ſcutum(loquirur autem verſ. S. de clypeatis, quorum paulò ante mentionem fecimus) quod non plu- ribus ſtmul ſpiculis perforaretur; Mox ſubjungit: Iamquè terræ rates verſ. 9. applicabanrur, cum acies clypeata conſurgit. Et Alexander militibus ſeditioſis objicit, A0do ſub Philippo ſeminudis, lignea vaſa, S ex cra- 10,2.23. tibus ſcuta. Ex quo ſimul diſcas antiquitus non æreos habuiſſe cly- peos, ſed ligneos aut ex cratibus, quos paupertas facere docuit. Fuiſſe etiam clypeos peditum ab equeſtribus diſtinctos Arrianus docet-. Avr- dsaλα⁵◻sςαe ε⁴ μπ⁴ἀ νναυνενμασν τν ν M ⁷ax⁸»ds- IV.p. 292. 24 αμνναάαηρσααςι ςσνσιοαϑ:suν αν εππσνν&νέυνρꝙ᷑ d ri aic rsεαε ars*„yev. Alex auder ſumto ſecum equitatu univerſo, s Macedo- num peditibus 500, clypeos pedeſtres geſtantibus in equos impoſitis, ſumma celeritate contendit. Hic vero obſervandum, quod Polybius diſcrimen inter clypeatos atq́; ſcutatos Macedonum milites faciat. Ita enim ille: Philippus acceptis tribus millibus clypeatorum, 80 ſcu- lib. 4A. p. M. tatorum 2000. Lariſsâ profectis eſt. Suſpicio mea eſt(ſuſpicio tan· 449. tum) ultimis Regni temporibus cum adverſus Romanos quoque bel- ligerare Macedonum Reges cœpiſſent, eos; uti in aliis quoque illos imitati ſunt, ſcuta quibusdam militibus ſuis feciſſe, unde Scutato- rum nomen adepti ſint. Sed adjiciendus& Livii locus ſatis intrica- 44, f1. tus: Inter vallam, quod inter cetratos o phalangem erat, implevit le⸗ Lio, atq; aciem hoſtium interrupit. Atergo cetratis erat frontem ad- verſas cl) peatos habebat: aglaſpides appellabantur. Secundam legio- nem Z. Albinus conſularis ducere adver/us leucaſpidem pbalangem jus⸗ ſus: ea mediã acies hoſt ium fuit. At, quinam hic cetratiꝰ num fortèe ii, qui Polybio ſcutati? Phalangem ex clypeatis conſtitiſſe ſatis clarum eſt. Sed qui aglaſpides, qui leucaſpides? 8i Græcæ vocis originem ſpectamus, illi d fulgentibus, hi ab albis clypeis nomen habent. Num fortè alterutri eorum Argytaſpides? Ita ſanè arbitror. Quamvis non ſatis deieo conſtet. Cœterum de Argyraſpidibus hic nonnulla ad- jicienda. Hi ab Alexandro inſtituti. Poſtbec(inquit Juſtinus) Iu. 127774·2 diam petieut Oceano, ultimoque Oriente jinitet imperium.Cui gloriæ ut etiam ——— 4028²00 5 ut etiam exercitus ornamenta convenirent, phaleras equorum, ar- — ma militum arg ento inducit, exercitumque ſuum ab argenteis clypeis 5, 5,. Agy raſbidesſappellavit. De his Curtius: In India ciypei militares aauro õ ebore fulgere dicebantur; itaque necubi vinceretur(Alexan- der,) cum cœteris præſtaret; ſcutis argenteas laminas, equis frenos aureos addidit, loricas quoque alias auro, alias argento adornavit. At 5, 12, 27. idem jam in prælio Arbelitico Argyraſpidum mentionem fecerat. Poſt phalangem, ait, Argyraſbides erant. his Nicanor Parmenionis filius præerat. Videtur Freinshemio(in not. ad Curt. 8, 5, 4.) Curtius b. XVII. deceptus à Diodoro, cujus ſunt illa: Deinceps erat peditum, quos Ag) raſpidas vocant agmen, armorum elegantiâ&s virtute præſtan- tiſimum: hisque imperabat Nicanor, filius Parmenionis. Verùm hi, 9.p. 155. quibus Nicanor præerat Arriano Uæ æσ—1ιa] ſunt. Kas dπσ †νπτ rd ₰oi vα ιτ α).) d Avra NKAε 6 Iaεεμνεμναιαισιςσ. Etab hoc alii Scutati, quorum Duæ erat Nicanor Parmenionis ſilius. Quo- modo hos inter ſe conciliare conetur Freinshemius, vid. l. c. Ut hac in re imitaretur Alexandrum Macedonem, Alexander Severus Rom. Imp. cum in Parthos expeditionem ſuſciperet argyroaſpidas ſibi& chryſoaſpidas fecit, teſte Lampridio. Tales vero Argyraſpides etiam Alexandri M. ſucceſſores retinuere, Eos qui adhuc ſub Alexandro militaverant, atque poſt eum omnes duces faſtidiebant, ſordidam mi- litiam ſub aliis, poſt tanti Regis memoriam exiſtimantes, Fumenes commilitones ſuos periculorumque Orientalium ſocios appellare non dubitavit. In Antiochi exercitu quoque Argyraſpides. Cum aciem ejus Livius deſeribit, hæc inter alia: Ab eadem parte paulalum pro- 574⁄dzr. ducto cornu regia cobors erat: Agy raſpides à genere armorum appel- 7Tp. 9 4. labantur. Subjicio hic de Alexandri ſacro clypeo. Peuceſtas, ſacrum clypeum geſtans, quem Alexander ex æde Palladis Iiacæ ſumtum in omnibus præliis præ ſe geſtari curabat. Tandem& illud notandum optimas fuiſſe atque firmiſſimas illas ex ære Macedonum aœ τida; Arr. lb. I. quod vel ex hoc colligere licet. Alexander montem, quem Thraces pag..edit. Antonomi tenebant„oppugnaturus, cum videret eos in phalangem Slancard. ſuam plauſtra demiſſuros, quæ eam vi ſuà atq́; impetu diſſipent, mili- tes ſuos monuit, ut i, qui anguſtiis viæ premerentur, reclinati, atque in humum flexi clypeos(Acπειd) inter ſe accuratè conſererent, ut 3 plauſtra in ejus vita c. 50. —— galkaio nnt. Ned let, erem umniint Dega Padioru Guohle 1 imperüt Oreciul ſaruma cedonib remgere necihit T di canſ Cohere Auum tw rero jiti eg conara mento, non yel rodit. kerat eu eum Chp Srropat Aodunb Wilamc wsgude Grecssl. truncat coypofee deruta ceynehan pkae Vale Tilppas — 1 ſedrun ,g. genteuchyü Jpei nilthn etur(Alaar 3, egtiöftn adorncviN lonem fecetn, r Dafmenidi 95 4 Cutn peditun, ſu rtutepreha ii. Verumi 1Ch 1874 1G.. EH is flius. Cu id. 1c. h HeverusRor aſpidas hl taldides ei lub Alexaus ſarditmnai antes, Enene Inullrénon 6. Cucackch epalumg⸗ armorum ahye ucéſtasiſuu iace ſumgt ud notante num arris vem Thrac- in phaluge diliperral eclinath acl onſereret” rluln 5 (201 plauſtra in ipſos delapſa, impetu ipſo tranſilientia, nihil damni infer-⸗ rent. Neque aliter, quam juſſerat atque animo conceperat Alexan- der, evenit. Divisã enim phalange, plauſtra ſcutis devoluta parum qamni intulerunt nemo autem eorum ruinã interiit.. De gladiis Macedonum, non eſt quod multa dicamus. Ea videlicet gladiorum formà uſi, quã reliqui Græci. Unde illud Curtii: Vetera3, 3, F. quoque omnia,ut fit, ſolicitudo revocaverat: Darium enim in principio imperii vaginam acinacis Berſicam juſiſſe mut ari in eam formam, quã Cræci utereatur; protinusque Cbaldæos interpretatos;imperium Per- ſarum ad eos tranſiturum, quorum arma eſſet imitatus. Jam quis à Ma- cedonibus Perſas ſubactos neſcit? Gladio verò Macedones cominus rem gerebant. Alexander uosdam cominus gladio cly peoq;, impulſos Curt. præcipitavit. Fuere angetan puncteeru ſn beedn)hi d 8 Id. eirs Theſſali equites tela vibrare non poterant ergo cominus pugnam coa- a,. gi conſerere, gladios impigre ſtringunt. Et paulo poſt: Duæ acies ĩta a, 15, 31. copærebant, ut armis arma pulſarent; mucrones in ora dirigerent. Ale vander reſiſtentium adverſa ora fodiebat, fugientium terga. Cli-§, 1, 20. tus verò in prælio in campis A draſtiis commiſio, Rhoſacis manum ca- lib. XUVTI. piti regis imminentem gladio amputavit. Quod Diodorus quoque p. m. 991. confrmat: Iterum eum ferire conanti Rhoſaci, Clitus, Niger çogno- lib. 1ꝓ. 44. mento, equo accurrens, manùum abſcidit. Imô Arrianus Spithridatem, non vero Rhoœſacem, brachium totum, Cliti ictu amiſiſſe memoriæ prodit. ſam Spithridates in Alexandrumaltè a tergo gladium ſuſtu- lerat, cum prior clitus Dropidis filius pumerum ejus ferit, brachiumq; „—.. 2 1 7..—S 5 4 8. 5. cum Copide ei abſcindit. Ariſton præi ectus Pæonum equitum Perſam ¶em[φw,„9, Satropatem fugient em ex equo præcipitavit,& obluttanti caput gla- 25. dio demſit. Ut adeò in deſuetudinem paulatim abiiſſe apud Macedo- nas iſtam cæſim feriendi rationem ex illo Livii colligamus: Macedo- 51, 72 nes qui haſtis ſagittisq́;, rara lanceis vulnera fatte vidiſſent, cum Græcis Il) ritsque puguare aſſueti; poſteaquam gladio Hiſpanienſi de- trancata corpora brachiis abſciſſis, aut totã cervice deſecta, diviſaà corpore capita, patentiaq́; viſcera, e9 ſxæditatem aliam vulnerum vi- derunt, adverſus quæ tela, quosq; viros pugnandum eſſet,pavidi vulgo cernebant. In capulis gladiorum cælata quædam hab uiſſe aut inſcull taè Valerio diſcas: Delphico Apollinis oraculo Macedonum Rex!⸗⁵, 9. exto Ohilippus admomnitus, ut a quadrigæ violentia ſalutem ſuam cuſtodiret, C⸗ toto — 7—y—— 426202)5 toto regno digꝗungi currus juſſit, eumꝗ; locum, qui in Boeotia Quadriga vocatur, ſemper vitavit. Nec tamen denunciatũ periculi genus effugit: nam Pauſanias in capulo gladii, quo eum occidit, quadrigamhabuit cæ- latam. Eum Gallicum gladium fuiſſe, quem ſub veſte occultaverit Pau- ſanias, autor eſt Siculus. Et hunc ipſum gladium, quo rex percuſſis eſt, lib. 16. p. Olympias Apollini ſub nomine Myrtalis conſecravit: hoc enim nomen m. 962. ante Oly mpiadis parvulæ fuit. Pugionibus quoque uſos inde notum, Juſt.9,,. quodAlexander Homeri libros cum quieſceret, unaà cum pugione ſub cervicali repoſuiſſe perhibetur. Supra vidimus duabus Macedonicum militem haſtis fuiſſe inſtru- ctum, longiori undâ, alterâ breviori. Brevior Curtio, ubi Horratam armat, lancea dicitur, quam dextrà ille tenuerit. Hac eminus hoſtes petebantur. Macedo,(Horratas) haud dubius eminus int erſici poſſe, lanceam emiſit, quam Dioxippus cum exigud corporis declinatione vi- taſſet, antequam ille baſtam(Sariſſam) transferret in dextram, ad- ſilait,&S ſtipite mediam eam fregit. Alibi: jamque terræ rates appli- 5 9, ge cabantur, cum acies clypeata conſurgit,&s haſtas certo ictu, utpote lbhero mxu, mittit è ratibus. Nam antea dixerat: Ne tela quidem co- nati nixu vibrare poterant; cum prior ſtandi ſine periculo, quam ho- ſtem inceſſendi cura eſſet. Notes autem Lanceam apud Livium Saris- ſam denotare, Haſtam illud telum quod'antea Curtius Lanceam vo- 31, 343. caverat. Ita enim ille: Macedones qut haſtis ſagittisque,& rara lan- ceis vulnera faſta vidiſſent, cum Græcis Illyriisq́; pugnare aſſueti&&c. Ex quo manifeſtum miſſilibus illis haſtis non magna admodum vul- nera infligi potuiſſe,& confirmat idem alio loco Patavinus; ubi arma 9, 19„ KRomanorum atque Macedonum inter ſe confert: Pilum baud paulo quam haſta vebementius ictu miſſuque telum. Jam longior haſta ſive- Sariſſa, propriè Macedonica fuit. Atque tales ſunt illæ haſtæ, quas- Curt,. Charidemus Phalangi tribuit. Haſtæ noſtræ prælongæ ds validæ, in- I4,§, 14,16, quit Alexander, nonalias magis uam adverſus belluas(elephantos), rectoresque earum uſui eſſe poterunt; deturbate eos qui vebuntur, ipſas confodite., Indicio eſtvalde longas fuiſſe Sariſſas, ſi ad elephan- torum rectores pedites iis pertingere potuerunt. Et quod 16. vel po- Ecloge. tius 14. cubitos lIonga fuerit Sariſſa Polybius docet: 7ο³εεαν wαμςσς⁵σ Hiſt., I7., Q.νς νμιν⁶ςισεςταισσmFνειν εέά ἀeevne dm heν εᷣααυα‿dea nvut,, 5 de rAr di,εοꝓπνπν τν α— ny ciabesar dun‿⁵σσαφςν&., Sarise 9, 7 I9⸗ erſ. 2 I.. ſæ lons⸗ abrgin maum! auferto Ihquod dubitis 19 Mo — 19: toruu pno 1 capite TIA Gal dors grri trali ſenta Phillp al dit num amuu, rerniti veyn Arma. CCa torios fulius les ere nav inc farkre 7 utinguxig enathe igamazutt. ccultaxeittu ex peraſah hoc enimmn osindeconn im pugonlt fuille iln ubi Horran eminushh nterficiou dinationen dextram,u re ratesayy toictu, un ela quiden ulo, Sunt— dLivium eh usLanceam ue Gmun. un glenche atmotim ul- ricoudare ium buiyn 2 gior babt Eehaſtæh &S valii elepban lvekuntn, „Hadeeho uod 1. we— 23 urach uleua 70 un&r S ſam —— 5 28203)5 ſæ longitudo ſecundum primum inſtitutum cubitorum eſ ſedecimeat ſe- cundum veram congruentiam quatuordecim„quorum quatuor ſpatiun aufert, quod eſt inter utramg manum, quodq; in protenſione æquipondiũ aliquod confertʒinde liquet, neceſſariòprocorporibus ſingulor un decem cubitis prominere. Leo Imp. memoriæ prodit: iœσπασν Ʒενοτο Peαιος Tact. c. J. , Mavsde urdaà d‿e, r is. Arε viν τνεενα ναν dντ Qιι⁴. 73 78 rp SAs rν μεeνεεεμοιμιυυν υυηρ, νμννι ιν κην εσιemνμννμε ree 1s o) vo⁴αιμοαν. Erant Romanis& Macedonibus baſtæ 16. Cubi- rorum longitudine, quas nunc ufus noſter non requirit, ed ſingula jam pro utentis viribus ac robore arma atæ; idonea hiunt. Idem ſequenti capite: à œeνεσσσσι σœ ereła daxee 2oc nxer 1, de) xe, nνᷣνει Sariſſæ haſtæ erant longæ interdum cubitor 1 ½ interdum 16. Galea nunc fupereſt, atque Lorica. Galeam factam fuiſſe ex crudo bovis corio Xiphilinus autor eſt. Utebantur autem galeâ non gre- 2— 5 4 ——ͤͤR—— garii modo milites, ſed duces etiam, atq; Rex ipſe. Unde Cœnus de- trahit galeam capiti. Seniores demtis galeis, quo facilius noſci pos- ſent&c. Galeâ Alexandri cedente ictus leviter ad vivum pervenit. Curt 9, 3,4 10, 7, I F. Diod. l. 17. Philippus Demetrii ſilius expedirione è, qud cum populaloribus agri Liv. 27,3 3. ad Sic)yonem pugnavit, in arborem ilatus inpètu equi ad eminentem ra- mum, cornu alterum galeæ perfregit, id inventum ab flolozperlatume& in Itoliam ad Scerdiledunm, cui notum erat inſigne galeæ, famam in- terfecti Regis vulgavit. Cornua quorum hic Livius meminit pinnas eſſe credibile eſt, quarum unam in prælio ad Granicum â galea Alex- andri ictu barbari avulſam fuiſſe Plutarchus in literas retulit. Lorica ex lino triplex fuit. Remigem lorici indutum, ſcurorum te Curt. 7, 9,3 fiudine armati proregebant. Alexander loricam, quam rard induebat, Id., 6, 1. amicir orantibus fumſit, per quam poſtea ſagitta adacta eſt; omnibus verſes7, 19. territis, quia nunquam tam altè penetrallé telunm, lorica obſiante,coguo- Id.§, 2,36. verant. Ex quo bonitatem loricæ colligas. Philippus lorica indutus& Suetiin Ca- arma geſtans, per 500. ſtadia pedes, equo vectum Regem comitatus eſi. lig.. 72, C. Caligula interdum Magni Alexandri thoracem repetitum condi- torio ejus geſtavit. Denique vpnxidec erant calceorum genus, quos Julius Pollux O nu Soxidεεν„Huäbitum militurem eſſé dicit. Ta- les crepidas quoque Antoninus, cum in reliquis imitaretur Macedo- nas, induit. Et Hectorem Parmenionis filium Aaſtritti crepidis pedes narare probibuerunt. Cc2 Equi- 7. 7. 6. 22. Henod 4 F, 5. Curt. a, Js⸗ 680204 58, Equites lieet non eodem, quo pedites, modo armati fuere, pleriq; tamen iisdem armis utebantur. Clypeos equitibus alios(minores eredo) quam peditibus fuiſſe ex Arriano ſupra audivimus. Galeam Diod. lib.17 Erigyius(eques autem pugnabat,) Aemſer, caniciem oſtentans. Thora- drr.Ip./ſ. cem Alexander equo dimicans in prælio ad Granicum habebat duo- p. 43. bus in locis perforatum. Axoilioεας, haſtarum jactus equitibus tri- Curt.7. a, buitur ab Arriano. Alexandro Soτνραι 1⁴ Ʒeένω σ ⁊5 uaν, baſta 36. in conflictu frangitur. Et Sarilia equitibus fuit. Erigyius infeſtaim ſa- E. P. 37. riſlam equo calcaribus concito in medio barbari gutture ita fixit, ut per cer vicem emineret. Iæ&—παια‿ συινασσσοςς Arrianus habet,& Cur- tius. Alexander Areten, ducem haſtatorui quos Sariſſophoros voca- bant, adverſiu Scytbas mittit. Hos autem Sariſſophoros, equites fuis- lib. æ, Iy,. ſe, ex antecedentibus diſcas. In pugna ad Granicum equites Mace- Arral. 2. dones usels e‿rsiroς ese een SAx‿ονντο, jaculis corneis ad- 3 verſus tragulas Perſarum uſi ſaut. IV. ACIES. Nunc oculis noſtris Macedonica ſe ſiſtit acies,(in qua pedites me- dium plerumq́; locum obtinebant, in dextro ſiniſtroq; cornu equites erant) atq́; inprimis decantata illa apud Veteres Scriptores Phalanx, Et cui non dicta, cui non audita Phalanx? Ante omnia vero illud ob- ſervandum Phalangem non ſemper pro quadrata illa acie fumi, ſed interdum quoq; pro quolibet agmine graviter armatorum. Quod multis ex Arriano exemplis demonſtrare liceret, ſi id nunc ageremus. nib. Ip. 39. Hinc enim apud illum alia Perdiccæ phalanx eſt, alia Crateri, alia & 4%. 21. Meleagri&c. Quid? quod& de Perlarum equitatu idem Phalangis vocem ufurpat. 5τπ᷑ ηᷣεœe riνμιν u πν,ασ. ⸗aντs 1 nvρμα 5 7 2* 1 4 8. 5*— 4 rhy 5XOnr I OAAapyæ ardv. Equiratum(Perfæ) in ripa flu= manis in longam pbalangem exporrexerant. De media Perfarum acie „ e Eb. TII.p. alio loco: Aντ ιν½υννυ☛τπα απυυισνμηα άααε, εειτε Q π done 179. 150. Oaay„, raε‿ Jr. Et hic quiden, finiſtri cornu ordo erat usq; ad me- conf. P. 90. Aium totius phalangis, Ac paulo poſt: Sro‿‿λφν ειςε ra 2εᷣσον τν zaœε Pa ανο. Nobis quidem, omillis aliis, de ea Phalange fermo eſt, quam inſtitutam a Philippo atq́; Alexandro Regibus fuiſſe Ap- pianus ait,& cujus inventionem Diodorus Siculus expreſſis verbis Philippo Amyntæ filio adſcribit: Excogitavir præterea(Philippus) erdinem ihum ſundtihimui pbalangisque Macedohnunm pecuhiar fuit, A? ſuunhe w. Hx dius, 3 cohiſe⸗ zwmo Lobjo gnen Tun arſa Getu hus( annite lungis luun 740, f Heo Pohj com Illu nud Ac bi jere, dAm⸗ truͦn, nuneſ Loog 493 TA 7811 1a) lue e dos(nunn àus, Gakm entanz, Vun ahabeda do sequitibune 1) uang us ifeten iia frit, un habet,&u. phoros uu vequites ui avites Mach r corneis 6 Ua peditast: cornu eqt tores Phaln avero ild. aciefum’ ſcd orun, Qdh uncagetems aClat, Nä detn PFdngh 81 2 nlu læurH berſaruns Tu natugun Hrd utrn alange Känu dus fullle49 pteli ſett Thhilypu) mulunſuh hunu 8205)8 ſumto exemplo Heroum! qui chopeos clopeis conjungebant in bello Troja- ½ 10. „. Hæc fuit illa vallo fimilis acies, quâ nihil apud Macedonas vali- princ. dius, quam non immerito Macedonici exercitùs robur eſſe Darius conjectavit, quam Charidemus torvam atq́; iucultam, clypeis haſtisdz. zmmobiles cuneos& conſerta virorum robora tegentem deſcribit, Vid. Curt. fubjungens: Ipſi( Macedones) phalangem vocant peditum ſtabile a. Variis locisa gmen. Vir viro, armis arma conferta fant. Odhay& ¹ MansSouεn vuaun 2&) rag du‿‿&◻ as Ir᷑ nt⸗, Tacedonum pbalanx conferta ac ſariſhs horrida. Oop⸗e Ins Paa)„ ꝙνννϑμασσς Terrorem Arr. 3. Getis incutiebat pbalangis denſitas. In prælio quod in Ciliciæ fauci- 190. bus commiſſum eſt, ſtrenuè rem gerentibus Perſis, Macedones contra 1. p. 10. annitebantur, ne manifeſtæ Alexandri victoriæ deeſſent,& ne pha⸗ langis gloriam, quæ ul invicia tum temforis omnium ore celebrabatur, jnwrinuerent. Aetuεςα ⁷νι ευηει εᷣαε υνεακαε Hdbᷣ rà aue Arr. II.p⸗ gay&c. Lucius Conſul nunquam ante visa niſi ſub Perſeo demum Ma- 1074 cedonicà phalange, fæpenumero Romæ faſfus eſt, nibil ſe unquam quic= b quam formidabilius hedtaſſfe Macedonum pbalange; quamvis& mul- tas ſi quis quam alius, acies viderit,& multis ipſé præliis decertaverit. Hæc ex Polybio nobis Suidas fervavit. Sed age, videamus nobilem 3 Polybil locum, cum is Macedonum ac KRomanorum acies inter 18 Eclog. conferens, Phalangem Macedonicam,& quod præcipuum robur HIiſt. lib. J2: illius ſit, elegantiſſimè deſcribit: Gi„ℳo, ait, Sx³ ε τπᷣ Pa Aνι T- ἀιτνõ 4916&&c. Equidem quod phalangis proprietatem ſuam ac vim obtinentis incurſum atg adverſam in fronte impreſſionem ma- nere ac fuflinere nibil valeat, è multis id diſcere facile eſt. Nam quia vir cum armis, imminente conflictu cum fit denſatio, ſtat occupans locum trium pedum,ac ſariſſæ longitudo ſecundum primum inſtitutum cubito= rum eſt ſedecim&c. Sequuntur verba, quæ ſupra, cum de Sariſſarum longitudine ageremus, adduximus. Poſt illa vero addit Polybius: ex& 5 rurs œuναι σαεεεε α ◻ν τ duνrees, A] rerv, a] r,/& A60v, rac ds Q‿ μπQ‿ 2άποπᷣι αe‿ασas Jtο οοπ&i πνπτ½ g r6νρη εατονερeςσαρςο ε π˖dνννο dorns 1516 G&, Gασ,. 4/ 6 Aα n„ dua,a xapo d ν α O³ Idεαανπασι ωαν †φ⁴α Tοαι*ε⸗ Axi de daa 59,0s a⁶νε εαυνυαάενσ †' ꝓ⁷, Vauοr ˙νmπꝙνέααι mπμιονεεεᷣ dAανμα εας‿ι ᷣeοσ NEOO„Tay, d9 u Oᷣeεςαασ αά d ⸗υ⁴⁴S⸗σι Cez F: 28(206)5 Et clypeus elypeum,& galeam galea, ato; virum vi⸗ Suſlinet, implexis vario nutamine criſtis Vibrantum: dum denſatoſtat in agmine miles.. Sed pergit noſter nonnullis interpoſitis in hunc modum: Hine facile eſt ob oculos ponere Phalangis iſtius impetum atg impreſſionem, qualem eam eſſe probabile, ac quam vim habere neceſſe ſit, aleitudine ejats con- 37, 40. HRantee ſedecin viris. Hic tamen obiter notes quod Livius, ubi An- tiochi phalangem deſcribit, hæc verba addat: 4 fronte intror fus in duos& triginta ordines armatorum acies patebat., Idem Appianus habet in Syriacis.) Quorum quorquot poſs quintum ſugum ſunt, ſuis ſariſſts nullum poſſunt operæ pretium in conpitiu præſtare. N on eniim vi- ritim impetum faciunt, ſed præter bumeros præcedentium prominentes ſariſſas gerunt, ut verticem totius aciei mauniant, tela denſitate ſud ævertentibus ſariſts, quæ fupra Protoſtatarum capita tranfeuntia pos- fint inpoſteriores elidi. Corporum tamen pondere, cum hi ipsd in hoſtes indutlionepræcedentes propellant, tum violentam reddunt incurſfonem, rum prioribus retrocedendi anſam omnem præripiunt. Longiora hæc . aliquanto ſunt, quæ ex Polybio excerpſimus, ſed quæ adeò perſpicuè omnem Phalangis rationem,& in quo robur ejus conſiſtat, pandunt atq́ʒ ob oculos ponunt, ut omnino digniſſima viſa ſint, quæ hic ad- ſcridantur, loco omnium, quæ ab aliis ſparſim fortè traduntur, futura. Notum autem porro eſt quadratà formà inſtructam fuiſſepPhalangem. Curt.S,,I9. Unde Alexander quadrato agmine, quod ipſe ducebat, velut in aciem lib. III. p. irentaſuos ingredi juſit. Ita& quando Arrianus habet, pedites juſſos 211. G 235.& e‿ε επνακαααις, Vulcanius, approbante Blancardo, illud vertit, pe- lib. I.p. 10. ditibus præceptum, ut quadrato agmine ſequantur. Nicanor juſſus T⁴ν Hνα ν πƷαασν α—) έν, quadrard acie pbalangem ducere. Eſt autem ro πααααχαιον, Militare agmen diſpoſitum quadrangulari formà, quam tamen longiorem eſſe, quam latiorem ſcribit Elianus. Huc refero illam ab Arriano deſcriptam Phalangis formam, cum in- quit: Erſa ε᷑απαασισέια †τ πμαα εν AAeëaν⁵ο˙ε kas Exτ⁴ν sinσ . ⁊& Sahes r³c OdXνν. Alexander aciem ita inſtruxit, ut centum viginti in piſlitudine phalanx hbaberet. Deinde autem notamus, deiquo §, 9.& ſupra, non adeo in minutas partes diſtinctam fuiſſe Macedonum phalangem ac Romanorum aciem. Hoc Livius docet: Quodantea Pbalange!s ſimilesacedonicis(ſcilicet, apud Romanos fuere) hoc Poſteæ nlea n, beti obitwit mobilig conſtan nem0 tas pal busite tama ducib prior Haudal pogna d Vis geen arua teund gueba patel tum prdh onal acie⸗ arma bam, Imiu gpibus Ddä tobun exſa Aex. phala adeo! Dluln eam in di a: Hin fa nem, qunm ddinteum lus, übin e intyyrun em Appenu in ſant, u Gau evinn vroninemn tenſttateſu iſeuntiau— pra inbuſt intuſimm ongiorah ed perſptè tat, pandn „ que hicdè. untun itum ſePhabngen. ꝛautudim Rütsſild ludwerite. Gicanot ul’ mpendèmn adrangi bit Elims b LS A ardr Süuc 28(207)6& poftea manipulatim ſtrusta acies capit eſſé. Quod verò idem alibi ha- bet, ubi comparationem inter Macedonum Romanorumq́; militiam inſtituit: Sratarius uterq miles, ordines ſervans: ſed illa phalanx im- mobilis,& unius generis: Romana acies diſtingtior, ex pluribus partibus conſtans: facilis partienti quacungq; Opus eſſet, facilis jungenti; Ex hos nemo colligat, ac ſi inſtar inconditi cujusdam agminis in nullas cer- tas partes diſtincta fuiſſet Macedonica acies, in quas dividi,& ex qui- bus iterum componi poſſet. Unde enim aliàs Curtius atque Arrianus tam accuratè deſcribere potuiſſeut, ubi quodq́; agmen ſub certis ſuis ducibus ab Alexandro aciem inſtruente collocatum fuerit, quis prior, quis poſterior ſteterit? aut unde illud Charidemi, phalangitas laudantis, quod obſiſtere, circumire, diſcurrere in cornu, mutare pugnam, non duces magis quam milites calleant? aut unde de- nique iſta, IIlyriis Taulantisque ſtupenda, phalangis agilitas? Li- vius certe ipſe& poſt eum Appianus aliud nos docent. Ita enim prior de exercitu Antiochi: Decem& ſex millia peditum more Macedonum armati fuere, qui phalangitæ appellabantur, hac mediæ aciès fnit in frou te in decem partes diviſa. Partes eèas interpoſitis binis elephantis diſtin- guebateà fronte introrſiu in duos& triginta ordines armatorum æcies patebar, hoc& roboris in regiis copiis erat,& perinde quum alid ſpecie, um eminentibus tantum inter armatos elepbantis magnum terrorem præbebat. Appianum audi! Robur erat phalanx 16000. Macedonum ornata ex inftituto Regum priſcorum Aléxandri Philippic. Hæc media acies fuit indecem partes diviſazearum fingulæ in fronte quinquagenor armatoc habebant, a fronte introrſus in duos& triginta ordines pate- bant acies, phalanx muri heciem præ ſe ferebat, elephantis inter Partes eminentibus, tanquam turribus. Habes hic ſimul numerum militum ex quibus phalanx conſtabat, nempe 16000. Totidem in phalange ſua Philippus Demetrii f habuit. Decem dS ſex millia militum fuere; robur omne virium&s regni. Et Caracalla comparavit pbalangem ex ſolis Macedonibus, in qua erant hominum 10000. eamq; phalangem Alexandri cognominavit. Utut autem præſtantiſſimum inventum halanx Macedonica fuerit, neq́; ſemel victoriam reportaverit, ut adeo philippus non immerito jactaverit(ap. Liv.33, 4.) Macedonum phalangem loco æquo juſtaq pugnã ſenper manſuram in victam; tamen cam inutilem vel mediocris iniquitas loci eficere potuit, Unde racdie * 3 7 ¹ 4 9* 1. Curt.), 2,14 Arr. IL.p. 1. 37, 4 in Griucie Liv. 33, 4: Xiphil. in Carac. in cit.:ex- cerpt.lib. 17. Hiſt. Curt ,9,12. ꝗꝙ06(208)5☛☚ ſimè Livius: Erant pleraq ſilveſtria circa, incommodaphbalangi ma- ximè Macedonum: quæ, niſi ubi prælongis haſtis velut vallum ante clypeos objecit(quod ut fiat, libero campo opus eſt) nullius admodam uſus eſt. Digniſſimus vero eſt, qui hic apponatur, rem planiſſimè ex- plicaturus alius ejusdem verè lacteæ eloquepntiæ ſcriptoris locus: In medio ſecunda legio immiſſa diſipavit phalangem Neque ulla eviden- tior cauſa vittoriæ(Romanorum) fuit, quam quod multa paſim prælia erant, quæ fluctuantem turbarunt primo, deinde disjecerunt phalan- gem, cujus confertæ&s intentis borrentis baſtis intolerabiles vires Jant. Si carptim aggrediendo circumagere immobilem longitudine C gravitate haſtam côgas, confusã ſtrue implicantur: ſi vero ablatere, aut ab tergo aliquid tumultus increpuit, ruinæ modo turbantur. Sicut tum adverſus catervatim irruentes Romanos,& interruptã multi⸗ fariam acie, obviam ire cogebantur:&& Romani, quacunsj; data inter- Valla eſſent, inſinuabant ordines ſuos. Qui, ſi universã acie in frontem adverſus inſtructam phalangem concur tiſſent, quod belignis principio pugnæ incaute congreſſis adverſus cetratos evenit; induiſeat ſe haſtis, nec conſertam aciem ſuſtinuiſſent. Similia planè his Polybius habet: Ag) 2n Sr. LpeiaAν ⁵τεε ανιυεπασOGGνQ? αινσμσσσemω☛Mάσ Saxæ Rc. Ubi pluribus quâ ratione Romanus miles Macedonicam aciem ſu- perare queat, quæq́; hujus ſint incommoda, oſtendit. Verùm miſſam faciamus phalangem. Neq́; eſt, quod de reliqua aciei diſpoſitione multa dicamus, cum pro ratione loci, hoſtis, aliarumq́; circumſtan- tiarum ea aliter atq́ʒ aliter inſtrui ſolita fuerit. Illud tantum notabi- mus, quod ſuperius monitum eſt, bhalangis latera utrinq; equitatum plerumque texiſſe, quod ex Arriano, Curtio, Plutarcho, Diodoro, Li- vio, aliis, pluribus deducere poſſemus, ſi id neceſſum foret. Hinc: Paulatim deinde ſe laxare ſinus montium, ũ majus ſpatium aperitre cœperant; ita ut non pedes ſolum pluribus ordinibus incedere, ſed etiam A lateribus circumfundi poſſe equitatus. Unum adjiciemus deVelitibus. Thraces hi erant, IIlyrii, Cretenſes, Sagittarii ac funditores. Equites Curt. 4,6, 25 quoqʒ; antecurſores Agriani, ac Pæones. Hos in primà acie ante Signa „4,0, ia·39ip. collocabunt. Oucebat aliquando ipſe Rex ant eſignanos. Ante agiem poſuerat Alexander funditorum manum ſagittariis admix tis. Thra- ces quoq;& Cretenſes ante agmen ibant,& ipſi leviter armati. In acis ad Illum Alexander præſtituit equitibus ad dex trum cornu en b curſores arſätes ent Aritt Acprlo lne 7. curlotes lamſiſe Jesue- ſotes pt pbalin ant,tel tientes! fundio luceſere decian certat langb gdlei cunlärin matoth tumä atgh h reperi⸗ Ulud ne Mſtuntg enim cl fionund Wan weremy reld Parmen longum interdu dntun, corn d Proxima Varias (209) 5 tyhalenan— tuln h curſores, quibus prefeſtus erat Protomachus,& Pæonas, quibupræ-. erat Ariſton. Peditibus vero Sagittarios, quos Antiochus ducebat. Art. M. Allaalm unn Ac paulo poſt: 15 3s aν⁶‿μς rooeri onaut, 10 9 neOSv, 6 ℳ. 103⸗ toris orih Kęuες ro²ν, 19) 54 Oedkes, e YSr 24 Aang. Et Pæonas, Ante- neulail, curſores equites fuiſſe aliunde diſcimus ubi Alexander dicitur ſecum 5 apaſngan ſumſiſſe rix rs GDagAur, UAnv, 1s] rG ⁸l⁴νοννφ εα‧& 16 ½ ,. Id. IIIp.I* cennt glun Jeεα‿ν rx Hlaiotas. Solebant autem hi leviter armati atque Antecur-— lerabieruin ſores prælium blerumq; conſerere atq; inchoare. Ita Alexander ante lib. I. P. ſ. brgih kes pbalangem Sagittarios progredi juſſit, utqj; Thracas, quacunq; proru- “ ant, telis petant. Atq́; hi, prout quis Thracum proſiliebat, ſagittis fe- „. rientes repreſſere. Tum demum phalanx immiſſa. Idem Sagittarios ac& ⁷* Guntun èun funditores præcurrentes juſſit, ſagittis&& fundis barbaros( Triballos) ide nah laceſſere, ſi forte eã ratione? ſylvis in aperta provocari poſint. Dein- d aataute de etiam,& εν μeν ομέσm⁷⁸dς ππeινκιαντεέινοον Ʒν uamdiu telis utring, dieſt iun certatum eſt, Triballi haud inferiores erant Macedonibus, ſed pha- lonls yrmayn langis impetum non ſuſtinuerunt. In prælio cum Poro Indorum Re- leat ſeuſu ge Alevander Agrianos& Thracas leviter armatos, meliorem con Curt. i, 14 ybius hi curſatione quam cominus militem, emiſit in belluas Pugnam leviter ar- 27.*i Oaayen matorum Macedonum atq́; Romanorum vide apud Livium. Cœte- 31,55 cam aciem E rum diximus hos anteſignanos fuiſſe. Poſt illos ſigna ſequebantur, 25 Verümmilm atq́; hæc reliqui milites. Qualia vero ſigna fuerint, de eo nihil adhuc i dipoſtune, reperi. Ea autem in hoſtem converſa fuiſſe ſi prælium ineundum eſſet, Curt, 4,6, ipctanlan- illud nos docet:Hoſtes ut Mace donum ſigna circumagi videre, repentè 1 2 anton dotub. jiſtant gradum. Circa figna Duces plerumq́; in acie erant. Non 7 Saub. Ingcqptäun enim cum Terentiano Thraſone poſt principia ſtabant ‚ut inde ſuis Se, eeee ,Diodolo. jignum darent, ſed vel ipſe Rex ante prima ſigna ibat, ac inter primo„ nforet. W res dimicabat, ducebat ipſe anteſignanos,&s ſe cœteris fortitudinis fo- G. arum agiu re exemplum, ac ante prima ſigna dimicaturum ſpondebat. Nec ſecus lere ſedn relidui Duces gregariorum militum munera exequebantur, quod de sdeVellib Parmenione atque Erigyio ſupra notavimus& longius hæc deducere ores. Fqun longum nimis foret. Certus etiam in acie ſummotum ducum locus ie anteüu interdum eſſe ſolebat. Lævum cornu ſicut aliäs Parmenioni tuendum Curt, 4, 13, datum; ipſe Rex in dextro ſtabat& Parmenio ſemper alterum in acie 35. Autealin 3 1 im in aci z cornu defenderat Poly damas longe acceptiſſimus Parmenioni erat, 7, 1,3. rixtis Tiu⸗ —— nutid proximus lateri in acie ſtare ſolitus 72,2, 1. 1 3 wnb Varias acierum formas apud Macedonas iw uſu fuiſſe, ex eo, quem Arr. I.. Iy m wſin 8 Dd ſæpius 8 210)Sen ſæpius jam laudavimus, Arriani loco manifeſtum eft: Alevander pha- langem celeriter promovit,&s in cornua aliter atq aliter duxit: atq, ita immutatdâ in varias formas brevi tempore aciei ſtructurã, levas boſtium copias, phalange demum in cuneum redaſtà, invaſit. Hic 2⁰- Arr. II. As fit mentio, quæ Eliano acies cuneata eſt. Cuneum vero ex equiti- p. 190. bus ac peditibus factum argumento eſt, quod Alexander dicitur, 14.7. 10. dœ‿e ⁸α οσαoν un ν rεππm rh 6iεενχννρQ ⁵ OAAa„o; rig javrν sνμν. Et contra I aulantios Aανιηασνετες τυνςι πνQην ³ πςν pugnavere. Totam aciem orbe munitam es ultimos ordines à fronte averſos ſubſidia quoq́; non rectà fronte ſed a latere pofita: ut ſi boſtis circumvenire actem tentaſſet, parata pugnæ forent, adeoq; 4, 13.50. fe„ aciem verſatilem, ut qui ultimi ſtabant ne circumirentur, verti tamen 14 5, 3,9.& in frontem circumagi poſſent, deſcriptam vide apud Curtium. Kli- 21.23. bi, teſtudine objectä milites Alexandrum tuebantur. In anguſtiis vero, quibus Perſis aditur, deprehenſi, nec ſtare, nec niti, nec teſtudine qui- dem protegi poterant, cum tantæ molis onera propellerene barbari. Tandem Rex figno receptui dato denſatis agminibus, ſcutis; ſuperlca- pita conſertis, retro evadere ex anguſtits juiit. Curty, S,22 Antequam arma caperent atq́; in aciem prodirent milites juſſi ſunt ,13,10. plerumque à Duce deεπενονιεεσσ. Alexander corpora milites curare Arr. Il. juſſt, ac deinde tertiã vigilia inſtructos(s armatos eſſe. Item alibi in- p. 26. citatos ſuos ad corpora curanda dimiſit. Jeπ τσντενει Hρσ μa C. 2, 13, aiveca,&Aðναςα ονꝙεοραμ ε Diu Parmenio cunctatus cum tempus 20.25, 26. pugnæ appropinquaret, cibum atcaperent milites, rege cunctante, ipſe pronunciat. Tum Rex munimento corporis ſumto proceſſit ad milites, proruptoq;, vallo exire copias jubet, aciemq; diſtonit. Signum pugnæ, C.4,13,22, etiam antequam& caſtris milites egrederentur tubà datum. Alexan- 3, 9,23 der ſignum pugnæ tuba dari juſſit. jamq́; tertium ſicut præcentum erat, 7, 11,25. fguum tabd miles acceperat, itineri ſimul paratus&prælio⸗ Arr. III.p. Alibi: Jamq; e Macedonum caſtris ſignorum conceutus(S tot ius exer- 202. citis clamor audiebatur. A¹ odλμνπνννε, Tubarum clangorCratero ſi⸗ . gnum erant, Alexandrum ad hoſtes perveniſſe,& cum iis manus con- ſerere. Signum tubã dar:, ut ad regiam armati coirent milites, rex jus- 6.9, 1247* fit. Signum receptui datum. Signum quocj; ut conſiſterent milit es, da- Jn! 37 um. Adeoq; varius tubarum uſus erat. Tubd quoq́; Rex, cum caſtra 412. movere vellet, ſignum dabat, eujus ſonus plerumq; tumultuantium fie- — mits niuerd lte ante hortabal erat hau Acrianl cujuug. parten tur,n cgo,d ninuti gelars fremin quemdh Hinci dimic lun⸗ 22 audiri videb Nali, perfer apud tiu yu rum X hemo, exprij aciec fuiſj Aümer lurudj ritat⸗ lexuta, lter Buitag knikni g vaſteng reroexaui. xandt innh ris Halann errs rn altinas oimn rlaterepoftan forent, unt êr, verti tmi Curtium. angaſtüsve ecteſtudueg Derent hann ſcutisc upet ? wilütes julä ra militeran Jſe ltemalli’ Sea Gau uracunteypus Rancendihſ deiſtünüle „Sägrunplgme datum. Né wecéptund, 5 u 1 G totiunn angot Crann, m iis mansc miltes h rent mltat der, ana alaununfe ß —*————ᷣ—ᷣᷣõO ʒ——— S 2u1)50 mitu exoriente, baud ſatis exaudiebatur. Cœterùm alloqui etiam mi- lites ante pugnam Kex ſolebat, eosque ut ſtrenuos ſe viros gererent, hortabatur. Et extant plurimæ Alexandri orationes ad milites(nam Cart.πνε erat haud rudis tractandi militares animos) habitæ apud Curtium ac Id., 10 4, Arrianum, quas ibi vide. Cum agmen obequitarèt, varid oratione, ut ſeq. 3 cujusg, animis aptum erat, milites alloquebatur, in omnem exercitus drr. II. partem obequitans, ut ſtrenuos fortesg viros ſeſe præberent, hortaba- p. 105. tur, neg; præcipuos ſolum copiarum duces ſuis nominibus obſervato de- coro, verum etiam tribunos& manipulares(ita habet Vulcanius) no- minatim compellabat:& ex mercenarlis qui aut dignitate aut rerum geſtarum glorid illuſtriores&ſent. Rex idem ufum aurium intercipiente(.7, ,35. fremitu duorum agminum, in conſpectu omnium duces& proximum quem; interequitans alloquebatur. Sic duces fic proximi militum in- G ſtincti ſunt. Durante etiam pugna hortari milites Rex ſolebat. Cum Id.&, 15, 19. dimicaretur ad Arbela Alexander territos caſtigare, adbortari præ- lium, quod jam elanguerati ſolus accendere, confirmatisg tandem animis ire in hoſtem jubet. Idem Curtius: Tor adbortantis Regis non poterat 7,9, I1.12.4 audiri, nondum benè sbductà cicatrice cervici; fed dimicantem cundli pidebant. Itaq ipſi milites ducum fungebantur ofncio aliusg, alium ad- hortati, in hoſtem ſalutis immemores ruere caperunt Allocutionem Re- gis, ſi aſſentirentur milites clamor exercitüs excipere ſolebat. Kaj Arr. Ip. aun æaνπηανεεν ε⁷ εꝓένεντν e Aoreear, A εσ◻αράσesv&g r86 10ſ. noXsuis. Hic elamor andig fublatus eſt, abrumpendam moram, in ho- ſtes ruendum. Si vero diſpliceret oratio, diſſenſum ſuum ſignificabant. Nalli placebat oratio, itaq ſuo more haſtis ſcura quatientes obſtrépere C.10,6, 12. perſeverabant. Ad hunc morem videtur reſpicere Alexander, cum conf 10,7, apud Curtium ait: Dare hoc precibus meis,& tandem obſtinatum ſilen- 14. tium rumpite. Ubi eſt ille clamor alacritatis veſtræ index? ubi ille meo- 9, 2,30t. ꝛum Macedonum vultus? Et paulo poſt: Inſolitudine mibi videor ſe, nemo reſpondet, nemo ſaltem negat. Sed ne. ſe quidem ulli militum vox 11 5,10, 1.2. exprimi potuit. Hæc quidem in concione militari facta. Cœterùm in ¹ 3*8 acie cum riores Perſæ in faucibus Ciliciæ inconditum& trucem ſu- ſtuliſſent lamorem, redditus& a Macedonibus major, exercitus impar numero ſed jugis montium vaſgisg; ſaleibus repercuſſus. Jam nitidior Id. 4,12, 23⸗ lux, diſcuſrã caligine aciem hoſtium oſtenderat:& Macedones ſiv'e ala- critate, ſive tædio expectationis, ingentem, pugnantium more, edidere DA 2 clamo- 28(21½)6ℳ Arr, Tp. 15. clamorem. AX*ν⁵ε irAædata&us⁵ενσς τς Mæaxsdsres, 56) ro ένασ qo⁊ e&ee zac Aidas. Alexander elamores edi ha- „ 10. ſtisq ſcuta quati jubet. H Odàæy, ac did ν ππνμυμνμᷣ᷑ Siα, 8d — Aacer Pbalanx transmiſſo fam fiumine clamores edidit. Eſt autem aXaAn, vox quædam inarticulata, quæ à militibus ante pugnam edi- Arr.I.p. a1. tur. Et dAaAa geirr eſt idem, ac alala clamare. A4*⁵‿ααρ‿⁴⁴ Aρννσꝙτι 9eε‿ν νυέοααρςιυρσν οmσσφzQ⁵ν 1ε 1) 16 E'UaAAi έ‿αάεμοονσς- Oaauss 5 10„ dν%ꝓ. Alex. dextrum cornu agens, inter tularumclan- gorem fauſtosg, clamores Marti editos fiumen ingreditur. l σlxα- Kb. IE.Sp. αν εᷣπνπκρ νπσάονπνιαον. Tubis clangentibus fiumen tranſcit. Arr. IV. 190. P. 247. dαμρ ‧e d⁴àααα αμ ναν dε i Aνd Aapeioy. Concitato æurſu ingentig, clamore ſublato in Darium ipſum fertur. Jamq́; ad ar- C.„,12,2 3. ma ventum. Nec jam contineri Macedones poterant, quin curſii quog, 1 ad hoftem contenderent. Equites vero laxatis effuſisq́; habenis, fubdi- tisq; calcaribus in hoſtem plerumq; proruerunt, quò impetu ipſi eum pellerent. Qua de re videantur, quos ſupra nominavi, Scriptores. Ad- dendum quid Haſtarum erectio apud Macedones in prælio deſigna- pol, in Eæ- verit. Hac de re Polybium audi: 76ν Qοπ νκεαμαμν ε dꝑo Avœασέννννν deο 4* 2„— 1 2 3 terpt lib. ue⁵σσσας‧ ae 50S Ce dn 1! Maε*⁶ασmOνQ„ 57ν 1 ,νμρααατσέάασσ XVII c. 22. durεε μᷣμά‿νννταν eο Uraulisc. Hoſtes faxisfi, tenebanr 3 35 c. in altum erectas. Macedonmibus ea conſuerudo eſi, quoties aut deditionem, aut tranſitionem ad boſtes faciunt. Atq́; Livium: Quintlius, cum ce* dentibus inſtitiſſet, repenre quia erigentes baſtas Macedomas conſgexes rat, quidnam pararent incertus, pauliſper novitate rei conſtituit ſignae deinde, ut accépit bunc morem eſſe Macedonum tradentium foſeꝛparce- re victis in animum habebat. Hæc quidem de Acie. 3 V. DlSCIPLINA MIEITARiS. Curt. Diſeiplina militaris Macedonum, Charidemo judice, paupertate magiſtz a ſtetit, fatigatis humus cubile fuit: cibus quem occupabaut ſa= I.S eg. Tiavit: tempora ſonmmi arftiora,quam noltis fuere. Quanquam poſther⸗ ſica ſpolia à durâ iſtà virtute plurimum hic exercitus receſſerit, vel Alexandro teſte: Torum exercicum aſpicits: qui, paulo aute nibil præter arma habebat, nunc argenteis cubat lestis; menfas auro onerant. greges M.,2, 3. ſervorum ducunt. Verùm ante hæc tenaces erant aiſcipline ſuæſolitic Parco ac parabili viczu ad implenda naturæ deſideria efungi. Quan- . ꝛam famem, quæ frigora„quæ alia incommoda fuſtinuerint, paſſim en Sas Ss Arriane 1 Attiane motes infelta lam al aniſſ Letoy een man ahe andel aoratic z aai Mori Nle. Huly intuij Mue. Vei dari inve ꝛunt jali/ ar fo vicse tomny Veyht 7uu/ ſenfe ruma mam edell gudl. ragin Hite. in acie nprox lauaha 1 lamnerehe uca n3 üt. Nan te pugnanè. 978 hh / Aagaſge 4 tubaumd. tur, ah. . ranſtit.anl. ny. Cmna awqj, adi in curſu qu benss, bs 3 apetuiplen rriptotes A! lio delle- 1a,ierat 1odadnn ziffarmim aut aauinn, fu, un ie lnuunſeu unſitu ſgur am ſiſepum e, Paupens ecbpalunſt zuampolte⸗ ecellert 6 tenibilnan neranti3 — 2 ſdu WM 8 mi Q. utwlime Artianc A283 5ꝙu Arriano& Curtio diſcas. Cumq́; hie luxuriam Alexandri in Perſicos mores deſeiſcentis deſcripſiſſet, tandem addit: Hæc luxu& peregrinis 6,6,9. infetia moribus veteres Philippi milites, rudis natio ad voluptates pa-. lam averſabantur; totist caſtris unus omnium ſenſus ac ſermo erat plus amiſſum vittorid, quam bello quaſitum eſſe. Et quanquam aliquando 10, 2,12. G verordes& diſciplinz militaris immemores, ſeditioſis Vocibus caſtra 30. compleverint, egemd ferocius qudm alias adorti oent, mox tamen magnâ iterum ejus documenta dedere, cum nec qui ad ſupplicium trahebantur aufi ſint repugnare, nec reliqui, eos eripere. Cum Alex- ander ſuas totiusq́; exereitüs ſarcinas incendi juſſiſſet, brevi deinde oratione mitigavit militum dolorem)illiq; habiles militiæ Sad omnia 6,5,7 parati,lætabantur ſarcinarum potius quam diſciplinæ feciſſe jacturam. Flori locus de diſciplina Macedonum utiq́; non negligendus. Ita vero 2, 12,5. Ille: Multo vebementius fub boc(Perſe nimirum) Macedones, quam fub patre conſuręunt, quippe Thraces iu vires fuas traxerant: at;; i² induferiam Afacedonum, viribus Tbracumiferociain Thracum diſciplind Macedonum temperaverunt. 3 Veruùm luſtrabimus caſtra Macedonum. Solebant autem loeum- caſtris idoneum eligere, eá; vallo communire. Hinc apud Curtium invenias: Ex zis qui præceſſerant ad capiendum locum caſtrir, duo occar. 75, I0. zunt,&c. Rex melius adbuc ratusin eodem tumulocaſtra munirezvalum a2 2,724. jaci juſt. T0 ⁵οασηννmηννσοο/τκ εον ε ,) Xdnονι ετεέαενσεν Caſtra vallo Arr. IISe ac foſſa munivit. Quale autem illud vallum Macedonum fuerit Li- 174. vius explicat: Vallo& Macedones& Græi uſt ſunt, ſed ufum nec ad 33, 52 tommoditotem ferendi, nec ad ipſius munitisnis firmamentum Apl- veruvr. Nam& majores& magis ramoſus ærbores caædebant, quam quas ferre cum armis miles poſfet,&r cum craſtra his ante objectis ſepis- ſentifacilis moliti eorum valli erat. Nam& quia rari ſtipites é3agna⸗ rum arborum eminebant, multig,& validi rami præbebant quod redie manut caperetur„duo aut fummum tres juvenesr connixi arborem undm svellebant, quà vulsd portæ inſtar, extemplo parebat, nec inpromtu erat quod obmolirentar. Unde peeuliare illud eſt, quod Alexander, ut vo- Curt, Sans ragines circa Aornon petram repleret, Jylvam ita cædi juſſit, at nudi Ritipes jacerentur: quippe rami fronde veſtiti impeaiſſent ferentes. Cũ in aciem educeretur egercitus vallum rumpi ſolebat. Alexander pro- rupro vallo exirè copias jubet, aciein, diſbonit. Nempè ut plureęs fimubh Id. f, 13,265 n H dz ſervatis 3 I4. 9, 5, 19. 12)§, 16. lib. XIII. Arr. I.p.9. lib. III. p. 253. conf. ib. V. p. 64 5e ſervatis etiam ordinibus egredi poſſent, quia longum nimis, ſi per- portarum anguſtias prodire ſinguli coacti fuiſſent, Portam vero Ca- ſtra non unam tantum habuiſſe hine diſcas: E adonibus Tyriotes in- ter trepidationem lugentium elapſus per eam portam, quæ, quia ab hoſfe avenſa erat, levius cuſtodiebatar. Munimenta caſtrorumac taber- nacula non ampliora fiebant, quam uſus poſtulabat, Quare Alex- andri illud ſingulare fuit inſtiturum, cum expeditioni finem impo- ſiturus, munimenta caſtrorum juſſit extendi, cubiliaque amplioris for- mæ, quam pro corporum babitu relinqui; ut ſbeciem omnium augeret, poſteritati fallax miraculum præparans. Vel ut Juſtinus ait: Moctus mi- litum precibus, velut in finem victoriæ caſira folito magnificentiora fieri juſitequoram molitionibus& Hoſiis terreretur,& poſteris admiratio ſui relinqueretur. Nitidiſſimè vero de his Diodorus Siculus, cujus locum ex interpretatione Angeli Cospi Bononienſis adſcribam: Alexander cum ſtatuisſet fuorum bellorum ibi eſſe terminum, aras duodecim Diis magnitudine ſo. cubitorum excitavit. Caßtrorum circuitum duplo, quam prius fuiſſeteampliorem hieri juſſit, Auktã foſrâ pedes yo. latä,intra quam& agger& murus præaltus extructus eſt. Pediti cuivis, ut in ſuo tabernaculo lectos duos quinq cubitorumrequiti ut idem, infuperg, præ- ſepes ſolitis altero tanto majores facerent, injunxit. Pariter& alia, quæ in diſceſſu relitturi erant gatio æuctiori produxerunt, quod a Rege curatum eſt, ut cçaſtra inſignia& planè heroica, opus ſuum apparerent. Simulut indicia& veluti veſtigia virorum praægrandium, documenta ejus loci incolis forent, præſtantiſimam Macedonum fuiſſée fortitudi- nem. Tentoria militum ex pellibus erant, ,ρατ Arriano vocan- tur, quibus etiam, ſi uſus effagitaret, aliaq́; navigia deficerent, navium loco non ſemel uſi ſunt Macedones. Alexander cum Iſtrum trajicere vellet, a Ʒιε‿ενμνιρσαε sακνν, ric de ε edous, pelles, ſub quibus in caſtris degebant paleis impleri jubens, iis flumen ingres- ſus eſt. Colletlis pellibus ſub quibus milites in tentoriis degebant, ſarmen- tis quam maximaè ſiccis eas impleri, accurateg;, vinciri& conſui jubet, ue aquam aliqua ex parte admittere poſſent, quibus ita impletis& conſu- 330.5 S. tis, exercitum quinq dierum atio traduxit. Binos milites in uno ta- 4 71b.I. ⁵.61. „—— bernaculo fuiſſe ex eodem Scriptore colligi poteſt, cum ille ait: 0ο rdν Ha²dν πν³ντα Exæ re O5 89» TISiKR& ,s&,&nεr*, 2 dεαν έννμμσ νέυντεε⁄ε.eDuograviter armati ex Perdiccæ agmine, Con- tuber- aberma nultul Ceœtet- enim NKelll dere vigili fum ellet fliun Aiênl addit ut vit 884 jiem Jai rali Alex freau Sdat 41' cur culu fuit rax- tet, Tln⸗ juſte Cem oſen batt hu bab⸗ Ar h, niæll danr, am ztro(. u y uune 3 — guia oln rumac tao, are Alal. Rnem iupe. nplurisſn uum auga ait: Moturni feenturai adniratini cqjus locun m: Alexanu Quodecin Di cuitum unh „folataim dis, utgh inſupergyt arittr Gaui n,gulihes mamuym, ,Auununts ſe firiiuii riano ocan- erent Dasic- rum tra dauc,- 1 amen inge bauteſurna nſui juui rir Tani tes in uno 3 :illeait„y karann 22 e gmuuli talir — —y—eor —— 7 2 ——— —— —— ruberuales, qui tum ſimul multus hbinc contu Cœterùm Regis quoq́; enim ille in tabernacu Naceſſiſſet,(vero ſimi gere ſolitos) lbi ſine arbit, vigiliis extraxit, ſæpe pellib bernales 087 215 5 hibebant. Et ex Curtio 6,D 16. Totis caftris tu- ſuos requirentiunms hinc onerantium plauſtra. tabernaculum ex pellibus confectum. Cum lum ſuper ripam fluminis de induſtria locatum 1,22 le alias illud Macedonas in medio caſtrorum eri- bitris fingula animi conſulta penſando, noctem 2 tabernaculi allevatis, ut conſpiceret ho- ſtium ignes&c. Et alias quoque Alexander in tabernaculum, ut ſolus eſſet, ſtium conſpiciebaturi ſocelli. Hi omni luxu& opulentid inſr addit Curtius, id ſolum inta victorem victi regis tabern- gis duces militesq; pienda imperia c quippe alid accer Curtio idem quod prætorium aut tabernaculum Kegis. rat. Regia Alexander edicit frequentes adeſſé Stativis geſta,uti ex Curt. 6 ad regiam armati coirent, juſit. onveverant, convenire ſolebant. le contulit. Ita Curtius: In tabernaculum, ex quo toεα aciesr b0- 4,12,2- ¹obiter notamus tabernaculum Darii ndtum Alexandro reſervatum fuiſſe:namg, ctum omiſerant milites, ita tradito more, 3 culo exciperent. Ad tabernaculum Re- Jam, luce ortà duces ad acci- Id. 4,13,17. inſolito circa prætorium filentio artoniti, „I1,23⸗ ere ipſos,& inrerdum morantes caſtigare adſue ue- ‚ut omnes in veſtibulo regiæpræſis adforent, quor ubi. cognovit, in concionem proceſſit. Sunt autem hæc in 7, I. patet. Idem Rex ſgnum tubd dari, ut Et paulo poſt: Impotens animi per- Sν,μmO£Q00 currit in regiæ veſtibulum. Capite quoque ſequenti regia& taberna- culum promiſcuè ul fuit tabernaculum Regis in zuαενν ſupra diximus) ret. Ad regiam excubiæ quoq versä parte ripa(ut nempè h juſſit, adſuetamd, comitari & omnem apparatum regi oſtendi. Clito ab Alexan bat toto veſt urpantur,& alibi quoque. Satis autem amplum uo& convivium habitum,(de naror- & veſtibulum fuit, in quo exercitus conveni- ue atque vigiliæ actæ. Alexander in di-(.,5,1 3, 20. oſtes falleret) fatui ſum tabernaculum ipſum cobortem ante id tabernaculum ſtare, æ magmfcentiæ hoſtium oculis de induſtria dro cum de convivio exiret interfecto mana- 4£,2,3. ibulo eruor paulo ante conpiyæ, vigiles attoniti& flupenti- bus ſimiles procul ſtabant. Clamore in caſtris exorto, cobors, quæ excu. 3,12, 3, babat ad tabernaculumRegis, verita ne majori: morus principium eſſet, Erant autem, ut ſupra oſtenſum, principum Macedo- 5¹, 42, armare ſe capit. niæ liberi adulti, qui vigi liarum vices ante cubiculi regii fores ſerva- Hant. Cœterùm& ipſa caſtra cuſtodiebantur, ne forte improviſo ho- Ktes irrWe Curt. 7ν§ 4 ,6(215)66 Arr. Ep. 27. ſtes irruerent. Unde Perdiccas dicitur ae, auluos rie SoNauge *0, 25. . 2. 4 1 ve 2 1 78 Searonε⁵s IU TI 2S Ass. Ad portas caſtrorum quoq́; vigi- les Hinc Curtius: Porta, quæ ab hoſte averfa erat, levius cuftadiebatur. Arr. Tp. 20. Procubiæ ante caſtra. Alexander caſtra adlucum Jolai fixerat, ſed The- 3.. 2„ 8 bani ex urbe proruentes&s ττκ νο exröm⸗or ée ASvro ee Curt³., zuα᷑ πσασνονandé, in ipſas caſtrorum procubias tela mittebaut. Noctu 10.7,5, 13. ignes excitati. Alexander Cratero ad cuſtodiam caßt rorum relicto præ- cepit: ut caſtrorum ſpecie manente, plures de iaduſtria ignes fieri impe- ret, guo magis barbari crederent ipſum Regem in caſtris eſſe. Cum ad flumen Oxum Rex prima ferè veſperâ perveniſſet, ſed exercitus ma- gna pars non potuiſſet conſequi: in edito monte ignes jußit fieri, ut Vn, qui ægre ſeqaebantur, haud procul caſtris ſe abeſſe cognoſcerent. C. 9,70,7§. Arr. III. 5. 74. C. C, 4, I. ,2,7⸗ 7 4 7. Sæpius quoq; Kex ſtativa habuit, quod pluribus ſi deducerem, ope- ræ me pretium facturum haud exiſtimo. ilnum tamen locum addo- Omnium rerum ſola fertili⸗ regio(Gedroſia) eſt, in qua ſtativa habuit, ut vexatos milites quiete firmaret Eaever auπα ia‿ εεννeνᷣενᷣeu e σσ, iu Saolude& 16 2 Aisruns. Quatuor diebus eo in loco, ubi hæc nunciata, moratus, exercitui quietem ab itineris labore dedit. Hiberna etiam. His compoſitis tertio menſe ex hibernis movit exercitum. Verùm cum caſtra moverentur, certum militibus ſignum dabatur, ut vaſa colligerent,& ſeſe itineri accingerent. De eo in hunc modum Curtius: Tuba, cum caſtra movere veilet, ſignum dabat, cujus ſonus plerumque tumultuantium fremitu exoriente haad ſatis exau- diebatur: ergo perticam, quæ undique conſpici poſſet, ſupra prætorium ſtatuit, ex qua ſignum eminebat pariter omnibus conſpicuum, obſervua- batur ignis noctu, fumus interdiu. Unde etiam: Alexander tertiã vi- lid ſilenti agmine, ac ne tubà quidem dato ſigno, pergit ad demon- hratum iter callium. K In agmine plerumq́;, non tamen ſemper, leviter armati atq́; equi- tes præcedebant„phalanx cum impedimentis modicis itineribus ſe- Cart.&,l2,6 quebatur. Phalanx autem quadrato ut plurimum agmine, velut in aciem iret, incedebat. Arriano id eſt&o π³☛αασνε v i Sana)a., (de quo ſupra nonnihil dictum) aut& ρέν&ι ⁵ᷣατααα. Hinc ſæpè apud Curtium, miles itineri ſimul paratus ac prælio, ſiſtitur. Neque enim ſemper armatus miles incedebat; quod ex iſto colligas: Alevander Ompbhim non ſocium, ſed hoſtem adventare credebat. Jamque&ã ipſe 3 4 arma Tite, e. O. 2 marum, Harum otuos(L. D Lunmart gt⸗ 4Eree. ald⸗ de bilis, S 1682 Die 9. Oetobr t⸗mpore mat utina He inco Saſee Obſervat H 2 s nata R. d. 5. d tror ia- jtellula valde debiles Ffuerunt umme A JF P2 b mman Syend — 5.. Glachi Lotale Saconial n. . S 3 3 2(217* 5 ma milites capere,& equites diſcedere in corndd juſerat, paratos ad pugnam. Ordinem agminis Curtie diſcas: Rox Juadrato agmine& 6, 3, 1g5. compoſito ibat, Heculatorées ſubindepraæmittens, qui explorar ent loca. 8 (Ita& in Ciliciæ faucibus Thraces leviter armati præcedere juſſi ſeru⸗ tarique calles) Levis armatura ducebat agmen,( certè& equites his verbis intelligi neceſſe eſt) ꝑpalanx eam ſoquebatur; poſf pedetes erant impedimenta. Præter arma milites cibaria quoque ferebant, nunc plura, nunc pauciora- Alexander ſex dierum costa cibaria ferre mili- res juſſir. Trecenti juvenes alimentis in bidaum fumtis gladiis modo C., 3, 29. atq; baftis armati ſubire petram cæaperunt. Alibi quoq́; tridui alimen- 7,1 1, 14. ta portare miles julus leviter armat us. Cum Alexander urbem à ſe S,, 12. nominatam in Ægypto conditurus, nec aliud ad manum eſſet, qui- dam fabrorum excogitavit, oοlι ν Qνιμε‿ε AAOdJ& cl Seενεα εαμαι- 40ο* 2uαe ινG„ Gλ εντς)†, ut congeſta omni farind quam milites in vaſis habebant, eam terræ qudam!? e deſignabat apergeret. Arr. III. p. 157. Alexander delectiſſimis militum ſecum ſumtis, cum ræceſſiſſet, Reliquo exercitui Craterum præficiens, mandat ut itinera Irr. III moderatins faciat qui fecum ibant, arma ſolum& duorum dierunm ci„, 219. baria gerebant. Itaq́; aliès plura quoque portare conſueveruntelltriü,. 8 quibus ag nam, vinum, oleum ferrent, Curtius 7,5,7,- mentionem facit. . 1 Pauci è peritis regionis admoniti præpararunt aquam,; hæc pauli per - repreſit ſitim: Aeinde creſcente eſtus rurſum deſiderium humoris accén. fum eſi. Ergo quicquid vini oleiq orat, hominibus ingerebatur. Ac paulo verſ 19. poſt: Ex 1¹1 qui præceſſerant ad capiendum locum caſtris, duo occurrunt utribus aquanm geſtantes ut filiis. ſui s quos in eodem agmine ſſe,& agrè pati ſitim non ignorabant,occurrerenl. His deinceps utribus quos ſtra- ve⸗ſ. 14, mentis repleverant, incubantes amnem transnavere. Dolabras quod; habuere milites, queis ſylvas ſtraverc, queis glaciem: queis muros per- fregere. vid. Curt. 5,6,14. 8, 4, II. 9,5,19. Paulo antè notavimus impedi⸗ menta plerumq́; agmen lauſſiſſe. Kadem tamen non raro ſeorſim cum præſidio relicta. Ita Alexander Erigyium impedimenta, modico C.6, 4, 3, prefidio dato‚campeſtri itinere ducere juſſit. tpſe cum pbalange Sc. Rli- 63f, 11. bi: Impedimentis cum praſidio relitlis(ne ſcilicet morarentur agmen) invicta manu comitante proceſ3t. Sareiner exercitus,(quas aliquando ab Alexandro, ut ſui, habiles militiæ& ad omnia parati eſſent, crema- tas fuille ſuperius dictum eſt, equis atq; curribus vehebantur. Rex Gus 3*† Es Philo- 498(218*)5E Arr. T,p. 13. Philotam Araàadνν ·α̈ πνπνν ασςε⸗ eo OvAadsr, ne) 12A eNe- IA. 1ILp. 2⁰6. C. 6, 2, 16. Arr. III. P. 201. „. 215. C.7, 6,§.. 4b.I, c. 2. C., 2, 16. 7 2— 4 2² 7 1*.. Soæa εν τε οραρννσναυεεν, εs ετισινεανναμνν. Cum in Mediam tenderet Alexander, G σρονα, d] r8ℳ r9r OOAakas, 49) rà ν αισπσχννννενκναα‿&uεενσς Impedimenta, eorumg præ- hdium& reliquum apparatum ſubſequi juſtt. De plauſtris atque cur- ribus, quibus ſarcinæ vehebantur, hæc habe. Diſcurrunt(milites) Hmpbatis ſimiles in tabernacula,& itineri ſarcinas aptanr: ſgnum da- tum crederes, ut vaſa colligerent. Tortis caſtris tumulrus hinc contuber- nales fuios requirentium, binc onerantium plauſtra. Alexander ſarcinas & impedimenta cum Parmenione mittit qui ea in Perſas, vid curribus aptãâ ducat. Erigyium exteros, reliquumg equitati via planâ cæterum longiore ducere juſit cui currus, at; impedimenta, ancçæteram turbam adjunxit. Illud adhuc notabimus, quod pediter ſaucios commilitones geſtare adſueverint. Quare cum Rex ob vulnus in crure acceptum le- cticã militari ferretur, quam proſé quisg, eques pedesq fubire certa- bant, eripi ſbi proprium olicium tum potiſimum cum Rex geſtandus eSet, queſti ſunt. Jam in exercitio operis laboribusq́; perferendis planè egregios atqᷣ; longèe præſtantiſſimos fuiſſe Macedonas quis dubitet? cum tanta bellaconfecerint, tot tamque numeroſas gentes ſubegerint, tantas tamque munitas urbes ceperint, certè, uti non ſine ſanguine, ita nec ſine pulvere atque ſudore. Hi nempè ſunt illi Polybio laudati in foſſis ducendis, vallisg, faciendis operoſi imi,& circa omnem bujusmodi erumnam laborioſisſimi. Quot non labores vel in ſolà Tyri obſidione exhauſerunt?& quamyvis principio ingens eorum animos deſßeratis ince iſit, cernentium profundum mare, quod vix divind ope poſſet imple- ri; tamen ſtrenuè operi inſtiterunt, donec urbs poſt ſeptimeſtrem tandem obſidionem capta eſt. Bis mare ſaxis arboribusq́; ingentibus repletum,& à fundo maris in altitudinem montis opus excreverat, bis moles à maris æſtu hoſtibusqʒ; ſubrutæ, nec tamen quicquam poſt hæc ceſſatum. Et quis compendio enumeret omnes labores in illa ob- ſidione exantlatos? Quoties vero muri urbium brevitempore quaſſati ac diruti? Quot turres, ex quibus in medias hoſtium urbes deſi pectus eſſet, exædificati? quot aggeres qui mœnium altitudinem æquarent extructi? Quoties cuniculis actis ſuffoſſus ſubrutusq; murus? Quid?& majora his. Non ſemel Alexandro conſilium fuit muro murum cir- sumdare. — QQ—OCO‧—V pyn,y— umdate. umquein vonlädere Jurtdevca intra me dudto yſi ranum dianofu erbem â opetàm monum. Curtit ait ille, lata era rahu'ſu tis exetc dodean opusſ gati ſ tnum dnum Kuiſtnt, lites(ui te mili 135 78 moran iriu morut tutum quo m eoncuy Deme quan⸗ Neter/ Der. laeds ercit kaille perti Rade cedor ercit, litie ercina nn min Neln Lihua,h eorungne— ri atguet. unt(miln ant. ſgumd bint cuntun. anderſarcuu via curriu vanä cetmn veram turln commilitun acceptum tſubirgern. Rex lcluu lanè egsi det cuman egerint, un nguine jant ohucati”oh nen loumt, TMichläone mdi diſercit qenuſttimi tſeptimeim cj ingentn us excrefei duicquanzi* ores inila- npote quli rbes depetu nem edquata ur Cuüt omurumi duuncars ³ ——— 6(219*)§ cumdare. Saod certe animo non propoſuiſſet, niſi virtuti militum ſuorum es- rumque in laboribus tolerandis operibusque maximis perficiendis dexteritati A4 r.T. confidere tutò potuiſſet. Ita xrax aeica⸗ ras roXsutus ec S" 6 N TINOS, Sea P.· 7oxε2ενσεμενο εds α rinen, Syvdxe, erese‿ςᷣ Axονλένσ Auνεε. Hoftibus intra mænia Pellii concluſis, caſtrisq; ad muros poſctis, ſtatuerat alio in orbem muro ducto ipſos intercludere. De Mileſiis includendis ſimile ejus conſilium apud Ar-E 4s⸗ rianum videre eſt. Craterum deinde ad obſidendam Cyropolim maximam 80g-— dianorum urbem miſit. Imperabit autem ei ut caſera props urbem locet foſſam& in Ia. III. p.2 19. orbem ducat,& ballo muniat. Quot vero urbes in expeditionibus ſuis Alexander operà militum ſuorum excitavit? quæ atque quanta hi ſuæ laborum patientiæ monumenta, adhuc quoque orbi miracula, reliquere? Unicum tantùm de his Curtii teſtimonium adducam. Cum Alexandria ad Tanaim conderetur, Opus, 7,6,26. ait ille, tantà celeritate perfectum eſt, ut decimo ſeptimo die, quà munimenta exci- tata erant, tecta quog urbis abſolserentur. Ingens militum certamen inter ipſos fue⸗ rat, ut ſuum quisg; munus(nam dibiſum erat) primus oſtenderet. Cœterum de ope- ris exercitio ſatis. Quis autem eſt, qui de Macedonum in armis exercitatione ..—. 7. 7 dubitare queat, niſi qui omnino ſit auενεντεes certé ipſa loquitur. Quare non Curt.,*, 13 14 opus, ut ego de his multa. Qui enim tanta bella committi non ſolum acprofli- gari, ſed etiam confici ab his potuiſſent,& nunquam non victoribus, niſi ad nu- tum monentis omnes intentip ſequi ſigna, ordines ſerpare didiciſſent? niſi obſiſtere, circumire, diſcurrere in cornu mutare pugnam, non duces magis, quam milites cal- luiſſent? Specimen exercitii armorum habes apud Arrianum. Alexander ne mi- lib. J. p. i. lites ſui deæſides otio dimitte rent animos judices dedit, præmiaq; propoſuit Ade Hirtu- G. 2, 2. te militari certantibuss. Fortaſſe hue non immerito referam illos&oν̈s uεν- vds rε s irπνπνεε quos in honorem Deorum ſæpius inſtitutos fuiſſe parte II. me- moravimus. Quid enim aliud, quando de Alexandro Arrianus ſcribit: rοπηπm lib. l..53. grs †'s 20» r Spari rar d uu‿en ze 91 ds s A ν Sorrsvayuern, quàm Ar- morum quoddam atque militare exercitium inhonorem Dianæ Epheſiæ inſti- tutum deſignari putem Huc pertinet illud Livii: Mos erar, luſtrationis ſacro(de 10,6, quo mox dicemus) peracto exercitum decurrere,& dibiſas bifariam duas acies eoncurrere ad ſimulacrum pugnæ. Addit deinde idem: Regii jubenes(Perſeus atque Demetrius) duces ei ludicro certamini dati, cæterum non imago fuit pugnæs ſed tan- quam de regno dimicaretur, ita concurrerunt- multag bulnera ſudibus facta, nec præter ferrum quicquam defuit ad juſtam belli ſpeciem. De ritibus, legibus, moribusque apud exercitum Macedonum obſervari con- ſuetis dicturo, primo loco ſe offert, cujus paulò ante mentio facta, Luſtratio ex- ercitus. Deorum cultum& crebra Sacrificia abAlexandro armato neglecta haud fuiſſe alibi oſtenſum eſt. Ad Sacra Macedonumhæc quoque exercitùús luſtrario pertinet, de qua Heſychius: zaνtν,&h Mansdsvu, Sardens km²(hæc lectio Radero arridet)&ονμεσνένιᷣσ‿mτχᷣεοέ ιονσννεν νυμάαᷣαν Xanthica, ſolenne Ma- 10,9, 1⸗ cedonum, Xanthici menſis octabo die peractum. Eſt autem expiatio ſibe luſtratio ex- ercituum. eſcribit eam luſtrationem Curtius: Macedonum Reges ita luſtrare ſo- liti erant milites, ut diſciſſæ canis Fiſcera ultimo in campo, in quem deduceretur ex- ercitus) ab utrag abjicerentur parte: intra id ſpatium armati omnes ftarent, hinc e- — X Ee2 quites, * —. num. II. 4⁰,6. 62 F, 70. e.:3. in Thaſco. Arr. IJ.p. 6. .II⸗ lituw, prada fuit, Adeo quidem ut Alexander ante prælium Arbeliticum ad mi- &(220*) 5 quit es illine phalaux. Verbis autem, quæ iſta, modo à me recitata, præcedunt, cauſam ob quam hæc luſtratio inſtitui ſolebat, indicat: Placet eæxercitum patrio more luſtrari,& probabilis cauſa bidebattar,præterita diſcordia. Verùm plenius de his Livius; Fortè luftrandi exercitum benit tempus, Cujus folenne eſt tale. Caput me- diæ canis præciſæ,& prior pars ad dexteram cum extis, poſterior ad læßam biæ po- nitur: inter anc dibiſam hoftiam copiæ armatæ traducuntur. Præferuntur prima agmini ærmd inſignia omnium ab ultima origine Macedoni Regum: deinde Rex ipſe cum liberis ſéquilur. proxima eſt regia cohors cuſtodes g corporis: poſremum agmen Aacedonum cætera mulritudo claudit. Dehinc ſim ulacrum pugnæ inftitutum eſt, de quo paulo ante dictkum. De religione autem hujus Sacri abundè nos De- metrius apud eundem Livium docet. Is apud patrem Philippum à fratre Perſeo delatus, ac ſi eum veneno tollere, aut ferro interficere voluiſſet, eo ipfo die quo luſtratio peracta fuerat, ſeinter alia in hunc modum de cogitati parricidii ſeele- ré purgat: Tempora quidem qualia ſint ad parricidium eleta, Piaies:lusuis, conbibit, eomiſſationis Quis dics? qualis? uo lufiratus exereitus, quο inter dibiſae bittimam, yrælatis omnium, qui unquam fuere, Macedoniæ regumn rmis regiis, dæo ſoli tua te- genles latera pater,præbecti ſumus,& ſecutum Macedouum aginẽ Hoc ego, eeriamſt quid ante admiſisſem piaculo dignum luſtratus&s expiatus ſacro,tum quan maxime in hoſtiam itineri noſtro circumdatamintau enspdrricidium, Benena,gladios in com- miſſationem præparatos, Solatabam in animo. Ii¹ quibus aliis deinde ſacris contami- nat am omni ſcelere mentem expiarem? Quem locum eo minus huc transſcribere piguit, quodpræter oſtenſam religionem hujus ſacri, repræſentat quoq́; omnes luſtrationis cerimonias. Ad alia nunc tranſeo. Moris non erat ut milites in caſtris atque militia uxores ſecum haberent. nare dimiſſi ex Caria, qui paulo- ante expeditionem uxores duxiſſent, iisq; permiſſum ut in Macedonia cum illis hibernarent. Hinc novum illud quod Alexander, ne ſolus Bitiis eorum quos armis ſubegerat, ſuccubuiſſe pideretur, militibus quog ſais permiſit i quarum captibarum conſuetudine tenerentur, ducere uxores: exiſtimans, minorem in patriam reditus cu- piditatem fatur am, babentibus in caſtris imaginem quandam larium, ae domeſticæ ſedis. Solebant quoque Macedonici milites barbam radere, ne ea prehen- di poſſent. Forſan& capillos? ut adeò illud Strabonis huc pertineat, quod de s Macedonum ſcribit. De barba res certa. T½71 2⁵ Aελε ον AAε‿ανν:ο Ma‿zs ddve eryo*⁵ααάeνsα Daus rosrdεan Jols 6pa‿τ Ʒνοen, a ptyeia d WMars owy, as Aæ‿εννταηmνσν cν a Vais Sœan eeν&ττννν. Ia dlevandrum quoque Macedo⸗= nem animadbertentem, Aixiſſe ajunt dacibus ſuis, ut barbas Macedonum raderent) quod anſa ſit bæc in præliis promtilima. Hæc Plutarchus habet, cum paulo ante commemoraſſet, Abantes, ne nexũ hoſtibus capillorum præberent, tonſos fuiſſe⸗ Quodprædam attinet, eam aliquando ſibi Rex folus vendicabat. Alex anden pradam in maritimas urbes remiſit, Eyfaniæ& Pbilotæ ejus adminiftrandæ negotio dato. Idem cum Getarum urbem cepiſſet& prædam omnem à Getis relictam, 2% 2ε* Aexy Ms Xleνν d2 O4Ae ½ Exx‿ναα νQα‿άέν thu‿ne, prædam Meleagro& Phi- lippo abazcendam tradidit. A Philippo 20060„obilium equarum ex præda Scythi- ca ad genus faciendum in Macedoniam miſſc. Juſt. 9 2, 16. Aliquando tamen& mi- lites ———— 3 1 tesdicét ſipxe 5 gens auft quicqua ttagitor manui vus quo Hie inte haſtrh ram Ci nnum kabiti. coriti Inlic⸗ ſoolits bantar, dllesfe 4atoy illa Orra Aulit Tobaru 108Co Upen Alioso doyrir umd uine zu ſ.) v. Afr. tquti pendiu Pæ gwo yroy Utas un zem die larzit cis cer äißfn rant, a2lA Aurous rwifor llis bo 8( 221*)86 ana pracha,. unne lites dtcat: linum penò ſe communis prædæ exſortemin iuis colendi⸗ ornandis u C.4, 156⸗ lerum ſen furpare bictoriæ præmia. Captis Darii caſtris, quæ erant omn: opulentid ditia zin- 1 tale cntn gens auri argentiq pondus, non belii,ſed luxuriæ apparatum:; diripuere milites, nec äan u quicquam intactum reliquere præter tabernaculum Darii, quod Alexandro, ita C. ,15 20. itn n tradito more, reſervabatur. In Damaſcenis opibus non fuſſciebant pradantium nideinte ſah manus prædæ. Perſepoliszin quam totius Derſidis opes congeſſeran: barbari, militi- 3,3,11⸗ oſhemum an bus quod; pradæ fuit:gaza tamen regia Alexandro tradita eſt. Quemadmodum ene icfinun hie iNter ipſos zitores ferro dimitatum ſ, pro hoſte ſuerit qui precioſorem oceu-, zze. adonasnohh 8 8 13 Palletpredam, videas pluribus apud Curtium. Phalane mænia oppidi Branchida- 25.75523- mafrarebeſn rum circumire juſſaz S dato ſsgu Airipere urbem proditorum receptaculä ipſosg ad 2 veo jpſoetn De, 2e cædene. Alias tamen& homines In prædam venere. u PrO ſervis deinde va, 25 a pariicut habiti. Scythis victis à Philippo, Viginti millia puerorum ac fœminarum capta, Pe- Seu, 8 ahait, untf coris magna bis, auri argentig, ni hil. Tbracum faæmini quotquo? eos ſe: abantur, 0- C.. 626. Hian haaims Sena captæ Pueri etiam& præda omnis abdukia. Sed auro argentos³, eX præda Per- aa ſotzee fepolitana onuſte milites Hiliz capeiborum Corpord trucidabant ʒp alſimg 0b5ii cæde- 2 esloi tab bantur, quos antea prelium ſui Tolebantenim captivi ſub corona vendi) miſera- tHot egs,eein biles fecerat Capta sogdianotum aliquâ urbe, ſgnog, at puberes inter fᷣcerenturs un guam munn datoor eliqui in prædan ceſſere Hictoris. Captivos venditos ac pro mancipiis fuiſſe, 7, 6, 16. waclaaininan illa præter alia arguunt: Incolæ nobæ urbi(Alexandria hæc erat ad Tanaim ſive num. 2⸗⸗ de ſarruantm. Orxantem potius) dati captibi, quos, readito precio dominis, liberabit Alexander. hue tranife Multitudo dediditiorum,(qui ante eum Arimaze petram occupaverant) incolis SeD g. tat quoijœr noß arum urbium cum pecunia capta dono data eſt. Captivos ſub corona ven unda- erat ut miisi- tos Curtius 9,8,15.ex Clitarcho aunotat. Porro præmii loco interdum militibus ..„. 1.——. Caria, quipab ſtipendium quoque darum eſt Alexander ubi Ecbatana venit, Theſfalos equites Arr. III.. 2065- cedonia cim il aliosq́; ſocios in maritimam oram remiſit, 7oν τέ ιοναχτπρς ε dvTas CvxsAi 7„ gFoyrer a, ενον,dans ilts& integrum, uti par erat, ſtipen dium, ac inſuper z000 talen- - eorum muami darun anlünun tum donans, 3⸗lis e 1Dlce 32A2.T2 27 24ν νοοορεν τeά*σ ντ⁸ Aro&d a Ewεods. urrimndlua Quincung; avtem orum adbuc Biritim(pro ſe) ſtipendia mereri bellent, conſcribi üm, aeaumtfite juſſit. Macedonibus 29 àAτ ſtipendium cum dimitterentur cum donis datum. nsAgeheg⸗ v. Arr. VII p. 464. Huc refero illud: Ex pecunia deinde Babyloniæ Macedonibus Curtar 14†⸗ riineit, qudèe equitibus 600. denar ii tributi peregrinus eques Joo. accepit. Daucenis pedeſtrium ſti- 9 A)en pendium menfum eſt. 70 Mandns Præmia autem quoq; militaria fortibus viris tributa. Ita Alexander milites, zuzue Uant quo promti⸗ribus animis reliqua belli munia obirent, pro concione laudabit. Et bel- G9, Dr.— ionum radm, licas unius cujuso laud es, quem bel ipſe præclarum aliquod facinus in pugnâ patran- Arr. II. p. I13., cum paulos gem biderat. vel patr aſſe conſtanti famà acceperar, berbis ornabit;& pecuniarum Curt], 07 nt, tonſosiit largitione ſingulos pro ſuo merito dignitareg boneſtabie. Capta Perſopoli aona ami- zhat. Alaun 97s cæteris Pro Suusa merto dedit: Propeniodan ommniz, ql in ea ur be ceperat, jrante vtud siſtributa. Philippus poſt prælium apud Chæroneam eos, qui ſtrenue pugnave- dee e Getis ellnm rant, pro cujusq́; merito henorarit. Diod. lib. 16. At iilius ejus schã=ue Eeocl⸗ rr. VII. lalagmb3 24cdus 71733 4deabis Na es aras. Eos qui præclarum aliquod facinus edidiſſent P. 449⸗ rxreiazj V aurais coronis donabit, Et propoſftis premiis de irture milit ari certautibus, nobem ·H22,3“ Aautn 41. ni fontilum judicari ent ſingulis militum millibus præfuturi erant. Neque minor iitiumaln. llis honor Habitus, qui in prælio pro Rege& patria dimicantes cecidiſſent. Fo- dArr.Ip. 44. Lie* Eez rum vell. nIr, 4. C43. J.IIp. 113. 1. V p. 281* Lib ⁸. .§, 2,12. C. 7,2,31,34, 15./ 37.75⸗ dArr. Ep. 65. Curt. I02212. eonf. Arr. di⁶. VIl. 6 222 4 6 tum qui in pralio ad Granjcum occubueraut equitum, ænex ſtatuæ à Lyſippo juſſu Alexandri fictæ in Dio oppido poſitæ ſunt. Parentibus autem eorum o- mnium, qui poſt illam Pugnam deſiderati ſunt, ac liberis, Alexander in ſua cuiq́; regione, vectigalium immunitatem conceſſit, om niaq́; quæ aut corpore præſtan- tur ſervitiat, aut ex facultatib us penduntur tributa, remiſit. Supra parte I. pluribus deduximus, quod vix ullum apud Macedonas militiæ taàm ſolenne mu- nus fuerit, quàm humandi ſuos. Hic nempe ſupremus honor iis qui fortiter pu- gnantes occubuerant,habebat, uf 2 ⁹ s 2 Xοt⁵‿ τQ έλ τκσνκα ſepelirentur. Unde Arrianus alibi de militum ſepultura ait: AAeεε‿αςρε‿τσν⁸ exus gbayayae Toæ L⸗ εᷣνάσαρεασς. Et: oi A ο⁶ᷣνονε ri a uννͥoᷣnre mmων Oντιτιπσφ⁵ν. Unicum addo: Antiochus Srriæ cum in Græciam trajeſſer. Philippum Aegaiopo- litanum cum ꝛ09o, hominum ad legenda oſſallacedonum circa Cynoscephalasubi de- bellatum erat cum Philippo miſitzſche ab ipſò quærente ſibi commendationem adla- eedonum gentem& inbidiamRegi, quoa inſépaltos milites reliquiſſet, monitus; ſibe ab inſita regibus banitate ad conſiliam Gecie amplum, re inane auimo adjecto. Tumu- lus eſt in unam olſibusquæ Palſim ſtrata erant, coacer batis factus. Quemadmodum verò, terræ oſſa alicujus mandari, honoris erat mortuo adhuc habebatur; ita ſepulturâ carere non parum ignominiæ afferebat. Hince milites ut delinirent Alexandri animũ dolore con fectũ, Clitum ſe ſepultu- râ prohibituros profeſſi ſunt, ni rex humarijuſpſet. InterfectoParmenione dilapſis pluribus pauci remanſerunt, qui ſaltem ut corpus ipſius ſepelire permitterent,preca- bantur Magna quippe hujus viri dignitas& apud milites auctoritas cum amore erat,adeout indignum exiſtimarent hune tantum ducem inſepultum abjici. Sed diu id negatum eſt Cleandri metu, ne offenderet regem, pertinacius deinde precan- tibus, materiem conſternationis ſubtrabendam Tatus, capite de ciſo truncum humare permiſit: ad regem caput miſſum eſt. Alius cujusdam militaris ignominiæ Cur- tius mentionem facit: Qai forts tædiam labori= per literas erant queſti, hane ſeor- ſum cohortem à ceteris tendere ignominiæ cauſa Alexander Jubet-fortitudine uſurus in bello; libertatem linguæ ab auribus credulis remoturus. Poſt hæc vero nihil illis ad bella promtius fuit: incitabat birturem& ignominiæ demen ſignum, qui æ cupido;& quia fortrora facta in paucis latere non poterant, Tandem de Commeatu dicemus atque Miſſione. Commeatum interdum dari ſolitum illud argumento eſt, cujus ſæpè jam meminimus, quod aliqui Ma- cedonum domum remiſſi ſunt„ut cum uxoribus hibernarent. atque militiæ oneribus eximebantur„qui vel ſeniores facti, vel quibus alias matura erat miſſio. Verum interdum& ignominioſa miſſio fuit. Cum aliquan- do pecordes& diſciplinæ militaris immemores ommes himul miſſionem poſtulare cæ- piſſentzdeformia ora cicatricibus, canitieng; capitum oſtentantes:n empè ut regem his veluti juſtis cauſis moverent) Tum alexander irà ſtimulante omnes eos abi- re, atque oculos ſuos liberare ingratiſſimos cives juſſit. Acerbitatem verbo- rum quibus dimiſſi ſunt, pluribus apud Curtium expreſſam videas, Verumtii mox pœnitentià ducti ſummopere anniſi ſunt, ut regis placato animo denuo reciperentur, pro militibusque haberentur. Certum autem atque definitum ter- minum aut annos, quibus militare debebant, Macedonibus non fuiſſe ex multis colli- Dimittebantur cligo 0 niitts al ſent quot in cattis umenb Macedon aimiſi qpera ut Rex, qu na dena Tess3dr 1s d7 ſcua ſtr weenſdo dam ultra irrita quod, entiu 2n eca — in gra hiter ſelixin do pu Maced Negel num Halia occiſu rem. Europ amd, 3——————————— 4—— ,9(223*)5 atueäl — colligo. Cum Græci milites redire demos juberentur, Macedones ipſis quoque finem C.9,2,„ cerinun militiæ adeſſe eredebant. uod utique non factum fuiſſet, ſi compertum habuis-.9273 orpore 4 2 ſent, quot annorum ſpatio militiæ munera abſolvere deberent. Plerumque certe Adoreyten in caſtris ſenes facti, tædio laborum ſæpius miſſionem flagitarunt. Seniorum an aekei tamen habita ratio, ne tantis, quantis juvenes, cogerentur laboribus defungi. gui koritr Macedonum ætate grabes,præſidere arcis uſtanæ cuſtodia jaſſi. Tandem omnino C.J,2,I.. eeſegalen dimiſſi ſunt. Septem millibus ſeniorum Macedovum& præterea mi litibus, quorum 73,33. Les 2 1 operd uti deſfſet permiſſim, in noßam urbem conſidere. Remisſi quoque domum. hus 3uheh Rex, quibus matura erat miſnio, electis Soο. feré, equiti bina talenta dedit;pediti ter- 7,5, 27. — Abnwauttg na denariim millia.: monitosque ut liberos generarent remiſit Jomum. ExAeSas rs⸗ Arr. III. p. 233. 7 3 vibun. xesurdrνs d 40„ Axotuvs, 92 raν O*ενσ½ dhe AonJa⸗ xaxaueuxunus, 6 veiphalauube es Arese.Aey. Libro ultimo xeei aαᷣsasas Aegandp Arrianus illa habet. De-„ 6 atenmadlk Einc Macedones boluntarii ab eo dimiſſi ſunt, qui aut per ætatem, aut aliquam mem- 8.4 4 Monitusjſtta brorum mmut ilationem inutiles bello erant: decem circiter millia fuere. Quibus qui- acuche. Tumn. dem non exacti tantum temporis ſtipendia perſolbit, ſed etiam viatico quod ad redi- tum ſuficeret eſt proſecutus. rat ſigo um Hæc ſunt quæ de diſciplina Macedonum dicenda habui. Pauca adjicere viſum ninix afferehn eſt de Victoriæ apud Macedonas uſu, opimis ſpoliis, atque tropæis. Victorià Ma- ltum ſeſſpan cedonum reges plerumque clementer uſi, niſi vel rebelles ad obſequium rede- meniont aii giſſent, vel gravioraante in ſe auſosdeviciſſent. Thebis quidem captis, nullum in mitterentyꝛ ea urbe crudelitatis exemplum prætermiſſum, conſtat: viros fœminasq́; promi- itas cuman ſcua ſtrages hauſit;nec ab impuberum cæde temperatum eſt. Sed Phocenſiumpla- Fid. Arr. Lp. 2 ¼ Urum abjü æenſiumque& Orchomeniorum& Theſpienſium ea infamia fuit; quibus olim Diod. lib.i1⸗. dum Thebana res valebat, vicinæ civitatis opulentia exitioſa fuerat: Macedones ultra fas belli non ſæviere. In Tyrios crudelius aliquanto conſultum eſt. Sed irritaverant hi animum victoris non morà ſolum obſidionis, ſed multo magis, C. ,2n,15. quod caduceatores, quii ad pacem eos compellerent, ab Alexandro miſſos contra jus u deindlynu truncum unnm ignominie du. Whth gentium occiſos præcipitaberunt in altum. Quare Alexander exceptis qui in templa 42f⸗.I7⸗ laczeroüluli confugerant, omnes interſici, ignemque tectis in ici juſnit. Quin etiam triſte deinde lajlait g ectaculum bictoribua ira præbuit regis 1 dad millia, in quibus occidendi defecerat 7abies, crucibus affxi per ingens litoris ſpatium pependerunt. Branchidaram urbs„,2 ſez. neatum ſteim in gratiam Mileſiorum dato ſigno direpta, ipſique ad unum cæſi. Tandem ut dalulh dejicerent Macedones; fundamenta murorum ab imo moliuntur, ne quod urbis 6 du 7 peſtigium extaret. Sogdiani detecerant, iis victis, urbes eorum dirutæ, ſignoqᷣ; b ie 11 dato puberes ferè omnes interfecti ſunt, vid. Curt. 7. c. 6. Opima ſpolia apud zel quibman Macedonas expetita fuiſſe Curtius innuere videtur, cum de ipſo Alexandro teCumaltus 3 Rege ſcribit: Alexander non ducis mais, quam militis munera exequebatur 3 opi- 3211,7⸗ nem poftaane mum decus eæſo rege expetens. Geminum huic de Erigyio: Alexandro Erigyius nempè utgm ſpolia barbari(Satibarzanes is fuit, ſingulari certamine ab Erigyio victus atque 7,4 f 9. omnes ecid: 4 occiſus,) ceu opimum belli decus præferens, occurrit. Ap ud eundem Scripto- bitatem rete rem Alexander in oratione quadam tropæorum meminit, quæ in Scythia- deas, Verunü Europxa erigere in animo haberet. Et quanti, inquit ille, æſtimandum eſt, w animo decn Aum dſiam ſubigimus, in alio quodammodo orbe iropæa ſtatuere! Verùm videtur lib, IX, edefiaitum ten G Curtium faille exmull. colli lib. I5F. II S6. Juſt. 12,4 16. 1 6(224*)86 Curtium erroris arguere Paufanias, qui expresſis verbis tropæa Macedonum.- reges erigere ſolitos negat. Sunt autem illa: lαιαρ᷑ ees uæ dpeuey 6 Abvrx T90 TAlroy, 3rεᷣ cτανομα, gr² 6οσσασάαάκ‿ ad Tas A᷑Nas Bagd oss 1„, EMwpa ulanc'ey. d de Jde Marr eu isdær, οεντᷣαν‿ ν uvo&iεννευέο&o. Philiphus Amyntæ falius neque ad Chæronem, neque uspiam bel de Barbaris, Bel de Græcis à ſe bictis ullum erexit tropæum: neque fuit ommninò patrius Alacedonibus mos, Bictorias ſuas tro- æis ullis teſtatas relinquere, Rationem deinde addit, quare id feri non foleret. Eſt à Macedonibus ipſis traditum, Caranum Regem ſuum bicto in pugna Ciſſeo, qui finitimis imperabat, Argitorum rite tropaæum conſtituiſſe. Erumpentem autene ex Olympo leonem ita illud ſubbertiſſe, ut prorſus fuerit zboliturns. Inleleaiſſe Ca- ranum id ſibi meritò contigiſſe, quod eo monimento eretto, pem ſibi reditäis in gra- tiam cum finitimis præcidiſſet. Reliquo debinc tempore, neque(aranum neque ſuccelſorum quenquam tropæum ullum excitae 3 quod nempeé ſibi ad reditum in gra- tiam cum hoſtibus loci aliquia relictum boluerunt. Satis certum fuit bujus rei ar- gumentum, quod Alexander neque de Dario, neque de Indicis bictoriis tropæum alum erigendum curabit. Hactenus Pauſanias. Attamen an ejus auctoritas nos movere debeat, ut reliquos omues, qui Macedonicorum tropæorum men- tionem faciunt, reus locutos fuiſſe credamus, merito dubitat Joh. Freins- hemius in notis ad Curt. 3, 12, 27. ubi hac de re uberrime. Neque ego nunc actum à Viro doctisſimo agam. Hoc ſolùm norabo, Philippum Amyntæ fillium non tantum de Illyriis, ſed& de Athenienſibus prælio ad Chæroneam- victis tropæa excitaſſe, teſte Diodoro Siculo. Certè quod tropæa attinet- Alexandri M.(nam& hunc nullum erexiſſe pauſanias ſcribit,) ut alia ta- ceam, loqvuntur tot urbes ab eodem Rege,(quam aliam ob cauſams, niſi ut victoriarum monumenta eſſent?) excitatæ. Urbem, victoriæ apud Iſſum ⁊ł α ασρ ειν μæ, Herodianus ſuo adhuc tempore ſuperfuiſſe memo- rat. Nec niſi tropæi loco fuere caſtza illa, quæ belut in ſnem vicloriæ ſolito ma- guificentiora fieri juſſit, quorum molitionibus& hoſtis terreretur,& poſteris Curt. 9 3,16. Admiratio ſui relinqueretur. indidem Alexander erigi Xll. aras ex quadrato ſaxo, monumentum expeditionis ſuæ juſit, ut Arrianus tradit altitudine quidem ma- Lib. V,p. 374 f. mon. 4 726 Pe it Nan 1en ximis turribus bellicis pares, latitudine, quam quæ turrium eſt, majore. —„ 1 8 ₰ Tagis iι Tols E 0.4εᷣ Ayν ‿¶qνηαοασν,wꝙꝰQbldae, wo, anna da 2y Aors meruuv. His aris diis gratias agebat, quod ipſum eo usque pictorem perduxiſſent,& laberum ſuorum monumenta conſecrabat. Atque hic& ego laboris mei ac diſſertationis limitem pono. Hæc enim ſunt; quæ de Regni Macedonici Antiquitatibus dicenda habui; in quibus& Veterum Scriptorum monumentis, eruendis, digerendis, congerendisque, ſi non diligentiæ par in omnibus judicium attuli, licet non ſim laudem meritus, ſaltem veniam me ab æquis, harum rerum æſtimatoribus impetraturum eſſe. piane confido. 1 ARA- ſ t, ab Noliros dociplo odlan, qaiäne aRaccdthn, „/ 1 1 ehetne ban LyN am, 4 dus Anni jn cnaſe bihuna bicloriat han Heri don ſola pugna(iſa,g rumpentem uln a. lheelkaiſtle i reanum, e(aranum un Areaitum in fuit baju in dhoriis tropen eſus aucton, roprotumm tat Jch.Nren. Neque ego nun ippum amfun ad Chzroneam tropæa atiu- ,) urut am ob calla m, victorie n uperfuiſe wem- puris tüuma. uur, S leni er guhtnnſan üine guiden a. umck) Säpt 2 ſD) uuns T, iſem, E ahnn dono. Herun uiz in qubs, ngerendinle audem meiin etraturun C . 8(217.) 9 aae See e ““ XNX eeeeee eH ARATUS PHTNOMENORUM SCRIPTOR N 0 0 E M 1 13 4. Ntum divinitatis ſuæ,(teſte Seneca præf. lib, r. N.) quod illum divina deledtant: nec ut- „Lallenis intereſt, ſed ut ſuis. Secure ſpectat occa- ſus ſiderum, atque ortus& tam Jierzs congor- o jantium vias. Obſervat ubi quæque ſtella pri- muům lumen oſtendat, ubi culmen ejus ſummum, qua curſus, quo- usque deſcendat. Curioſus ſpectator excutit ſingula& quærit-. Hoc præcipus ſeculo, quod, ſi cetera ſpectes, plumbeum jure habe- tur, ob nitorem vero ſcientiarum aureum, an gemmeum, dicendum ſit, ab eruditis adhuc ambigitur. Poſtquam enim optica oculos noſtros ita armaverat, ut remotiſſima quæque cotam quaſi videre& hoc ĩpſo oculatiores Argo evadere potuerimus, ſubinde nova fuere oblata, quæ nos vel attonitos, vel in ſinu gaudentes reddidere. Sed quid noſtra memoro tempora? Antiquiſſima profecto ſecula noſtris deſtituta ſubſidiis, nihilominus cœleſtium contemplationem quam- vis rudem, multiplici de ſublunaribus ſcientiæ, quantum ipſa inter ſe diſtant, antepoſuerunt. Ariſtoteles enim fatetur de patt. anim. lib. 1. c.5. p.m I11I. T07:9 TAe,& 9 G tuned, iSaa uas e 9ας Jd 1 nguε 78 Ppεεν„oy, 3 7 mxag v47 àuα, dra r eaνέεμν ixgar u4 AAν a‿ν⁵εν„9er 65, 3 nN kner d Ee utyd⸗ ———— Nimus& hoc habet argumen-⸗ —, 49(218.) 6 asyNa d Auedan deir, à SIA 10 Q⁴ κηον ⁶μ eioy Pyuglgen Aurνν λαα des d Tie Jis ilans veoxdv. Vel ſi mavis Theo- dorum Gazam hujus libri interpretem audire. Res namque illas ſu- periores, tameiſi lepiter attingere poſſuümus, nmen ob ejus cognoſcendi generis excellenti am amplius obletamur, quam cum hiæc nobus jundta o- ania tenemus Quemadmodum quamlibet partem, minimamq; cor- Poris noſimrum puellæ deliciarum vidiſſe gratius, ac jucundius eſt, quam cæterorum bominum membra tora perſpexiſſe& contrectaſſe., At hæc inferion, quia& plum ſunt& cognoſci plenius poſſunt, idcirco praſtan- ꝛiam ſibi ſcientiæ vendicant. Eadem forſan delectatio cepit Regem., Antigonum, qui Budoxi ſcripta in tanto pretio habebat, ut Aratum, Heſiodo non inferiorem Poetam, moveret, Eudoxum'Ee*εε n facere. Non ſine omni fructu fore putamus, ſi fata Ara- ti penitius evolverimus. Hoc ipſo enim patebit, quantum ſplen- dor fluidi cœli, vel moderni, ſuperet nitorem ccli cryſtallini, vel an⸗ eiqui, Sit ergo CApuT I. DE VITA ARATI — 4§. I.— Nte omnia vero monendum venie, plutes fuiſſe hoc nomine claros, quorum vetuſtatis nuntia& temporum teſtis memi- nit. Hos diſcernere neceſſum erit, ne pro iisdem habeantur, Offert autem ſe inter alios Aratus Sycionius, Cliniæ illius ab Aban- tida interfecti filius, qui referente Polybio. Megal, hiſt. 2,. 43. p. mo I8I. edit. Gronov. Amſt, 1670. viginti annos natus, ereptam., lugo tyranni patriam virtute ſua& fortitudine Achæorum Reip. at- tribuit. Sæpius eorum Prætor fuit,& ĩta inter eos principatum ob- tinuit, ut quæcunque inſtitueret, aut ageret ad unum hunc finem re- ferret 3 quo nimirum Macedonas poſſet Peloponneſo ejicere, tytan⸗ nides amoliri, communem ac patriam libertatem ſingulis firmare, Tandem cum egregiis nomen ſuum nobilitaſſet facinoribus, aà philip- 9⁶ ——— gotegen aat. N 1 atet. veto Ri- Gum. nem, q egtola atgpe tumel amieit clata te quama debod no,h Alato kotact parriat Namd verdo crand chæot quieſc voce, VIII, ſdem: cap2) M qretot 4ohn terhos gyptia ii hene dictom commer beis d K 3— 1————— 1——— 28(219.) 9 8 ſude po tege veneno ſublatus fuit. Quæ tes ptincipio multis ignota⸗ nanin erat. Neque enim ea vis erat pharmaci, ut in ipſo ſtatim atticulo nmnuelu; necaret. Sed mora temporis corporis valetudinem afficiebat, ipſum qu elyuaa vero Atatum non latebat malum. Quod hoc modo palam eſt fa- ecmuhujun, Gum. Is otnnes alios rem celans, apud unum è famulis Cephalo- miumanza nem, quia familiariter eo utebatur, lingvam non tenuit, ſed quum unduutſ,ma ægrotanti ſibi ille adeſſet, aſſiduam& diligentem operam navans, täaſt, 44 atque is unum è ſputis queis paries etat conſputus ſangvine mĩix- idcirciye tum eſſe obſervaſſet; Hæc nos præmia, ò Cephalo, inquit Aratus, ocepitkegn amicitiæ noſtræ erga Philippum retulimus. Adeò magna& pfæ- at, ut Arn clara res eſt animi moderatio, ut eum qui acceperat injuriam potius, oxumE0, quam auctorem injuriæ, facti puderet, quod poſt tot tantarumques os, glata 49 rerum conſilia cum Philippo conſociata,& matno quidem ejus bo- quentun ße no, hoc ipſe demum benevolentiæ ſuæ præmium ferret. Cæterum.- d l, Arato qui præturà Achæorum toties erat tunctus, gentemque ſuam „ lalliar tot ac tantis beneficiis affecerat, poſtquam diem ſuum obiiſſet, cum patria tum commune Achæorum pares meritis honores detulerunt- Nam& ſacrificia& cultum heroibus dehicum ei decreverunt,&ut verbo expediam quiĩcquiĩd ad memoriam defuncii æternitati conſe- crandam facit, ut, ſi quis wortuis ineſt fenſus, in animo grato A⸗ ſ U chæorum ex omnibus ærumnis& periculis quæ vivus ſuſtinuit, ac- quieſcere ĩpſum par ſit aa rationi conſentaneum, vide Suĩidam ĩn- voce Aear O p. m. 410. edit. Col. Allebr. 1619. Strabon. lib. dileweni VIII. Geograph. E m. 257. Polibium lib. 8. hiſt. C. 9. p. m. 722. uim telis ten. Idem etiam ſcripſit hiſtoiam, quam polydius perſequitur.(lib. s. sdem abant cap. 3.)& contta Phylarchum defendit(lib. 2.. S6. p. m. 169. ſeq.) illinsae Ab eodem Polybio memoratur Artus, Arati Rilius, qui quoqae- bik. a9 qrætor fuĩt,(lib. 4. 37.)& cum Patre a Phĩlippo magnifactus(lib. hue gegc 4. C. 82.) Conf. Plutarchum in vita Arati& Pauſaniam lib. 2. Præ⸗ zatus, e 3 ter hos fuit& alius Atatus, ab urbe Cnido Gnidius dictus, qui Æ. orun kh* gyptiacam hiſtoriam conſcripſiſſe dicitur. Verum, non has, lecto- ähcieaun ri benevolo ſiſtimus, ſed illum Aratum Solenſem vel Tarſenſem, ztunetmnt dictum, qui poſteritati egregio Phænomenorum opere nomen ſuum eitee, Nu commendavit, Jam ante nos quidam hujus viri vitam vel paucis buſtinu lineis delinearunt, vel prolixius deſcripſerunt, ad quos ſubindes diujah 3 Ppe2 pro⸗ r 406(220.) 60„ provocare jicebie: ut Leontius Mechanicus in conſtructtones ſphæræ Atateæ; item Arati genus& vita, quæ per Dionyſium, Petavium, ut videtur, ex Bibliotheca Medicea prodiit,& Uranolo- gio p. m. 263. ſeq. inſerta fuit. Iſaacus Voſſius in not. ad Pompo- nium Mel. de ſitu orbis L. i. c. 13. p. m. 65. mentionem facit vitæ A- rateæ adhuc ineditæ, quæ, ceu ex citatis patet, diverſa eſt ab illao, quam Petavius nobis reliquit. §. 2. Patria erat Solenſis. Sic enim Suidas l. c. Aea- 18⸗ ν0s ris 2uXKlae 651 yan& πι¶ sππιν⏑ᷣ σμν Amtus So- kenſis è Cilicia? Eſt enim& in Cypro urbs Koli. Et ante ipfum Strabo geogr. Lib. XIV. p. m. 449. Hince(ſcil. Solis) fuere Viri memom- ru digni, Chryfippus Philaſophus Sroicus ex paire Tarſenſi ortus, qui in- A migmyit. Item Philemon Poën Comitus,& Amtus, qui de Aſtris verſus conſcriphi. De urbe ipſa in præcedentibus ſeqq. habet: Dost Latmum ſunt Soli, civitas inſignis, alterius Ciliciæ initium, quæ citrà Mum jacet. Et Achivorum opus eft& Rhodiorum, qui ex Lindo vene- runt. Pompe jus magnus in hanc hominibus exbauſtam reliquos pim- ns transtulit, præſertim quos& ſalute& providentid dignos intellige⸗ vat,& munto nomine Pompejopolin appellayit. Retett igitur Scra- bo hujus Civitatis natales ad Achivos& Rhodios. Quo autore vero hi opus illud ſuſceperint, exprimit Diogenes Laértius, à Laer- te oppido Ciliciæ ita dietus, in Solone p. m. 41. Solon à Craſo de⸗ ande in Ciliciam profeltus, urbem conqidit, atque ex ſuo nomine Solos Appellavit, in quàâ Atbenienſium aliquot ſtatuit, qui tmitu tem poris aum patriam vocem corrupiſſent, e ud en, dilti ſunt,& appellantur bi quidem Solenſes: Qui Cyprii vero, Solii. Addatur Stepha- nus de urbibusp. 262. Edit. Baſil. Et ſic. m. Leontius in vitã Arati: &n Z5Na* rys ulλμιαix drb μάαςν α‿*⸗ im cus a S0NA S Xuv- dhys. Vita quĩdem à à Petavio edita etiam Solonem autorem facit Solorum in Cypro: Soliorum mentio fit à Solone in elegiis, quas ad Cypmnorem Regem Laribit: qui de Solonis conſilio cum urbem con- Aidiſſet, eam in bujus gratiam Solos appellæpit? ut pro dato conſilio id er Honoris tribueret, verba Solonis Cumei, Vunr. Mör 3 O Soiou m)u- Tne 6,Ha* d Arckorα T“„& ⁶εαν αos,/ p* ⸗ deeεο Aurde ———— denruine et Dorfin. dit, Aln not,alt. em kaci ſi rla etähl das le. A. Auu, te ipfunah nmiman jſi ortu,- u qui deh cc.hader tium ue ih n ex Lulinn im nlauu dignos mi etett igitu a. uo all Iaatls alan hin 106 t., ſo umm bih unlu ienyyi un9 Uylar AJddstut ên- lus in ihe Aa!” onem aude: -i aguhh tum urm „Auo anſi „ Aurt — — 0(221.) 9 Aurag t2* Lvy vni hoy&) ewis dr S1s unas reue K' Mfus 10₰ εα‿νςν. Nunc vero tu quidem apud Solios diu iſtic regnans, NManc urbem incolas genusquè tuum. Me vero cum navi celeri inclyin ab inſula ncolumen deducat Cypris viola redimitz. Hæc quomodo cum'trabone in Geograph. lib. 14. p. m. 457. convè- niant, nondum video, Is enim ſcrib't: Poſtea est Solus, quæ portum pabet,& umen& Veneris& Iſidis delubrum. Eam Phalerus 6 A- eamus Athenienſes condiderunt; Incolæ Solii dicuntur. Interim mi⸗ ramur, cur Herodotus Solorum urbis Cypriæ tantùm meminerit, non item Solorum inCilicia, ſi agnoſcunt autoremSolonem, quem a- lias admitatus fuit. Qui præter jam citatos autores de Solis alios de- ſiqerat, adeat Dionyſium de ſitu orbis verſ. d7⁰.& ad illud Euſtathi- um. Solinum c. 38. Mela 1.12 add. Preinsheme in not. ad Curt. 3.7.2. g. 3. Solenſis igitur noſter eſt. Sedab aliis nihilominus Tar- ſenſis ſalutatur; Ut Aſclepiades Myrleanus(reterente vita à Petavio edita) Libr. XI. De Orammaticis, Tarſenſem ait patria fuiſſé, non So- lenſem. Ut& Iſaacus Vofſius loc cit. eum Tarſenſem Vorat: Iu vira Anati ine dira Solis ſepultus eſſe tmditur, Aimne forſan factum ui So- lenſis creditus ſit, niſipotius hoc contigit, quia Solis habitaret. Verum hos tacile conciliare poſſe arbitror. Nam, ſi fides Joſepho eſt ha- benda, facile concedemus, Aratum noſtrum Tarſenſem fuĩſſe; libro enim primo antiquitat Judaic. c. Xl. p. m. 20.& z1. à Tarſo inquit Japheti nepote Ciliclam antiquitus Tarſum vocatum eſſe. Stante igitur hac hypotheſi, non tam illum, qui ex civitate Tarſo eſt, quam illum, qui vel ex Mallo, Iſſo vel Solis ortum trahit, nomine Tarſen- ſis mactate poſſomus. Quemadmodum illi æque, qui ſuh poteſta- te Electoris Brandenburgici degunt, v. 8. Berolinenlis, Cyſtrenen- ſes&c. Brandenburgenſes audiunr, quam iſti, quĩ ipſam civita- tem Brandenburg patriam ſalutant. Ftprofecto non videtur, id carere omni probabilitate; plerumque enim metropoli aut urbi primum conditæ, totam cognominem fecere provinciam. Quod tamen, quemadmodum ompium rerum viciĩſſitudo eſt, ſucceſſu tem- poris iterum ab aliis ita mutatum, ut interdum uni ſaltim civitarĩ, 4 Ee com⸗ —— —— 8(222.) eommune illud cum provincia nomen remanſerit, nonnunquam, vero penitus exſtirpatum ſit. Sic Cethim frater Tarſi, primum lo- cum, quam inhabitavit Cethiman vocavit, deinde omnibus inſulis propinquis hoc nomen impoſitum fuĩt, Joſeph. loc. cit, hodie verò unica ſaltim exſtat urbs, in Cethima, ſ. uti hodie vocatur Cypro, hoc nomine nota, nempe Citium. Vel ſi cui volupe eſt Tarſis ita⸗ accipere, prout Luthero B. in verſione Germanica ſumere placuit-, cunc optimo jute,& hoc modo à nobis Tarſenſis ſalutari poterit. Ille enim vocabulum Taeſis ſem per ſumit, vel pro mari, vel pro loco maritimo. Sic Pſalmo LXXII. verſu 10. quando legitur in fonte- :22’D d Bs en Ita explicat. Die Konige am Meer und in den Inſeln werden Geſchenck bringen. Cum tamen-⸗ à verb o ad verbum ita ſonet: Reges Tarſis& Inſularum donum- reddent aut adducent: Item jeremiæ X. v. 9. hæc habentur ver- ba:12e a o e iterum ſequenti mo- do' transtulit: Silbern Blech bringet man auf dem Meer und Gold aus Uphas, In textu vero: argentum diductum vel expanſum.⸗ ex Tarſis adducitur& aurum ex Uphas,& hoc modo in aliis locis G ſemper vertit. Si igitur in hoc ſignificatu vocabulum- hoc adplicare vellemus,& hãc ratione Arato noſtro Tarſenſis nomen vendicare poſſemus. Quia item eſſet, ac ſi dicerem Aratus eſt vir, ex civitate maritimã originem aut ortum ducens, quod etiam revera eſſe, ſupra jam percepimus. Sed ſatis de loco patrio. §. 4. Quo tempore verò fooruerit, incertitudo Chronologo- rum idaccurate determinare non permittit. Plurimi eum circa O- lIympiadem CXXIV. aut CXXV.(quæ teſte Ricciolo in Almageſto novo pag. 30. anno ante natum Chriſtum 280. celebrata fuit) vixiſ- ſe ſtatuunt. Unus forſan eſt Franciſcus Junctinus, qui in catalogo doctorum virorum, quorum ad abſolvendum aſtrologiæ ſpeculum annotationes lucubrationesque adhibuerat, Aratum noſttum usque in annum /8s. ante natum Chriſtum removet. Verum obltat juncii- no unanĩmis ferme autorum conſenſus: cont. Suidam. I. c. vitam A- rati à Petavio editam, Ricciolum l. c. Tabulas Chronologicas abano- nymo gallicè editas,& ſuperioribus annis ab illuſtri viro ſub latino ſchemate, ab, orbe vondito tantum usque ad natum Chriſtum pro- curatas natss( 2J.44! Fenelant lud, el te, c09 Sda oh X Ne) Le.p. velo &malt bait R öehe cad cete inpt celeb 2dhe te, e cum tum Ma Hon mero/ du vet eun pto nius nere, .*9(223.) 9 ha curatas(hæ enim Aratum referunt ad A. M. 3775. ante N. C. 279. mndun P. J. 4425.) adde Max. Rev. Dn. D. Sagittarium, Patronum noſtrum ci loit 4 venerandum,in collegio publico MS. de hiſtoria literaria. Accedit& enäe V illud, eum ſub Antigono Macedoniæ Rege, filio Demetrii Poliorce- etra tæ, cognomento Gonata, qui uxorem habuit Philam, Seleuco S&e ⸗Ra allihi Straonica genitam, Vixiſſe atque æqualem fuiſſe Anagoræ Rhodii melepleclt,& Alexandri Ttoli; conf. Suidam. l. c. vitam Arati à Petavio editam lütsipett. Ic. p. 267.& à Leontio Mechanico deſcriptam Arati vitam: Illos 2 vetdidla vero dixiſſe circa Olymp. CXXIV. Chronologia teſtatur. gitur in ion§.5 Natus autem eſt patre Athenodoro(ſecundum Suidam l.c.) ’e Föngen& matre Lenodora(ſecundum Leontium Mechanicum). Frattes ha⸗ Cumtama buit Myrem, Calondam, Athenodorum, de quibus hactenus notatu wem donun dignum quippiam invenite non potuimus. Quantum autem condu- tabentu cat ä teneris ſtatimn imbui bonis literis, vel hoc Arati exemplum do- ſequeni me cere poterit. In Grammatica enim audivit Menecratem Epheſinum, Neer undGh in philoſophia verò Menedemum& Timonem, viros tunc temporis el expani— celeberrimos, Horum ductui certè debet, quod ſequentia ſecula Sin alis wt ad hoc&c ſi quæ futura ſunt tempora in continua nominis celebrita- 1 vocabulun. te, eum detulerint. arſerſefann 8.6. In eo conveniunt ferme omnes, Poetam fuiſſe, eumque Aanwekre, cum primis comparandum. Sic Ovidius lib. 1. Amor. eleg. XV. Ara- ddelmmesen tum noſttum Sophocli conjunxit: b Nulla Sophocleo venit jactum corburno- d(tndogd. Cum s0 le& Luna ſemper Amtus erit. ſemomd Maximus Tyrius Selm. XIV, p.m 42 interprete Coſmo Paccio eum in ah Homero æqualem facit. Poetem alium ex Helicone vocemus gloria Ho⸗ wui) h mero 2ece ahnan, infer⁊oren, foculum præſens fic ineuſ antem: zin caig Qui prirni gladio= hominum ſtruxere nefandos 1 Nh(ann Priwii& aratoris roſerunt viſcem muri. gie pealn Quo elogio, nullumalium inteſligit, quam Aratum noſtrum cum hi oſttumuon Verſus ex ipſius phænomenis deſumti ſint. Teſtatur idem Suidas l.c. dihi us eum vocans rQτνναεν carminis heroici ſcriptorem, in cujus ſcri⸗ 17 lnnm pro appareat&⁷εν˙. iuune/ude zmulatio Homerica. Imò Pli- ſoſobleim nius lib. ep. 6, non dubitat hunc cum Homero& Virgilio compo⸗ lrikum go. nere, dum officium ſcriptoris ponderat. Primum ego, inquit, Mcium ie Se3. ——— b X(224.) ſiuad Scriptoric exiſtimo, ut titulum ſuum legat, atq identidem interroget ſe, ln quid cæperit ſcribere; Sciatqe i materiæ immortur, non eſſe longum; ben 1 longi ſtmum, ſi aliquid accerſit atque attmhit. Videgs quot verſibus Ho- lcceh merus, quot Virgilius arma, hic Fnez, Achillis ille, deſcribat, brevis quæm nmen aterq est, quia facit quod inſtituit. Vides ut Aratus minutiſſima cbn etiam ſidera conſectetur& colligat, modum namen ſervat, non enim ex- detis! curſus hic ejus, ſed opus ipſum eſt. Callimachus epigrammate quodam Aata in eum ſcripto teſtatur, Aratum æmulatum tuiſſe Heſiodum: ratus HT³ο⁵eςάασνhωἀσάσαη ‿& ⸗& TO G100 Duſ BEadmy. A M⁴. αrεν eusνι n mmui Tar irεar d oeus Amadkan Vaige n AeMah— mul Puœeis dęyrs r0ννονυνναικου ν. an⸗ Heſiodi hoc carmen G& modus, non Poenarae, 8 Poſtremum- ur Carminum Solenſis expreſit. Salpete ſubtilia Fe Dicta inexplic abilis germana vigiliæ. gher Hipparch. in lib. 1. ad Arati phænomena p. m. 172, Aa Arale Pdo, 49, T0 nus 8 T20*8, 8 3 c‿νες 7215 Ag) Aergias ο αάαν 3 pim rxεσπ Est enim ſimplex& conciſis hic Poenæ: tum vel mediocri re- to. rum intelligentia præditis cognitu facilis. Avienus nil niſi ingenium Aen & numeros ejus laudat: nati Que rurſum ingenio numerisque Solenſibus iden nltim Juppiter efferri melius dedit- Theri Numeros ſolos auctor carminis ad Colleam vel Jovium commen- moi dat: 3 Voſf Nuͤnc tria miremur texentem fain Platonem Suda Aut Arti numeros, aut picta Manæthonis aſim. aud Sic etiam nil aliud quam diſertum casmen ĩpſi adſeribit Firmicus lib. 3. c. 5. Exſecurus eſt etiam horum numerum ſiderum, græcè Amtus ſeit Poen diſertiſſimus&c, Anf §. 7. Sic virtus poſt funera laudatur. Nec eam crede mihi in- lu,, columen oderunt. Antigonus enim, cum literarum ſtudioſus eſſet, Agrn præſertimque poeticæ deditus, dedit operam, ut cum alios complu- ate, res apud ſe eruditos haberet homines. tum imprimis Aratum. Hic haac. igitur miutmzu 3, ele heu dot derſhug ſorla m 2 ninu iſn 5 noh enm. amate quoda odum. 2. dmt pius mmm ve malinnine ilnisigeniim den rium onmee nbit Fimin graui iu credemiti udioſäseſt los cunht fatu- 3 1 jgiuu (226.) 8 igitur ad Regem cum veniſſet, atque& in alio genere doctrinæ& in poetica maximeè ſeſe illi probaſſet ĩpſiusmet hortatu regis, ad ſcri- benda phænomena animum adjecit: cum ab eodem Eudoxi librum accepiſſet, qui Enoptrum, ſive ſpeculum inſcribitur: rogante ut-, quæ in eo libro prosd oratione ſcripta eſſent, verſibus redderentur: ac ſimul dicente: 2u⁴ον εμρνν. e. glorioſionem eo facto reddi- deris Eudoxum, ſi ab eo tradita carminibus exprimas. conf. vitam à Patavio editam. Vel ſi Hipparchol. c. p. 73. credimus, magis A- ratus reſpexit ad Eudoxi librum, qui phænomena inſcriptus fuit-" Duo ſunt inquit, de phænomenis libri, qui Eudoxo tribuuntur: pene in omnibus conſentientes invicem, præter pauciſima quedam. Horum al- ter inſcripeus eſt ſpeculum, alter phænomena, Ad bunc poſtremum opus ſuum Anatus exegit. Addunt quidam hanc fabulam, cum Arato apud Antigonum vixiſſe Nicandrum Colophonium,& illum fuiſſe profeſ- ſione medicum, hunc vero Aſtrologum. Huic, in arte medica mi- nus perĩto, demandaſſe regem ut Theriaca& Alexipharmaca conſcri- beret: illi, Aſtronomiæ ignaro, phænomena detulifſe;& hinc ambo aberraſſe. Habet hæc fabula aliquid veri& falſi. Falſum eſt, cum Arato floruiſſe Nicandrum: Nam Antigonus, quo cum fuit Aratus, primo ac ſecundoptolomæo regnante vixit. Nicander vero ſub quin- to. Et Suidas Tom, II, p. m, 22 9. in voce N'Xa⁴˙ν. Nicander NXenophanis filius Colophonius vel ut alii tmadunt ftolus. Item& gum- maticus,& poei& medicus, qui fuit temporibus Atali junioris, id eſt nltimi, illius Galatarum victoris, quem Romani eerteruut. Scripſit Theriaca, id eſt, de venenatis beſtiis, Alexipbarmaca i. e. remedia con- ima venena ſeu propulſundorum venenorum remedia. Cont. Ger. Joan, Voſſium de hiſt. græcis lib. 4. c 14. p. m. 473. ubi eundem ex hoc Suidæ loco ad Olymp. CI.X. refert. Verum autem illud habet-, quod Aratus in pluribus aberraverit. Ciceroni quidem, cui etiam Barthius credere videtur animadverſ. l. 47. c. 18. p. 2222. penitus ſub- ſcribere non poſſum, qui lib.. de Oratore prodit. Si conſtat intes dottos hominem ignarum Aſtrologiæ ornatiſimis atque optimis verſt bus, Amtum de cœlo ſtellisque Aixiſſe. Si de rebus ruſticis bominem 45 agro remotiſimum, Nicandrum Colophonium, poetica quadam facul- mte non ruftica ſcriphiſſe præclare Gc. Mitari neceſſum habemus hunc locum cum Ludovico Vive ad 4agini de Civit. DEl lib. F VI (226.) M VI. c. 23, qui eloquentiæ Ciceronianæ hoc tribuſt aliud enim mihi perſvadet Hipparchus lib'1. ad phænom p. m. 172. 116⁵16 e9 98 evde ri Abrn r5 Aed⁴πν πτπσ aνꝓumοwνπενννν οον ard- eey, gudoxus autem ad eandempin quam Amtus incabai: apparen- tium tmitationem multo majorem aſum ac peritiam contulit. Hinc etiam Aratum excuſat Hipparchus l. c. Sed non eft fortaſſe, quod Amtum accuſamus, ſi quid ei errori⸗ oblatum ſit, quippe qui Eudoxi commenzarium ſecutus, non obſeratione propria fretus, phænomena conſcripſit. Sed illi potius caſtigatione digni ſunt, qui mathbemalico dignam de iis judicanai peritiam Profeſt, in iuidem aumen abermnt. Quamyvis idem lib. 1. c. 4. p.„8. Arato proprios errores adſcti⸗ at: Nunc ea demonſtmbimus in quibus wm bermrunt iidem amboſ Eu- doxus& Anatus) quam qui illis ſubſcripſerunt: e quibus eſt Attalus, quibus ea deinceps adjiciemus, quæ privatim ab uno quoque peccanæ funt. Ex quibus colligitur, eum quidem aliquid auſum fuiſſe in- Aſtrologicis, non tamen ubique rem tetigiſſe, cum deſtitutus fuerit experientia propria. Præter hæc verò quod in Poeſi excelluit-, atque aliquam aſtrorum habuit notitiam, etiam in Medicina fuiſſe, clarum, teſtantur ejus ſcripta infra adducenda, niſi quis dicere vellet, eum etiam in medicinà ſaltim alios fuiſſe imitatum, ut in. Aſtrologia Eudoxum. Interim conſulatur Paſchalis Gallus, quj in bibliotheca Medicâ ſeu catalogo illorum, qui ex profeſſo artem., medicam illuſtrarunt, eum ponere non dubitavit, pag. 33. edit, Daſil. 1590, 5 s. Quicunque tandem fuerit, certi ſumus ex hactenus didis, eum dignum a nobis eæſtimari, qui cum Rege erudito viveret. Ve- rum A rduus dvr, 4] zadg Avr 57 49mer dicit Suidas in voce Ar S,& cum ipſo Habitavit& apud eum obiit. Pomponi- us Mela de ſitu orhis I. 1. c. 13.& Iſaacus Voſſius e vita Arati inedi- ta tradunt, quod juxta Pompejopolin in patvo tumulo monumen. tum hujus Arati viſatur, in quod jacta ſaxa diſſiliunt. Addunt., tum Voſſius l. c.tum Lud. Vives l. c. ad Auguſtini C. D. incertum qua de cauſa, ſc. jacta ſaxa diſſiliant. Sed cauſam tibi dabo ſi poſtu⸗ latis meis ſatisfeceris& primo formam externam, ſeu ſtructuram, ſepulchri Aratei mihi delineatam dederis,& dein determinaveris, quz- 6 liumhna 1 5) aa nerhui ha cnuh, ha 2 fir aſ, a 5 ppe qui Hu etu, phemmn zui mathenan umen dma ertores ali idem ambb bus eſt Am quozue jan uſom fulſet deſtituuslte oeſi exctli- ledicinait iſi quis cir witatum N ali Gallij qj dickeoatem, p hadendet, ovivelèt. h licit Suiun t. Poun, ita Atatiit lo mohur t. Adöut 2. D. inet dabo ſpolh u fructun, germiünaren o ———— (2⁴7.) 14 qualia& quanta fuerint ſaxa in illud projecta. Cur prius poſtu- jem, ex eo dignoſces, quod ſæpè maxima oſſa aliaque diſſiliant, ſi ſubjetus fuerit vel culter, vel gladius vel ſecuris aliqua. Quid ſi ĩgitur& hic in ſepulchro Arateo vel certo in loco, vel undique pro. tuberantiæ fuiſſent, in quas ex certà ſtatione ſaxa projecta diſſilire- neceſſum habebant? Poſtetius autem à me fuĩt poſtulatum, quia- fierĩ potuĩt, ut cauſa hujus effectus non tam in ſepulchri protuberen- cits, quam in ſaxis projectis, quætenda ſit. Ignati autem hujus cauſæ ſepulchro adſcripſerunt, quod forſan cuivis alii objecto, vi re- ſiſtendi prædito, attribui poſſet. In has cogitationes me deducunt ſaxa quædam circa jenam noſtram obvia, quæ interdum adæquant, interdum excedunt nucum majorum magnitudinem. Hæc in ſinu loco nuclei gerunt aliquid halinitri& in objectum vĩ reſiſtendi præ- ditum projecta(quæ quĩidem ego tentavi) ſtatim diſſiliunt. 8i L. B. de re incetta certiora ſuccurrunt, ut ea beneyole nobis commu. nicet, rogamus, CApPuT II. SCRETIS ARATI Ulta quidem Aratum noſtrum, quorum Autores mentionem aciunt, ingenioſo calamo conſcrĩpſiſſe, ſcimus. Sed ea- Lolurima, injuria temporis hominumque incuria perdita ho⸗ die deſideramus. Suidas loc. cit. Arateorum librorum catalogum contexuit, nobisque ſequentem in modum exhibuit. Amtus in- quiens compeſuit Smnos in Pana, ſondophoros i.«. pPacem ferentes, Ludos ſeu jocos, Aftrologian& Aſtrotheſiam, commodam Pharmaco- rum theriacorum compoſitionem. Antbropegoniam i. e. bominum or- tum. Epithyticum in Tbeopropum, ſeu carmen pemtto ſacrificio ſcri- ptum, in Antigonum, Ethopæias, Epiſtolas, Epigrammdre in Philam Antipatri filiam Antigoni verò uxorem; Epicedium Cleombroti, Epi- ſtolas onatione ſolutz, correctionem Odyſſéa, cujus ultimi inter alia vi- ta à petavio edita quoque in uranologia pag. 269. meminit: Amatus Odyſeam correxit Fenendatio quædam illius nomine Amtea dicitur, velut, driſtarchea, driſtopbanea. Set aai porro, plura adhuc ab Ka— re 6 Las8.) M eoſſcripta: Epicedium nempè ĩin Myrin fratrem, Seythicum& alia- quædam minuta, ĩtem poemata de Homero& Iliade, de oiſibus& medicis facultatibus, de oſtentis. Quibus Marcus Hopperus in vi- ta Arati adjecit librum de moribus& Geſnerus in bibliocheca uni- verſali p. 68. Anatomen, ut& Paſchalis Gallus. l. c. Quia verò ho- rum neque Suidas neque ali mentionem taciunt, forſan ſingulares libri non ſunt, ſed iſtum potius qui de moribus inſcribitur eſſe Epi- thyticum in Theopropum, vel Epiſtolas vel aliam ex ſupra addu- ctis. Hunc vero nem pe Anatomen, illi de oſſibus ac medicis facul- tatibus inſertum credimus. Epiſtolas Arati quod attinet, Apollo- nĩus Cepheus libro octavo de falſa hiſtoria, negat eſſe Arati genui- nas, ut& quæ Euripidis nomine circumteruntur, ſed Sabirii Pollo- nis, quonĩam verò hoc excepto omnes& fide digniſſimĩ Arati ger- manas eſſe teſtantur, aſſertio illa rejicitur, in vita per Petavium edita P. 271. Achilles Tatius quoque in Iſagoge in phænomena c. 15. de Planetis p. m. 175. ſcribit. Atatum præter phænomena ſcripfiſſe Canonem, in illis egiſſe de ſtellis apparentibus, de quibus inter o- mnes convenit,&ν e νν σφηe Poee ain, KAuo1, 15„ m‿ 0y no*gεε—- oyo, douοe nn, Ag l‿ερ Sοia Louασέ ds kuuiαs au- Sdν Ʒ³εέ 75)oε᷑α. In libro vero quem canonem inſcripſit, de iis a- gens, concentu quodam& harmonia tempomtos eſſe motus illerum aſ= ſerit. S. 2, Cæterum ex his memoratis libris unicus iſte de Aſtris, ſeu qui de Phænomenis inſcribiĩtur,& ab Hipparchol. ſ. c. 7. nomine rvvaᷣα̈ν coortuum nomine inſignitur, adhuc exſtat, reli- quos omnes edax vetuſtas maligno dente, vel penĩtus devoravit-, vel ita arroſit, ut pauca verba vel lineolæ ab autoribus paſſim cĩtatæ hodie ſuperfint. Apparentium autem ſeu phænomenorum ratio- nem ſic expoſuit, ut immotam primò ſphæram; poſt eandem ſeſe convesentem aſpiceret. Initio itaque à ſphæra conſiſtente facto, de axe, polo& iis ſideribus, quæ arctici circuli ambitu clauduntur-, ſermonem inſtituit: cujusmodi ſunt, Urſa, Draco,& quæ ab cingu- lo ad pedes Cephei pertinent: tum de iis, quæ arcticum inter,& Zo- diacum collocata videntur. Verum converſam poſtea contempla- tus eandem ſphæram, ortuum ac ſimul orientium& occidentium e- natrationem iniit ab oriente cancro, culminante ariete& occidente caprĩ⸗ K— aptico ia Ro⸗ otdine occid ſa de cetet tente aver inci Nonl Ali cha dani pla Atq. rum tern tur! don an nſp rum mer min lib, ſtiemn de,deoſidat Hoppensini Wioteear .Qüianer. orſan ſnging tiditu dht ex ſupta dlh ac medicisee, Ktine, zni èſſeAtati n dSabitii hu- limi Aratig betaviumtit omenac, h.h mena deiplit quibus inse nOri ſrds zui ſeniſh dut muuu ilnu usſe deälls olCunGme uc esſan dt us deroui’ palſinimm nenotum lir eandenb ſente acoſ clauduntiL, qur abcun minren 8”- ea conter —* — xccidentiumÜe ezaailm capi 229.) M Orſus autem ab exortu cancri cum eoque ſimul orien⸗ tia& occidentia ex adverſo ſidera perſecutus; deinceps eundem- ordinem non tenuit, ſed variis modis uſus eſt; ut èregione interdum occidentia primum, poſt ſimul orientia deſcriberet: in aliis vicever- inciperet, iis contrarium occaſum facientia ſubji⸗ ſa, Acoorientibusi ceret. Et hæc ipſa Phænomena fata ſua experta ſunt, quod occur- huic operi, quodtamen rentes hinc inde lacunæ docent; imo multi, a veritate alienum eſt, initium denegarunt,& ſequentemin modum incipien es, illud prælo ſubjecerunt- 1 01OO 1. 2 Aes rè 2Nvc A N 0es Ha quidem nibilominus multæ,& dibi aliæ poſita, Nonnulli hoc modo protulerant.%/ AyxX³ Eeln e9d H.ν ˙ε, 41 Aε Qμ‿ Goeæylnv JLatπει Im elo» Anclide boſpitum ſacrum germen; 2ge tu mi hi Cæleſtem attingas ad ſemiuam mena vide in ſæpius Alii ĩterum aliter. Plura ſine capite edita Phœno 1 citata vita à Petavio edita p. 272 hæc tamen merito rejiciuntur, quia pattim pugnantia habent, pattim à ſtylo Arati abhorrent; In exem- plaribus vero quam plurimis reperitur initium& quidem hoc: En Alds 2eX⁴εεαερα⁷ S Neni] dpòges Eε Ab Jove auſpicemur, quem nunquann viri ſinimus Atque ſic etiam Arati interpretes ordiuntur, ut Ciĩcero; A Jove Muſa- rum primordia--Avienus: Curminis inceptor mibi Jupiter; Auſpior erms.& Cæſar Germanicus A9 Jove principium magno deuxit Ama- 2: Probabile igitur videtur& ipſum Aratum phœnomenis ſuis im- tium hoc dedifſe, Per Jovem alii h.J. intelligunt cœlum zalii æthera: alii ſolem: alii ad fabuloſum illum Jovem reterunt. Ad verum Deum seſpexiſſe perſvaſum habemus, nontam ob veterem poetarum alio⸗ rumque ſapientum conſvetudinem, quam ex ipſo contextu& argu⸗ mento propoſito. Sapientes priſcos in omnibus actis initium à nu- f. Barth. adverſ. capricorno. mine ſumſiſſe, paſſim evolventibus obvium erit. Cont. Barti Iib.. c. 15. p. 34 Imo Orpheus tempus omre Jovi tribuit, his verdis: zZedðs doE. Zeds iora. Aues q' ex 2d zνuſa, Jupiter initium, Jupiter medium, ab Joe omnis facta- 821 3 Se Ff 3 N(:30.) 38 Sed cum id hoc ſenſu ab omnibus factum non ſit, magis placet ſen⸗ tentiam noſtram firmare ex ipſo contextu, quĩ nec cœlum, nec æthe- ra, nec ſolum, nec aliud quĩd his ſimile admittit. Nam hujus(ſc. jo- vis)genus ſumus: item ipſe ſigna in cælo frmayit, ſiden aiſpertitus, quæ Protecto non niſi vero DEO tribui poſſunt; Congruit quoque argu- mento, quod Aratus tractat, cum animus eĩ ſit de viſibilibus cœxli Corporibus agere, hinc maxime conveniens eſt, ab omnium rerum opifice ac Domino ordiri. Et idcĩrco commode ac decenter de DEO locutus laudatur à Paulo Act. 17. V. 28. ⁴s Ag) mes rν ααἀ‿ι duds nuinr eigiaο. 18 vYag u v ruey. Sicut& quidam veſtmtium Poetarum dixerunt. Nam bujus progenies etiam ſumus. Idem principium phænomenon paraphraſi concinna expriĩmit vir-⸗ Apoſtolicarum virtutum inter omnes patres maximè compos Gre- gorius Thaumaturgus in Panegyrico Chariſterio Origenis. Poſt Paulum principium ejusdem laudat& Fulgentius ad Monimum., lib. 3. c. 8. Barthĩus quoque I. c. idem æſtumnat: A„ri phænomenon initinm totum ejus ſcriproris opusculum nobiliiaſſe videtur, cum de Deo loquatur divinitus, neque quicquam melius Poſſit expectari ab bomiue Verimtis cœleſtis ignaro. Non tantum autem inĩtium hujus ſerĩpti, ſed& integrum opus ſuos habuit admitatores. Nam qua occaſione labor hic ab Arato ſuſceptus fuerit, quemque tum in re ĩpſa, tum in carmine reſ pe- xerit imitando, nolumus iterum repetere, cum ſupra ſam quædam., de his dixerimus. Dionyſius, qui Metathemenus appellatus tuit, princiꝑio quidem ſtudioſus admodum omnigenis ſe poematis ad. dixerat. Amtum namen carius amplettabatur, quem& imitari ſauz= gebat teferente Diogene Laertio in Zenone p. m. 457. Togatorum, doGiſſimus Varro non ab alio quam ab hoe poetã coronam aſtricam poſcendam dicit in Satyra„νέισ οπ‿νιτέν Et Theophilactus Arch. Bulgariæ epiſtola L.XXI. Ptolomæo componit 9 Ha-e- Haxie’ Ee0ae d Ney 518 B3Ae,& Aeam. Quid verò ſit illud, quad eruditos in hujus ſcripti admirationem traxerit, refert Hipparchus lib. i. c. 1. ad phænomena p. m. 172. 1 7g raν οτνεναey Xa‿νàν mslas nyd zuis Xey³εεεαςι mM†wνανν& uuarc D92“ ol 70„ Trunrte rꝰν inεεενο τρονν⁷σπνέν ꝙ‧ς U duο*‿ς Aeyeε,ς, Nam ppeticus eper s dlaa e uun necat ujulee iheniuza uoqleag — ilidilldusca V b 6 omniom an ventet de Da0 mitg rd 1 iut I qun etian ſum exprimit 5 compos C tigenis. n d Mopinum tti yhemmean ur, cun u kari ab Lnià- integrurcyu or hi ab Arto aamire epe. a enquedall appälansiü. ſe pomais imimiſw „ JTogalolllk inam alun Theophiih onit 1aah ſit Illuch ja ert Hippuds 1 eune Aà 1 nun. Nun Tnun V m (23.) MA leyor iir, quæ dicuntur, neſcis quam fidem& authoritatem conciliat, ac propemodum omnes, qui poeiam hunc commennriis ſuis iluſtnarunt, iis, qui ab eo ſunt dicta, conſentiunt. §. 3. Commentatorum& interpretum Arati funt multi, ut non temeré, dicente Barthio loc. cit. poſt Homerum aliquod poemation plures interpretes ex ipſa Orcheſtra meruerit, quos enumerare lon- Bum ſibi eſſe teſtatur Hieronymus in l. Tit, c. 1. In Uranologio Dion, Petavi p. 267. habetur Catalogus græco latinus ſoriptorum, qui Aratum commentariis ſuis illuſtrarunt, quem P. Victorinus pri- mum ex bibliotheca Vaticana edidiſſe videtur. Ut Attalus Rho- dius, cui Hipparchus ad Arati phænomena minime favebat, ceu ex pluribus locis, quæ ſimul fragmenta Attali exhibere poſſunt, patet-. Lib. 1. c. 1. p. m. 172. quidem ſcribit 2 mo rs AGdn Oauvo&εεινο εσ νι axloyss ovyn,A. Emussu, vi doxe, uyrey duſos ua dᷣs ßts X ergi a‿dν ιννινee Ado—or. Atque Anati quidem pbænomenæ cum alii complures interpre- mti ſunt, tum ille ipſe, qui ætate noſtm vixit, Mathematicus(Attalum hunc eſſe communiter arbitrantur) ↄmniæm viderur accumtiſſimò, di- iigentiſſmeque ſcripfie. Statim tamen ſubdit.*ε⁵οένι ⁹σ νϑ ms eiSdis, 9) 2 o2d!d is e ανν˙* Aeary xeds 1A Dauvdtra N„5 ueva ANeas, umis Oe Anu, ,&Aey 3 vep sᷣ& eis, ‿μ α ⁴&,eνον dovt xryeννμμεον. Quam obrem cum in plerisque& præcipuis Amtum cernerem ab appuarentibus, cujus- modi etiam re ipſa contingunt, abermre& in iudem pene omnibas er- roribus non ſolum reliquis, ſed etiam Atialum ipſum eſſe verſatum c. Et hinc ſæpe ubi Aratum aberraſſe obſervavit, eum excuſat, Atta- lum vere nunc caſtigatione dignum judicat p. m. 775, nune Arato aberranti in omnibus fere aſſentiri dicit p. 178. cum id ipſe fatea- tur in operis proqœmiĩo: οςn& Aedrs QXov ikams dnna- s» mi 2uusJaure” 90. juan 69) rHy eiοαν aors, mis ν CTDauve- nerνois tuaενν τ⸗νᷣ αe uu⁷οννν 1g) ni dn rs peyte vε⁵ Aα⁴μάοοκ. Propterea nos Amti librum ad Te mißſimus e- wendatum A nobis, una cum illius interpretvrione, adeò ut& appa rentiis conſenmnea,& cum Poetaæ narmtionst congruentia fingulaf fa- ctrs⸗ (232.) Mℳ. ceremus. Atiſtarchi duao Grammaticus& Samius, qui terram cre- didit moveri, ſolo immoto; Appollonii duo Grammaticus& Geo- metra, ob conicam ſcientiam à ſuæ ætatis hominibus nuncupatus co. gnomento magnus. Antigonus Grammaticus. Ageſianax. Ari- ſtylli duo Geometræ. major& minor. Ariſtophanes. Alexander EÆ- tolus; Alexander Epheſius, qui etiam carmen de rebus cœæleſtibus & terrarum ſitu ſcripſit. Boethius. Geminus cujus pererudita Iſago- ge complectitur doctrinam ſphæticam. Diodotus. Didymus Cnidius & Laborioſus. Erathoſtenes, cui inventio duplicationis cubi ad- ſcribitur. Eværeti duo. Callimachus Cytenæus. Calliſtratus Te- nedius. Crates. Heliodorus Stoicus. Hermippi duo. Hĩpparchus Bi- thynus, Aſtrologorum ſuo tempore princeps, Parmeniſus Gram- maticus. Pyrrhus. Magneſius. Sminthes. Thales. Timotheus. Nume- nius Grammaticus. Parmenides. Zeno. Achilles Tatius, qui reliquit librum de ſphæra, cuius pars videtur commentarius in Aratum,& editus eſt à Petro Victorio e bibliotheca Medicea,& poſtea latine redditus a Dionyſio Petavio. Neæ defuerunt, qui latinis numeris eum tranſcribere glorioſum rati ſunt. In eo numero ponit Barthius adverſ. lib. X. c. 21. p. 498. M. Tullium Ciceronem, C. Cæſarem, ut puto, Germanicum Cæſarem, O. Auguſti Nepotem, Ovidium& Ru- fum Avienum De Cicerone Hieronymus in. Tit. c. 1. Amrus quem Cicero in latinum tranſtulit ſermonem& Firmicus lib. 8. c. 5. Lati- ne vero(ſc. executus eſt) Cæſar& Decus eloquentiæ Tullius; C. Cæſar, qui de Aſtris græcò ſcripſit referente Plinio in lib 1. ubi inin- diculo autorum, quos ſecutus eſt libro decimo octavo, id ſcribit: conf. Voſſium de ſcientiis mathematicis p. 169.& Aratum latine carmine, reddidit, docente Julio Firmico loc. cit.& Suida in-, TAdi 1a. De Germanico Cæſare inter eruditos lis eſt, Voſſius l.c. p. x69.& in opere de poetis latinis, ut& Rutgerſius va- rĩis lection.l. z. c.9. per Cæſarem Germanicum iatelligunt Domitia- num, quibus tamen Barthius l.c. rationibus non contemnendis con- tradicit: Nulla enim mtio eſt, inquit, Lactantium ſcriptorom ſane e- gregium, Domitianum Germanici nomine cenſere voluiſſe; qui barba- væ grudilitztis principem nunquam nm glorioſo nomine appellaſſet, cu- jus adeo inpiſu memoria fuit, ut mſum ſit vocabulum ex monumenti, Twæperenhastum videbantur. Jam qui Lact antium eriuſſe dicere re⸗, plans — uſwy nue ei le maui aſi all ultin etauali venerin ſuivv cipian bland ſuam. Oricii SFAot gmen nopo verſus aad lit Germ⸗ eh. ponde abſolu vl noch nont Lad vetli mnib inom in hoc 5 N düteran nticds Ar⸗ duncapän gelann. Alexmiak bus cqlld, rerudta li Vymsnn lonis ccdi u Callittaru Bippatchuh neniſus Oi 1 theus. Nuu. 88) qdi reliqu 1 in Atatum! poſtas lin latinis nanai ponit Banto C. Cæſater! Osiciumälr C, LAntuan b. oh r ntu Ila 0 aldruding. avo, id laidt Aratun em A Sikih nuditoshh Rutgetfut gunt Dori- emnendher- ptyrem ſaut 2;, zd u yellſſtia 1 morunens duattui, Ni — X 233.) M.³ planæ ſeponendus erit, nulla enim perſvaſione vincet Pe en a Qie ei Gem eeseeener um fuiſſe. At delicium illud generis bumani, le maxima inter omnes Romanos Heroes Pei Juvenis, nomen illud nulla (niß filii unius, que huc anncn non pertinet) maculd tememtum, ſervavit ad ultimam rerum mortalium memoriam, ut Germanico nominato, nulla ætas alium, quam iſtum unquam intellexerit, licet plurimi eo ambitionis venerint, ut titulum nobiliſſmæ néſtræ naætionis aliis præpoſitum uſurpare ſcbi voluerint. Qui amen cum vitz eorum expinit. Nec eſt, quod ex- cipiant, Germanicum non eſſe quia Auguſtum patrem vocet. Nam. blandiri voluit eo nomine otho fere ſeni, cui debebat adoptionem. ſuam. Cæterum Germanicum excellentem Poetam fuĩſſe, teſtatus eſt Ovidius primo faſtorum p. m. 2. Pagina judicium docti ſubitun moyetur Pyincipis, ut Clario miſſa legendo Deν Scimus& ad noſtras cum ſe tulit impetus artes Ingenii currant flumina quanta tui. Si licet,& fas eſt, vates rege vatis habenas: Auſpicio felix totus ut annug eat: Svetonius tribuĩt Germanico ingenium in utroque Eloquentiæ doctrinæg genere præcellens. Nihil ergo tutius, quam ut Germanicum Auguſti nopotem legere nos ſciamus, cum placide fluentes& aureolos illos verſus legimus: Quomodo etiam claris verbis citat Hieronymus inI. ad Titum cap. I. Amtus quem Cicero in latinum tmnſtulit ſermovem& Germanicus(æſar,& nuper Ayienus,& multi quos enumetare perlongum est. Quo etiam facit, quod Priſcianus lib. VII. Gram.& in libro de ponderibus Cæſaris nomine citat hoc poema; nunquam Domitianum abſoluts eo nomine cenſiturus. Item cum Domitiani ſcripta citantur, non alio quam Domitiani nomine citantur, ut à Priſciano eodem Ora- tĩo ejus in ſenatu pro ſe lib. VI. Grammat. Scripſiſſe verꝰ Germanicus non tantum verſus videtur, ſed enarrationem etiam ipſam: nam quæ Lactantius nomine ejus Princiĩpis citat, in commentariis ſunt, non in- verſibus. Licet non negemus, multa alienà manu intruſa eſſe, ut o- mnibus fere talibus ſcriptoribus, qui poetis enarrandis uſuĩ ſunt, cum in omnium manibus tuerint, Monachi autem exſcriptores, vel maxime in hoc genere curioſi fuerint, ſuarumque Gloſſarum munes& munifi- ci, Nihilominus Barthius lib. 1, c. 15. p. 35. non adverſatur viris doctis Gg Po⸗ “(⸗234.) M. botuiĩſſe ſuſpiciones oriti non tantum de Domitiano, ſed& Julio Cæſa⸗ re, dum ſcribit: Sic ſuſpicari non fi ineptum de quinto etiam interprete, vel& ſexto, ſiquidem ſubolet doctis etiam Domitianum bic ingenium ex- ercuiſſfe, Quod Ovidium attinet, referente Batthio loc. cit. p. 498. du⸗ os ejus verſus citat probus in Georgica, nec conſtat, an multi alii ſupet fint. Nec a nobis tacendus eſt Feſtus Rufus Avienus, qui docente Luitprando Ticinenſi Diacono& poſtea Cremonenſi Epiſcopo p. 497. ſub Theodoſio imperatore floruit& ſinotis D. Laurent. Ramirez. dee Prado Conſil. Regii fides habenda eſt, fnit Hiſpanus civis Eborenſis, obiit vir Catholicus,& ſepultus eſt, præſente Majoriano Toletano Ar- chi: Epiſcopo, in æde S. Leucadiæ. Quanta ſit hujus viti Poeſis, colli- Bes ex verbis Barthii adverſ. lib. 44. c. 3. p. 191.& lib. 46. c. 16, p. 2158. Alultz non am bona quam oprima, vel& optimis meliom nobi⸗ ſuppedi- nul poemata Ruſi Apieni, ſcriptoris luculentiſſimi, Poetæ vero adeò excel- genti ſpiritu, ut nonnunquam ſeſè ipſum vix videatur capere. Librum de Kellis Flaviano viro doctiſſimo inſcripſit, nec abs re neque à palato Flaviani alienum. Is namque ſiderum obſervator prædicere credeba- tut futura teſte Sozomeno Il. 7. Hiſt. Eccleſ c. 21. Per librum vero de Stellis intelligi Arati phænomena, quæ ipſe in latinum ſermonem trans- fudit, forſan dubium eſſe non poteſt, cum Ariſtoteli aliisque ſolenne- kuerit Daedee ſtellas vocare, Cinnam quoque Arateorum Phæno- menorum interpretem olim extitiſſe, ſuſpicari cogimur ex ejusdem poe- aæx epigrammate: Hec tibi Amteis multum invigilana lueernis 1 Carmina, quis igneis novimus ætherios, Aevris in aridulo malvæ deſcripta libello, 4 DPrufiacäà vexi munena naviculaä.. Sane non ſcribit, ſecundum laudatum Barthium lib. IV. adverſar. c. 20. p. 197. de Arato, quem Romæ venalem utic fuiſſe certum eſt, cum prin- eĩpibus Poetis ſemper fuerit accenſitus, Græco loquitur Cinna, ſed de- ſua interptetatione latina, quam peregre veniens amico pro munuſcu⸗ lo attulerit. §8. 4. Quantum portò Atati nõſtri autoritas apud viros eruditos tum hujus tum ſuperioris feculi valuerit, teſtantur iteratæ illæ editiones, vel cum vel ſine interpretibus ac commentatoribus. Nam in folio pro diere Grace absque verſione cum Commentario Baſileæ 1535. ememne 4— 4 om⸗ ☛ 1 — nmer lis exM cyli und larisbh detum ecumal dis der tem cu nyli latinis Hoppe eadem winib ules mat. Dion Tu 2 conm fagogt demi chatt ditum c4 p lid.2. (teter Jo, Eis Grid. R cun tos ll ſolus praja Xo, uen jadliri⸗ bayia läbth, detiam inena lit ingnun oc. Cit,. an mallialiln— us guiuen Epiſcopo ng ent. Ramite Scipis Ebara no Toletam Sviti Doelis al 46, c. 6,pBh om nobis ſuyn edero aded en dere. Libkun! e neque d pal rædicete cuuii Vdrom vente nſermonemtnw alisqpe ſqenno Arateorun Tleno⸗ axeseabeppor. advetſainh um eſt cumall rCinna ſeliè o pro munule Jettoserudis e ile eciioh’ amin lono b ijen eull rhh C. ————— .— 1— z.) ℳ Comment. C. Juli Hygini Venetiis: iterum Coloniz cum comments- . riis ex Morelli recognitione 1§69.& item Baſileæ 1535., Cura Jacobi Mi- cylli una cum Hygino, Palæphato, Fulgentio Pplaciade, Germanico Cæ- ſaris phænomenorum fragmento,& Proclo de Sphæra. In IV. per]. Val- derum Græcè cum commentariis TheonisAlexandrini philoſophi, uns cum aliis, ltem Græcè& Latinè unà cum Procli de Sphæra, Cleome- dis de mundo& Dionyſii Afri de deſcriptione Orbis Antw. 1553, I- tem cum ſola procli Sphæra in formã, ut dicunt, octava Græcè cum Dio- nyſii Geographia& procli Sphæra adjectis ad verbum converſionibus latinis& aliquot annotaciunculis Ceporini Baſileæ 1561. pet Marcum Hopperum, item per Ioachimum perionium Græcè cum Ciceronis in⸗ eadem interpretatione it. Vitgilii, Germanici Cæſaris, Rufi Avienĩ car- minibus, iis quæ à Cicerone converſa interciderunt reſpondentibus, plures interpretes conjunetim edidit Hlugo Grotius ſub tit: Syntag⸗ mat. Arateorum ex officina Plantin A, 1600. Huc quoque reterri debet Dionyſii Petavii Aurelianenſis S. J. Uranologion ſive ſyſtema vario- rum autorum qui de Sphæra ac ſideribus eorumque motibus Græce commentati ſunt, inter quos etiam Geminus,& Achilles Tatius, qui l- ſagogen ad Arati Phænomana conſcripſerunt, ut& Hipparchus qui ĩti- dem libros tres ad Aratum reliquit: Ex editione Lutet. Pariſ. 1630. Bo- chartus quoque in Hierozoico Scholiaſten quendam Arati, nondum e- ditum laudat in parte priori lib. II. c. 13. pag. 189. lin. 49. ĩtem. lib. III. c. 4. p. 754- lin. 45. it lib. III. c, 19, p. 826, lin. 35.& in parte poſter. lib. 2. c. 13. p. 213. edit. Francof, 4 §. 5. In extollendo tamen Arato nimium exceſſit Albumaſar qul (referente Jo. Pico Mirandulan. lib. 8. in Aſtrolog. c. 5. p. m. 443. S- Jo. Franc. Pico Mirandula de rerum prænotione lib. 5. c. 11. p. 388.) in omnibus rationes dogmatum Aſtrologiæ redditurum ſe profitebatur. & cum venit ad imagines aliam non attulit rationem, quam quod Ara- tus illa ĩta deſcripſit; aiore⁹ α* Quaſi vero Aratus& primus& ſolus eſſet aſteriſmorum ſeu imaginum inventor& delineator, cum ſu- pra jam notaverimus, eum ſi non omnia tamen pleraque debere Eudo- xo, quĩi ſecundum Ciceronem lib. 2. de divinat. ſchinis filius, Cni- dius, Platonis auditor, geometia, Medicus, legum lator& in Aſtrologiæ, judicio doctiſimorum hominum facilè Princepr. Hunc primò exhibuiſ- ſe quidam putant ſtellas ad certas figuras ſeu imagines teductas; quod 4 1 G8 2 con⸗ G*36.) concelſerim, ſt intelligitur hoc modo, quod is primus uno vdlumines. deſcripſerit aſteriſmos ab aliis ante ipſum jam formatos. Et profectò tempus primum definite quo primi aſteriſmi cælo repoſiti fuerint, facile non eſt. Hoc certum eſt in libro Hiob nominari Oriona, Arcturum, Hyades atque Pplejades,& multarum aliarum conſtellationum nomina- apud Homerum atque Heſiodum vetultiſſimos Poetas occurrete. Pro- babile igitur videtur antiquiſſimis temporibus ccæpiſſe fictionem ima- ginum cœleſtium ſeu aſteriſmorum,& ſi quid ſpecialius dicendum, ſe- culo Mythico ſeu fabuloſo. Cuinam verò genti primas defetre debea- mus adhuc dubium eſt, an Sgyptiis, qui primi omnium feruntut tam- ccæli quam terræ eſſe dimenſores? An Chaldæis qui ſcientiam Alſtrono- micam Belo ſe debere perhibent? An græcis partim ſapientibus, partim Diis, partim Heroibus? Certe Æſchylus Poeta tragicus in Prometheo inducit hunc talia dicentem: Oux„„ Ydp ab is 2u pεματ uue G0, dru³ deis ⸗ gun a ο Oees Seauor A drr yvauns 1 A E ⁊εααονσαο ſe⸗ 72 ϑνοαμἀeꝓs ι AS Hεν EDea rd 5 7⁸ dvoelrs⸗ Vais. Nullum enim ipſis hyemis erat ſignum, Neque floridi veris, neque frugiferæ Thatis conſtans. Sed temere quidvis Faciebant, donec ipſis Ortus ego Aſtrorum oſtenderem& occaſus captu haud facile.: Huic autoritati accedit Servius in Eclogam. VII. Virgilii: prometheus, inquit, Aſſyriis primus Aſtrologiam indicavit: quam reſidens in monte altiſſimo Caucaſo, nimia cura& ſollicitudine deprehenderat. Hic au- tem mons poſitus circa Aſſyrios vicinus eſt pene ſideribus, unde etiam majora aſtra demonitrat,& diligenter eorum ortus occaſusque ſignifi- cat, Sophocles autem Palamedi illud ipſum imputat: 3 Ehert Ka,*Sau 8 T, ESDIu N Ar ulree 1 reeHas. Oſtendit& explicuit i9nota prius,— tque invenit Aſtrorum menſums& converfiones. Vilhelmo Schickardo in Aftroſcopio p. m. 20. veriſimile videtur, quod duplexhominum genusnomina ſtellis indiderit(I.in mediterraneis lo- cis undm . Rhh üldein d ona Ardunn 5 tionumnoh occuneie,. ee fcionen, us dicendud,. as defetredäte m ferünum jentiam Alln ientibus,hn Lin brom — ln. 8 ini nuraue reſidensnunt nddetat, iin bus, undein calusque eh’ „, ericell,gu’ ecitenaneiil C 7) M cis agricolæ, quod ruſtica ſupellex, ſcilicet uttumque plauſtrum cum auriga& equis produnt, item ſpica tritica,& villicorum animalia, ut- capella, Tautus, Aries, ambo canes&c. ſatis arguunt.(2.) In maritimis nautæ: ut ex Ceto, Navi, piſcibusque apparet; Quod olim quoque cog tavit Achilles Tatius in Iſagoge ad Arati phænomena c. 39. p. 164. *„2. 3 7—2 0„ 3 b 2 aε Qπσσ μἀναιαιτμᷣ᷑:αμe rlò 7) 8b48u c de᷑ra] oi yeuειμνκ e e ¹— yauriXlao n Za ³ ν᷑πς. E S̊ raνιαα τοQέν 0ν doεν εμιτν τονν Xau⁴⁵ b- 13 X A' rS er)5 don&εέιρμνν. Olim verò iftorum ſcientia ma- gnißebat ab iis, qui agricultumm velrem auticam exercerent. Nam ex ortibus& occaſibus illorum navigandi, ac vindemiæ colligendæ tempus ob⸗ ſervabant. Tandem verò erudui tem omnem pertecerunt& in fox- mam redegerunt. Sed fruſtra fotte inquirimus in determinatam ori- ginem, cum apud diverfas gentes plures eĩdem operam dare potue- rint. Quo etiam reſpexit Achilles Tatius loc. cit ſub finem cap.?. S9 Nr d 05,0„ Ur Agmuy no durlo duge Jva, heco 1eon: Lnxi yd edo A9ᷣ⁴νxα, S= van X 5uM.? Odex„ Aαιεννοανιες u)Sv b Odex A ⅜ν☛☚ rd ν+⁶*ν ecοοεi a ard raf aeos d» X) Araνν nενε Taf. Nibhil mirum tandem 2h hominibus theoriam(i. e. contemplariy an ſtientiam) inrentann eſſe. Omni⸗ etenim anima immormlis ex cœlo pro- felta,& in cœlum ſchi natun cognatum reßßiciens, omnia quibus aſſpet 23 contemplatur,& in jocum trabitur, ad quem reditum ſuum feſtinar. .5. Cauſas ſi quis quærit, quæ variarum nationum homines mo⸗ verunt, ut ſtellis hæc vel illa imponerent nomina, tunc torte ſuppedita- re poterimus mathematicam, phyſicam& hiſtoricam. Mathematicam habebis, f cogitaveris, illos teſpexiſſe ſimilitudinem& manifeſtas figu. ras; hinc corona, triangulum, quadratum, crux,&c. Phyſicam eſſe puto, quod vana erfvaſione quidam eò perducti, ut crederent ſtellas Exas non tantum in corpus hominis, ſed ipſum eStiam animumn vires quasdamn exercere& exerere poſſe; hinc quia forte ad exortum illarum ſtellarum, quæ hodie ſub Leonis aſteriſmo exhibentur, nati quidam fortes vel generoſi evaſere, complexui illi nomen Leonis impoſuerunt, & ſic de reliquis. Tandem ab hiſtoria quis non multos ex adulatione ſtellas peculiari ornafie nomine, ceu id accidiſſe ſcribunt de Berenices coma: Berenices enim uxor ptolomæi Evergetis vovit, ſi maritus ex Aſia victor rediret, detonſutam ſibi crimen& Ve- G8'3 nexls aberrabit, ſi dixerit ——— (238.) ⁰A netis in templo appenſuram, quod cum præſtitiſſet,& poſtridiè nots apparuiſſet, Canon Mathematicus, ut ſolaretur Regem, oſtendit crinem inter ſidera collatum. Conter Catullum quoque in carmine de coma Bernices, Nec deerunt, qui hacratione heroum facta immortalitatis libro inſerere non dubitarunt, cum ſub Lunæ regione, nil inveniatur, quod non tempori, omnium rerum edaci ſubjectum ſit. Tandem quo- que& poſteros hæc omnia ad virtutes excitare poſſe credebant, ſi illa- rum exempla quotidie intuerentur. Vel etiam addere lubet jam ſæpè ci- tatum Achillem Tatium I. c. c. 39. p. 16 4. EMme 3 rAu rAd,dua 2„, 3 7„ ¹ L 5„, 2 2ero Tis A/ois d SerJfda dgdανν pds rS Gia,d, na kd,ug, ey . 2, 7 8„ △ 4 7 8 ₰ 1* 7 gu Ard⁵μν A du r 6 ys Aeaxir us e rau æ0αρνμσν Græci porrò vocabula iſta de inſignibus heroibus tmuſtulerunt, ut compre- bendi& agnoſci facilius poſſent. Etenim ſi certis appellationibus carerent, magnam fiudioſis earum rerum perturbationem afferrent. 1 — §. 6. Cum igitur tot fuerint nationes, quæ ſua contulerunt ſym⸗ bola atque tot extiterunt fines, quos in impoſitione aſteriſmorum re- ſpexerunt; mirum non eſt, illos non fuiſſe ubique eosdem. Siĩc enim Achilles Tatius loc. cit, p. m. 163. ſeq. J³ z Ln eele Ju 37. vn uneds, I/ aa:,de s,a 2r Aydeide 15iy Sp Sexng- PeNalar y 43 rovocir a raraνd aᷣαιεέσνακννννναεενονον aes Pd Sur ds t,ss, u ee⸗ Negs εαις 69) Qiαννο. ¹0 9 C„ De Popis oeen Haàε 4, 22 Sudα rauν νεον ε‿εμννein dSe ri ray Aiputur aea, dns 2. nar is voauε νροεε: ³a„‿μηαισι¶ĩ¶p S Aonm Bn enPeu, i 2n24 Wiuade, 2JAXor d) Svu ν ειιμ⁴μ: ³αμ A* rj rν edeiash. Præter hæc omnia ſciendum eit, neque Cepbeum, neque Caſſiope jam, neque Andromedam in cælo eſſe revena, Eſt enim ridiculum arbitiari, ante iſta cœlum aſterifmis caruiſſe. Nam ſiellæ perpetuo etiam ante Perſeum,& Orionem, extiterunt. Ob id penes varias nationes diverſa quoque repe- riuntur nomina ſtellarum. In Æhbyptiaca Sphæn neque Dnaco in cenſum nominaque ſiderum venit: neque Ilrſæ, neque Cepheus, ſed aliæ ſunt ſi- mulacrorum formæ nominaque illis indim: ina neque in Chaldeæorum A- ftrologia. Conf. Schickardum loc. cit. p. 25. ſeqq. de Græcorum Lati- norumque Aſteriſmis. Quos Arabes habeant aſteriſmos, joſephus Scaliger in notis in Spæhgam barbaricam Manilii pag. 440, oſten- „ 3.., dit: — 8* ——ᷣ— dütüäme ohenchchnn amine ectn immonaäi ilinyenint, lLandemg, käan,ih det imleyi aih azih I 96 eTlahn h um, ut ein nibus daren ntulermſd geriſcnonmts n, Scein p, Mhhal mu Jhhaaſ 2 1, Guy ast, Ch ucs ga dui niba 1u Dahah ma rA In ua hyrjamyu mvi, ne3u 6 P 6 Vſan 1 pudqu")- 2co in I, Nalis juu haldeoyunt corom Lal 08, ſalephes* 66 ole oi. ——=—————y— —— — A(:39.) ℳ dit; Humanam enim effigiem referre illis religio eſt, omnes fere cœ⸗- leſtes imagines ridiculis monſtris interpolarunt. Aquarius ipſis e mulus clitellatus cum duobus doliis. Gemini duo pavones. Vir- go manipulus ſpicarum. Centaurus, urſus equo commiſſus. He- niochus mulus item clitellatus fteno juxta appoſito extra aſteriſmum⸗ cum ſtellis ſuis, quæ tamen nullæ ſunt in freno Heniochi Germani- ci. Ophiuchus eſt Ciconia aut Grus. Ingeniculatus Camelus cum inſtrato ſuo. Sagittarius phatætra ſola. Caſſiopeja canis in ſelĩ- quaſtro; Andromeda Phoca, aut vitulus marinus. Cepheus canis, Bootes figura quam ſcripto exprimere non poſſum. Denique dum humanam effigiem rejiciunt, humanum intellectum abdicarunt. Quomodo enim humana ſigna a ferinis diſtingvunt, ſi nulla apud IHos humana ſunt, quomodo manum Bootæ deſignabunt, ſi beſtias pro homine picta, aut figura, quæ omnino beſtia non eſt, in map- pa manum non habet? Sed illi profitentur, ſe nolle Chriſtianorum & Græcorum imagines ſequi. Noſtri verò artifices, qui Græcos ſeqvuntur, ut velle videntur, quantum ab illis imprudentes diſce- dunt? De Lyra ſuperius demonſtratur a nobis, quantum eos fugi- at ratio. Neque nego, quædam propter commoditatem melius mu- tari, ut feciſſe ſe profitetur Ptolomæus in aſteriſmis Hipparchi. Hie locum habet, quoniam diſtantiæ ſtellarum accuratius obſetvatæ ſunt, ut proximè fecit vir nobiliſſimus Tycho Brahe Danus, cujas obſer- vationes veterum conatus caſtigant in multis: Conf. etiam in pagi- nam ſequentem, ubi partes quorundam mutationis in aſteriſmis factas annotavit. §.. Ex his huc usque addudis patet nihil ominus in quibusdam convenire: Sed fuerunt alii, qui neſcio quorum more, antiquis aſteri- ſmis remotis novos cœlo repoſuerunt. Primi forſan ſunt Cabbaliſtæ, qui indignum putantes cœlorum maſeſtate animalium aliarumque rerum imagines à gentilibus illis illatas, diutius ibi tolerare, eas cœlitus deje- cerunt, ſubſtitutis illarum laca characteribus Alphabeti hebræi. Nec ſine ullo prætextu. Cum ipſæ 5. literæ cœlum appellatione libri inſignire Vi. Eg. I videantur. Eſa. XXXIV, 4 complicabuntur ficut liber cæli, imo etiam lite- rarum ilius libri mentionem faciant Pſ 19, 5. I omnen terram exiit unea torum dec, Hanc appellationem poſtea retinuetunt ex Hebrais& Alas 8 (240.) ℳ Arabibus multi, additis tamen ſemper novis figmentis; ex Græcis, Ori genes. Ex Latinis veteribus, Ambtoſius, Damaſcenus, Albertus M E recentioribus Mirandulanus Comes quæſt. 74. H. C. Agrippa oceuft philoſ. l.44. p. 336. C. Lazarus Banillus Italus de his compjurima profert ſuper verba illa Luc. X, 20. Robertus Fluddus alias de Fluctibus aſſer⸗ tor fratrum roſeæ crucis apol. ed. Lugd. Bat. 6*, Guilielmus poſtellus in tractatu, cuĩ tit. etzira ſeqq ſcribit: Si aixero me vidiſſe in cælo in ipſis lingvæ S. charadteribur, ab Eſia primum publice expoſitis, ea omnia, quæ ſunt in rerum natunz conſtitum„ut vidi non explicite, ſed implicite, D27 ul- lus mihi crediderit, tzamen teſtis Deus& ejus Cbriſtus, qui non mentior. Ul- eimus qui hanc cramben orbi erudito ĩterum propoſuit, eſt Jjacobus Gaf- farellus Ludovici XIII. Reg. Theologi à conſiliis& Eleemoſinarii Di- vique Aumelii perpetui commendatoris, in libro Gallico, cui tit. Curio- ſitez inoyes, Curioſitates inauditæ de ſculptura Talismannica perſarum Horoſcopo patriarcharum& lectura ſtellarum cap. XlI. p. 257. feꝗq edit. lat. 1678. arbitrans, nihil periculi ex ea manere ſi doceatur varios ſtella- rum poſitus, hebraicorum characterum diverſitatem referre, atque ut il- n ſeparati& juncti ſuas habent ſigniticationes, ita ſtellas ſolas, ut alis junctas, ſua nobis pandere myſteria; ſed potius per hanc dogrinam mi⸗ tabilia Dei confitmari, cum ex ea manifeſtum fiat ſtellas non fruſtta la 08 ordines& poſitus tam exacte ſervare. Hanc ſuam ſententiam ſuper- ſtruĩt locis Scripturæ 5, ſupra citatis, additis adhuc aliis Gen. l, 1. quæ verba ĩta explicat: In principio creavit Deus characterem terræ& cha- racterem cœli.& Gen. I, 4. ſub finem cap. duas exhibet tabulas quarum altera hemiſphærium boreale characterum cœleſtium, una cum i pſo al- phabeto ccœleſti, altera vero hemĩſphærium auſtrale continet. Hos jam exhibitos characteres qui legere poteſt, ĩs ſibi certo promittere poterit non ſolum futurotum, ſed etiam omnium, quæ ad Philophiam perti- nent, cognitionem. Ita enim Fludd. quĩbus hujusmodi linguæ& ſcri- pturæ arcana characterumque additorum cognitio à Deo conceſſa eſt is etiam datum erit, veras rerum natutas, mutationes, alterationes& proprietates ſiderum, omnesque alias operationes& executiones, ocu- ls quaſt illuminatis legere& legendo intelligere. Ne vero quis in jectione huzus libri erret, Gaffarellus quas dam ex Rabinis notas ac re- gulas præſcribit. Primo ſciendum eſſe inꝗuit, ſtellas e quibus hi cha- asGeres conſtant, certo ordine à Deo eſſe diſpoſitas, quanquam primo 1 1⸗ rnaütum mbiæl euum pi dom elt tationes borum ſcexg ne aute nll, ſ larum! futuro⸗ lttera q deveid ptote⸗ lioner in yoc magni landast quam calm. Regnu ptorat diſting illis ye dentei erunt, ptotx c ddondim qasdhe histiib &GEadis, Adenull gipba ca duimate SluGidwale Amuspleln kin cebii ea omnia, uplicite, unn nan meminl etlacodoo. eemoſtarül b V pturæ extrema caudæ urſæ majoris, caput reliquarum eſt, cum in muta- V (241.)* intuitu mita in iis confuſio appareat.(a.) Quamvis ſtellæ octavæ ſ phœ- ræ fixæ ſint, non tamen easdem literas ſemper conficiunt, ſed pleræque earum pro diverſo ſc. Planetarum aſpectu literas variant.(3.) Reſpicien- dum eſt ante omnia ad ſtellas novas& cometas, quod maximas eæ mu- tationes portendant,& ſuo poſitu novas literas in cœlo efficiant ac ver- borum ſenſus alterent, haud aliter ac cum noſtris vocabulis fieri ſolet; ſic ex. gr. vox Gallica ame anĩma, ſi f. addas erĩt ſæme, fama, interjectio- ne autem 7. efficiet ⸗-me atma: vel voci latinæ anus, ſi addas m. erit ma- nus, ſi interjicias n. efficiet annus&c.(4.) Inprimis tatio habenda eſt ſtel⸗ larum verticalium: quæ enim alicui regno impendent, eventus eidem. futuros prænuntiant. Quemadmodum autem in omni ſcripturæ genere litera quædam velut cardinalis extat, quæ in declinatione& conjugatio- co, coitiC, ne verborum& nominum locum non mutat; ita in lectione hujus ſcrĩi- nica berlanr P ay ſengal tione imperĩiorum hæc ſtella velut radicalis obſervata fuerit. Porro cum tut varioslel in vocabulis cœleſtibus& parvæ& magnæ literæ, id eſt, ſtellæ diverſæ eree,atquedi magnitudinis occurrant, ĩd propterea fit, ut quæ in voce maxime no⸗ (ols u tanda, facta per literas majuſculas diſtinctione, accuratius obſerventur, cdoStinand quam Anagrammatiſtæ in aliis vocabulis non negligunt e g. vox Galli. snon futall ca Em PEREur imperator continet vocem PERE patrem;item ROyauil E entenim. Regnum vocem ROME Romam.(5.) Requiritur etiam, ut quis ſtellas is Gen(hqle tem tette&ciè-. tadds quanh unacuniglod tinet. oim omittent nl lophian a liſinguedi eo conceltch alterations ecutiones oc- vero qui nisnotsactk anquamn ni — pro ratione cœli partium Orient. Occident. Merid. Septent. diligenter diſtingvere meminerit: Ita ſi quis bona vel mala alicujus regni, ex ſtellis illis verticalibus, aut non longe remotis præſcire velit, bona ab Occi- dente in Orientem, mala à Septentrione in occidentem ei legenda⸗ erunt, Si vero quis quærat ab illis Alphabetariis, an omnibus hæc ſcri- pturæ cœleſtis myſteria pateant, modo ante notata obſervaverint, re- ſponſum feret: piis tantum hæc ſacra aperta eſſe, quibus Cabala omnes- que ejus partes gematria, notaricon& temurah cognitæ ſunt, cum ſine⸗ his tribus vix ab ullo intelligi poſſint. Affert ꝗq. cap cit. Gaffarellus ali- quot ſpecimina hujus lectionis& prædictionĩs ex Rabb. Chomer, quo- rum primum Græciam concernit, alterum vero Turcarum regnum, cujus mutatio vel potius excidium ſecundum Gaffarelli calculum incidere debebat in annum 1656. hactenus tamen eventu adhuc catuit. §. 8. De his hactenus enarratis quid ſentiendum ſit, quilibet æquus rerum æſtimator facile perſpicit; ſcilicet ruinoſa eſſe cuncta, quæ areno- a Es 42) ſis ſuperſtruuntur fundamentis. Quacunque enĩim tatione conſideres Alphabetum hoc, obſervabis, illud uti vel dictis ſcripturæ male expli- catis, vel Patrum verbis ſiniſtre applicatis, vel Rabbinorum quorundam fabulis inſulſis. His plane rejectis, paucis oſtendimus nil ſalutis ſuper- eſſe neque in ſcripturæ neque in Paerum dictis. Locum Eſaiæ enim quod attinet, is ita ſcribit: Liqzeſcet univerſus exercitus cæli, complicabuntur cœli ficue liber& univerſus exercitus eorum decidet: Sicut decidit folium de vies. Übi nemo non vidit ſimilitudinem non arguere identitatem: deſumta eſt hæc locutio ex veteri more, quo libri non compingebantur in folia, ſed inſtar rotularum convolvebantur in cylindrum ſeu ligne- am axem& poſtea dicebantut volumina. Habent enim tota volumina aliquam cœlorum imaginem, quia ſicut axem illum ligneum, qui in me- dio voluminis eſt, plures ipſius membranæ ſeu ſpitæ altera ſuper alte- ram ambiunt: ita hanc terram, quæ medium hujus univerſi axem tenet, plures cœleſtes otbes, alter ſuper alterum collocati orbiculariter clau- Aunt. Ratio autem ob quam Vates ceœrlum libro complicato comparat, hæc tedditur ab Aria Montano: Adſctibebant gentiles ſtellis tatum, cu- jus vis nec vitari, nec impediri ullo pacto poſſet. Hane perſvaſionem vanam kore, exieu manifeſto Vates his verbis prædicit, interitu nimirum ae ſtrage nationum omnium promiſcua, cujus ſpectaculum doceat, ni- hil aſtra efficere, nihil poſſe citra Dei voluntatem& conſilium,& per- inde eſſe pictas cœl figuras ĩis omnibus, quibus divina imminet ira,, atque liber ſ. volumen, multis exaratum literis, involutum tamen& complicatum, quibus nullus legentibus hoc pacto eſſe poſſet uſus. Al- terum locum Pſal. 19., quod concernit, nihil minus ex eo probari poteſt, quam Alphabetum aliquod: linea enim non reſpondet literæ, ſed ut aliĩ tecte volunt filo, amuſſi ſ. ſtructuræ ad amuſſim factæ, adeò ut verborum ſenſus ſit hic: in extremis quibusque terræ partibus conſpicitur illa fa- brica corporum cœleſtium, quaſi ad amuſſim facta, quæ eſt vice verbo- rum. Vel adhuc clarius: Coœrlum per curſum Solis& Lunæ& aliarum ſtellarum cunctis in toto terrarum orbe hominibus præſcribit ac præcĩ- pit, quæ de Deo debeant ſentire. Tertia ratio deſumta ex Gen. I. v. 1. judice Hottingero prolixo elencho haud digna videtur, cum primo in textunon legatur ia, ſed particula ia, quæ ſi cum vetbo activo con- ſtruĩtur nota accuſativi eſt. Dein ſi Gaffarelli explicatio vera eſſet, ſe- queretur ſenſum verborum Evæ hunc eſſe: Aaeeρνιν un gnums ſecbam- An e⸗ — . ſertu! el, alt umnuan indeag ſoidle lupteg Datuta tius. lonü tanqu⸗ Les, Ecl („OQaco maiad matut Brhi- nacdtete Patrua isade adnib erind katell confes 39 Me colo⸗ i co 16u, Chodo ſoit; Kame tatio Mart lib. mia, tarun iorecontn dote ma e tum quatunta nil ſeluts uh Plaie erincun i, conpliahun un Attilt fin nere ideniikgn compingeden dtum ſeu lge mtota volurn neum,quinn altera ſupen verſt axemtn ricularitercn licato conyn ſtellis aww ne perlyalnn arentunin ulum docea, onſiliom, 2 inainpinerja olufum tGen& ſgaſet l⸗ eo pedaigort, litere ſeutdi ded utebeu- nſpicituiti eelt vice tde Lune&alun ſcribitac pa aer Gen i cum plito bo aciwocc 6 ſſe 5 tio vetae ſrelie N43) ℳ Aerem viri febovab. Quattum quod attinet ex Gen. I. 4, fatendum eſt, aſtra à Deo data eſſe in ſigna. Sunt enim aſtra inprimis ſigna, urneud indicia omnipotentis creatoris, cujus inviſibilis Deitas ex- inde agnoſcitur, unde ccli dicuntur enarrare gloriam Dei Cteatoris ſuĩ Pſ.j.ſecundo ſunt ſigna εε‿εμα docent enim ſe agnoſcere unum ſupremum belli ducem, Creatorem. Tertio ſunt ſigna woyvas d uſu naturali vel ſupernaturali. Naturalis uſus vel communis eſt vel pro- prius. Supernaturalis vel iræ vel gratiæ. Naturalis uſus aſtorum in eo conſiſtit, quatenus ex eorum motu, oftu, oecaſu& aſpectihus variis tanquam ex cauſis veltanquam ex ſignĩs colliguntur eventus natura- les, Eclipſes Solis& Lunæ, tempeſtates&&c. Proprius uſus ſ. Ppoliticus ſ. Oeconomicus eſt, cum aſtrorum in ĩis, quæ adobeunda negotia civi- lia faciunt habetur ratio. Supernaturali uſu ſidera, ſiderumque paſſiones naturales, ſigna ſunt extraordinariorum& ſupernaturalium eventuum. Ex his omnibus tamen nondum ſequitur aſtra data eſie in ſigna vel cha- racteres, quorum vario poſitu varia vocabula conficiuntut. Denĩique patrum dicta nil roboris huĩc ſententiæ afferunt, cum ea pie ex Prophe=. tis ad excitandam in homĩnibus creatoris è creaturis inveſtigationem adhibusrint,& præterea in terminĩs ſimilitudinis ſubſiſtentes nullam exinde identitatem exſcuipſerint. Conf. Dn. Michaelem in notis ad Gaf- farellum not.oo. p. 449. ſeq. ubĩ totam ſuam tractationem diviſit in librĩ confectionem, inſpectionem& rejectionem. J. H. Hotting. Hexaem. p. 23. Mart. Schock. Phyſ. cœll. Diſp. XV. p. 406. ſeqq. Thomam Bangium, cœlo orientis Exercit. II. mom. 7. p. 77. ſeqq. §. 9. Poſt Cabbaliſtas illos Julii Schilleri Auguſtani, J. U. Docto- ris, conatus recenſendi ſunt, qui cœlum ſtellatum Chriſtianorum Anno 1627, edidit, Biblica nominalin locum profanorum ſubſtituit hac me- thodo, duodecim ſignis Zodiaci totidem Apoſtolorum nomina impo- ſuit; Aſtris Septentrionalibus nomina ex novo, meridionalibus è Te- ſtamento Veteri, Planetis denique e Teſtamentis utroque. Inſtituti ſuĩ rationem reddit in præfatione operis, adducitque pro ſe S. Juſtinum. Martyrem in oratione ad Antoninum Pium Imperatorem, Lactantium lib. 5. Divin. Inſtit. c. 20.& Iſidorum lib. 3. Origin. cap. de Aſtrono- mia, quĩ omnes deteſtantur gentiles, quod cœlo invexerint nomina fe- rarum, aut hominum ſceleſtilimorum, Reſpondet deinde objectioni- Hh 2 bus, A24 †.) ℳ. 4 bus, quæ contra ſe fieri poſſent, ei præſertim, quod abſurdum foret, ſiin poſterum diceretur, Sanctos ſe reſpicere in cœlo aſpectu trino, quadra- to, ſextili, ſicut dicitur de Planetis ac cœteris ſtellis. Sed ſi vel maximè pietatem laudere vellem, non tamen illa cum prudentia Aſtrognoſticà fuit conjuncta, dum veteribus aſteriſmis penitus ſublatis non eandem ſtellarum ſervavit diſpoſitionem. Prout id videre eſt ex inſpectione Aſteriſmorum æri inciſorum, quos ad imitationem, Uranometriæ Jo- hannis Bayeri ⸗xhibuit. Catalogum Aſteriſmorum Schillerianorum vide apud P. Caſp. Schottum in curſu Mathemat. p. 658.& ſeq. Succes- ſere alii, quos etiam Ethniciſmus offendit; ſed auſu, ut mihi videtur, feliciori, Cœlum illud antiquorum ſtellatum expugnarunt. Huc referes Wrilh. Schickardum in Aſtroſcopio pag. m. 23 ubi id non tantum divinæ legi conforme eſſe, ſed& factu facillimum arbitratur, cum manente aſtrorum diſpoſitione prorſus edem, nomina ſaltim mutari debeant, Ad idem reſpexiſſe videntur Harsdorferus, Philippus Cæſius, aliique. Feliciſſimo tamen ſidere Excell. noſter Weigelius in globis ſuis perpe- tuis& correctis, qui nunc ſub manibus artificum ſudant, ſtabili fœde- re conjungit veteres Aſteriſmos cum inſignibus orbis imperantis, ut quĩs cum Aſtrognoſia ſimul artem Heraldicam addiſcere poſſit. Quod conjugium eò fitmius eſſe auguror, quo prudentius initum fuit. In- terim autem Aratea illa ſive veterum Aſteriſmi paſſim obtinuerunt, dum nunc hac, nunc alia prodiere forma. Ut nunc alios taceam, lubet ſaltim mentionem facere illorum, qui particularibus ſchematiſmis ſtellas do⸗ cere aggreſſi ſunt,& quod in tantæ dignitatis veſtigio ſummè mireris ipſi Cæſares: Nominatim Germanicus Auguſti per adoptionem nepos, de quo ſupra. Verum iĩmagines ejus, inquit Schickardus loc, cit. p. 43. quas nuper Hugo Grotius ex antiquiſſimo Mscrĩpto edidit, atque ærĩ elegantiſſime alioquin incidi curavit, adeò depravatæ ſunt, adeò(ut- ipſe fatetur) toto cœlo aberrant, ut nec Germanici genuinas eſſe cre- dant, quæ ab ĩpſius verſibus tantopere diſerepant; nec videam cur has ineptias non æternum abolere potius, quam magno ſumtu publicare maluerit, Vir cætera doctiſſimus. Et forſan ſunt illæ, quas Præſes poſſidet, (nam ipſum Grotii Syntagma Arateorum hactenus videre non licuit) ſub tit: Amtea feye figna cæleſtia, in quibus Aſtronsmicæ ſpeculationes ve- terum ad archetypa vetuſtiſſimi Amteorum Uæſaris Germanici Codicis 44. Aereis Formis expreſſa, artiftcioſe ob oculos ponuntur· A Jasobo de Sn. . 4 2uf —— näuninſ utfno ſen. edſrclnan Aaͤtosnſn is non enin ex inipedicn kanonetie hillerinonn , Rſeq.ui utwiti eikn unt. Huctn tantum dii cum manet nati debent ælſius, Jlit bis ſus pen t, Rbiliet npetantise epoſtt. Lu itum fi h- bainuerumhdn ean Lberlilin ilnis feles d. olurmebiteis dptionennepe, loc. Ch edidi, änet nnt, adeldb- nuinss eſtit videam eute mtu püblat —— preles ollt ete non liuiſ Heculatimeslt ni luuuith zzukd ſal — —— . 2 2450 culptore& pidtore celeberrimo ex Bibliotheca Academiæ Lugduno- Bata- pæ Amſtelodami apud Jobannem Janſönium Anno 2624, n fol. Hactenus ab omnibus ferme aſtumata fuit Ioh. Beyeri Rheinani JICti Hranome- tria, omnium Aſteriſmorum continens ſchemata novàâ methodo deli- neata& æreis laminis expreſſa, In ea tamen Schickardus loc. cit. p. 44. hoc deſiderat, quod imagines aſtris perperam circumpictæ,& pletum- que dextra ſiniſtris permutata ſint, unde plurima in earum denominatio- nibus confuſio eſt obotta. Nempè non ſuperficialiter tantum eas in- vertere debuiſſet, quales repræſentat averſa papyrus oleo perunctas, vel quodvis ſpeculum: ſed corporaliter, ut quæ in convexo globo dor- ſum ſpectantibus objiciunt, hic in cav deſcriptione faciem nobis ob- vertant. Sic aptius congrueret ſitus cum denominatione Ptolemaica & liber ampliori foret uſui. Ipſe Schickardus aſteriſmos ex hibuit pri- mo in cavis globis, dein in peculiari Aſtroſco pĩo, quod etiam deſcribit fub hoc titulo. Nota eſt quoque Excellentiſſimi Weigelii cura, quà ſtellas ſub aquilæ forma publicavit. In plurium manibus etiam eſt Ja- cobi Bartſchii planiſphærium ſtellatum ſeu vice globus cœleſtis in pla- no! delineatus. Nec ſine admiratoribus fuit labor nuperus alicujus Batavi A. van Lichtenburg ſub tit: Nieuwe Hemels Spiegel waer door den NHemel, aerde en zee dadelik lan afgemeten werden. Noyt geſien. Pro- diĩt Roterodami cum introductione quadam in Batavorum lingvacon- ſcrĩipta, Anno 1684.* ged hi hactenus recenſiti aliique jam formatas ſtellas variis tantũ mo- dis orbi Mathematico exhibuerunt. His autem noſtris temporibus Ma⸗ chematici etiam ſolliciti ſunt, quã ratione ſtellas informes ſucceſſive ad certas formas redigere poſſent. Sic ante hos novem annos Fdmundus Hallejus nobiliſſimus Angliæ Aſtronomus in catalogo ſuo ſtellarum⸗ Auſtralium dedit memoriæ perpetuæ ſervati ſub latebris quercus Caroli II. Magnæ Britanniæ tunc Monarchiæ, Robur Carolinum ad alterum, polum inter Argo navem, Piſcem volantem, Chameleonta& Centau- rum, duodecim ſtellis emicans. Simili modo Celeberrimus Hevelius Regi Poloniæ ſcutum Sobieſcianum cum circumjacentibus Aſteriſmis dedicævit Anno 1684: Stellarum magnitudines, longitudines& latitu- dines ab ipſo autore communicatas vide in actis eruditorum An. 1684. pag. 396. Dominus Weigelius quoque occaſione obſervationum Co- maticarum Anno 1650, prope triangulum, Pensr Awendhe ſtellis in⸗ Hh 3 for⸗ ————— — (246.) 8 formibus repletum offendit, in quo cum Cometa diu moraretur, neces. Vid. Fig. II. ſum habuit locum hunc ſæpius intueri. Cum autem ſtellæ ſemper gemi- næ atque geminæ apparuerint, non aliter ac puerorum ſcholarium con. geries ipſi videbatur, per quam Cometa ſive præceptor ſive inſpector tranſibat. Hinc dum obſervationes hæ altioribus meditationibus hu- jus viri de puerorum inſtitutionibus, ad veterum mentem formandis, anſam præbuerunt, aon immerito ſchola Weigeliana dicitur, cujus ja- nua eſt triangulum, tabulæ ſunt triangulum& circulus, in quibus o- mnia myſteria mathematica latent, reliquæ verò ſtellæ pueros exhibent, Olim Plato foribus Academiæ ſuæ inſcribi curaverat: 2ες ᷣνερα usεεπι ire: Quo omnes à ſuis lectionibus arcebat, qui non Geometria probè imbuti fuerant. Sed Weigelianæ ſcholæ foribus ſalva veritate inſcribi poterit: æds à εεινμινντ eigir quia hic ru- des divino matheſeos ſtudio initiantur, ut ad altiora quævis aptiores yia. Fig. W. reddantur. Dominus Gotefridus Kirch, Mathematicus Lipſienſis, anno 1684. gladios Electorales Saxonicos è ſtellis intormibus& in globo cœ- leſti adhuc incognitis formavit, ita, ut ſingulæ ſtellæ reſponderent ſin gulis litteris Sereniſſimi nominis OHANNIS GEORKRGII, Prout ĩd videte eſt in fig. 4. Idem ſub finem ejusdem anni Ppomum⸗ Fic. Fig. V. Imperiale in perpetuam memoriam Auguſtiſſimi LEOPOLDI pri- mmi Cæſaris, e ſtellis prope aquilam informiĩbus& in globum cœleſtem- adhuc non receptis ita diſpoſuit, ut literæ facratiſſimi nominis L.EO- „OLDltotidem ſtellis reſponderent. Et quid fiet, putas, futuris tem. Poribus, dum mundus in dies oculatior fit, pluresque detegit anteas non viſas ſtellas, has poſtea hominum ingenia in varias ſingent formas? Sic Cl. Dn. Georg. Chriſtoph Eimmartus, cujus nomen otbi aſtrono- mico jam innotuit per elegantes Eeclipſeos Solaris& Lunaris obſerva- tiones, cum Domiĩno Wurtzelbauero inſtitutas, curioſas planè, Pfæſi⸗ di, qui ſuperiori anno obſervationes Mercueiales in inſtructiſſimo No- ribergenſi obſetvatorio cum ipſo habuit, communicavit. Ex iſtis, bo- na illius pace, nune puhlics exhibemus obfervationes ſtellarum circum Vid, Fig. VI. Polarium, quas ſi iterata experimenta in poſterum quoque confirma⸗ bunt, plane jucundum nobis selinquent ſpectaculum, Id unum. lectori notandum eſſe putamus, omnia inverſo ſitu exhiberi& pe- riphetias vicri capacitatem indicare, quæ exacte diſeum Lunarem in- cludit.§. 10. —— — —: 2. (247. ℳℳ §. 10. Sed ſatis diu digreſſi fuimus. Licet ſic digtedi, fortaſſe atetut,he ſagadn nec injucundum, nec a ſcopo noſtro alienum erit. Eo enim nos deduxe- aieman, runt nimii admiratores Arateotum Setiptorum· Ab his nunc progredi- kreingein mur ad eorun dem vituperatores, qui vel ſcriptionem carpunt, vel res i. tioridann pſas ab eo malè tractatas ajunt. Prius facit Quintilianus, qui opuſculum , r hoc motu carere dicit, in quo non ſit perſona, nulla oratio, nullus affe- m fotmand— 1— 3 O duneutn ctus. Sed rectiſſime huĩc jam reſpon dit Barthiu sloc. cit..·.16 p. 34. dum jinqubess morbum eum paſſus videtur,quem alioquin diſſimulare non poteſt opti- doseedin me,& ipſi cum ſummis scriptoribus communis eſt; videlicet ut omnino eändn aliquid reprehendendum ſibi ſumat authoritati ſuæ ſtabiliendæ, ubi et- : s08s uhu iam opus non eſt. Quid enim? qui ſimpliciter docere phenomena& bat, quim quĩdem ſine omni ambĩtione volebat, an fabulam acturus erat, an can- lotibus ſali cicum aliquod deſaltaturus, aut magnificum aliquem Heroem tam- quia don paucis vetſibus enartan dis ab aſtris ipfis accerſiturus? Ego verò e- wvisapin jus gratia velmax me laudabile hoc poëma puto& omnibus ſeculis plenisinm commendatiſſimum fuiſſe; quod nimium ampulletur,& græca vanita- ein glebeer te fabulas inculcet, aut paratragœdietur, Et hac ſimplicitate tot ſum- andetenti motum virorum ſtudia meruit&c. poſterius intes alios fecit Hipparchus EORGI in libris ad Atati& Eudoxi phænomena, ut abetraiſe ipſi pag.7 S.viſus Ini dorun eſt, in Græciæ ſitu quem ejusmodi eſſe putavit, ut maxima dies eam mernn ad minĩmam rationem habeat, quam quinque habent ad tria(².) in- oncælelecl Dracone pag. 108. quodab utraque ſpiræ parte collocavit Urſas. Sunt umſa 13 enim utrinque non ſpita interjecta ſed cauda. Nam cum obverſæ ſint. dode. ac velut parallelæ Draconis cauda ambas inter in longum porrigitur, as luunsien at ſpita minorem Urſam amplexaturt, à majore ſubjungitur.(3.) De ln- Gelt eie geniculo p. 18t, dum dicit dextrum illius peder in medio capite Draco- ngentiue nis eſſe poſitum.(4.) De Ophiucho p. 183. cui talem ſitum tribuit, ut o- volbi Ktte culus Scorpii ac pectori rectus inſiſtat.(F.) De Urſa p.id4. ſub capiĩte ve. atis vüh 4 rð illius gemini: ſub medio Cancer eſt. At pedidus ſub ambobus Leo lane, l V clate fulget.(6-) De Auriga p. 185. fed ſemper Tautus pronior Auriga in udiſſmohi- occaſum deſcendendo pari aſcentu alioquin exortus.(7.) De Cepheo p. E ilibde 186. xqualis ei linea ab extrema tenditur cauda ad pedes ambos, quæ à larun cium pede ad pedem portigitur.(.) De Lyra p. 186. collocavit autem ante i⸗ ie confim gnotum ſimulactum.(9.) De Caſſiopea p. 187. non valde multa noctu ap· b lG Anume arens pleniluni Caſſiopea, non enim ipſam muliæ cerebræq; illuſtrant hibenià Rellæ.(10.) In Ariete p.188. quod ipſe per plenilunium ob ſtellarum patr Lunatem i vLita⸗ à 1 1o, X(248.). Vitatem non poſſet conſpici; quare ſitum illius partim ex iis ſtellæ quæ ſunt in Aſtromedæ zona; partim ex adjacente ĩpſi à Septentrione trian- gulo deſignandum eſſe(tr.) De Virgiliis p. 189. quas ſex tantummodo conſtare ſtellis dicit.(12.) In Cygno p. 190, verum is quidem obſcu- rus, alæ autem ejus aſperatæ ſunt. Stellis haud adeò magnis: neque- tamen imbellicis.(13.) p. 194. dum putat clavum inter& Cetum ſitas eſſe ſtellas nominis expertes. Has enim inter fluvium& clavum col- Iocari convenit(14.) de Centauro p. 197. quod Centaurum Scorpio ac Libræ ſubjicit.(15.) de Lacteocirculo p. 200. quod è circulis quatuor duo æquales ſint; reliqui duo haud paulo minores.(r6.) p. 201. de- ſtellis, quæ in utroque Tropico,& Æquinoctiali ſitæ ſunt Geminis& Heniocho; horum alter quidem prope eſt deſcendentem Boream. In eo vero utrumque caput Geminorum fertur: ibidemque genua ſunt- Heniochi.(17.) de Andromeda p. 20z. Andromeda mediam ſupra cubitum dextram reponit. Quæ quantum a veritate recedant, ex in- ſpectione globorum facile colligi poteſt. Sed nolumus diutius no- men Arati hiſce erroribus maculare, fecit quod potuit, ſcripſit quoc ſcivit. Et hæe ſunt, quæ de Arati vita, ſcriptis eorumque fautoribus atque vituperatoribus invenire pro tempore licuit, quibus bene- volus Lector hac vice contentus vi- vere velit, mer i ale, eptentitnete s ſer enkonan is quiten de magnis: ſa ter& Cammin m& clayun aurum cojis Lcitculsu (16.) p. un ſunt Genii tem Borean ue gendam. amediaſa rececun n mus diuiis h ii, ſcriptu que Hautni- quidus ber 9 Uel ladan IIHALIAd L,I,AJ, L4“ WYmwnramnn Tunint diaanaane 7 8 9 10 1 12 13 6 noda 3 4 6 Colour& Grey Control Chart a3ese Vellow HNed Magenta SGreya SGBlack Blue Cyan Green wme io