—————— * ET 9 gica, 724. ri ₰ IVRIS ſingula 6 ja, 2* tat Brandebur dotata, li 2 f1 , ₰ —„— f S — 4 ½— —&— 2 1 Nr* 3 44 21 5 6₰ 8 8 HEREDITARII i March Ira K. 1. C. ium C. imo cum e NHutoris CI. maté recognita, 1 5,ma 18 1n Veter J laſeptemu iin au ouincial IN PVBLICVM PRODI D. vxima omn — 3 3 8* — 3 —2) 4 rs 1 7,/ — „ — 2 EucKsuuadcldat, * 8 d 8 ₰ 49 3 3 8 *. 8 8 5 Studio& opera RAYGER. PROSTANT QVIDEM DVBLIGCA Anno MI. um l 1 Centuria Prima. Driuileg 90 — — A 0 4 8 2 2 O 92 — 22 Gladbecke, conſiliari A FRVNDEC Ac Indice rerum& materiarum vberr ARNOLDIDE & Aſſeſſoris Iudicii Pr viſa, fed nuncdem Nobilis in 7 — 2 O A 2 0 AO — A.NTEFEHAC DN — — 1 1 1 —— — — - “ — —— 8— 3.— eübidd tefuta — 1 dakuotita Aclemongn aaunpumeſ — — —— — - 3 3 8— 3— ILLVSTRIBVS. GENERO 818, MAGNIFEIGCIS, NOBILISSIMIS, AMPLIS. 51 MIS ET PRVDENTISSIMIS, ATQCVE INTEGERRIMIS EM PV uaſerit Sloria& auctoritas, id quod cumia propatulo&omnibus notum lit, acta agerem, ſi hic eſſem longior. Hoc ſane nemo in dubium facile vocauerit, veliue- rit inficias, quin optime ſuiis proſpiciant rebus& conſslant ii, qui liti futuræ ita viamm mumunt, vr antequam ea mo ueatur conſilium petant iuridicum, qua rati- one longe melius& felieius inſtruuntur& docentur, quis totius ſic negotii car⸗ do,& vbi premiſſis& anim aduerſis dubitandi& decidendi rationibus, pedẽ tan- dem figere oporteat, quam ſi a Collegio luridico vel Scabinatu nudas tantũ pe- rantinformat ones, quaruu& ipſarum ſua quidem laus& vſus, ita tamen vt conſilus merito cedant, primas tribuant& ſubudeant. Quis enim neſcit ‚ſœpiſſi- me vnius velplurium eiulmodi, ad petitionem& narrationem alterius partis conceptarum& mpetratarum informationum, q uaſi infallibili fiducia veicon- fidentia, innumeras moras& excitatas eſſe lites?& litigatores nihilominus cauſſa cecichſſe: qui luridico KReſpouſo adiuti, pro re nata, vel ſibi alite tem perare caque ſupertedere, vel eam melius& felicuus tractare, perſequi& exantlare potuiſ⸗ lent? Ea cum Kel ponſorum luris ſit dignitas, vtilitas& præſtantia, iniurius fue- —62 .“—— 8 rit, ne quid grauius dicam, qui Nobiliſſimo ICto Dom. loachim 6 M„ nſingero a b 4 1 Frundeck,&c. p. m. hac in parte vel quicquam detraxerit. Aliis præſtantuimo-. rum Crorum reſponſis, quæ apud me non in exiguo ſunt pretio, nibilderoga. ines tum, multo minus detractum volo, abſit hoc,& quidem longiſſime abſit. HNoc tamẽ de Mynſingeri Conſiliis adfirmare non dubito, ſiue perſpicuitatem, diſpo. litionẽ& ordinem, ſiue rerum& caſuum celebritatẽ& frequentiam ſpectes, paa ſim te habiturũ, aiεν νπνένiαρο pro nuntiare velis, quod non ſatis c6 mendare pollis. Hæc autem, vt perſe ſunt manifeſta,& extracontrouerſiam omnibus nota, ita mihi nunc incumbere puto, vt mei reddam tationem inſtiruti, quare videlicet huic operi manumadmouerim, idque ipſum vobis, Domini mei inſcripſerim, de- dicarim& conſecrarim. Adillud quod attinet, teſtor Oeum, me ſemper ob ocu- los habere,& in animo circumferre illud: SALvS PoPVvII ſuprema lex elto, &c. eaque de cauſſa mihi ſecundum D ꝝv à, nihil prius, nihil potius, nihil anti- quius eſſe, quamſi, annuente Deioptimi Maximi fauore& graria, ſub feliciſſums ſereniſſimi Electoris Dom. noſtriclementiſſimi auſpiciis, loco mihi conceſſo& concredito, pro virili publicũ aſſerere& promouere paſſim commodum. Huic rei me natum video, cui etiam, vbi Deo viſum fuerit, tandem immori graue mihi non erit. Nec enim habeo aliud, cui ſacra faciam, quam rei& ſaluti publicæ, q- non tantum in ſedendo pro tribunali audiendis, cognoſcẽdis& decidendis cauitä. ſis, dicendis ſententiis,& id genus aliis, huc facientibus& pertinentib. ſibi locum venqdicat, ſed requirit etiam corum ſtudium, laborem& induſtriam, qui vel pro- prias velaliorum lucubrationes in foro verſantibus apprime neceſſarias& vtiles, edendo, recognoſcendo, augendo, exornando& excolendo publici faciunt iu- ris, eaque ratione Remp. non parum iuuant. Id quod vt ego in libris& ſcriptis Domimi Mynſingeri p. m. mihi ſumere aulim, id non tantum ipſe Auctor, cum adhuc in viuis eſſet, a me fidem ei eam in rem dante, eſt ſtipulatus, ſed accedit et- iam heredum adſentus& petitio, ne prioribus dudum diſtractis exemplaribus Conſilis Domini Mynſingeri, multorum nouorum acceſſione nunc auctis diu- tius careat Reſp. In quibus quid hac editione præſtiterim, Lectorem animaduer- tere& fateri, quam ipſe recenſere malim,&c. 8 b NYVobis autem, Domini mei, nuncupare& conſcerare hunc librum viſum fuit, quia ſub veſtro patrocinio, fauore& beneuolentia, quam mihi, quoàd vixe- ro, quibuſuis honeſtis rationibus& modis ommbus conciliare ſemper ſatagam à maleuolorum morlibus tutum me fore certus ſum,& non neſcio. Quid enim mihi magis neceſſarium, charius& antiq uius putem, quam veſtram demereri gratiam& beneuolentiam? Mihi, inquam, cui patria bellis inteſtinis& contt- nuis, ſeu nimis diu diuexata& oppreſſa, diuinitus hic ſparta contigit, cui ornan- dæ, quantum potero, nunquam defuero. Nec mihi hic occinat quiſpiam, Con- ſiliarios ex originariis ſiue indigenis potius, quam extraneis ſiue peregrinis deli-· gendos eſſe, qui ſi reperiantur idonei, quis ipſis inuiderit? modo cogitent, ſæpe feliciſſime non minus alienigenis, quam indigenis rerum commiſſa eſſe mo- menta& gubernacula,& ab iis optime fuiſſe adminiſtrata. Cuius rei ſi conqui- rere& proferre velim exem pla, citius me tempus, quam copia defecerit. Et cum Deo ita diſponente& ordinante, Marchiam loco nunc patriæ habeam& vene- rer, male mihi ſit, niſi me totum ei deditum putem, ita vt ii quain re, Screniſſi- mo Electori, toti Domus Brandeb urgicæ, eius ſtatibus& ſubditis grata præſtare b ſeru tia ddoim 8 ſe Prodeſſe& commodare poſſim, in eo ſemper totus ſim futurus, ne quic- didem a oit quam hica me deſideretur, etiamii vitæ etiam interdũ ſubeſſet periculum. Sem to,iur 8* Per enim etiam pro hac patria mori, mihi dulce crit.“ Nerdabiröne operas& ſtudia totihuicregioni grata futura, Valete feli- citer, Domini mei,& meis vobis addictiſlimis fauete conatibus. Dabam Bero- 3 lini. III. N 0 N. Martii, Anno Gratiæ M. DCI. mmlim oa F. T. Reuer, Generoſellluftr. 5 Oominime DPamimat.& Amplitud. 8—— Porrun 5 hſer usnu add. adaliciijimur, * Je grſh b ö nahAae de Reyger I C. hæreditari- dics, loco ni eiein in Gladtbecke/&r in Iluſtrii pallim comma““ Aula Sptemuirali Brandebur- tandemſon““ b“ genſi Conſiliarius nec non luai- mmolge b aAii Prouincialis Teteris Mar- mtei&ſuuccc. b ſer as&e perinenit 1 1&induttramu. pprimenctelim volendo pätla dytegonn lh m diſtracts em 4 acceſſione nunc im Lectotemun ——,— 2 —yy ccrare hune lbe aquam mihi,gl nallareſemhe aon necco uam vetrme ———— — 3— ———— ö““ ““ — .— — / — — B½ — = —— ——— —— a — EPIGRAMMA LEGCTOREM PHNILIOSPI CO BEILII I. Cc. 7 jm yeriau(aman Aldlonii. LE* ſcriptores placitos iterare reccſſus, Men ſibus ac ſeuis vtia tuta ſolent. Sic docti Labeonis erat mos, atque Sabini, Credita queis vacuæ ſcriptio mentis opus. AAynſiger at contra, Imperiipars vna Senatus, TL itibus aßidue tempus vtrumque terit: Ferſaturque agilu ſemper ciuilibus vndis, Virtutem veram nuſtitiamque colensꝗ. Ettamen interea moritura volumina nunquain unbbrs 1 Componit dicens ius ſimul atque docens. b eamd 4 Quia faceret Muſis tantum cartisque vacare rhe Polelcl euruin atcelu 3 1 mudtarlcsa — Si poſſet? famæ ae ſi dare vela ſuæ? 1 Ergo tot ingeniu felix, tua dona manebunt;. Laudatumque foro te Schola tota leget. Bt licet hicꝛuris tradas elementa frequenter, Attamen in doclas ibis easque manus. / ä.. 2 △ͤͤͤ ((GG--ß-6ʒ-ßeßStttanttettn 2222 21852,4, 3,5,5 6PITAPHITVN NOBILIS VOIRI IoACH. M TNSINGERIA FRON,DECX, 8 luriſcouſulti Clariſsimi. F 7 NS IXGE K Europa ſjdus, 7. bemidoſ Sacerdos, PFrondecia frondens poſteritatis apex, N L ,ſenuſg. Hutus decus admirabile ſecli. 8 Sub gelida iacet hac contu³zulatus hbamo. Tum ba: git corpus, viuit ſcd fama, tot éſſt jirtutes vuo non potuere loco. 6 TOacH. Mr NSINGERVvS a Frondeck, Iuriſconſulrorum huius ten- I beſtatis facile Princeps Comes Palatinus& Oucatus Brunſuicenlis Archi. camerarius hereditarius ac Cancellarius editis aliquot Precationum ſacra- rum& carminum libris, Obſeruarionum Cameralium centuriis Conlilio ru adeca dibus aporeleſmate necnon in Juris Initituriones ac Decretales Gommentatiis in arceſua Alllebiana vitam depoſuit. ANNO S88. Maij. —— ꝗ— 1 ſu'ri Saxonxæ Clauiſſimi ELIG&A 24 A A ADARNOLDVM DEKREYGEKR NoO- bilem Iuriſconſultum. 0* opes quicunque volet per ſaxæ, per ignes: ber mare, per terras lucrio quærat opes. Atrſaturet iacanda quies, dul usque voluptas: Cum Atuſis Charuium quam ſacra turba facit. Sor tis opers opibus mentu proponere turpe ARNOLDErY hac homini, caſibus illa ſubeſt. Alua ciatdem ad Dom. loachimum Mynſingerum lariſconſultum. Aborioſum animal dum viuit, eit homo: A‿altumqus ſecum vita adfert moleſtiæ. Vnuris hos doloris est t auti,/ſlattunm, Bruod mens, gliena dum cernit mala,iam ſuai Obitta fit prudentior tandem mali. Se pauper tit ſe pasperiorem Telephum Aeuoſcit,& iam pauper eit libentius: Siuæger, ægrum ternit hec Alomæoneme Silppus til, tæcum intuetur ſphum: Si claudus inſpicit, Philoctetem: ſcuex Srſorſan infelix, cognoſcit Oentum: Sgen orbus eft, Niobe dolures huic leuat. Sicbgitatio alieniſemper mali Leuit ſaum cuiuis infortuntun. Ceu nauta fert caſum& procellas æquior. Qui mille ponto naues obrui videt. Malum ſuum antueri, ſinemo mali Sit ſccius, ingentes dolores hoc facit. PETRILLINDENBERGIIPOETæCfSAREI eeos odunsis ad Dom. Ioachimum Mynſingerum. Cnie Latous pangit, Themis aurea ſola lura agitat, Pietas monſtrat adire polum. At MYNSINGERVS, lgum clarißim us Vna Pangit, agit, monſtrat: carmina, iura polum. NRecle igitur praſtat Diuis: quoniam tria præſtat, Que tres prædicti non valuere Dii. b CON — . ————= — —= — = — = uSoNSY S1AMARI4 uintauiu aubi auſ Wanen. 1 Mauui’um mmnum car nen lanarti non valet nnanjwr efiſcan an wainunile ſaztr uratari ſüütin iinrũ me Mmcheyeneri falla, Beahauu feuocari uon — 8 — — —, — — — 1 1 be A KESPONSV I Ex pollicitatiohe nemo obligatur.— 21 SVMMARIA. 42 Lollititatio non Acceptata reuocari poteſt. ſecus, 5 1 Quod ſit oſicium iudicis in cognoſcendo? Nit acceptata. 2 In cauſſis grauibus cautius ambulandum. I Appellatione dotis non veniunt parapherna. 5 Scopus huius cauſſa. A S VS. Pœnæadulterii. ATA mißhi ſunt ſuperiorib. . I An probatum adulterium in praæſenti caſus diebur acra quædam iudiciaria, 4 Sehale, Aennſeeun, ene,,„ Shes hane. Da N in cauſſacoram venerabili do emanatd conféſſio vim iudicialis côfeſſionis habet. en e e 7 Gemunata conféſ 7,7 9 b Sino Oſccialicuriæ Epiſcopali⸗ F Geminationis effectus. 4. e42. ³ 9 Num hic rea vi coacta fuorit fateri adulterium? A 99 abta 8 Egetand eler 22 kae 10 Sororis rea teſtimonium cur non fidem mereaturꝰ ae& Validum 1₰ Ades. actorennex II Dittum vnius teſtis non valet. Lna,& dominam Ioannam de H. vxorem prafati 12 Eater an profratre teſtificari poſſit I.§de S. ream, ex altera partibus ſuper facids ai- 15 Toſtimonium ſötorisin Srile Hortio: ſeu diſſöciatione matrimonii, quo adt horii, 17 Quc atas in teſte requiraturs„de i 7, e, e 1) Confeſſio rei Tepèetita& Gpontanea. P 299 Ie?* 44 fe?A Aa⸗ AAe?a ie( 2; 9 n. 2..„——.„ 4¼2—. 35 3 93 0„ 16 Praſentia honeſtoru virori metus ſuſpicioné tollit. tenditur NWommiſſum: pr out ex pr ²ceſſu gupe: DA I Cõfeſſio coacte, et per metu fatla, an et quãdo valeat? bito, mihiq trauſ⸗ migo,latiuse oęnoſci potest: bgâ- 15 Confeſſio geminata Veuocari non potest. tusq; ipſe fui, vt quid de iure in eadem controuerſià CE SII i9 Ifosarioper conietturas uando valeatẽ reſpondendum eſſet, me réſöluerem, quidqindicau⸗ T 82 2⁰ Adulterium dijſicilis probationu. gru foret cor 7 orem 1 21 Meo in eo probatio per conieci mittitur., 11 lngerum. 2, Sen, wee 2l29 ,e as admittitur(„ Via f vero indicantem ante ſententiam cuncta 4 Se? Pee, bis..=Xr rimari,&ordinem rerum plena inquiſitione di- 4; 4 23 Conietluræ, ex quibus adulterium probatur. cutere Oportet 3 1 ,αα canied. d9, Huper zuaſhio 24 Concladitur in Hac hypotheſpadulterium zeaſat Port 27 7 dol Fe 39 br. ſer- 2 doum. 3 ienter prohatam éſ nunm. G.intentionis. Ae oſic. deleg. cum hmilib. †᷑ Præſer- 2 —. oe P,,, E. tim in cauſſis grauibus& arduis, qualis præſens eſt 99 25 Diluuntur defenſiones rea. 5 2 2 1. 5 an 26 Teſtis oh domeſticitatem quandorepellenhas controuerſia, vbi propter ſubſiſtens periculum ani- 1—, Qenauum,, mm cautius eſtambulandũ, diligentioriq; indagine alus 27 Mulieres in criminalibus non Poſſé téſtiſicari, qua- 3.: S,n, etar nuehreacanee, negotium examinandum. argum. c. Vi periculi. de „ 8 ledr. lib. 6.& 22. Aiſt. c. uieſeamius.&„5. ddſt. II. Cap. 29 De adulterio ciiiliter agi quando dicatur? Tetea9iſ w, A 3 7 4 4 ſeij G7 72.- feu 29 Paupertas an prohibeat teſtificari? fni cum. ſmili as. Qua 1E ipiein perſet utandis, I 3 n ſuſicit dicere, nißvobe. terum atq; iterum relegẽdis, proceſſu& atteſtatio- 3, mperfatte proba u ceeir Geneoaer- nibus, aliisq; actis huius contentionis, ſedulam præ- . ni e Iliti e n& diligentiam. 3 32 In his,quæ occulte ſieri ſolent, ieſtes etiam inbabiles ſtitg&e operam&od 8 3 ( admittuntur. QDuibus omnibus e* fingulls Vißis, exaciiſgi- 33 Poſtadulterium reconciliatione ſubſecuta non licet mn ec, uſider alis, vi detur mibi cardo Gſ opus lu-= ad diuortium agere. dicationi⸗ in hoc ſtare, t inueſt igetur, an dominus 37 Eun Imon Ié,& non apparere. adlor aſſertum adulterium a prædicta domina Io- 55 Pxor Tud amittat ob commiſſum adulterium,& anna vxore ſua perpetratum eſſé, legitimis modi dinorriun ſecutum. ac ſufnrienier brobauerit. Hocenim enſö, partes 36 Eademamitti ob præludia adulterii.. 4 Ain⸗ 5 5—„„, 2 27 37 Oblatio actoris JFacta coniunctis Freæs de reſtituendo 6 27 102 uxta poftu Ee2nue P du eneusO’s⸗ 25 lacro nuptialti an eiobfts minmi adloris matrimonium iuter prafatos cbinges, 39 Kemittentibus iura copetentia non datur regreſſus. falt 5 qu ad thör umi ſepar ale alg dirimer e, dottſg 59 Luri necdum compéete b iun nti non renuntiatur. lucrum marito adiudicare. T Renuntiatio non acctata non iuuat. A F Inqubitatum † enim eſt, quod propter adulteriũ vnius coniugis non reconciliatũ, licite fiat ſeparatio uo ad thorũ:& ꝙ mulier adultera dotẽ, quæ eſt de zure cõmuni eius ꝓprium patrimoniũ, perdat. Sicut econtrario mulier ꝓpter viri adulterium recipit do- tem, donationéq; propter nuptias lucratur. cpleruq;. intt glin verb. dotalitiu: et ibi Dd. ext. de dot. poſt diuor. reſt.& in Nou. vt liceat mat.& auiæ. 5rſi de adult.& l. vöſenſu. g.ſi Vero. Cderepud. c.j. Vt lite nõ coteſt. gl. cum tex. in c. cu Chriſtiana religio. 2.7. F. Quia maritus& mulier in hoc non ad imparia iu dicantur. 32. quæſt.j. — 8 „ cſi quis vxoré, Panorm- in Sepnue Cwea igitur ex ciẽter& legitime parte domini actoris adulteriũ ſu probatũ ſit, ac per conſequés, ꝙ ſeparatio inter præ- dictos cõiuges fieri debcat, exinfra ſcriptis argumẽ- ſ tis acrationib. euidẽter comphendi poteſt. Cũf pri- mis enim ex depoſitionib. teſtium, in hac cauſſa a di- cto actore productorum, conſtat liquido„ꝙ&domina rea, voce propria& ſponte, nec coacte, non tantum ſemel, ſed pluries confeſſa ſit, ſeſe cum M. C. famulo præfati actoris adulteratã fuiſſe. Quæ confeſſio adeo efficax eſt, vt vel ſola ad obtinendãvictoriam ſuffice- 6 redebeat. Dicunt renim iura, horumq; interptes, ꝙ probatio nulla ſit fortior& efficacior, qᷓ quæ ex pro= pria reſultat confeſſione. a Iaſ.in l. Jitia. nu. 39.:f. de verb. oblig ·& inl. licet impuberer.n. 1o fide legat. facit 7 c. per tuas. de prob.&⁵ liproinde. fead I. A quil. Eti heco- mnino in caſu noſtro recipiũtur, ybi adulterii com- miſſi ſæpe geminatã fuiſſe confeſſionẽ, ex publicatis atteſtationib. euidenter colligitur, quę vim iudicialis confeſſionis habere dignoſcitur. iux. Bar. in lcn ſci- mus. in fin. C. de agric.& cenſſit.lib.Ii. Paul. de Caſtr. o- fil. 172. Socin. conſi. z.in). Parte. Iaſ: in rubr-de verb. obli= at. u. 1. Vbi per expreſſum Hirmat, cõfeſſionem ex- traiudicialem geminatam habere vim iudicialisc 5- feſſionis. Hde Abb-in cfcautio. de ide inſerum. Ludo. 3 Rom n lnada ratio. de dona. Quia t geminatio facit reſumi maiorẽ deliberationem, pręſertim ex inter- uallo,& diuerſo tempore facta. Et ideo Bar. in ιν col ff.de quaſt. dicit: Spontanca criminis cõfeſſio no- cet etiam ſine adminiculis. Ma Alexa. in lpenult. ff.de quaſt. Pet. de Anch. in Clem,jj. de homic. cũ vulg. Quod 9 †auté ex parte dictæ reæ allegatur, ipſam metu ac vI coactam fuiſſe, huiuſmodi confeſſionem facere, hoc omnino nihil obſtat: quia ꝓbatum non exſiſtit,&ea= dem facilitate deſtrui poteſt, quaaſſeritur. Nam ſi ꝗs per ſingula teſtium dicta diſcurrat, nullũ hoc dicere 0 comperiet, ꝙ rea vel minis, violẽtia ſeu metu adacta fuerit, fateri adulterium. Quinimo omnes teſtes ſu⸗ per hoc articulo deponentes, contrarium teſtifican- tur: videlicet quod ſpõte adulterium confeſſa ſit co- ram tota familia, quodq; ſinc vlla cõpulſione ac vio- 10 lentia id fecerit. Exceptaf ſola Leonora ſorore dictæ reæ: cuius teſtimonium ſuſpectum eſt, nec vllam fidẽ meretur, ex cauſſis& rationib ſubnexis. Primũ pro⸗ pter ſanguinis cõiunctionẽ,& ſuſpicionem affectus. Secundo ꝗa in cauſſa quodãmodo ꝓpria videtur te- ſtificata eſſe, quandoꝗ dem iniuria læc cenſetur co- natorũ communis.7. lege Cornel: ff. de iniur. Bart: in II I parẽtes. C. de teſtib. Tertio, †qa illius dictum eſtvni- cũ& ſingulare, nec habet vllum teſtem concordan- tem: ergo non admittendum. c. bonæjj. de elect. c. licet cauſſam. c. ci a nobis.c. in omni de téſtib. cum ſimilibus. Leges enim ſtatuunt, vnius teſtis fidem in nulla re probanda fufficere, etiãſi magna dignitate emincat, nec vlla exceptione ſubmoueri poſſit, ſiuriſiur. G. de Dm loach. Mynſing. Juriſconſ. German. 1 eſtib. cap. admonerei qua ſt.. vbi dicitur, quod vnius teſtimonium neciuſtificet, nec cõdẽnet. Quarto, ſo roris teſtimonium in ꝓpoſito nullius eſt fidei, etiam eo cõprobatur argumento. Namf explorati iuris eſſ, quodin cauſſis grauib.& arduis, etiam ciuilib. frater nõ ſit idoneus teſtis pro fratre, per gl. in e. Coanguinei. 3. quæſt.. Hõſtieſ.in tit. de teſt. S.i. vVerſenec fratres. Spec. de teſtib. S.j. Verſ.ſed nüquid frater. Butr. Cano. iu c. ci oporteat, de accuſ er in e:in literis. de teſtib. Bar. Bal. Caliiinl parentes. eod. tit. Et con cludit Salyc. ibidẽ in effectu, quod nedum frater nõ debeat admitti ta- Ii caſu, ſed nec alius de linca trãſuerſali vſq; ad quar- tum gradum incluſiue, ſecundũ ius ciuile numeran- dum. argum.peritione. Kegredienté. C.de aduoc: diner. ind.& not. per gl. in Ulex Corn. ff. de ini er. Si igitur fra- t3 tris teſtimoniũ eſt repellendum„ergo multo fortius ſororis:tum ſexus fragilitate conſiderata, ex quo cõ- cluditur, deteriorem eſſe mulieris conditionem. l.2. §. verba itage adl elleia. fſi mulieri. Ceod. c. ex parte. j. de priuil.tum inualiditate conſilii. vt Aicit Bal-iu e. col. S.verſ.vltimo quaro allegando auctéritatem Phi- Leonora non aſcendat ad an. 19. imo necdũ exceſſe- rit annos 13. quæ ætas in huiuſmodi cauſſis repellit etiã alias habilem& idoncũ. c. ſiteſt es.. ſ teſtimoniu. a quaſt. 3. not. in l.teſtim. Cde teſtib. per Ioan. Andr. ad Spec.tit. de teſtib. S.. verſ'excipitur. Alexan. on ſe 9un j. voli. Idé cõſe. 112.in.volum. Ex quib. omnib. ſic de- ductis, ſt manifeſtũ, ꝙ iſtiusteſtimoniũ, tanqꝗ́ infir- mum, ſuſpectum, ac nullius moment:, reſiciendũ ſit. Præterea † domini actoris tertia& quintain ordine teſtes in ſuis& ſupꝑ primo reę interrogatorio depo- nũt præfatã ream, dum poſt cõfeſſionẽ corã marito, & familia prius factã, cum prætactis teſtib. in cubicu- lo ſola eſſet, ſponte ac vltro confeſſam fuiſſe, adulte- rium perpettatum cum M. Et conſtat, eo tempore nullas ſubfuiſſe minas, nulla terriculaméta:nec tunc loſophi, de iudi. tum † etiam ratione ætatis, cum iſta amplius interrogabatur a quoquã. uinimo ad ma- iorem animi deliberationé, ſubiunxiſſe fertur dicta rea, quod ipſa veritatem dixiſſet, nec curaret, quoſe huiuſmodi negotium verteret. Huc accedit, quod b coram tribus illis Conſularib. viris oppidi P. mane ſe⸗ quenti eandem confeſſionem denuo geminauit ac repetiit: cum tamen ab ipſis eſſet admonita blandis verbis, ne quid in præiudicium veritatis dicéret, 8& ſi ꝗd prius timore ſeu metu com pulſa confeſſa fuiſſet, id iam ipſis præſentib. ſignificarct: prout 6.7.&8.te- ſtes cõcordi voce deponunt. Ex quo fit manifeſtum, nullo colore hanc dominę reę excuſationem defen- di poſſe, quod ex metu cõfeſſa ſit. Quiaiura dicunt, ꝙ præſentia honeſlorum virorum quales fuerunt illi tres viri Conſulares) tollat omnem ſuſpicionem metus& violentiæ. iuxt. Angel: in I. uæro. S. Peruum.. de ædil. editt. Felin. in capit: cauſſaum matrimon:in 3. Col. de offic. deleg faciunt quæ habentur inl. tran ſationem. Cod. de tranſact. Adde porro, quod etiam quarta vice hæc dictæ reæ confeſſio fuerit iterata. Nam vt ex pri- mi teſtis depoſitione, ſuper 26. domini actoris arti- culo facta apparet, rea eo tempore, quando duceba- tur ad Caſtrum P. nobili C. de H. reæ ipſi attinenti at coñiuncto, confeſſa denuo fuit, ſe adulterium cum antedicto M. famulo commiſiſſe. Cui conſen- tit quoꝗ; ſecundus teſtis in tertio rotulo examinis. Ex quibus omnibus luce clarius liqueſcit, nullum hic colorem vllius metus aut violentiæ prætexi pot- ſe. Verum dato( citra tamen veritatis præiudicium) non — ambdlegets p 6 N wugu. Ptee umvero DlA. Nuu„ 5 alten erägol 1 4 ſ 9. . güt 0 eoäond, Ci alämulä, diuerſs leriaſculetde 5 5 Hunmabän xerccr f„ 1** 4 aätunactorsteſts Bnuin flua quad 13 14 1 2 rxderm exiiilt . 1.. Merunmarm de catn. 6 1. a enctmanifeſt, „„ ulewäflo. blur . Mamenper conlectu 3 9 6 5 mdemm Kquody 1een ddedeadcum. v. per D) analahen.ur.SS, e⸗„n iaepohalsgubus. ieruense due ſmorsarbin n anm nat. It col ün n . 7uchnaleguttut b . tum Tetanntunreu Mcendarad aM monnt lux ætss in huiufmadet m& idoneũc fexkaſh Lroſtin.( derxfih a veſextyim Aan⸗ re. in volem.Er quäbon teſtü, Piſtiustelmonüt n, ac nullus monennn ini actorsstenag ut 1 p pr. umo re terroone n,dum poſtciteſnem actä, cum prrucätie nte ac vktro wntefimit m cum M Rtcorithtr minas,null terredimir — 1 berationc, fübunrde- ritatem diriſſcbrercus otium veneret. H 1r Conſubriatohfi con Keſfonem danogs nenab pls elet M præi udicium rerfise ſcumetu compulin ndib.(gnifrrrei „deponunt Eiqoh 3 anan n.n ahicuaſan 1 G entur un⸗ nut auc hal ung b uis bus luce dourit smetusal 4 trn .„.. 5 7 7. ee* 3 1 2- 20 c Captt. Per ttsas de probalignibus. LWonltat“ communi calculo probant. Iimo adulteriü, ni hane feciſſet confeſſionem:tamen cum in eadem,& doram illis tribus Conſularibus viris ſequẽti die per- ſeuerarit, eandemꝗ; coram propinquo ſuo repetie- rit, merito confeſſio toties repetita, illi præiudicare 17 debebit. Nam † per manus traditur, quod licet con- feſſio facta coacte, aut per metum, non tencat, neq; præiudicet. iuxtal⸗.. diuus. et Seſi quis Vltro. ff.de quæ- ſtio. tamen hoc ſit verum, niſi quis perdutet in cadẽ. Tum enim poſito, quod coacte, atq; adeo in tormẽ- tis facta ſit, in præiudicium ipſius confitentis vergit, illiq; obeſt. iuætatradita per gloſſein l. 2. Cod. de cuſtod. 18 reor.& ibi Angel:in! vnica. C.de confeſſ. Et talis ge- minata confeſſio, tantæ vis& eſficacię eſt vt reuoca- riampſius nullatenus poſſit, vtcunq; extraiudiciali- ter facta ſit per gloſſein&apit. ex literis de diuort.&; Bal. in Lerror. de iær.& fact. ianorät.& Alexand in rubr. de verborum obligationibus. Et hæc quidem de confeſ- ſionereę conuentæ. lam vero præter hanc reæ ipſius confeſſionem propriam, ex atteſtationum lectione in comperto eſt, quod 1.:2.:. 4.5.9. dicti actoris teſtes vnanimi ſuffragio deponut, quod viderint ſepenu- ero ream& M. famulũ, diuerſis locis& temporib. ſimul cõuenire, palpari, oſculari, amplexari,& ſimi- laad Venerem præludia exercere. Item deponunt Ethiopiffa,& nona actoris teſtis, quod rea& ſæpe- dictus M. famulus in ſylua quadam manſerint ſub egmine, dimiſſis& ablegatis ipſis teſtibus. Ex quib. ſane ſuſficiẽter probatum exſiſtit adulterium, etiãſi nullus teſtis nominatim de carnali coitione teſtifi — 2. 1—.. 8 1) cetur. Iuris t enim eſt manifeſti, in his, quæ acõmu- niter accidentibus difficilioris ſunt probationis, ſuf- ficere probationem per coniccturas: ſeq uendamq; eſſeveriſimilitudinem,& quod vero proximum eſt, pro veritate habendum. vtper Hocttorerin.. ſilium. ſf. de his qui ſuut ſui velalicn. Iur. Sot,ſ ncinus. C.de nupt. auté, dif- ficilimæ probationis eſſc adulterium: vt quod maxi- me in occulto& ſemotis arbitris cmitti& expedi- riſoleat Odit j enim lucẽ, qui male agit./Aonatio. C. 28 dedonatio. cuni ibi notz. Itaqus in eo docendo præ- ſumtiones& veriſimilcs coqiect ras ſadicere, Od. er coniecturas, probari non poteſt..ræterex. de eei. fcũprobatio. f. de ædil edict. Qaſtr in co nh‿o ig ad zin. Vnde ſi teſtes deponunt, ſe vidiſſe virum& muliere in latebris, mutuo oſculantes& amplexdites proba- ta cenſetur fornicatio: quia iſti actus ſunt propinqui ad actum venercum. ta A0 b.in ũ prarerea. n. 2. de te- ſtib. Bal in j. in 7. col. verſ.quæro nunguid ſt ide dicere. quibus modis feud. amitta. in Vſtb. feud. Alear. poit Bar. in I.2.. fui. fad l! Iul. de adult. Scribitque Bart. quod deprchenſis viro& m uliere in huiuſmodi actibus Propinquis, reddatur adulterium notorium. ⁊ν J. 2. f. de re den in l. c.. f. de adult. dicit: Si teſſis deyonat, quod inuenerit aliqaé in rebus venersis, vt quia inue- nerit ſeu viderit eamin camera ſoli oſculantem&tan- ſenen, RMa ſuſticiant ad probationem adulterii: Et al- egat a.c praterea,& cap. literis. de praſumtio. S&s c. ter- 22 tio loco.& ibi Panorm. cod. tit. Sunt † enim rei vene- reæantecedentia, apparatus, colloquia, tactus, poſt oſcula factũ. vt Perbelle Felin. in d. c.praætereu. His cõ- lecturis accedat, quod Pthiopiſſa aſſerit ſuper pri-. mo reæ ſpœciali interrogatorio, ipſam ream nudam coquina cum famulo M. pariter nudo balneaſſe Reſponſ. luris Dead. I. Reſponſ. l non conceſſo, quod Domina rea metu compulſa ſimul in eodem lauacro: cui adſtipulantur nona ac decima actoris teſtes. Per quod pariter probatũ exſi- ſtit adulterium, iuxta! fui. ibin communs lauacrum. C. de repud gloſſin c. cumi oportet. ęr. iſtinct. Felin.in d. c. præteréa. de teſtibus. qui allegat. Bal. S&; alnos. Infunt † porro prædictis teſtium depoſitionibus pleræque a- liæ prægnantes& violentæ præſumtiones, ex quibus adulterium ſufficienter edoctum eſſe cognoſcitur: qualis eſt, quod viſus eſt M. mane ex cubiculo domi- næ reæ exſilire: item quod in eius loculo rep ertus eſt annulus ipſius reæ:& ſi quæ id genus ſunt aliæ, quas brenitatis gratia prætermittere volui, ne ſuperflue multas chartas oblinerem. Nam ex lectione atteſta- tionum diligenti cuiuis licebit huiuſmodi conicctu- ras facile,& ſine omni negotio deprehendere. Ex † huinſmodi ergò coniecturis& præſumtionibus, teſtium dictis inſertis, abunde conſtat, plene ac fuff- ciẽter probatum eſſe adulterium. Quia vero ex parte reæ pleraque in modum defenſionis,& potiſſimum aduerſus perſonas teſtium actoris ſubiici poſſe vidẽ- tur, prout ea quoque reæ procuratorem attigiſſe, ex actis tranſmiſſis colligo: ea hic ſubmouere quantum neceſſe eſt, operæpretium fuerit Igitur quod con.; tra perſonas teſtium opponitur, quod in hac cauſſa teſtificari non poſſint, partim quia aliqui ex his ſint 23 domeſtici& famuli actoris, ideo nõ admittédi ad fi- dem teſtimonii, pro co, de cuius domo producun- tur. I. penult: ſf. de téſtibui. l. 2. Cx eod. partim quia ali- quæ ſint mulieres,& ſexu fragili, ac merito ſuſpectæ in huiuſmodi criminum ſeucritate.; 3. quaſt. F. cap. mulierem. partim etiam, quia pauperes& viles per- ſonæ, quorum teſtimonium in cauſſis tam grauibus non videtur recipiendum, iuxta ea, qud in ſimili not. Pan. Andr. Butr.& Imol. in cap: ſi qui de teſtib. perid quod habetur ga. quaſt. 3. ſi teſtes. Verſzcaitem teſtium. Ffacii l. 3 in princip. ff. de teſtibus. Sed hæc obiecta præmiſſorum teſtium fidem non eleuant„neque tollunt. Nam quod dicitur, aliquos eſſe domeſticos, ea ratione non impedit: quia licet plerique ex teſſib. in ſeruitio actoris exſtiterint tempore commiſſi a- dulterii, tamé ex eorum depoſitione colligitur, eos non fuiſſe amplius domeſticos, tempore ferendi te⸗ ſtimonii. Et vt teſtis reputtur domeſticus, æſtiman- dum eſt tempus ferendi teſtimonii. Tum enim ſi reuera non ſint in domo producentis, etiamſi geſti negotii tempore fuerunt, non eſt cur repellan tur. 7 U] Sitem Mummmio: ſf. de quaſtio. I.notationem. in fin. ff. de zorbor/ig mific. Bar. Bal.&s 8 alein!l. etiam. C. de te⸗ fisas. Qunimo cũ nos hic verfemur in factõ, quòod pes domeſticos magis, quam per alios probari po- teſt, merito ad ferendum teſtimonium admitti de- bent domeſtici. Flinc eſt, quod ſerui in cauſſa adul- terii etiam torqueri poſſint ad eruendam veritatem. Iæconſénſu. f.ſeruis. C. de repud. I,.ſf. de qu/ſio.&; l. ſer- ni. ſf.de teſtib. huiuſque ponitur viua ratio in d.§. ſer- uis. quoniam non facile, quæ domigerun tur, per ali- os probari poſlunt. Deindetnon obſta t, quod muli- eres in criminalibus caufſis iure c⸗nonico ad teſtifi- candum ſint inha biles: quoniã hoc procedit in cri- minalib. accuſationibus, ſi criminaliter agatur. d. ca. mulierem. Secus, ſi ciuiliter, quo ad thorũ(vtin no= Hhtro caſu:) quia tali ſpecie mulicres(nili alia ratione ſint inhabiles)ja dicendo teſtimonio minime arcen⸗ tur. Tum † enim dicitur de adulterio ciuiliter agi, cum corã iudice Eccleſiaſtico agitur ad ſeparationẽ A 2 26 27 28 — —— ͦ————— — — 4 Dn. loach. Mynſin matrimonii, quo ad thorum,& lucrum dotis conſe- auendũ. vt Panorm. docet, quem Ethinc eſt, quod in noſtro eti uertentes per proc reliqui ſequuntur. am caſu partes cõtro- uratores in iudicio egerint: cũ, ſi o fuiſſet inſſituta, procuratores iſſent. tavt. et ibi Doctores in c. tu. quod pleriſq; criminalis accuſati interuenire nequiu 3 29 de procur. Porro f non impedit etiam, beſubus de paupertate obiicitur,& quod ſint viles perſonæ. Quia conſtat, paupertatein olam non ſuf- ficere ad repellendum aliquema teſtificando, cũ illa non faciat hominem improbum. S.hinal. Inſtit. dé ſu- a traditur, quod perſona ſpec. tuto. Imo pro regul pauper, honeſta tamen, te qui.& ibi Dd. de teſtibus. IBdem gloſſ.. item teſtium. in Verb. locuples. 4 quæſt. 3. 5 pecul. de teſtib. S.j.vérſic. item quod est pauper gloſſel.3 in Ver bus. Et ſcribit Floriaun d. tur idoneitas circa fidem, paup 4 ſe reiiciendum. Non enim paupertas eſtde genere malorum. cap. illorum. ¹5. quaſt]j. On.!. 3. quæſt. 7. C. de rebus cred. Eelin. d. c. ſi qui. nu.. uinimo putat Bar. inlex libero. ide quaſt. necin criminalibus iudiciis a teſtimonio repellendum eſſe pauperem, ſi alias ho- neſte ſe gerat. Quod autem producti teſtes ſint viles & turpes perſonæ, vel quodillicitis artibus operam dederint, ni 30 tum eſt. Vnde † reſpondemus illi, quod vulgo dici- tur, Doce, nõ enim ſufficir dicere, niſi probes:& bo- ni viri non allegant, quod probare non poſſunt. ͥ ut actuſaire. gloſſ. non est. de con ſuet libi. cum ſimilibus. Præſum- tiuis illis commiſſi adulterii probationibus accedat etiam Martini M. primi actoris teſtis dictum„dũ ſu- per primo dominę reę ſpeciali interrogatorio depo- nit, ꝙ domina rea&M. famulus ſe carnaliter cogno- uerint ſuper fœno, Quod teſtimonium licet ſit ſin- l.). in hus, in quibus requiri- gulare,& per ſe plene non probet, l. vnlgatis: tamen. tot aliis violentis præſumtionibus, ac prægnantibus 3 coniecturis ſuffultum, iuſtam fidem meretur. texr. loſet Dd.in c. cum cauſſam. de prohat, iuxta vulgatum coniunctę integram faciant fidem. a Dd. Ih d. c. cut cauſſumm.& l.admonendi. ff. de iureii. l. excuſantur. S. parte.& conſi. 24. col. I in 2.parte. Porro poſito(nul- ſent idonei ad teſtificandum, nihilominus tamen in 32 noſtro propoſito recte admittẽtur. Eſt ſenim indu- culto& clandeſtine expediri ſolent,& ſemotis per- ſonis honeſtis, ¶ quale eſtadulterium,& quæuis illi- cita coitio)etiam perſonæ turpes,& alias ad dicendũ teſtimonium inhabiles admittantur,& pro idoneis recipiantur. Bal. Authent. quas actiones. n. 16. C. de ſa- croſandt. eccleſ. On. levnica,&de ſenten. quæ pro eo quod interest. Bart. l.de pupillo. i quis ipſi Prætori. f. de nou. oper-nuntiat- Angel- conſil. 11⁰. laſ.leg. cum eap. C od. de tranſact. 4 Quod vero amplius pro defenſione dominæ reæ in actis prætenditur, dato eciã, quod commiſſum ſit ah ipſa rea adulterium, maritum tamen ea ratione nullum agendi ius habere ad petendum ſeparationẽé coniugii, quia ſcilicst tale adulterium ſciuerit,& illi nihilominus cohabitarit, ſicque reconciliatum ſit ſtificari poſſit gloſjin. ca. ſi b. admittatur: ff. de teſti- erem lidelem nôön eſ- Ihorum adictæ reæ procuratore proba- Cde edend. ca plerumqp in fin. 2. quoſt. facit 3 1 Illud: Et quæ non proſunt Hingula, multa juuant. Licet enim imperfectas probationes connectere, vt ſimul atas ibi gloſcde excuſctut. Alexan. late conſ. i9.& 24,un). latenus tamen conceſſo) quod aliqui teſtes non eſes bitata& generalis doctrina, quod in his, quæ in oc- g. Juriſconſ. German. nadulterii remiſſum. Ex- plorati f autem iuris eſt, poſtreconciliationem ſub- 33 ſecutam, neutrum coniugum petere poſſe diuortiũ. vt 32. quaſt. 2. C. quod autem.& o: non erit. ca. quemad- modum. deiureiur cap. plerumq ibi gloſ.& Dd. de do- nat. inter virum è vwor. Sed hæc defenſio nullum ſa- porem habet, nec multa indiget repulſione:ſi quidẽ maritus licet ex ſuggeſtione quorũdam amicorum, ſibique coniunctorum nonnihil ſiniſtri ſuſpicatus fuerit, exacte tamen nihil ſcire aut cognoſcere po- tuit:itaque iure illi cohabitare perrexit. Præſtitit ta- men hæcadmonitio occaſionem marito, vt eo dili- gentius ad mores, actus,& vitam ſuæ vxoris atten- deret, eamq; obſeruaret: ſicut quẽlibet bonũ virum facere, ius& æquum poſtulant, niſi malit lenocinit crimine inquinari. de quoin l.athletas.. alt prætor. f. de infam. j.. lenocinii. f. de adulter. Poſtquam igitur circa feſtum diui Thomæ Apoſtoli, domino actori ex Propri vxoris confeſſione innotuit, adulteratam ipſam cum famulo M. fuiſſe, ex eo dis ſcientiæ eant mox dimiſit, nec amplius in gratiam recepit Pruſtra ergo ex parte reæ exceptio reconciliationis obiici- tur. Cum enim de adulterio commiſſo per vxorem nihil certi marito conſtiterit, nec reconciliationi lo- cus eſſe potuit. Quomodo enim remiſiſſet adulteriũ matrimonium,& crime abmum lucrati ulhAma non ntelta ldtemporec fütrxor adul- Benrtonecdun e vxori, quod perpetratum ign orabatè argument. Ide- acte Kperconl cem.&quæ ibi nota Fde vorborum abligationibus. Oe- WUeeramarto tact terum de articulis defenſionalib. adomina rea por-⸗: amubherbrit: quc rectis, ſuperuacaneum fuerit diſputare: partim quia aainequit, o nil aut parum releuant, quo ad excuſandumadultee onô ualet. ..... 8*„ 4 rium: partim etiam, quia pro maiore parte penſtus aaia lalljan zer improbati exſiſtunt. Quare perinde eſbacii poſiti s4 Buant ch improbati caiifiunt. Galel D-teie as Sheen m a aralvenſe.vem non eſſent: cum ſit idem, quantum adiuris exſecu- Mnaverfe tionem, non eſſe,& non apparere, feu probatum 3* 3 clié, AnOnerhAr„, h He na zumuntamen con non eſſe. Cum itaque ex prædictis ſic deductis ma- nobeer 21 1 rnno ieri potu atur,& quod adultetium ſuflician- „& quodrexnulla defenſione, ſaltem legitima, ſe tueri valcat, aut obicctum adul- terium excuſare atquę elidere: confequeds eſt in 4 præſenti cauſſa ex præmiſſis& aliis iuris fundamen- tis Hic propter breuitatem omiſſis iudiantis partes fore, vt ſecundum formam& ſtylum Curiæ C.4 nifeſto conuinc „. 3 Ss uc tauiteim ter probatum exſiſtat eptauit:im et Näprore maccptata,non errnaduerſarii, n luag cum veniſ lan 2.not. Cd rimat ſeparetque matrimonium, quo adthorum& uln Cdepac mutuam cohabitationem, propter adulterium 39 llenm. Voc vxore domini actoris commiſſum, adiudicetque rcnnin actoris marito dotem vxoris adulteræ. Nam t explorati u- 3] zcör uia h ris eſt, quod ex huiuſmodi ſeparatione, culpa vxo- mchK onomin ris proueniente, vxor omne lucrum nuptiale per- dat, quod ei alias obueniret. d. cap. plerumqde. Cun ibi not. de dot. poſt diuor. reſtitu. Quia huiuſmodi Iucris nuptialibus ineſt tacita conditio: niſi ſcilicet diuortium fiat culpaillius, qui vult lucrari. text. ↄpt. in leg. Lucius. ſf. ſolut. matrimon. de quõ vide latius in d. cap plerumqus.& cap. I. vt lite non conteſtat. S. quid vero plurimum in Noutell.vt lic. watii velauid. cum ſi milib. Et nota, quod diximus, maritum lucrari do-; 6 tem vxoris. Hoc dicit Bald. in A. cap. tua. yer teut.„ quibus mod. feud. amit. non ſolum proce dere pro- pter adulterium, ſed etiam propter præludia adulte- rii: puta propter oſculum luxurioſum, vel q uia paſſa ſit vxor manus ſibi ad mamillas poni. Ex talibus e- nim præparatoriis ad adulterium inferri poteſt, u* & ſupra annotauimus. Sed t contra hoc, quod di-;, ctum eſt, actori in noſtro caſu dotem vxoris iuæ adiudicandam eſſe, valde pugnat, quod actor in qua- 1 2* diui Thone pclin ors coafeffonemun mulo M fuſt,andn dccampüminxrann rex excepto nconctn m deadutteriocouns to conſtiteritnctama CEomodocunmin rpetratumignörkdn vora, dt debmmuin ulls dctenſeonaihacomr cancum fucrtditr.x releuant, ouoddelasnt tiam, quiapromäore ſtunt. Ceareffennt — nſit idem, qununas ſſe,& non per h taqrect prztibite atur,&rodadütumn xfiſtat,& dpottänil Ltueti elect Mht e atque cldere' cie ex remiſs Krsn brcuitutmomilsir * ſty 1 zum formam& hünbf vemetrinomim Itat onem, ftofta cron Nmig roris adultefe. 2l 13.. ä(woaratiohe auiufmodi ſcpardlln guadam Epiſtola ſiue Miſſiua(vt vocãt)ad reueren- TisPrincibé Abbatem Monaſterii Cvxori ſuæ ſan- guine coniunctum ſcripta& tranſmiſſa, vltro ſe ob- tulit, quod in gratiam coniunctorum vxoris paratus fit ili lnerum nuptiale libere& ſine omni diminu- tione reſtituere:prout ex prædictę epiſtolæ tenore, actis tranſmiſſis inſertæ latius cognoſcere licet. Cõ- ſtat enim, quod cuiuis liberum ſit, iuri ſibi competẽ- ti renuntiare. I‿ uws in cõſcribedis. C. de pact.&;l.poſt- quam liti. bi Da. d.tit. Iſi vis. f.de minor.i filio prateri- 58 toff. de iniuſ. teſta. Et f per manus traditur, remit- tentibus iura ſibi competentia, non amplius con- cedendum regreſſum. /eg. quæritur. S. ſ venditor. ff. de adil editt. leg fin. C. de remiſſ. pign. Vnde cõficitur, cum dominus actor ſemelius ſuum remiſerit, illique renuntiarit, quod illi amplius pœnitere non ſit per- miſſum. Sed prædicta non impediunt, quo minus in noſtro caſu actori adiudicanda ſit dos vxoris adulte- 39 ræ. Primum, i quia nihil remittere potuit actor, aut illiiuri renuntiare, quod ſibi nocdum competebat. Nam dotem tum demum lucratur maritus, ſi&vxor de adulterio conuicta ſit,& matrimonium ſeparatũ iudicio Eccleſiæ,& non ante. Ita prbatur in d. c. ple- runq cum ibi not. ſed tempore conſcriptæ epiſtolæ necdum conuicta fuit vxor adulterii, nec conceſſa b ſeparatio. ſtaque maritus necdum habere vllum ius potuit in vxoris dote:& per conſequens, talis remiſ- ſio ſiue renuntiatio a marito facta, operari nihil po- tuit: imo iure nulla exſtitit: quoniam iuri necdum competenti renuntiari nequit,& ſi renuntietur, ta- men talis renuntiatio nõ valet. l. Pita ſcriptum. ſub conditione. de legat. 2. Bal.l.j.in 2.col. vVerſic ſed inciden- ter quæro.&? l. in F. col. verſic. Venio ad quaſtionem. 0. de pact. pec.de feriis S. fina. verſic. quid ſi renuntiatio. Deinde poſito, non tamen conceſſo, quod talis re- miſſio ſſue renuntiatio fieri potuerit: tamẽ quia pars aduerſa illam non acceprauit:imo repudiauit, nihil 40 obeſſe actori poteſt. Nà† pro regula traditur, quod renuntiatio non acceptata, non iuuet:&qui non ac- ceptat oblationem aduerſarii, non poteſt ſe ea iuua- re, ſecundam Bal. cap. cum Veniſſent. in a. gol. de cauſſa poſ.& propriet.& l.3. in 2. not. Cde repud. her.& qnod not. Bart. l.poſtquam liti. C.de pacl.& Hippol. de Mänſa. in rubr- de probatenum. ¹³. Quod autem ex parte reæ conuentæ hæc domini actoris remiſſio non fuerit acceptata, liquido cõſtat: quia hactenus adulterium liquido inficiata eſt,& eo nomine etiam actorem ad . 8 Eccleſiaſticum tribunal traxit, innocentem ſe eſſe 1* dens, citraque veritatem ab ipſo actore diffa- 1 matam. Præterea, † quod dominus actor ſe obtulit, reſtituturum dotem vxori, videtur ſolũ fuiſſe quæ- dam pollicitatio, id eſt, ſolius offerentis promiſſio, ex qua neminem obligari cõſtat, ne naturaliter qui- dem. Erga quem enim obligaret, cum obligatio de- beat eſſe reſpectiua? præſertim cum acceptata non fueritdiuxta Zaſium in Rubr. de verborum oblig: Tra- 42 ditumenim exſtat, pollicitationem regulariter, an- tequam acceptata ſit, reuocari poſſe. argument. l. ſ pater. in princip: ff. de man. Vind. Alciat: in rubn. Cod. de patt. Nam ſi ex altera parte acceptata fuiſſ et, forte ſe- cus foret: quia ſic deſiiſſet eſſe pollicitatio,& ex illo communi conſenſu tranſiiſſet in pactum. Ita pulcre tradit Caccial:in trattat. de patt. in 5. quæſtio. Verſic. op- pono quod index.& Alciat. d. rubric. C. de patt. vbi ſic ſcribit: Sit igitur pollicitatio ſolius promittentis oblatio, Reſponl lutis Decad. J. Reſponl. non tunc, ſed in futurum acceptanda vel reiicienda qua ſi deinde acceptetur, vires pacti habet. Quod autem huiufmodi pollicitatio non acceptata nul- latenus obliget, communior eſt Dd. vtriuſque Scholæ ſententia vt d. Rubr. de verborumo bligatio.a. I.j. de pollic. in cap. qualiter. vbi Ablb. de pad. g. ex pante. de cenſibus. Recte ergoſupra diximus, domino acto- ri propter probatũ vxoris adulterium, adiudicanda eſſe dotem. Ceterum tinet, quæ ſcilicet mulier vltra dotem habet, quãuis actor illa pariter in ſuo porrecto ſibello ſibi adiudi- cari petit, tamẽ ea nõ adiudicãda eſſe marito, ſed v- xoris remanere puto, per l.d. cpleruq in verb. dorali- tin. qué eæxela. Bal.in l.j. C de iur. dot. vt cũq; gloſſator alicubi cõtrariũ docuerit. Appellatione enim dotis vel dotalitii, ex propria ſignificatione nõ veniũt bo. na parapherna: ideoq; cũ ſimus in materia pœnali, verba non debent extendi, ſed potius reſtringi.c. ſa- tutum. de eleët. in 6.& in reg. odia.&ã reg: in pœnis. lib. ö. quam ſententiam e Panor. probat in d.c. plerumq nu. 5. Et hãc ceu communiorem& benigniorem, in iu- dicando ſequi Oportet. ærg. ‧ quod maior. fad munic. l. maibres. de pact. l. Arrianus. de a⁷i.& obl.l. reſpici- endum. de pænis!l. interpretatione. l. proſes,&;l. ſanctio legum, eo:tit. Ex prædictis itaque omnibus, ſicut ſu- pra deductum eſt, exacte ponderatis, puto inter cõ⸗ trouertentes coniu zes matrimonium ob vxoris a- dulterium eſſéè iudicio Eccleſia ſeparandum, mari- toq; dotis lucrum adiudicandum, vna cum refuſi- one expenſarũ huius litis: quas merito reponet rea, vt quæ maritũ indebite traxit ad Eccleſiaſticum iu- dicem. perl. diſtamari. C. de inge. manumiſſ. eamque coegit aduerſus ipſam experiri. I. properandum.§. ſin autem alterutra. C. deiud. C finem litibus. de dolo& cu tu:gl. C.fude maior. S&; obed. iunctla.l. eum quem temere. de iud. et q. calumniam. de pœn. vt ex adlis colligitur. Et ita, vt præmiſſum eſt conſulo ego Ioachimus Myn- ſin gerus, I. V. Doctor,&c. Sicque puto de iure eſſe ſentiendum, aſſerendum& iudicandum: ſaluo cu- iuſque melius ſentientis iudicio. RESPONSV M 1I1. S VM MARIA. 7 Ca ſus præſentis reſponſi. 2 Pu;, acontrouerſa hmius reſponſf&; num./. 3 Proceſſu exſiſtente nullo, etiam ſententia et nulla. Ex primordio tituli poſterion formatur euentus. b Sine litis conteſtatione, proceſſius&s ſententia cor- muznt. 3 Litis conteſtatio non fit der poſitiones, vel ad easre= ſponſiones neq, perobietlas exceptiones. 7 Postpublicationem non admittendi teſtes ſuper iiſ= dem articulis, vel diretto contrariis. F An id hodie etiam de iure Ciuili procedat? 9 Quaand oiure Ciuili res est dubia, iure auté Canonx- co clare deciſasſtaturinri Canonicoin Vtrog, foro. 1⁰ Proceſum prioris inſtantiæ in noflro caſu ſaluari poſſſe a nullitate. 71 Litis cteſtatio an in cauſſuap pellatiomis requiratur. 12 In noſtro caſu reprodutlionem teſtinm fuiſſé licita. 13 Quando liceat poſt publicatas attéſtationes repro⸗ ducere teſtes?& num. ¹4. Teſtes poſſunt conſenſu partium iterato produci, et- iam poſi publicationem. 16 Proceſſus ex inferiori Germania vt plurimum nul- litatelaborant. A 3 quodad bona parapherna at- ——— d— 1— —1——=———— jjj ———— 6 b 1n Probatio per /2 inualida, conſuetudine pro valida paberipote. „½ Ex conſtitutione Carolinaſolemnitatis ulls cuun lis omiſſa in proceſſibus,non curandanec etia nul- litutes attenaendædſi de meritisco nſtet. 19 Probatio an reſtringi poſſit ad certum modum: 20 Quat probare tenetur per nſtrumentum, ſufficit, ſi per quingq, teſtes proben 21 Probatio appellatorum in noſtro caſtt.ʒ 22 Teſtibus ſenibus in re antiqua magis credendum. 23 Toſtes ſeniores praferendi aliuu¹su. 2 1 Teſtibus maſculis mupis credendum, quã fœæminlz. 25 Poſſeſſio releuat a probationoe. 25 In probationibus dubiis praferende, quæ fauent poſ⸗ ſidenti. 8 27 Paupertas an repellat at ſtiſicando? 29 Extranei& ignoti teſtese u probent? 4..„ ð* ₰ 29 Teſti etiam non idoneorſi coniéſtem habeat idonei, creditur. 30 Nuamerus teſtium quandog, ſupplet eorum fidem. 31 Tacens quandopro conſentiente habeatur? 32 Reuerentia facit praſumi diſſen,um. 33 An ſolus mstus peuerentialis inducat diſſenſumd 34 Quando agitur de magno praiadicidò,praſens et ta- ens conſentire videtur. 39 In rebus grauibus requiritur expreſſus conſenſu. 36 Leodienſé ſtatutum, ne filius contradicat patri ali= enanii. 4 37 Anacephaleoſisprædiktorum. 39 Concluditur in hoc reſponſopro H. 39 Expenſas in hac hyporheſi eſſe compenſandas. o MNoua quaſtio. Mandatum procuratorium an& quornodo morté mandantis finiatur? 42 Eſfettus clauſulæ ſatiſclationis mandato procura- torio inſertæ.. SCA§ V 8. Ha t ſequétis reſponſi ſicſé habet loan. Claman.iunior tres vxores habuit, primam Mariam nomine, filiam Henrici C. F. ex qud ſa- ſcepit vnum filium, Hadelinum nomine, appellau- tem in hac cauſſa. Sua mortua ſecundam auxit Wannam, hiliam Heurici de A. quæ illi peperit quatuor jilias, nempe Mariam, Gatkarinam, Ge- lottam& loannam. Has iam factas nubiles eloca- uit, nempe Lud. M. Mariam, loauni de A. Catha- rinam, Laur de C. Gelottam,& jacob. de B. Ioan- nam. Cum autéẽ prædicti loannis Claman. ſécunda vpxor etiã morereturiipſe ad tertias nuptias tranſ- uolando, in vxorem duxit Catharinam nomine, fi- liam Ioan. B. Tandẽ& ipſe Clam vita defunctus eſt. Enaſcitur contétio inter præfatas quatuor filias, ſeu ipfarum maritos,& iuter Hadelinu ex prima vxore progenitum ſuper quadã domo cum ſuis per- tinentiis in parochia§. Catharinæ ciuitatis L. ſita ſuper Moſam in loco nuncupalo ad Saluatorenn. Nã prætacti mariti nomine uaru vxorum prætende baat, domum illam partim ex ſucceſßhione defuntii parétis loan. Clam pPartim eæ quibuſdam cõuenti onibus abeodem erectis, ad ipſorum vxores perti- Dn. Ioach. Mynſing: Iuriſconſ. Germani nere: Hadelino einſdem domum poſſeſſöre contradi- cente et aſſerente illam domum ad ſe ſpectare, vigo- * relegis patriæ, quæ dictet: Quod omnia bona here- aitaria acuiſita, obtenta& polléſſa per aliqus vi. rum cum ſua prima vxore, debeant ſequi et/ſpeta- read liberos primi matrimonii. Sedillam domum acquiſitam fuiſſéaconſtante primo matrimoniouõ- tracto cum Maria jilia Henriai C. F. matre ipſius Hadelini:& per conſequens domum ad ſeplenoia- repertineré. Contra vera prætadli mariti vorant Hadelinum in ius coram Scabinit oppidi. Habito iitur in huiuſnodi cauſſa ad iurium& teſtium proquctionem,& alios vlteriores attus iudiciales proceſu, dicli Sca bini ſententiam pro Hadelinota- lerunt, confirmantes eum in ſua poſſeſtione domus. Ab hat ſentétia prædicti aclores appellerunt ad(s. ſilium Bpiſcopi L. ibiq, cauſſam appellasionis prqſe- cuti ſunt vſq ad fnem. Et per Conſiliũ tand pro- nuntiatum fuit, bene appellatu,& a Scabinismale iuqicatu.& quod Hadelinus exvp?as in ſecuvda in. Nantia factas appellantibus ſécudi taxam iudicia- k refundere eneatur. Sæpediltus Hadelins ab ia ſententia,tanquã grauiter laſus appellauit in ſcri- ptis ad ſupremu Cameræ iribunal. Neg in hac ter tia inſtantia quicquã noui dedactum fuit ſedſolum atia& aclitata priorum in antiarum produlta, & facta itis conteſtatione vtring concluſem Cum ergo requiſutus fuerim de iure réſpondere, quæ parr meliorem cauſſam foueat, nolui iuſtitiæ deole. DErlectis itaq; diligenter omnium inſtantiarũa- 2 ctis, videntur mihi duo principalia puncta venti- janda eſſe. Primum, An proceſſits in duabus priorib.im- Rantiis habitus iurs defendi poſſit, vel ſit nullus? Nam 3 ſi nulliter †ꝓproceſſum fuit, cõſequitur& ipſam len- tentiam nullam eſſe: Quia caſſata radice,&c. ui res. J. aream. ſf de ſolut.l.in omnii ſf. de adopt. facuit quanot. ex Specul. in tit.de ſentent. S.iuæta. in 6. col. verfic. item est nulla ratione proceſſus. Qiod enim corruptum eſt in radice, corruptum etiam eſtin conſequẽtia, vi di- cit Bal. l. qui rem. ad fin. C.loca. Idem Bal. conſilio 1316. post prin. 3. parte. Qui dicit, quando aliquid nullum eſt, quicquid ex eo cõſequitur, nullum eſſe: per vul- ga-An0 dubii. C. de legibu. Et traditione iuris liquet, ex conſequentia actus præambuli, poſteriora q́; igi. quippet quod ex primordio tituli, poſterior fot tur euentus.j.in fin.& ibi gloſſen otab. cum multzs con- cord. Cde imp.lucra. deſcript. lib. 1oꝓfaci. ſio etiam. de minor. l. qui balmeum. l. potior est. qui potioan pi- gn. hab. cum ſimilibus. Secundo, poſito quod pro- ceſſus ſuſtineri poſſit, videndum eſt, an appellans vel appellati melius ius habeant, iuſtioremque cauſ- ſam foueant? Quo ad primũ punctum poſſentm ul ta in medium proferri, eX quibus nullitas proceſlus deprehenderetur: potiſſimum, quia ex actis ſecũdæ . inſtantiæ corã Cõſiſtorio Epiſcopi L. ventilatis, nõ 9 ⁵ — 3 reperitur, in ea factam eſſe litis cöteſtationemiltag; omiſſa eſſe præſumitur. angun: capit. quoniam Cosia falſam, circa fin. ext. de probat.& ibi Panorin.& ulii. Omiſſa † autem litis conteſtatione, ctiam ſenten- tiam concidere neceſſe eſt, tanquam deficiente funda- ha. 4 lits co muanam 17 lutheced 1 am tnl lfngtr,c neſecoipi plant 1 rrgalle nnn woncs& 1 Fal 1 1, annem excepti 3* 4 er acont. 4* 5 Hiütrrllte 4 1 5 ntcundiinl uren teſtimonic em articulis rcdlum ſuborn nſqu vero. N Uaale denc reg auraminhntia,, antruwrcum in ca! erupnderum prob eminrputant hoc eaurmalaſit cauſ 4 Htuunmterocur. naerin cauſſa a- unmade teſtab. Bgenengri, E ſaiann lerrſuper en dluhvel eoſce te rundelet in 3 unun epellane 1 ſtumenda. ſaba eum commu — 8 4 a 2 uit lent ayxluu Gula us Hairiauagf anpellentilus ſtuujun eueatur.Lepediuhus qua Trauilerlalu nl aa(tmere tnlunai 9 uiquãnuuidetaiunſui a priurun inlmium entellatime vnnjan faerim e imun unn am faucat naluuhu ic; diligenterornunit rmihiduo rrinchabnu 1 106 um, Anniceſiumtaun urt defemtijuſi nlſnt ceſſum fuitcölcgutrl eſſe: Quacdſſt rir dat Lnomni fce amju de entent Luuttal dali praceſſa. Col cind ptum etan dlincntſ 9.14 f9. Cbcs 5 5 — 10 fundamento. Eſtenim litis conteſtatio ‚fubſtantia ordinis iudiciarii. cap. de cauſßus. de olic. de legat. c. cum caußam. de appellat.& in Spec. de lit. conteſt. 6.j. nec ſi ne ea videtur res in iudicium deducta. argum. l. vt fundus. f⸗communi diuidun.& eſt litis principium./ 2. ff. de iuram. çalum. c. ex parte 2. de ve,o ſgn. Vnde finis ſine eo eſſe non poteſt. l. non potoſt videri deſtiſe ſe. de reg. iur.& l. cum in diuerſis eod. tit. Conclu ditur ergo, quod prætermiſſa litis conteſtation ſententia lata non valeat. ca. accedens, vt lite non conteſt. cum concor, alleg. per Mattha. de A⁴iitt decw,. 293. num. 3. idg,§ pec. expreéſſe ſirmat in tit. de ſentent.§. xta. num. m. S 16. Neque ſuffragatur, quod in noſtro caſu vi- deatur lis conteſtata eſſe eo iplo, quod pars appella- tagrauaminibus appellantis negatiue reſponderit, quaſi ſic videatur negaſſe intentionem agentis. QDia f neq; per poſitiones& ad eas reſponſiones, neq; per obiectionem exceptionum litis tit conte- ſtatio ca. vnic. erxt. de lit. contéſt. vbi vide Marian. Soc- ci. Secundo videtur nullitas proceſſus reſultare ex eo, quod partes in ſecunda inſtantia tam ſuper iiſdé articulis, qui in prima inſtantia porrecti ſunt, quam ſuper directo contrariis,& nouos& veteres teſtes vtrinq; produxerunt. Nam tiuris regula eſt q uod poſt publicationem teſtimoniorum non admittan- tur teſtes ſuper iiſdem articulis, veldirecto contra- riis, propter periculum ſubornationis.. per hanc. C. de tempor. appell.§. qaia Vero. Moell. de teſtibus. Nec obſtat, quod Legiſtæ hanc regulam duntaxat veram recipiant in eadem inſtantia„ volentes ſecus eſſe in cauſſa appellationis: cum in ea liccat non deductum deducere, non probatum probare. I. eor. C. de appell. & d.l per hanc. nec putant hoc correctum per d.§. quiavero. quoniam alia ſit cauſſa appellationis,a pri- ma./ ita demum. C. de procur. Quia reſpondetur, ho- die idem obtinere in cauſſa appellationis, per cla- rum text. in Clem. 2. de teſtib. vbi textus expreſſe di- cit, Teſtibus rite receptis,& eorum atteftationibus publicatis ſicut non licet ſuper eiſdem, vel direclo con- trarius articulis alios, vel eoſde teſtes in principali cau/ſ- ſa producere: ſic non debet in appellationis cauſſa lice- re: cum non minus in appellationibus, quam in prin- cipali ſubornatio ſit timenda. Ett hanc opinionem Panorm.& poſt cum communiter Canonit læ pro- bant in c fraternitaris, vbi ego idem tenui, dsteſti- bus dicentes hanc ſeruandam etiam in foro ciuili, hoc potiſſimum fundamento. Nam regula eſt, Quoties lege ciuili res dubiu exvhſtit, iune autem Ca- nonum clare deciſa reperitur, Canonibus ſtandum eſſe in vtrog foro, per cap. j.&o 2. de nou. oper. nunt. S oC.c. quoniam frequenter. vt lu. non conteſta. quia per deci- ſionem Papæ cenſetur eorum varietas ſopita etiam inter eos. Sed certum eſt, nullam legem ciuilem ex- preſſim diſponere, quod in cauſſa app ellationis lice- at ſuper eiſdem articulis teſtes producere. Ergocon- ſequitur eſſe opiniones:& per conſequens, adhæ- rendum eſſe deciſioni iuris Canonici. Ra pulcre Fe- lin. in J.fraternitatis. vbi ſatis reſpondet Baldo, cum ibi, tum in l. eos. ſi quid autem. C. de appell. contrarin tenenti. Poſſent& aliæ nullitates ex proceſſu coram Conſiliaris Epiſcopi in L. habito colligi: quas ego breuitatis ſtudio,& quia ſunt leuioris momenti, prudens prætereo. Prædictis †tamen non obſtan- tibus, cenſeo, proceſſum illum ab huiuſmodi nulli- tatibus defendi poſſe. Nam quod primo dictum eſt, Reſponſ. Iuris Decad. I. Reſponſ. IIII. ob litis cõteſtationem in iſta actione omiſſam ceſſum eſſe vitiatum, nihil ſtringit. Suffic litem fuiſſe conteſtatam in primainſt noſtro caſu factum eſſe, ex actis eſt conteſtatione in cauſſa appe ctus litis conteſtationis durat cauſſa appellationis, vt fente poſſit: ſiquidem litis conteſtario nec ſuſpenditur per appellation — 7 „pro- it enim 11 antia(quod in conſtat) nec opus llationis. Nam effe- poſt ſententiam in ntia diffinitiua ferri non exſtinguitur, em. vt per Deci. in rubr. ext. de appell. vbi dicit, ita norare Bartt in lita de- mum. col. fin. verſic. deinde conclud'e. A 56. po 2 Buty. in c. gxceνptionem. g de except. vide eundem Deci. inc. 0 C. de procur.&s I.). verſc. item ſcias. per tuas. de appellat. Bal'inl-perhanc. Cdetemp. appell. uſtr. conſal. 73. in- cip. Qugd in cauſſa appellationis. decidiſſe Dominos in antiq. non diſtinguentes ſens, vel præſens fuerit. in noſtra ſpecie penitu bene attendamus teſtium: idq; ex ſeq gula ſuperior ceſſat, quando teſtes de aliquibus ar- ticulis non fuerunt pleneac ſufficienter interroga- ti, vel incuria& neg ligentia, vel etiam dolo iudicis: quia tunc non obſſante publicatione poſſunt liti- gantes petere, vt denuo inte & ibi Od. de teſtibus. Ex actis aute tiæ conſtat, quod actores petier atteſtationum aludicibus, ri ſaper perſona, ſtatura,& corporali habitu primæ rrogentur, ca. pertuas. autem primæ inſtan- etierint poſt aperturam teſtes denuo interroga- & ſecundæ vxoris Ioannis Cl. vt enidenter conſtare poſſit, de qua ipſi ſenſerint tur. Cum autem hoc iude re, qui prohibet, qu , ſieq; véeritas recte erua- Xprimus neglexerit face- o minus illud iam a ſecundo in caufſſa app ellationis fiat„& quod tumn eglectũ fuit, iam recuperetur? d.. per tuas. Secunda quia appellantes in ſecundaria ac uos articulos, depe dicialiter obtulerunt. Ad em nõ erant prohibendi 4 nouos teſtes producere. ndentes tamen ex veteri bus, iu- litéris, de tsſtibus. vbi diſponitur ſuper nouis capitu- lis dependentibus ex antiquis, re, non obſtante publicatione. Terti mihi videtur ceteris efficacior eſſe litigatorum reſtitit vel contradixi ductioni teſtium, ſed in eam vtrin ſenſum. Traditum † autem a Dd. ſint conſenſu partium iterato pro gulam ſupra traditam, nõ modoex tacito conſenſu, vt quia pars ſciuit, & talis productio iure ſubſiſtit. partium fauorem ſit introductun articulis, vel prior fauori partes ren 1, es, vel alii teſtes pr untiare poſſunt. a. ad apoſtolicam. licere teſtes produce- a ratio eſt,&hec :quia neutra pars thuiuſmodi pro- ß quod teſtes poſ- 5 duci, contra re- preſſo, ſed etiam tacite eſtcon- Et ita etiam reperio e KRota, deciſ. 207. S deciſessg. „Vtrum pars aduerſa ab- Sed † nec ſecunda obiectio 12 s enecat proceſſum: Vvidetur licita fuiſſe reproductio uentibus rationibus. quia ſi Nam †f re- 13 ratio eſt: 14 ia actiõne inultos no- horum igitur probatio- tam priores, quam etiam d. cup: fraternitutzs es ca. tam & non oppoſuit: Cum enim hocin ne ſuper eiſdem oducantur: huic extr. de regula. l. Titio ceutum. ff. de cond. 6 demonſt. cum vulga. ia Bal ewpreſſe in C.j. Veyſic. itenn dé controuorſ. inwéſtit. per:l argen ff. de edend. fac. quæ ſcribit Folin. in num. ⁰. licet ipſe tandem a Baldo di cedit, quodin iſtis partibus im cauſſa iudicialiter tractata eſt, tates iudiciariæ mu teſtibus, velalias ſandi reiiciendi 0 2 4 2Vaſallus karztts.. cum autei. A. cn. fraternintatis. ſcedat. Huc †ac. perii, in quibus hæc non ſoleant ſolemni. ltum curari, vel in examin & permulti proceſſus cottidie caſ. que eſſent, ſi ſtricte vell A andis emus iurig — 1 8— 2 ſcripti formulis adhærere. Et † conſtat, Dd. com- 17 muniter concludere, quod probatiò per ſe inualida poſſit conſuetudine pro valida haberi. vt per eos inc. ficur. de probat per terxt. C. cum dictus. de fid inſtru.& i- bi Panorm.& alibi Dec in c. 2.& ihi etiam Panorm. 18 deproba. Quorſum f† Imp. Carolus reſpexiſſe vide- tur, dum in veteri ordinatione Camerę, Norinber- gæ erecta, fol. 35. in rubr. Wie in Appellation vnnd Nichtigkeit Sachen⸗cauit, ne ſolemnitates& obſer- nationes iuris communis in proceſſibus ad Camerã deuolutis omiſſæ adeo ſtricte curarentur:& ſi ue reperirentur in actis nullitates, iis nõ attentis, nihil- ominus iudices, ſecundum quod iuſtum eſſet, deci- derent cauſſas. Huc adde, quæ habentur apud Hen- ning. de validitate ſentẽtiæ, conſil. 13.(mihi)fol. 165. vbi docet, quod ex conſuetudine Germaniæ, ea O- mnia, quæ ſunt de ſubſtantialibus iudicii plenarii, non ſeruentur, vt:biper eu. Facit quod ſtylus& con- ſuetudo iudicii, in quo agitur in præparatoriis& or- dinatoriis, eſt feruanda. Ex prædictis omnibus ſic preuiter deductis, concludendum videtur, proceſ- ſum illũ in ſecunda inſtantia habitũ, vteunq; defen- di& ſuſtineri poſſe. Præſuppoſita igitur validitate proceſſus, videam us nune ſecundum punctũ, appel- latuſne, vel appellantes meliorem cauſſam foueant? Et præmittẽdum eſt, quod in oppido L. ſit ſtatutum municipale, huius tenoris: Si aliquis habet liberos,& plures vxores legitimas,& is deinde ex humanis de- cedat:tunc liberi ex primo matrimonio nati poſſunt ſe intromittere in omnibus bonis relictis ab eorum patre, ſi reliqui liberi ex aliis vxoribus nati non poſ- ſunt probare per curiam, a qua bona originem du- xerunt, aut per literas deſupera curia confectas, vi⸗ delicet hoc velillud hereditarium eſſe, acquiſitum tempore matris illorum: nec alia vlla probatio ad- mittitur. Vnde diſcimus, Hadelinum filium loan nis Clam. ex ſua prima vxore Maria nomine, habere pro ſe legem ſiue ſtatutum patriæ, quod bona præſumã- tur acquiſita eſſe in primo matrimonio, donec a li= beris ſecundi matrimonii expreſſim probetur con- trarium:& ſic præſumtio legis municipalis pro Ha- delino militat, transfertq; onus probandi contra riũ in liberos ex ſecundo matrimonio ſuſceptos. Dein- de ex illo ſtatuto diſcimus, quod probatio ſit reſtri- cta& coarctata ſaltem ad duos modos: nempe vt vel contrarium probetur per curiam, a qua bona deue- nerunt: vel per literas a Curia Kuer hoc confectas. 19 Nec; eſt dubitandum, quin probandi copia reſtrin- gi ſtatuto poſſit ad certum probandi modum: nem- pe vt probatio fiat ſaltem per inſtrumenta, vel ſaltẽ per teſtes. ſicut probat Specu. de probatio. S jin. verſic. ſod pone. Panorm.& communiter Dd. in Cap. 2. Vbi late 20 Deci. ext. de prob. Tradunt †tamen Dd. ibidem, hu- iuſmodi ſtatutum ſic moderandum eſſe, quod per inſtrumentum probare obnoxius, ſi probationem per quinque teſtes facerè velit, hoc ei indulgendum eſſe, non obſtante ſtatuto: alleg. text. in! teſtium. C. de teſtibus. cum ſimilibus. Statutum enim exiure com- muni interpretationem recipit. argum. o. cum dile- ctus. de conſuet. Ius autẽ commune loco ſcripturæ ſi- zu ue inſtrumẽéti quinq; teſtes admittit. Nunc †᷑ ad pro- poſitum. Sane appellati ad probandum, domum li- tigioſam eſſe acquiſitam tempore ſecundæ vxoris, & ſic eam ad liberos ſecundi matrimonii ſpectare, producunt tria inſtrumenta: vnum inſtrumentum Pn Jvach Myußng laritonf Germiu. 1 ina venditionis, de dato 26. Aprilis, anno1487. in quo Mm e continetur, quod Ioan. Clam. iure emtionis litigi- oſam domum acquiſierit a quodam Il. piſtore. Al. terum de dato 15 19. die9. Decembr. in quo dictus Clam. ſatisfaciens certo contrapignori,(ceu vocãt) ad quod tenebatur Ioanni B. ſuo genero, reportauit N. lums vſumfructum, quem habebat in prædicta domo& cohærentiis, cum generalitate omnium ſuarum ſin-„n guod! gularium aliarum hereditatum, quæ iure proprie- an tatis pertinerent ad dictas filias, promittens in vtili- ſ wuntin tatem earundem ſuarum filiarum; qui liberi poſtea- 69 p quam fuiſſent inueſtiti tam in Vufructu, quam etiã heig 1 miac in proprietate, reportabant ſuper illa domo ſimul glarelu* omnia prædia hereditaria, in vtilitatem dicti Ioan. üneche 2 B. pro habenda ſumma 20. florenorum annui& he- monite reditarii cenſus de contrapignore. Pertium deniq; inſtrumentum dotale, in quo Ian. Clam. promittit prætactis filiabus, quod domus litigioſa poſt ſuam mortẽ ad ipſas pertinere debeat, erectum annolſzn Idq; factum& erectum prætendirur Hadelino præ- ugkemherpr ſente, nec contradicente. Per hæc inſtrumenta præ- kemain du tendebant appellati in priori inſtantia(nunc appel- aulhidere zun lantes) probare, domum litigioſam poſt mortépa- muuium. laßt tris loan. Clam. ad ſeſpectare. Contra vero Hadeli- WaduerieN nus fatetur, primum inſtrumentum ‚nempe domũ 4 dn: 8.& 40. a Ioan. Clam. coemtam eſſe 26 April.anno: 487.id- lſtentibus, n. ucckeulpectos que pro ſe acceptat, aſſerendo eo rempore Ioan. Clam. upennem 2 8 5.—... 5 4 1 adhuc primam vxorem, Marid gilicet, ip rus HIadeliut 1: .. 1 4„ 1- aamaguemateſti matrem, in matrimonio habniſſe:& per confequens, il. 4 meodum H 1 3 — illam domum vigore ſtatui oppidi Lead ſe iure fucceſſi= un pen onis ſpectare. Quòo ad ſecundum inſtrumentũ,& te- ndin im, pen tium, aſſerit idem Hadelinus, Ioan. Clam. ſuum p umaſ ltrrnpolic trem de iſta domo nihil ſtatuere potuiſſe in ſuũ præ- lan L üentef iudicium, cum domus iure tantum vſusfructus ad ipſum ſpectauerit:ius autẽ proprietatis fuiſſe ipſius Hadelini, iuxta legem patriam. Hinc magna com Baaaunz.verſie manmncklde get 4 vefb quod ſec un tentio exoritur inter Hadelinũ& ſuos aduerſarios. 9rb;4. teſtes Nam Hadelinus conatur teſtibus comprobare, do- tunebtrancos, mum litigioſam tempore primæ vxoris Ioan. Clam. efaninrenrrance (ſuæ matris) acquiſitam fuiſſe: aduerſarii contra, fgutr quod conſtante ſecundo matrimonio eam acquiſitã con- alaeſib pſon tendunt. Producuntur itaq; vtrinq; teſtes maximo anmxplscredena. numero, tam in prima, quam in ſecunda inſtantii⸗ ſuil igos, K ab Hadelino quidem circiter? giab aduerſariis vero d drne lld) circiter 93. Inter quos maximus eſt conflictus&df. ho docn cordia, ita vt vix ſcias, in quam te partem flectere de- lnegsi 8 beas, neq; facile diiudicare valcas, quibus lux verita- Beee ema tis magis aſſiſtat. Horũ tamen dictis diligenter hinc ſun 8 ſuuexa inde cognitis atque perſpectis; conſideratiſque o- ard h fenim, mnibusaliis actis& actitatis, videtur melius ius eſſe a endifides Hadelini, maioremq; fidem ipſius teſtibus adhiben- dam. Primum enim cum in noſtro caſu de dignita- te& præeminẽtia teſtium ex actis nihil certi depre- hendi poſſit, qui ſint aſtis honoratiores, aut maio- ris fidei: Hoc tamen ex actis conſtat, teſtes Hade- 22 lini aduęrſæ partis teſtibus longe ſeniores eſſe: qu-. Wena deteſ re merito præferendi, maxime cum de re antiqua Dduod defech teſtificentur, quam ſeniores melius ſcire preſumum unl. S tur. Nam † velut per manus traditur, teſtes antiqui- ²3 dapenaru. ores in dubio præſumi digniores,& præferri pari- 8 letteſt⸗ bus, ca. dilecto. de offic. Archidiac. 33. qua,tio.7. cap. Cõ- ſeadde, 4 ſanguineos.& cap. viderur. qui mat. accu. poſf.gle. S ſd mul Moder: in lcum quid. fſi cert ꝓet. 30·quaſt. 6 cap:ſigni- un ficamus. Bal. pulcre in I. procuraror. C de edend. I a ad guigt b cundo, inter Hadelini teſtes plures reperio eſſe mares, — — =. —— —= 8— B beruneredeherarän b erectum bextendtr he eracicenteerhrrilm ellati in rion Itnm de domum gafmntt adſe ſpectrt. Caman mum inſtrumenum,m bemtameſſe:sApilun Ptat,aſſerendoenrmmt erorem, AImüſtunzin imumio habriſetdct 4 gore ſtatuiyuul din 5 7 Oad ſecundumintuner n Hadelinusbn Cm. do nihil ſtarncrexruite 4 4 domus iuretunmri itius antẽ royrcrsti ram Is. quæſtal Item quod ſecundo obiicitur, contra 8. 11. 13. 14.16. 33.& 34. teſtes in focunda inſtantia 1al. legem patrum Hium inter Hadelinid lun sconatur teſlbtscoähi- 1 temporeptimæTän. 5 quiſitam fuiſſeuin 1u mares, quam fœminas, cum contra aduerſa pars in- ter ſuos teſtes multas fœminas produxerit. Iam † 24 Pro regula traditur, magis credendum eſſe duobus 2) 2 Kveleo nomine ipſis credendum eſt, cum habcant teſtibus maſculis, quam fœminis, ratione inſtabili- tatis. Roman. rubr. ff. de arbitr 1/. quæſtio. verfic. item praferuntur duo teſtes maſculi. Bal. fin. de fid. inſtrum. li. cum ibi nota. de Senat-in multis. de Rat. homi. A96. cap: forus. de verboi.hgnific. Tertio, dato(citratamen Veritatis præiudicium) quod teſtes vtrinq; ſint pa- res in qualitate perſonarum& teſtimoniorum„ ta- men pro Hadelino pronuntiandum videtur, cum ſtatutum ſiue legem patriam pro ſe habeat: quæ di- ctat, bonatam diu præſumi acquiſita tempore pri- mi matrimonii, donec probetur contrarium per li- beros ſecundi matrimonii. Item † quia doctrina ex- pedita eſt,& vulgaris, quod poſſeſſio releuet a pro- batione: nam præſumtio eſt pro poſſidente. Zaſela diuo Dio. J.hi ſuper rebus. de Te iudic. Item quia leges dictant, quod exſiſtentibus probationibus dubiis velparibus vtrinq; ſemper præferrri debeant-, quæ fauent poſſidenti: quia in dubio melior eſt condi- tio poſſidentis. ſin. C. de rei vind. ſ.i ſeruum. de verb. fagnificat,& J. commodum. Snſtit. de interd. Nec ob- ſtant obiecta partis aduerſæ. Nam quod primo dici- tur contra 7. 10. 21. 38.& 40. teſtes ab Hadelino productos, cos eſſe ſuſpectos ratione paupertatis: 20 reſpondetur †, paupertatem ſolam non ſufficere adrepellendum aliquemateſtificando, cum illa non faciathominem improbum§. yin. Inſtit. de ſuſpec. tut. Imo pro regula traditur, perſonam pauperem( ho- neſtam tamen) teſtificari poſſe glo. fin. in c. ſi qui. s ibi Dd. de teſtibus. gl.§. idem teſtium. verbi locuples. ã. 2u⁶⁴†. 3. Specide téſtib.§.). verſic. item quod eſt pauper: Paupertas enim non eſt de genlere malorum. c. illo- productos eos eſſe cxtraneos, pariter non aduerſa- 48 tur. Licet fenim ünt extranei, ac etiam ignoti, ex hoctamen non ſeq uitur, quod ſint turpes aut infa- mes. Et ideo cx hoc ſolo ipſorum fides nõ eleuatur: conteſtes alios ſide dignos,& omni exceptione ma- jores. Nam trita eſt doctrina, etſi teſtesſint ignoti, Panperes ‚domeſtici, hoc non obſtare, quando ha- bentconteſtesidoneos idem aſſerentes. vt per Ang. conjſilj. S tex. not. in liſi quis ex argetariis. 9.j. Verſequid 29 enim. de eden. Quamuis fenim dicto teſtis vilis&de- plorati non ſit adhibenda fides: tamen ſi eius teſti⸗ monium confirmetur a fide dignis, fufficit, eiuſque dicto creditur: niſi deploratio ſit talisge uæ a teſtifi- cando repellat. 1mratus f.de quæſtio. Bar. conſi.incip. quæritur,& in dubium. Bal. l. Gallus.§. ille caſiu. fde lib.&poſthu. Salyc. in!in bona fidei. C.de iureiurand. Caſtr. conſil.g1. Curt.tra. detteſtib. concluſ- j. vbi multa 30 allegat. Iacco t, quod defectum fidei teſtium nu- merus ſuppleat. glo in l.3.§. eiusdemn. ſf. de teſribus. Ball dlli quis ex argentarils..' de eden.&& lſi quisteſtium. C. de teſtib. vbi dicit, licet teſtes nõ ſint multum bo- ni, quod deficit in fide, ſuppletur in numero. Eſte- nim aliquid tribuendum multitudini. Ex prædictis ergo ſequitur,& concludendũ videtur, Hadelini te- ſtes aliis prævalere. Sed quid reſpõdebimus ad poſte- riora duoinſtrumenta, donationis ſcilicet,& dotali- tium: Nam in his collocant aduerſarii omne ſuũ ro- bur. Reſpondeo paucis, quod ad primum attinet, il- RKeſponl Iuris Decad. I. Reſponſ. lI. iudicio, nempe de domo æſtimata mille& roſa requiritur expreſſus conſenſus, nec ſufficit ta- lentium filio, ne contradicat patri alienanti(Vtex lud Hagelino obeſſe non poteſt, nempe quod Ioan. Clam. de domo ur giols diſpoſuiſſe fertur, tanquam de re ſua. Quia po 1to, quod hoc fecerit, tamen ab- ſenti Hadelino non potuit per parrem præiudicari: cum pater in domo, præter vſumfructum„nihil iu- ris habuerit: nec quiſquam plus iuris in alium tranſ- ferre poſſit, quam ipſe habet./ emo. de Teg. iur. Quã- quam ſi verba huius inſtrumenti attentius ponde- rentur, apparet, quod pater ſolum ipſum vſumfru- ctum obligauerit pro contrapignore,&c. Id quod etiam fatentur aduerſarii in ſecunda inſ tantia, in ar- ticulis nouitatũ. Quod autem obiicitur, Hadelinum interfuiſſe tractatui, quando erigebanturdotalia in- ſtrumenta,& diſpoſitio fiebat a patre Clam. ſuper domo litigioſa, in ipſius Hadelini præindicium, ucc expreſſe ipſum huic conuentioni contradixiſſe, aut proteſtatum fuiſſe e:ſicq; ex hac ſua taciturnitate col. ligi tacitum conſenſum& remiſſionẽ iuris, ſi quod ad domum litigioſam habuiſſet: ad hoc reſpondeo, hanc taciturnitaté Hadelino non nocuiſſe. Quam. 31 uis fenim regulariter, ratione coniunctionis perſo- narum, tacens habeatur pro conſentiente,]. Ii ſeruus communis. verſic. I. de donat. inter Vir. O& Vxor. fac.!in adoprionibus. in hin.& ibi Bart. ff de adopt. tamen hoc ceſſat in actib. pręiudicialibus, quando adeſſet reue- rentia ex parteillius, qui debebat proteſtari. Ea e- 32 nim facit præſumi diſſenſum:& ſic metus reueren- . tialis impedit conſenſum, reſultantem ex præſentia & taciturnitate, Vt per Bartin l. quæ dotis. ſolut-matri- mon. perl... quæ onerandæ. ff. quar. rer. at. non det. cg Uipenul. de furt. Bal l. ad fin. C. de bon. mater Mem in!. jilius fam. inkitus. ſ. de proc.et inl.ſ ſine. C.ad Vellei. Butr- cap. nonne. de praſum. Et quamuis Panorin. in q. c. nonné. Alex.&? Iaſon. in d.l. quæ doris Cy in l.interpo- HRtas. C. de tranſact. contrarium teneaut, per text. c.]† poſt med. de deſponſælib. 6. vbi filius tacens videtur conſen- dicunt d.§. quæ oneranda. quia loquatur, quando vl. tra metum reuerentialem minę& verbera interue- ttire, non obſtante metu reuerentiali: Nec obſtare 1 nerunt ſecundum glo. Se Bart. ibid.& eundem in I. aa inuidiam. C. quod met. cauſſ. Abb. in c. cum contino.=. not. delureiurand. Attamen in noſtro caſu Hadeli. no non obfuiſſe ſuam taciturnitatem arbitrarer. Po- ſitoff enim non tamen conceſſo, quod metus reic- 34 rentialis ſolus non inducat diſſenſum tamen ex iſta Hadelini taciturnitate non debet ei generari præ- iudicium, cum hic tractetur de magn 0 ipſius præ- ducentis aureis. Itaq; † rurſus ſuccedit doctrinas quod quan- do tractatur de magno præiudicio, preſens&tacens videatur diſſentire. d./penult. ſede ſurt gloſſ. nota.¹. 2. Adæ acquiren poſſeß. Facit, quod ſcribit Georg. Natta in rep.o. quamuis. de pact. in 6. mihi col. /³.& Feder. ge Sen. conſilio 1⁹‿ꝙ9. incip. quæritur an ditta Margareta. Sequitur Pet.de Anchar. in Teg acce ſorium /1. col. Ad- de t, quod in arduis ex plicãdis,& in re graui& one- 2 33 citurnitas abſq; contradictione. v notab.tenet Abb. in capin cauſſis. de elect. col. 2. Felin. in cap. nonne verſi- cul. vltra ſcias. num. 22. Facit quod in dubio n6 præ- ſumatur quis velle præiudicare iuri ſuo,& iactare ſuum. L. cum de indebito. de probatio. cap. ſaper hoc. de renuntiat. Adde †, quod lex patria imponit ſi- 9⸗ parte Hadelini Prætenditur, nec ab appellatis 10 negatur:) Dn. Ioach. quia erubeſcit lex„filios eſſe caſtigarores arentum in adminiſtrarione rerumtemporalium, vt in Auth. de nupt. i vero exſpectat. Un. in I. j. C. de bon. mater. Ergo ſi noceret filio ſilentium, quod lex ei imponit, iam deciperetur auctoritate legis: quod eſſe nondebet.. I. C. de his qui veniamata. impètid. Præterca dotalitium illud inſtrumentum ideo non poteſt præiudicare Hadelino, aut tollere præſumti- onem legis patriæ, militantem pro ipſo, quoniam non eſt erectum ſiue confectũ aCuria, vndedomus illa deuenit, ſed ſolum per quendam Notarium cõ- ſcriptum: vnde non facit probationem pro liberis 37 ſecundi matrimonii. Cum Tigitur Hadelinus pro ſe ſtatutum m unicipale habeat„nec ei obſtent in- ſtrumenta illa a parte aduerſa prolata: cum itẽ ſuam intentionem nempe domum fuiſſe coemtam con- ſtante primo matrimonio, non modo honoratiori- bus, ſed etiam numero pluribus teſtibus probarit:& poſito, quod vtrinq; ſint pares probationes, tamen in dubio conueniat meliorem eſſe conditionẽ poſ- 38 ſidentis,& pro eoiudicandum. Ex† his inquamo- mnibus& conſimilibus rationibus adductus, cen- ſeo iudicandum pro Hadelino appellante: videlicet in ſecunda inſtautia coram conſiliariis Epiſcopi in L. maleindicatum,& bene appellatum: ac primæ inſtantiæ, Villici nempe& Scabinorum oppidi L. ſententiam confirmandam: atq; Hadelinum ab ap- pellatorum, ac in prima inſtantia principalium a- torum impetitione abſoluendum eſſe, expenſas in 39 hactertia inſtantia factas compenſando. Katio † autem, quare expenſas exiſtimem compenſandas eſ⸗ ſe, eſtilla; quia appellati habuerunt iuſtam cauſſam defendendi ſententiam pro ipſis latam in ſecunda inſtantia. Et alias traditur, ſi quis iuſtam litigandi cauſlam habuerit, non ſit condemnandus in expen- ſis, vtcunq; ſuccubuerit. I.ꝗqui ſolidum. J. etiam. de leg. 2 probatur in§. oportet. in Nouell. de iuu gl.& Dd. l. 40 properandum. C. de iudicis. Porro f vnum reſtat, quod videtur mouere ſcrupulum. Nam ex quibul- lam productis in tertia inftantia prolatis, apparet, Ludo. M. vnum ex appellatis pendente lite cx Viuis deceſſiſſe. Vnde merito dubitatur, an 12 medio ſublato, opus ſit nono mandato ad cauſſum teaſſumen. dams Et cum ex actis non certo conſtet, num ante, velpoſt litis conteſtationem obierit, nihil certi vi- 41 detur ſtatui poſſe, Nam ſi mortuus fuit ante liten conteſtatam, mandatum procuratoris exſtinctum videtur, tanquam re adhucexſiſtente integra. l. nul- la. C. de procur.. mandatum. ſf. mand. Sin vero polt deceſſit, res non fuit amplius integra:& per conte- ſtationem procurator factus eſt dominus litis. cap. quamuis. de procuraliprocuratoribus. C ↄd. eod. Sæ l. post luem ſf. eod.& per conſequens, mandatum morte mandantis reuocari non potuit. d.. nula.& ibi not. Vtcunq; tamen ſit, mihi videtur in noſtro caſu, etſi ante acceptum iudicium deceſſiſſet, tamen nouo mandato opus non eſſe, propter clauſulam ſatiſda- 42 tionis mandato procuratorioi nſertam. Traditur † enim a Bart. quod ſi Dominus ſatiſdederit inlitem de iudicato ſoluendo pro procuratore conſentien- te(quod in noſtro caſu factum eſſe, ex mandato in actis prolato apparet) res non ſit amplius integra, uo adhoc, vt mandatum morte mandantis reuoce- tur. ſta Bart inlſidefunctus. ſf. de procurat. Et dicit Bald. ibid. quod mors domini procuratorem hodie Mynſing. Juriſconſ. German. quaſi nunquam reuocari b A(aonlddus in inſtrumentis procuratoriis ſem- per ſolet adiici, alleg: text. in Clem. j. e procur.& ideo non obſtante morte præfati Ludo. nuntiari poſſe,&— b ent piendam in perſonam ipſius procuratoris: maxime cum habeat etiam alios litis conſortes. b faciat; propter clauſulam M. cenſeo pro- uo ad ipſum, ſententiam conci- 4 KESPONSVM III SVMMARIA. Cafſius huius réſponſi. 2 Queſtioner in eodem determinatæ. 3.2 Teſtis uando ſecundo examinatur Vtrum ſe pef r referre ad priorem depoſctionem non rite fala Teſtium depoſitio ſine examinzuione interrsg aus- riorum fattasan valeat? 8 5 Teſtes cogi poſſunt ad teſtiſica ndaum. 7 Interrogatoria quare denturs Teſtis officium. „ Cunt teſtes in noſtro caſu non ſint repetendi ad inter rogatoriai es num. I. 12.17.85 18. io Jadex interrogatoria impertinentia Cs ſuperflas reijcere tenelur. 13 Poſitioni vel interrogationi criminoſæ teſtus re ſpan- een. Arne non tenctun. 1 ercuübone, d 3 Conſuctudo optima legum interpres. Us lechprn lar⸗ II Inderx licet poſſit repetere teſtes non rite examina Bllg el ilum 5 tos, tamen nontenetur. aeimm mutle, be 16 Cautela Speculatoris, quo adl repetitionem teſtium haätun e 80 aalinterrogatoria. NUnurs cetectüͦ nu 19 Examinatio teſtium Vvalet, etſi non ſint ad inter- rr üyilc videti rogçatoria examinati. Mluarkecal der 20 Determinatio huius conſilii. Naunlendt nfib. An 21 De expenſis huius litis. ſauit.Sahean l 22 Obtinens ſententiam pro ſe in prima inſtantiaeſ furta.Ethan in ſecunda ſuecumbat, an releuetur in eæxpenuat S& num. 23. HMamuewnorem,per arblpoltionem 3 4 CASV S. erſtrein nonc ... a sA. FE Ab † ſpecies talis eſt. In cauſſs inler Nia. ¹ eitesunnur. Bar X laum H appellantem ex vna,& Ladouicuns lanſtderefibwer F. appellatum ex altera partibus, corãnobili Chri rtibban e flophoro de L. ventilata, tum iudex adia priora u tnälint art.5 inſtautiæ, quodad rectptionem teſtium tanquass enan ticoncludh non rite factam autinebat, annullaſſet, in cu ads ſen neitterroget Hinſtantia idem teſtes aenuo fuerun' producii:& quoniam teſtes tum in militia agebant, fuit evt ans den gucderian tur „ examinatio per literas mutui compaßus(ceu vs- cant. iſtis indicibus, ſub quorum luriſdiktione ie- perti fuerunt ieſtes, demandara: Hiſq, poſitiones d- ctoris,& reinterrogatoris tranſmiſſa. Ic. Exa- minati ſunt teſtes apræfectis miliaribus. E: hiis ſuis teſtimoniis ſe retulerunt ad priores depotis- nes, dicendo, quod dicant peromnia, prous d:xiſ⸗ ſent in prima inſtantia,& Iuper iuterrogatoriis nihil voluerunt deponere: quæritur, num horum teſtimonia valeant, ades vt ſecundum ea pronun- tiari debeat? b 8 A D †diſcuſſionem huius quæſtionis duo viden- tur eſſe inueſtiganda. Primum, an teſtu, qauan- do ſecundo examinatur, poſſit ſe referre ad prioreus de- poſitionem non rite factam? Secundo, an depoſitiote ſtis infirmetur ſi non dixerit ad in terrogatoria partu etli as Jacta, an da oter cagr poſin* hr 2 Lipoſunt adl A 4 1 Eatoria quare, 44 tu aicium. 1 Car re 6 7 — Rerm noſtres ann 9 gA r uderx mterrogatonis Fenjcere tenetur. 7⁰ derenon tenetu. 14 Cmſwerudo optmal wmn 3 1 Adex litt poſſt net Nomma tantamen noutenen 76(autela Sperulatorih a8 theuim un ad mferrogatorid. 1 Eamnatuteftum ar eßhun atu manriuexuuma * Determinatio huiue A uI De epenſi huuus liti 22 Ohtmens ſententiam u ſecunda ſuecumb us Guum. z. 3 CA wrir nauue lam R apyelantm i Riydlutam exalten Tus funber deI. veuild 8. mdlral, nuudt dd nc 8 nua üufeaem auind fautis iuem tleide e aunismtgltestummn Aterass mig;. evtleaaaueſt dunzlnfe —— wumattinet, videtur primo dicendum, quod talis 8 oſitio teſtium iure non valeat. Nã cum id, quod alum eſtab initio, non queat vnquam conuale- nerelwodah initio de reg: iur. videtur quod relatio fictaa id, quod nullum eſt, non poſſit robur adde- re. Vide omnino Zaſ. inl. legata inutiliter: de lega. ¹. Qiidemtenet. Deinde cum teſtes nulliter examina- 2681 tipræſumantur minus recte, minus accurate,& ex ripto i i: IEitur examinatio ſo- iuris præſcripto interrogati Ig dür⸗ minatio ſo lemnis, quæ meditata, deliberataq; eſt, eget interro- tione,non videtur referri poſſe ad examinationè minus recte factam. Vt ait Franc. de Aret. quem ſe- quitur Iaſo. perl. 3.§. diuur. de teſtibus. Vt ergo relatio .. 4 1.„ jtat r neceſ- rem, ad quam refertur, cum vtilitate referat, nec eſt eandem in vtroque eſſe extremo rationem. Bart. l.alia. C.de his quibus vt indign. atq ita expreſſe Palt.voluit in Liuriſturandi. in]. co⁰ l. fui in ſin. C.de teſtibur Tamenif his nonobſtantibus, ego Bartoli 4 nakibn anen e en licamis arbrio reline opinionem amplector: qui iudicantis arbitrio re quendum eſſe cenſet, ſi primum dictum teſtis non valuit propter ſolemnitatis defectum,& ad illud in ſecunda examinatione fiat relatio, an velit admit- 2 I.0 rff. de falſis.& Hoc approbant Ang el⸗ S Alexan. 57 Ainuriliter:de leg..per illum textum. Nam quem admodum legatum inutile, per repetitionem vtile b redditur: ſic& dictum teſtis, ob iuramentum vel al- cerius ſolemnitatis defectũ inutile, per repetitionẽ teſſis iurati robur adipiſci videtur. Addo, quo didem tenvit Bald. in geſta. 2. col. C. dere ind. Pet. de Anchar. in Clem. de teſtib. ext. de teſtib. Anron. de Butrin eætrin, in vna. ad fin. de teſtib. Salyc. in liurifiurandi. C. de te- Rib. Flori. I.j. f. de teſtib. Et hanc opinionem Bartoli putat Alexander veriorem, per rationes ſuas:& ma- xime cum teſtis depoſitionem ſuam facere poſſit, li- Accet voce ſpecialiter eaàm non exprimat. J.Theopom- b pus. verſereſeripſit.& ibi not. Bar. ff.de dote prælega. no- ta ylenẽ per Canoniſ.c. de teſtib. ext. de teſtibus. Niſi iu- dexad veritatem eruendam, depoſitionem accepta- renoluerit. Vide d. Abb. in d. cap. cum tua. Quo ad ſecundum, videndi ſunt Bart.& Bald. in Auth. qui ſe- mel. Cde probatio. vbi concludunt, quando teſtes fu- runt examinati ſine interrogatoriis partium; vel al- terius tantum; quod etiam tunc pôlt publicatas at- teſtationes poſſint iterum examinari, ſeu repeti te- ſtes. Hoc voluit etiam Specul. de teſtib. Ö.iam de inter- rogatoriiserſi item caute. Ioan. Andr. c. praſentium. ſ. ſtes. de teſtib in 6 per text.. per tuas. de teſtibus vbi. Abb.& Felin. Is tamen text. non loquitur de inter- rogatoriis, ſed de articulis partis teſtes producentis. Ceterum † cum iudex auctoritate muneris, quo fungitur, compellereteſtes queat;, vt veritati teſti- mponium exhibcant. ext. de teſtib. cog. per tot. ca. de teſtibus. ext. de teſtibus. l.ſi quando inuitos. C. eod. atq; etiam excommunicationis nota perſtringere eos, qui impedimento ſunt, quo minus in lucem per te- ſtes veritas proferatur. capit. conſtitutis. de teſtibus. Dunrenin eadem ratione& ad mtctrogatoris eOs reſpondere adigere poſſit, non video: pręſertim cum eadem ſit ratio:& f interrogatoria nullam ob cauſ⸗ ſamexhibeantur, quam vt eo facilius iudici Veritas innoteſcat. cap. praſenrium. de teſtib. lib. G. Nam te- ſtis ofliciũ eſt, de his, de quibus interrogatur, omni- dus, modo ad rem controuerſam faciant, veritatem Reſponſ luris Decad. ö Reſponl.III. 3 aſiab Aaminaute interrogatus fueriti Quod † ad pri- d dicere c. teſtes. 3. 7. 9 c. ci cauſſam de teſtib. Nec etiam æquum eſt iudicis vel negligentiam vel ignauiam in litigatoris verti diſpendium. Hæc& ſimilia ſatis vi- dentur ſtringere, quod noôſtro caſu teſtimonia rece- pta non valeant. Licet enim iudex teſtes interroga- uerit: non tamen interrogauit, qua decebat ſeueri- tate, qua abnuentes cogere potuiſſet. Et ideo vide- tur, quod repetendi ſint teſtes, vt ad interrogato ria pariter reſpondeant. Sed This non obſtantibus, cen- 9 ſeo in noſtro caſu, ex neceſſitate teſtes non eſſe repe- tendos, ſed vigore teſtimoniorum(ſi ita iudici ſede- rit) ſententiam proferendam:& id ex infra ſcriptis cauſſis& rationibus. Primum, quia interrogatoria a parte aduerſa oblata, maiori exparte fuerunt imper- tinentia& ſuperflua. Tangebant enim examinatio- nem teſtium prius factam, quam iudex appellationis iam dudum caſſauit&annullauit. Et fexploratiiuris 1e eſt, quod iudex ex officio impertinentes& ſuperflu- as interrogationes poſſit, atq; adeo debeat reiicere & reſecare, vt probant Da. in cap: pertuas: de teſtibus. t eſt gloſſiin d. cap. præſentiumin verb. interrogatoria. de teſtibus. in 6. Deinde † interrogatoria Ludou. F. ap- 1 1 pellati, quę cauſſam principalem contingũt, ſatis re- ſoluta ſunt ex prioribus atteſtationibus, ad quæ te- ſtes ſe retulerunt, puta tempus& locus illatæ iniurię: Ita vt hac in parte iudex facile poſſit rei veritatem cognoſcere. Terrio †, etſi ad interrogatoria ipſorũ 12 teſtium perſonas tangentia rogati fuiſſent, tamen nullis potuiſſent cogi remediis iuris, vt reſponde- rent. Quia ſicut poſitioni criminoſæ reus conuen- 13 tus non tenetur reſpondere, ita nec teſtis interroga- torio criminoſo. Nemo enim cogitur detegere ſu- am turpitudinem. c. dudum. 2. de elettio. Bald. elegel. 2.. quod obſeruari. C. de iureiur propter calum. dem in l.. C.quom.& quando iudex.& l.conſtitit. C.de pæn. 1 iudic. qui male ind. Ang.hMarcellus, ff.rer. amot. DOd. C. 2. de confeſſ.in 6. Et quamuis Bartol.videatur diſtin- guerein d. l. Marcellus.& inl qui iuraſſe, S.ipater-de iureiuraud. Tamen T† Baldi opinio conſuetudine 14 ( quæ eſt optima legum interpres, I. de interpretaʒ tione. ff. de legibus. cap. cum dilectus. de conſuetud.) probatur& firmatur. vt dicit Lanfran. in cap. quo- niam contra, de probat. in verb. poſitiones. Quarto ſ; 14 quia etſi iudex poſſit teſtes non rite examinatos exꝰ officio repetere, tamen id facere non cogitur. Non enim quicquid iudicis poteſtati permittitur, iuris neceſſitati ſubiicitur. h. non quicquid. ff. de indic. Et regula eſt. Quod iudex non debeat impartiri offici- um ſuum, parte non poſtulante. 15. 5.bocaurem indi- cinm. S& ibi Dd. ff. de damn. infett. Vnde conſulit 1¹ Spec. in titul. deteſtibus. S. iam de inrerrogato. verſicul. item caute. quod ſi is, qui obtulit interrogatoria, poſt aperturam atteſtationum videat teſtes ſecun- dum interrogatoria non fuiſſe examinatos, vt petat eos iterum interrogari& examinari, etiam publica- tis atteſtationibus. per e. per tuas. de teſtibur. Licet is text. loquatur de articulis producentis teſtis. Et ſie ſupponit Specul: quod iudicis examen valeat, etſſ omiſſæ ſint interrogationes rei conuenti. Sibi er- goimputet Ludo. F. quod poſt publicationem at- teſtationum non petiit a iudice, vt iterato exami- nentur teſtes. Adde †, quod appellatus in tertia in- ſtantia, ea, quæ omiſit, reparare poteſt: quia licet in appellatione non deducta deducere,&c. ¹I per anei C detempor. appeltcumſmilbus Item f adde 18 1 / it 12 cumteſtes in militari expeditione ſint examinati, ſo- lemnitates ciuiles non ita ſtricte conſiderandas eſſe in militaribus hominibus: quia milites magis arma, quam iura ſcire oportet,&c. Sane † nõ poteſtvllus textus expreſſus dari, qui probet, quod ſi teſtes ad interrogatoria non reſponderint,& alias rite ſint 12 recepti, eorum teſtimonia concidant. Quinimo ex- aminatio etiam ſine interrogatoriis procedit, præ- terquam in his, quæ ſunt iuris. per l. ſolum. cum ibi not. C. de teſtib.& cap. cauſſum qua, extr. eod 1it. Foan. de Graß. in tratt. de ſuubſtit. procur. in verb. interroga- toria facienda,&c. Nam text. in cap præa ſentium. de te- ſtib:in 6. loquitur, quod iudex teſtes examinare de- beat ad interrogatoria. Et id quidem in noſtro ca- ſu factum eſt: ſunt enim quęſiti teſtes ad Illa. Sed non dicit, quod ki teſtes ad interrogatbria noluerint dicere, propterea reliquum éxamèn ſit nullusm. Hoc ſi dicere- mus, ſequeretur vtile per inutile vitiari, contra vul- gatam iuris regulam. Huc accedit, quod etiam poſt publicatas atteſtationes potuiſſet reus conuentus reprobars teſtes, rationc perſonæ,& eorum inha- bilitatem oſtendere: cum ſibi reſeruarit ante rece- ptionem talem exceptionem, iuxxta cap. praſentium. 20 Ae teſtihus. Ex † prædictis ergo omnibus ſic dedu- ctis, puto: cum iudex teſtes quæſierit etiamad inter- rogatoria, ſed ipſi noluerint reſpondere,& alias ad principale negotium rite examinati ſint: proptere: eorum teſtimonia non corruere, ſed vaſere,& ſe- cundum ea iudicari poſſe:nempequod reo conuen- to non licuerit de iure ita infamare N. N.& quod pro emendo eidem teneatur N. florenos perſolue- re,&c. Hanc emendam iudices ex facto, loco& per- ſona æſtimare debent, iuxta§. atrox autem. ſnſtitut. 21 Ae iniur.& ibi Dd. Quod ad expẽſas attinet, an reus gonuentus teneatur attori huius litis expenſas reſunde- re? videamus. Et quamuis regula eſt, quod victus victori debeat conlemnar in Erpenſiaſderamento victoris taxandis./. properandum.. ſin autem alteru- tra. C.de indic. o. finem litibus. de dolo s contu. c. calu- mniam. de pænis. tamen in noſtro caſu non videtur reus in expenſis condemnandus eſſe: ob id certe, 22 quoniam ipſe Ludo F. in prima inſtantia obtinuit, &lententiam pro ſe habuit. Nam † communis eſt doctrina interpretum, quod qui obtinuit ſententi- am in cauſſa principali,& poſtea ſuccumbit in cauſ- ſa appellationis, non debet in expenſis condemna- ri, quia ex quo habuit primam ſententiam pro ſe, dicitur habuiſſe iuſtam cauſſam litigandi in cauſ- ſa appellationis, ſecundum gl.& Dd. in l.generaliter.§. Hiudex. Cde rebus cred. Bal e fui in vlt. col. C. quand. prouoc. non eſt neceſſe& in add. Specul- de inſtrum. edit. verſiceun in canſſa appellationis. A rchidi. cap. con- di. de appellat. in 6. maxime cum ex primis actis non Luccvluerir„ quæ in noſtro caſu fuerunt annul- lata, vt ex actis conſtat. iuta ea, quæ tradit Bart. in d. ligeneraliter.§.j. Butr.& Paul. dilto cap fnem liuibus. Angel! negotiorum. in princip:penult. colun. de appel- 23 lat. laſon. d.§ ſin autem alterutra num. 2 ½. Vbi † tra- du nt, quod ſi is, qui in prima inſtantia obtinuit, in cauſſa appellationis ſuccumbat, ſi ex primis actis condemnctur, tunc prima ſententia eum non cx- cuſet a condemnatione expenſarum. Cum igitur in noſtro themate Ludouicus F. iuſtam habuerit liti- gandi cauſſam, merito non eſt condemnandus in ex penſis. l. qui ſoliduna& etiam:.de legat. 2. c3 Hopor- Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani tet, in Muell. de iudis. Et ita in propoſita facti ſpecie iudicarem, reum non eſſe condemnandum in ex- penſis: ſaluo ſemper peritiorum iudicio. KRESPONSVM IIII. b SVMMARIA. T hema huius reſponſi. Sententiaprioris inſtantiæ interlocutoria. Sententia diyinitiua prioris inſtantia. Quaſtiones in hor reſponſò tractat4a. Qua actione in prima inſtautia ſit atum. Aclione communi diuidundo diuifio petitur. Aclio in rem vtilis cui competat? Et quæ in ea requiranturꝰ 1 Pyæ ſcriptione o. annorum vtile dominium acgui. ri, etiam ſine titulo& bona fide. 3 Confeſſio omnium efficacißima probatio. Confe ſsio facia in vna cauſſa, inducit etiam proba- tionem in alia, maxime ad eundem effectum. Tres ronformes ſententiæ pro re indicata habentan An& quando obceſſationem canonis res cadat an commiſumt“ Res ita demum euertitur ad do minum obcommiſ ſum delittumſi dominus voluerit,& hod petas. Et de voluntate domini clare conſtare debet. Auteé litem conteſtatam non dicitur quis peters, ſed velle petere. I7 Solutio cananis, etiam per tertium facta, prodet emphyteata. Quundo agitur de conſeruatione iuris realiss um Vefert, a quo ſoluaismr. Imueſtitura verbalis vel abuhiua non tribuu pof Fôßionem. Silex præſcribit certam formam, ea non ſeruataa- us est nullus. 1 Non ſuifficit aſerere, niſiprobetur. Praſcriptio decem annorum titulum& bonam F +=SXA 75 19 20 19 muu. usdſ umnyſſlonẽ ita ſaanuumyer in iim ut quan rnſn 27 22 dem requirit. 23 Ad praſcribendum ius emphyteuticum, vel vaſid- lislongiß. tempus requiritur. 2 ½ Ceſſatio ſölutions canonis per patrem fatta u præiudicet jiliis? e ſic ſacceßiue de nepote,& de ncephs. 25 Inpraſenti caſu iuſte pronuntiaſſe iudicesin N 1½ H E M a. TBun huius Reſonſi f ita ſe habet. Colar 1 L aus de S. ſeuior inteſtato mortuus eſt quatuor liberos poſt ſe relinquens, videlicet Collirdum, Barbaram vxorem Hennexrici S, loanuem,& Ue- orgium. Hi paternam hereditatem inter ſe aqai Portionibus diuidentes, inter cetera diuiſeruntrt- iam fundum quendam decem ingerum, quẽ d tu Collardus ſenior proſe& liberis ſuis ab Eacleſia vr- ainis Prædicatorum in oppido H. in emphjieuſis eczleſiuſticam habuit. Poſtea tradlu temporis Col- lardus(vnus ex liberis) pariter deceßit, reluls poitſe Berta vxore,& filio Petro ex eadem ſuſte- pto. Euenit deinde, quod per biennium,& amplias ceſſatum fuerit a ſolutione canonis conuenti, Qua re dicti Prædicatores, praætendentes fundum inci- diſſe incommiſſum, volenteſq capere ipſius po Nionem, obtinuerunt a iudicibus vppiai H. manaa- uin. Nſane datu 6 bunj iis 4 Eum revernitar ad man ctum, ſdumuu valun ⸗ 4 viate dominicluraſa I chnthſtan umm hetete. anus, criam jer mnun ſ . Litur de cunſeutimum 5„ vo ſolν*. verbalus talduſums rbit ceramjmm uns „us. „ſerere uiſyrabam. lecem aunarun iuuds „ 77 tenpurequnun uticnis cuuunit yer ums tſuu. 7 huluin 12 asiuffe ymuniiſtuus T H E M2 iaentes,interumn bendamiumbyraun tum, vt liberi euacuarènt dictum funai,& reſigna- rent polſebionem ipfüus. Henric S. Barbaræ maritus, purgauit mora ſiluendo Computatorib. ordinus Præ- dikatorum integtũ canonem proſé&reliquis bartẽ fundi illius habentibus: purgationem Computato- res illi tu accéptarunt. Henricus vero,ratione burga- tionis aſe factæ, etiã eam parté fundi, admatré Pe- tri ſpectabat, poſtidereiucepit, man iig, in eius poſeſe ſione quieta& libera decẽ anuis,& amplius; matte petri praſente, nec contradiceute. Ea vero defundta, Petrus poſt purgatã coram Computatoribus ordinis prædicatoru moram,& impetratã atg, obtentam aqb ipſts inueſtiturs prefatum Henr. cilri fecit ad Ma- Liſtratu disti oppidi H. ad hoc, vi videret documenio &auctoritate magiſtratus diuidi funau illi, in via Pontita ſitu, vt quartã partem ciusdeé, viõore ſoluti- onis& purgationis moræ, nec nõliberationis, de ma- nib. Computatorum eiuſaé orainis Pradicatori, nec nanvtzore inucſtituræ, miſoniſq, inpoſſiionem per Scabinos in I fæclæ, obtineré pofßet. Ex aquetſo Hen- ricus Copatens réſpondet, ſciãe e in decennali poſſeſ- fne ilus portionis quattæ, eo quidé titulo,gꝙ purga- tionis morãa matre dicti Petri cõmiſſam ab iiſdem Computatorib. redemerit, vi per tres annos ſingulis an nus ſolueret ſopté nodiosſpeliæ„& Hadlenus fe cerit ſicut id ex confeſione Computatoruü conſtet. Er multa ſuni hinc inde ſuper hoca partibus actacoram Srabiui⸗ ſape gicii oppidi H 7 referre, nimis longum faret. Tandé† pfati Scabiui ex coſultatione Senatus Aquenſis pnuntiarunt, quod ſæpe aictus petr tenea. tur iure rumpere poſſeſt'onc ita habent verba ſenté. tie Henr. Snominatim per literas& ſięilla vel per teſtimoniuũ z. iéſtium, inter quos plures ſint viri quã feminæ, qui praſtẽt iuramen ti, quod fundus litigio- Hu peruinuerit ad pdeceſſöres peiri,& adbuc perti- neat, uõ alienatus neq venditur. Hocſe faciat, aebeat obtinere,& Henr. condemnariin expenſis conſulta- tionis,&c. Huic conältationi& dofuper latæ hentéẽ tis ſatufacere volés Petraus, Pduxit quasdam literas Millatas& 1o teſtes quib probauit, quod funait illu luigioſum Lud.& poſt mortẽ eins Collaradiir L. flius 2 pater petri, ac relig eius fratres& ſorores Dæquis Dortionib. poſſederini: fueritgin eiudé fundi quartæ poſſeſcione Aitlus Collai dua,&& mortuo ipſius reli- cta vxor, donec ea fuerit ob non ſoluti canonté extru- ſ4 4 poſſeßione Huius ſitaq, probationis vigore, Sca- mi in H pro Petro Duumliarunt, ontra Henricum: Videlicet ipſum Henricum manus G& pedes amouere debere a 0 iugeribus in quarta parte, pſig, Petrõex- Penſas litis refundere,& c. Ab has ſententia Henric. appellauit ad ſuperius tribunal(. ibiq, appellationẽ proſecutus ol,concluſumq, vtrinq incauſſa: qritur, Luomodo,& pro qua parte ſit ferenda ſenteniia: 4 rca† deciſioné huius cauſſę tria vidẽtur mihi diſ- cutiéda eſſe. Primum, qua aclione ſit actu à Petro, Collardi et Bertæ filio,aduer ſus Henrick coram Scabinis ſeu Atagiſtraru oppidi Hf. Alterum, an in prima inſtatia Reſponſ Decad I. Reſponſ. WN .. 1z ab ipſis Scabinis bene vel mal⸗ VIir iudicat il Poſtremum, quid de expèſis? Quo ad primũ punctum, reperio,— viſum fuerit quibuſdam dominis conſulentib. eſſe a- ctũ familiæ erciſc. ad diuidendã hereditatem Lud. C. Sed repugnat, quod actornon eſt coheres rei: quodin hacactione reg ritur.0. ſf. fam. erciſ& quia ſemel facta eſt hereditatis diuiſio, nec am plius petenda./⁵ val. ff. eo. Alii cenſuerunt, cõmuni diuidundo iudiciũ fuiſſe in- ſtitutum. Sed nec hoc conuenit: quia nõ modo actor adſerit, ſed etiam reus fatetur, matrè actoris poſſediſ- ſe ſuã quartam. Ergo quod prius diuiſum erat, nõ de- buit amplius diuidi. Præterea † in hac actione nihil a- liud,& diuiſio petitur: hic autẽ& adiudicatio, contra Ii:comuni diuid. Egò vero cenſeo, Petrũ actione in rem vtili egiſſe. quæ f competit illi, qui vtile dominiũ alicuius rei habet, qualis eſt vaſallus, emphyteuta, Ac. I.1. ff. ſi ager Veltig. Dd. S.ommii. ihbi Iaſch. F6. Inſt. de aclio. Sane Petrus&ad ſe dominiũ vtile iſlius fundi emphy- teutici, ſaltem ꝓ quarta portione, quã nunc petit, ſpe- ctare:& itéẽ Henr. aduerſarium illam quartam ſibi de- bitã poſſidere, aſſerit. Sicq; duo illa requiſita, qᷓ in hac actione ſunt neceſſaria, néẽpe dominiũ ex parte agẽtis, &poſſeſſio ex parte rei conuenti,lin re in prin. ff. de rei Vvind.l. vn. C.de alie.i 2d. mut. cauſ-fac. in noſtro caſu ad- ſunt. Nonnulli actionẽé in factũex edicto ptoris inté- tatam putarunt. Cum n. ex proceſſu cauſſ. ęſępe decla- retur libellus, vt haberur per Dd.in ꝗrurareæ inſt. de alt. &An.:¹Ia7. J. die Iul. latam eſſe quandã ſententiã inter partes ex archiuo Scabinorũ oppidi H. probetur, qua ſententia Petrus actor pnuntiatur, bene fundatus ad petendam quartam partẽé fundi contruerſi& facere diuidi eundem,&c. dici poteſt. Petrum ꝓ exſecutione talis ſententiæ hanc actioné in factum, ex re iudicata, vel edicto Prætoris(quales ſemp in factum dantur. vt puloxe probatur per glilin facti ſff. depræſe. verb. inſtitu- iſſe. Et hoc ſuſtineri poteſt, maxime Ppter conformi- tatẽ verborum eius ſententiæ,& huius actionis. Atta- men ex ſupra dictis exiſtimo, in pręſenti controuerſia A X 620 vtili in rem actione actum eſſe. Ad ſecundum punctũ dico, ab iudicibus prioris inſtantiæ bene eſſe iudicatü, & male appellatũ. Primum enim ex actis diſcitur, Pe- trum actorem ſatisfeciſſe Senatus Aquenſis conſulta- tioni, probando ad ſe ptinere quadrantem fundi liti- gioſi, tam teſtib. quam confeſſione aduerſarii. Proba- uit enim 10:teſtib. maiores ſuos illum fundũ triginta annis,& amplius poſſediſſe. Et Tconſtat, rrecẽnali poſ- ſeſſione, etiã ſine titulo, vtile dominium pręſcribi qui cadit a tali poſſeſſione, ius vindicandi habet. leſi quis emtionus. C. de raſcr. 39. anno. ci ibi nor&s c..depræſcr. in é. on ſimil. Tanto item tempore bona fides pſumi- tur, qᷓ ad hoc etiam neceſlſaria eſt. Iun.& Imol. in. c. 2. de reſti. in integ. So. And. ad Spec. de teſtib. Snunc videndi. Pręterea dicunt teſtes, ſe nõ aliter ſcire, niſi quod fun- dus ille fuerit hereditagiũ partis ipſius actoris,& con- ſortum: quę depoſitio valet. Bal.I.z. C. de falſecauſ-adie. 9 lag. Qd. c. quorici. de teſtib. quia reddiderunt ſuperius cauſſam diuiſionis. Hoc tidé probauit Petrus per lité- 1 ras, quibus fatetur Henricus, fundum illum commu- nem eſſe hereditarium: qua ꝓpbatione nulla eſt effica- cior. cum te..de tranſast. cum ſimilib. Et tales literæa Scabinis in H. ſigillatæ fuerunt, vidẽturq; authenticę. arg not per glin l.comparationes. C.do Rid,inſtrum. Dd.cC. J.& 2. ext. eod. Et † talis cõfeſſio, facta in vna cauſſa vel 11 inſtantia, inducit etiam probationem in alia, maxime ad eundem effectum.liεπ emus in fi. c ibi not. C. de lib. cauſel.cum antea. S.ſi. Cide arb. Probato igitur ab acto- 2 —— ———— ——————— 2— 4 — — —— — — —n—— — ——— 14 Dn. Ioach. Mynſing. Juriſconſ. German. r. dominio, poſſeſſor ad reſtitutionẽ cogendus eſt., i. 1 2 Ae rei vind. Huc accedat, quod Petrus pro ſe tres, vel plures ſententias conformes habuir, qᷓ pro reiudicata habentur. Vulg. I. vnic. Cne lic. in vna eademq, cauſſa⸗ Non obſtant argumenta, quæ Henr. contra Petrum tendit. Nam f quod primo dicitur, Petrum, propter nõ ſolutum canonẽ biennio, cecidiſſe aiure ſuo,& rẽ emphyteuticã incidiſſe in cõmiſſum, per 1. 2. C.de iur. emphyt. Alex. conſ.io2un3 Vol.& Matt. de Aff⸗Aec. 1⁷4. hoc nõ impedit, quoniã ob ſolam ceſſationẽ ſolutio- nis canonis res emphyteutica nõ reuertitur ad domi- nũ ipſo iura,& cõſequenter emphyteuteę ſiue priuati, ſiue Eccleſiæ, non cadit ipſo iure: ſed ita demũ, ſi do- minus voluerit,& voluntatẽ ſuam declarauerit. uxta Bar. d.l. 2/per illitex: in verb. ſi modo voluerit.& gl. par- nd. in l. 2: fii ager vectieA bber. potuit. de loc. Spec eo. tit. ũ. nunc aliqua. verſ-a3 Laſ.d.l. 2- nu. 6. 0 Ae iur. emphyt. vbi plures concord. alleg. Etſic oporteret in noſtro thema- te, quod de voluntate Computatorũ ordinis Prædi- catorũ euidenter conſtaret: quod tamẽé non eſt. Facit generalis doctrina Bal.in li. C. de reuoc. don. qua tra- ditur, vbicunq;dicimus, quodres ipſo iure reuertatur ad dominũ, propter aliquod maleficium ſempintelli- , ſi dominus voluerit,& hoc petat. ꝓen d. l.2 ager ve- Ctig. quoul etiã Alex. ſequitur conſ. 314. Viſo themate& ſtripturis. in vlt. col-vol. z. Huc facit etiã, quod cũ pri- 5 uatio iuris emphyteutici& ſic vtilis dominii, ſit quid œnale, vt dicit Bal. in d.1.2. C. de iur. emphj. neceſſe ſit de iſta domini voluntate clare conſtare, ſecund. Abb. conſei⸗ꝑ9 in vltecol. Quod ſi dicatur, Cõputatores ſatis declaraſſe ſuã voluntaté, quod voluerint rẽ illam in- cidiſſe in cõmiſſum, cum petierint corã Scabinis op- pidi H. fundum illum ob nõ ſolutum canonéa poſſeſ⸗ ſorib. euacuari,&c. Reſpond. hoe nihil ſtringere: quia priusq lis fuiſſet conteſtata,& ſic cum adhuc nõ eſſet facta reſolutio contractus, Henricus de conſenſu Cõ= putatorum morã purgauit, ſoluendo ipſis canonè de- bitum, quéẽ& ipſi Computatores recep erunt,&aiu⸗ dicio receſſerunt. Explorati f autẽ iuris eſt, quod ante litem conteſtatam non dicatur quis petere, ſed petere velle. Et ante reſolutionẽ contractus emphyteutę Eo- cleſiæ licita eſt moræ purgatio. d. ꝓotuit. de loca. Licet poſtea forte eſſet ſecus. vr voluit Spec. de loc. O.nund ali= qua. verſ.4.& Toan-de IZmol.& alu in d. o.potuit.& Mo- derni in a.1.2. Poſito autẽ, non tamen conceſſo, quod reſolutum fuerit, ob nõ ſolutum canoné, ius actoris: tamen cum ipſe poſtea pœnã luerit,& penſiones do- minis Computatorib. ſoluerit, eaſdẽq; illi acceperint, renouatus eſt rurſus contractus, ſeu ius emphyteut. arg. l. ite qucæritur fade ædil editt. Porro quo d ſecundo loco Henricus reus allegat, ſe feciſſe ſolutionẽ cano- nis,&purgaſſe morã, a matre Petri actoris& eius vitri- co commiſſam, id quod Computatores corã ſæpe di- tisScabinis confeſſi fuerint, reddentes ipſi inueſtitu- rã ſuæ purgationis: hoc omnino ꝓ Petro militat, tan- tum abeſt, vt ei quicquã piudicet. Fateor enim perhu⸗ iuſmodi ſolutionẽ liberatam fuiſſe rem emphyteuti- cum a caducitate:ſed nego Ppterea ius emphyteuti- 17 cam ipſi Petro ablatum fuiſſe. Nã t pulcra eſt deciſio, quod etſi tertius aliquis, nullum ius habés in re, ſoluat ſuo proprio nomine(non dico nomine emphyteuté, qui ceſſauit triennio ſoluere) tamen iſta ſolutio pro- 18 ſit etiã ipſi emphyteutæ:& f hoc propter regulã, qua dicitur, quando tractatur de Lonralnon e iuris rea- lis(quemadmodum in noſtro caſu de co nſeruatione iuris emphytcutici tractatur) nõ referre, a quo ſolua- tur, aut quomodo, aut euius nomine, dummodo fo- lutum ſit. Iarborib.. quid ſi tamé. de vſuf:& expreſſius in lqui fundum. quemad. fer: amit. ita dicit laſeind. l.. nu. 69. C. de iur emphyt. vbi fere in terminis ponit ex emplum caſus noſtri: Acceperam(inquit)rem aliquã in emphyteuſin ab Eccleſia, deinde illa res puenit ad tertium, qui eã tenuit& poſſedit 10. annis,& amplius, & ſemper ſoluit canonẽ ſuo proprio nomine, credens illud ius emphyteut. ad ſe ſpectare: ego autẽreus em- phyteuta nihil ſolui, imo ceſſaui per totum illud tem pus: nunquid illa ſolutio mihi proſit: Et decidit laſta. lem ſolutionem ꝓdeſſe vero emphyteutæ: allegans hac deciſione eſſe quaſi textum in terminis in. fortz. S. ſed hcum egoiff de cenſib. qui clare illud determinet: vbi ſolutio cenſus aut canonis facta per non habentẽ ius ſuo proprio nomine, prodeſt habenti ius, quoad conſeruationẽ iuris ſui cenſualis, vel(vt in noſtra ſpe- cie) emphyteutici. Ita quoq; per illum textũ dicit de- terminare Spec.& Ioan. Andr. in d. g. nunc aliqu. verſ. 92. Bart.&s Guliel.de Cun. in d.l.arborib quid ſitamen. Ss Bal.in l. ſolemnib. C. de rei vin. Rom. con].103. diſo pro- poſita quaſtionis themate. in I. dubi.&o Conſ⸗2 1. 7 cau propoſitæ conſaltationis. Non obſtat illum Henricũ ha- buiſſe inueſtituram a Computatorib. ob purgationé moræ ipſis factam. Quia dico illam inueſtiturã fui- ſe tantum verbalem& abuſiuã, quæ non tribuit poſ- *„ 4—0...„ 7.. ſeſſionem. Iuxta uno. in e. ex literis. de couſ. o Hienzic. Bouer: in ſing. ſuis, tit. po–*⁵ſeſſio& inueſtitura. Ité non fuit —. facta ſecundum legem velconſuctudinépatriæ, quæ habet, quod quæuis inueſtitura deheat ſieri apud acta rl fulerd, K con ain empyyteutich Batocehu cuacuar ma mäumcenſco, coram Magiſtratu,& ſic non legaliter:& † vulgata eſt 20 les cibins opf 8 8. 4 regula, quod quando lex p̃ſcribit certam formam niſi . 4.—. illa ſeruetur, actum ipſo iure nullũ eſſe: quemadmo- dũ& ipſi Scabini in H. non agnouerunt hanc inueſti- 4„.„... turs. Iactat quidem Henricus inueſtituram, ſed ea in actis non ꝓbat, cumm tamen eandẽ Petrus omnino dif. fiteatur. Vnde reſpondemus Henr. quod vulgo dici- tur: Doce. Non † enim ſufficit aſſerere, niſi ꝓbes. ſqui: accuſcrée. in prin. C. de eden. c.plerumꝗ in fi. z. ꝗ. gl.c. no oſt. de conſ.in 6. Et idẽ eſt, quantum ad iuris exſecutio- nem aliquid non eſſe,& non appatere, ſeu probatum non eſſe. I. auo ſunt. de teſtam. tut. gl. c. vt circa. S. alioqui in verb. ſuperuenerint. Sc. nulli. de elecl. in é. Bar.lein lo. de contrah. emt. cum ſimilib. Quod autem Henr. etiam decennali p̃ſcriptione innititur, hæc ipſum nihiliu- uare poteſt. Siquidem 1f decennalis præſcriptio,& in⸗ ſtum titulum,& bonam fidem requirit, l. nulla. C. as rei vind. l.(elſus. de vſuc. quorum neutrum Henri- cus allegare poteſt. Nam& bona fides in eo defecit, cum ſciuerit huius quartæ vtile dominiũ ad Petrum pertinere ex ſucceſſione defuncti patris, ex cuius poſ- ſeſſione Petrus inique deiectus fuit: nec iuſtum ali-⸗ quem titulum prætexere poteſt, quia habuit ſalté nu= dam traditionem, quæ non transfert dominiũ. l. nun- quãâ nuda: ſ. de acq. rer. dom. nec etiam poſſeſſio natu- ralis tantum ſufficit ad pręſeriptionem.aciuiritur.5. plt. ſf. eod. S l. Celſuus.. Iulianus. ad exhib. cum ſimwilibus. CIn. in l.comperit. num. ô. C.de praſcrin t. 30. Vel 2o. anme Præterca †non ſufficiunt 10.anni ad præſcribendum ius emphyteutę, ſcilicet quod quis poſſit dicere ſeem- phyteutam ‚ſed longiſſimum tempus requiritur: ſic⸗ ut& in iure vaſalli præſcribendo, idem tempus eſtne- ceſſarium. Dd. in a. l. comperit. peſt Chn. Poſtremo 5... 2* 7. 14 non poteſt Petro actori præiudicium generarè neghi- gentia matris, quæ ceſſauit Canonem debito tem- pore foluere, quia mater tantum fuit Vlufc a G illius en. krquibus 4 lirnmäöguo ader hau huiu n undere tenc dſcuntin Acc. pONSy FrANAR huu euß. lnathenean en M. reurn 2 f 7 ſ 3 G 8 V daſe dee ih, n 8 2 — un 28 nc nuris ſui cenſtali 3 nünd un eutici. leaquoczpai ec.& loan ntatſa alel Ae(man dla 6 1 emnib. Cden.Pn. 6 tn.ma utlematein auluge eItatonus Nonobtut turama(Compurand tam. Quia ticoilenne KUam. Lia fdlcollhnu dalem&adelui,qum rra junomaer lveudm .* † 1 uxuis inueſtituradthent ratu,& ſie nonleguitr uando lex ſendtemnas tum ipſo iurmlicke niin H. nonagrouamt idem Henricsinacinn cum tamen eandeRcss reſpondtins fiemas tenim fufſctaſfrna 1.CAe aimncglemmui 4 Etidẽeſt quantmäin on eſſe,& non axpcchs nr. de nkan tu Burn 1 1 4 veriut. Stuukxiedän can imiiis Col uin ocione innitttl t 1 1 72 M inique deierin rrteie epotchi g 1. „quxno va 1* ſ ag illius fundi ad annos vitę ſuę: vnde non potuit amit- tere ius, id eſt, vtile dominium, quod ipſa non habu- it. Priuatio enim præſupponit habitum. V, ulg. l. de- 24 cem-Ae verb. oblig. Quinimo diſputant Dd. An ſi pater, qui accepit emphytenſin pro ſe& filiis, ac ne- pPotibus, vel ſuis heredibus„ non ſoluat canonem patio triennii in emphyteuſi priuati, vel biennii in Eccleſiæ filius perdat etiam ius ſuum emphyteuti- cum:& conſequenter, an ceſſatio ſolutionis facta Per patrem, præiudicet filiis? vel ſi filius non ſoluit, an per hoc nepospriuari poſſit:& ſic ſucceſſiuc. Et in hoc puncto Speculator n J.§. nunc aliqua. verſici m44. ſimpliciter tenet, quod non, per lemcipatum. SOhquis. de Senat.&? quod ibi gloſſ. qicit. de feud.& per ladoprinum..yin. cum gloſſ.& ibi Bald.& Moder. de in ins voc. Et ita ſimpliciter videtur tibi tranſire Io- an. Andr. maddit Alii vero referre tradunt, an pa- ter remin emphyteuſin acceperit pro filiis, vt here- dibus,& tunc ceſſando ſoluere, ipſis præiudicet: an vero pro filiis, vt filiis,&tunc ninil præiudicetur fi- liis, etiamſi pater ceſſet ſoluere. ſta Iaſon. in d. l.2. nu. 792. C. de iur. emphyr. Multo minus mater, quæ non habuit fundum illum in emphyteuſin, ſed fructua- rla tantum exſtitit, filio ſua negligentia& ceſſatio- ne præiudicare potuit. Ex † prędictis omnibus con- 25 cludendum eſt, Scabinos in oppido H. bene& iuſte Pronuntiaſſe pro Petro,& condemnaſſe Henricũ, vt fundum illum emphyteuticum pro quarta por- rione ipſi Petro debita euacuaret atque reſignaret. Itaque pronuntiandum cenſeo, per iudices ſupremi huius Tribunalis, a Scabinis oppidi H. tanquam in- dicibus primę inſtantiæ, bene eſſe iudicatum,& ma- le appellatum,&cc. Ex quibus etiam patet reſolutio tertii&vltimi puncti, quo ad expenſas: nempe quod Henricus Petro expenſas huius litis ſecundum ta- xam iudicialem refundere tencatur„per vulgatam regulam, Viuzus victoyi,&c. K E SPONSVM vV. b SVMMARIA. 1 Qusſtiones huius reſponſi. 2 F'lus an& quando teneatur pro debitis paternis 5./6 Quisprobet, Teditorne, filium ſe paternæ heredi- . 8 3.—. 2*„ 2 tats immiſcuiſſé, ve¹ Iilius, ſé abſtinuiſſe? 4 Adaitio in ſiils praſumitur. I PEilhu⸗ Praſie 7 Eilius, quo ad ſuum commodum tantumpraſumi- 7 Tilins agens praſwmitur henes: Qcus, conueniatur. 9 Tilius anteneatur ex fiuclibus feudalibus debita Patrus ſoluere ht alloꝛialta Ae œ᷑iant- To Feudum hereditarium venu n petitione heredi- tatis. b II Sifeudum hereditarium ſit, non poteſt filius illud aupletti, niſi ſit heres.. 12 Aliud est in feudo conceſſo pro /2 c filius:& quæ ſit Aiſſerentiæ ratio.& num.,. Filius immiſcens ſe puterna horeditati cum benefi- eaia inuentaru, non tenetur ad debita ex frusti- bus feudahibus. ö“ II Fn praſenti caſn fihium teneri ad debita paterna, et- tam ex fructibus feudalibus. 16 Filius Vaſalli gonuentus perſonali actione, tenetur ad patrus debita de fructibus feudorum. Rmitur heres ex habitatione domus pa- Reſponſ Iuris Decad. I Reſponf V.* VASTIONES NLauſſa vertente inier W ilhelmum de A.&a lios creditores quondam Werueri de 5. defuncii ex véa, G& Chriſt)phorum prafati WVilbelmi aea. Rlium, ex altera partibus, cum reus nunquam in tudicio comparuerit,& in contumatiam faerit lis pro conteſtata habita, debitaque a creditoribus fi- quidata, ac concluſum in cauſſa in contumatiam: in concipienda ſententia, duo Videntur duhia exa- minanda eſſe. Primum, An creditores tenean- tur probare flium eſſé heredem patruüs, 2d hoc, vt Paterna debita conſequantur ab ipſa filio? Alte- rum, an filius teneatur etiam ex fruciibus feudo- rum patris debitaſoluere.“ Oo ad primum t, ſciendum eſt, quod filius te- — neatur, pro debito patris, non vt filius„ſed vt heres, per gloſſ.&s Bal:in l.2. C. ne fil pro pat.& ſi filius non ſit heres, non poteſt conueniri ex contractu Patris. Bal. ſicum dotem. S.tranſg rediamur. fſol ma- trimonio. Ideoq; agens contra ſllum ex perſona pa- tris, neceſſe habet facere mentionem, quod filius ſit heres. Sal, in d.l. 2.& id quidem in noſtro caſu ab a- ctoribus factum eſt. Cui f autem nunc incumbat probatio? an creditoribus, vt probent filium ſe he- reditati paternæ immiſcuiſſe? an potius filio, vt do- ceat ſe abſtinuiſſe?(ſicut de iure Prætorio abſtinen- di beneficium habet) nõ leuis concertatio eſt. Nam videtur prima facie, quod creditores habeant præ- ſumtiònem iuris pro ſe:quia ſi filius, ergo heres:& ſic in dubio filius præſumitur heres. Ita eſi gloſſ. in. quodautem in Nouell. vt hi qui oblig ſe,&.& Sala..c. .an agnat. vel filin vſib.feud. Fdem in! apud hoſtes. C. de ſuus& lgit. vbi expreſſe dicit, quod filius præſu- matur eſſe heres in dubio,& teneatur ad paterna debita, quod etiam Alexand. in J.ſ. tran ſerediamur. num..videtur ſimpliciter ſequi. Item T addirio in ſuis præſumitur, nec eſt probanda. Bertach-in Keper- tor. in verb. aditio. Verſic. iſti. allegat Bald.in quodam conſil. incip. Allegationes upra faclæ. Idem Bald.] ſi matré. de ſuis&ꝗ legit. vbi dicit, citius aditionem prę- ſumi in hereditate aſcendentium„ quam aliorum. Et dicit ibi text.quod filius ipſo iure ſuccedit paren- tibus. Adde, quod in noſtro caſu allegatum eſt fi- lium inhabitare ædes paternas, ynde merito præſu- mitur heres: quia filius præſumitur heres ex habita- tione in domo patris, niſi alio titulo potſideat, ſ. 4. E& Bald. l. I. Cæſi vt ab hered. ſe abſtin. Bald. 1.1.2. 3. G. qui admit.&s l. 1. C. quando non pet. par. pet. accreſ. venſic. quid autem ſinonrenuntiat. Bart. d. Ktranſere- diamur.&l.1. C.de repnd. hered. vbi idem dicit in poſ- ſidente fundum hereditarium, vt exiſtimetur he- res:niſi alio titulo poſſideat, vt quia habitet in do- mo, veltencat fundum iure pignoris, obdotem matris. Ex prædictis videtur concludendum, quod tantiſper filius debeat præſumi heres, donec ab ipſo 8. doceatur contrarium. Atq; ita pleriq; ex conſulen- tibus cenſuerunt. go t vero in hoc dubio reſpon- deo, filium in noſtro caſu non Pręſumi heredem pa- tris, niſi doceatur,& ideo probationom imponen- dam creditoribus agentibus contra filium. per gloſſ. inl. liber homo. de ſtipulat. ſeruo.&s Bart. in d. tranſe grediamur. vbi dicit Bartol. quod creditor agens contra filium vt heredem, debet probare eum he- 2 4 — ———— 3————————— 2————————.— ———————————————* 2 4———————— —— 3 4 3————————— 4—————————— ——————————————— S—————,——.—————— —;xℳ—— 4——————.———————— ———.—.———. ⸗——————.————————— —————— 4————— 4 —*— 8 5—.—————— 1———— 8 5 — 8—.. 8—— r. — —— — — — — e“ 3 —]1l11WBW01²— — —. ——— “— 15 Dn. Ioach. Mynſing. Jurſtconſ. Germän. redem, quod etiam Abb. voluit cap. I. dé ſolu& Bal. in l.'.in fin. C-communia de legat. Idem Bart. in l. ne œe ſlariis. de acquir. hered. vbi in terminis noſtri caſus Ioquitur, nempe quando creditor agit contrafili- um,& filius in nuſſa parte iudicii fecit aliquem a- ctum, per quem videatur ſe immiſcere: vel forte fuit contumax,& ſic de eius voluntate nihil appa⸗ ret. Hoc caſu(inquit Bartol.) non poterit filius condemnari, nec cenſetur intentio creditorum fundata eſſe. vt ibi per eum latius. Nec obſtant ſu- ra allegata. Quia † verum eſt, quod filius præſumi- urhere⸗„ Rüiea quo ad ſui commôdum. ſe- cGundum Bart.& Bald.in l.i. Cſ vt ab hered. ſe abſti.& aſſ. in dis. quod autem.& in l. in ſuis. de lib.& poſth. & per Alexand. conſ. 2 4. in 2. parte. Vnde cum hic pro ſe& heredibus nnnqhtm tale feudum tranſire jes acquirentis. aleg. Tacob. — probatione actorũ, quod feuda illa hereditaria filius huc doctrinam Alexan. conſil.!2 7. 2. parte. Spec. de 16 ſec. decr. Frvidendum. verſ.quid ſi reus. reſtat. verſ. ria.& num. 17. 19 Sententia ſuper deſertione appellationis oſt interlo- cutorid. i Omnes ſententiæ prolatæ in exſecutione, ſunt inter- locutoriæ. 20 f eeeeeni, quando dicatur vim difinitiua ha- ere. 42 netur reſpondere creditoribus patris de bonis fenrs dalibus, ſed ſolum quatenus vires bonorum allo- 6 ſpſatſuus dialium patiuntur. per text. d. c.¹. an agna. velfiliun. Cta lrfn. C. dẽ iur delib.& Aluarot. d. cap.: Secus, ſi ſſ. i aainpre ne beneficio inuentarii, quia tenetur. Et hæc diſtin- ctio duntaxat locum habet in feudo, ex pacto ſeu prouidentia concedentis: aliud eſtin feudo heredi- tario. Andr. de Iſern. d. cap. 1.Alex. d. conſil 19. Adf1 z b propoſitum redeundo; cum ex tenore inueſtitura- F rum conſtet, quod feuda a defuncto W. de A patre rei conuenti relicta, ſint hereditaria: conſtet item ex acceptarit: conſequitur, Jabd etiam ſit heres patris, & per conſequens, quod tenteeatur ad paternorum debitorum exſolutionem:Vnde eo ipſo, quod acto- von toll res probarunt, filium acquiſiuiſſe feuda illa heredi- taria patris,& poſito, quod nihil in allodialibus re- DUirbeyr cenſea liquiſſet pater: tamen filius ex hereditariis feudis te- Mwnaed. .... 3 a neretur creditoribus ſatisfacere paternis. Addet alu ſeplictter Sidem in vaſallo. de primo dec. Alb. Brunum conſil. 15. vbi dicunt, quod ſi filius vaſalli conueniatur perſo- nali actione(vt in noſtro themate) tunc teneatur ad debita patris de fructibus feudi. Et fic concludendũ cenſeo in pręſenti themate, filium eſſe condemnan- dum creditoribus in contumaciam ad patris debita ſoluenda ex fructibus feudi hereditarii: ſaluo tamen 1 1 melius ſentientium iudicio. b Miuass b Daumtunur zuird RESPONSVM VI.. antam uniſe 8 SVMMARIA. 1 aüchaim, Falli ſpecics in hoc reſponſò. uneug cnatisn 2 Punitta in hoc reſponſò diſcutienda... auuſunmau Vnus index poteſt requirere alium pro exſecutionm nnuicjigmati- 9 ſuuæ ſententiæ. 4 Aem in indice Eccleſiaſtico obtinet. Eccleſiaſticus poteſt ſeculare cogere vt exſequatzr. 6 Delegatus Papæ vel Principis in cauſſis fbi com- miſſis, eius vicem refert. un dx. 7 Pro obtinenda exſecutione, quæ remedia dentur. niaeumſuen De actione indicati. Memm duleno 9 Jententia lata ab vno iudice, non poteſt ab als obtineri exſecutio, etſi ſit iudex origihis aut do- DNampuuily an Fa micilii, niſi requiratur ab eo, qui ſentetiavi tulit. n Sun z. Io&tiologia prædittæ dottrinæ. inu ufine, I De actione indicati exſecuroria. enzs lra e K 9 12 Bartolus reprehenditur. 13 Atione iudicati intentata, non requiruntur liters remiſſoric. Nuadus exſecutor non habetins cognoſcendi. 15 An iudicitcui mandatur exſecutio,competat etiam cognitio diſtin Ctione declaratur. 16 Quc ſententia dicatur diſſinitiua, velinterlocuto- 21 Ab exſecutore an& qualiter liceat appellare? 22 Ab exſecutore appellatur ad ipſius ſuperiorem. 23 Delegatus an teneatur mittere citato originalem rommiſſtonemi& num. 2„. 2 ½ Pr⸗ 1 Huod ſifihus mtllenum vt m noffn lenu und de fructidesfeu li nbusin contumomm ¹ ructibusfeuciderckan. ntium iuciicio. § PONSYMN SVMMANIA in hec reſmi. hoc reſponſodtjetunti cpoteſt rezuraeduunu jtic. dice E crlhſatin um b ru deteſt ſculen un 1 Pape rel ncysuahſ ricem nefmn. grrrune querena da exſecutunai iudicauu. 1 1ra 20 vv iutts, M, erſeruris, tfſt niann irenirum dlaſu raucte daltnus adicatt exſecuunu mebendituu. catiintentatun taum . 1 cutor nan nulruanns * mandatur es eauno ſtmitune bal 2 1 asdcatar m.f. 93 e dilrimt gfis b tin ſenti themars lun 2½ Pyro iuriſdliltione delegata non præſumitur. ni, ſatus eſt.— 27 Tranſmiſſio opia ſufficit quo ad æomparendum, ſed non quo ad reſpondendum. 25 Panormitani ſententia improbatur. 29 Notarius aquiualet duobus teſtibus. z0 Kemedia contra contumaces. 26 dancenn tenorem commiſſionis inſerat citatio- 31 Quando proceditur ad ſeparationem matrimonii, * ſeruandut eſt ordo auris. 32 Si proceſſus eſt nullus, ſententia exhiſtit nulla. 35 Quando aliquid nullum eſt, quicquid ex eo ſequi- tur, eſt nulum. 31 fudicia ſummarianon requirüt litis conteſtationè. &num. al. 35 Specialis conſtitutio non tollitur, niſi per aliam in ſpecie derogatoriam. 36 Quando per reſcripta cenſeantur tolli conſtitutio- nes iuris communisd ⸗ 37 Effeltusclauſule ſimpliciter& de plano,& mne h. gura iudicii.& num. 54. 39 Kes ſemel facta alienabilis manet alienabilis. 2o Clauſula in principio poſita, refertur ad omnia ſe- quentinm. ö 71 Contumavin vno actu, non præſumitur fore con- tumaæ in alii. 42 Etideo niſt ad alios actus citetur, ſit nullitas. 13 Citatio adtotam caußam valet:&; cuius ſit effe- Clusẽ? Ed num. ³ 3.* 41 Locus remotus in zure quis dicaturꝰ& num. 165. 77 Contra abſentem non poſſe ferri ſententiam, quo- modo accipiendums 44 Sententia fineprauia citaione lata, non valet. 19 Etiam in indiciis ſummariis. fo Limitatio praditti dogmatis. yt Nuntio inrato creditur, quo ad atum exſécutionis. 12 Citatio generalis ſufſicit, ſi quis in locis Valde re- motis ſit. I Argumentuma contrario ſenſu valet. 4 Sicut vir vxorem, ita&æ vor virum acsuſare po- teſt adulterii ad conſequenda lucra nuptialia. If Fxor virum de adulterio criminaliter accuſare non pote. 6 1 I6 Tertius contradictor an&⁵ quuando impediat exſe eutionem? o num. 9. 4 57 Tres caſus in ea quæſtione diſtinguendi. I& Iudex non debet vltra id, quod deduttum eſt in iudicium pronuntiare. 6o Sententia an ſit ferendain ſëriptis? 61 Interlocutoria, in Jua Vertitut cauſſe cognitio, re- quirit ſcripbturam. 52 Sententia lata ex falſa cauſſupéſt nulla. 6 Sententia eſficitur nulla, ſhi fundamentum iudicis ſententiam profereutis corruat- 64 Ethi ſententia ſit nulla, ramen iudex poteſt ſuper 2ulz quitdte Pronuniiare. FEACGTI S PECIES. Nolis T&& honeſta matrona Sabina de W. accuſauit adulterii Leonbardum H, de N ſu- um maritum, ad ſeparationem ihori,& percipi- enda lucra dotalia, oram Ofmciali Epiſcopi Bam. berg. cui cauſbam illam ſummus Ponti fex ſimplici- ter commiſerat. Reo autem citatonon cowsparente, ſadcoutumatiter abſente, dominus Ofjicialu ad. Reſponſ. Juris Decad. l Reſponſ. VI. 17 quæ per erium probauit, miſit dominam adtritem ud probandum: teſtes,& literaria doacumta adult Sententiannq diuorti,& 2dindicationis lucrorum nuptialii pro ſe obtinuit. Deinde exſecutoriales im- Detrauit pro obtinendaimmiſtione in boua dicli ſui mariti: quas exſecutoriales inſinuauit Sculteto& Scabinis ciuitatis N. petendo Vigorè earundem de- bitam exſecutionem præfatæ ſententiæ, ſoque im- mitti in bona dicli mariti ſili hypothecata& iain adiudicatà: præuia tamen generali ci ex quibuſdam cauſbis(de quibus infra; ideoq non exſequendam. Tanden boſt multam partium diſe Putationem& factam conclufionem in cauſſa, iu- dices ciuitatis N. Verhaliter& ſime ſcriptir proni- tiant, daß ſie gemelte Frawen Sabina von W. ſampt jhrem angeſtalten Begeren vnd einge⸗ brachten Exſecutorialen/ vmb jrer Nichtigkeit willen/ widerumb an den Richter/ daruon ſie herkommen/ remittiren vnd weiſen/ deſt, quod prafatam dominam Sabinam de Vv. cum ſua fa- cta petitione exſccutionis,&; produtlis exſecutori- alibus, ob eorum nulitatemad priorem indicem, a quo cauſſa hæc deueniſſet, remitterent. 4 crix ap- pellat incontinenti Viua voce ad ſupremum Tribu- nal Cameræ lmp. deinde etiam in ſcriptis cum in- Fortion? gꝑrauaminu&c. Iudices deferunt appella. tioni: ſit appellationis proſecutio toram indice ad quem, comparéntikus non ſolum partibus princi- balibtis ipſa ſcilicet Sabina de W. Ceiu⸗ marito Leonhardo H. de N. ſedet am compatente pro ſuo interéſſe quodã Eud. K prætendente ſé habere bo- na iut a in damibas dicti mariti in quas Sabina de W immitti peteret Verum negante dicta Sabina de W ipſi vlls iura in adiudicatis ſibi domibur co- betere, ipſe Lud. K. in proceſſu cauyſſe nulli deind⸗ iuraà deduxit in ſoccie, Ceterum principales partes merita cauſiæd hputant conſueto more,&; tandézns Vtrinqus concludendo, ſubmittunt ſeſe iudiciariæ cognitioni: quæritur, quæ ſiat partes iudicis in pro- nuntiando. T iſo igitur&́ perlecto dicto roceſſu cauſſa aiuortit, quæ imter prafatos conikges coram Officiali curiæ Bam berg. tanquam ordinaiio, in eadem cauſſa« ſummo Pontihtee ‚elegato iuditeſu- berioribas aunis agitata eſt: Viſs itei ac diligen- ter cognitis actis incauſſa exſecutionis inter casds⸗ partet coram ſcnatu ciuitatis N. veutilata: ac dei- nig aiſcuſſo proceſu ap pellationis in Camera Imp. agitato. Vjiſis( inquai] Bis, Ponderatiſque Alligen- ter omnibus G& ſengulis, quæ Vtrinque ſunt allega- ta& deducla, videtur mibi, quod oræſentis cauſſa conſultatto ex ſubſequentibaus articulis pendeat. 5 tatione per eædictum, omnium qui prætendant aliquodinter- — ——— —.— —— —— 4 —— 3 ———— ——— — 4 ſſ 2 ——— —— 8 — 5 2—— 8 — ſſſſſſ— 4 4 — — ——— — 13 Rimus †, an Offcialis curiæ Bamberg. tanquan delegatus Papæ potuerit etiam ſecularem Magi- natum inuocare ad exſequendam ſuam ſententiam. Secundus, quo remedio vſa ſit Sabina de W. coram Magiſtratu ciuitatis N. pro exſecurione ſententia ab Officiali curiæ Bamberg. lata. Tertius, an Magi- ſtratus ciuitatis N. requiſitus a domina Sabina de N. pro exſequendo,potuéru ſuper nullitate ditiæ ſententis, diſputare ac cognoſcere? Quartus; ſententia a Magi- ſtratu ciuitatis N. lata, an ſit interlocutoria vel diſhi- nitiua, velſolum diffnitiuæ vim habeats Quintus, an aſententia a Magiſtratu ciuitatis Mlata, potuerit ap- pellari? Sextus, an ſententia ab Oſſiciali curiæ Bam- berg. tanquam delegato iudice dicta, a nullitate deſen- di poſſit? Septimus, an attendenda ſit proteſtatio L. K. in adibus dominæ Sabinæ de M. prodote& donatione propter nuptias mpothecatis, intereſſé& ius quoddam pratendentis quod tamen in ſpecie nec deduxit, nec pro- bauit. Octauus& vltimus, quomodo in Imöperiali Conſiſtorio in hac appellationis gauſſa videatur éſſe pro- nuntiandum? Quod ad primum punctum attinet †, alium in ſubſidium iuriſdictionis, pro exſequenda ſua ſententia, ſiue ſit ſuperior, ſiue inferior, aucto- ritate. I. a diuo Pio. F. z. f.dere iud. dummodo indi- cem, per quem vult exſecutionem ſententiæ a ſé di- ctæ fieri, in ſcriptis requirat. uxta é. Romana.§. Con trahentes. de form. comp. lib. 6.&§. ſi verνο in Nouell. de exhib. reis. Quare † idem& de Eccleſiaſtico iu- dice dicendum eſt, quod poſſit ad exſecutionem ſuæ ſententiæ implorare brachium ſeculare. perni- cioſam. Sq ibi.& cum opus fuerit: de offic·ord. Etj et- iam cogere ad hoc ſecularem per cenſuras Eccleſia- ſticas, vt ſibi præſtet auxilium. c. 2. de maled. Sicu. in a.c pernicioſam. Sic ergo in noſtro caſu Officialis cu- requirere ad exſequendam ſententiam a ſe latam: maxime cum fuerit delegatus Papæ, referensipſius Papæ vices. Nam † delegatus Papæ vel Principis,in cauſſis ſibi cõmiſſis repræſentat vices Papæ vel Prin- cipis,& ita ſupremũ locum tenet. c ſane. 2. cſignifica- ſti. de off: deleg. cap. paſtoral.· ꝓræterea.&? 194 per g0.&3 Dd. de off. ord. arg. ca ſi. Aiſf. 93.& c.:·diſ-9. Et hoc de primo puncto. Venio ad ſecundũ: Quaactione Sa- bina de W. vſa ſit ad impetrandam ſententiæ pro ſe latæ exſecutionem coram Magiſtratu ciuitatis N. Et ſciendum eſt,(quantum ad præſentia) duo reme- dia de iure competere pro exſecutione ſententiæ. Primũ eſt actio in factum iudicati, de qua loquitur In&ori. C. de iureiur. L. miles. S. fi.ade re iud. per quã conſequimur id, quod per ſententiam obtinuimus. Alterũ eſtofficium iudicis nobile, cum moxa fron- te& recta via petitur exſecutio. In †actione iudicati neceſſe eſt partẽ citari, vt audiatur eius defenſio, aut iudicatis ſatisfaciat. Et in ea dicit Bart. in l.intra. ſ. de re iud neceſſariũ eſſe libellum& litis cõteſtationem, quod ſequitur etiam Spec. ꝛut. de exſec. poſt princ. di- citq; Ioan. de Imol. hanc eſſe communiorẽè opinio- nem, a qua in practica nõ ſit recedendũ. Videndum ergo, quo remedio vſa ſit domina actrix corã Magi⸗- ſtratu ciuitatis N. Et aduerſarii dominę actricis præ- tendunt, inuocatum eſſe nobile iudicis officiũ, qué- admodum id in duplica coram dicto Magiſtratu N. iudicialiter producta deducunt. Et † ideo ibi- dem inferunt, quod non potuerit peti exſecutio ab Dn. loach. Mynfing. luriſconſ. Germami non eſt dubium, quin vnus iudex poſſit requirere riæ Bamberg. potuit ſeculares Magiſtratus etiam alio iudice, etſi ſit iudex originis aut domicilii: niſt per literas prius fuerit requiſitus ab eo iudice, qui ſententiam tulit. iuxta Bart.& Dd. præſértim Iaſein d. la dino Pio.. ſententia: ſf. de re iud. allog· ad hoc text. in l.-de off. gonſin lproperandu. ſ.i aute reus C. de ind. c. Roman. g. contrahentes. de foro comp: in ê. idem tenet lo. in lcum quædam in prin. verbo, generaliter. de in- risd. Et dicit ibi Bal. poſt. Cyn. ita fuiſſe de fatoob- tentum Florentiæ, quod exſecutio ſententiæ fuerit nulla, quæ facta erat per iudicem alterius territorii ſeu iuriſdictionis, non habentem literas primi iu. 10 dicis. Et eſt ratio, cum de alieno proceſſu non poũ- ſit ſe quis intromittere, niſi requiſitus: quo caſu be- ne poteſt, quiatunc imaginẽé illius gerit ſecundu Bal. in I. En. C. de edict. diu. Adri toll. Ego vero exiſtimo 11 in noſtro caſu actum fuiſſe actione iudicati exſecu- toria, quę eſt actio ſummaria: in qua nec libellus, nec litis conteſtatio requiritur, ſed ſatis eſt ſummaria propoſitione,& quali quali actione exſccutionẽé pe- tere. Id quod& in noſtro propoſito factum eſt. Et hancopinionem tenent Ang. Kaph, Alex. Iaſ. Zaf. qyer es pe & alii in IIintra. dicentes t opinionem Barroli con- 13 Mgrorem G trariũ tenentis, ridiculam eſſe, nec cõſuetudine re- Hretenebantur ceptam. Si enim ſpecialis eſſet actio inſtiruenda poſt Wum niculũ 4 ſententiam, ex illa actione daretur etiam ſententia, rXütimiimter! quævlterius pareret aliam actionem iudicati, ſie- enm Kaltrarwi⸗ que eſſet proceſſus in infinitũ,& eſſet caput hydræ, KeKdſolum ar cum tamen iura prohibeant, ne lites naſcantur exli- M Ocals Bambe tibus. 1...h ex conuentione. ſfde reiud.l. teriinato. C. näthrerori rinci de fruci.& lit. expen. Ita nunquam finem acciperttt unDümtinn en controuerſia, contra I.. idere ind. Et huiufmoh munrantralerin ſummaria petitio in effectu non differt ab implora a airß enrenni tione officii iudicis, niſi quod coram iudice propo- 3 bennawſß nitur petitio exſecutoria. Et f hoccaſu, quãdo 2cdio 1 iudicati intentatur, non opus eſt literis remiſſoriis, cum coram quocung; iudice illud expediatur, vbi jnuenitur condemnatus, aut eius bona, vt Zaſius poſt alios ad longum probat. in d.intra. Quanquam in noſtro themate exſecutoriales ab Ofliclali curiæ B. emanaté, etiam productæ fuerint iudicialiter cori Magiſtratu ciuitatis N. requiritur tamen in hacacti- one iudicati citatio onee chemn a præfata domi: 5 n liuhlee na Sabina de W. pariter petitam& decretam illi fuiſ- Motgero qu ſe, atq; aduerſario inſinuatam, cum ex libello domi= ihrrntainſt næactricis, tum ex actis dictæ ciuitatis N. abunde l- racneiudi quet. Sequitur tertium punctũ: An ſprl. indices ciu blinr ocune tatis Vrequiſiti a domina Sab. de W pro exſceutiont mornneria⸗ facienda potuerint ſe intromittere, Vt d nullitate ſen- diltdenu tentiæ ab Officiali Bamb. latæ cognoſc eren? Et non vi. detur, quia ſimplicis& nudi exſecutoris oſficio fun guntur. N udus autẽ exſecutor exſequendi folum, 14 non etiã cognoſcendi ius habet. cxνꝓο. paſtoral. S. quia vero-de off. deleg. l.l. Cde ind. via toll. Ddein cup. de 6 tero. de reind. Sed hoc non obſtante dicendum eſt, hane quæſtionem ab illa pendere, An iudici, cui 15 mandatur exſecutio in ſubſidium iurisditi ionis, com- petat etiam cégnitio? Etex com muni ſententia di- 3 ſtinguitur. Nä aut talis cognitio verſatur circa res in quibus exſecutio facienda eſt;& de iſtis exſecutor cognoſcendi facultatem habet. ⁊a*νra A.la Aiuo Dio.. in venditione. Ss S. ſi ſuper rebus. on g. ſeq. aut verſatur circa exceptiones, quæ opponuntur poſt ſenten- tiam:& tunc refert, an tales exceptiones reſpiciant merita cauſſæ principalis,& non poteſt cognoſcere, vel eas diſcutere, ſed remittere debet ad priorem äudi 6 anegotio no uwgertedet conte lnadiqut üntornxie e⸗ Ne l. int. Szuandoi, “ . 1 concluden d ciütate N eila, tnas Wehhe Kaaedet ign 4 wunea era diccnts onmand us, fdicuam cſe,nin im pecialselttrcuu illa aGtione drenta Darertt alam acionad eſſus ininfnti Aulta raprohibemdnelmn r cunuentiune.fenulln expen. len nangemln contral/.fdeeul h tio in effectuwonctfent dicis, niſi quodermm xſccutorua. Etrbcci tatur, nonopasene ocunq; iudice i t demnatus, uttiden ongum probat.n dlmig nate cxſicrtoruls Ä am producte fierni mitatis Nrequirturu trodrcünaun r artterpetitmädun prriterpcttmd m ario inſinuatam cmce mex actis de rtertium punci . . 473. 6 1a dmunaSd4, 11 4 aut tal utio facien n u Kin noſtrofrqyeln ih 3 dem tenent Aag Kuh h ecuti do:As ucs Knudi erbann k. e Kccunnr 812 als cog 65 judicem.) pen..de confeſ. an ſolum tangant exſecu- tionem, nec impugnent ſententiam: vt ſi is, contra que debet fieri exſecutio, obiiciat exceptionem cõ- etentiæ, vel fideiuſſor opponat exceptionem epi- ſtolæ d. Hadriani,& illas audire,& de ipſis cognoſce- re atꝗ; pronuntiare poteſtan vero tales ſint excepti- ones, quæ directo ſententiam impugnent: vt eſt ex- ceptio nullitatis, falſorum inſtr umentorum,& ſimi- les: hasaudire quidem& admittere exſecutor poteſt: non tamen ſuper eis pronuntiare, etſi cognouerit eas eſſe veras:vt quia nullitatis defectus euidenter appareat, tunc remittere cauſſam debet ad priorem iudicé, iux. A. c. de cetero. de re ind. et!ſ Prætor.§. Mar- cell.ff deiud. Sin eas falſas repererit: his non attentis, exſequitur ſententiam primi iudicis, per tex. in l. ſatis. Cadl. Corn. de fal. Nunc ad propoſitum. Cum in ca- ſu noſtro ab Leonhar.& Lud. K. fuerint exceptiones nullitatis ad impediendam exſecutionem ſententiæ a delegato Papali latæ, oppoſitæ, merito eas admiſe- runt iudicesin N. tanquam requiſiti exſecutores: noluerunt tamen ſuper eis pronuntiare, ſed cauſ- ſam remiſerunt ad priorem delegatum iudicem, gquod de iure facere tenebantur. a.c. de cetero.& d. 9. Marcel Ad quartum articulũ dico breuiter, ſenten- tiam in ciuitate N. latam, interlocutoriam eſſe, non ditinitiuam: quia Magiſtratus ille non diffiniuit ne- gotium principale, ſed ſolum articulũ nullitatis pri- mæſententiæ Officialis Bamberg. remittendo co- gnitionem dicti negotii principalis, ideo diffinitiua 16 dici non poteſt. Diffinitiua enim dicitur, quæ dif- finit prineipalem controuerſiam. er tex. I. ff. de re iud.&o probatur in! poſt ſéntentia. ibi Salyc. C. de ſen.&o interlo. Spe. de ſen.. ſpecies. verſoj. S Verſ-diſinitiua. cui hmilib. allegatis per Guido. Dapæ conſ. 66. 67. 77. G& a. Quod etia tenet Bal. in l.ab exſécutore C. quo. he n6 reaο mni enim negotio non eſtniſi vna ſenten- tia diſinitiua, quæ debet continere abſolutionẽè vel condemnarionem,& alig, quę præcedunt aut ſubſe- quũtur, ſunt interlocutoriæ. per ea, qua dicit Bariin!. 2. de appel recip. Pet. ac. in tit. de ult. in falt. ex re iu- Ac. f.edA qui erit præſes ibi, licet ſecus ſit. S pec. vbi ſcpr. 17 Facit rettam pro hoc ratio, quia videmus, quod ſi p hpſumtriénii ſit peremta inſtantia,& iudex abſol- uit reum ab obſcruatione iudicii, talis ſententia nõ ſit diffinitiua, ſed interlocutoria: ob id certe, quo- niã ſemper remanet primaria actio, de qua principa- liter inter partes diſceptabatur. Ita dicit& tenet Bal. 18 4.2. C. de epiſc. audi. Item fvidemus, quod ſententia lata ſuper deſertione appellationis, eſt interlocuto- ria,& non diffinitiua: cum non imponatur finis ne- gotio principali. Ita dicunt& tenent Bal. Salyc.& Dd. inſpræſes. C. quom.& quando iudex. Et ita hæc redu- cendo ad ꝓpoſitũ, concludendum eſt, præfatã ſen- tẽtiã a Magiſtratu ciuitatis N. ſi per nullitate primæ ſententiæ latam eſſe interlocutoriam: cum per eam nõ fuerit impoſitus finis principali negotio, de quo inter dictas partes in prima inſtantia agebatur, piu- ra& rationes prætactas. Ita non ſemel Guido Papæ exfacto conſultus reſpondit in coſ.ſup. allegatis: qui- 19 bus adde caſ9.vbi generaliter dicit, quod fde iure omnes ſententiæ, quæ præferuntur in exſecutione ſentẽtię diffinitiuæ, ſint interlocutorię: Et ibi ad hoc allegat iura& Dd. Sed an Aitia ſententia ſuper nullita- te prima ſentetiæ lata, dici poſſit vim diſfinitiuæ haberes 20 Reſpõ deo, quod nõ:qafinterlocutoria tum dicitur Reſponl luris Decad I. Reſponſ. YI.. 15 vim diffinitiugobtinere, quando continet in ſe aligd dari vel fieri. vt dicit Baran! nec quicqua. S.decretu pf. de off procoſ. Mde Bar.&& Dd.in U. quod iuſſit. f.de re iud. Sed illa conſulũ& Senatus in N. Ppnuntiatio non cõ- tinet aliquid dari vel fieri. Ergo,&c. Et hec de quarto puncto ſufficiant. An auté, veniedo ad quintum pun- k(tumna ſentetiaa Magiſtratu ciuitaris MN. lata potwerit appellaris Et videtur, quod nõ: tum quia ab interlo- cutoria de iure ciuili non appellatur. v¼ 1.2. C. quo. ap- pellat. non Tecip per Ferra. in formia pellat. ab interloc. in princ. qualis fuit pronuntiatio dicti Magiſtratus. Tum T quia appellario ab exſecutore pariter imper- 2 ½ miſſa eſt. Sed dic cõtrarium eſſe verum in not tro ca- ſu. Quãuis enim( vt iã dictum eſt)ab exſecutore ap- pellare nõ liceat: tamẽ ab interlocutoria de exſeõn- do, vel ſu pexſecutione fienda, bene poteſt appellari, iux. Bar.kſi cu éxcept. S.hac aute actio-in gl. Verb. data. ff. quod met. cauſ- Laufr. in c. quonil contra. in verb. ap- Hel.n. 7. de prob. vbi dicit, hãc opinioné eſſe cõmuné. Cloſein lab exſecutore: ſf. de appell etlab exſecutione.(. uor. appell. nõrecip.& ibi Ang. dũmodo id in ſcriptis fiat,& in appellatione cauſſæ prætéſi grauaminis ex- primantur ac declarétur: alias appellatio redditur in- ualida& deſerta, appellãsq; ꝓ nõ appellãte habetur. c. Vt debitus. de appell.c. gord. eod. tit. in 6. e? not. per gl.in I.3 in fin et! ſegibi Bar. de appel. Nec ſuflicit generali- ter vel obſcure illas cauſſas proponere, ſed expreſſim ac ſpecialiter ſunt nomin andæ, per tex. in Clons. appel- lanti. Soib Dd. de app. Vnde etiam cõſequitur, in no- ſtro caſu primam appellationem a procuratore do- minæ Sabinæ de W. coram Magiſtratu N. viua voce factam, fuiſſe friuèòlam&inualidam. Et hocidem te- nent Cyn. Bart. Bald.& Ang. in A. le. ab exſecutione. Q. quor.: appell. nõ recip nempe quod a ſententia de exſe- cutioneè appellari debeat, ſicut quando appellatur ab interlocutoria,& ſic oportet eam in ſeriptis fieri, & cauſſam inſerere. t Lanfran. tradit in d. cap. quo= niam contra. numer. 121. Ceterum cum oppidum N. ſit ciuitas Im perialis,& immediate ſubiecta im: perio, non alio, quam ad Imperiale conſiſtorium appellandum fuit. Nam † expeditum eſt in iure, quod ab exſæcutore debeat appellari ad ipſius ſupe: riorem. t Aocet Bartol. in d. log. a diuo Di0.. ſ ſuper rebuis. f. dere iud,&ẽ post eum ali. Cum autem ludices ciuitatis N. dominam Sabinam de W. cum ſua facta petitione exſecutionis,& productis cxſccutorialib. ob eorum nullitatem ad priorem iudicẽ remiſerint, & in conſiſtorio Imperiali præcipue ſuper nullitate ſententiæ a delegato Papæ latæ actum ſit. Sextũ qu- bium exoritur, An iam dilli delegati ſententia a nulli- tate defewerpeſ vel no? Ad hanc dubitationem tol- lendam, diſcutiendæ ſunt cauſſæ nullitatis ab aduer- fariis prætenſæ: videndumq;, an ſententiam efficiant nullam vel minus? Quarum prima eſ bquod originale Papalis delegationis Vel commiſſionus, Vel faltem einſ= dem traäſſunitum fide dignum ipſi citato non fuerit cum citatione tranſmniſum. Secunda, quod delegatus iudex Jines ſus commiſſionis exceſſerit in eo, quod neglectis ce furis Eccleſiaſtics, quibus vigore commiſſionis aduer- ſus comumacem vti debebat progreſſius ſit ad principa- lem cauſſum& dijſinitinam. I ertia, quod delegatus progreſſum fecerit ad difinitiuam, non facla litis con- teſtatione. Quarta, quod reus non fuerit citatus ad principalem cauſſam, ſed ſaltem ad dicendum contra commuſſionem,& ſic ad Ae iudicii. 3 4 uloee — —— — —— 9 —— ——— — —— ——— ——— G 20 Ouinta& vima, quod reus non fuerit citatus ad au- Siendam ſententiam diſfinitiuam. Quod ad cauſſam primam nullitatis atrinet, videtur f primo dicendũ, cum delegatus non tranſmiſerit citato tenorẽ com- miſſionis in originali,& ſic non fecerit fidem de ſua iuriſdictione delegata, ipſum citatum non fuiſſe ob- noxium, vt compareret, per fin. de uriſdlict.& ſic to- tum proceſſum,& per conſequens ſententiam abi- pſo latam, fuiſſe& eſſe nullam, Cſ a nõ oomp. iud. per tot. I. C. de arhit.”.2 in principilcum Prator: ſde indic. Siquidem citatio delegati non arctat citatum ad cõ-9 parendum, niſi tranſmittatur etiam delegationis te- nor. per texttin authent. qui ſemel. verb- aduerſario co- gnitis.&& ibi Bart. 3. col. C quom.&& quãd iudex.& text. „ Cap. praterea. in prinò.& ibi Dd. de reſcript- ca. pruden— 4 am de offic deleg. Katio † eſt, quia non præſumitur ro iuriſdictione delegata, cuùm ſit odioſa. c. cum Iu- riſpe' ris. ibi gl.& Dd. de ofi. deleg. Cum enim delega- tùs non habeat iuriſdictionem naturalem, aut fun- datam a iure communi, ſicut ordinarius, leg. more. de iuriſdlict. ſed habeat ſolum ex accidenti: ideo citatus 15 non tenetur credere, niſi ei fides de hoc fiat. Et † quamuis varient Dd. in hoc, an delegatus tencatur ofiginale commiſſionis tranſmittere: in hoc tamen conueniunt, quod in caſibus,vbi reus grauiter læde- retur, ipſe non teneatur comparere, nili prius videat originale ipſum. per text. in l..ibimemini credendum. Cade mand princ: c. cum in iure: Ade offi. deleg. Danor. C. 2. de dilatio.& c. quod ſuper. de fdeinſtrum. Et eſto miſ- ſam eſſe copiã citationi inſertam, cum notarii ſub- ſcriptione: tamen cum delege tus iuſtæ exemplatio- niauctoritatem non præſtet, multo minus præſtabit nudæ ſubſcriptioni.er not in cap.ſi inſtrumenta. de ſi- de inſtrum. Et commiſſionis exemplum, vt fidem fa- ciat, oportet ſolemniter eſſe factum. per not. in d. cap. cum in iur. Sed † his non obſtantibus dico, ſatis eſſe, quod tenor delegationis inſertus fuerit citationi per text.in c. 2.&& ibi Dd. de dilatio. vpi non ipſum reſcri- ptum, ſed ſolum eius copia fuit in citatione inſerta. Quod& in noſtro caſu eſt factum. Et hoc cõmuni- ter tenent tam Legiſtæ in l.2. † quis in ius voc. non ie- rit. Bart- in d. Auth. qui ſemel. quam Canoniſtæ Da. in d. c. cum in iure.&; d. c. 2. Quòod autem aliqui Dd. di- cunt requiri oſtenſionem originalis, hi loquuntur in procedendo: videlicet quod cum reus comparet, poſſit exigere reſcriptum originale, vt plenam fidẽ habeat deiuriſdictione delegati, antequam reſpon- 27 deat. Et f hoc eſt, quod Archidiaconus ſcribit in ca. ſi Epiſcopus. 3. J. 2. trãſmiſſionem copiæ fufficere quo ad comparendum, ſed non quo ad reſpondendum. Et ita eſt communis opinio, practica,& ſtylus omni- um Curiarum:& conſuetudo eſt optima legum in- terpres, l minime. Iideinterpretatione: f. de legib. cap. 28 gum diletkus. Ae conſuet. Et quamuis ſolus Panorm. in d. cap. 2. diſtinctionem faciat, an degrauiſſimo, vel de graui, aut leui præiudicio agatur: tamen non lo- quitur de citatione, ſed quod non teneatur reſpon- dere, niſi ſit ſibi facta plena fides de commiſſionc. Et dato, quod etiam intelligamus eum loqui de com- paran lo amen eſtvnicus:& communis Dd. opinio contrarium tenet, cui etiam conſuetudo vt dictum efl ſuffragatur. Igitur ſolus banorm. non poteſt præ- ualere communi opinioni; quæ etiam probata eſt per Rot. deciſ., alias 3 S. innouis incip. li exſécutor trium ſententiarũ. Prædictis accedit, quod in noſtro Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. caſu, non fuit ſimplex copia delegationis tranſimiſſa, ſed a notario iurato ſubſcripta: qui f duobus teſſib. æquiualet, iuxta gloſ-verb. dusr viros. c. quoniam con- tra. ext. de probat. Et citans, id eſt, ipſe delegatus iu. dex, fuit perſona auctorizabilis,& in dignitate con- ſtituta, videlicet Canonicus,& Cellarius Eccleſiæ. Denique citansille, tanquam Officialis curiæ Bam. berg. ctiam ordinariam iuriſdictionem habuit ad- erhi citatum, tanquam ciuem in N. cum ciuitas N. in ſpiritualibus ſubſit diœceſi& curiæ Bamberg. Et cum non ſimpliciter vt delegatus, ſed etiam tanquã ordinarius iudex citarit, quemadmodum ex tenore citationis conſtat. Igitur etſi nulla delegationis copia tranſmiſſa fuiſſet, tamen obligabatur com. parere, velut coram ſuo ordinario, allegaturus ſuas exceptiones, ſi quas habeat. Ad ſecundam cauſſam nullitatis, qua prætenditur, delegatum iu. dicem fines ſuæ commiſſionis exceſſiſſe, quia aduer- ſus contumaciam debuiſſet vti Eccleſiaſticis cenſu- ris, ſibi in commiſſione indultis& præſcriptis, nou præcipitanter pergere& properare ad diffinitiuam: breuiter reſpondetur, quod ſit falſa. Nam extenore commiſſionis conſtat, ipſi delegato totum negotii principale coniunctim& diuiſim a Papa demanda- tum fuiſſe‚ arbitrio ſuo ſummarie& de plano, Xc. audiendum, cognoſcendum& decidendum. Et jaman vigore huius commiſſionis totus proceſ- us ſit relictus arbitrio ipſius delegati:tamen ex actis apparet, debitum proceſſum in omnib. terminis ob- ſeruatum fuiſſe. Præterea delegatus in noſtro caſu contra reum non parentem ſuæ ſententiæ, per cen- ſuras eccleſiaſticas,& brachii ſecularis inuocationes proceſſit, ſicut literę exſecutoriales ab eodẽ emanatę oſtendunt: nec neceſſarium fuit contra ipſum re- um in omnibus terminis,&ad omnes actus per hu- iuſmodi cenſuras procedere, eo quod(vt iam dictũ eſt jiuxta delegationem ſummarie procedere pote- rat. In hoc tamen dubitatio conſiſtit, an delegatus neglectis rem ediis a iure aduerſus contum aces oro- ditis, ad principalẽ cauſſam progredi valuerit: qualia 50 †ſunt, miſſio in poſſeſſionem, excõmunicatio, mul- Cta& ſimilia. de quibus per Da. inc. quoniam frequen- ter..cum aliis. vt lite non conteſt.& in l.l. C. ſquis ius dic. non obtemp.& ca.de cauſſis. de o;fi. delegat. De hac tamen dubitatione in ſequenti cauſſan ullitatis dlli- gentius dicetur. Tertia cauſſa nullitatis prætexitur, quod in noſtro caſu progreſſio ſit facta ad receptio- nem teſtium,& ad diffinitiuam, nulla præuia litis conteſtatione, contra expreſſum& notandumtext. in cj. t lite nõ conteſt. vbi ſpecialiterdiſponitur, quod b ſi agatur de adulterio, ad ſeparationem thori,& ante litis cõteſtationẽ reus ſit cõtumax, nõ poſſint teſtes recipi, nec cauſſa difliniri, ſed debeât contumax ex- cõmunicationis pœna innodari: licet vbi agitur de fœdere matrimonii, poſſit procedi cõtra cõtumacẽ lite nõ cõteſtata ad diffinitiuam. c. quomix. S. porro. vt lite non conteſt. Et fſi quando agitur ad ſeparationem 31 .. 5 4 thor i,Vel lucrãdam dotem ſeu donationem propter nuptias, eſt ſeruandus ordo iuris: nec cauſſa decidi poteſt, niſi plenario& ordinario proceſſu, quia hoc caſu ceſſat fauor matrimonii, cum agatur de re odi- oſa, nempe ad ſeparandos coniuges, per Dd. in d.. nec cauſſa dicitur ſum maria.: uꝓπνια glo. in Clem. dipe- dioſam. verb. matrimoniis. de iud. Cum ergo in no- ſtro themate proceſſerit iudex delegatus contra diſ- Po 29 recntan aopnütopus BWma uerruuaf. Nauuwutäcdudt? Maiutron rior Uerkaripto dichun dugrkarrunum facis alcta. Alex.9 awonnnoſtro⸗ peeden eltarnun m cör Lrutdcll dema ärrdieno pccd ughrie en mugfrofen mmurgordine dec aeenuditar ———. — lecommilnnsenie acam dehriſctmkag wmmüſſoneiätsdn erperemopreah dondetur quolltfliſ us conſtar g düeum oniunctim KGhiim, bitrio do fimnarh „ cognoſcendun d eul ore huius comnilaun erbitrioiplinctzam tum proceſſuminonnht ſſe. Przteran demmin von parentem luatan licas,& brachi fumitt t lter exſecprisdt c neceſſuium tt um uus terminis Aadommdn uras proceders ont gationemſimman — men dubitato conlihi 8* 3 3 hedisa iureaduer6suin „ rn ipalẽ cauſſam Jrogrüns in doſſeſſonectcina de reubuu yer Dinemu⸗ er re ven cuntt8 5 „ aa.Lt cuu tae 6. 4 wauit tione in ſcqucntnie 1r Tertia caſurulet ad diffinitiuam, lln 12 eſum&m contracxpt Hum * e 4 ſpectattefche . ſer. volle ulterio adſcpus 9 cörnmuhll 1 1 ſſa ditlirpſec 4 1 8 1 cclen nonihpolitp 3 1 loſthnt ocalu rogrelſol poſitionem d. ej. conſequitur, eius proceſſum, tan- quam contra expreſſam legem factum eſſe nullum, & per cõſequens etiam ſententiam cõcidere. Quod enim corruptum eſtin radice, corruptum etiam eſt in conſequentia. vt dicit Bal.in l. qui rem. ad fi. C.loca. 33 Aem Bal cönſ.!r. poſt prin. 3. par. Auande Taliquid nullum eſt,(ait) quicquid ex ed conſequitur, nullũ eſſe oportet. per vulg. Ion dubin(.de legib. Nec ſuf- fragari videtur, quod Papa cauſſam hanc delegauit 34 cum clauſula, ſummarie& ſine ſtrepitu,&c. Et T in ſummariis poteſt procedi ſinte litis cnteſtatione. Clem. ſæpe.& ibi Dd. de verb: ſig. Quia reſpondetur, uod adhuc per Papalem illam commiſſionem non 4 derogatum ſpeciali conſtitutioni a. cij cum com- miſſio de hoc nõ meminerit: nec vitiatur illa clau- ſula, non obſtante aliqua conſtitutione in contrariũ faciẽte. Nec nos præſumere debemus, pro bono pu- blico conſtitutum generalibus verbis reſctiptorum ctolli: quoniam in his, quæ ſpeciatim ſunt expreſſa, fi- gendi ſunt pedes, huiuſmodiq; commiſſiones, vt a iure cõmuni exorbitantes, ſunt odioſæ, nec extẽdé- 35 dæ, per cij. de h aeledan 6 Imo fcenſet Ballin 1.2. C.de ſerud pig. dat. manu. ſpecialé conſtitutionem tolli nõ poſſe niſi per aliam in ſpecie derogatoriam. Et quan quam nonnulli Dd. putent, conſtitutioné etiam in cõmodum priuati ordinatam, generali derogatione tolli poſſe, adeo ꝙ non ſit opus ſpeciali denominati- 5one. Gl. † tamen in extraua ad reprimendi.=*/b. nõ obſtante verſoed puto. cõcludit& tenet, pei reſcripta tum dem lordſirarione prioris iuris cõmunia tol- li ſi expreſſe in reſcriptis dictum fuerit, nõ obſtante aliqua lege in contrarium faciẽte. ꝗᷓ glſeq tur Fel. c. nonuli. de reſcri. Barti. fiad fi. C.i côtra ius. de in d.x- trauag. verſ. no obſtatib. Alex. coſoiry.fortificantur.vol. 6. Et pro hoc eſtcõmunis Dd. opinio. Prędictis tamẽ non obſtantib. puto in noſtro caſi iudicẽ illum de- legatum bene potuiſſe ꝓcedere ad examinationem teſtium,& diffinitiuam in cõ tumaciam rei abſentis: gaſufficit in noſtro caſu, demandatum fuiſſe iudici, 37 ytſimpliciter& de plano Pcederet. Namfhæc clau- fulain reſcripto appoſita, eſt eius virturis Eimportä- tiæ, vt cauſſa quæcunq; profana ſic com mifſa, quæ a- lias obſeruato iuris ordine decidenda erat, poſſit de plano expediri, nec includitur in a. Cle. diſpédiota. per extrauag. ad reprimendum quomodo in crimlaſ. maie. proced.& p d. Cle. ſæp. efficiatur ſummaria, eiuſdẽq; naturam aſſumat, poſſitq; deueniri ad teſtiũ examẽ & dicinitiuam lite non conteſtata. Ita Aocet Lanfr. in d. Cle. ſape. in Verb. de plano. n. 7. allegas ad hoc Iun. in : olim. de accu. Ide tenet Maria. So o. d. c. quoniã frequs- ter n. 206. ver.! fallit in cauſſis ſum., Nippol. de Mar- Aſing 102. vbi allegat itatenere Ioan. Monac. in c.ſin. 3 ſeper verbfigura.1b. 6. dicentem, quod vigore illius ſolius verbi p̃cedat iudex ſine figura iudicii)pofſit ipſe iudex incipere ab articulis: quibus probatis, ſta- tim progredi poterit ad ſententiam. Quod dictũ re- fert etiam& ſeꝗtur Lud. Kom. coſ. r 2.in caſu propo- Htte. in fine, vbi allegat, idẽ voluiſſe do. de Rotain de- ciſ. ſunis allegat. ibi per eum. Amplius dicit Chaſſde re- ſeript. deciſ. in pri. Quando prima commiſſio cauſſæ abet clauſulã ſummarie Ppcedatur ſufficere telam prout in beneficialibus:& totum ꝓceſſum eſſe ſum- marium, non ſolum in prima, ſed etiam in ſecunda ? Rtertia inſtätia,& vſq; ad finem cauſſæ: ſicut rres ſe- mel effecta alienabilis, durat alienabilis. 1pater. H.is. 4e Reſponſ. Juris Decad. I. Relponſ. VI. 21 „..—„.... lega. 3. Facit, †quod clauſula in principio poſita, re* 40 fertur ad omnia quæ ſequunrur. /„ 9. filius. de lib.&& poſthu.talis ſcriptura. in fi. de lj.c. ſecundo requiris. dæ App. Non obſtat, ꝙ cauſſa matrimonii ſeparationis non ſit ſuümmaria: quia hic non ſumus in illa quæſti- one, qᷓ cauſſæ ſint ſummariæ: ſed in illa, Arranl cõ⸗ mittatut ſummarie procedi:quemadmodum in no- ſtra ſpecie, Papa ſpeciatim mandauit ‚vt cauſſa illa ſummarie decideretur,& ſic derogauit omnib. con- trariis quibuſcunq; quamq; nec derogatione aliqua opus fuit:cum cõmunc ius ita ſtatuat, ꝙ in ſummari- is poſſit aduerſus contumacem lite non conteſtata Procedi ad diffinitiuam: ſicque in cauſſis ſummarisé commiſlis prędicto iuri deroget Itaq; nihil opus eſt vt derogationis clauſula commiſſiont inſeratur. Ad. de, quod Papa ſpeciali reſcripto proceſſum ab Offi. ciali Curiæ B. habitũ declarauit validum. Ex pPdictis concludo, nec tertiam cauſſam nulllitatis impedire exſecutioné ſeritentiæ Officialis Bamb. velut iudicis delegati potuiſſe. Venio ad quartam allegatam cauſ- am nullitatis, qua prætenditur ideo ſententiã dele- legati Papalis eſſe nullam, qa reus nõ fuerit ad prin- cipalem cauſſam citatus, ſed ſolum ad dicendum cõ- tra commiſſionem,& ſic ad actum p̃paratorium iu- dicii. Itaq; cum delegatus voluerit ctiam in princi- pali ꝓcedere, reum denuo citare teniebatur, per not. c. conſul. de oſf. deleg: ęl.& Dd. c. 2. Ae dol es cotn. in é. c. cui olim. de teſtib. Ratio † eſt quia licet contumax in vno 41 actu ſit contumax, tamen ob id non videtur præſu- mendum, ꝙ etiam in aliis, maxime ſi ille actus ſaltem pparatoria iudicii reſpiciat,(vt in caſu noſtro) con- tumax eſſe velit. cõcluſionem ſequũtur etiam Le- giſtæ,& textus iuris ciuilis in l.general. S.j.bi Dd. C. de reb. œred. l. 5 Stychü. de ſtat. hi. t bi Iac. d Are. Bar..z. S i ad dis. de re mil. Alex. c5,13 7. Vol. 2. Hipp. d Marſi. in repet.l.de vnoquog, de re ind. ibi vnanimiter cõclu- dunt,;fcontumax invno actu‚ ad quem fuit ſpecia- 4 liter citatus, ſi ad alios actus citatus non fuͦerit, hos& totũ proceſſum nullũ eſſe. Sed his nõ attentis, breui- ter dico, illa nihil vrgere: quoniã ex traſmiſià citatio- ne liquet, Leonh. H. de N. adtòtam& principalem do cauſſam fuiſſe citatum cum certificatione& cõmi- minatione, ſinon cpareret, ꝙ iudex nihilominus ad pmiſſa& ſingula(mediante iuſtitia proceſſurus eſſet, contumacia abſentis nihil obſtante. Quodfau- tem huiuſmodi citatio ad totam caufſam fieri poſſit, & de iure valeat, tenent In noc. Io. And. adspec. Ae ci= tatio.. viſo. verſ.item licet in die. e&; in C.hi. de dol.& co- tu. in 6.&ibi etia Dom. Arohid.. 2. de cõfeſꝛin 6. Panor. & Buun. in c. dilecti.& fin. de dolo&s cont. gl.& Da. in l. poſt edict. de iudi.& in l. õſentanch. Auth. qui ſemel. C. quo- et quan. Bar. in extrauag. ad Téprimédi. Verb pey edittum& Ddin l. qui ante Lalend. de Verb. oblig. Ma- ria. Soci. tract. de citatio. art. 20./. 36. Et Thabethuiufſ- 44 modi citatio hanc vim& virtutem, quod, cum quis citatur ad totam cauſſam, præſertim ſi fuerit in loco longinquo& remotoa loco citantis, deinceps non ſit opus ad omnes& ſingulos actus illum citari: ſed ſi non comparet, poſſit contra eum procedi ſine no- ua citatione ad omnes actus, etiam ad diffinitiunam ſententiam. Ioan. And. ad Specin d.§. viſo. verſ.item li- cet in die. Domin.. 2. de dolo& contu. in. Catr. cor ſ. JFo.in cauſſu quæ vertitur inter reuerendum patrem. Ew- deri. conſ. 1 i.ippol-de Manſil.l. de Vnoquog, num. 111. de re iud. dicens, quod quando aliquis eſt eitatus 6 43 * — ———— — ——————— e——.———. ————.—————————.— 5 —— 4—. 3.——————— 4 —————————=——————“———.————— 4 5 ——————.————————— 1——. 8*—— 2— ———— 4——— d—— ————— 1——————————————— 8 — 2—— 4—-—————— 5.—————————— 8————— 4 —————*—— 9*—*.—————————— 2 1——— ——. 3 8——. 5————. 8—— —— 4—————.—————— 4. —. 1———— 1—— ͤͤ 1 4 — 4—————— 3— oöoö—ͤͤͤͤ 1—— ———— 3 3 vͤͤͤ E—— 8— „— 8— ö“ 1 8— ö“ 5—* 4 ſſ 8— ———— 23 8 8 8 8 8 1 8“—* — 5—— 8 den—“ 2 8“ ee“ 4 8 — — ——— ———— *— ve “ 22 cum comminatione, ſi fuerit cõtumax in illa citati- one, procedi poſſit contra eum ad vlteriora, ipſo ali- ter non citato: Et ibi allegat plures Dd. Et hęc eſt cõ- munis opinio, vt dicit Marian. S cin. de cita· artic. 20. 45 au. 40.& 43. Dicitur f autem locus remotus in iu- re, ſi quis diſtet vltra duas dietas a iudicis loco. Specu. de iud, deleg. F.iuxtprinc. Cum igitur citatus Leon- hardus H. ad z0. miliaria Germanica abfuerit a loco iudicii,(tantum enim diſtat ciuitas Bamberg. a Val- le ſanctæ Annæ, vbi communiter ſolebat agere reus tempore vertentis litis:) ergo dicitur fuiſſe in loco remoto,& ſic non erat denuo citandus. Quanquã t alii dicant; de longinquitate loci ſtandum eſſe arbi- trio iudicis, qui ex variis circumſtantiis debet animi 47 ſui motum informare. Socin. ſup. alleg. oco. Neci ob- ſtat gloſſ.in c. 2. de dol.& contum. in 6 dicens, contra abſentem non poſſe ferri ſentẽtiam: quia gloſſamet hoc verum eſſe ait, niſi quis côontumaciter abſit. Et prædicta maxime habent locum in noſtra cauſſa, cũ eius qualitas patiatur, quod polſit procedi ad diffini- tiuam, lite non conteſtata: propter clauſulam dele- gationi Papali inſertam, vt proceſſus fiat ſummari- us: quemadmodum ſupra quoq; dictum eſt. Alias e- nim, ſi qualitas cauſſæ hoc pateretur, vt quia talis eſ- ſet cauſſa‚ in quaſine litis conteſtarione procedi ne- quiret, non poſſet progreſſus fieri ad diffinitiuam ſententiam: ſecundum ca, quę habet Maria. Socinun d. c. quoniam in princ. vt lie non conteſt. ina princ: arti. ſed deberet procedi ad alia remedia prodita contra contumaces, de quibus per eundem Socin d.c. quo- nia in pine. Sequitur quinta prætenſæ nullitatis cauſ⸗ 48 ſa: nempe ſententiam a delegato Papæ latamideo nullam eſſe, quoniam reus non fuerit citatus in faci- em, ad audiendam ſententiam, quod neceſſe erat:a- lias ſententia iure non valct, ca.j. de cauſſa pbſſ.& pro- prie l. de vnoquoqde re iud. vſe q; adeo, vt etiam ſentẽ- tia Principis ſine citatione ſit nulla, uxta Abb.c. Ve- nerabizlem. 2. col. de elect.&y text. Clem. Paſtoralis, de re iud. cum ſimilib. Et dicit Im ol. in c. aduerſdrius. de d qui mitti. in poſſ. citationem perſonalem requiri ad 49 quaſcunq; dithinitiuas. Dicuntq; † Paul. de Zabarel. in Clem. ſape. de verbrſig. ¹5. 16:&S 17. notab. hoc etiam locum labere in ſummariis iudiciis, vt partes, maxi- me reus, ad audiendam difſinitiuà citentur: nec ſuf- ficere generalem citationem, ſed exprimendum„Vt cõpareat ad audiendam diffinitiuam:alias ſentẽtiam eſſe nullam, etiamſi pars fuiſſet contumax in proceſ ſu negoti Allegat. ad hoc Imol un loco ſup. dilto. nid Fo diccus? Reſpondeo f breuiter, prædieta non ha- bere locũ in noſtr caſu, vbi præceſſit prima citatio generalis ad totam cauſſam, quæ non acta fuit per edictum, ſed in perſonã ipſius rei: virtute cuius, poſt- quam non comparuit, progreſſus fieri poterat ad o- mnesactus, etiam ad ſententiam diffinitiuam inclu- ſiue ſine alia citatione. ſecundum ea quæ not. per Inn. & aliog in c. conſuluit. de oftc. deleg- c auditis. de procur. Innoc. in o. fineuni mitib. de Adolo èò contu.&x not. Bart-in extrauag. ad reprimendi.& er Abb. plene. E. fin. de di- lat. verb. ſupra dicto termino.& probatur inl. conſenta- neum. C. quomodo& quand. iud. Idem tenet Ferrur. in ſua Prati. in for. ſenten. diffinit. in glnos Bernbhardinus. verſ. item est nulla. Si pars non fuit legitime& per emtorie monita& citata in litis xordio ad vniuer- ſum proceſſum, vel ad reſpondendumlibello,& cõ- tumax fuerit in comparendo,& iuder comminatus Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. fuerit in ipſo citatorio(vt fit mmuniter) ſe pro- ceſſurum, non obſtãte partis abſentia. Nam hocca. ſu non erit opus, quod vlterius citetur ſpecialiter ad ſententiam audiendam. vt dicit Inn. in ca. finem litib. de dolo& contu. Bart. l. ſftatu liberis.. Stychu. de ſtat. liber. Quanquam in noſtro caſu etiam citatio ad Ec- cleſiam facta fuit cum clauſula certificatoria, de am. plius in faciem non citando ad vnumquemq; actum iudicialem, etiam in ferenda& promlganchlenn tia, niſi palam publice in valuis eccleſiæ Cathedralis in B.& † id quidem per nuntium iuratum, cuius re- 11 lationi in hoc creditur, iuxragl. 4. 7. 3.. item in crimi- nali. verſ.item teſtes quos.&s gl. c. propoſiriſti. 92. diſtin. Socin. late tractat de citatio. articul.¹ 2. 16. Nonob- ſtat Pauli Caſtrenſ.conſ-ęt in 2. parte, ab aduocato rei conuenti allegatum: vbi vult, quod citatio genera. 1 lis nõ poſſit fieri: niſi quando citatur aliquis abſens valde in remotis, quoniam laborioſum 8 citare ad ſingulos actus: quia dico hoc ſuffragari in noftro themate dominæ actrici, cum ſatis appareat, Vallẽé ſanctæ Annæ, vbi communiter ſolebat reus conuen. tus tempore vertentis controuerſiæ degere, o. mi- liariis Germanicis abeſſea loco iudicii,& ſic vltra duas dietas diſtat, vt&s ſupra diximus. Præterca reus fuit homo vagabundus„‚nec locum habuit perma- nentem: quia nuncin Italia, nuncin Flandria, nunc in Valle ſanctæ Annæ, nunc in loco etiam remotion a indicio degere ſolebat. Quia ergo omnino lahorb oſum fuiſſet, ipſum in faciè citare ad ſingulos actus, & conſumſiſſet domina actrix hac ratione multam pecuniam, merito generalis citatio ad totam cauf ſam fuit licita. Quod Paul. Caſt. quoq; fatetur indi. conſ. gi.&o To. And. in addi. ad Spec:tit. de citatio. ſ. viſs⸗ in aadit. qua incipit, Super illo ſetundum Hoſtienſind. c. auditis. de proc. ducto f argumento a contrario, in iure eſt validum.).& ibi Dd r de ofi. eins cui man. est iuriſd. Et ſic nec quinta nulktatis cauſſa infringu ſententiam ab Officiali curiæ B. latam. Sublatis igi- tur iſtis prætenſis nullitatibus, quæ in effectu nihil vrgent, yt ex prædictis liquet: conſequitur, ſententi- am ab Officiali curiæ Bamberg. tanquam iudice de- legato latam, iure validam eſſe,& mereri exſecutio- nem. Nam cum ex atteſtationibus coram Official receptis, itemm ex propria& ſcripta ipſius rei confeſ- ſione iudicialiter prolata ſuſficienter probatum er ſiſtat, adulterium ab ipſo cum duabus perlonis, ci- uerſis vicibus commiſſum,& ſæpe reiteratum: iudi- cantis itaq; partes fuerunt, vr ſecundum formam& ſtylum curiæ Bamber. ſepararet matrimonium, quo ad thorum& mutuam cohabitationem propter a- dulterium commiſſum, adiudicaretq; vxori donati- onem propter nuptias mariti adulteri. Sicut ſ enim[ maritus poteſtaccuſare vxorem ciuiliter de adulte- r io, ad efftectum ſeparationis thori,& lucrandæ do- tis. c. plerumq, de dot. po ſt Aiwor. reſt.& H. ſi de adult. Wo- nell. vt lice- matri& auiæ. ita& vxor poteſt agere a eaſdem pœnas, ſcilicet ad ſcparationem thori,& ad lucrum donationis propter nuptias cõſequendum. d. S.f deadulterio. Vnde quo ad hoc, vir& vxor iudi- cantur a pari gl.c. Chriſtiana. 32. J.. Quamuis freſpe- 31 ctu accuſationis criminalis iudicentur ad imparia- quia vir accuſat vxorem ſed non econtra. 1. C. dea- dulter. Et poſito, non conceſſo, quod iniqua fuiſſet ſententia ab Officiali Bamberg. lata: tamen q uia ab eadem non prouocauit reus, poſtquam illi pernun- tium * mnermclich aurktatkero in Nahtraccrtio in. Mndaerüpoterit Bmautni Elpen. andnrrenicto,qu HWuilaru veit ci dic 4 im itatudus ſ ateincondemn ruuructenius cor aeotärrnusinn Rewanunoſtroc lndcutu nec tenmodonhabean uncognoſcerc wddductume mmüunofficiu üiperrtr. 4. 5.) B nuodprote tmulta alles nrn lan 1, um ſmüh ale, den ſdeterdoc createuton: d mui , dd0, adreſolu — Lus: guia dig üin munx actrich anla Trbi communtr Nvertcntis conrouci anicis abeſſen lcs, 6 li la er 9 ſyrauunad egabundus, necbamg anuncin laahannacahh Kx Annæ,nuncinlccn gere ſolcbat Quuapm ipſum in faceectrrun ſct dominaachi kem gerito generlb cteun 8 Puul(Rqunt Inalin addiwai putam ncpit, Sayeribétuins oc ducto faeumenama dum 4νʃέ uDiftuia* ic nec quinnundlri 1 bOffcualicrirs nt nſis nullitrtibes qult prxdicti lqpuer tn licurix handergtuu lure valcdim eſtsàms im ex nxcllatonid V „ Cribtant er propriu lhun, ter prolata ſuffchete um ab iplo cun Galsf commillum&ſchemn ntes fuerunditfrut Bamberſcpamane haden mutuam cenm 119. A 1 61 tur. † Ta tium iuratum eſt inſinuata, ſed potius huic acꝗ euit, talis ſententia tranſiit in rẽ iudicatam,& per conſe- uẽs meretur exſecutionẽ. Nec obſtat ꝙ reus negat ſibi inſinuatam eſſe ſentẽtiam: qa c5trarium ex actis conſtat ex relatione nuntii iurati:& in hoc creditur nuntio, licet pars cõtradicat, vt ſup. ſatis deductũ eſt. Et hactenus ꝗdẽ de ſexto dubio p̃ſentis cõſultatio- nis. Ad ſeptimũ pun ctũ deueniendo, An ſorattéededa ſiu proteſtatio ab Lud. K. qui pro ſuo intereſſe interuenit, ·6 facta? Regulariter ftraditur, tertiũ cõtradictoré ad- mitti ad impediendam exſecutionem ſententiæ. ſæpe d.La diuo Pio..ſ ſuper reb. de re iud. vbi Bar. tres caſus diſtinguit. Quãdoq; enim inſtituitur lis ſu Pre, quæ ab alio poſſeſſa petitur: quandoq; ſuper re, quæ ane- mine poſſidetur: quandoq; ſuper quãtitate pecuniæ. Primus tantum caſus ad noſtrum propoſitum perti- nere videtur,& eo caſu(dicit Bart.) cum res ab alio poſleſſa petitura me, tunc ſi exſtat contradictor, qui etiam eãdem rem petat,& ego prius veni ad ſenten- tiam, contradictor non impedit exſecutionem, ſi ei cautionem præſtem de reſtituendo, ſi ipſum obti- nerc contingat. ir à quo. A rei vindic. Bartol.& Dd. 7 IKfinita. H.ide vettig. de damn. infec. In eãdem fere ſententiã Inn. quoq́; diſtinguit, in c. veniens. de teſtib. Aut enim fit exſecutio in re vacante, id eſt anemine Poſſeſſa,& terrius contradictor impedit eã, pertext. d c. veniens. Aut fit exſecutio in re per alium poſſeſſa: &tunc ſi petitur exſecutio, in re petita, non obſtante contradictione tertii, poterit fieri exſecutio, per etæ. I. Stychum. de rei vind.& l.pen. de petit. hered. Debebit tamen victor cauere victo, quod ſi ſuccumbat ad in- ſtantiã illius tertii, veilt ei dicta rem reſtituere, vt per Inn. c. cum ſuper. de re iud. que ſqquitur Ange in d.] pen. Aut deniq; eſt facta condemnatio in vna re,& fit ex- ſecutio in alia: tunc tertius coſtradictor impedit ex- ſecutionè. Quid dicemus in nôſtro propoſito? Ego breuiter puto, cum in noſtro caſu dictus Ludo. K. fu- um ius non ſit proſecutus, nec de vllo iure in proceſ- ſu docuerit, quod non habeamus neceſſe, ſuper ipſi- 58 usiure quicquam cognoſcere: quia f iudex non de- bet vltra id, quod deductum eſt in iudicium, iudica- re, nec impertiri ſuum officium ad priuatam vtilita- tem, parte nõ petente. /. ½.§. hoc aute iudicin. de dam. iuſec. Non obſtat, quod proteſtatus eſt: quia non ſuf- ficit proteſtari, aur multa allegare, niſi etiam dedu- cätur& probentur gl.in l.j.ſi quadi paup. feciſ. dic.& in l.2. de feriis, cum ſimilib. alleg. per Hipp. in conſi. 37. n. 39 2.16, j. Ceterum † de tertio contra- ictore, quando poſſit impedire exſecutionẽ? Vide etiam Rot. Aecuj⸗ 102.et deciſ. J*in antiquis. Tandem ad octauum pun- ctum deueniendo, ad reſolutionem huius pücti in- dagandum eſt, An in ciuitate N. nulliter, velſaltem 6o inique ſit pnuntiatum?Et primo tvidetur, eam ſen- tétiam eſſe nullam: primo quia lata fuit ſine ſcriptis. .& 2. Cde ſent. ex breui. recit. c.vl. de re iudi. lib. 6. Et duamuis ipſius Officialis in B. ſententia fuerit inter- ocutoria,& per conſequens ferri potuerit ſine ſcri- Ptis urt gl.in l. 2. de arbit: diem proferre. in princ. eo. lit. tamẽ in noſtro caſu neceſſaria fuit ſcriptura, pro- Pter afnam cauſſæ cognitionem, quæ in ea verti- is enim interlocutoria, in qua vertitur cauſ- &cognitio, eſt etiã ferenda in ſcriptis, ſicut diffiniti- ua arguil, minore. C. de præd. minorunct. I.j. C. de ſent. ex Breuic. recitan. Atq; ita determinat etiam Kota deciſ. 9 in antiq. Deinde, quia lata contra ſententiã flicialis curiæ in B. huius delegati Papalis, quæ du- Keſponl luris Decad. I. Reſponſ. VI. MLlio iniuriari criminalis, ciuilis. dum tranſiuerat in rem iudicatam. ¹*. C. qudido prvv non est neceſſelpoft ſentent. Qde ſentent.. C. ſententia reſcin. non poſſ. Deniq; quia fuit lata ex falſa cau ſſa ex- preſſa in ipſa ſententia, nempe ob ipſius ſentétiæ ab ipſo delegato latæ nullitatemta qua tamen nullitate cam ſaluam eſſe, ſupra in. princ. puncto abunde eſt oſtéẽſum. Sed cõmunis eſt doctrina iuris do in ſententia exprimitur falſa cauſſa,& ſuper ca eſt fundata ſentẽtia, tunc ea redditur nulla, ſiue ſit diffi- nitiua, ſiue interlocutoria ſeciaa Hoſt. et Toan. Andr- in c. icut vobis. de re iud. Eerr. in for ſentetiæ Aifigl.ver. nos Bernh. verſ. item eſt nulla, ſlataſi ex falſa cauſſa. Prędictis faccedit, ꝙpsétẽtia redditur nulla, fundamẽtũ iudicis ſententiã Pferétis. Hipp. coſ. 111.n. 7. li. 2. Sed in noſtro caſu ita eſt, qꝗa fundat ſe Magiſtra- tus in N ſup nullitate ſententiæ abOfficiali curiæ B. latæ: ꝙ fundamentũ omnino eſt nullũ, nec ſubſiſtit: cũ ex ſupradictis cõſtet, ſentétiam ab Officiali curiæ Bamberg. prolatã, iuſtiſſimam fuiſſe. Et ſic ex prædi- ctis conuincitur, pronuntiandum eſſe, quod a Ma- giſtratu ciuitatis N.nulliter ſit pronũtiatum, ſuper- flue appellatum,& in principali iudicandum iuxta ipſius actricis porrectã petitionẽ. Si tamẽ velit iudex appellationis honori parcere priorũ iudicũ, poterit pronuntiare, male iudicatũ, bene ap pellatũ. Nãfetſi iudex appellationis videat ſentétiam nullam„poteſt tamen ſu p iniquitate eius Pnütiare, etiamſi nullitas ſola fuiſſet ꝓpoſita,& diſputata. v pulcre docet Ferr. in form. libel. appel. in gl.& in quanti ſit aliqua. Ceterũ quin appellati ſint condemnandi in expenſas, tanꝗ; temerarii litigatores, extra omné pugnam eſt. Atq; ita ego cenſeo, ſaluo peritiorum iudicio. KRESPONS VM VII. 8 SVM MaRTA. 7 Species facli in hoc reſponſo. 2 Pundta controuerſa hictractata.(eptus iadicetur. — 3 Libellus penes cocluſioné reſpiciedus, vt aptus vel in⸗ Ad reuocationem iniuriæ an poſſut agi? 6 Conſuwetudo Se,(iure An modus agéedi ad reuocationé iniuria hi findare, 4 Aclio ad reuoc.iniuriæ an ſit edn,e efeheee 9 Qaando dicatur criminaliter vel ciuiliter agi in de- lictis: 10 Cauſſu criminalis ciuilis. 12 Appellatio in criminalibus impermiſn.(betur 13 Si quid cõſuetudine no eſt receptu,pro nõ ſtripro ha- 14 Aſentetia, Jua reclaatio iniuriæa ininguur, uppellari I In crimincauſſis nô admitritur procurator.(poſſe. ꝛ6 Criminali quæſtione durante, cinilis quisſcit. 77 Iniuriarum reclamatoria actio cumulari poteſt cum ciuili ad æſtimationem. 19 Non omnus adlio famoſa eſt criminalis. 19 Condemnatus ininriarum fit infamus. 20 Confeſſio euidentiſtima probatio eſt.&o num. 27.— 21 Wramentum purgationis quando locum habcai⸗ 22 Cofeſgio qualificata poteſt ſeindiset pro Parte accepta- 23 Ea, quæ in animo coſctuntqualiter probudas(ri. 24 Iniuria non fit ſine animo iniuriandi. 26 Iniurianti an liceat régerere minriam. 27. 2F Verba iniurioſa inducunt praſumtionem, iniu=⸗ riam eſſé ilatam, dones probetur contrarium. ay Veritas conuicii an excuſet ab iniuria? 30(alor iracundiæ qualiter excuſet? 311½2 St ininriansſémel recuſet iuramentum purgatio- nts ſubire, non amplius eſt admutendus. 3 quod quã- 62 ſi corruit 6 3 — mm—— ——————— 24 1! 33 gententia contra mortuum lata, an valeat?. 31½ An martuoprincipaliinſtantia trangferatur in he- zedeshes 8 35 Practica Bartoli in eothemate. 36 Diſcuſa l-nulla dubitatio. C.de procurat. 37 Iudex ex cauſſa potest alterare pænam. SPECIES FACITI. 8 qeæ G. coutra Bernhardum 0. Capitaneum in oppido R. quædam iniuri?ſa verba in eius præſen- tia protulerit: nempe quod idem Berna rdus 9: ſit perfidus nequam&quod ſubtraxerit Regi Galliæ cæ militibus quibuſdam ibi in caſtris deentibus debitas mercedes& ſtipenaia ipſoru furtiue. 2uæ- re dictus Bernardus O. poſtquam hanc iniuriam ſi. bi fuiſße ilatam cognouit, præfztum Sebaſtianum de G. corum conſiſtorio Roiwlenſi in ius traxit conuenit,& in ſu libello petlit, quod co ademnetur ad recautationem ſiue reclamationem huius gra- usſimd iniuri. Sebaſtianus de G. vero conueint ue, confeſſiu quidean eſt in ſua reſponſtone, huiuſmodi verbainiurioſa protuliſſe ſe KRoiwilæ, nontamrn a- nimo iniuriandi ſed potius calore iracundiæ,& ad defendendum ſuumè faiqueà filii honorem. quem prætaclus actor, dum in Galltus miſitaret, uggillaſe Fät, dicé do quod ipſias Sebaſliani de G. filius tipro- miſerit ſe vnacum ipſõ Capitaneo profecturum in Gallias militanai gratia, ucc hoc tamen fecerit„A amplius addẽdo hæc verbasiilius imitatus patrem, qui ſimiliter folet ſub noctem multz promittere, mane vero, ſiue die ſequenti, horuin nitil ſeruare. uare cum huius reitiu conuiuio rurſus fuiſet fa- cta mentio Rotwile ſe reuns incenſum faſſe ira euomuiſé quædam verba iniurioſa. Prattreéapra dictum Capitaneum etiam hodie paſßim mule au. dire apud milites, qui conquerantur, ſibi ab ipſo ſubtracta eſſe debita ſiipendta, quemad modumn hoc probari poßat. Quare petiit ſe ab ipſius actoris im- petitione abſolui, Capitaneus haud rei conuenli c5- feſtionem acteptauit, periitque pronuntiari ſecun- dum petitiouem in libellofactam. Et cum vtzin- que concluſum fuiſſet in cauſſt, iuaices Rotwilen- ſes pronuntiarunt, quod ſi reus poſit iuramento aſſerere, ſcut in defenſione ſeu exceptione allegaſ ſetſe verba prolata non dixi⁸ſe animo iniurtand', ſodl ex calore iracundie,& fui Honoris defendendi gratis, ipſum abſöluendum eſſe ab impetitione a- Ctoris: ſin loc noõ faceret, deberet amplius fieri, quod eſſet iuris. Ab hac ſeuuentia appellauit reus ad ſu- perius tribuual tanquam grauatus,&ſſerens adο rem in prima inſtantia nil ꝓrobaſſe,& per conſé- quens ſe reum abſöluendum fuiſſe pure, non autem ei deferendum iuramentum: quia iuramentum neceſſarium tum deferri debeat, quando ſemaplene probatum fuit: item actorem coram primis iudici- bus criminaliter egiſſe iniuriarum,& ideo neceſſa- rias fuiſſe probatioues luce meriaiana clariotes. 1 EAI oproponitur, quod Validus& 7 z4funu Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. Quod autem actor confetinnem 46 ipſo reo factam inprima inſtantia, tanquam ſufſicientem actepta- rit, hoc ei nihil potuiſſe prodeſſeneque reopræiudi- care: quoniam ad proferenda huiuſmodi verbz fuerit prouocatus:& quando prouocatus diczt in- ꝛuriam, nontenetur. Sed quod dixerit, Capitanei retinere ſtipendia, quæ debeãtur militibus,& quod JFubtraxerit pecuniam Regi Gallia, hot omnes muli- tes paßim iactare,& reuera id eum feciſſe. probari poſſe- Cum ergo veritatem dixerit, ipſum nan tene- ri iniuriaru,& ideopriores iudices debeban ipſum pure abſoluiſſe, non autem deferre iuramtntum: quare petat pronuntiari male indicatum. Capita- neus in fecunda inſtantia pot factam litis conte- ſtationem repetit confeßionem appellantu in pri- ma aclione faut am,& illud ſufcere dicit, quia ni ſit melior probatio, quam confeſio propria. Quod autem prætendatur, ipſum appellantein fniſſe irs incenſum, hoc nibil releuare: quiæ Capitaneus neait quicgudã iniuriæſe intuliſe vel appellãti, vel eiusſ lio. Et dato quod hoc feciſét,t auc tã ferme hienni elluxiſſe ex quo prætenditur hoc fuiſſe factu. Itag perit proniitiari bene indicati,&male appellatum: quæritur modo, quid zuris?& quomodo in hasſe- cunda inſtantia concipienda ſit ſententia. IN t hac cauſſa ſubſequentia puncta ckaminandaz mihi videntur. Primo, an libellus in p'ima allious ſhue inſtantia prolatus ſubſiſtat, et ad recaniutionemſen reclamationem in eo concludi potuerit? Eſtenim libel- lus fundamentum litis..vt fundus. ſcommuni diuid. 1. edita. C.de eden. Auth. offeratur. C. de lit. conteſta. Se- cundo, an talis libellus ad reuocationem conceptus ſu idoneus ⁵ concludens? Tertio, poſio quod libellus ſu- erit idoneus& cõcludensan priores iudicer in hac causſ ſa potuerint iuramenti purgationis reo deferreꝰ Quar- to, an defenſiones&grauuamina ab appellante in ſecun- da inſtantia produtta, ipſi prgnt, ita quod prior ſenten- tia merito ſit retrattanda? Et tandem, æum pendaue lite appellans ſit mortuur, quomodo ſententia cocipi de- beat? Quo ad primum punctum, cum T libellus pe- nes concluſionem attendi debeat, vt aptus vel in- eptus iudicari poſſit. vt dicit Imal. cup. ſuper literis. de reſcript.&o Bald.l.nec quicquam. Svbi decretum. de eff 2A proconſ. Idem ca.j. de except- cum multis ſimilibus. S2aſ. conſ.16. nu. I6, in j.volum. videtur, quod libellus act- ris primæ inſtantiæ omnino fuerit ineptus; cum in eo facta ſit concluſio ad reclamationẽé iniuriæ: quod iure non fundatur. Nam † actio iniuriarum, quan- WKice do criminaliter intentatur„ad pœnam fiſco appli- candam agitur. Idque fieri poſſe, docet text. in llex Cornelia. jin. de iniur. Quando vero ciuiliter,(uν tal. Prætor. F.P ⁸e.& l. conſtitutionib. ff. de imur.) tunc competit ad hoc, vt reus condemnetur actori tanti, quanti ipſe actor æſtimauerit: vel minoris, prout 1u- dici viſum fuerit. per. œa. S& g. in ſumma. Iuſſtatut. de iniur. Et cum hæc forma agendi ſit præſeriptaa iure, illa debet obſeruari,& non alia: puta ad recla- mationem verborum iniurioſorum, de quain iure nõ eſt prouifuim. Nam trita eſt regula, Quod lex no dicit, nec nos dicere debemus. ſeruum. 9. non dixxit. de acuiren bered. lpenult ſ quis a parent. manu: fuer. & cap. me emneg Knltrloner 8 alniLnues Vunkerm an 4 Maunrüxtudo,qo Nanuucufsinlurta uprbt per Rna wone(am — — 3 uubinrohincos e tvlem Umunenſaitiura rindirer tem urumrronem iniu akwuewnmuni: WUanaseellel blar.) cnanegumentun Meima um qrapct stanurnnem, quc Lauaheutilalud.. . 6. lamenanidus qua Maruuo ſcund entmenn giin de erätum Hoſtienſie dünt duibus Ay u ſt a0, 5 88 dſec lean crimi Venuntivindlus 1 petit nftlunn 3 eanGi ſhen ebatto, quamopſh mulanef ane 6 8 82 oeribil nlactnua, vieſe araiſengaih uad bor far ſuiuiin quo preteuauu kruͦii an lent iuiunĩ hutt 11 fuiiun' ghan 2 cuncipien N h ſ ſticqemupw’t zur. Primo, uiläuan raluusluhſiltraumm in eo canclau unmit dtum litis. ut fuufun b len. Auth. Ifrumliln lbelus ad rancumau cludeus Tcrtio yim 1 cicladenwu nune um ramenti unpauumin uer& guunadcus adactspf vriiru rrackandi! Fttndahd nurtuuu puunulun b mum punctum ant nem attenci debeh t at dcitluuh er intentatur, d g⸗ . hetipole ado ſeoe, 5 nam agere, aut potius ad reuocationé. & oj deſupplen. neg prælatollib. 6. Et erubeſcimus ſine lege eis. Nnehe trien.& ſemiſſ-. coderemus. Et huc reſpexit reus in prima inſtãtia, dum illum libel- lum, kancham peccantem in concluſione, reiicien- dum cenſebat. His tamen non obſtantibus, puto in arbitrio actoris vel iniuriati ſtetiſſe, an libellum ad æſtimationem iniuriæ formare voluerit, aut ad pœ- Quia † dato, quod in legib. nihil ſit diſpoſitum de huiuſmodi re- uocatione iniurioſorum verborum: tamen negari nõ poteſt, quin notiſſima& multis annis præſcripta Germanię conſuetudo tales libellos in omnibus fe- 6 re iudiciis paſſim admittat. Et † triuiale eſt, conſue- tudinem patriæ attendẽdam eſſe.iſeruus in fin. S ibi l. de æar.j. Conſuetudo enim& lex, quantũ ad ob- Pruanear& deciſionem negotiorum attinet, parẽ vim obtinent.. de utb.&.inueterata. de legibus. mo conſuetudo vineit legem. Ian in toti C. de ædliſic. pri- at. Porro hæc conſuetudo, quæ huiuſinodi libellos reclamatorios in cauſſis iniuriarum admittit, hodie expreſſim eſtcomprobata per Imperatorem Caro- lum, in noua ordinatione Cameræ fol."12. vbi diſpo- nitur, tales lib ellos recipiendos eſſe,& ſuper illis iu- dicandum: ita quod hodie velut iure ſcripto hæc a- gendi formula in cauſſa iniuriarum ſit licita. Quan- 7 quam ſi quis diligentius rem examinet, hic modus agendi ad reclamationem iniuriæ, videtur etiã fun- datus eſſe in iure communi: vt probari videtur per Doctores in c. j. de libell. oblat. per text, ibi reclamatio- nu. Facit ratio vel argumentum a natura ſeu defini- tione actionis ductum„qua petere vel perſequi poſ- ſumus eius reſtitutionem, quod nobis debetur.§.). Inſtitut. de actio. nihil alimd. codem. Sed ad reſtitu- tionem famæ, non minus, quam ad alterius rei, iniu- rians tenetur iniuriato, ſecundum Petr. de Anchariin e.peccatum. de reg. irr in é. in verſ-de fama autéèm læſa. Et ſequitur dictum Hoſtienſis, quod ſatisfactio de fama ſæſa hoc modo fieri debet. Sicut enim publice diffamat iniurians, ita publice reclamare debet& confiteri, ſe mendacium dixiſſe,& inſuper ab infa- mato veniam Petere facit cap. quidam maligni ſpiri- tuus. j. quæſtio. j.& cap. deteriores.&s cap. ſæma iniqui- tas. G. quæſtio.j. vbi Archidiaconus materiam recla- mationis deducit. Ex quibus conſequitur, quod li- bellus in noſtro caſu ad reuocationem illatæ iniuriæ inſtitui potuerit,& tam lure, quam conſuctudine 8 defendi ſuſtineriq; valeat. Secundum † dubium eſt, an huiuſiodi actłio, qua ſit ad reuocationem iniurioſo- rum verborumcenſeatur eſſe criminalis velciwilts? Et quamuis nonnulli cam criminalem exiſtiment, mi- hitamen videtur cam ciuilem eſſe. Quod vt clarius Iqueſcat, aduertendum eſt, quod gloſl. circa hoc, quando dicatur criminaliter vel ciuiliter in delictis 9 agi? variauit. Nam † gloſſ.. Brator in princip: de ſepul. viol. putat, tunc agi criminaliter, cum pœna fiſco ſit inferenda. Ceterum cum actôr id, quod petit, ſi- bi deberi contendit, tũ dicitur experiri ciuiliter. S ita Bartol. d. gloſſ. recitat in d.l. Prætor. Ediuerſo gloſſ. in: ſi qua per calumn. in princip in verb. auri.(.de Epi- ſcopo. S& cleric. dicit, tunc agi ciuiliter in delictis, cum ad pœnam pecuniariam agitur: ſin vero ad pœnam corporalem, criminaliter agi. Et idem tenct gloſſ. in l.qui ſepulcra. C. de ſépul. viol. Idem videtur ſentire gloſſ. in Irin princ. in verb. de re.& verb. ciniliter. Cod. quango ciuil. act. præiud. crim.& in I. in glfin. C.de ſe⸗ Reſponſ. Iuris Decad. l. Relponf. VII. 25 pul-. viol. vbi illam ponderut Saly. Ad hoc ſimilis eſt gl. in lraut damnumi f de pœn.& in. in ſumma. In ſtit. de iniur. Alibi autem gl. aliter loquitur: quæ latius do- cet Bartan d. l. Praætor. Sed priorem opinionem Bar- tolus loco præallegato approbat,& dicit eſſe cõmu- nem: quam idem Bart. tenet in Ljin prinde prina. de- lic.& in l. non ſolum. Hfin. de procura.& Bal. tenet in d. Mouaper calumniz.&; in üzvi curialu. dde Epiſe. & cler. Bar. in liranſigere&ibi Bal'in penult-colum. C. de tranſact.& pulcre Anton. de Butr. in rubn. Ae iudic. 8 modum partis,& intereſſe priuatum: cauſſam vero criminalèé, cuius finis eſt intereſſe publicum„& vin- dicta publica. licet Abb. ibi variet: quem tamen re- probat Alex. in A. l. Prætor. in addit. Ad Tpropoſitum redeundo, ſi communem opinionem(quæ in iudi- cando omnino ſequenda eſt Hamplectamur, certum eſt, actionem iniuriarum, etſi ad recantationẽ inſti- qui dicit, f cauſſam ciuilem eſſe, cuius finis eſtc6-: 1 — tuatur, ciuilé eſſe: primo, quia etſi petatur reclama- tio iniuriæ, tamen non poteſt dici, quod ad aliquam pœnam agatur fiſco applicandam: quodin criminali omnino eſt neceſſarium, vt ex prædiclis patet. Secun- do, t quanquam de iure communi in criminalibus appellatio nõ eſt interdicta, ſ.ada⸗&tos⁵. C. de epiſc: au- dien.& Auth.ſed hodie. C. de appel.vbi dicitur, in cauſ- ſis criminalib. nõ fieri exſecutionem pœnaæ, antequã ſententia tranſeat in rem iudicatam: tamen hocre- ceptiſſima Germaniæ noſtræ conſuetudine non ob- ſeruatur, ſicut omnib. notũ eſt:& ideo pro non ſcri- pto habetur. Nam quando illud, quod lege caue- tur, conſuetudine non eſt receptum, tũ habetur pro 1⁴ non ſcripto:quia conſuetudine intelligitur eſſe ab- rogatum. Pacit text.. ſn. verſcquoniã. in Nouell. quib. mod. natural. eff. ſui. Petr. de Anch. conſ. 214. iuxta or- dinationem quęſitorum. Iaſ.in lrem non nouam. Cde iud Bl. Auth. ſed nouo iure. C. de ſer: fngit. Et ſic ex cõ- ſuetudine Germaniæ videmus in criminalib. appel- lationem illicitam eſſe. Iam ſi f actio iniuriarũ adre- 1 4 uocationem inſtituta inter criminales cenſenda eſ- ſet, ſequeretur in ea appellari nõ poſſe: cuius tamen contrarium ex veteri& noua ordinatione Cameræ deprchenditur: nempe appellationes in actione in- iuriarum recantatoria recipiendas eſſe. Sequitur er- go, huiuſmodi actionem æſtimandã pro ciuili. Ter- tio, f in criminalib. controuerſiis, velad crimen pro- ſequendum, velad defendédum, regulariter procu- rator interuenire non poteſt:/pen.. fin. ff de pab. iud. & ibi Bart. cuius contrariũ obſeruatur paſſim in iu- diciis, quãdo ad reclamationẽ iniuriæ agitur. Quar- to, in comperto, eſt, quodin Camera Im periali nullę cauſſę criminales(excepta cauſſa violatę pacis publi- cæ)recipiuntur: ſed iniuriarum actionem ad recan tationem inſtitutam, in ea admitti, ſup. oſten ſum eſt. Quod ſi criminalis eſſet, nõ crat admittenda. Quin- to&vltimo, †expediti iuris eſt, ꝙ criminalis cauſſa 16 eo priuilegio fruitur, vt ea pendẽte, nulli cinili quæ- ſtioni locus ſit. leg. 2.§. ſed elſe agant. ff. de iudic. Vnde eſt, quod ſi actor ciuili actione egerit, reum non poſſe criminali cauſſa reconuenire, vel econtra. Idq; ſiue index de crimine cognoſcere non poſſit, ſi= ue etiam pPoſſit. Bal. Salyc. Sali in Auth.& conſéqué- ten.( de ſent.& interloc. om. ind. Si ergo diceremus, i5 actionem iniuriarum reclamatoriam eſſe crimina- lem, ſequeretur, eam cũ ciuili, qua ad æſtimationem iniuriæ agitur, cumulari nõ poſſe, cuius cõtrariũ vſu 26 frequentatur. Et reperio Ioan. Berber.intratt. quem Viatorium iuris inſcripſit. in for libelli iniuria in; pal te,de iundic. vtrumq; connectere. Sic enim concluſi- onem ponit: Quare petit actor, per vos veſtramq; D n. Joach, Mynſing. Iuriſconſ. German. hibitorum, contra eum præſumi,& per conſequens, iudicem poſſe dictam confeſſionem ſcindere,& de- licti cõfeſſionem acceptare: ſed add id ad ipſius de- fenſionem factum ſit, hoc ei probãdum relinquere. Hoc idem Ange. docet in tratt. malefic G. comparent. ſententiam diffinitiuam, pro ſuorum nominis& fa- mæ redintegratione, dictum reum ad publice diſſo- nandum, profitendum,& declarandum, dicta verba diffamatoria& iniurioſa fuiſſe per eum inconſulto & contra veritatem dicta ac prolata,&pro ſatis facti- one iniuriarũ pͥdictarum ad dandum,& ſoluendum eidé actori ſummam prædictam mille librarũ. Parẽ oncluſionem in actione iniuriarum præſcribit is, ꝗ libellos in curia Romana frequentatos conſcripſit. Sed& Boerius in coment. cõſuet. Bituricenſii, coſij. fo- lio mihi75. tradit, quod in cauſſa iniuriarum poſſit inquiſtti. circa. med. vbi amplius dicit, Si aceuſatus c0- fiteatur quidé crimen, neget tamen qualitatem: Vt quia Aicar, ſe non feciſſe animo ininrian di: eæ tali proceſu& wenime hnan peberereabtr eſeſenarvemäan nationè. Sic ergo& in noſtro caſu iudices potuerunt acceptare cõfeſſionem rei, nempe quod huiuſmodi verba protulerit:qualitatem vero annexam,;calo- re iracundiæ,& ſui honoris defendendi gratia fece. rit, ei probãdum relinquere. Et cum hoc ſolummo- do conſiſtat in animo& conſcientia, nempean reus habuerit voluntatem iniuriandi; necne, conſequi- tur, quod noſtro caſu potuerint primi iudices iura- mentum neceſſarium( quod purgationis vocãt ipſi reo deferre, vt vel iuramento probaret qualitaté ſaæ confeſſioni adiectam. Nam fea, quæ conſiſtuntin a- 13 nimo& conſcientia, probantur coniecturatiue, ctiã per iuramentum, vt voluit Guido Dapæ conſ. 22 3 Alle- gat Inn. in œ. querelam. Serb' ſuibtra Etanb. in pen. quaſt de eleti. vbi dieit, quod ſi quis dicat, denegaiſe annuam præſtationem non animo ſpoliãdi, ſ d alia de cauſſa, quod ſtetur iuramento ſuo. Et facit ratio: quia m his, quæ dependent ex animo, ſlatur iuramento. I inter omues. J.retle de furtis.& notatur per Ddin ¹*:terio. de aq. plu. arc. Vnde cũ animus neq́; videri, neq; tigi poſſit, neq́; percipi.Irerebendedaiy.: de inſtit.& fub- ſtit. facit etiaml.j. qui honorande ſ quar: rer. all. non dat. merito huiuſmodi probatio per iuramẽtum ad- mittitur, vt multis exemplis hoc probat Guido Papæin agi ad binas emendas, ſcil vtileè& honorabilé, vt ibi 18 Per en. Non obſtat, quod nõnulli hanc actionẽ ideo 1 criminalem cẽſent, quia infamet. † Neq; enim ſequi- tur, Wla attio infamat, ergo&st criminalis. Nam& de- poſiti,& mandati,& de dolo,& aliæ quam plurimæ 10 actiones infamant: nemo tamen cas propterea cri- minales recte dixerit. Sedt& iniuriarum actio ſemp infamat, ſiue ciuiliter, ſiue criminaliter intentetur.. athletas. S. fi⸗de unfam.&s S.ex; quibuſdla. Inſt. de pæna te- me. litigant. qui textus loquuntur generaliter: ergo generaliter intelligendi. 1.§. generaliter, de legat. præſtäd. cu ſimilib. Et quod condemnatus iniuriarũ, ſiue ciuiliter ſiue criminaliter, ſit infamis, ſentit ex- preſſe glinl decuriones. verb. natus.(—de infam. Idem tenet Guido Papæ conſ. ¹42 Et hæc de ſecundo pun- cto dicta ſint. Ad tertiũ deueniendo, An in noſtro ca- ſu potuerint priores indices deferre iurandi conditione, ad purgandam ſuam innocenliam: Reſpondeo, quod mn Guid iudices plus exceſſerint modum in fauorem ipſius d. conſ. 225.& tandem ſubiungit hæc verba: Ex quo rei, quam actoris. Nam cum nulla ſit probatio cuin apparet, quod etiain in his, quæ de ſeimportant de- dentior, quam quæ reſultat ex confeſſione aduerſa- lictum, attenditur animus: vt ſi abſit animus delin- rii, vt dicit Innan o propoſuiſti. de for. comp. Bal:in rabr, quendi, non debeat ſequi pœna. vt l.i puratur. ſ.ad 24 C. deprobat. et facit l. Paulus. ſerem rat hab. Bart..ma- l. Aquil cum ſimilib. Quia T iniuria non committi- ritus. de quæſtio.& l.3 ff. de iureiur.& reus verba iniu- tur ſine animo iniuriandi. 1*½. ſed erſi quandocung in rioſa, quorum intuitu conuentus fuir, ſit confeſſus: fin. d. tit. ad leg. Aquil.&s leg: ilud de iniur- So leg ſansi- inerito condemnatio ſubſequi debebat, non autem mus. Cod. de pœn. Et ille animus non delinquendi, 21 hurgationis iuramentum reo deferri. Quoniamf il- probatur ex declaratione animi cum iuramento lius iuramenti delatio tum locum habet, quando a- delinquentis, per iura allegata& per Gnid. in d. con- ctor intentionem ſuam non probauit, neſemiplene hil. Exquibus omnibus ſic deductis concludo, prio- quidem, habuit tamen aliquam præſumtionem pro res iudices potuiſſe iuramentum purgationis defer- ſe:ad eam enim purgandam admittitur probatioper reiniurianti, ad probandam qualitatem ſuæ con- iuramentum rei. o. vll. J.vlt.& ibi Da. de iureiur.& l. feſſioni appoſitam. Quod ad qu artum attinet pun- preſenti. C.de hin qui ad eccleſ.confug.& Auih. nono iu- ctum, dico breuiter, quod grauamina ab iniurian- re. C. de pæna ind. qui male ind. Idẽ expreſſim Caſtré- te inſecunda inſtantia deducta, eum minime rele- ſis tradit inl.ait Prætor. f. de iureiu. Iuſtioré ergo ap- uant: quoniam in prima inſtantia confeſſus eſt ſe pellandi cauſſam habuiſſet actor, quam reus. Sed iu- iniurioſa verba protuliſſe. Et clari f iuris eſt, confeſ 24 dices primi voluerunt haud dubie hac ratione cõſu- ſionem aduerſarii, quæ ſit ad principalem intentio- lere reo tanꝗ perſonę nobili& honeſtiſſimi generis, nem agentis, plene probare, quan do reus fatetur id, ne infamiã incurreret. Quod ex eo maxime depre- quod ab actore in libello& principali actione pro- henditur„quòd in ſententia adiecer unt, ſi iuraret re- poſitum eſt. Hæc confeſſio vim ac effectum plena- us(quẽadmodũ in ſua reſponſione ad libellum præ- riæ probationis habet, nec reſtat aliud, quam vtaiu- texuit ſenon animo iniuriandi, ſed ex calore iracun- dice quodammodo ſua ſententia condemnetur. leg. diæ ad defendendum ſuũ, ſuiq; filii honorem, verba tum ante. 2. Cod. de tranſast.fin. Cod. de fideiuſeij. illa iniurioſaꝓtuliſſe jeum eſſe abſoluendum ab im- eõ Cod. de confeſl:proinde in fin. fadl. Aquil Huiuſ petitione actoris, cum reſeruatione honoris ipſi reo. modi enim confeſſio, licet non ſit proprie ſpecies Poſſunt forte iudices, reſpecta æquitate, defendi per probationis, eſt tamen releuatio ab onere probandi; doctrinam Bartanl. Aurel.. idé quaſiuit: ſf. de li legat. 2 2 2& in leu qui. in princ f. de iureiu. V bi tradit, † ſi accu- ſatus confiteatur delictum, ſed dicat, ſe hoc feciſſe 24 ſui defenſionem, tunc cum hoc ſit de genere pro- vt per Dd. maxime Dec in rub. ext. de probat. Quod ſi obiiciatur, reum in prima inſtantia iniuriam non ſimpliciter& pure cõfeſſum fuiſſe, ſed cum iſta qua- litate annexa, quod hoc fecerit calore iracundiæ, 8e 2 ſ ldum rellnquet. k 1 1 ottro caſu pacuenn fu luramendonomn lcie utn prodennr ncd 1 4 1 antmo& conſäenn Auntatem inuun. Mtatem urunc 23 41 4 ceſſarium duodaurgan Mvell 1 leckam Nanfeggam tum Tt volen Gauhlan uerel un . ſͤͤ am. Terb ſaltraiman 1 umn 1II Ddien be „quod l qus dlca deneh 1. N e ünc RNahlmo oohgt elth Medll ledalas „ 2 ramenta ſna ,e t 1uO bttotrun IimA — turhra 1efe Senu Smaxll nde cũ animms regftt 3. ö Ql-ſereprebendals „Hzui bonnadej ann iuſmodi probtopcun altis exemylij lacunc I. tandem fubiungthariet 12 1. 8. A ctiamm h quedelc ., litur animus: ftfabtmn „ Ann lebeat ſequi pœmauni ³ 2 1 5 „ 1 uf ſ o. n Gnrurucohe iniuriandi.&ideſſu „77„ us rer er ud de ue Aauil& Kdluld 1 4 1.. Re de en. Et ille animls Jodde .re Lcclaratione anm e declarat! 4 1 7 † 41 er 63 der ura alesits OE 1. 1(Ol mnibus ſicdecutäsomn — nuread uiſſc iuramentumfe 75. 1 analtetted' ad probandam qla 1 1 4. 4 nartune tam. Quodadqy. Jgrn, 7„. 1— detran deeJ.„ 1t 1aen e n. 7„roinde- 1 ₰ℳ . 4 cet uol laus Cde ind. nec relatione, ſed innocentia crimina 28 ſepell.leg Ii. F. dinus. ad l.(ornel. de ſicar. Etfhæc præ- inr. Canoniſtaæ, maxime Felin. cap. cu te, de re ind. Ang. tract. walsfi..verba ctumeliofa. Non etiam excuſat reũ, ꝙ dicit, multos milites paſſim de ipſo actore cir- cumferre& ſpargere, quod ipſis debitam mercedé ſubtraxerit ſeu retinuerit,& adhuc retineat. Quia poſito, non tamen conceſſo, ipſum actorẽ tempore, quo militarit apud Regem Galliæ, hoc feciſſe:tamen inde non ſequitur, ob id licuiſſe reò iniuria afficere 29 actorem. Sola fenim conuicii aut iniurioſi verbi ve- ritas, maxime ſi proferatur extra iudicium, quem ab iniuriarũ actione non eximit, ſed neceſſe eſt abeſſe libidinem& voluntaté iniurian di. ¹ꝓνιguls.(.de po- ſtul.l.. C. de ei. rect. pronin ibi, etſi veræ ſint vocec. Et quanqcirca hoc, an veritas aliqué excuſet ab iniuria, multæ ſint opiniones inter Dd. quas recenſet loan. And. ad Spec. deiniur. in princip.& Hoer. Tepetit in cõ- ment. conuis. Bitur. conſ. Irfol.(mihi) ,/ tamen com- munior ſententia eſt, quod nõ excuſet, ſi proferatur extraiudicialiter. Oldra. conſ.3. Ouido Dapæ c5/. 22 2. On d.lſnon conuiciu Boer.loco præcitato. Bald.& An- gel. ſnſtit. de iniur. in princ. Hioſti.&s AOb.in o fin. in ſin. de iniur. Ang. Deruſi.& Alex.l.. do lib.&s poſthu. ⁊bi dicit, hac eſſe communem. Multo minus reum defen. dere poteſt, quod prætendit, ſe huiuſmodi verba di- zo xiſſe calore iracundiæ: quoniam † in delictis calor iracundiæ non excuſat. A.l. 7 non conuicii.&; ibi Bald. post Petr.&(¶n. maxime ſi ex interuallo quis ſe non vindicauerit, quemadmodũ in noſtro caſu factum eſt: quia fere bienniũ elapſum eſt ex quo prætexitur, actoré ipſi reo, eiuſq; filio iniuriam intuliſſe. J. no couicii. Rom. fing. †10. Dec.I. quicquid caloré. de reg. iur. Ad quintum nunc& vltimum punẽtũ deueniendo, videtur ex prædictis omnibus clare conuinti, quod judices primæ inſtantiæ, reſpectu ipſius rei, mitiſſi- mam tulerint ſententiam: imo plus exceſſerint in 7, fauorem rei, quam actoris, deferendoipſi reo iura- mentum purgationis, ipſiuſq; honorem conſeruan- do:& per conſequens, confirmandameſſ⸗ priorum iudicum ſententiam, Pronuntiandumq́;, in prima inſtantia bene iudicatum fuiſſe,& male appellatum, ac appellantem ipſum condemnandum in expenſis. Sed hic vrgenter obſtat, f quod appellans tali ſenté- tiæ confirmatoriæ non poteſt bona& illæſa conſci- entia ſatis facere, quandoquidem per recuſationem iuramentia primis indicibus ſibi ad purgandam ſuã innocentiam delati ſatis declarauit, ſe iniurioſum a- nimũ habuiſſe. Nã&hac iuraméti delati recuſatione aduerſus ipſum violẽta præſumtio orta eſt, ipſum in proferendis verbis contumelioſis iniuriandi animũ habuiſſe, iu.ta l.generaliter. et qua ibi not per Dd.(ide iureiur.& c. fin. in. ext. eo. Quãquam ergo primi iu- dices defendi poſſint, quod reſpecto& conſiderato ſtatu& qualitate huius cauſſæ, prout tum erat, po- tuerint deferre reo iuramentũ purgationis, cum at- tenta ipſius defenſione veriſimiliter crediderint, ipſum calore iracundiæ, tuendiq; ſui honoris cauſſa 824 prætendebat) ad verba illa contumelioſa indeli- berate prorupiſſeitamen quia nunc certo apparet contumelioſus ipſius animus, adiurandum amplius admitti non debet, niſi Velit iudex periuriis anſam præbere: quod a bonò iudice quam longiſſime abeſ- ſe debet. Ego itaq; exiſtimarem(peritiorũ iudicio ſemper ſaluo) in noſtro caſu ſententiam priorũ iu- dicũ reformandam eſſe: non quia ſententia iudicũ prioris inſtantiæ inſpecto ſtatu illius cauſſæ, in quo tum erat/ fuerit iniqua,& delatiò iuramenti fieri nõ debuerit: ſed quia iudici appellationis ex delati iu- 2 ramenti recuſatione liquido nunc conſtet, appellan- tem verba illa contumelioſa iniurioſo animo protu- liſſe propter violentam præſumtionẽ illam, quæ cõ- tra ipſum ex huiuſmodi recuſationè enata èſt. Re- formarem ergo priorem ſententiam in hune modũ. In cauſſa appellationis inter§. de C. appellantem,& B. O. appellatum, pronuntiamus& declaramus ſen- tentiam prioris inſtantiæ in conſiſtorio Rotwilenſi latam reformandam eſſe, prouũt eam hiſce præſentib. reformamus, decernentes, appellãti nõ licuiſſe ver- ba iniurioſa in libello primę actionis expreſſa aduer- ſus appellatũ loqui aut proferre, ipſumq; in hoc in- iuſte feciſſe,& ideo ad recãtanda ſeu reuocanda hæc verba condemnãdum eſſe, prout eum hiſce pręſen- tibus condemnamus, cum refuſione expenſarũ: vel i iudex appellationis yelit etiam parcere honori illi- us appellantis, poſſet ſententia in procuratorem di⸗ rigi,& recantatio in aliam pœnam conuerti. Et præ- dicta ſine dubio procederent, ſi appellans adhuc ex- ſiſteret in viuis. Sed quia non môdo excertorum ho- minum relatione, verum etiam ex aſſertione partiũ conſtat, eum pendente appellatione decefſiſſe, noua iã exoritur dubitatio, an buiuſanodi ſententia in ipſus Mocuratorem, aut eius heredes ferri poſſit? Nantin de- 33 functum pronuntiari non pPoteſt, quia ſententia cõ- tra mortuum non valet: ſiue ſit môrtuus ante inco- atum iudicium. in ſummia ff.de ré iudio:l penult. qua Jentetia ſine appellat. reſcind. ſiue etiamn pendente lite. Caſt. Zaſtin d.lin ſummai f de re iudic pertextum in lde quare. cum abſentem. de iudiciis Quid igitur faciendum? Paul. de Caſtro. † in. I. in ſumma, do- 34 cet notabiliter in iſto caſu, quando dominus pen- dente lite moritur, inſtantiam litis non finitæ in he- G 2 — 2 —, — — — — — —— —— 2 3s Dhn. loach. Mynſing. Jariſconſ. German. tedé transferri, ita quod heres in lite ſuccedere poſ ſit& debeat./eum hominem. de ideiuſſvbi inftantia 5 dicitur in heredem transferri. Debet f autem heres de nouo citari,& ita procedi, vtvno verbo omnia a- (ta& actitata phabiti iudicii repetãtur, ita quod nõ inſtituatur nouus proceſſus cum herede. Eſt practi- ca Bart. pulcra inl. Lucius. ad Trebellidq; in Camera 35 Imperiali quotidie obieruatur. Scd f nõne huic do- rinæ valde obſtat l. nulla dubitatio. C. de procur. vbi Imperator aperte dicit, quod ſi actor vel reus per procuratorẽ litigat(ſicut in noſtro caſu factum eſt) Klite conteſtata vnus ex litigantibus vita defunga- tur, nihilominus Pcuratorem vuc& debere cauſ- ſam finire: cum procurator poſt litem conteſtatam dominus litis ſit. c quumuis de procura:- procuratori- hus. C.eod.& ſic morte vnius non ſoluitur iudicium? Reſpondeo: hoc verum eſſe, ſi iudicium per procu- ratorem eſtagitatum, tunc debet per procuratorem finiri, vt dicit idem text- citato tamen herede: quod ſuppletur, vtpote in quem udicium trasfertur, quo caſu procurator tanquam dominus litis, in ea proce- dere poteſt, nec nouo mandato ab heredibus eget: niſi fortaſſe heredes iuſtam reuocandi cauſſam ha- berent. arg.l. qua omnia. y de procur. lta Zaſ.eleganter in dilin ſummaſf. de re iudic. Quare&in noſtro caſu concludendum videtur, vtcunq; ſit actum per pro- curatores vtrinq;,tamen heredes appellantis ante o- mnia citandos eſſe, ex ratione prædicta. Sed rurſus obſiſtit in noſtro caſu, quod ctſi velin heredes cita- tos, velin procuratorem, qui per conteſtationem fa- ctus eſt dominus litis proferatur ſententia ſupra cõ= cepta, ea tamen futura ſit eluſoria: quoniam neque procurator, neq; heredes appellantis, ad recantati- nem illatæ iniurię compelli vllo iure poterunt. Co- 37 gitandum f igitur cenſerem, num iudex appellatio= nus hanc emendam recantationis ſcu reuocationis in ali- am conuertere poſſit? cum petita emenda propter mor- tem iniuriantis locum amplius habere nequeat? Et ego quidem, iudicem ex cauſſa( ſicut in noſtro caſu cuidens cauſſa ſubeſt) id facere poſſe, conclu- derem per text in l.etſi ſeuerior. et ibigl. C: de infa. l. quid ergo. S-œna Ve e ſeeen gI. Bar.& alii omnes cõclu- dunt, ꝙ poſſit iudex pœnam certã a lege ſtatutam in ſententia ſua ex iuſta cauſſa augere, minuere, vel etiã in aliam ſpeciem cõmutare, ita quod vbi lex pœnam irrogat pecuniariã pro aliquo crimine, poſſit iudex infligere corporalem,& e conuerſo. Et hanc doctri- nam multis Mhnua Grilland. in tract. de relaæ. çarce.. j. fexto non omittam. Vide etiam, quæ in hanc ſenten- tiam annotaui in obſeruat. Camer. cent. 2. obſerua. 30. Cũ igitur in noſtra ſpecie pariter cauſſa iuſta ſubſit, vt fiat emendæalteratio illa enim recantatio, quę in prima actione petita eſt, neq; procuratori, neq; he- redib. defuncti imponi poteſt:)merito alteratio erit licita, per iura ſupra allegata. Ex prædictis omnib. ſic deductis reformandam cenſeo priorũ iudicum ſen- tentiam, eamq; in perſonam procuratoris dirigen- dam,& pœnam reuocationis commutandam eſſe in aliquam pœnam pecuniariam, pauperib. vel in pios vſus erogandam, cum refuſione expenſarum in hoc ſecundario iudicio factarum. Atq; ita ſentio, ſaluo peritiorum iudicio. K ESPONSV M VIII. SVM MaARIA. 2 Puncta ſeu quaſtiones huius reſponſi. 2 Omiſſoo litis conteſtationis inducit nullitatè:& nu./. 3 Nac ea pratermitti poteſt per partes expreſſe velta- cite. 4 Proteſtatio ſe non animo conteſtandi reſpondere quid operetur? 8— Aa litis comteſtationem réquiruur animus. b 5 Proteſtatio facto repugnansan iuuet proteſtantem Juterlocutoria quæ ſitẽ „ Ah interlocutòria an& qualiter appelleturi 1o Tempus appellandi est vtile,& non niſi a tempore ſcientiæ currit. 1, An appellatio ab vno ex conſortibus interpoſua, pre- ſit etiam ceteris?& num. 12. 13 Appellarione pendente nihil nouandum. 14 Appellatione pendente innouata officio iudicus re- nocantur. 75 Hoc verum ſi appellatum ſit a diſfinitiua. ꝛ6 Secus est in appellatione ab interlocutoria. 17 Miſ ſit inhibitum indici a quo. 1»½ Nemo ſuper eodem fadlo ad duos indices vocandus. I9 Iudea appellationis ſuper nullitate, ſi de ea conſtet 88 4 1 pronuntiare debet, etſi nonſit Aeau Eka. 20 Sicut iniqnitass ita& n zllitas cauſſum deuoluit. PVNCTA SEVQVASIIONES. 2 D deciſionem cauſſce appellationus pendehtd XAinter loannen&&ᷓ Henl tounn E fraires& lu= riuni doctor es app: lautes coutra 2 aytenu O abe pellatum. inhihitionis ſcilicet&& altentaleotu lu- ra ſuni nueſtiganda. Primo, † viru vrdo fubſfan 1 tialis iudicto: um in yrima& ſecu nda inſtantiaſi ue acrione ſit obſer uatus? Secundo, a qualiſenté- ria ſit appellatum in prima inſtantia:& an for=⸗ malia appellationis, 7ſpeciu qualitatis; onteutis, conſiſtant? Tertio, an sppellatio a aomino Toaumé V. interpoſita, defendi poßban 2 Quarro, an appella- tio a quobus fratribus nterpoſiia, profii euiam dée- teris conſortibus? Quinto, Vtr Hnns attentata per prioris inſtantia iudlices, reuocande ereeſanda de niant,& hi, quibus inbibitum eſt a ſuperiore iudi- ce ne innouareni, ſint in;œnas inbn hitoriis literus inſertas condemnandiu Sexto, an iudices ſecunda inſtantiæ ſuper nulitate coęnoſcere poſlint, tum pars illud uon petierit, ueque in ꝛu dicium nullita- tem dequxerini: I Kædictis eX punctis reſolutis, apparebit tandem, quidin hac cauſſa pronuntiari debeat, tã in cauſ- ſa pr incipali, quam in puncto inhibitionis& atten- tatorum. Ad primam † quæſtionem reſpondeo, or- ¹ diné iudiciariũ nec in prima, nec in ſecunda inſtãtia eſſe ſeruatum: quia vtrobiq; omiſſa eſt litis conteſta- tio, quæ eſt de ſolemnitate ſubſtãtiali iudicii: quao- mißſla, iudiciũ nõ ſubſiſtit. c.j. de litis conteſt.1 prolatd. C. de ſent.& interloc. Matth. de A⁴ſflict decuſ. 2sz. nwa. nect poſſunt partes illã vel expreſſim, veltacite prę-; termittere: quæ eſt communis doctrina er liſ no ſe⸗ cundum. de donat. inter vir.& vxor.&s d. le. prolatana. Nota deciſ.Sg. nu. in nouis. Quod ideo eſt quia ſit de ordine ſubſtantiali iudicii,& litis principium. 1g. 2. Cod. de iureinrand. propter calum. cap. ex parle. de verbor. ſgnificat. Vnde finis ſine ca, tanquam ſine principio, ſubſiſtere non poteſt. ſeg. 2. de orig aur. De oiu⸗ c. de cauſſa. de ofic. delegat. otin. d. capyj..S. de bt Fonte- *. —————— =— — ee““ ä ————— Mhens 5 1 1 nuſ S nxrne. * 3 ew b dul nncke.4 — — B—— — — — ——— —— — 2 —— ae— — — —— — —— ä 2 ʃ — —— 8 =S — .—₰— 28 3— — — 8— — — — —— — 3 ——— — — — — — —2 — nbcerrul ann 4 9 eaupolxhe e i olund 1 n larrxhülo ſtmt — — b m uiüuu. 4 4uc Wamurgcieprotc b 4 mmldeguo vic Wedalanra: yer no.n 11 * 1. N— M„ BWü un Ncc rimpe rwmmucorepugn⸗ EnarA Wenam lerrar. Ae. . 8 den rdinatur a Enpr in Tate tclpond Vrreralin ell. eekrmawlenda MeananLecin in 4 —1 1 20 Kährlln, dbbgan da ſlua. Cu ¹ ltert ltis cont lnullun, K p eapicllt radic eernconlean dabälenng, 11 —— 4 4 .. Dacis n N Utts cor lld ergo beh S0od dete Klentene. 2 dntentiam Phlktun ſt * dut enacſumſtäst Junas a ultucuſa. TA SEVY TSMN ſerrn tuſe hun leanuemo KMaun jer epp Lunter annalin bi hitirau filun gun Narde Prmeftm ram in yriniouſ obſcruatas deomng atum in yrim nſai rtienis ſenſuiah crtio, ancjjelunun ad ftuuytte un Harnitarunyſu Iihm Cinto ms ntie iudteéuuuad zuilar uldlimga b reut; ſutin feus. temutmdeöelnhe 1 ruliuatt anen 1 nttieruù, nIqacun conteſzat. Non obſtat,ſi obiicias in noſtrò caſu videri litis conteſtationein factam eſſe coram primis iudi- cibus, quia rei dixerunt in appendice fuarum exce- tionum, ſe in euentũ litem conteſtari negatiue. Nã reſpõdetur, litem ab ipſis non eſſepure conteſtatam, ſed cum illa appendice, ſi& in quantum exceptiones reicerentur per interlocutionem iudicialem: alias re- ſpondiſſe velint non animo litem conteſtandi„de quo expreſſe proteſtarentur ſiquidem talis prote- teſtatio iuuat proteſtantem, impeditq; litis cõteſta- tionem, quando reſpondens proteſtatur, ſe non ani- molitem conteſtandi reſpondere, inxt⸗ gliin d. I.j. C. de litis conteſt. verb. cu iudex.&s in d. capit. j.& vtro- ſ hi Dd. Syec. eodem tit..j. Ver ſic. illud. Et ratiot huius eſt quoniam ad litis conteſtationem requiritur ani- mus. gloſun d. c.z. cum ſit quaſi cotraltus.. illud in MNo- uell. de exhib. reis.&o 1.3.. idem ſcribit de pecul. Sed ex proteſtatione declaratur animus. Et hoc indubitan- ter procedit, quando poſt proteſtationem inconti- nenti ſequitur reſpõſio, vt in noſtro caſu factum eſt. Nam pleriq; ſecus volunt, ſi reſpondeatur ex inter- uallo:quia tũc receſſum videtur a proteſtation e, niſi ſit repetita. Archidiac. cap. diaconi. 29. diſt. Licet alii malint, etiam hac ſpecie proteſtationem, etiam non repetitam, prodeſſ e:de quo vide per Ioan. de Imol.in l. non ſolum.. mort. de oper. no. nuntia.& Socçin. de cap:j. 6 n. p. de litis conteſt. Nec impedit, quod dici poteſt, proteſtationem facto repugnantem nõ iuuare pro- teſtantem. c.cam M. Eerrar. de conſtit. Quia illud ve- rum eſt, quando ordinatur ad tollendum factum: facta enim non pollunt pro infectis haberi. Vnde ſi proteſſor, quod non reſpondeo:me reſpondẽte ni- hilagit proteſtatio. in Hell. facta de capt. Sed ſi ꝑro- teſtatio ordinetur ad tollendam metem facto, tunc beneOberatur. u,vra Socin. in loco ſupra allegato per l. Labeo. de ſupell. leg. S&y l. obligationum ſubſtantia.. fin. de ablio.& obligat. Innocent. d. cap. j. Specul. d. tit. de li- tis conteſtat. j. Vorfc. illud. Cum † ergo in prima in- ſtantia omiſſa fuerit litis conteſtatio, con ſequitur, proceſſum fuiſſe nullum,& per conſequens etiam ſententiam: quia caſſata radice, I. qui rer. ſ. aream. de Folut. in omni. de adopt. Quia quando aliquid nullum eſt, quicquid ex eo conſequitur, nullum eſſe opor- tet. dt aicit Balq. cou/t.:¹†⁶ Paſt principelibr. 3, per vulg. tnon dubium. Cod. de logib. Guido Dapa Conſi. S.2. uu. 3. Et prædicta omnia ſunt quoq; ad ſecundam inſtan- tiam, coram iudicibus Primæ inſtantiæ,n empeCon- ſiliariis domini V. Ducis in W.& T. agiratam refe- renda, vbi pariter ſine litis conteſtatione proceſſum fuit. Concludo ergo, ob defectum litis conteſtatio- nis, proceſſum,& ſententiam,& reliqua omnia, quæ ſubſeeuta ſunt, nuila eſſe. Ad ſecundum dubium dico, quod appellatum ſita pura interlocutoria ſen- tentia, nempe quæ eſt lata ſuper probatione facien- 8 da. Dicitur renim interlocutoria, quæ inter prin- cipium& finem cauſſę fertur ſuper his, quę in cidunt 9 vel emergunt. gloſſein Clem.. de ſeq poſſ.& fru. Iam † notumi eſt, quod ab interlocutoria iure ciuili non appelletur, leg. ante ſententiam. C od. quorum appellat. non recip:niſi aptaſit parere præiudicium irreparabi- lein diffinitiua. 1.2. 291 Bart. de appellat. recip. Nec a- lter recte appelletur ab interlocutoria, niſi id in hit. de appel.& c. bona memoriæ. dec ſcriptis fiat, cap. Vr debitus. de appellat. cap. cordi. de appellin 5. g1.. 3. in fin.&o le. ſe†.& ibi Bartol. ff. eod.& cauſſæ grauaminum exprimantur, A. cap. vt debitus. Reſponſ. luris Decad. I. Reſponſ. VIII. fin. ad Turpil. Lanfran. late cap. quoniam cont. de pro- 29 & eap. Romana. j.ſi vero& Clemen pellanti. eodem tit. Guido Papæ conſilio †⁊⁊ Sed in noſtro caſiu vtrunque prætermiſſum eſt. Nam exactis conſtat, ex interual- lo& viua voce appellatum fuiſſe, nec allegatas eſſe vllas cauſſas grauaminum in appellatione. Vnde conſequitur, appellationem illam, quo ad formalia, inutilem fuiſſe,& iure nullam: ſicque iudicem ad quem, non habuiſſe iuriſdictionent in cauſſa. Ad tertium dubium, quod appellatio a D. Ioanne V. in ſecunda inſtantia der defendi poſſit, vtcunq; poſt decendium atempore latæ ſententia interpoſita ſit, ex eo cõuincitur, † quod tempus appellandi dicitur 10 vtile eſſe, gl. verb. decendium. in cap. non ſolum. de ap- Dellat:lib.. gloſ.verb. à recitatione. cap. anteriorum. 2. quaſtio. b.& non niſia tempore ſcientiæ currit. texr. in leg. ab eõ iudicato. Cquomodoc&ò quando index. Bar- tol. Authent. ei.de appellar. Cum autem prædictus D. Ioannes ſub religione iuriſiurandi aſſerit, ſibi qua- triduo poſt latam ſententiam eam notificatam fuiſ ſe,& computando a tempore ſcientiæ, intra decen- dium appellarit legitime in ſcriptis, exprimendo cauſſas: conſequitur, formalem eſſe ipſius appella- tionem. Quartum dubium deciditur communi do- ctrina legum, qua dicitur: In cauſſa communi, ea- 11— dem defenſionis adminicula habente, alterius ap- pellationem alteri quoque proficere, etiamſi non appellauerit, /j.(dih vnus ex Ppluribus appell l. ſi qui Jéparatim. S. quod reſcriprum est. f.de appellar. cap. vna fententia. vbi Panorm. de appellat.& 2. quæſgio. G. cap. ei qui Ihelhar§. Cuandoque. Et hæc † doctrina adeo vera eſt, vt etiamſi, qui prouocauit, cum aduerſario tranſegerit, adhuc tamen alter impoſitama litis cõ- ſorte appellationem proſequi poſſit,& iure ſuo ex- Periri. i uxta Specu. de aAppellat. Sj. verſic: item ſeplures. SFerrar. Mont.in tractat. de appellat. lib. 2 Cap.j.§. qui- bus& hoc adiice. Quod tamen verum eſt ſi ille, qui — „Q non prouocauit, ſententiæ non acquieuiſſet, iudi- catum præſtando. vt ſcribitur in capit. ſia iudice. de appellat in 6.&g cap grauem. de ofic. delegat. Ex hac ergo doctrina conſtat, quod D. Ioannis& Henrici appellatio proſit etiam reliquis conſortibus, quia ſi- mulomnes ex vna eademque cauſſa, tanquam he- redes honeſtæ quondam Barbaræ V. ſunt impetiti, eandemq; defenſionis cauſſam habent. Quinti du- bii deciſio ex vulgata regula iuris reſultat, qua dici- tur: Pendente † appellatione nihil innouandũ eſſe, 13 tot. tit. ff. nil nouari. Cod.& ext. vt lite penden.& legij. in —— bat. verſic:hic tractabimus, qualiter Ma regula intelli- Latur. Rota deciſ.. fol. ö. in antiq Laſön. ſpendente. C. de bon. põſſ ſecundum tab- num.z. Ea enim eſt vis ap- pellationis, vt rem, de qua diſceptatur, in eo ſtatu re⸗ tineat, quo fuit ante ſententiam latam: quia appella- tio effectum ſuſpenſiuum habet. Itaque appellatio- ne interpoſita, ſiue ea recipiatur, ſiue non, medio te pore nil nouari oportet: ſiꝗ dẽ fuerit recepta appel- latio, qa recepta eſt: ſin vero nõ recepta eſt, ne p̃iudi= cium fiat ei, quoad deliberetur, vtrum recipiẽda ſit, necne. Et recepta appellatione tamdiu nil erit inno. uandũ, quandiu de ea, nung d ſit iuſta; erit pnuntia- tum. linappel. C. de apelll ſciendi. de appel. recip. ca. an onſirma. vtili velin- ut. Quod † ſi quæ appellatione pendente innouata 14 ſint, reuocari poterunt iudicis officio, cauſſæ tamen qualicunque cognitione Præhabita,& hoc citra vl 3 0 um libellum, citra litis conteſtationem, aut alium udiciarium proceſſum tamen oportet conſtare de eius iure, qui hoc præſidium implorat. gloſſe cap. non ſol um. vbi loan. Andr. de appellat: in 6 Bald. leg · appel- latione. Cod de appelat. Dyn. cap. diletti de Thela In= 1·„oc. in cap. cum dilecti. eod. titul. Et hoct ſine pugna rocedit in appellatione a diffinitiua: quia talis ap- pellationis effectus ſuſpendit iuriſdictionem iudi- I16 cis aquosnon modo quo ad ipſum appellantem, ſed etiam quo ad cõſortes. In appellationeſvero ab in- terlocutoria aliud eſt: quia talis appellatio nõ habet effectum ſuſpenſiuum, ſed iudex ea non attẽta pro- cedere poteſt: nec attentata reuocantur, niſi prius de iuſtitia cauſſę conſtet, a. c. non ſoli. illa vero. de appel. in 6. Vnde conſequeretur in noſtro caſu, vbi appel- latum fuit ab interlocutoria vt ſup. dictuũ eſt jiudices potuiſſe innouare. Sed contrarium eſt verum, ꝙ n5 potuerint nouare,& attentata debeant reuocati: ob 17 id certe, ꝗa t ꝓſuperiorem iudicẽ fuit inhibitũ: quo caſu etiamſiappellatum ſit ab interlocutoria, tamen nouare Phibetur iudex, cui eſt inhibitum, vt per Dd. in q. S.da vero. Et dicit Bald. in c.. i. quo temp. mil. ꝙ etſi appellatio ſit expreſſe cõtraria iuri, tamen nõ ſit innouandum, vt ei alleg Chaſj.coſ. 30 Abeere c. coſul. 2. de appell.& l.x illo. C. o. vbi Bar. Nec obſtat, quod obücitur, in noſtro caſu fuiſſe nouũ ꝓceſſum& no- uam cauſſam inſtitutam cõtra reliquos, ꝗ nõ app el- larint, ſed in iſtos iudices, a quib. appellatũ eſt denuo, quoad principale negotium, ſponte conſenſerint. Primo enim negatur, quod iſti reliqui conſortes cõ- ſenſerint ſpõte, ſed metu adacti:& quia appellatio il- lis, qꝗfunt incolæ Ducatus W. ad ſupremũ Tribunal (de facto tamẽ)non ꝑmittitur. Ideo hic nullus liber conſenſus pᷣtendi poteſt. Deinde explorati iuris eſt pendente appellatione nihil eſſe innouandum,& cõ- ſequenter nec nouum iudicium deducendum ſuper eo, de quo appellatio pendet, tot. rin nil nouari.& l. appell. de appel. Eſtenimfiure Phibitü, quod quis ſuꝑ eodẽ ad duos vocetur iudices: tum quiavbi rece- tum eſtiudiciũ, ibi ſiné accipere debet, l.vbi cœptaã. de iud. tum quia cõtinentia cauſſę eiuſdẽ nõ eſtin di- Uerſa tribunalia deducenda,!. nulli. et ibi laſ. C. de iud. c. diſpédia. de reſcriptaun G. C3 ibi not. Rom- Co/. 2 4Q9. Er- onecnouum iudicium p conſortes potuitinſtitui. Expdictis igitur cõfequens eſt, quod attẽétata in no- ſtro ꝓpoſitò ſint reuocan da& caflanda, iux. A. c. n5 6- li. de appell in 6.& hi, qui inhibitionib. a iudicib. ap- „N bitionũ declarandi, ad vindicandũ illum contemtũ fuperioris Conſiſt. Sextum dubiũ paucis reſoluo:& 19 dico, fquod etſi appellãs nõ deducat nullitatẽ in iu- dicio appellationis, nec de ea vllã mentionẽ faciat: ſi tamẽ cõſtat iudici appellationis ex aliqua cauſſa, fu- iſſe in priori iudicio nulliter Pceſſum, aut iudicatũ, debet nihilominus ſu pnullitate pnuntiare, ſecidu Iun.& Ant. de Put. Pauor.& alios in c. dilect. de appel. Hieron. Schurpffcon,. 60.n.9 in]j. ent. vbs vide iura. In cauſſa ergo principali appellationis cenſeo pronun- tiandum eſſe, quod in priorib. duab. inſtantiis nulli- ter ſit proceſſum& iudicatum,& ſupflue appellatũ: & ſi partes velint in principali cauſſa procedere, de- beãt hoc in ſupremo Coniiſt. facere, ad ꝙ hæc cauſſa 20 iam ſit iure deuoluta. Nullitas enim deuoluit cauſ- anl ſexpreſſim- de appel. Et quia vtrimq; peccatum eſt candum pellationis emanatis cõtrauenerunt, in pœnas inhi⸗ ljam, ſicut iniquitas, ad ſupiorem iudicem, ux. Bart. Dn. Ioach. Mynſing lutiſconſ. Germani a partib. in priorib. inſtantiis,& nulliter proceſfum 3 neutram in expẽſis cõdemnandam, ſed eas inuicem cõpenſandas eſſe exiſtimo. In puncto attentatorum quid ſit pronuntiandum zex ſuperiorib. patet: videli. cet quod attentata ſint reuocanda& caſſanda, ac in priſtinum ſtatum reponenda. Iudices vero priorum Inſtantiarum, item M. O. actor, cum cõtemſerint in- hibitiones ſupmi Cõſiſt.& illis noßleche innouarint, ac in cauſſa per appellationem ſuſpenſa proceſſerint vſq; ad diffinitiuam eiuſdemq; exſecutionem fece- rint: iuri conionum eſt, vt condemnentur in pœnas inhibitionibus inſertas, nempe ſinguli in decem marcas auri puri, pro dimidia fiſco, pro altera dimi- dia ipſis appellantibus ſoluendas, cum refuſione ex- penſarum, ſalua iudicis taxatione. Et ita ego iudi- cenſeo, ſaluo peritiorum iudicio. KESPOGNSVM IX. SVM MARIA- Themu huius reſponſ. 2 Statutũ quo ad i pothecationem rerum immobiliu. Puntla in hoc réſponſo tractata. 4 In dubio, vtrum altis, vel potius notario extraneoſu credendum? Scriptura actorum credendum magis, quam inſtru- mento notarii extranei. 5 Actis credendum, etſi vorba ſint harratiua. 7 Siiud omittat altqua actis inſerinenetur ad expẽſas Multiplicatio actus quando preæſumendas W 9 In dubio interpretatid facienda, vt actus valeat ꝛ0 Appellariones debeni etiam at᷑lis inſeri. n Alla probaripoſſunt per teſtes. 12 Aclio hypothecaria explicatur. 13 De Seruiana adlione. 3 12 De interdibto Saluiano:& quomodo id diſerat a6 alttione quaß ſeruianar 2/ Granne anteriores praferuntur p oſterioribus. 16 Extenſio prioris doctrimæ. In(reditores ſolum perſonalem ha benter,poit hypothe- carios in primis admittuntur. 19 Statuta et coſuetudiner in loco, vbi rit, eruari debèt ig Secundum ſiatuta& conſuetudines indicandum in Camera Imperiali. 20 Aclus cötra lege vel ſtaturi factus, ipſo iure nõ Valet. 21.23 Mutuans adrem emendaman& qualiter habe⸗ at hypothecam tacitamt 22 Mmtuans mercatori ad certas merces emendas, ha= bet racitam hypothecam. 24 Concluſio ex pradittis. 1 HEMA. .—,„..— Jocduei IMareieu actor conuenit loan. Nigib, 1 ſaum generü& ifſius vxoré Annd, ralione quo- rundam debitorum, ob quæ pradicii coniuges ſibi hypothecaſſent ſadã domu cuin pertinẽtius in Impe. Iiali ciuitate K. aufbura ſitam, iuxtaà duæas cautiones obligatorias deſuper ertctas: qzarum prior cutinti debitum 200. Horenorni ſibi mutuatorum in ſo- lutionẽ primi termini ditiæ domus, ſub dato in die Galli. Auno 1579 altera obligatio data Veneris poſt Setaſf. Anno lia ion? inet 12 9. florenos, I7.drA- ceos, pro quibus ſe dehiton em ronſtituit dictus acior erga Mauthaum Liconſulem pra ſota ciaitatuk. 8 quaſumma,& etiam pro qus buſcuncue futuru debitis impisnorarut prafati coniuges ditto unn2 , NMauunntyrures iui e euduIlargare analunu Aurtiui “ Uau ügin⸗ vul Batans uen he Nanlami htenm aununfvuiſen maniijignora Naimnunnaaen leiunſ lure un Weilureſerara 09, ahhuhtun yrih aunhe, publich, 7 8 1 — —— Bna imii e aun, lunni Al. uauu’uidrn —= multun ſitaut 1 numginpedn Wunayüu Aeret 1 tizannne yrsfu druan ſiejne a i earekt hette Mnunfmamitn inazne ferun/ 5 4 aau cyuſtay WWateſſeutenn tan enoyu. 4 uus reßpanſ. 20 a4 Nhuleruimaman 11 boc re ponſa mala ptrum 4Eta.de uuma dum? irxm qeimämaga rotari extranei. .. 6 endum ei venafirunma rtat aliqua attumenmmt iv actus quandentimnd verpretatu fanmuzmdimn er debeni etum aluum neſunt pertafen becaria expltum aactione. . A To Saluiare S umuin uaf ſeruuui anterioren rafnnyin ioris doctrme. 3 alum yenuulm lunuff b primus aannan ſwetudineri chn taruuas enſiruuur mpertdds. 5 reffauiſuni ar A Ten nendamhude, hecun nacitam 994 eercaturi ad fertun b un hyathecam r redict.. 3 1 H IN1 fartiuu ddfun 9 1 LANN ædes vllatenus vel alienarét, vel grauarẽt in præiu- diciũ d. Martini, ſuorumq, heredi, c debita& le- itima renantiatione quoruücunq iurium,&c. pe- nitq inuibello pnuntiari‚p ipſé ratione præfataru obligation immittendus éſſet in dictam domu ſibi hypothezatã Cum autẽ Ganta(vt vocant) ſiue di- ſtractio hypothecæ domus iudicialiter decreta eſſt diltodartino,pmiſſacitatione debita omniu eorũ, quoru intereſſet, dictam domuü nõ diſtrahi- compa- ruit quædã Margareta M. aſſerens ſe mutuaſſe v- xori ſæpe ditti loan. Nigri diuerſis vicib. ad centu & duodecim foren„ uο debito impignoraſſer ſibi (Irẽ haußbrieffliteras emtionis dictæ ſuæ domus. Petebat er*ο/εω, veluti prioré creditricé, in domo illa praferri dicto Toauni A4. Huic t argaréthæ do- tradicebat loannes Martinus, repetendo ſuà debi- tumiilludq, amplius liquidando. Taadem interlo- cutoriam tulerunt priores iudices huius éſféctus, ſi velit e poſit ditia Margaretha ſufhienter doce- re,quod ſuum debitum ſit anterius ſiue antiq uius * f. 1..., debꝛts ipſtus loannis Martini, quod merito præfer- ri debeat. Ad id gitur probandi proqutti ſunt 46 eaaem teſtes: conrra quori perſonas& dicta Mar- tinus deinde cxztpit. luterin comparuerunt etiam alj plerig, creaitores, impedire volrntes Gantã lo- anni Martino prius Keretä eo prætextu, quod ipſi tanquũ apifices egentes præfatis coniugibus ex pro- pris mutunſent, daß ſie jnẽ als Handwercksleut jr Armut fuͤrgeſtreckt hetten perando ſibi etiam ſöluriont fieri debere. Yerum ſapedictus loan Mar- tinus cötra tos‿ſeſe intromitiere renuit, quia hacie- nus nunquam comparuiſſent. uitende petiræ ii misioni in domu ſibi pignoratam Replicabdt præ- Fuati creditores priora, aadendo lizeras oiligalorias Toanmis Alartini ipſé iure nullas ſe, quia non fie- rint erectæ luxra ſlatuta oppian K.quæ beonori 1m- mobiltum bypothecazn prohibrant cyr inuwalident, alhi conficiantu per publicum prot⁴] negahat ſibi quricgud couſtare de huiuſiwodi ſtatu. to. Tandem lata ei ſemtentia per Senatuan præfati oppidi K ſequentis tenoris. Dieweil ein Statut gemacht/ handheblich beſchloſſen/ vnd jaͤrlich zu den newen Naͤhten oͤffentlich vrkundt vnd geleſen wird: Nemlich wenn ein Buͤrger ein li⸗ gend Gut im Burglehẽ allhie verkauffen/ ver⸗ ſetzen oder verpfaͤnden wil/ daßer dann wiſſen moͤge/ wie er demſelbè thun vnd wz er handeln ſol. Vñ aber deß gedachten Hans Schuld⸗ brieff ſo am Datũ Freytag nach Sebaſtians⸗ Tag im au.lautend/ nit nach Ordnung derſel⸗ be Statuta vnd Articul gemacht worden iſt /dz dann alle Parteyen/ als Glaͤubiger/ vmb jhre außugende Schulden in weyland Hanſen N. vnd Anna ſeiner Haußfrawe/ verlaſſen Haab vnd Gut gleich zuzulaſſen/ vnd keiner fuͤr den andern den Fuͤrgang haben ſolltil oſt, Cumſſta- Reſponſ Iuris Decad. J. Reſponſ. IX.„ prætatits ſaas ades cum obligatione, ue illas ipſas tutu in hoc JPn ſſe factu Ermiter cocluſum, id 33 quotannis publice plegi conſtet, nempe ſi giuis rõ im- mobile in eius diſtrictu ſita vendere obligare, vel hypothecare velit, vt certe Fciat, qua forma et modo id heri debeat: O bligatio autẽ literaria Ioan. N. die veneris poſt Sebaſt. anno minoris num. 1. data ſe- — cundu præſcriptã illius ſtatuti forma et articulasno Jit erecta: ideo aifknimus& pnantiamus, pomnes partes, tauq 2 editores, ratione ſuoru debitorum in quondam Ioannis N.& Aunæ ſuæ reliclæ coniugi⸗ relictæ bona æqualiter ſint admittenai, nec quiſquã ex qs ceteris pferri debeat. A prædicta ſententia ad faperias Tribaual appellati fuit per loan. Martin. ibiq, omnia in zontumaciã appellati no comparen- tus legitime a gitata ſunt vſq, ad concluſionẽ. Facta quogeſt editio allegati ſtatuti, cuius illa ſuntverba: Item jes ſol auch hie in dieſer Stat niemand andere Kauffbrieff/ Zinßbrieff/ Schuldbrieff/ darin ligende Guůͤter/ ſo in dieſer Stat Burgle⸗ hen vnnd Steur gelegen/ vnd begriffen ſeyn/ es ſey gegen Buͤrgern/ Gottshaͤuſern/ od auß⸗ leutẽ/ machẽ/ den allein der geſchworne Statt⸗ ſchreiber/ der deñ deßhalb/ wie er die machẽ ſol/ ein beſondern befehl hat. Wen welche brieffan andern Orts/ dann obſtehet/ gemacht/ vnd die darnach fuͤr Raht vnd Gericht bꝛacht werden/ dieſelbe ſollen alle gant vnkraͤfftig vndvnnuͤtze brieff erkendt ſeyn/ vnd fuͤr ein Nullitet gehal⸗ ten werden. ia eſ, Item non debet quiſqnd alius in b Hac ciuitate ſcripturã ſiue literas venduionis pen- Hionun, debitorumue, in quibus immobilia bona, quæ in huias ciuitatis aiſtrictu ſita,& æftimo com- eas erigere oporteat: Nam quæcu. literæ alibi co- A 2 767 7.... 2 fedlæ,& potea hiccoram Senatuet iuditio Pdacta fuerint, pro inualidis,& nullius oborts decerut, ac e„ 7 4,.„.. vribam. Adoοr pro nullitate baberi debent. Fuerunt etiam Teliqus greditores citati ſea nemine comparente tandé ap- Dellan, in cont umaciam in cauſſa concluſit. Quæ- . 88.. 5* 8 3* 8 3— ritur modo, quauiter ſit pronuntiandums C Vm ergo hac in cauſſa pro veritate dicenda ſim cõſultus, nolui oflicium meum den egare. Et vi- dentur mihi duo principalia puncta in pᷣſenti appel- lationis caufſa ventilanda eſſe: alterum formalia ap- pellationis concernet:in altero merita cauſſæ erunt diſcutienda:vbi an male vel bene in priori inſtantia iudicatũ ſit, ſicq; qualiter in hac appellationis cauſ- ſa pronũtiandum, diſc utietur. Quo ad formalia ap- Pellationis, mox ex frontiſpicio hic exoritur dubiũ. an intra debiti tépus, appellatio fuerit interpoſita? Nã acta primæ inſtantiæ oſtendũt, quod in die latæ ſen- tentiæ Ioannes Martin. acceperit deliberatorias,& poſtea intradecendium comparuerit rurſus coram Magiſtratu,& dixerit, ſ grauatum,& appellare vel- le, ſicut etiam appellaſſet,& quod tum Magiſtra- tus illi decreuiſſet apoſtolos refutatorios. Contra ex inſtrumento appellationis deprehenditur, quod 4 prehenſa ſint, ſiue id erga ciues mouateria aut fos renſéshiat, conficere, quu ſods cius luratus proto- Firiba, cui eti ſperialiter commiſſum eit, quæliter - —— .——— 5.— —————— ———— n—————— —— 4.—————— v—— 1„ ——— 3 5— 1— ———*—— 3 3— 4— ͤͤͤͤ“ͤ“ͤ“ͤſͤſſſ o.–“ ah — ———— 9 32 Ioannes Martinus coram notario appellarit poſt de- cendium, ſiattendatur dies anotario in inſtrumen- to expreſſus: ſchedula tamen appellationis contra meminit, ipſum appellaſſe intra decendium. Et ſic repugnant inuicem acta prioris inſtantiæ& inſtru- mentum appellationis. Quid dicendum? Keſolutio Texilla quæſtione videtur dependere. An in dubio potius ſcripturæ actorum, vel notario extran eo, id eſt, non interenienti in ipſis astis ſit credendum? Hæc quæſtio videtur diſſolui poſſe per text.& nota:in ca- pit. quoniam contra falſam. de probat. vbi latiß. Felin. Lanfranc. Ex quorum commentariis videtur pro- bari, quod potius ſtandum ſit actis& relationi iudi- cis, quam alterius notarii. Nam t pro regula tradi- tur, quod ſcripturæ actorum ſit credendum, etſi nõ habeat teſtium ſubſcriptionem, vt per Dd. in d. cap. quoniã contra. per text. lin donationibuus. de donario. Etratio eſt, quare potius actis, quam inſtrumento notarii ſit credenduin, quiia acta conſcribuntur per publicum notarium&quidem iuratum adhoc ſpe- cialiter. Et accedit poſtea adprobatio& confirmatio iudicis, qui ſuam auctoritatem pariter adponit, ad- pendenoſig lunsſei officii,& ſine cuius iuſſu ac auctoritate confici non poſſunt. I. ſi quis. de acce- til. l. adoptio. de adopt. Et notarius cum iudice plus fidei habere debet, quam alius notarius ſolus. Non †obſtat, quod verba actorum ſunt narratiua,&c. quia ſic ſequeretur„ quod nullis actis iudicialibus eſſet credendum, quia exceptis ſententiis, omnia narratiue ſcribuntur, non diſpoſitine. Accedat, uod in noſtro caſu acta loquantur, datos eſſè apo- olos refutatorios: quod certe non fuiſſet factum, ſi non conſtitiſſet iudicibus de app ellatione iufto tempore interpoſita. Item ſi alius actus appellatio- nis fuiſſet habitus coram Magiſtratu, haud dubie de illo actu etiam meminiſſet iudex, vt qui alias parti teneretur facienti expenſas in probando eo, quod in actis omiſſum eſt. Nam † ſiiudex aliqua actis an- notare omiſerit, quæ poſtea partem probare opor- teat,& in hoc expenſas facere, iudex illas parti re- fundere obnoxius eſt. iuxta Abb.& Saol. d. c. quo- miam contra. verb. index auem. quod in multis fir- mat PFelin. c. tua nos. Ae homic. maxime ſi in iiſdem actis fiat mentio compulſorialium paucis poſt die- bus, inſinuatarum iudicia quo. Itaque veriſimile eſt, notarium in ſuo inſtrumento erraſſe in die:& de illo actu inſtrumentũ loqui, de quo acta loquun- tur. Non† enim debet præſumi multiplicatio a- ctus in eum finem, vt aliquid non valeat, ſed ſolum vt valeat. per text. c. cum tu. de teſtibus. uvbi cum teſtes actoris& rei plane contraria& puęnantia depoſuiſ- ſent circaactũ interpoſitę appellationis, qui eſt actus iterabilis, poſſentq; per præſumtionem multiplica- tionis actus ad concordiã reduci, præſumit Pontifex actum geminatum, vt benigna interpretatione eos ad concordiam reduceret. Et ibi Dd. notant, in du- bio multiplicationem actus præſumi ad ſuſtinendũ actum, non ad inualidandum. Facit † communis regula, quod in dubio interpretatio eſt facienda 10 potius, yt actus valeat, quam vt pereat. Adde quod in d. c. quoniam contra, dicitur, appellationes ctiam inſerendas actis, vt ſciatur, an intra decem dies ſit appellatum. vt dicit ibi glo. in verb. appellationes. In contrarium facit, quod cum inſtrumentum appel- lationis videatur eſſe authenticũ,& relatio actorum Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani dubia, pro iſto paſſu ac puncto dubio præualere de. beat inſtrumentum:cum acta per ſententiam prola- ta ſint finita,& prouocationes ſeu appellationes ſubſequentes eã nitantur infirmare. Vnde tali caſu non ita eſt præſumendum pro iis actis, ſicut pro alio proceſſu& meritis cauſſæ. Et dato, quod crederetur relationi actorumo ex illa proteſtatione vel narrati- one partis, quæ retulit tantum ſe appellaſſe, vel ap- pellare velle, non videtur vera& formalis appelſa. tio facta, niſi vero& debito tempore facta proba- retur:& ideo adhuc pro non legitima habenda eſt. Et quia aſſertio de alia ſequenti vel repetita appella- tione facta videri poteſt. Vide Caſtr. conſ. 2z.&r ſeg. part.i.vbi tractat, vtra pręualeat, prior velpoſtetior Pro cautela tamen non inconſulſtum videretur eſſe in tanto dubio, iniungere probationem parti, ſein- tra decendium appellaſſe, nec opus erit ad hocrc- ſciſſione concluſionis a partibus Ka„‚cum vtraque concluſerit in cauſſa, cum oblatione, ſ ¹σνil fabli dec. Et t poſſunt acta probari per teſtes,& alia admini- cula. Caſtr. confil. 6o. I. parte, pro cuidentia cius, u quod quæritur. Lanfranc. c. quoniam contra. de pro- batio. Vbi allg. C. ſicut. de re iud. Nam in hac perple- xitate appellationem pro deſerta accipere in præiu- dicium ipſius partis appellantis, nirnis durum foret Giniquitatis plenum. In euentum autem, quod for- maliras appellationis probaretur: videamus de me- ritis huius cauſſæ. Primo, qua altione ſit facium in ſe- cunda inſtantia? Et videtur mihi actum actione by- pothecaria, ſeu quaſi Seruiana. Dicitur † auté actio 12 hypoth ecaria, qua creditor ad rei poſſeſſionem, quę ſibi iure pignoris vel hypothecæ expreſſe obſigna eſt, agit ad hoc, vt id retinere vel alienare polſiit, ſia debitore non fuerit redemta. Eſt enim realis hæca- ctio, ſiue in rem ex iure pignoris quod creditor ha- bet per expreſſi um conſenſum debitoris, qui eam obligauit, ꝛuxta not. in q. item Seruiana. Inſtit. de att. in l. i fandus..in vindicatione. yed epig.& byp.xigno- ris. C. eod. Icum Venditor. in ꝓrin de euitt. Et ſaltem pro rebus expreſſe obligatis aæc actio datur. Nam 13 pro reb. tacite obligatis Seruiana competit. per text. b & Dalin d.§. item Jeruiana. Quan quam fexiſtimari 14 poſſe ct in noſtro caſu eſſe intentatum interdictum Saluianum, quod ſolum poſſeſſorium eſta lipiſcen- dæ poſſeſſionis„neq; exigit vllam probationem de iure debitoris, qui rem obligauit:cum alioqui in hy- pothecaria docere oporteat, rem pignoratam fuiſſe in bonis debitoris. I.fde Salnia. interd. Sed tamen prior opinio videtur melior: quoniam, vt dixi, hoc interdictum ſolum eſt poſſeſſorium, quia ſe tãtum- modo fun dat in mera& nuda poſſeſſione, non faci- ens mentionem, quod ei tradatur res: quaſi Seruia- na vero, iudicium eſtpetitorium, quia ipſam rem ra- tione pignoris pſequitur, vr per DA. in locis ſuipra al- legatis. Secun do videndum, an male vel bene ſit iudi- catum aindicibus primæ inſtantiæ? Et videtur primo, quod priores iudices inique pronuntiarint, co quod lIoan. Martino per huiuſmodi ſentétiam fuit adem- tum ius prælationis, ſibi competens in domo oppi- gnorata: cum tamé anterius fuerit ſuum creditum, aliorum vero creditorum debita poſteriora. Expe- diti † autem iuris eſt, quod priores creditores habè- 15 tes hypothecam, ſeu quibus eſt conſſitutum ius pi- gnoris in bonis debitorum, p̃ferantur omnibus aliis creditoribus, etiam habentibus in corum bonis hy- pothecam, 9 4 N 4 9 4. Ae Tezua. Nanys 3 L Moöonemp 8 4 Ieuen 1 Uentamanre 90 3 rohn 1 1 MWadhr ltean UPrimo 72 71 A A.Prim„„NA Aene 7 17. 4..* 4 VMerpH 4 Et videturmitiuhma „. 7. I 7 derr u quaſt Scruun Dtu * 8 1 redi 139 eidahſ Quacreditor Mdrelpollig 4 dris velh ypottcc che c, yt id retinere dalamn fuerit redemta.Wteränts mex iurepignerisqude ſum confenlum dchimi c not. in ſctem Lenaus K In vindicatuneie A444 * 9 dr reſſe obligats ecactht ““„ h rnn dr ¼. 3 3 3 fem erh. wanglen— 0 Calll 1 1 0d 1OHl ¹ 1 e N .Tde Sthuwteln 154 4 6 I* ar MellOl dectur mell ſumckkpo gedſoriun,E 3 ill oiequntt R um, an Videnldmnn pt N 4 rt! 1 entam i 7 Wlam anhh 4 6 3 2 potioinpeg:hab vbi dicitur, ꝙ prior eſt inpignore, qui prius credidit pecuniam,& accepit hypothecã, Sl. creditor qui prior. in prin. o. tit. Vvbi dicitur, ſi fun- dum pignori accepiſti, anteꝗᷓ Reip. obligaretur, ſic- ut prior es tempore, ita prior iure. Et dicit ibi Bald. per illum tex. quod eodem modo pręferatur primus creditor etiam Kegi vel Imperatori. Adde l. diuiſir. Cid. rit. vbi dicitur: Diuerſis temporibus eadé re duobus ꝛure pignoris obligata, eum, qui prior data mutua hecu⸗ nia pignus accepit priore haberi, certi ac manifeſti iu- ris eſt, nec alios diti rahendi facultatem huius pignori⸗ 3 conſequimißi priori greditori debita fuerit ſöluta quan- 16 tuas. Quod † in tantum procedit, vt ſi primo credi- tori bona debitoris ſint generaliter hypothecata,& ſecundo creditori aliqua res in ſpecie, tamen adhuc primus preferendus lit in illa ſpecie, etiam ſecundo, licet ipſi poſſit ſatisſieri de aliis rebus debitoris,.ᷣuoæ Veneraliter: ſf.d. tar. Et ideo Dynus in regula, qui pri- Or. lib. G. inter cetera exempla ponit, in pluribus cre- ditoribus. habentibus hypothecam in bonis debi- toris, vt qui prior ſit tempore, ſit etiam potior iure. Nune illa ad propoſitum applicando, exactis Kitem literariis cautionibus conſtat, Ioannem Martinum anterioremcreditorem fuiſſe, quam ſit Marg M.ideo merito ille anteferri debuerat Margare- 17 the indomo hypothecata. Multo † minus admitté- di erant per ſententiam alii creditores nõ hypothe- carii, ſed ſolam perſonalem habentes: qui tum de- mum iure admittendi ſunt, quando hypothecariis cręditoribus prius eſt ſatisſactum: iuribus Vulgat. Et prædicta omnino procederent in noſtro caſu, niſi ſiatutum municipale ciuitatis K. obſiſteret, quod o- mnes literas obligatorias reruni immobilium intra continentia prædictæ ciuitatis ſitarum, caſſat& an- nullat: niſi confectæ ſint& erectæ coram protoſcri- 18 ba Senatus, nec uper illis quicquam iudicandũ eſſe præcipit. Notum autem eſt, quod ſtatuta& cõſue- tudines, in loco vbi ſunt, ſeruari debẽti l.oↄmne⸗ popu- leibi Bart.& alii. f.de iuſt. SSiur. Dd.in lide qwibus. de L. Canon. c.ſin. de conſuet. Et ſimiliter iura communia mandant, iudicandum eſſè ſecundum ſtatuta&con- ſuetudines locorum. vtu cap.;. de eo, qui mut. in poſſ. 19 ca.illas.!2. Ai.4.an in rotwm. C. de ædij. priuat. Imo † ſpeciatim etiain adſtricti ſunt afſeſſores, ex noua or- dinatione Cameræ Imperialis, iudicare ſecundum ſtatuta&conſuetudines locorum:& recte. Sunt e- nim ſtatuta& ſuctudines locorũ ius ciuile, in locis in quibus vigent. a. uns ciuil. 1. diſt. d. lomnes. cum ibi not. Hanormin Rub. ad finem. de conſuet. Attento igi- ur illo ſtatuto, cautiones literariæ ipſius Ioan. Mar- tini, in quibus ſibi in cauſſa pignoris obligata eſt prædicta domus, ſita in ciuitate K. videntur nullius eſſe roboris:ideoq; perinde eſt, ac ſi Ioannes Marti- nus nullam habuiſſet expreſſam hypothecã: quia † actus contra prohibitionem legis vel ſtatuti factus, ipſo iure nullus eſt. zurib. vulg. Itaq; merito aliis cre- ditoribus ſolam perſonalem habentibus ipſe nõ de- buit præferri in rebus a debitore relictis, ſed omnes æqualiter admittendi erant ſine vllo iure prælatio- nis. Et ſic concluditur, Senatum oppidi K. vigore ſui atuti iuſtam tuliſſe ſententiam, in qua omnes cre- ditores æqualiter eſſe admittendos in bonis debi- toris IJoannis N. pronuntiarunt. Sed prædictis non Reſponl Juris Decad I. Reſponſ. X. Kkhecam, poſteriorem tamen, t.. prior. in prin. ſf. qui garetha obſtantibus, videtur illam ſententiam iniuſtam eſ- b 33 ſe, in quantum per eam Ioanni Martino ius pPræla- tionis ſublatum fuit. Quia † dato, quod illa expreſ- ſa hypotheca ſibi in domo facta propter obſiſtenti- am ſtatuti, non valuerit(ſicut reuera non valuit, vt iam dictum eſt:) tamen adhuc habendus fuit pro hypothecario creditore, habente hypothecam, ſal- tem tacitam auctoritate& poteſtate legis: cum pe- cuniam illam mutuauerit Ioanni Nigro ad emen- das illas edes. Et hoc per gl.ſi ngular. in Auth. quo iur. C qui pot. in pign. hab. quæ expreſſe vult, quod res emtæ ex pecunia mutuata ad illas emendas ſint ta- cite hypothecatæ mutuanti. Et hanc gl. ſimpliciter refert pro notabili Alexan. in lii cum dotem. S. fin. in 1 * vltim. col. ff. ſolut. matrimonio. 87 laſ.- eandem allegat & ſequitur in l. creditor. I. fr. ſi cert. pet. Vbi dicit, quando aliquis mutuat mercatori pecuniamad cer- tas merces emendas, tunc mutuans habet tacitam hypothecam in dictis mercibus. Hanc autem tacitã hypothecam ſtatutum nõtollit, cum ſolum loqua- tur de expreſſa bonorum immobilium oppignora- tione. Ad tacitam ergo extendi non debet, cum ſta- tuta ſint ſtricte,& prout loquuntur, intelligenda. Ergo nec iudices per ſuam ſententiã auferre debue- runt. Videtur tamen huic argumento reſponderi poſſe, quod glo. iſta in a. Aut. quo iure. per Da. repro- betur, quo ad illam tacitã hypothecam, vt dicit Ne- gudant:in tralt. de pign.& hyyp. in 2. mem b. 2. part. Aſ- ſerens t, contrariam opinmionem eſſe communem, nempe mutuantem ad res emendas, non habere ta- citam hypothecam in dictis rebus. Verum vtut ſit, hoc negari non poteſt, quod creditor, qui mutuauit ad res emendas, habeat ſaltem priuilegium in perſo- nali: quo mediante, præferendus eſtomnibusaliis creditoribus etiã anterioribus ſolam perſonalé ha- bentibus, iuæta Accurſin laquod quis. de priui. cred. Baut.linterdictü. ffaqui potior. in pig. Balil. quamuis ex ea. C. de pig.& in l. licet. C. qui potio. Salyc. d. Aurt. quo iur. in 2. quaſt. vbi dicit ita communiter teneri. ſté Sal. d. læinterdum. Ss Negud:in loc. ſupr. alleg. Item Iaſ. in d. U. cred. generaliter& indiſtincte loquitur, quod mu- tuans mercatori ad certas merces emendas, pferatur in illis omnibus prioribus creditoribus, non diſtin- guendo inter creditores hypothecarios,& ſola per- ſonalem habétes. Iam in noſtro caſu omnes alii cre- ditores ſunt pares, habentes ſolam perſonalem. Er- goipſis præferendus fuit Ioannes Martin. in domo illa, ad quam emendam pecuniam mutuauerat, ex doctrina iam dicta. Cum igitur ius illud, ſiue priui- legium exigendi, quo ad creditores perſonales, ſibi competat ex diſpoſitione iuris communis, non de- buit ipſi per ſententiam priorum iudicum auferri, & ſic inique,& contra omnem iuris rationem pro- nuntiarunt iudices primæ inſtantiæ, creditores o- mnes æqualiter admittendos eſſe, nec vnum alteri pferendum. Concludo f igitur pnuntiandum, ma- le iudicatum eſſe a prioris inſtantiæ iudicibus,& ab eorum ſententia bene appellatũ, prælationiq; etiã- num dandum eſſe locum, iuxta ſupra dicta: ſaluo ta- men cuiuſcunq; melius ęquiuſve ſentientis iudicio: KRESPONSVM X. SVMMARIA. Eacti ſpecies ſiue hypotheſts iſtius reſponſe. Puntta in hoc reſponſo tractata. Petitio hereditatis quæ requiſita habeat? Petitio hereditatis datur etia proparte. X d 2²³ 23 — — —————— — — ——— — — 2 5— ———ſſſſſ —— —= 34 Hereditas quanta Lelata dicaturꝰ 5 Mlditio herrditatis fit ſolo animo. 7 Aniuuns adeundi hereditatem vnde colligaturi 9 8 concluſione libellus diiudicandus. ualiter petendumin petitione hereditatis? 1⁰ l hodie kum fraty ibus ſuccedit. 11 Faundamenta deéfenſiones reorum in hoc caſu. 12 Qullibettenetur probareid, quod eſt infundamen- tum ſuæ intentionis. 3 De prima defenſione reorum in hoc réſponſo. 3 Non ſu Rcit allegare‚ niß probetur. 1, Promiſſio de rennhtiandoo, quid operetur? 16 De ſecunda reorum defen⸗io Ione. Ib. Promiſſio facti alieni nb obligat. 1 Promißio ſe curaturum vt quid Riat, quid opereturꝰ 15 Coniuntlipreſumuntur. ſéire facta coniunttorum- 19 Vxor vna curb cum vuro. 2⁰ Rægulariter ignorantia praſumitur. 22 Maritus quatenus Prõ vxore promittere poſſi it? 22 Quilibet tpotèſt: rem alterius Beliehen facere, de- teriorem non. 23 Promiſſio per verbum de faune 2 ½ Promiſbio de aliquid faciendo, S faulam phn differunt. 2) Renuntiatio filiæ non valet vel Ciuili vel Canonico ure, niſi firmata ſit iuramento. 25 MNou ſuſficit velle niſi perficiatur. 27 Labta dari aut fieri, Vt ſint Salid⸗„Juæ requi- antur? 25 Pastam promiſſionis debet incipere a herms inter ſe paciſcentibus. 29 Obdefeltum forma corruit pa fum, ſeu womiſao. 30 Alluz originem habens ex VvVoluntate duorum, non ollitur ex voluntate vnius. 31 Tertia reorum defenſio. 32 Ad probationem conſuetudinis exireiwdicialu uatuor vequiri. 1 33 NRationabilitas conſuetudinis. 34 AKtuum frequentia:& quot vices illat exigat? 37 Deadtuum frequentia quomodo icha dep. onere de- eant? 36 Temporis Aituraitar. 37 Et quod indutta ſit ſcienter. 539 Quarta; reorum defenſio. 39 An cönſuetudo velſtaturum induci poſſt it circa mo- dum ſuccedendi inter Comites, Barones,& nobi- las alicuius familiæa? 4⁰ E: guundo huiuſmodi ſtatuta valeant?&num. 2r. 42 Fæmina non poſſunt exoludi a iure ceedend, niſt dotibus prouideantur. 43 Legitima: non potest in totum tolli ſtatuto. 8 4442 Attamen poteſt ſtatuto diminui. 4ℳ Jta tamen, vt alimenta habeantur. a Proæmium in quacunque Aiſpoſi tione attenden- dumtanquam cauſſa finalis. 2n Probatur Comitem Toannem in hoc caſu non ba. vuuſſe mentem faciendi ſatutum,& num. 13. 49 Vertum Ordinare inſtituere. 49 Pater poteſt inter liberos Saehaaen dius onem Facere. o Subſtitutio: reciprosa h per ſe 3 ecia ſubſnitutionis. i Fnaqualitas partium non impediit ſubſtitutionem reciprocam. ·2 Pater poteſt dotem in tettamentos vo ſzatuere pro arbitrio. Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. 73 Comitem lounnemin noſtra Vypabeß potius uhe ri quam ſtatuere vVoluiſſe. I4 Verbum Ewig) perpetuum. Is Quæ uæ ſpecialiter eaprimenda ſunt, ſub generaliae non veniunt. 3 Js Verbum poſſent) non infert neceſtitatem preciſaun, ſad tantum cauſſutinam. 97 Verbum(Beraͤhten) Ae dote intelligi debet. Fs Verba ſtatuti dubia, quomodo ꝛnterpretanda 19 Appellatione bonorum hon vVenit hereditas: 6o Statuta ſunt ſtritti iuris. 6. Statutum excluſiuum filiarum e odioſum. 62 Caſus omiſſus a Ratuto ‚relinquitur diſpoſttioni iu- vis communis. 53 In reſtringibilibus non habet locum aumentum⸗ Ppari, velmaiori. 6 ½ Statuta non recipiunt extenſiuam interpretationi- 6/ Legum correttio non debet fieri per ſubauditiaua Sotacios intellectus. 56 Statutum excluſiuum fœminarumm] propter maſes- los an extendatur de perſona ad perſonam? 6,z Qunndo in pluribus caſibur vadem est ratio,ula determinat omnes cu ſus per interpretationem. dę In noſtro caſu anationis fauorem non fuiſſe cauf ſam finalem, in⸗tatuto excluſino fœminarum pn expreſſo habetur, etſi in eo ſit omiſſus. é9 Fauor agnationis in ſtatuto. 70 Contra. quod non habeatur pro expreſ. 71 In hatutis non praæſumitur vnica ratio, ſi pluras af Hignari poſſint. 72 Duo ſbecialia non poſſunt concurrere ſimul. 73 Statutum contrhius commune ſtralte eſtinterpm tandum. 74 Omnis receſſus a iure commune eſt odioſus. 7) Statutum excluſiuum fammarum propter maſcn los, an partim fauorabile, partim 2hſe Ai- c1 poſſi it? 76 Vna eademg, res non poteſt dinerſò iure æryſey 77 Stautum excluſiuum fœæminarum'ſſe euunes Rrittii iuris,& num. 79. 90. 79 IA quod ſin naturu odioſum vel fauorabile, m tentione ſtatuentium immutari non poteſt. g, Argumentum a contrario ſenſu in iure Validum. F2 Et habet etiam locum in ſtaturis.& num. Cꝓ 5 93 Argumentum a patto ad ſtatutaum. 96 Si ſtatuentes habeant ſuperiorem, 75 Ratala⸗ con- firmare debet. 97 Non ſufſicit ſtatutum eſſe Tonditum, niſi fueri it er- iam acceptatum& ſeruatum Sſu. yS Statutum nonum non derogat iuri communiſß Inan obſeruetur, velrecipiatur. 99 Eundans ſé in Ratuto, quæ teneatur probare. 90 In petitione hereditatis veniunt fruttus& in- tereſſé. FAGCTI SPE CIE S SIVE hy potheſis. N olik& generoſus dominus Dhichael Co. mesde W. F. triceſima die Mariij, Aundo 1531. e Viuis decedens, inter reliquos librosſu uper Nitem quoque reliquit hham dominam Marthein natu maiorem, generoſi Domini E. Baronis de l. Vvxorem leitimam. qjue poſtquamcertior facia:t, batrem ſuum Aefunliuoſe delatam portionen pa- terus V6 muat'uiiuant ahenum tusD anrfincaufſe me 1 Peckatentam: c Laumudicutiende 4 anumnaactrix⸗ ſumnsadluedeu a—. hwnmtem coll innirümnd um r cputde nninmam dricc Ahuinu perit tone M näi impuber luiſ o conſ — — — ——— —— rulwütatis 8 tunercu iſitast mutſecomperic renn deſide daiüch 85 üinunf de et. 1 Weie dzenner. 3 — ——=— —— Z Reſponſ. Iuris Decad. I. Reſponſ. X. 35 Feruæ hereditatis a tutoribus Comitis Michaeli⸗ adeundi hereditatem ſibi delatam, declaratur etiam de W. Fex fratre Georgio prædefuncto nepotuad. coip 45 duod her-3 cui deleta eſtab inteſtato, vel hucimpuberis(qui nomine tutorio prafatam aui reer 1ale u Srcaltas; intendit petitionem he- 7, 7, 8 Vi per Hiero. Schurſf. conßr. G. nu. 29. cent.¹. hai paterni her editatem, velut ad ipſumſo lum P Ex prædictis efficitur, omnia requiſita huius acti- ctantem occupauer ant NMtanq Kaꝛn? elicta filia, amni onis adeſſe,& eonſequenter domiinam actricem re- 5 ce poſtulauit.&cum a prafatis tutoribus nihil ob- cte hanc actionem intendiſſe. Et quod hæc ipſa, tinere poſſet, tandé indicium illis cora illuſtri Prin-& non alia actio ſit intentata 3 colligitur etiam ex dpe L. C. Duce B.& R. Se. velura Ceſar. Maieſn elniondoblat libelli, ex quarincipaliter libel- adeandem cauſſam deſtinato Comiſſario, dictauit, 2, Irallueitcatdus. aue, c. ex part. de foro compet 42“ 4„ ex. conſ. 116. 2. vol. Fed. de Senis conſ.25. Caſtr. conſ. pe⸗ 2dop A51 inieſt 8 defuncti bon 45 h-eo Hente„ antiq. impreſſ. In libello autem ꝓpoſito petiit cmpelété adiudicari, yerum cum Pl ædictas Tiumn domina actrix, quod ipſa declaretur& pronũtietur ceps L. C. tutores conuentos ab impetitione altri- Reres brædefuncti patris ſui Comitis Michaelis de cis per ſententiã difhnitiuam abſoluiſſet, cauſſa ita W. F.& quod ei reſtituantur bonahereditaria pro al Auguſtale prætorium. fiue Coſ. A4 aieſt. per vid parte ſibi debita,vna cum fructibus. Hæc enim eſt appellationis deuoluta eſt,& ab vtriſg partibus, heclianis fDrrns inenc P 7 nem Ner Ldita- „ ,, t 47.. art. de pet. Hered. Da. in l. de edend. De mufte hunranche aſegerA C A,Auka, in eadem CSererum domnndan tegfee en concluſum. Quæritur modo, quomoae in eadem ſit pvonuntiandum& iudicandum. gu un 1 P Tcum ego infraſcriptus Doctor requiſitus fue- Drim, pro iuſtitia cauſſæ meam in cadem cauſſa conſcribere ſententiam: cum primis duo mihi principalia puncta diſcutienda videntur: Primum, quam actionem domina actrix aduerſiu præfatos turo- tores inſtituerit,& an illa ei de iure competierit? Alte- rum, dato quod cömperierit,an per defenſiones reori ſi ehſa? Ex quibus tandem colligi poterit, quomodo inter præfatas partes iudicandum, Pnuntiandumq;: t. Ad primum igitur caput deueniendo, abſq; cori- trouerſia eſt, dominam actricem, tam in priori, quã hacſecun da inſtantia, petitionem h ereditatis aduer- xceſſuna urtnnauj fus tutores prædicti impuberis Comijis Michaelis v de W. B. intendiſſe; pro conſequenda ſua portione 3 legitima paternæ liereditatis. Nam omnes quali- cis int tates in hac actione requiſitas tam ex parte actricis, quam reorum adeſſe comperio. Qudd enim in hoc iudicio ex parte agentis deſideratur, vt ad eum he- reditas delata ſit, id eſt, ptineat teſtato vel inteſtato, iuris communis diſpoſitionẽ e 11.& 2.& per tott tit.ff. de pet. her.&& Cleod. tit. Hoc Flidere autem eam contendun idem domina actrix in ſuo libello aſſerit, heredita- fundamentis. Primum tem ſeilicet defuncti patris inteſtato mortui pro ra- ta portione ad ſe pertinere. Et quia domina actrix Pro parte tantum ſe prætendit heredem recte par- 4 tem tantum vendicat: quia † petitioni hereditatis hæc natura inſidet, vt non ex modo poſſeſſionis, ſed ex iure eius, qui petit, actio formetur, vt divi in§. ationum. num. 115. Inſtitut. de action. Deinde exparte rei neceſſe eſt, vt is hereditatem poſſideat titulo vniuerſali pro herede, vel pro poſſeſſore. rεκ gulariter. de petit. hered. l. hereditati petitio. C. eod. tit. piſſe, in cõ- Sedin noſtro caſu rei con uenti, nempe tutores præ- illum, in hac controuerſia re- tati pupilli, ſupradictam hereditatem nomine tu- amentum, quia talis ſit torlovniuerſaliter,& pro herede poſſident. Merito conſuctudo totius Pra iconiæ(ſub qua Comitatus V gitur qominæ actrici petitio hereditatis competit. W. includitur) quod Comitum, Baronum, nobiliũ eniq; oportet, vt hoc iudicio experiri volens, pri- filiæ, ſi competenti dote elocentur, non admittan- 3 us adierit hereditatem ſibi delatam. Delata; autem tur amplius ad ſucceſſionem vllam, ſed pro renun- V ereditas intelligitur, quam quis adeundo conſe- tiatis Rextraneis filiabus habeantur. Quartum& qul poteſt. 1. delata hereditas. de verb. fignif. Adiuit vltimum, quia Anno Chriſti 1398. generoſus do- 6 autem domina actrix hereditatem paternam ſal- minus Ioann. Conies de W. P. ordinationem quan- tem animo: quod ſuflicit. Quia aditio ſolo animo dam ſiue ſtatutum fecerit,& expreſſe in eodé diſpo- t, declarato Per aliquem actum, qui non poteſt fie- ſuerit, quod filiæ huius ſtirpis& familiæ elocanda rtcitra ius,& nomen heredis, J. pro herede. l. gerit. ſint cum dote trium millium florenorum nec am- 7 isi Partol.& Da. deacquir. hered. Quia † animus plius recipere debeant. Hæc quatuor fundamen- 36 tarei probare conati ſunt, ad quod etiam deiure te- 12 nebantur. Eſt† enien vulgatum, quod fundata in- tentione alicuius, ſi alius çam elidere velit, teneatur ipſe probareid, quod eſt fundamentum ſuæ inten- tionis, non ſolum agendo, ſed etiam excipiendo. Lin exceprionib. ff. de probat.lſiue poſſidetis. C eod. l. et- iam. de donat. inter vir.& vxor. l. Quintus. eo: tit- Bart. c Da. communiter in lin älla ſtipulatione. per iura ibi alleg. de verbor. obligat. Angel. in l. actor. C. de probat. co e opt. text. de hoc inl. pen.§. docere. ſf. ne quis eum 13 qui,&c. Prima defenſio reorum quod domina a- Ctrix elocata fuerit E. Baroni de L. pro filia renunti- ata, negatur ab actrice, nec per reos eſt probata: quare proinde eſt, ac ſi propoſita non eſſet, iuribvus vulg.:lſiquidem. C. de æxcept. Bart.& M. od. Lin illa ſſ. 14 de verbor. obligat. Nuda t enim allegatio non pro- deſt. Alex. conſEl.7. num. 20. lib.2. Imo contrarium huius exactis deprehenditus maximeex copia con- ceptæ renuntiationis, tranfmiſſa amarito dominæ aCtricis ſuo ſocero, ſub hiſce verbis: Demnach mein lieber Her Vatter Graff Michel von W. Fmich zu E Freyherꝛn zuL vermaͤhlet/ vnd ich mit jm Kinder gewunnen/ vnd biß auff Dato vnverzihen blieben. Al⸗ ſo hab ich auff Bitt vnd Anſuchen meines lieben Her⸗ ren vnd Vatters/ meiner lieben Fraw Mutter/ vnnd meines lieben Bruders Graff G. auß ſonderlichem/ Schweſterlichem/ freundlichem Willen/ ſo ich zu ge⸗ nantem meinem Bruder trage/ gewilliget/ Verzieg zu thun/ꝛc. id eſt: Cum dilectus meus pater, dominus Michael Comes de VN. E. me nuptui tradiderit domino E. Baroni de L. ex quo etiam liberos ſaſcepi,& hadle- nus irrenuntiata manſi: verum ad preces& po ſtulatio- nem prafati mei parentis, dilectæ dominæ tautris,&mei fratris Comitis G. ex ſingulari&s propenſa voluntate, quã ergap ræditti fratrem men habed, me renuntiatu- ram conſenſi&c. Nã ſi obligata fuiſſet domina actrix ad renuntiandum ſucceſſioni paternæ,&ca lege nu- ptui tradita, vtiq znon vſa fuiſſet huiuſmodi verbis precariis, nempe quod rogata fuiſſet aparentibus,& quod ex ſpeciali amore& propenſione animi erga fratrem ſuum renuntiationem facere conſenſiſſet. Itaq; veriſimile eſt, eam prius nullatenus obſtrictam fuiſſe ad faciendam renuntiationem, nec ea con- ditione elocatam: alias iure compelli potuiſſet, vt promiſſam renuntiationem adimpleret. Quam- 15 uis f enim promiſſio de renuntiando non tan- tum operetur, quòod per hoc habeatur quis pro re- nuntiato:tamẽ tantum efſicit, vt cogi poſſit, ad præ- ſtandam renuntiationem ſemel promiſſam: propter regulã iuris, qua dicitur, quod poſſit agi ex pactis in- continenti adpoſitis in contractu, vt adimpleatur, & fiat, ꝙ conuentum vel promiſſum eſt, vt ſunt ex- preſſi caſus cum tex. in J.. C. de pactis inter emt.& 16 vend. vt pulcre decidit Angel. conſ.199: Secunda fre- orum defenſio vatteri releuat, net: quæ non obligat promittentem: mulro minus tertium, ſicut hoc caſu actricem, l. ſtipulatio:ta. g. de inutil,ſtip. qua tut. 6fi de regiur. quæ nec conſen- ſit, nec mandauit marito, aut poteſtatem dedit, vt quicquam ſuo nomine promitteret. Quare maritus eam obligare non potuit. Sicut enim nemo poteſt alteri vtiliter ſtipulari, ita nec promittendo, alteri 17 præiudicare poteſt, iurib- ſupaleg. Quod ſi promi- Dn. Joach, Mynſing. Iuriſconſ. German. u d. nihll t, necintention actricis tollit, quia promiſſionem alieni facti conti- alteri. ido verb. oblig. Se g.1 quis alii.. alteri, Inſtit. de ſit maritus, ſe effecturum„quod vxorrenuntiaret, æque non obli, auit vxorẽ, ſed factum ſuum promi- ſit per ura præallegata.& laf S.f. ſf. ſi cert pet. pſertim cum actrix neget, ſciente ſe& conſentiente factum fuiſſe, nec cõtrarium in actis probetur. Nec obſtat, Tuod dici poteſt, veriſimile eſſe, quod vxor ſciuerit actum& promiſſionem ſui mariti: quiat coniuncti 18 præſumuntur ſcire facta coniunctorum, I. octaui. f. vnde cog..tut. Cde in integ: reſt. min. Sl.ſ filii. Cdeli- ber. cauſ. Ergo fortius pᷣſumetur ſcire vxor, quoniã t 9 dicitur vna caro cum viro. I"„ f. de rit. nup.& Philoſo- phus 2. Oecon. appellat dulcem collocutionéviri& vxoris, quaſi inter ſe cõferant omnia. Nam reſpon- detur, prædicta iura intelligenda eſſe in conditione coniunctæ perſonæ, puta de ætate, valetudine,& ſi- milibus, quæ latere non poſſunt: ſed alia facta viriv- xor neſcit, niſi probentur. I. ſlegib. ibi,probati fuerit. Cde epiſé· aud. Item † regulariter ignorantia præſu- z0 mitur. I. verius. de prob. Hinc eſt, quod frater nô præ- ſumitur ſcire teſtamentum fratris. quonid. C. de Iur. delib.& ibi Dd. communiter præditta notant,& And. de Wer. in c.t in prin. 12. col. verſ. hi vero promittitur dt natur. ſucceſ. fend. Deinde f nõ obſtat, maritum tan- 2u uam coniunctam perſonam(als ein Ehvogt)etiam Un mandato provxore promittere poſſe. jmaritau. Cde procur Aut enim promiſit ante cõtractum ma- trimonium,& tum eam obligare non potuit: quia nondum erat maritus, ſed ſponſus tantum actrick. Aut poſtea promiſit, conſ tante matrimonio, vel pa- ctus fuit cum ſocero,& pariter nihil egit: cum in liti- bus tantum exercendis maritus provxore ſine man- dato procedere poſſit, velagendo pro ca, velipſam defendendo:dummodo caucat de rato⸗ pręſertim in bonis nõ dotalibus. In dotalibus enim poteſtetiam ſine mandato agere, ſicut& in paraphernis. per a. marit. ibi gl. Dd. Aliud eſt in contractibus& obli- gationib. in quibus ſinem andato maritus intromit. tere ſe non debet, maxime ſi esdagas damnum& diſpendium vxoris, vt in pfenti caſu: ſecus, ſi eius c- modum. Meliorem enim quilibet rem alterius La- ¹1 cere poteſt, deteriorem non poteſt. l. contraiur. ſde pact. Inſt. de autto. tuto. in prin. Vide atiam Dd in hac leg e. ſf. de patt. conue.& Luc. de Penna in 17 uicung; 6. de re milit. lib. 12. Præterea dato(ſine veritatis præ- 2 iudicio) maritum, volente ac conſentiente vxore promiſiſſe, ipſam renuntiaturam, tamen ipſa nõ ob- ligaretur: cum promiſſio ſit facta per verbum de fu- turo(ſo ſoll ſie verzeihen) quod ad perfectam renun- tiationem non ſuflicit: quinimo ſolemniter fieri,& iuramento, non vi, metu, doloue, extorto fulciti de- bet, vt robur habeat. c. zuamuis. ibi Canoniſ. de palt. in é. Facit † huc, quod longe aliud eſtpactum, vel promiſſio de aliquid faciendo: aliud eſt ipſum fa- ctum, quod ſubſequidebet,& proprium actum vel tractatum expoſtulat, qui ex multis cauſſis poſtea deficere, vel non ſubſequi poſſet. Et ſic exemplifi- cant Dd. multis caſibus, maxime Mattheſ. ſng. /1. Nota quod aliud eſt vendere: quæ ſequitur cuu plu- ribus aliis allegatis Alb. Brunus de ſtatu. exclud. fcrm. propter maſc. 6. art. princ. J. 3.& 5. vbimulta excm- pla adducit,& allegat Nellum, id ipſum multis allis caſibus tenentem,& exemplis cõfirmantem in tra- Ctat. bannit. 2. part. 2dli. tenaporis. 9. Fr. udritur. In- ter cetera etiam Brunus in loco ſupr. cino dicit, hoc præcipue procedere in ſtatutis& contractibus o- 2* 4 Anrtcon gelone 0 ſaastanſ Buapnnald 4 macianerd, pte R tFacit fa an Mrvaderefacer 8 — ſunnnxuxre: le Manaxiodiponat 5 — üri umactum tinubcaläcr Uabäuamenu jlirr DHaunittue ucceſt Rentutencum cal ſeär) nca per — dranon,ſänt 2 ſe A quidus 0 intümm ader Kamin, re teltamentumfra 1 7ℳ cemmunutyyaläaa nnnn. 2. cllaoſ fun 1 2 1 ferd. Deinde * tedöclse — 80 dro VXore Nonitrrnd Aut enimpromituntt &tum eamchlgreunn at maritus, ſclſponlum dromifit, conſantemnm 1 locero,&yrrtenulen exercendisnartmxumn ere poſſit, rclagamdomns dummodocactcenn talibus. In dotibwemn oagete, ſicc&msn quibusſinemmdtomm ſcbet, maxmeſiupi vxoris, ytin jlemiien orem fenim qultum cteriorem non otin auTo. tuton vuh uua nuue.& Lucd; Imat 42 Preterea fdan 6 ritum, volenteꝛch dm renuntiatunm t:quinimo d . Sel 10h wi metusdobl 1, , on lutucl 7 1 gromiſioſt ci ſererzehen Pquodin Reſponſ. luris Decad. I. Reſponſ X. dioſis, quæ ſunt ſtricti iuris, in quibus verba cum ef⸗ fectu debent intelligi, vt eorundem tenor& diſpo- ſitio præciſe ſit impletus;& perſectus acipareat: vti- 25 biper eum. Amplius f dicò, quod etſi ipſamet actrix romiſiſſet ſerenuntiaturã, imò etſi realiter renun- tiaſſet, non tamen ob id excluderetur a paterna ſuc- ceſſione, ſiue de iure Ciuili, ſiue Canonico loqua- mur. Iure enim Ciuili, pactum factum de non ſuc- cedendo, eſt nullum, pen pulcrum&s elegantem tex: in Lpaltum dotale. C. de collat.& l.fi. vbi I. C. etiam ratio- nem illius ponit, ſj. de ſuis& legit. cum concord. adduct. er glin d. pactum dotale. Iure vero Canonico hu- fuitodi packum pariter nullum robur habet, niſi iuramento, non vi, non metu, non dolo extorto firmetur: quia tunc propter iuriſiurandi religio- nem eſt ſeruandum.: A.c. quanuis do pact. in 9. Et ſic eo iure tale pactum ſolummodo vigore iuramenti valet: obid certe, quoniam iuramentum ſeruari poteſt ſine interitu ſalutis æternæ. Semota autem veritate iuramenti, penitus eſt inutile, nec obligat: etiamſi fieret cum perſona, cum qua paciſcens eſſet ſucceſſurus. vt expreſſe conſuluit Alexand. conſil. 273. libr. 7. Cum ergo in noſtro caſu actrix nec realiter renuntiarit, nec iurauerit, promiſſio mariti nullate- 26 nus ei obeſſe poterit. Facit ad prædicta communis regula iuris, qua dicitur, non ſufficere, aliquem ali- quid velle& intendere facere, etiamſi illud expri- mat,& incipiat peragere: ſed neceſſe eſſe, vt etiam debito ſuo modo diſponat& perficiat, maxime in caſu, vbi certæ aliquæ formæ& extrinſecæ ſolemni- tates ad perficiendum actum requiruntur(quem- admodum in noſtro caſu ex diſpoſitione iuris, rea- lis& actualis iuramenti pſtatio requiritur, ad hoc, vtrenuntiatio futurę ſucceſſionis vires habeat)pro- ut eſt expreſſus text. cum caſu in g. ex eo autem ſolo- Inſtit. quib. mod. 1eta. infir. Item alius caſus, qui lim- pliciter adhoc allegatur& extollitur in l. quidain ci Filium. de hered. inſtit. per Bald.ibi,& Alexand. inl. 5.(ide lib. prater. cum ſimilib. Porro& adhuc forti- us, quod domina actrix per mariti ſuipromiſſionem nõ poſſit a ſucceſſione paterna remoueri, probatur. 27 Nam f adhoc, vt pacta, per quæ promittitur aliquid dari aut fieri, vel non, ſint valida vel obligatoria, tria requiruntur, ex quibus totalis actus promiſſionis validæ integratur, videlicet perſona promittens, perſona cui promittitur,& iſtud quod promittitur: &vbi alterum horum defuerit, inutilis eſt promiſ- ſio, nec obligat, iuxta gl. verb.in idem.& poſt eam Bar. 28 inl.! H..depact. Oportet † enim pactum promiſſio- nis validæ incoari a perſonis inter ſe paciſcentibus, ſi valere debeat: per regulam vnlgatam, quæ dicit: Quæcunq; gerimus, niſi a noſtris perſonis ſumant initium, inutilem actum facimus:per tex. l. quæcung, gerimus: ibi glo.& Bar. de al.& oblig. S& not. hoc etiam Bald. Salyc.&& Caſirain l. multum. C⁊ſi quis alii vel ſibi. Vnde ſi paciſcamur ego& tu, dicendo, Quod tertius dettibi vel mihi: inualidum eſt pactum, quia actus i- ſte non ſumit initium a perſonis noſtris, qui paciſci- mur. Ita not. dicit gloſſein l. I.§. I. de patt. Sic in pro- poſito noſtro, cum in prætenſo facto renuntiationis feciendæ non ſit tractatum„neq; conuentum inter defunctum Comitem Michaclem de W. F.& domi- nam actricẽ eius filiam, ſed interdictũ Comitẽ Mi- chaelem de W. E.& dominum E. Baron. de L. eius benerum, prout ex miſſiua dicti generi ad ſocerum 4. 1 b 37 ſcripta liquet: idcirco prõmiſſio ſiue pactum dictæ renuntiationis,&verba copiæ eiuſdẽ inſerta, nõ Ob- ligarunt dominam actricẽ, ex quo ab eius p erſona, tanquam paciſcente cum patre, pactum illud non ſumſit inlitium,& per conſequens eam ab heredita- te paternãà non excluſit, neq; excluderè potuit pro- pter defectũ debitæ formæ promiſſionis& conuen- tionis, per iura præallegata. Hoc † etiam affirmant 3. Alex.& Caſt. in eadem gl.oſtendendo, quod ſi verba obligatiua& exſecutiua non conferantur in perſo- nas loquentium, ſed in tertium(ſicut in noſtro ca- ſu) non valeat, quod ſic agitur: quia deficit forma pacti ſeu promiſſionis, quæ eſt, quod promiſſio de- beat ſumere initium& originem ab ipſis perſonis loquentium,& paciſcentium:alias eſt inanis, nec re- conualeſcit ‚licet partis poſtea inceperit intereſſe: Nec obſtat, quod maritus pactus ſit pro vxore: quia faſſicit patrem non eſſe pactum cum fllia, nec filiam cum patre, ſed patrem cum tertio, ſcilicet Bener ſuo: in cuius poteſtate filia non erat, niſi poteſtate coniugali, ſiue maritali: quæ eo ſe non protendit, vt contrahjendo vel promittendo vxorem obligare valeat, quemadmodum ſupra ſatis deduttum eſt. Ad- de prædictis actum„qui habet originem ex voluns;,. 3 3* tate duorum, non tolſi ex voluntate vnius, vt notat Bald. poſt Pet. in l. is qui. Ae acq hered.& facitel nihil tam naturale: ſ. de reg. iur. Sed ſic eſt in renuntiatio- ne paternæ hereditatis facienda per filiam, vbi vtri- uſque requiritur voluntas,& patris& filiæ. 1f.& ibi Dd. C.de pact. Alexand. l. ſtipulatio hoo modo. de verb. oblig. Quare non tollitur dicta ſucceſſio paterna per renuntiationem, in qua fola patris voluntas inter- uenit, non etiam filiæ, de qua ſaltem legitime con- ſtet, aut probatum exſiſtat. Et ſic nec Kenacegen. rum exceptio ipſos liberat ab impetitione actricis. Venio f modo ad tertiam exceptionem& defenſi- 3 1 onem reorum, qua prætenditur, conſuetudinem eſ- ſe in Franconia,& paſſim in imperio Germanico, quod filiæ, ſi legitime dotentur, ſint excluſæ ab o- mni iure ſuccedendi,& pro renuntiatis habeantur- Haæc defenſio magnam firmitatem haberet, ſi pro- bata exſiſteret: ſed non eſt probata vtcunq; in hoc multum ſtudii& laboris ab aduerſariis impenſum ſit. Eſt t autem conſuetudò allegata extraiudicialis: 3 2 in qua probanda, ex communi Doctorum ſenten- tia, quatuor requiruntur: videlicet rationabilitas, actuum frequentia, temporis curſus ſiue diuturni- tas,& quod ea inducta ſit communi conſenſu, ex- preſſo vel tacito,& ex certa ſcientia vniuerſi popu- li, vel maioris partis illius. Sta Bart. in!. de quib. ſf. de leg. Panorm.&s alii cap. fin. de couſ.& Roch- ibid. Qu fad primum, quæ conſuetudo ſit rationabi-;; lis, aiunt, iudicis arbitrio relinqui, vt is exiſtimet, perpenſis circumſtantiis. Actuum ff vero frequen-, 4 tia probanda eſt a teſtibus; ſed quod vices iſta exi- gat, non poteſt certa tradi regula, ſecundum Bald. in d. l. dé quib. Eam tamen ita moderantur, vt plu- res probandi ſint, ſi parum noti& incelebres exſi- ſtant: pauciores autem, ſi quam pluribus homini- bus noti eſſe potuerunt. Imo quandoq; etiamm vnum actum ſufficere putant, ad probandam conſuetudi- nẽé, ſi ex eo notorie conſenſus populi eliciatur: quia non curamus de modo, dum effectus pateat. A⸗ ctuum enim frequentia ideò requiritur, vt populi conſenſus eliciatur: de quo ſi vltro conſtiterit, iam 4 1 3 6 I 4 11 ³ 4* 5 4 * 4 1 I 1— “ I 4 1 1 1 1 3 4 “ 8 1 8 1 4 1 1 4 4 /4* 3 3 1 4 . 1 1 1 1 8 3 4 8* 4 4 1 1 11 5 4 4 3 4 3 4 8 8 4* 4 3 3 1 8* 3 8 4 3 1 1 3 4 8 3 4 4 4 1 8 1 3— 6 8 ¹ 1 3 4 3 3 4 1 4 * ¹ 3 3 *1 4 4 4 A 3 4 1 t 4 3 4 8 ³ 4 A 3 3 3 4 1 6 - 1 4 4 4 8 33 1 ————— 4 — 6 8 1— — ääͤäöä“ 4 eee n ee 1 —— 5— 5—“——“—— ₰ 2— ———— öCCCeA 2 69 d v—————— R „.————y———————— 5—.—— —— 2— 1 2 2 3—.— 4—— 4— 7 3— 16 ee ——— 4————————— ——,————.— 5— 8 8—— E——— —— — —— äee* ———— ——y— 33 Dn. Joach. Mynſing. non eſt opus frequentia, ſecundi Pet. Sed. Guil. Dyn. Bal tenet in hoc contrarii, in d. l.de quib. D einde † v0- lunt Dd vt de eiſdem actibus ita deponant teſtes, vt veriſimiliter apparcat, conſenſum populi interue- niſſe: nempe ex verbis,& modo depoſitionis, ita vt iudex intelligat, actus fuiſſe notoriòs, vel ſaltẽ notos pluribus, ita vt de conſenſu populi conſtet. ſta Bart. in lconſuet nu. 12.·& 14. Bal. d. l. de quibinu.! 5. verſ.ſd quæro. de ll. Alex. conſ.⁊ j. nu. 3. li: 2. vbi pulcre docet, quomodo conſuetudo per teſtes ſit proban da. Sed hoc in noſtro caſu nõ eſt factum: imo nulli actus vel ſunt deducti, vel probati per teſtes, ſed potius actus juri communi conformes relati, nempe quod ſi filie dotatæ non renuntient realiter& iurato, admittan- tur ad ſucceſſionem. Huc facit communis theorica, quoties aliquis actus diuerſis reſpectib. fieri poteſt, inſpiciendum, quo animo; quaue contemplaâtione is actus fiat,! poſt morte. fquan. ex fac.tu. liſi ita ſtip. 9. Chy)ſogonus. de verb. oblig. c. requiſiſti. de téſt. cum infi- nitis aliis textib. Sed iſti actus renuntiationis, à parte conuenta ällegati, in alium finem, quam ad conſue- tudinem introducendam facti ſunt: ergo nõ poteſt ex eo fonte ſumi conſuetudo, per gloſſehng. in c. con- ſuetudo- diſt.-niſi ex aduerſo probetur, illum non v- ſum eſſe obſeruatum gratia conſuetudinis introdu- cendæ:ei enim qui dicit, incumbit onus probandi, iurib.- vulg Neq; enim præſumitur, quod iſte renun- tlationes factæ ſint conſuctudinis inducendæ ani- mo contra.l. mavximum vitium.( de lib. præt. Nam fi talis animus adfuiſſet, neutiquam oportuiſſet ſingu- las fœminas non ſuccedentes ſpeciatim renuhtiare, ſed abiq; renuntiatione fuiſſent excluſæ per pręten- fſam conſuetudinem. Cum autem non poſſit vnica fœminaallegari, quę ſine renũtiatione fuerita ſuc- ceſſione ſemota, conſequens eſt huiuſmodi venun- tiationes nihil fuiſſe aliud, quam priuata pacta, per quæ iuri publico derogari non potuit, l. ius publicum Nde pall. Et ſic ſecundum requiſitum penitus defl- 36 cit. Tertio t in probanda conſuetudine exigitur tẽ- poris diuturnitas, l. liutur: f de legi. nempe vt actuũ frequentiam teſtificentur teſtes per decem annos obſeruatorum: niſi eſſet eius generis conſuetudo, quæ 40.vel eo amplius anios exigeret, vt diſfuſe per Dalin dittis locis trattatur. In hoc teſtes examinati pariter deficiunt, quia de tempore nihil penitus de- ponunt: ideo de hoc multum diſputare, ſuperuaca- 3;7 neum foret. Quartum † denique requiſitum eſt, quod communi conſenſu,& ex certa ſcientia doce- atur conſuetudo inducta: ſed in actis præſentis con- trouerſiæ, neq; de eonſenſu, neq; de certa ſcientia inducendi hane conſuetudinem quicquam proba- tum eſt. Et ſie deficiunt omnia requiſita ad conſue- tudinis legitimæ probationem. Vnde concluditur, nec hanc defenſionem, quæ ſe in conſuetudine fun- dat, releuare reos, aut elidere exceptionem actricis. 38 Keſtat f quarta& vltima defenſio reorum, nempe ordinatio comitis Ioannis: quæ certe magni eſt mo- mentti,& in qua principalis difheultas totius huius controuerſiæ conſiſtit. Sed hic ſtatim quæritur de poteſtate& voluntate ordinatoris. Circa hanc ergo defenſionem duo principalia puncta examinanda videntur: primum, an Comes loan. de W. F.(qui fuit abauus actricis)iure potuerit ordinationem ſiue ſtatu- tum facere ſuæ poſteritati excluſiuum filiarum a ſuc- ceſione naturali? Secundum, dato, quod potuerit; an Iuriſconſ. German. eimdem intentio fuerit, quod per ſuam ordinationem præiudicaret ſiliabus poſteris,&æ eas pariter eæ duderet a ſucteſſione futuras Quod ad primi conſuetudo velſtatutuùm circa modum ſuccedendi introduci poſſit per Comites, Barones,& nobilcs a. licuius familiæ, variantibus ſententiis a Dd. reſpon- ſum eſt. Nam huiuſmödi conſuetudines velſtatuta valere, aſſerit Ioan. And.in addi- ad Spec. de inſtr. edit. Sompendioſe. verſſed nunqquid dicemus, quam addi- tionem Ang.& Imol. in l. 3. ff. de teſtam. dicunt non eſſe alibi:& eam approbant& commendant Alexan. in l. ſi non ſpeciali.& Angel. in l. fin. Cod. de teſtamen. Raph. vero Cuma. in d. 1. 3. valde de hoc dubitat, quaſi ſola Iöan. Andr. auctoritas non ſufficiat ſine lege. Et Pranciſc. Curt. in tractat. de feud. 3. part. in princi num. 1. nihil decidit, ſed allegat conſil. Bar- tol. 7. ex facto proponitur.&; Eran. de Areét. conſ. 16 3. diligenter& mature diſtuſſis. Ego puto Ioan. Andr. doctrinam iure veram eſſe, ſaltem in his famihbis, quæ habent merum& mixtum imperium,& ſie poteſtatem condendi leges: quales ſunt Comites, Barones,& potentiores nobiles. ar:d.,. fin. C. de toſti quod Iaſ& Zaſ. in!. i quoda fälio. Sin. de leg. ¹. Eti- dem Zaſ. conſæi. num. yl. vol. 2. quoq; probant:& † 48 præſertim Zaſ.vbi pulere docet, ſtatuta fieri pofſe,& conuentiones, quod maſculi exeludant fœminas, dum dotibus prouideantur:& talem excluſionem ſcœminarum habere cuidentes rationes, ibi num. J2. & aliquot ſeqq. vbertim oſtendit. Multas etiam& pulcras talis ſtatuti cauſſas refert Georg. Natta. in re- pet. c. quamuis: de patl. lib. 5. col.(mibi) 25. verfic. ſe eundo hosconfirmo. quas breuitatis cauſſa prętermit- to. Huiufmodi Tautem ſtatuta familiaruim ſiue gen- tilitia ita demum valerè exiſtimauerim, ſi omncs ſo- lemnitates alias in condendis ſtatutis requiſitæ pa- riter interueniant& obſeruentur: de quibus Ld. communiter in!. omnes popurli. de iuſt.& iur.in Ecun- Ctos populos. C. de ſum. trin.& fid. cath. in cap. iervi. de conſtit. Anch'in reper. c. canonum ſiatuta. de conl' itut. Aiber. Roſar. part. ſtatut. cum concord. late per eos alleg. Inter cetera vero maxime aduertẽdum eſt per quos vel a quibus fieri debeant, nempe aperſonis habili- bus,& poteſtatem habentibus: item circa quas per- ſonas,& de quibusrebus, nempe in quibus ſtatu- entes iuriſdictionem habeant: quæ omnia Albert. Brunus in alleõ. ſuo tractat. de ſtatut. eæxcclud. fœmuin. propter maſc. per diſcurſum late diſéutit, præcipue in 6. art. princ: in ¹. membr.& g. art. princ. circa. quæ- Nio. ad quem me refero. quia ſi hæc esaminare ſingu- la intenderem: multa me folia occupere,& oblini- re ſcribendo oporteret. Quod ad præſentia attinet, expeditum videtur, ftatuta huiuſmodi ab iis fieri poſſe, qui merum& mixtum imperium habent, vt per Dd. in locus ſupra allegat. Nec tamen aliter 42 fœminæ abipſis a ſuccedendi iure excludi poſſunt, ſecundum ſaniorem Dd. opinionem, quam ſi do- tibus prouidcantur. Licet enim vetus ſit qnæſtio,& controuerſia ante ducentos annos ventilata(vt di- cit Socin. conſil.: ro. 1 vol.) an filiæ& reliqui deſcen- dentes a fœminis, quibus debetur legitima, penitus ſtatuto excludi poſſint a fucceſſione? crebrius ta- men obtinuit, quod ſi ſtatutum illis nihibreſeruet, tunc non valeat. Neq; f enim ſtatuto poteſtin totũ; tolli legitima,& priuari filia iure alimentorum: quia hoc eſſet contra legem diuinam,& ius naturale, ac omnem mumattinet, An† 39 LNaulſunmueh riader hu eaſinman — li b. d akumum lgtum arrment. k 5 galeth ueiſim WUüauu enunu 4.S MUaauyr la conſ inbaucne fu.? MRxau s en 16. Biwiroyinionen Mtlendad Andt. . Nhuaaals e9 ven'; 1 . Mounuulataniculum Naunu vel voluc Uannuniperiuraſa taanuts urdu, lümyaſtumer rrtnninestem aamnenfiniür, m mmüin b endinieſtaru ntanrefacer ll bwdotem wwrrun nillum enaduiRaquärig den Ntde enuäenpe mni büegrdſui 8 dole tum Ahalertas 8 etas n berp am cfenn Wueaxelus 3 kouenud.. 4 niradi t merum de münmin condend DLe, adend bee:gulste Potentiotesnohieaandi lil m!./ Juud laſan n, uun 1htus un .1 G Zaſ.vbi Pulcre ocattan nes, quod maſculicrttln us prouidcantar: Ktlmah nhabere cuidemcsnura 6. 4 4 77. vbertim oſtendt Ua fiatuti cauſſarefmt er B 1 ru de pall. EB.ell uiiſ „frma. quas dreularascui, di fautem ſurufmüm num valerecaiimuam las in condends ſttuum eniant&obſenemr:g rin emnas ulikuid C. Aeſam iu. Etarkun 4 11, Aun repet. c.canenum fauul b part. fatutcum minal vero maximeaduen 3 fieri debeam erenpeaß ſtem habenrbacn quibusrebus, nenxe dionem habennt; qu . 1, S 1 omnem honeſtatem, eſſetq; nutritiuum peccati, l.t. H. ius naturale: ihi Bald. de iuſt.& iur. Eſt enim legiti- ma debita iure naturæ, l. cum ratio. ff. de bon. damn. I. ſcripto. in fin. vnde lib. quòd ius tolli non poteſt,. ſcd 44 naturalia. Inſt. de iure natura: gent.& ciu. Sed † ſi ali- uid ſtatuto reſeruetur filiæ(vt in noſtrò caſu dotes füm filiabus reſeruatæ) tunc illud valere, ſine con- trouerſia eſt. Quamuis enim legitima per ſtatutum tolli non p̃oteſt, diminui tamen poteſtidq; euiden- ter probat tex. in ca. Raynutius. de teſtam. quem adhoo commendat Bal.in l filium quem habenté. pen. col. verſ. ſedadbuc quæro. Qfam. erciſc. Et hæc eſt communior Dd. ſententia, quam tenuit Kichar. Malum. vt eum reęfert m inl. ſancimus. Qde nupt. Rota deciſæ i5. item fuit Qalnatum. in nouis. Card. conſil. 2. in princ. Ioan. Andr.in Rub-de ſatu monach. in addi. ad Specul verſ. ſäire debes. quod Richar. Alber. Roſa. in! quoniam in priorib. pen. col. C. de inoſr. teſtam. vbi examinat quæ- ſtionem Richardi,& dicit hanc eſſe communem o- pinionem etiam VlItramontanorum. Sequitur Ro- man. in Rubr. C. qui admitti, col. pen. Bald.1.fi..ipſam 45 autem. C. de bon. quæ lib. vbi plus dicit, ſtatutum non poſſe in tantum legitimam minuere filiarum, vt non habeant alimenta. Eandem diſtinctionem ſequitur Salyc. Auth. nouiſtima. quæſf. il. C de inoſf. teſta. Eranc. d. c. Raynutius. 3. g. col. Bald conſil. 131. circapreditta. 2. par. alias conſel. 29 Alex. conſil. y 9. vi- ſôtitulo quaſtionis. circa fin. 2. lib. Eranc. Cur. conſil. o. elte prefatis in fin.& conſ. 6, Clarus Vir, col. ö.vbi pa- riter fatetur, hanc opinionem eſſe magis commu- nem. Verum eſt, quod Andr. Sicul. in d. c. Raynutius. col. Q J. cum multis /Q44. Verſ. modo ſunt videnda. vbi late examinat hund articulum.& conſil. 243. illud ad- feram in medium.¹. vol. voluerit, ſtatutum nõ ſolum non poſſe tollere legitimam, ſed ne minuere quidẽ. Sed Alber. Brun.loco ſæpra tacito.t"iart. prin. ante nu. j. dicit, eum moueri per tura ſatis debilia: vbi priorem opinionem multis iuribus, conſiliis& auctôritatib. confirmat. Ad propoſitum ergo: Cum Comes loan. de W. ß. fuerit dominus temporalis,& eo tempore ſolus velut princeps familiæ(vt ex actis conſtat yme rum ac mixtum imperiũ in ſuo territoriò ac cmi- tatu habuerit:vtiq; tale ſtatutu mexcluſiuum fœmi- narũ a ſuccedendi iurc facere potuit ſuæ poſteritati: maxime, cum filiabus dotem pręſeruarit ſatis hone- am, nempe trium millium aureorutn; vt ex pdictis abunde patet. Poſteaquã vidimus de poteſtate ordi- natoris, conſeq́uens eſt, vt de ipſius mente ac volun- tate inquiramus: nempe an ipſius iptẽtiò fuerit, ſta- tutum familię, ſiue gentilitium condere, quo exclu- derentur non modo filiæ tum viuentes, ſed omnis fœminina Poſteritas in perpetuum. Et omiſſis, quæ in vtranq; partem adferri poſſent, pro meo exili iu- dicio breuiter concludo, hãc ipſius mentẽ non fuiſ- 46 ſetidq; ex ſequentibus rationibus. Et cũ primis cõ- ſtat, in quacunq; diſpoſitione procsmiũ eſſe conſi. derandum, tanquam cauſſam finalem,& quæ quali- tatem rei demonſtrat,/ vt liberis. ibi Bal. C.de col. g/ Fde her inſt. vbi notat Bal. pfationes probare cauſ am finalem. Et per illum tex. dicit Panor. in c. aduer- ſu. deimmun. Ecele. ex Verbis proœmii colligi men- tem diſponentis. Aitq; Lanf. in c. quoniã contr in prin. de probat. ſi in ſtatuto reperiatur caſus, cui ſtatutalis exordii ratio nõ conueniat: ad eum ſtatuti auctori- 47 tatem nõ extendi. Iam † ſi reſpiciamus exordium& Reſponſ. Iuris Decad I. Reſponſ. X. 39 ingreſſum allegatæ ordinationis, duo potiſſimũ ex eò diſcimus: primum, quod ordinator OComcs Ioan. non ſtatutum ppetuo valiturum, ſed vltimam volũ- tatem condere voluerit: alterum, quod per viam vl- timæ voluntatis, ſuis liberis ex binis vxorib. ſuſcep- tis,& quos ex poſteriore cõiuge adhuc ſuſcipere po⸗ terat, proſpicere intenderit,& inter ipſos Comitatũ W. F.& ſua dominia diuidere: ne ſcilicet poſt ſuum obitum contentiones, ſimultates& diſcordiæ intet ipſos orirentur,& forte filius Ioann. ex prima vxotre natus, reliquos ex altera coniuge ſuſceptos conare- tur excludere, ſoluſ0 q; in Comitatu, velut maior na- tu, ſuccedere. Habemus etiã noſtro tem pore huius rei exempla non obſcura, quod domini temporales ita ſuas ditiones inter liberos ex diuerſis coniugibus Prognatos, ad præcidendas futuras lites, quæ veriſi- militer alias inter ipſos oriri poſſent, adhuc ſuperſtia tes diuidere ſolcãt: quemadmodũ ſuperioribus die⸗ bus vidimus Marchionem Badenſem Erneſtum, 1- temq́; Imp. Ferdinandum piæ memoriæ, inter ſuos filios prudenter feciſſe. Quod autem hæc mens diſ- ponentis præcipua fuerit, verba præfationis ſatis ô= ſtendunt, q ſic ſe habent: Wir Johan Graffzu W. F. der Elter/ bekennen oͤffentlich mit dieſem Brieff ꝛc⸗ Ecce; quod primum in hoc ingreſſu mentionem facit tranſeuntis vitæ& inopinati exitus, hiſce vera bis(durch vnſicherheit deß vergaͤnglichẽ Lebens) quæ magis teſtamẽétis& vltimis voluntatibus quam ſta. tutis conueniunt,& cuidenter indicant, narrantem Potius teſtari voluiſſe, quam ſtatutum condere, vt per Spec: de inſtru. ædit.;. compendioſe.: nu. 36. in 5. for= ma teſtandi. Mox ſubiungitur verbum(vnnd auch „ durch Liebe willen) quo ordinator oſtendere voluit ſingularem affectionem& amorem, quò erga libe⸗ ros vtriuſq; matrimonii habuit, quo ipſe motus ac impulſus fuit, vt inter ipſos de rebus ſuis diſponeret. Tandem ſubiicit in præfatione nomina liberorum, inter quos diſponere voluit, nempe Comitem Io- annem natu maiorem ex prima vxore ſuſceptum: deinde liberos ſecun di matrimonii: quos ex parti- bus inæqualibus ſibi ſuccedere voluit. Vnde ſtatim colligitur, alias perſonas non includi, nec ſubaudi- endas eſſe, iuxta l. ſtipulatus. 9. Chryſogonus. de verb. obli. Voluit enim Comes inter ſuos folum liberos diſponere. Et ſic corruit, quod dici poſſet, finalem cauſſam huius ordinationis fuiſſe, conſeruationem agnationis& lineę maſculinæ: quia eo teſtator prin- cipaliter non reſpexit: ſed ideo certas portiones li- beris ex vtroq; coniugiò ſuſceptis deſignare voluit᷑, ne poſt mortem ſuiam contingeret, inter ipſos diſſi- dium& contentiones ſuccreſcere. Hæc autem ver= ba(vnd durch Liebe willen) ad liberosloquentis tan- tum referenda eſſe, probat!. ſpater. Cade hered. inſti. Sl. quoties. S ſi quis nomen. ſf. eod. Adduntur porro in præfatione& hæc verba(ein Ordnung vnd Sa⸗ tzung) quæ pariter ſapiunt vltimam voluntatem pa- tris, volentis liberos ſuos ex certis& inæqualibus portionibus heredes fieri,"„πalterius, cum l ſeq. dehe- red. inſt. S:i plures in princ. nſt. eod tit. Et † verbum 48 Ordinare, comprehenditur in verbo nſtituere: imo inſtituere nihil aliud eſt, quam ordinare& diſpone- re in teſta3mento, vt Aocet Lanc. Polit. in tratt. ſubſt.§. 7. nu..& 11. Et hæc de p̃fatione ordinationis. Porro ſi diſpoſitionem ipſam intueamur, rurſus adparet; ordinatorem teſtari potius, quam ſtatuere velille⸗ 2 45 go liam hociure ibi Dd-fade vulg.& pupe 40 Hæc enim eres partes haber principaliter: prima cõ- tinet tacitam inſtitutionem inæqualem ſuorum li- perorum,& diuiſionem bonorum inter eoſdem:ſe- cunda ſubſtitutionem eorundem:tertia deniq;pro- uiſionem. In prima parte, nempe inſtitutione, pater diuidit Comitatum&dominia ſua in duas partes, ita quod ex qualibet vxore vnus ex filiis partem habe- at: ita tamen, vt facile adpareat, ex ſecundà vxore ge- nitum, in pluribus deterioris conditionis futurum, quam filium Ioan. ex prima coniuge ſuſceptum. Et Ttalem inęqualem diuiſionem potuit pater inter li- beros facere, inxta l fin.& qua ibi not per Dd. Cffam. erciſe. Talis autem diuiſio fit per modum ſupremæ voluntatis, poteſtꝗq; etiam fieri, vt in perpetuum va- leat. Secunda pars diſpoſitionis inſtitutionem con- tinet, quæ in ordinatione noſtra videtur eſſe reci- roca vel breuiloqua expreſſa ſpecialis, iuxta notata Baldi in tratt. ſubſt. n. 6. 3 Boli. in tratt. ſubſt. c. de reci= proc. ſubſtit. nu. 1.& 2. Zaſ- eod. tralt.. un. jper tex in /Et t hæc re- ciproca non continetur ſub aliis ſpeciebus ſubſti- tutionum, ſed per ſe eſt ſpecies. Quod autem ſpecia- lis reciproca ſit, apparet ex declaratione ſubſtiturio- nis facta in ordinatiòne in verſ.incipit. Nemlich ob es wuͤrd/ ꝛc. quæ verba non perpetuitatem, ſed potius temporalitatem, iuxta naturam huius ſubſtitutio- nis ſignificant. Nec impedit, quod pater liberos inæ- qualiter,& ex portionib. imparibus inſtituit: quia t inæqualitas portionum non impedit ſubſtitutionẽ reciprocam, per l. ſiplures. cum ibi not.& l. ſequ. de vulg.& pupill. Quod autem per huiuſmodi ſubſti- tutionem pater temporalem ſolum excluſionem fi- liorum fecerit, admittendo&pręferendo cognatos, non perpetuam, ex eo probatur, quod deficientibus ſubſtitutis vocarẽtur ſubſtitutorum ſorores ex quo- ta ſibi in eodem teſtamentoa patrerelicta, excluſis quibuslibet agnatis, idꝗ; vi eiuſdem ſubſtitutionis vt ex Bart probat. Ang. in tra t. de teſ gl Ss. u. g. vbi dicit, quod ſi ſint duæ filiæ inſtitutæ in re certa,& duo maſculi vniuerſaliter,& poſtea dixerit teſtator. Heredes meos inuicem ſubſtituo, ſolum maſculi, qui inuitantur ad portiones hereditarias, ſubſtituti qui- dem ſunt: cum talis ſubſtitutio videatur quidem fa- cta pro partibus hereditariis, d.! ſ plures.& ſic mor- tuo vno maſculo, fœminæ excluderentur vtique, 8i vero ambo maſculi decederent, inuitabuntur fœ- minæ. arg.1I. coheredi. 9. qui diſcretis. de vulg.& pupill. & filiæ licet non ſint heredes ex quota, tamen non habent ius accreſcendi deficientibus maſculis. inxta notata inl. quoties. C. de hered. inſiit.& pro hoc facit. I. Paulus Callimacho. S. Ide leg. 3. per quam videtur, quod ipſę filix excludantur maſculis exſtantibus: ta- men eis mortuis inuitatæ ſunt per ſubſtitutionem, præſertim cum in dicto caſu ſint heredes ex quota: Sic ergo& in noſtro caſu, ſi vterque ſubſtitutus de- ceſſiſſet ſine liberis, vocatæ fuiſſent ſorores, nõ tam deiure communi, quam vigore huius reciprocæ ſubſtiturionis. Venio ad tertiam diſpoſitionis partẽ, in quateſtator reliquis liberis prouidere voluit, tam malculis, quam fœminis. Commiſit ergo inſtitu- tis heredibus, vtiuniores filii, poſtquam ad iuſtam ætatem peruenirent, ad eccleſiaſticum ſtatum deſti- nari deberent: filiæ vero partim elocari cum dote trium millium florenorum, partim monaſteriis in- cludi cum tricennis annuis nomine alimentorum. ₰ Dn. Ioach. Mynſing. Juriſconſ. German. Hoc fautem per teſtatorem fieri poſſe, nempe quod ,½ dotem pater in teſtamento ſtatuat pro ſuo arbitrio, conſtat ex l. Theopomp: de dote præleg.& not. Bal inl.i. in fi. C. de nup.&per Alex. in l. hi non ſortem.&ſi cemum. de conditt.· ind. Porro ſi formam huius ordinatio- nis reſpiciamus rurſus apparet, mentem diſponen- tis fuiſſe, quod vltimam voluntatem, non ſtatutum gentilitium condere voluerit:& maxime quod diſ. ponere voluerit inter liberos vtriuſq; matrimonii vt& ſupra à principio dixinuxta Auth. quod ſine. e5 qua ibi not. C. de teſt. Nam ibi voluntas patris reda- cta eſt in ſcripturam,& non ſubſcripta, ſed ſubſigna- ta ab aliis. Idq; de iure fieri poſſe, Caſtr.& Alex. ind. Auth quod ſine probant. Deindein formaattenden- dum eſt, quod pater reſeruat ſibi facultatemmutan. di intra decennium:& ſi non mutaret, tum demum vires habere vult ordinationem: quæ præſeruatio manifeſte conuincit, ipſum non ſtatuere, ſed teſta. ri voluiſſe. Nam ſi ſtatutum condere voluiſſet, hac certe præſeruatione vſus non fuiſſet, facit oprim!. ſancimus. C. de teſtam. Sed& verba ipſius ordinatio- nis magis vltimæ voluntati, quam perpetuo ſtatuto conuenire videntur. Neque obſtat clauſula vltima ordinationis, dum vult ordinator hãc diſpoſitionè, ſi non reuocetux intra decennium, eſſe validam, fir- mam& perpetuam, hiſce verbis: Werees aber/ daß wir die Satzung in de nechſtẽ 10. Jaren nit widerruſß ten ſo ſoll ſie ſtatt vnd ewig hleiben in aller maſſen als dieſer Brieff auß weiſet /ꝛcid eſt: Quod ſi hanc ordina= tionem noſtraã intra decem annos prõximos nõreuoca⸗ nerimus, tum ea debet eſſe firma&s perpetua, prout has ſeriptura exprimit& continet,&c. Primum f enim illudverbum(Ewig) videtur potius firmitatem& validitatem diſpoſitionis denotare, ſi intra decem annos nõ reuocetur, quam perpetuitatem aliquam ſtatutalem. Et dato, da od ſic accipi debeat hæc di- ctio, tamen potius referenda eſtad diniſionem co- mitatus W. E. quam ad excluſionem fœminaruma jure ſuccedendi. Neceſſe enim erat, quod ordina- tor eas excluderet in ſpecie; nec fiihicir hac vox (Ewig) ſola, ſed plura ad hoc deſiderantur, anga. 5. ſi vers exyreſſum. in Vouel. de her.& Ealc. Imonon de- bet hæc fieri obſcure, aut verbis generalibus, I. qzic: quid. de verb. oblig. ſed ſpecialis requiritur cxcluſio, tiſi quando:§.& generaliter.& quæ ibi not. C. de moffs 5 teſtam. Et † ca quæ ſpecialiter exprimi, debent ſub generalitate non veniunt, I. apud Labeonem. 9. hor edictum. de iniur. I. ſed etſi quis. g. qucſitum. ſi quis caut.&(lem. appellanti. de appellat. fac: quod in ſimi= h not. Oldra. conſil. 245. Cum ergo hoc non ſit fa- ctum, ſequitur, quod illa vox(Ewig) aut ad diui- ſionem Comitatus ſit referenda, aut filiabus non obſtet: maxime cum per illam vocem tantum non inducatur cõſuetudo, ſed plura ſint neceſſaria, 1uæ= ta Angel. in tract: de teſt. in glo.. nu.¹. Huc adde clau- ſulam illam generalem in fine ordinationis appoſi- tam, reſtringendam eſſe⸗ præcedentia, vt conftet recti ſermonis ratio,& ne abſurdus intellectus ſe⸗ quatur, iuxta Bald. in l... in princ. G. de lib. præter. in Ipattum. nu. 10. C. de colla. Sequeretur autem abſur- dus intellectus, ſi hoc verbum(Ewig) ad omnia mẽébra ordinationis referri deberet. Ex pdictis igi- tur omnibus cõcludo, ſiue ordinationis p̃fationenu ſiue diſpoſitionem, ſiue formã,& item verba eiuſdẽ reſpiciamus, nullam aliã fuiſſe mentem diſponétis quam. er ferons elleg nimerii dic areit uspro rc Ahrbrubin,que neinlcdetinterg Eere glen fieri rr- Luſ. ſng enle.. Ae Cneppretbur tkhercpi, car dcedenrs, ou neneeneralit Hruige lceo teecditans, ranmemit 8 4 4 35. m. 1 mumn Ullum ttnütrene e Nlatpp ie. a Dar here 4 1 Jor Ner., 8 Ax. C deref. Imäins huramne dqz de iurehen„ neprodanDena 4 Lodpater refen 88 cennum:&fidaam b Te vult ordinaronen.. ronuinei pimdaſe Namſü ſtertunemie 3 ruatione vlus non lud wacnkam Selcaban umæ volunaati, qumn videntur. Ncquechtäia is, dum vultrcinrräh «crur intradecrnnäne Petuam hilcerabichn 4 unain dencchffs dInam eſiatt vnd ewigblehenhen Faufweiſet vidchgaſ 72 aur decm amuimi ea debet eſeſrmaè rimit& cannnet,&e iuu n(Ewia) riceeufatun 5* diſpoſitionisdemar ir uocctur, quampepeuma Etdato, quolleuit potiusre erendi ctatu- f. quam adexchdonEt ndi. Necelle cimenn in ſecie: Necud uderet in ſecie it b ſed plura ad hocdefdean er n velde bens rub 8. 4 9 obſcuteautrctbpmm 1 abbe Kdſpecabs nun 7.40ʃ8.*„ 1 ec„everuliter O Hun „aur ſpecialter am 829 ℳ113 nonveniunt, ²0 nuſſs * m tuus ſarcfecau 3 ne cum perilamn 9 9„oluxaddt u rto ſͤhuu 2 6 d. 1, 9. 1 Jadh⸗ lminäne uin g nera 5 c1 gendametie: Ipg . 1de, cöcluto audin J uſev 1 112 8₰ Reſponſ. Iuris. Decad.I. Reſponſ. xX. 4 quam, quod pro tempore voluerit liberis ſuis pro- hgereer diuerſis vxoribus ꝓgenitis, ne poſt mor- tem ſuam ad ſites peruenirent:non autem quod ſta- tutum conderet gentilitium in familia, per poſteros etiam obſeruandum. Concedamus autem(citra ta- men veritatis præiudiciũ) Comitem de W. B. in hac ſua ordinatione in fauorem agnationis conſeruan- dæ voluiſſe ſtatutum in familia condere: non tamen video, vnde probari poſſit, quod illud voluerit ad totam poſteritatem dirigere. Neq; enim clauſula(in qua rei conuenti præcipuum fundamentum ſuum ponunt) eius virtutis eſt& efficaciæ vt omnem po- ſteritatem includat. Verba ſic habent, Were es auch/ daß der obgeſchrieben Partey eine oder beyderſeits/ Toͤchtern hetten oder gewuͤnnen/ welche Parthey die Toͤchtern alſo hett/ die moͤchten jhr eine berahten/ welt⸗ lichmit 3000. Guͤlden/ ꝛc Primum enim per iſtam clauſulam apparet, ordinatorem tantum diſponere, 1 1 quanta dote ſint elocandæ filiæ: non autem impo- nere necefſitatem filiis, ſed noc ipſorum arbitrio re- *linquere videtur, propter † verbum( Moͤchten P oſ ſent) quod non infert neceſſitatẽ præciſam, ſed ſo- lum cauſſatiuam, quando affirmatiuè prolatum eſt: zuxta Bar.& communiter Dd. in l. Gallus in prin.& ibi 57 Laſtnu. 25. f. de lib.& poſih. Deinde ver bum illud (Werahten) pariter non eam vim habere videtur, bitam auferre nzceffario dicatur, ſed de dote ſolum = 68 accipi potert. Et †alias pro regula traditur, quod vbi Verbaſtatuti ſunt dubia, quę varie poſſunt interpre- tari, ſemper fieri debet interpretatio, vt minus lædãt ius dommune, quam fieri poſſit,& ad ius com- mune reducantur.„loſſ. ſing. in l. in..in comput. C. de iur. delib. S; not inl. 2. C. denoxali.& per Curt. conſ. 73. nu. 72. Cuin ergo verbum illud Berahten) poſ- 6 ſit etiam de dote accipi, cam int erpretationem po- tius amplecti debemus, quæ minus lædit ius cõmu- 1. 87. ne, quam illud ita generaliter acciperèe, vt filias per D . 4 2 0 1 44 2. 3 hoc ab omni iure ſucceſlionis exclufasdicamus. Id 1 enim maxime exorbitans, irrationabile,& odii ple- nũ eſſet. Tertio non meminit ordinator in illa cl nu ellet. Iertio non memintt ordinator 111 Ha clau- tum, nempetrium milllum fiorenorum, cum qui- 4 bus elocandæ ſint filis: 55 59 ſit facta ſuper hereditate,non poteſt caſum ſucceſſi- venit here ditas, vt pars ereditatis,I./* quus ſeruum.;. fin. cun l. ſe⸗¹u. Oh 194 Bart. de leg. 2. Sl. non amplius. F. ſn. deol. ¹. Hienning. de Gœden. lari. conſil. num.. Lbr. 9. vbi milta ad hoc allegat. Ex hac igitur clau- ſula non euincitur, mentem diſponentis fuiſſe, quod filias vellet priuare legitima aut ſuccedendi lure: ſed potius, quod non ampliore dote elocandæ egent, quamtrium millium aureorũ. Quarto clau- ſilla iſta de filiabus tantum loquitur, non etiam de t 4. 4 2„—. neptibus, proneptib nr W bus,& tota poſteritate; ergo de illis ſolum eſt intelligenda, nec facienda extenfio ad S0 perſonasin ſtatuto non expreſſas idq; ex rationib. ſequentibus Primo †, quia ſtatuta ſunt ſtricti iuris. l. conſtitute ad mueniczpel. quod conſtituti. de teſa. mil. d ſula vllius Hereditatis in ſpecie, ſed bonorum tan- 4 communi, ſed etiam a iure diuino& naturali: ergo reſtringen dum. l. quod Vero: ſf. de ll. l. præcipimius, C. de appellat. notat. gloſſ. in Anth. quas alliones.(. Ae §.S. Eccleſ. Imola& Moder, in, ſi vero. ſ.de duro. e- lut. matrim. I ertio, quia ita debent intelligi ſtatu- ta, vt minus lædant ius commune, quam fieri po- teſt. vt per Salyc. in d. l. 2. C. de noxualibus.& Bart. in d. I. omnes populi. 6. quæſt. princip. Quartòo, quia li ſtatutum, quatenus excludit filias, dicitur odioſum, 61 licet quatenus includat fratres ob gratiam agnatio- nis, fauorabile cenſeri poſſit, ut declavant Sala. 8 Moder. in l. venia. C. dein ins voͥc. Bald. in! certum- C. vnde legit. Bart. inl. cunos popurlos. G. qnaſr. C. A2 ſum. trin. talis tamen fauor, ſecundum Bal. conſ. 179. J. parte, eſt iniquus,& reſtringibilis. Et quia hic agi- propoſito odioſum cenſeri debet. vt declarat Sart. in!- fin. ad Tertul& Bald. in d. maximuam vitium. Itaq; reſtringendum.l.cum quidä. de lib.& poſth.&g c. 6v 22i deres1n. in 6. Quintot, quia caſus omiſſus a ſtatuto habetur pro omiſſo,&relinquitur i Hoft⸗ tioni iuris communis.² commodiſſime. de lib.& poſt. I. ſi cunn dotem. in princ. ſolat. matrim. cum ſimilibits. 7.. 1 nod maxime locum habet, quando ſtatutum ex- orbitat aiure communi. zuxta Bart. in J./ omnes po- dera uur Puli.. quæst. princ. Nam in reſtringibilibus ceſ⸗ quod ius ſucceſſionis vel legitimam iure naturæ de- 1 lat argumentum a pari,& a maiori. vt aicit Toan. An- dre. ad Spec. de aclio.& petitio. in ad ditomag. remittens ad not. per eum in. poſtulaſti. de reſcript. Et † no- tum eſt, ſtatuta non recipere interprerationem ex- tenſiuam. vt probat Bart. in d. I. omne⸗ populi, in a. qudſt. G. quæſt. princip.& Signor. in répet. l. Caſar. de publ.& vectig. Albert. I. part. ſgatnt. QMaſt. 9. item quæro quaſt ionem notatam. Anch. poſt alibs in c. 1. char. 73. in paruis. verſic. venio ad quartam. Ae conſtit. Ex quibus omnibus concluditur, clauſulam illam de fi- liabus tantum loquentem, de caſu ad caſum, vel de perſona ad perſonam, non eſſe producendam, ma- ximein materic exorbitanti, correctiua& odioſa, Velex ſimilitudine, vel etiam maioritate rationis. vt Volmit glo. communiter approbataà in d. Auth. quas A= Cliones.&gl.ſing. in Clem.I. Verb. elsdé. de ætaté& qual- ord. Pro qua facit etiam, quod dicitur, per Lcbau⸗ mus tantum de excluſione fœminarum, meritoin 7 63 64 ditiones& tacitos intellectus non debere ficri le- 80 gum correction em. vt Aicit glo. ver bi,petere: in e.cu- pientes J. uod ſ pro diginti. de elett. lib. G. Sed contra Prædicta obiicitur, quod ſcribit Ioan. Andr. ad pec. de ſucceſſ. ab nteſtat. ſuper Rubr. vbi † dicit, tale ſta- tutum excluſiuum fœminarum propter maſculos, extendi de perſona ad perſonam, vbi ſubeſt eadem ratio,& ſic de filio ad nepoté, de filia ad neptẽ ‚quia vbi ratio ſtatuti ſubeſt, debet etiam habere locum i- pſum ſtatutum. Et hoc maxime videtur procedere 46 in huiuſmodi ſtatutis excludentibus fa minas pro- pter maſculos, quia hęc concernere viden tur publi- cam vtilitatem: ad quam pertinet, maſculinaã prolẽ habere paternas&c auitas diuitias, prout dici Ioan. And. vbi ſupr.& Cyn. in l.. C.de adluli. Itaq; ratio ſla- tuti trahi poteſtad caſum etiam non expreſſum. 1.hi⸗ gatur. de elect. Bald. d. Auth. quas acliones. nec tunc ſolis. C. de reuoc. don.&æ gloſ. ord. in Clem. I. Verb. eli- 57 fieri dicitur extẽſio de caſu ad caſum, quia, vt ſub- tiliter Bald. dixit in l. de quibus. ſf. de legibus, quando in pluribus caſibus eadem eſt ratio, llla determinat omnes caſus, non per extenſionem, ſed per inter- Pz * 1 3 3 8 6 4 5 4 4 „ 3* 1 pretationem:& ſicut genus comprehendit perles ſic generalis ratio expreſſa cõprehẽdit diuer as ſpe- cies caſuum emergentium. Sed quando nõ ſunt ra- tiones differentes ſpecie, tamen ſimiles:tunc eſt ex- tenſio& quædam ꝓppgreſſio de termino ad terminſi, per adęquationem ſeu paritatem. Statutum ergo ex- cludens filiam propter maſculum, cenſetur etiã ex- cludere neptem, poſtꝗᷓ radix eſt excluſa: inqua nepte eſt cadem ratio excluſionis vel etiam maior. vt dicit Baliin d.l.de quib.& Cyn. poſt Nicol.de Matth. n. 2. C. qua ſit longiconſue. Hæc obiectio ſane non eſt leuis, ſed maxime vrgens, ſi in ordinatione exprimeretur pro ratione finali fauor agnationis& lineę maſculi- naæ:tunc enim locum forte haberet, quod iã dictum eſt, nempe ſtatutum vtcunq; exorbitàs& correcto- rium iuris communis ex identitate rationis, ad ca- ſus etiam non expreſſos trahi poſſe. per text. in d.i. hus ſolis. verſ. his ſatis tacite cautum putamus. C. de reuoc. donat.& alia multa iura, quæ accumulauit Curt- ſen. 68 con fil.. nu. ² 3. Sed f in noſtro caſu nulla ratio con- ſeruandę agnationis expreſſa eſtin ordinatione Co- mitis Ioannis. Imo videmus alia ratione ordinato- rem ad ita diſponendum motum fuiſſe, ea ſcilicet, quam ſupra ab initio diximus, vt Comitatum& do- minia ſua inter liberos ex diuerſisvxorib. ſuſceptos, ad præcidendas futuras lites adhuc ſuperſtes diuide- ret,& certas portiones cuilibet eꝑrum aſſignaret᷑. f= taq; alia ratio, nempe agnationis tauor hic principa- Kter non militat, licet in conſequentiam& ſesun- dario poſſit etiam in iis conſiderari, ſaltem pro cauſ- 69 ſa impulſiua, quæ nõnihil adminiculi adtferat. Sed † hic rurſus poſſet quis obiicere hanc rationem con- ſeruandæ agnationis, etſi non exprimatur in ſtatu- to, fœminas propter maſculos excludentem, tamen pro expreſſa haberi, vt voluit Bald. in d.!maximum Vvitium. a. coll. C. de lib. præter. pro quo et etiam gloſſ quam ponderant Bald. Raph.& Caſtr. in l. qnamuis. C. de fideicommiſ.& Bal.in! quoties. eod. tit. Kaph.& Caſtr in liſi vero.. de viro. ſol. matr. cum in huiuſmo- di ſtatuto excluſiuo alia ratio aſſignari non poſſit, niſi illa, vt familiarum dignitas ſit ſalua: de qua in I. 1. de vent. inſpic. not. Bart. inl. Iitio centum. 9. Ji- tio genero. de condit.& demonſt. cum contra per fœ- minas familia exſtinguatur potius, quam conſerue- b tur, l.pronuntiatio. Sfamiliæ.&e§. Vlt.ſf. de verbiſign.l Iuriſéonſ.de gradi. in princ& H. i. Iuſtit. de leg. agnat. ſucc. quib. mire conueniunt pulcra verba Euripi- dis. Mulier egreſſas pateruis ædibus. Non amplius eſt parentumaſéd coningis: Maſéulum verogenus perpetuo manet in adibus deorum paternorum,&&s ſepulcrorum limitem honorat. Et tirllu idem Euripides alibi: Fi- lii maſculi columna ſunt familiarum. Verum ad hoc reſpondeo primum, apud me non eſſe liquidum ad- huc, quod ordinatio illa vim ſtatuti habeat, vel hæc mens fuerit ordinatoris, vt per illam vellet omnem poſteritatẽ fœmininam a ſuccedendi iure exclude- re. Deinde dato, nõ tamen conceſſo, quod ſtatutum voluerit condere Comes Ioan. ſenior, nec dũ tamen expeditum eſt in iure, num ratio agnationis cõſer- uandæ omiſſa in ſtatuto, pro expreſſa haberi debeat. 70 Nam f contrarium Bar. in 7libero. S. col. de verb-ſign. ſenſiſſe videtur, vbi inquit 2 Vt agnatorum ſalua ſit dignitas, non eſt expreſſu in ſtatuto. Ita Bartol. ibid. Cumigitur non ſit expreſſa in ſtatuto, certe a taci- ta ratione non poteſt fieri extenſio in præiudicium 58 Dn. Joach. Mynſing. uriſconſ. Germän. fœminarum poſterarum, in iſta ordinatione cor- rectoria iuris communis, argumento d. l. maximum vitium. Et iſtam opinionem Bartoli, Baldus ipſe multis rationibus confirmat in hſi defundtus. verſiſe- quitur in text. legis naſtra. C.de ſuis& legit. Lapus al- legat. 10¹.· in ciuitate Florentia, vbi plene diſputat de hac ratione conſeruandæ agnationis,& dicit, non conſtare de ca in ſtatutis, nec eſſe rationem neceſ. ſariam, vt ibi pulcre per eum. Jdem tenent Caſtr. con- fil. 2. ſuper. I. quaſt. Franciſc. de Arer. conſil. 22. Pro- ponitur in facto. 3. col. circafin. vbi dicit; iſtam ratio- nem non haberi pro expreſſa in ſtatuto, nec eſſe præciſam, ita vt exalio ſtatuens moueri non potue- rit: ſed potius motiuam, quaſi veriſimiliterſtatu- ens ex ea moueri potuerit. In hanc ſententiã Imo- la quoque iuit in d. 9. de viro.& Alex. conſil. go. viſo S oportune animaduerſo.& confi. 97. viſo themate lib. .vbiper multas auctoritates iſta comprobat,& confl. s. animaduerſis optime. lib. 4. Et ſ pro hac òpinione 71 multum etiam vrget, q́u od in dubio in ſtarutis non præſumitur„vnicam tantum rationem aſſignari poſſe: niſi doceatur, quod tantum vnica reddi poſ- ſit, iuxta Salyc: in repet. 1. 2. cCo¹,s. C. de inoſſ. teſtam. Idemque exclamat Alexand. in l.ſi conſtanté. in priat ſolut. matrim.& feqauur Jaſ. in d. Authent. quasa- ctiones. col. 6. cum ſeq. Adeo, quod ſtatuta correcto- ria nunquam recipiunt extenſionem, nifi ittud ſpe- —]ůͤſſ cialiter diſponant, ita quod non ſuflicerent verba generalia, pertext. S&s ibi Bart. in a. I. Præciεeis. 9. fin. C. de appellat. Adde r, quod ſi priorem opinio- 72 nem amplecteremur, magnum abſurdum ſeque- retur, quia concurrerent duo ſpecialia: primum, quod cauſſa non expreſſa in ſtatuto, pro expreſſa haberetur: alterum, quod in materia correctoria iuris communis fieret extenſio: quod eſſe non de- bet. Cum igitur ratione agnationis conſeruandæin ſtatuto non expreſſa, non poſſit illius extenſio ficri, aut ad caſum ſiue perſonã trahi in eo nõ expreſſam: conſequitur& hanc ordinationis clauſulam de fili- abus tantum&ſimpliciter loquentem, ad vlteriores extendi non poſſe. Deinde ſi ratio in ſtatuto omiſſa non haberetur pro expreſſa, quando ſtatutum ſim= pliciter excludit fœminas, vt iam probatũ eſſ: quan- to minus in noſtra ſpecie ꝓ expreſſa haberi poteſt cum ordinator aliam expreſſeritè Sed demus rurſus, citra veritatis præiudicium, ration em agnationis conſcruandæ pro expreila haberi: an ideo tamen ſlatutum ad perſonas in eb non contentas trahen- dum ſit, tanquam verſemur in materia fauorabili, apud me non eſtſine controuerſia. Didici f enim, 73 quod ſi ſtatutum aliquod ſit contra ius commune, ſtricte interpretandum illud eſſe, l. quod vero. ſ. de legibus. cap. quaæ a iure. de reg. iur. in g.&æ notatur pleniße. in d.. de viro.& in d. Authen. quas alliona. Quicquid enim eſt contra ius commune, illudidem eſt ſtricti iuris. teſte Bart. in l. Cæſar. col.g. Verſeſecun- do quæro. C. de pub.& vetlig. Bal. l. non ſine. curcu ji= nem, verſ.ed in contrarium.(de bon. qua lib. ſimul- ue odioſu m eſt, Panor. c. quiia. 3. not. de priuil.& cup. olim in 210 ſ. 1 de Verbign. G conſ.l. fatti contin gentzd. verſ.item praindicatur. lib.=1. Corn. onſil. S. verj. inſa- per. lib. 3.&o conſil. 271.de hac conſult. g. noc obſtant ad- ducta. In quibus locis hoc velut axioma adieri- bunt, Omnis receſſus a iurc communi eſt odioſus: citantqʒ; in id Panorm. in e. cum dilectiu. de conſuet. r./&& diriaomnibus nlheltqun 6 vgirxein noli ruclline, 2. itenementin fteur ame lrärnr ind. an dum dic dchrten 9 lanon pro⸗ anl nienuums 8 3 teguun r G 4 dene chä 4 8— lllauaſe a nübteutum e 3 4 eitatexaloſtn ued pellat. Adde p quueiy 3 cteremur, mgnmam concurreremt dohtai non exprefan m alterum, quodnntnr unis fieret ertttſo: ott itur rationeagrctatiien expreſſa„Jon dolthr nſive perſoritmtinaus .“ r& hanc ordimrosa n&ſim pliciter oqucitis paſſe. Deindtifrtuns orela,ctnds tur pro exptela 5 udit fœminasſtimhs g.(Hecie D eipteit noſin ferees 19 tor aliamexpfeltefr. is prriudiclum, uin „ cbeis r pro cxpreſabss erſonas in CO 10I 1 aquam alemn *. 11 8 Alnecunda 99 . TCO utum diquod. , n— ue 4 1Ht. dens 96 7? P a4 11 6. de u. S 8 4 4 coatn 170 3 99 9 uudlitatur 15.— u r1 lua 4 * · Reſponſ. lurs. Decad. J. Reſponſ. X. ej. 9 2. Ae Vilpresbyt. vbi dicit, odioſum eſſe, quod de- trahit iuri communi,& allegat adhoclcum quidam. Fdelib.& poſih. Ex qua etiam Bald. post Iacob. Aret. inlenon poſſunt. 2. lel. de lægib. dicit, odioſa omnia eſſe ſtricti iuris. Sed t opponis, tale ſtatutum excluſiuum fœminarum pto pter maſculos, fauorabile iudican- dum eſſe ex parte maſculorum, licet reſpectu fœmi⸗ narum ſit odioſum: ideoq; ibi extendendum, hic re- ſtringendum, v: voluerunt Bal. Salyc. Eulg.& Caſtr. & bona parrrecentiorumin l.2/per gl. ibi. Verb. liberos. ad fin. C. de in ius voc. cum alium multis congeſtus ab eiſe dem. At id mihi n unquam placuit, ſicut nec ancell. & Decio. in d.I.. nec eſt ſatis expeditum in iure. Ne- que enim ſtatutũ poteſt partim eſſe fauorabile, par- tim odioſum:ſed eſt totum ſimpliciter vel fauorabi- 76 le, vel odioſum: quoniamf vna cadem q; res non po- teſt diuerſo iure cenſeri. eum qui ædes. ſf. de vſucup. cum ſimilibus. Et quia debet ſtatutum iudicari fauo- rabile velodioſuma principali cauſſa ſiue intentio- neſtatuentium: nec poteſt quippiam extendi in fa- uorem vnius, quod non vertatur in odium alterius, neccontra:vt liquido omnibus patet. Etſiin aliquà diſpoſitione concurrant fauor& odium, ea cenferi debet ſimpliciter odioſa, ſi loan. Andr. credimus in c.Vit. 1n glo. verbhmnilibus, Sy ibi Anch. Domi.& Frar. de Verb egn. lib. g. item Bal- in Uij. S.item nota quod pri- uilegiam. de conſti, prin cip.& NMicol Mil in ſuò repert. Serb. lex dicatzr Jauorabilis,&s verb. priuilegium ſi v= 77 no. Ex quibus † ſane cõcludendum eſt, ſtatutum ex- cluſiuum fœminar odium, odioſum tamen potius, quam fauorabile cẽ- ſendum eſſe 3 dum. Si enim eſt contra ius commune, vtcunque factum fuerit princi Paliter fauore maſculorum, ta- men nõ eſt dubium, quin ſim pliciter velut contra- rium luri comm 78 Tintentio ſiatuentium facere poteſt, vt quod ſuapte atuentibus, q tutum(in Et dato, quod ſit æquum reſpectu maſculorũ, tamẽ illa æquitas im propria eſt,& abuſiua, quæ ſemper& Ideoq; huiuſmodi ſlatuta ſem per ſtricte intelligen- aunt de perſonis tantum expreſſis, or in ſpecie vo- lnit Imola in d.I. JTitio centum. S. Titio genero. ff. de cond. & demonſtr. E tita couluit fere in ſpecie And. Sicu. cſ. 39:in hac dubitatione.&? Cuaſt. ide voluit c6/. 222. circa 30 Primu quæſiti.& clariuis To. de Ana. conſ. 27. viſo caſn mueds propo6o. n. 6.vbi faperte tenct, tale ſtatutum vt- cunq; ſit introductum propter bonum publicum, do contra ius cõmune, ſed cõtra qultatem:&cenſendum non æquum, in omnem caſum defectionis ſuccedere voluerit. Sic eſſe cõditum in aliqua familia, niſi etiam acceptatũ, 43 fœminas ex mente ordinatoris, qui ſolos maſculos enim †ducto argumento a contrario ſenſu fœminas 81 excluſit: quod argumentum in iure validiſſimũ eſt, adeo vt quod in ertur, pro expreſſo habeatur, glin c. humani genus Aiſt.f..l. qui teſtamento. S. mulier dete- ſta. quæ dicit, contrarium ſenſurn legis, pro lege ac- cipi. Et hoctargumenti genus in ſtatutise uog; lõcũ 82 habet. Conſtat enim, contrarium ſenſum in pacto ſumi poſſe. Caſus eſtin linter ſocerum.„.cum inter. de pacl. Ergo& in ſtatuto: quia f quod fieri poteſt per 8 3 pactũ, poteſt& per ſtatutum. ꝓer gl.in rub. C. de decur. li. 10o. Imò multo magis per ſtatutum: qa ſtatutũ habet publicã auctoritaté, pactũ vero priuatã: merito er- g0 ſtatutum preferendum. 7.J.! C. iant, facit l.ius pu- Blici. f.de patt. Ad hoc freſpõdeo,& fateor, hancar- 84 gumentatidnem& in ſtatutis regulariter procedere, & contrarium ſenſum in iis locum habere. Interim tamen verum eſt id non procedere, ſi ex ſenſu con- trario ſtatuti talis intellectus reſultet, qui contradi- cat iuri communi:tunc enim ſumi non poteſt, vt le- gũ correctio cuitetur. Et ideo Salyc. in hoc argumẽ- tandi genere pulcre diſtinguit, quãdo in ſtatutis lo- cum habeat vel non, triam embra ponendoin lcon- 8 nenticula. Q.de epiſc. I cler. vt ibi per en. Raph. f verò 8] Cuma. ſimpliciter putauit, ex ſtatuto nõ eſſe ſum en- dum contrarium ſenſum, in Uih quts poſthumos. g. ſt hi= lii ſf. de lib.&; poſth.& Bald. in a./ conaenticula. dicit, quod cõtrarius ſenſus dicatur eſſe quædã coniectu- ra Ginterpretatio. Ergo nõ habeat Iocum in ſtatuto, zuxt. gloſin! apud antiquos.(ide furt. Prõô colophone prędictis addo,& concedamus denuo, Comitem lo. ſeniorem feciſſe ſtatutũ familiare& gentilitiũ, tamẽ illud nunquam ad effectum peruenit, tum quia non fuit ab Imperatõre, tanquã ſuperiore C omitis con- firmatum:tum quia a familia W. B. non vſitatum ſit. Nam etſi habentes merum ac mixtum imperium, 86 facultatem ſtatuendi habeant, vt ep. ſuo loco est de- monſtrati: tamẽ ſi tales agnoſcant ſu periorẽ, ipſoruũ ſtatuta nõ aliter ſunt efficacia, ꝗ́ᷓ ſia ſuperiore cõfir- métur, vt ſentit Bar. in d.l.omnes pPoprili in j. quæſi. prin. col.& Cöpoſt. in c. C omnes. de cõſti. de quo, quia ab aliis cõſulentib. abunde dictum eſbaäd eorũ dicta me b refero, quib. adde Corn. coſe ian. 2.in e. li.& Bal. conſ. 14.lioj.vbi de hocplura. Deinde non ſufficit ſlatutũ 87 —————————————— 4— 8—— 8—— 5—————— ——————,— nnn————— 3 ——— ———— öſſ — 8 3—“““ 3 — —. 4. ———— —“ 4 ————.— & vſu obſeruatũ fuerit, et dicit Abb. Brunan d. tratl. Ia. art. pr. G. quæſt. vbi ſic loquitur: Sexto fœmina, quę excluditur, labet aduertere adobſeruantiam&vali- ditatẽ ſtatuti, videlicet an ſit aſuperiore confirmatũ, aut ꝙ nõ vſu ſit receptũ, velcõſuetudine approbatü. Eſt etiamfalias cõmunis Dd. theorica, quod ſi non 88 obſeruetur velrecipiatur nouum ſtatutum, aut or- dinatio non deroget iuri communi, vel priori ſtatu- to, vt ample per laſ.inl. de quib.n. 3. Vérſ.confirmo. vbi b multa allegat. ſ.delegibus. Et illaf omnia, quæ ad hu.- 89 iuſmodi ſtatuti validitatem deſiderantur, ſunt pro- banda ab his, qui ex eo ſe fundare volunt:& ſic do- mini tutores in noſtro caſu ad probandum adſtrin- gebantur. Nam dicit expreſſe Albert. Brun. loco fupra citato in j. articul. princip. 33. quæſtion.&o é. ar- ticul. princip. 7. not. meinb. ę.& 29. quaſt. quod ma- ſculus, qui vult vti ſtatuto, teneatur probare omnes qualitates a ſtatutò requiſitas. Idem vult Dec. conſel. 13.& prout tenuuprima purte.& 0 orn-conſ.=12 †. 3. Vol- 4 —— — — 44 dicens, quod, qui ſe fundat in ſtatuto, debet probare, uod verificẽtur omnia verba ſtatuti: alias debet ſe- cndaum en) ſuccumbere. Cum autẽ hoc a reis cõuen- tis in noſtro caſu non ſit factum neq; enim vel cõ- Ermationem illius ſtatuti docuerunt, vel quod vſu &conſuctudineillorum de familia N. F. ſit receptũ: imo contrarium a domina actrice, multis actibus& exemplis eſt oſtẽſum:)merito ergo ſuccumbere de- bent rei,& dominaactrix ad debitam portionẽé he- reditatis paternæ admitti. Ex prædictis itaq; omnib. ſupralate probatis& deductis, tandem pronuntian- dum in hac ſecunda inſtantia cenſeo, a iudicib. prio- ris inſtantiæ male fuiſle iudicatũ,& a domina actrice bene ac iuſte appellatũ:& dominam actricẽ pro ſex- ta portione hereditatis paternæ heredem declaran- dam in bonis allodialibus, eamq; portionem ipſi re- ſtituendam arcis, vna cum fructibus& omni inter- 90 eſſe, atempore mortis patris. Et hoc t ideo, qa fru- ctus& intereſſe veniunt in hoc petitionis heredita- tis iudicio,iure actionis, non officio iudicis, I. ite ve- niuut.. frutlus. vbi gl.&l ſed ſi lege.. 3.,. de pet. her. I- mo etſi non petãturin libello, tamé iudex illa ex of⸗ ficio adidicare poteſt, iux. Iun. in o, grauis de veſt. ſpol. Caſen d.i.fruttus. dümodotamé ſepedicta domina actrix cõferat dotẽ, ꝗ accepit a patre Comite Micha- elc, iuxta diſpoſitionem. patli dotali. Cade collat. vbi Da. omuniter. Expéſas in hac ſecũda inſtãtia factas, cõp enſandas èenſco:tũ quia rei primam ſententiam pro ſe habuerũt:tum quia ordinatio Comitis loan- nis ſenioris talis cſt, quæ merito mouere prima frte cauſſam fougre, iuext. ea, quæ Iaſ-tradii iu l. properau. S. n autsé.(de iud. cii multis ibidem allegalts. Atq́; ita, vt ſupra late deductum eſt, de iure relpondendum cenſeo, iuriſq; eſſe lico, aluo tamen alterius cuiuſq; melius æquius ſentientis iudicio. Decadis prima reſponſoruin iuris finis. Pp E GA D. 11. KRSPONSVWM XI “ SVM MAKIA. Pundtu huius roponſhi. 2 Priman V 2& Putltblielin. De aclioue negatorid. .. 7 5 Ei qtuibstts Seris proponip Mit? Qad reauirantur in ea adᷣone? b —.— 2 In negauοria attione an dominiu pro badi ab adtore: Negatorid quzit tts detur? —— A 2.—. 2 Quid perſe quamur actione negatoriu — 3 ₰ 80 2 SXAͤNd — — 9 Mlio de paſtn pecoris quando detur: 10 Aolid 12 is Aquilic,& Ae paſtus pecoris cumulari 1 Astor an hoc in themute ſuam intentionsé probariti 22 In usgaroria altione ſupicit probare ſé&sõo dominum eius oo, in qua alter feruuutem pratendit. Qluselibet res praſutmitur libera, niſi doceatur con- musm. I In negatoria ſatcit antiquiorem poſſeſſionem pro- Hare, etſi turbatio non probetur. II Tertia quaſtio huius reſponſi. 16 Ad probandam ſcruituiem paſcendi pecoris, quan- tum tempus requiratur? 3 77 Si allegetun titulus, quantum tempus requiratur ad probandum ſcruitutem 15 Titulus iuriſdittionis non infert iura realia. Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. 19 Allegatio falſi tituli nihil prodeſt. 20 Ad probandum tempus immemoriale, qua ſint ne- ceſaunue,“—“— 21 An in praſenti caſu teſtes probarint tempus imme- moriale? 22 Reorum poſſeſſionem fuiſſe violentam.“ 23 Vis metus, clandeſtinatas, faciunt ceſſare praſcri- ptionem.(tur. 24 Hodie in præſcriptionib. ſemper bona fiderrequin. 25 Bona fides an& quomodo praæſumaturꝰ 26 Mala jidespraſusmitur propter potentiam. 27 Contra pupillum non currit præſoriptio. 9 25 An contra adultum currat praſeriptio? 29 Praæſcriptiones quandoq dormiunt. 30 Ad præſcriptionem requiritur poſſeſſio continuata. 31 Qualiter continuatio poſſeſſionis probeturd 32 Adà praſcriptionem requiritur patientia& ſcientia aduerſcirii.— 33 Po ſſeſſio dupliciter interrumpitur. b 5 ½ Extraiudiciali interpellatione quandoque præſcri- ptio interrumpitur. 35 Quarta quaſtio Huius reſponfi. 36 An in praſenti ſpecie imponenda ſit recognitio reu produtlarum rationumds 37 Qualiter pronuntiandum in hac cauſſal 39 Sententia debet conformis e libello. 39 Cluuſasla, Oauni neliori modo, 3c. item, Peto mili iius& iuſtitiam miniſtrari, quid qperemurl 40 Tud Ler ſup plere otest tam in iure, quã falls, quan- Ao ν fatiunm dlare ex alis apparet. potuerit reos conuentos, quod exiftimarent, ſeiultäà n⸗ apraſcuti caſu ſrper attetatus ſit pronitianda aze Attematorum iudicium in decidendo pracedens 4 4„ 4 2 2 dedbet cauſam principalem. z3 Ex ordinatione(umeræ iudicium attentatorum non impedit cauſſam principalem. 4 Iudicium attentatorum nnte cauſſam principalem, ſed non econtra, definiri poteſſt. b 4 De expenſis litis in hac cauſſu. 4⁶ Doſſeſſio ex cauſſap test Vtrig, parti inhiberi. PVNGC I A. L præſenti coniroutrſia, Vertente inter validi Iacobum K. actorem ex vna,&& Senatum ac tö- munitaté oppidi f. reos conuenios ex altera parii- bus, quod ad merita cauſſi attinet, ulſcquentes quaſitones diſcutiendas cenſco. † Prima, quam acliomem inſtituerit prefatus actor contra ttuua- tem H Secunda, an ac'or ſuam intentiouem ſaf- ficienter probauerit? Tertia, an 7ei eandem per ſuas dleſenſiones eliſerinui Quarta, dt forma ſen- tentiæ, Gan ſuper aitentatus etiã ſit pronuntiandi. (Voad primam quæſtionem, videtur mihi, in- 2 ) Eli tentatam eſſe ab actore actionem negatoriam, quæ eſt fundata in§. aque. Inſtit. de atlio. I. 2.ſf. ſi ſer- uit. vind. Bart.& Da. in l!iſt priuſquamde no. oper. nunt. pertquam prædia noſtra, ſi forte quis ea ſeruire pre-3 tendat, in libertatem aſſerimus. Et poteſt hæc qui- 4 buſcungq; verbis proponi, dum appareat, quod tucar libertatem prædii mei, quam ſeruitutis onere alius infringere nititur, vt dicit gloſin d.!.2.&ann otaui e- go in d. S. que num. 33. nihilreferre, negatiuis pro- ponatur verbis hæc actio, an affirmatiuis, dum tamẽ vim negatiuorum habeant, priuationemque com- plectantur, iuxta gloſ- approbatam inl. fin..ſin. verb. exceptio- aam ferinah Gebm ſ— 5* 8 4 1 erixrnum, dl Menrguütum ct Mue nanadeat a Mamtägct Ncc u an dien quriide tmäraro, ctec Keneoracompe he dit etempio winn lerſufrn⸗ Nunihineud: urpünprrdio i jann hac ac 3 üetem rei noſt ütrgors loc cang amnlnü ſu ſädeur a den n Rhe aintat. dar dein er d kanrsPüe utoco bra Ancn. . er cantinuaun aterrumyam. 74 7u4 ſas buuu- 5 pr4 enti ſecr etdrum raume„, der maniadmalaa uꝛa debet canfimusphd dle, Omn. xrum nuaig Sutuian nuxhi un ſapplenc atemamu 4 factum Arrexckuga tre erti caſr ſiy aua 8 4 laterunns udicun atma t ausſam vracam dAanatioue(mat uuumaj 1. npedi ciuſſar nuuyun am attentaumm ataug en econtra douzus penfs ltum lat auſ ex cau ſayuef inazan pVNGIA rii teniturtfſi ud „L. Alnencsnb Jppidi.nurunun nerius cuſ 4u Acatiendus enſaſh luuueri ysliun 1 cundaian nunu 9 auug ℳ 5 neeenaee b nrerpnionem ibi Bart de exeept. doli. ey Angelan da- 1— 2 2.& Iaſ-del. ſi priuſquam. uu. 33. Ad hoc f autem, vt iſta actio locum habeat, duo exigunt leges requiſita. Primum eſt, quod actor habeat dominiũ prædii, vel — s ius aliquod in eo, cuius libertatem aſſerit. Idq; f ab ipſo probari debet: quia dominium eſt cauſſa nega⸗ toriæ actionis, ſicut& rei vindicationis: ideo ab agẽ- teprobandum, l. doce ancilla. de rei vind. lin rom in prin. f.eod. tit.&pec. de auſſi Poſſ.& proprie. g. in confeſ ſria. verſet nota quod domuniu. Alexigonſ. 73 G. n.§. li. 2. Quanquam alii diſtinguant, an eam intendens ſit in poſſeſſione fundi:& ſufficere volunt, ſi poſſeſſio probetur, quia præſumetur hac ſpecie etiam de do- minio, cum ſolum incidenter de eo quæratur, iuxta notata inl. quidam in ſuo. rde condit. inſtit. an non ſit in poſſeſſione: quo caſu aiunt, actori dominii pro- bationem incumbere, periura prædicta. ſta Innoc* in c. Abbaté ſane. de Ver. ſign. Bart. in d. l.ſi prinſquam. C in leg. ficut. o,i quæratur ſf. ſi ſerui. vind. Hdem tenar Guido Dapæ deciſ2g. per totum vbi iura allegar. Tur- batio etiam ab actore alleganda, lt ſ forte. g fel. ha⸗ rum.l. egi. ſeſi ſeruit. vind. d. lſi prius. Dd.c. examinata. de indic. Alterum requiſitum eſt, quod reus præten- dat ſeruitutem ſibi ca in re competere. Da in locis upra allegatu. Vtrumq; autem in noſtro caſn adeſt. Nam ex parteagentis prætenditur, quã vaſallus imperii, dominium vtile illius litigioſi prædii der Schweinaw habeat directo pertinente ad 7 imperium:quod ſufficit. Neq; enim ſolum directo, ſed etiam vtili,& item quaſi domino, puta vaſallo, emphyteutæ, ſuperficiario, creditori,& aliis haben- tibus ius in res negatoria competit, ſaltem Vtiliter, vt recte Rofredus dicit exemplo rei vindicationis& Publicianæ,/ſ 2Lo. Se de vſufruct. de Public. leg. ſorui nomine. de Vſuc.l ſuperficiario. de rei zind. l.j.&& 2. 1 a⸗ ger. vecl.. j. de ſuperfic. Ex parte vero reorum aſſeri- tur, quod liceat ipſis in prædio controuerſo paſcere, 8 Pro equimur f autem hac actione non modo rem ipſam, id eſt libertatem rei n oſtræ, ſed etiam fructus, velid, quod intereſt actoris, loco fructuum. fel id Ulpian. in. loci corpus,§i ſi ſeruit. vind. Sed &in negatoria actione inquit) fructus computantur, quanti inter- eſtpetitoris, non vti fundi ſui itin ere aduerſarium. Et huc reſpexiſſe videtur actor, Ter hulc dum pro intereſſe in libello centum aureos 9 Aquiliæ de paſtu pecoris. Eſt enim †iuris communis regula prohibitoria, vt nemo depaſcere debeat in a- lieno fundo, inuito domino:alioqui contra hoc fa- clentem datur actio legis Aquiliæ,& actio vtilis de paſtu pecoris, competens, quando per mea pecorain tuum fundum immiſſa tuam glandẽ depaſco, vt not. gliin.in Iſin. CQad l. Aquil& Bal. ibidem dicens, quod aciens depaſci pratum meum, tenetur mihi actione 1Aquiliæ, quodq; probato damno, ſatis ſit probata culpa. Probatur etiam dicta regula per l. coſeruanda- rum. ſ.fin. de præſcript. verb. iundta gl.ibi Verb.de paſtu. vbi Bart. dicit, quod appellatione glandis continea- h Io turomnis fructus, per lij. de glande leg. Huiuſmodi † autem actiones cumulari poſſe, non eſt dubium, cũ nulla impeditiuaregula cumulationis obſiſtat: quas referunt Dd. inlnaturaliter. Henihil comm. de acquir. Poſiedita..de eden.&s Syin minus. vbi late Zaſ. Inſt. 11 de attio. Ad ſecundam quæſtionem. An actor ſuam 4 3 ReſponſIutis Decad. II. Reſponf XI. b runt:& hoc ſufficit. De natura enim quod ipſe tan⸗ inlibe Khenenſes ſibi adiudicari Iprimainſtantia petiit. Quanquam ego malim di. cere, quod actioni negatoriæ cumulata ſit actio legis 73 intentionem probarit?reſpondeo, quod Ac. Nam ſufficienter per inueſlituras iudi docuit, ſe vtile dominium prędii illius, tur,& in quo rei ius paſcendi pecoris bere: nempe quia illud in feudum h rio, ſicut& ſui anteceſſores illud ide de quo litiga- prætexunt, ha- abeat ab impe- m etiam habue- toriæ eſt, ſatis eſſe actori, quod neget ius parti aduer- ſæ competere: dummodo ſe dominum illius rei cõ- monſtret, in qua alter ſeruitutem prætendit:nec ali- ud probare tenetur, ſed ſtatim illius intentio eſt fun- data per probation em dominii. Et ratio eſt quia pro libertate rerum, ſicut& perſonarum, præſumitur./ actionis nega- cialiter prolatas e- ſitibi ſeruitutem. C.de ſeruit. Et † vnaquæq; res cenſe- 13 tur libera, donec per aduerſarium doceatur ſeruitus conſtituta, altius C.de ſeruit.] cum eo.I. Imperatores. ff.de ſeruit. vrb præd. So H.fin. Inſtit. de ſeruit. Quæ prę- ſumtio transfert onus probandi in reum conuen- tum, liberatq; negatoria agentem a neceſſitate pro- bandi:& niſi reus probet ius ſibi cõpetere, ſuccum- bere debet, 1. 2. in prin.&; l.loci corpus. S.competit.&o 191 Dd ſi feruit. vind, Fab. Ang- Iaſtet alii in J. J. 2que. Gui- do Pap. co‧.n. g. conſ.91.n. 2.et conſ.1 ⁷o. n. 2. de deciſ. 29. in ſin. I urbatio item per actorem ſatis deducta oſtẽ- aq; eſt per regiſtra& rationes Theobaldi N. olim ꝓcuratoris poſſeſſorũ feudi litigioſi, ſignatas literis A&B. Cui adminiculantur etiam nonnulli teſtes tã actoris, quam reorum: actoris quidem 6. 9. 14. 15. 34.& 3F. reòrum vero tertius& quintus teſtes. Imo Tetſi actor turbationem non docuiſſ et, tamen ſuf- ficeret antiquiorem poſſeſſionem ab ipſo oſtenſam eſſe. Sicut enim ſpolium ſatis probatum videtur, ꝓp- bataantiquiori poſſeſſione: ita& in noſtro caſu tur- barotns giecnchim nuxta Bal in! 3. circa fin. C. ſ a nõ comp.iud. Alex. conſ.b circa proceſſum lib.3.& Afhiki. deciſ-⸗ 27. Probauit autem actor antiquioré poſſeſ- ſionem, elocando paſtionem in loco litigioſo prædi- ctis regiſtris,& item teſtib. vt in replica actoris n.77. ad nauſeam deducitur: quæ hic conſe lto prætereo, ne nimis diffundar. Veniof ad tertiam quæſtionem. Cum igitur reis incumbat probatio, vt doceant ipſis ius paſcendi in der Schweinaw zu competere: vi- dendum conſequenter eſt an illud probauerint, ſic mtentionem attoris eneruarint? Et prætermifſis his, quę in vtramq; partem diſputari poſſent, breuiter& indubitanter concludo, quod illud non probarint, ex cauſſis& rationibus ſubſcriptis in iure veris, æ in facto probatis. Prima, † quia ad probandam ſerui- tutem paſcendi pecoris, tanquã habentem cauſſam diſcontinuam, requiritur tempus, cuius initii me- moria non exſiſtit in contrarium, maxime reis con- uentis nullum titulum allegantib, ita eſt reæxt.in I. hoc iure..duttus aqua. de aqua cotid.&o aſti.I. foramen. in prin.. de ſeruit. Vrb. Alex. conſ-6. vol.. Sconſ. 69. circa prin.li.. Alb. Roſein Iſéruitutes. la grandenin 2. G 3. col. de ſeruit. Eelin. c. de quartu. peu. col de præſcr. Lanc. De- cius l. i certus annis. C. de patt. Guid. Papæ deciſ.+⁷5. vbi dicit, in Cam raconſilit Del phinatus ita decisũ fuiſ- ſe, quod ſi aſſ rentes ſeruituténon probent, ſe in vſu & cõſuetudine fuiſſe tãti tẽporis ſpatio, quod de cõ- trario non exſiſtatmemoria, eos Tcen ers debe- re, licet probent ſe fuiſſe in dicta poſſeſſione 3G. an- nis. Sed in noſtro caſu rãtum temporis rei non pro- barunt, vt infra latius dicetur. Ergò,&c. Nec obl lat, 1 Preiin ſuis ꝓductis allegant, pios nõ fuiſſe obſtri⸗ 14 · 16 3 kͤ☛³³ͤ³õͤõõõe““ ſſͤſſ“ —————yͤͤ——— Yctttenng We“ 8 2.——— 1* A— 46 ctos ad immemoriale tempus probandum: quia cũ prætendant titulum iuriſdictionis in loco litigioſo, videtur longum tempus ſufficere. Namt ſiallegetur titulus, tunc etiam in ſeruitutibus diſcontinuis ſuf- ficit decennium inter præſentes,& vicénium inter abſentes, vt notat gl. in l. ſeruitute: pradiorum. de ſer- nit. glij·in I.. H. deniq, 2. de aqua pluuia aro. Dd.in aper- 8 uenit-de cenſib. Cæpoll. plene lib. jde ſeruit. J. ę. princ. c h. 2. tit.de ſeruit. aquædult. verſ.circa tertium, quando nulla eſt conuentio. quia reſpondeo, quod allegatus titulus; iuriſdictionis nempe, non ſit eius virtutis, yt inducat ius paſcendi. Neq; f enim ſequitur, Hoc rædium, vel hic fundus eſt in huius vel alterius in- riſdictione& diſtrictu ſitus, ergo is ibidem ius pa- ſcẽdi habet:quia huiuſmodi iura realia ad dominos ſeu poſſeſſores rerum particularium pertinent. Et ———ꝛ—ꝛ—— “ — 1 probatus. Licet enim nonnulli teſtes de hoc aliquid & ſeparat ipſam Schweinaw a finibus ciuitatis H. Et hi teſtes carent ſuſpicione om ni, coruma; dictis in- ueſtituræ ab actore productæ adminiculantur: cum contrarium aſſerentes ſint ſuſpecti,& in cauſſa velut fropri teſtificentur: quales funt K. S. H. R.& ſimi- elidendam intentionem actoris,& vt illa non vi, nõ clam, non precario ſit facta, per iura ſupra allegata. Item Conſules& enatus oppidi H. non allegaue- ſcua ſita eſſe in ipſorum diſtrictu& iuriſdictione, ꝗa contrarium ex actis& teſtium depoſitionibus appa- 19 ret: ideo † illa allegatio tituli falſi non prodeſt, nec ſupra citatis, Guido Papæ deciſ. ⁊½. Quanquam autem Caſt. in d.l ſeruitutes, de ſeruit. utet, nudam tituli alle- gationẽ ſuſſicere ſecutus Inn. in c ſi diligenti. depraſs. deinde tamẽé veritate vrgẽte vacillauit. Et eã ſenten- tiam Odofredus multo ante reprobauit, dicens, mil- le animas per hoc ad inferna detrudi, vtpote quod anſam doli fabricandi præbeat. quod communis Dd. ſchola ſequitur,& Zaſtin ſuis paratit. de ſeruit.& in in- tellec: ſingul. pariter probat. Secunda cauſſa, quod rei intentionem actoris ſuis defenſionib. non pereme- rint, eſt: quia licet aliqui teſtes reorum producti ſint ad immemoriale tempus probandum:tamen in eis deficiunt requiſita, quę ad huiuſmodi prohationem 20 deſiderantur. Dicunt enim Dd. quod ad proban- dum tempus cuius initii memoria non exſtat in cõ- trariũ, requirãtur ſequentia. Primo, quod teſtes ſint ad minus) 4. annorũ,&deponant de 40. annis. Ita eſt ꝛ9 6 quæ optime diſcutit, quomodo ꝓpbari poſſit ta- lis præſcriptio. Pe quo etiam vide Gui. Pap. Aeciſ.⸗7⁄3. quæ probatio qualiter fieri poſſit, ponit idẽ deciſ. 357. Secũdo requiritur, quodteltes neceſſario dicant cõ- munem opinionem eſſe, ꝙ non exſtet memoria in contrarium. Pertio, quod ita ipſi ſemper viderint,& a ſuis prędeceſſoribus audiuerint. Quarto, quod nũ- quam fuerit obſeruatum kuenr eareef 36. in õ. col.li. G. Matt. de Afflict. in conſi. reg- Sicil incip. A- quadragenaleé in pen' gl.li. ³. Franc. de Aret. conſ. ¹66. conſ.6. Panor. c. cum nobis&s ibi Feliin;-col.de præſen dato, quod eſſet iuſtus titulus, tamen non eſtab ipſis deponãt, maior tamen teſtium numerus cõtradicit, es. Vnde conſequitur, pręmiſſam theoricam ob de- fectum tituli non habere locum in noſtra hypoche- ſi, ſed reis immemoriali præſcriptione opus eſſe ad runt verũ, ſed falſum titulũ, dum dixerunt, ipſa pa- fufficit ad inducendam præſcriptionem. Dd. in locis gl. cõmuniter approbata in ver. memoria: in&jjide præſc. vbi dicit, neceſſarlam eſſe probationem 0o. annorũ: Dn. Ioach. Mynſing. Juriſconſ. German. vbi ponit multos modos ꝓhãdi præſcriptionẽ tanti tẽporis. Et dicit Chaſſain coſer. Burgriit. de inſt,&. a prima. n.5. fol. 26.; prædicta ſint neceſſario articula- da peraduocatos: alias reperient ſe deceptos in pro- batione, quia teſtes hoc neſciunt, niſi interrogétur. Idẽ Chaſſ.iurit. de foreſt. 9. 2.& Hennin. Gœden. con 7). n. 12. ponit modum articulandi hanc p̃ſcriptionéti-, ti temporis. Num fautẽ teſtes a reis ꝓducti tales ſint, veltaliter depoſuerint, nõ opus eſt me multa verba Pfundere, quia ex toto eorundẽ catalogo conſtat, q eX S2. teſtib. ſolum 2ꝛ 2. conuenientem ætatem ad te- ſtificandum de immemoriali tempore habeant. Ex his autem octo tantum ſunt, qui carent ſuſpicionis obſtaculo. Iam ſi horũ teſtimonia ponderemus, ple. riq; magis pro actore, reis deponunt. Alii de non ſufficiente tempore, ſcilicet 40.annorum. Deponũt enim ſaltem de 20.30.3:.& ad ſummũ de 36. annis: & ſic tantum atempore probatæ turbationis. Licet enim 20. teſtis reorum dicat de 6o. annis, quod eo tempore egerit in campum paſtionis:tamen dicit ſe id feciſſe, cum famularetur in curia Ioannitarũ op- pidi Hauff dem S. Johanſer Hof.& ſic hæc depoſi- tio nihil pro reis facit: quia non eorum nomine aut mandato, ſed ſui Magiſtri iuſſu fecit, qui nõ fuit ſub- ditus reorum,& forte conductã habuit paſtionem eo tempore ab actore. Sic etiam pro reis teſtiſicatur 41. teſtis de 6o. annis: item 44. teſtis de) 8. annis: dicit tamen, er habe daſſelbige mal bey dem alten N. zu R. gedienet/ id eſt, quod eo tẽpòre apud ſeniorem N. de N.ain ſeruitio fuerit, qui potuit conductam habuiſſe paſtionem:& ſtatim ſubdit, ſe tamen interpellatum fuiſſe a quodam lanio,&c.& ſic Pbat etiam contra- dictionem. Sic 4 6. teſtis expreſſe dicit, ꝙ rei non ſint paſculati in loco controuerſo, licet ipſe ante ⁷ ann. ibi pauerit. Idem dicit in effectu 47. teſtis, quod alij, Thum rei, ibi pauerint. Quinquageſimus deniq; te- is deponit de ʒo. annis, quod ibi paſculatum fuerit: ſed nõ dicit, a quib.& loquitur omnino generaliter & indefinite. Et dato, quod illi teſtes de tẽpore ſuffi- cienter teſtificarentur:tamen reliqua reqᷓ ſita ſup. al- legata in ipſis deſunt ita vt eorum depoſitio merito nõ poſſit ſufficiẽs cenſeri, iurib. ſup. allegatis. Tertia Tcauſſa eſt, quia partim ex dictis teſtium, partim ex 12 regiſtris& rationib. procuratoris I. N.& quietantiis poſſeſſorum loci cõtrouerſi cõſtat, quod rei violeh⸗ ter ſe intruſerint in paſtionem, ac turbarint actorè, ſuosqʒ pdeceſſores in quaſi poſſeſſione eiuſdẽ,& ſic fuerunt in mala fide. Itaq; non poteſtab ipſis ptendi vlla poſſeſſio vel quaſi ex qua valeat cauſſari præſcri- ptio: imo verius dici debet violentia& clandeſtina poſſeſſio, ²/ quis diuturno-ibi, nò di, no clam. ſf. quem- adm. ſeruit. vindi. Non poſſunt ergo dici a quòtem- pore, etiã centum annorum præſcripſiſſe. ciſi de pre- ſöripr. c. quia uõ omne: eo: tit. c. poſſeſſor malæ fidei. dereg. iur. in é. Auth. vt nulli iudices in prin.(Dl.. 9. i⸗ † 2- lias dicitur, quod vis, metus, clandeſtinitas, faciunt omni tempore ceſſare p̃ſcriptionẽ, per d. æ malæ fide:. Nec obſtat, quod de iure ciuili bona fides in longiſ- ſimis pręſcriptionib. nõ exigitur, vt 1ſicut. er Lomues. .— 4* 8 C. de praſcr. 3. anno. quia iſta iura hodie corriguntur per ius Canonicuman a.*ſeſſor mala fidei.& d. 6.2 4 fi. de praſer. vbit Canoniſtæ cõmuniter tenent, quod omnes leges ciuiles, quæ in pręſcriptionib. nõ requi- runt bonà fidẽ, per ius Canonicum ſint correctæ, vsr dicit Caſt. in ſequitur. Sii viu. de vſucap.& in 4e MHoſtn — bubnc ting ent. 4 anuo veyic. 5 Uen rla Iadrana Ra atſagee 3. u⸗ NUamlnrnet Gaid NUtuuim quod cum Maumuntet co⸗ Bstüwerntmalä Reuuxenare: qam 3 urntni cſn. — nuiset Qaint Mrundcelhni vcindnem de Mnihiu:Rorse egumquite WGantem ann omnino — .* — — — — = — — — — Olum b lim ſharirfued zaProactote a te tempore,ſal ma enenemae Rduma demportnhae teſtis reotum der ean egern in cꝛm 1 8 umtamulaccterngn uff dem 6 Je pro reis fact. n:& atm ibi pauerint itdecanniqtolſitii tta quib&loqutur unf te. Etdno quodilitbt licarenturtamentfr is deſumin termi fficics cenſer iulbſs quaparin excinn ationid procuruu 1 m loci cötrouericd 3 ſerintin paſlonemäm ceſſores in quallpoleli mih fde ltaq;tolfe 3 . 12 p lum deim Dm zusns vcd ſuiDlagit fidin hl 4hag v 6 rum,& fone concncih dreabactore Kccinna de oannisiten Lr rhabe daßtlbig malsoe deſh quodcottjarqua itio— dorutantt. uden ſetnan odam latio,dc Aſkgtn n. Kc 46.cſtseiytit n loco controuerſé inſt tldem dictincfecurit 8 z14 hnſttin ſum. de preſeript rerñ oorpo. S. quæ res præſcribi poſſ.dem tenet Iaſan! 3. S.genera. n. S. de acq. poſſ. Bar. Ipriuilegia. Cde facroſ.ecel.&s Ferra. in ſuu pratt. in for. b-reſp. rei conu. verborpræſcriptionis. nu. 20. Guid. Da- pæ conſ.91.n. G. S deciſ. 19 9.& deciſ- 7 16.n. 5. in quib. lo- cis multa iura allegant. Bart. tamen contrarium tenet in d. S ſi viã. vorſiet per hoc.& lin hog iure. de ſeru. vrb. Clvlt quemadm. ſer.amitt. Baliquoq́; cõtrariũ pbat in lj⸗circa fin. verſe-num ſecus. C. de ſeruis fugit. Sed pri- or ſententia eſt cõmunis,& ſæpius in Camera Im pe- riali obſeruata:ideo illi in iudicando ſtandũ. Adde, q; licet regulariter bôna fides præſumatur, niſi probe- tur mala. pen. C. de æuict. tamin in noſtro caſu nulli præſumtioni locus eſt:cũ ex actis euidenter conſtet de vitioſo exordiò poſſeſſionis, vel quaſi,& in rebus 2⁰ certis nõ eſtlocus coniecturis, iurib. vulga. Item f ad hoc,vt talis præſumtiò in præſcriptionibus fructum pariat, oportet, quod poſſeſſor habeat iuſtum titulũ, vel ex probabilibus rationibus quæſierit poſſeſſio- nem, hœu igitur. 9. 2.l.& liberis. fin. de lib. cauſſu. Lu- cas de Pennal.i oloni.(.de agric.& cenwſlib. 11. Quod in noſtro caſu non eſt. Ergo,&c. Quarta cauſſa eſt: quia etſi non conſtaret de mala fide reorum euiden- 4, ter, tamen eadem in ipſis præſumerctur, propter eo- rum potentiam. Nam f D d. cõmuniter con cludunt, quod vbi potens aliquis vſus eſtaliquo prætenſo iu- re, ſupra minus potentem, præſumitur violentia, vel clandeſtinitas; n.. pen. quod met. cauſca. Inni c. bonæ. de poſtul prælat.& in c.ſi diligenti, de praſcript.& habe- tur per Spec. de praſcrip. verſic. hoc eriam nota. Sæ facit quod ibi not. pe/ Toan. Andr. in addi. O per Od. in d. leſi certis ann. Tabun d. S. æque. 3. zuaſt-princ circafin. verſ. ilad aute nota. Idem tenet Guido Ba Conſ. 6y. Ex qui- bus rürſus infertur, quod cum præſumtio violentiaæ velclandeſtinitatis reſultet contra reos ex ipſorum potentia,& ſic habuerint malã fidem, non poſſint ſe vlla præſumtione iuuare: qa mala fides ab initio ob- ſtat præſcribere volenti, Ic. ſin. e praſer. s nen Sen, poſſeéſor malc fidei,&oc. Quinta cauſſa eſt: quſa dato, citra veritatis præiudicium, nonnullos teſtes omni exceptiõòne maiores, de legirimo tempore ad imme- morialem præſcriptionem depoſuiſſe: tamen ſi pu⸗ Pillaritatis anni ipſius actoris detrahãtur, minor nu- merus annorum, quam q́ui tanto tempore ſufliciat, reſtabit. Pupillares autem annos deducendos eſſe, in comperto eſt. Qiiatvulgotraditur, quod cõtra pu- 7 pillum non currat præſcriptio, ſed tempore pupilla- risætatis dormiat& omnino quieſcat. text. eſt in!.ſin. Ciin quibus cauſſis reſtit. in integr: non est neceſ. vbi di- cit Imp. melius eſſe, intacta iura ſeruare, quam poſt cauſſam vulneratam remedium quærere. Et ſic vult, quod ipſo iure non currat, ne poſtea opus ſit reſtitu- tione. Similis,& forte melior textus eſtin Uhicut.(. de praſcript. 30. ann. Idem tehet Bald in 2-. J. porrro. quali- ter olim feud. pot. alien.& in Cr. quòo tempo. minor. Rom. conſ.39. in caſu propoſito. vbi tamen loquuntur de ſta- tutaria præſcriptione. Aade Chaſſa. in conſue. Burg. rubij§.9.n. 25.&s Guid. Pap. dectiſ. 1. vbi de legali quo- que pr æſcriptione loquitur, dicens, quod aut loqui- mur de præſeriptione longi temporis, id eſt, decem vel z0. annorũ,& illa nõ currit contra pupillum: nec ſcontraadultum, per d.lin. quã l. dicunt. Dd. etiam in adulto locum habere, ut Aicit Toan. de Graſſ.o. cum non liceat. de praſoript. Aut loquimur in præicriptio- ne longiſſimi temporis;& tunc currit quidem cõtra 8 8 4 Reſponl luris Decad I I. Reſponſ. X.„ adultum(qui tamen poſtea reſtituitur Unon autem contra pupillum, ſed qurante pupillari etate dormit. jta dicit glin l.vnica,(iſi aduerſ. vſacap.& Bar. in A.l. jin. Idq, probatur per d. l.ſicut. Et dieit gl.in Ij. quod et- iam præſcriptio incoata in perſona maioris, non currat contra heredem pupillum, ſi ſit præſcriptio longiſſima? o. vel 40. annorum, quia ſuo odio in pu- pillo dormit. Et ita in pleriſq; cauſſis diſſinitum eſſe, tradit Guido Pap. d. Leciſ 31. Necnouum hoceſtin iure, quod quandoq; præſcriptiones dormiant. Id e. nim multis caſib. cõtingere ſolet, puta tempore ho- ſtilitatis:& exercitus armorum, ſitura in ciuitate nõ reddantur:item tempore mortalitatis eadem æqui- tate,& quibuſdam aliis caſibus relatis per Guid. Pap. deciſ.& G. n. 1. vbi iura allegan tur. Sexta fœauſſa: quia 30 non eſta reis probata poſſeſſio, vel quaſi, quæ ad hu- iuſmodi præſcriptionem omnino elt neceſſaria„ Tt per Bar. in! penul in fin. C. e apo. pub. lit= 0. Bal.j. conſti. C. de nouo(faciidom in Min. C. de edlict. din Adria. toll. 15. oppoſ-verſ-Item f continuatio poſſeſſionis proba- tur teſtib. deponentibus de principio, medio& fine temporis. Et ſubdit, quod hiteſtes debent depone- re per viſum, non per opinionem, 9lo.. quaſtio. 2. cap. nolumus. Et probant hoc plene Moaun l. C elſuis. de vſutap. vbi oſtendunt, quod licet in præſcriptione longi temporis ſufſiciat probare principium& fi- nem, in longiſſimis tamen præſcriptionibus ne- ceſſe eſt probare principium, medium& finem tem- poris, vſumq;& quaſi poſſeſſionem. Ceſſat ergo in reis continuata poſſeſſio: quia non poteſt allegari vel actoris, vel ſui patris vlla patientia, quæ tamen requiritur. Ad hoc enim, vt præſcriptio procedat, exigitur patientia& ſcientia eius, contra quem fit bræſcriptios lœlam. H. finäl de acquir. poſſ. Afflit. deci- Fio. 290. dicit tamen Chaſſ. tir. de iuſt. S. 2. verſfc la pri- ma. num. Ia. fol io. in præſcriptione temporis imme- morialis non deſiderari ſcientiam eius, contra quem præſcribitur. Imo ex actis, maxime ex quibuſdam miſſiuis incolarum in B. conſtat, quod actor& ſu- us pater ſemper reſtiterint,& item incolæ in B. pari- ter, qui in communione loci controuerſi cum acto- re fuerunt. Et ſic rei nunquam fuerũt in quieta poſ- ſeſſione vel quaſi iuris paſcendi in loco controuer- ſo. Quod ſi obiicias, per extraiudicialem interpella- tionem pręſcriptionis interruptionem non fieri, ſèd requiri iudicialem: reſpondeo, poſſeſſionem ſdupli. citer, interrumpi: primo naturaliter, cũ quis vi poſ- ſeſſione deiicitur, vel alicui res mobilis eripitur, a- turaliter. de vſucap. Et hanc feciſſe aliquot vicibus a- ctorem, ex aliquot teſtium depoſitionibus conſtat, aſſerentiũ, actorẽ quoſdam cuſtodes reorum turbaſ- ſfe, paſcere conabantur in loco cõtrouerſo, ipſisq; oues abſtuliſſe. item multi actus per eoſdẽ teſtes fue- runt allegati, vbi mulctari ſeu pignorati fuerũt reo- rum ciues per Camparios actoris. Secundo ciuiliter, puta per litis conteſtationem, exſecutorem miſſum, Pignorum oblationem, ſimplicem denuntiationem, & aliis modis, de quibus per Dd. in l. cum not,j.§. ed etſi. C. de præſcri. 30.ann. Item per ſimplicem citatio- nem: Guid. Pap. eceſ. 2½. 8unt t etiam caſus, in qui- bus per extraiudicialem interpellationem præſcri- ptio interrumpitur, quos enumeratos habes in l. vt perfectius. C. de annal. praſcript.& apud Roma. conſil. 369. quorũ aliqui ad noſtrum propoſitum applicari poſſent:verum ego eos breuitatis cauſſa Prętereo. Et 2 34 —————————ᷣ-õ——-4————— — 2 k————————— ——— ——— ö— 2————————— 3— —————————.O—— 8 4— ————————————— 1— 2 2— ——————————————————— — 4— ———————— ——* 8— ——— 2 82 ree** ———* 3 —— 4³ Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. conceſſo, quod extra iudicialis interpellatio vim in-& poſt eum Aſhutt.·g.acramentum. de conſuet. reth terruptionis non habeat, eã tamen vim habet, quod feudi,mu. 6.& 7rfacit text. o. diletti filii. de iudic. Ybi pa- conſtituat aliquem in mala fide, ſfundus. Co. de rei pa, dirigendo verba ad iudicem, inquit: Prouidealu pindi.& tum hodierno iure præſeriptionem nõ cur- attentiusne ita ſubtiliter hicut a multis Rieri ſolet, cuiuſe rere, ſupra oſtenſum eſt. Cõcludo ergo ex cauſſis ſu- modi attio imenteturinquiratis, ſd ſimpliciter& pure pra relatis, quod rei non poſſint vllã prætexere præ- fattum ipſum,& rei veritatem ſécundum form am(a. ſcriptionem immemorialem ad elidendam actoris nonum ſanctorum Tatrum inſtitutam inueſtigare cu- intentionem,& per conſequens veniant condem- retis. Tertium ſdubium eſt, An in attentatorum iudi- 41 nandi actori pro damno dato, iniuria,& pro violen- cio pariter ſit pronuntiandi, vel poſſit pronuntiari? Et tailla turbatione& viu paſtionis in loco controuer- videtur, quod non: tum quia partes in eo non con- 35 ſo. Ad quartam quæſtionem deu eniendo, circa cõ- cluſerunt,& ſic tacite videntur renuntiaſſe huic iu- ceptiönem ſententiæ in præſenti cauſſa mihi occur- dicio: tum quia ſi principalis cauſſa definita fuerit, 5ů5 runt aliqua dubia. Primum eſt, †an ante pronuntia- attentata per ſe corruent. Sed contra puto. Neq; e- tionem difinitinam imponendaſit reis recognitio aua- nim veriſimile eſt, artes receſſiſſe ab attentatorum rum rationuml. N.quondam procuratorus ipſius aclo- iudicio, cum illud I imul cum negotio principali tra. ris,&; anteceſſörumi cum illud petierit actor. Et mihi ctarint ſimultaneis ſcripturis:& ſuſpicio eſtin atten- videtur, hoc non eſſe neceſſarium, ſed iudices ex of- tatorum puncto, procuratores ex negligentia non ficio poſſe illas rationes pro recognitis habere: ea cöcluſiſſe. Præterea, ſi non deſinireturin iudicio at- maxime ratione, quia ex ipſorum reorum denegati- tentatorum, præiudicaretur actori, quoad ius cir- one faciendæ recognitionis, apparet, ipſos non ideo cumſepiendi locum controuerſum Schweinaw in 1 “ 4 eeee“— 2 4——— 8— “ 3. ͤͤͤͤͤooͤoͤoddbhhhh“ e—————. —————— ä))”“ſf ——„“ =——.— 3—————. * 8—*—= 3—. 2. 3. 6......—..— 3 detrectare ſigillorum agnitionem, quia negent abi- eo iudicio deductum, quod nihil communehaber 5 pſo T.N.has rationes ſcripras, ſed quia exiſtiment cum cauſſa principali. Itaq; in eodem pronuntian fätene 1 propter cãcellationem ciſdem nõ adhibendam eſſe dum cenſeo, accepta tamen prius cauſſa pro conclu unituitauren⸗ fidem, agnouerũt enim miſſiuas eius manu ſeriptas, ſa ex officio. Exiſtim arimftam en, quod talis pronũ- 4H ninitmieyeſe Quod ſi carum comparatio fiat cum rationibus, iux- tio præcedere debeat definitionem negotii princi- Eanuyi he tal comparariones.&; ibi Dd. C. de ſide inſtrum. cum ſi- palis: ob id certe, quoniam ſiue ſimultaneo procel ianj milibus, facile ex characteribus conſtat, vnam ean- ſu, ſiue ſeparatim hæc iudicia, attentatorum puta& demq; eſſe manum miſſiuarum& rationum. Itaque principalis cauſſæ, tractentur, tamen in decidendo cenſeo ſufficere, quod iudex ex officio huiuſmodi ſemper attentatorum reuocatio præcedere debet, 37 rationes proagnitis habeat. Secundum fdubium eſt, priuſquam definitiua feratur in cauſſa principali. lo- An reos ſolum debeamus condemnure iuxta petitionem an. And. in Nou. c: non ſolum. de appeliin é. dicit, quod actoris, vel ſecundum merita cauſa ex allis cognita? Sa- lite ſuper attentatis conteſtata, debeant nihilominus ne actor in ſuo libello duntaxat eam turbationẽ de- ca reuocari ante definitiuam. quod etiam ſequitur duxit, quæ facta eſt a reis anno 1523. circa feſtum Bal.& Salyc. in!.3. C. de appel. Guid. Pap. deciſ. 6, QQ-J— Michaeſis. Itaq; videtur, quod ſuper hoc ſolum pro- ca fin. Ange-Iij.(nil. no. appell. pend. Non † obitat or- 4 L 38 nuntiare habeamus. Debet enim † fſententia con- dinatio Cameræ Imperialis part. 3. tit. 31. fol.(nubi) formis eſſe libello ſiue petitioni actoris, Da.§. urare. 12. fac. 2. qua prouiſum eſtsindicium attentatorum Inſtit: de att. cum ſimilibus, nec iudex in plus conde- non impedire proceſſum negotii principalis, ſed v- mnare, quam fuit petitum, iuribus vulg. Sed ſicon- trumq; ſimultractandum eſſe,& poſſe: quod etiam ſideremus merita cauſſæ præſentis omnia, reperi- deiure commmuni licitum eſt, pertextan I. conpite- mus actoris patrem multo ante a reis turbatum fuiſ- rit.((vin. regund.& firmat Bart.& Alex: in di. natura. ſe, nempe anno 1493. Vel 1494.&ab co tempore liter.. nil commune. de acqwir po⁵ſ.& Afict. daci, ist.ʒ multas feciſſe violentias& turbationes ipſos reos. licet alii Moder. Areti.& laſo. contra ſentiant: quaſi An ergo Kiſta damna in concipienda ſententia ha- inde ſequatur, quod vnum iudicium ſinealteroct. beri debeant in conſideratiòne? Ego putarim, quod tiã definiri poſſit. Quia reſpondendo fateor, quod 44 ſic: non attento, quòd in ſpecie iitud non deduxe- attentatorum iudicium, ſi prius de eo conſtet, nõ ex- 39 rit actor. Et hoc † propter ſalutarem clauſulam li- ſpectata cauſſa principali decidi poſſit. Hocenim or- Pello inſertam, Omni maliori modo, via,&c. itemil- dinatio Cameralis expreſſe vult, idemq; iuri vom- lam, In hoc petens ius& iuſtutia ſibi adminiſtrari,&c. Hęc enim clauſula eius effectus eſt, quod videatur a- ctõr omne ſuum ius in ſpecie deduxiſſe. Dd. cõmu- muni conforme eſt, cum ſit iudicium ſummarium, vt per Aſftift deciſio 351. Sed non contra poteſt prin- cipalis cauſſa ante definitionem attentatoruin de- niter in c. cui dilectus. de ordin: cogn. vεi Panor. ꝓra ce- terminari, quia ius commune reſiflit, vt ſasp. dittum reris,&o in c. 2. de offic. ordin. Faſ.post Angin omuium. oſt. nec ördinatio quiequam in hoc äſponie Poqu Fuſt. de att,& inl petens. C.de patt. Item hæc clauſula tur enim ſolum quò ad proceſſum& partes quody- operatur, quod iudex in iudicando ſolum rei geſtæ nius iudicii tractatio alterum ſuſpendere non debe- veritatem, quæ ex actis côſtet, non petitionem acto- at: non eriam quo ad deciſionem& iudicem. Eſter- L ris reſpicere debeat, vt docer Guidò Pap. conſ.æ. n. 3. go Ric caſus omiſſus in ordinatione,& relinquitur (eJ. conſ-29:n. 6. vbi dicit, quod propter hanic clau- diſpoſitioni iuris cõmunisPoteſt igitur vtrumq; 1u ne fulam iu dex potius reſpicere debet ad ius partis, quà dicium ſimul tractari: poteſt in vtroq; ſimul procc⸗j lice ang ad petitionem.& allegat. Inn. in c. examinatua. de indi. di: poſſunt itẽ attétata ante diſcuſſioné cauſſæ prin- i atrt. Imo etſi hæc clauſula non eſſet appoſita libello acto⸗ cipalis ſi de eis cõſtet reuocari: ſedin principaline- e eaclu 40 ris, tamen iudex hoc facere poſſet, propter theori- gotio ante reuocationẽ attentatorũ diffinitiue pro- hon cam, qua dicitur, quod iudex ſupplere poſſit tam in nuntiari non debet. Quoad † expenſas, cenſco reos 44 dür 818 iure, quam in facto, quando ſibi factum ex actis cla- in eaſdem condemnandos eſſe, per vulgatam regu.. re apparet gl.& Bal. ¹‧. C. vt qua deſunt aduoc ité Bal. lam; Victus victori,&c.lproperandum. Souautem all Na v b 8. terutra Vipenun o deducum, qut ne leo acc buutnenxxuai 10.Kriſümarim ſl brincipal hagd and una [ 4 2 1 8 8* 4 te 4— 1. crte, quonumſlelm paratim haciucic — Aai Cmclch antn LScaufiæ, tadtotr eman 8— 4 5 6 m dctinuateramücahn 5 àn Nau aun ſiien Atai ttentatssconteſatacden tenetorum ttoctomn ari ante defniuvam. muie yc.un Lie qye.bau ge4(ulasehelen M; amerx lmperubaan,us qua prouiim chiuiins earc procefum rur 3 multractundundeRt aamuni lctun cyruns umune de rrnnni 3 loder. Arcui&o 4. zenn D I linatio quiertan uuf lumquoadpfoce olum qu Araulie, 7 ren 91 i tractuso 1g „S1 Ol soiſensſas E 2 — — — . i; reuoca O dufo ondem 6 1 Reſponſluris Decad. 1I.Reſponſ. NXII. ferutra. Cod. de iudic& tap. calumniam, de pan. Ité quia fciuole appellarunt rei: neque enim cauſlam appel- landi habuerũt ab interlocurtoria lata A iudice prio- ris inſtantiæ, qui inhibirionem necdum caſſandam ſb elle pronunciauit. Ratio † eſt quia iudex ex officio etiam non inuocatus poteſt, atque adeo debet vtri- que parti inhibere pofſeſſionem, vbi de poſſeſſione contenditur,& ſit metus rixæ inter partes, leg. 1. C. de edict.. Hadr. toll. Dd. in I. quod iußis. de re iud. in gl verb. vetuit.& liin. C. de olic. precur. Cæſ.& præſertim, vbi iu- dici non poteſt conſtare ſummatim, quis poſſideat, per nota. iunoc. in tap. in præſentia. de probatio. tum etlam, quia ſemper fuerunr in mala fide, neque vllam ha- buerunt iuſtam cauſſam litigandi. Atque ita in præ- fata cauſſa ſentio, indicandumque eſſe exiſtimo: ſal- uo tamen aliorum ſaniori iudicio. RESPDGNSVM XII. BZDBVMRMARTA. Hypot heſis buins reſponſf. Custiones in hoc reſponſs tractandé. Requiſita in petitione hereditanr. Petitio hereditatis datur eti ain heredis heredi. Datur etiam in heredes poßeſſori u. Ader ſus fit ulo poßidentèẽ hereditatis petitio non datur. Exceptis tribus caſibus. 1 Et au rato. Succedere volens vt conſanguineus, probare debet cſan- guinitatem& graaum. Heres heredis, etiam primi teſtatoris eſt here. Idem eſt, non eſſe,& non apparere, ſeu probati non eſſe. Duæ imperfecte probationes, ſi connectantur, probant, maxime in rebus antiquis. Excuſſe defenſiones reorum. Scripturæ in archiuo publico reperta, probant. 8 M=AOAA R — Hereditater iure vendi poſſe. Proprietarius an poſcit proprietatem vendere, vſufructu △ο A henes alium exſiſtente. 15 Habens rem communem cum alio, poteſt eam in dotem Aare proſua quota.. i9 Vel vendere. 20 Locus à minvri in iure validus eſt. 21 Vfſusfruckus formalis cauſccl. 8 3 22 Ad conſuetudinis probationem qua requirantur? 23 Actuum frequentiäA. 24 Conſenſus populi. 25 Er dißformibus actibus conſuetudo non probatur. 26 Teſtes de actibus debent deponere, non de iure, vel con- — ſustudia. 27 Teſtes de conſuetudine deponentes, etiam uon interroga- ti tenentur dicere cauſam ſcientimcM. 28 Venditio valet, etiamſi quantitas pretii in inſtrumento venditionis non ſit expreſſ5.(ſaind vend. 29 Inpraſenti hyporheſi non eſſe locum remediol.2. C. de re- 30 Remedio l. 2. C. de reſcind. vend. 30. annis præſcribitur. 51 Indi. 2. reſpicitur non euentus, ſed initium contrattus. 52 Venditione facta decreto iudicis, non habet locum l. 2. C. e reſcind. vend. 23 Decretum iudicis excludit omnem praſumptionem doli „ 28 HYPOTHESIS HVIV oONSJ. T Iens tal⸗ proponitur, Bertha duos mari- tos habuit, primum Iac. K. ex quo nullos libe- rosſaſcepit. Iee viui⸗ decedens, reliquit collaterales s KE In hac cauſſa inſtitutam eſſe petitianem hereditatui. 1 eyeder Durinem G. Henunnun, de.(eds napotés ex fratré) Bertha eo defuncto nupſit jecun-. do marito loanni D. ex quo fuſcepit liberos, in haæ inſtantia appellantes. Fuit auté dicia Bertha vſa- 3 fructuaria omnium bonoruma præfauo lac. K. pri- mo eius marito relictoru: vixitque poſt mortẽ pri- ei warutt vlura dodnn& ea ad huc viuente,obic runt eiuſdem Iat. K. prioris mariti proximi here- der, Aanrinuſtileus C; Herman dey. Berthapa. Iiter tandem monua, quidam I..&ꝙ 85 ec, petuut ſen vendicant hereditatem Feu bona Iac. K.relicta, tanquam proximi heredes Martini Hermanni prædefunctorum, in quibus honis Ber tha eius vxor Wäamfructum habuit. Pratactæ Be. thæ liberi ex ſocundo marito ſuſcepti contradicunt, abetentes proprietatem hiteditatird lac. Krrelii⸗ venditan fuüſſe ipſi Berthæ& eius Fécundo mari- 49, 4 dittis Mar tino& Hermanno fratribus. El dum TManHes D ſ6 cuvudus maritus Berthæ p/6- rum appellantium puter deceſſiſſet ipſi diuiſerint inuer e Geuuſeudi has: eitente adbc orhe mauit,& poſſederint r. annis quiete:& ſirobiicu unt exceptionem hereditati⸗ Vvenditæ ipſis actorir bus&exceptionem præſcriptionis. Se J Nrpræſenti controuerſia ſequentes queſtiones 2 pertractandæ videntur, priuſquã definiamus, qua- liter in ea ſit iudicandum. Prima, quam actiov en in- tentanerint ſuprudicti actores? Secunda, an eorunu atlis probata ſit: Tertia, an actorum intentio per defenſiones ad 3 uerſariorum ſit perempta? Quarta, an defenſionci reorim jint eneruatæ per replicas attorum? Quodad primum, qua actione ſit actum? puto inſtitutã eſſca bacto- 3 ribus petirionem hereditatis aduerſus liberos Ber- thæ&e Ioannis D. tanquam eorundem heredes& ſucceſſores legitimos, pro conſequenda Heetediitate defuncti Iac. K. ipſorum patrui jin qua dicta Bertha . ³ eius vxor. vſu mfructum habuit. Adſunt † enim in 4 noſtrothemate qualitates in hacactione requiſite: Putaex parte agentium, ꝙad eos hereditas pertine- at teſtato vel inteſtato, I.. 2. G*3. per tot. ff. de petit. he- red. ex parte vero reorum, vt hereditatem poſſide- ant titulo vniuerſalipro herede vel pro poſfeſſore, regulariter. ſed tit. de pet. her. ſ hered petitio. C. eod. Sic in noſtto eaſu liberi dictæ Berthæ,& Ioannis D. præ- defnctorum hanc hereditatem poſſident, tanqus corundem legitimi heredes. Et † conſtat, heredita- 5 tis petitionem etiam dari heredis heredi„qui inten. dit ad ſe pertinere hereditatem: quia heres heredis, otiam primi teſtatoris cenſetur heres, a... 2.&3. de petit. hered. Quareè ſicut Martinus& Hermänusne. potes ex fratre defuncti Iac K. hanc actionem ad cõ- ſequendam ipſius hereditatem intendere potuerüt: ita idem poſſunt facere ipſorum heredes actores in præſenti lite. Conſimiliter † in heredes poſſefforis 6 datur, quia& ipſi poſſident, letiamſe putauit.§. in heri eod. tit. Enimuero non ꝙ ſucceſſores, ſed poſſeſſo Tes ſunt, tenentur, d..regul. Niſi quis malit diterc, reive. dicationem intenrarã eſſe, ea conſideratione, ꝙ he⸗ reditas iſta( de qua hic agitur)poſt mortem lac. K. ad Bertham& Ioan. D. eius ſecundum maritum titulo ſingulari emprionis peruenerit:& conſta t, quod ſi reus interrogatus, reſpõdendo alleger aliquem cõ- §8 b Weue titulum, hereditatis petitionem nõ compe- „tere, ſed rei vendicationem. † Et hoc eſt, quod vul- po dicim“, aduerſus poſſidentem titulo hanc actio- nem noti exerceti: exceptis t ribus caſib. Prim⸗ felt. & ſi vanditor nõ cõpareat: ſecũdus, ſi vili pretio ſit vę- dita: tertius ſi fiſcꝰ alienauerit, l.etiaã, l.quodſi quis.. idẽ erit&§. idẽ ſi quusſ de petit. here. Quod vIrimum hodie mutatum eſt inl.bene a Tenone. Cod. de quadrien. praſcr. Et quanquam Dd. mirifice varient, quæ ſit ratio, quod cõntra titulo poſſidentem petitio hereditatis non detur: veritas ftamen hæc eſt. Nam propriũ peritionis hereditatis officium eſt, tractare de iu- re hereditario ſuccedendi in bona defuncti. Sed qui allegat titulum, is conſentit plane, vel certe non contradicit aduerſario adſerendi ſe heredem. Ergo non poteſt vllum tunc locũ inuenire petitio hereditatis. Cæterum natura rel vendicationis ver- ſatur in contẽtione dominii:& is qui titulum præ- tendit, negat aduerſario dominium: igitur recte cõ- petit eo calu rei vẽdicatio. Hec probantur in l ſed eiſt lege. ꝗ. quod autem ait; de petit. hered. heredes.§ Luod pn emptore f famil. erciſc.& Hꝛmnuum un in. Inſtit. de actio. Sicut ergo contra Bertham& loannem D. tanquã poſſidentes titulo, non potuiſſer intendi petitio he. teditatis, ſed rei vendicatio proponenda erat: ita idẽ in ipſorum heredibus obrinere videtur non qüia heredes fint, ſed quod poſſideant rem litigioſam: nuæ ſi ad eos nõ perueniſtet, abſoluendi eſſent, ni- i foret conteſtata cum defuncto, l. in tem. Gl. geius. ffdle rei vendit. Quanquam cum ipſi illam poſſi- deant pro herede, non videtur in præſentia attendi debere, quo titulo peruenetit ad ipſorum parentes, ſed quo iure ipſi rei hanc ſint adepti. Sunt autẽ eam adeptiiure hereditario, pôſt mortem patris Ioan- nis, vt ex actis apparet. Ergo magis crederem, peti- rionem hereditatis intentatam. Er hæc de primo hnuius reſponſi puncto. An Tintentio actorum pro- 10 bata ſit, conſequenter videndum. Et manifeſti iuris eſt, quod ſuccedere volens vt conſanguincus, pro- bare debeat conſanguinitatem& gradum, per ea quæ vpot: Dd. inl. is poteſt. in ſin. ff de acquir. ber. And. conſ.ĩ2. pro deciſ. Alex. conſ.ꝛ. lib. I. Dec. conſ.3211. in cauſſa qu A- lexandria. Pulgo. conſ.*. Semper enim actor tenetur probare id quod eſt intenrionis ſue fundamentum, luribus vulg. Probarunt autem actores, quod laco- binus K. non reliquerit poſt ſe proximiores liere- des, duam Martinum& Hermannum de V. id enim in ſuis poſitionibus, nempe in 5. 6. II. appellantes- mer aſlerunt, licet id poſtea in procell u conentur reuocare: qua de re infra ſuo loco. Ad hos autem heredes Jacobini K. ipſo defuncto„ſtatim deuoluta eſt proprietas rerum hereditariarum, vſufructu pe- nes Bertham ex lege patriæ remanente. Et ſic, quo ad Martinum& Hermannum, nullum dubium eſt, quin fuerint proximi heredes Iacob. K. lam prætẽ- dunt Iloannes M.& ſui conſortes, quod dicti Marti- nus& Hermannus eorum agnati ante Bertham v- fuftuetuariarh deceſſerint,& ſic proprietas rerum hereditariarum Iaco. K. prædefuncti iure ſuoceſſio- nis peruenerit ach ipſos actores, tanquam Martini KHermanni legirimos proximiotes heredes: qua⸗ re ipſis poſt Bertliæ rrotters iuis agendi com petere, quia vſusfructus cum proprictatè in ipſis ſit iam cõ- 1 ſolidatus. Er † iuris eſt, quod lieres heredis etiam primi teſtatoris cenſeatur heres, d. l.. z. G 3. f. de pet. Dn. loach. Mynſing. luriſconf. Germani her. Sicq in iure fũdati ſunt ipſi actores.An autẽ hos etiam probatũ exſiſtat in facto, videndũ. Et exactis quidem apparet, quod loannes M.attinentiam qui- dem&c proximitatem ſibi fuiſſe cum defuncto Her- manno allegat: ſed an eam etiam ſuſſicienter pra. bauerit, nôn ſatis videtur conſtare. Itaq; cum illam attinentiam negarint rei, nec ſit ab actoribus pro- bata, perinde eſt, ac ſi eam nõ allegaſſent, Eſt fenim! idem, quantum ad iuris exſecutionem, non eſſe,& non apparere, ſeu probatum non eſſe.! duo ſunt ritii fde teſta. tute. pleriq; 2. q.z. Sl. c. t tirca.§. alioqui. verb. ſuperuenerit,& ca. nulli. de elect in 6.&l.. pia. verb. cto di- erum, de except. eod li. Bart. l. in lege: ſj.de contrah. emp. cum ſimilib. Deficiente ergo fundamento, ex quo fundat ſuã intentionem actores, neceſſe eſt, omne id cor- ruere, quod ſuperædificatur: quia caſſara radice&c. . qui res, 8 aream. f. de ſalut..in omni. ſfde adoptio. Et ez conſequentia adtus præambuli poſteriora dirigun. tur: quippe ex primordio tituli poſterior formatur euentus, l.. in fi. Gibil. not. cum multis concor. C. de im. po. luucra. deſcript. lib. io. cum ſimilib. Contra videturillã attinentiam ſatis probatam eſſe: probatur enim per teſtes& confeſſionem reorum, Martinum& Her- mannum fuiſſe fratres conſanguineos,& proximos heredes ſæpedicti lacobini K. Deinde probatur, quod Hermanuus fuerit amicus ipſius actoris. Iia teſtatur 6. teſtis ad 7. articulum,& primum eiusin. terrogatorium. Cui aecedunt dicta trium teſtium in inſtrumento A. A. ſignato, qui id pariter depo- nunt. Et licet ſingulæ hæ atteſtationes per ſe parum valeant, ſi tamen coniungantur, videntur ſatis prq- bare attinentiã actoris cũ Hermanno:iuxta. vul- garem theoricam, qua dicitur, duas iniperfectas ꝓ- bationes efficere plenam, ſi connectantur, l. excu- ſantur. ſ. atas. ihi Gl.& Da. de exsuſ. tut. Alex. conſil.19.& 2.lib. I. G conſ. 2 4. lib. 2. præſertim in re tam antiqua, vbiregulariter imperfectæ probariones ſufficiunt. Lallate conſ.j. lib.i. num 2.& conſ.iſ nu.3. lib. z. Et ſic vi- detur ad actorem loco ſui aui eenue deuolu- tam proprietarem hereditatis laco. K. Videndum tertio loco, an actorum intentio per defenſiones reorum ſit eliſa:& ſic, an exceptiones reorum tam iu iu- 14 re, quam facto exſiſtant vera? Primar reorum exceptio eſt, quod actores fundamentũ ſuæ intentionis, nẽ- pe attinenriamm cum Marrino& Hermanno, non probarint. Sed quia de hoc paulo ante circa ſecun- dum punctum dixi, ideo hic non repeto. Secunda exceptio eſt, dato, quod probatum ſit, eos eſſe pro⸗ ximos heredes, tamen ipfis nõ competatactio: quo- niam Martinus& Hermannus de V. heredes lac. K. ſuum ins hereditatis vendiderunt Berthæ,& eius ſecundo marito Ioanni D.& ſic in perſona Berthæ vſufructuariæ conſolidatiò facta lir proprietatis 13 cum vſufructu, iuxta§. finitur. Inſt de vſufruct. Pro re- ſolutione huius exceptionis tria hic vidẽda. Primũ- an haæc exceptis in facto exſiſtat veraꝛ Alterum, an in iure ſit licitum hereditatem vendere? Tertium, an proprietari- us poßit proprietatem vendere vſufructu pene: aliam evſi- ſtente? Quod ad primum attinet, nullũ dubium eſt, quin probatum ſit, quod Martinus& quidam alii ius ſuum. id eſt proprieratem, quam habuerunt, vt proxim heredes in bonis à Iaco. K. primo marito ipſius Berthæ relictis, vendiderint dictæ eorundem bonorum vſufructuariæ,& ipſius ſecundo marito. Id enim probant teſtes fere dmnes: probat itẽ ele. b aula midre ſa, 9 a“ delackedaſe Reſponluris Decad. I I. Reſponſ. XII. 31 oui oihansſae dala iadicialiter à Scabinis in E. producta:cui vel eo re poteſt, vteũq; alius eiuſdem tei vſumfructum ha- eanni 1 ad hæc C. de fid. inſtru. C. 2. exr. eodl tit.& eiuſldem tenorẽ fructum aliciiius rei. nullũ ius proprieratis ſen d 0- amtum ad lurben 1a robãt dicti teſtes, vt ex eorum depoſitionibus cõ- minii competit. Si ergoillud, quod minus videtur cere, ſeu pto rwnd 16 ſtat. Detiure autem(vt ad ſecundum veniam)hete- ineſſe, ineit, videlicer quod habens ré communem ure. eng. 44 dea ditates,& ſic iura incorporalia vendi poſſe expedi- cum aliotã in proprietate, quam vſufructu 3 poteſt 0 d.auli t 9 mau tum eſt. Sic enim loquitur totꝰ rit. C. de here. ven.& ff. ſuam Dartem illius rei communis ſine alicuius con- oht d danls atlas ie here.& actio vend.& quælibet res, ſiue co rporales, tradictione alienare: Ergo m alto magis ille, qui ha- lczeneen 3 4 hjaa ſiue incorporales, in em Ptionis contractum venire bet rẽ totã, quo ad proprietatẽ, poterit illam in aliũ lonem acon a Poflunt, quæ nominatim nõ prohibentur. Tertio † transferre, nõ obſtante alterius contradictione: er lepetas de natht dubitatur, vtrum is, qui habet aliquorum bonorum locum Ta minori, qui eſt in iure validus, um in cun. ² 9e. ldenre proprieratem, poſſir illa bona alienare aut obligare ttis. de elect. Gin Clem. i. de reliqj.& renerat. ſanct.& Auth. m a umif⸗ alicui, non obſtante illo, quod penes alium ſit vſus- multo magu. C. de ſacroſan eccl. Cõcludo ergo, quodo- . adurambün fructusꝛ Illa quæſtio duplex membrum haber. Pri- mni aure proprietar.& domin. aliquorũ bonorum eer priwocdio nügäen mum, au proprietarius& dominus aliquorum bonorum poteſt libere eorundem bonorum proprietatem& 9 I.iuclan annai 1 poßit deiure huinſmodi bona vendere, vel alias alienare ſeu dominium transferrein alium, non obſtante, Pali- Pecicti lacodin l. lan nomine ſides adhibẽda, quod à Sculterò iudicii fuit publieæ cuſtodiæ cauſſa conſeruata. Erfſic eandem probandi vim habere videtur, ꝗ habent ſcripturæ repertæ in archiuo publico: quæ vtiq; probãt, Auth. obligare in præiudicium eius, qui eorundem vſumfructũ ha- bet, ita quod vſufructuarius ſuum vſumfructum per talem alienationem ſeu obligarionem amiitat. Secundum eſt, an proprietarius talit bonsrum poterit ſimplititer, citra ramen praiadicium fructuarii, talia bona alienare, diſtra- beat: cum ille, qui haber rem communem cum alio, nõ modo quotam ſeu partem ſuam in vfufrucdu ſeu vtilitate taſis rei habeat, verũ etia quotã ſeu portio- nẽ in proprietate talis rei. Sed habenti nuduũ vſum- us habeat vſumfructum:attento, qnod vläsſtuctus P ropter talem diſtractionem vfufructuario n Ftol. litur, neq; ſibi præiudicium generatur, ſaluo ei ſem- heure anentexfufmuctu. Nonobſt proprietarnom habere plenum dominium. Licet enim actu nò ha- — inſe here, yel obligare? Et v detur prima facie ptincipale Deatehaber tamé in potẽ tia proxima: quia talis vſus- reſtisad)ariasma 1 dubium ex eo occaſionem trahere, quod proprie- fruch morte vſufi ucknarii. vel aliis modis ſtatim 4 4 tarius in huiuſinodi bonis nõ habet plenum domi- finitur,& fit conſolidatio vſusfr. eum proprietate, ꝙ um. Cuizcrimähn nium: quamuis vſusfructus à proprietate eſt ſepara- ſufficit: vt in ſt. patril. ambiguitatẽ. corruptiont. Cide y- enco AKgmn guihn tus, d ſin. luſt. de vſuftu Et ſie videtur, proprietarium Juß. Sinitur. Inſt eo. Velreſponderi Pét. quod licet 21 15 lingalr tetuirer non poſſe dominium in alium transferre,&c. Con- talis proprietar. non habeat vſumfr. formalem, qui amen cociungunn ſütn trarium tamen eſt verum, quod ſcilicet proprietari- à proprietate põt ſeparari: habet tn. vſum fr. cauſſa- ncid actorisci emuun usnon attento, quod vſusfructus eſt penes alium, lem, quià proprietate non ſeparatur,&l& ili Angel. oricam, qua diciu, dunn poſſit ptoprietatem eorundem bonorum in alium& alii. Inſt. de vſuff. in princ. Ergo.&c. Ex præd iclis cö- licere Dlenam, qcounim träsferre, alienare ſeu obligare, eitra tamen præiu- cludo, hanc ſecundã exceptionem omninò elidere a. ili Gl. G Ddaaſn dicium vſufructuarii: quia per talem proprietatis 2- intentionem actorum, ta de iure, q de facto. A dter- eeſ24.19.. pcxccimür lienationem, nullum fit neq; fieri poteſt præiudici- tium ergo Principale caput veniendo, videndũ cõ- iet impetfect nodein um ipſi fructuario; quo minus ipſe ſuo vluftuctu ſequenter,an defen ones reorã eneruatæ Aint ber ꝛeplicas . aan 20 hfu gaudere poſſit. Ratio prædictæ deciſioni seſt, quo- actorum Et co ntra vẽditionem à reis allegatam per docem loco li uiſetn niam talis proprierarius in bonis prædictis habetp- viam kehiestioni potifſimũ tria fundam enta obii- nem herrdmlal prietatem, quæ ſua eſt: ergo pro ſuo arbitrio de ea ciunt actores, per quæ illam eneruare conrendunt. eanen.l diſponere poteſt, I. in re mandata. C. mandat. l. audum. Primum eſt, quod conſuetudo ſit in AiJtrictu M. quæ dictat, zcdocum mnn ¹ C de contrah empt. Er nihilita cõuenit naturali æqui- viuente vſufſtuctuario proprietatem alienari non poſſe. Se- cula: K ⸗ amhue rati, quam voluntatem domini volentis rem fuam cundum, quodcerta forma in ea regione eſt præſcripta, qus exſßkan maiiiegs in alium transferre, ratam habere. l. qua ratione..i. modo vendirioner reru immobilium fieri debeant, nempe vs Totcs tundamentn am cum Marro am teræ. circa ſin. f.de acqu. rer. dom. S. yer traditionẽ Inſt. eod. emptor curer ſe coram Magiſtratu cum:e empta in eribi in ducs tit. hoc legitur& not. expreſße in 12.lintereſt.&l. inter an- das Erbebuch. ld in prætenſa venditione cum noô ſit sed quude doeſ u tiquam. C. de vſufruct. In quibus iuribus habetur, ꝙ factum, conſequitur venditionem nullam. Tertiu um dixbideo lenen proprietarius poteſt proprietatem bonorum credi- idemq; eſt, dato, quod emptio valeat, tamen non eſſe ero- dar 3gwodgudim 9 toti ſuo obligare ſeu hypotheecare, in dotem dare, batum illam faltam ab Hermanno, qui ante venditienem jes, umen p unf 9 veletiam vendere vſu fructuario tamen inre vſus- vriq; deceſſerqt, relicis poſt ſe beredibus in hac caulſſa æctori- nus& Hermannd 5 18 fructus ſaluo remanente. Pacit Tad præmiſſa text. in bu. Videamus modo de ſin gulis. Quod ad primum eeatis ferditemeh Lants diuiſionem. C.de ur. dot. vbi habẽsrem commu- fundamentum attinet, allegata conſuetudo non eſt „ ani D. 8 1us⸗ nem cum alio, poteſt quotam ſuam in dotem dare. Probara, quia deſunt ea, quæ ad probandam cõſue- 22 uno l jario t 3 iy etiam ante diuiſionem talis rei communis. Item feſt rtudinem requiruntur. De rquibus late Bar. in repet. ir con 2 ium vit tex. in l. falſo. C. de commu. rer. alien. vbi quis poterit I. de quib. a. quaſt. prin. col. 5.& aliquot ſeq.& Bal ibidem du, iuxts. vurubiſis vendere partem rei communis, etiam extraneo, an- latius in ſua repet. l. 2. num. 26.27.28. G 30. C. qu ſit lon- vias etcjpdo anba tequam iudicium cõmuni diuidundo inter Partes ga conſuetud. Debent enim teſtes inducti ad proban- vin luaeaa rem communé habenres ſit inſtitutum. vide ibiBal. dam conſuerudinem, deponere potiſſimum triav- edittens f Ichun 4 Eſt etiam de hoc text. ſimilis in L.I.&3. C. commuui di- ſum populi, frequentiam vſus,& tem poris Alutur- anaten maue g⸗ uid.vbi valet facta venditio rei cõmunis per aliquẽ nitatem. uanquam communioti calculo Dd. qua- dad— g vu pro ſua parte facta, non obſtante, quo d talis res cõ- tuor exi gant, rationabilitatem, actuum frequ entià, v lt Sgo ngai munis nondum ſit diuiſa,& cuiliber ſua portio aſſi- temporis cu rſum fiue diuturnitatem,& quod ea in- eſt pcoßie latſe Lnata, ſed cömuniter adhuc& pro indiuiſo poſſeſ- ducta ſit certa ſcientia. Primo actuum frequentia 23 es iubonu ius ſe Si igitur hoc eſtin re communi zergo multo ma- probanda eſtà teſtibus: quot tamẽ vices iſta exigar, errieais en ge BiSproprierarius alicuius rei rem talem alienare iu- non poteſt dari certa regula, ſecundum Bal. in Al.de ₰ auuiit 4 th, E 2 ſufmet e— pantiet 8 4 oöoſͤöͤöſͤ“ 52 Dn. Ioach. Mynſing. quibus. Eam ramen moderantur Dd. vt plures ꝓbã- di fint, ſi parum noti ac celebres exſiſtant: pauciores autem, ſi quam pluribus hominibus noti eſſe potu- a erunt. Secundo †neceſſe eſt, it de eisdem actibus ita 25 deponant, vt veriſimiliter appareat conſenſum po- puli interueniſſe: nempe ex verbis& modo de poſi- tionis, ita vt iudex intelligat, act fuiſſe notorios, vel ſaltem notos pluribus, ita vt de conſenſu populi cõ- ſter. Ita Bart. 1 2.n. 12. G14. C. qua ſit log conſu. Bal. d.1. de quib. nu.i 5. ver. ſed quaro. ſj de leg. Alex. con.- 5. uu. 3. lib. 2. vbi pulchre docet, quomodo conſuetudo per teſtes peobands ſit. Dec. late conſc2 i.& conſ.402. in fi. Roch.de Cur in. rep. cap. ſi quæſt. ö. 3e conſu. Alex. conſ. 11. nu. 9. G conſi. 136. nu. 18. lib. z. Quod † ſi ex dictis teſtium appa- reat, vario modo fuiſſe obſeruatum, conſuetudo nõ probatur: imo tali caſu debet ſeruari ius commune, Bart. l. 2. in prin. ver. ex quo not. f. ſolu. matrim.& 1 ſolẽt. 6. nonneé ff de off. proconſ. vbi inquit, ex difformi vſu Po. puli non intelligitur intentio introducendi cõſue- 16 tudinem probara. Tertioſnon ſufficit, quod depo- nant, ſe recordari ſemper fuiſſe conſuetudinem: ſic enim teſtimoniũ dicerent de iure, nõ de facto. Qui deponunt fuiſſe conſuetudinem, debẽt atteſtari fa- Kum, quod viderunt, non ius, vel conſuetudinem, 27 quæ eſt ius non ſcriptum, Cyn. in d. l.2. C qua ſii 36 coſ. ver. ſed quæro, quid deponant teſtes? Quarto Tad proban- dam conſuetudinem nõ ſufficit, quod teſtes ſimpli- citer dieunt cõſuetudinem ita eſſe, etiamſi non ſint interrogati congruam rationerm reddere, Bart..l. de quib. col. ů. ver. ſed quid ſi teſtes. Irem ad ꝓbandam con- ſuetudinem requiritur, quod teſtes deponan de vi- ſu actus, cuius conſuerudo allegatur,& de actuum ſrequentia,& de temporis diuturnitate,& tales act⸗ fuiſſe, ira& taliter, quod appareat interueniſſe taci- tüm conſenſum populi, vel maioris partis. In noſtro caſu teſtes omnes ad tertium interrogatoriũ ſepti- mi articuli nihil certi dicunt. Primus, item quartus & quintus audiuit à patre, ita ibidem eſſe conſuetu- qinem:reliqni teſtes nihil dicunt: Qui de prima cõ- ſuetudine deponunr, ſimpliciter aſſerunt ita eſſe i- bpidem conſuetu,(Es ſey die vbung daſelbſt im Lande zuM.)quod viuente vlufructuaria, proprietarius ſi- am pprfietatem vendere non poſſit. Sedilla depoſi- tio vonpbat conſuetudinem:atteſtantur enim tan- tum de iure, non de facto, vt paulo ante eſt dictum. Et ſic prima conſuetudo non eſt probata. De ſecun- aa allegata conſuetudine, nihil opus eſt dicere:quo- niam teſtes vnoore omnes fatentur, emprionesre- rum immobilium valere, etſi emptor non faciat ſe cum re empta inſeribi in librum hereditarium, ceu vocantin das Erbebuch) düũmodo domino loci ſol. uatur ſuum debitum ius dominicale, ſein pacht oder gerechtigkeit’ ꝛc. Et præſumptio eſt, in noſtro caſu id eſle factum, donec doceatur contrariũ. Neq; enim veriſimile eſt, cum emptio iudicialiter fuerit facta, quod dominus ius ſuum non fuiſſet proſecutus tã- t0 tẽpore,& emptores reliquiſſet in poſſeſſione re- rum emptarum. Itaq; mi actores obtinere vellèt, ne- ceſle eſſet eos docere, quod domino non eſſet ſatis- factum. Quanꝗᷓ etſi illud probaretur, non reletaret: neq; enim quisꝗ reſtium dicit, ꝙ propterea vendi- tionis contract ſit nullo, ob omiſſam ſolutionẽ iu- rium dominicalium. Iraq; hæc replica, meo iudicio, penitꝰ nihil ſtringit. Lertio replicat Ioan. M. dato, venditionem iure fuiſſe validam, eam tamen non luriſconſ. Germam poſſe præiudicate actori, quo ad partẽ Hermanni, ui nihil vendidit. Hoc enim teſtes maioti numero ad ſecundum interrogatorium ſeptimi articuli ex- preſſe deponunt, quod Hermannus non interfue- rit venditioni: imo dicit ſextus teſtis, quod ipſe ante venditionem factam mortuus fuerit. Hæc certe re- plica multum firmitatis haberet, ſi per obiectũ prę- ſcriptionis non eneruaretur, cui rei conuenti inni- tuntur. Nam ex ſchedula Sculteti,& dictis teſtium ſaris liquet, à Martino& tribus aliis in eadẽ expreſ- ſis, proprietatem bonorum hereditariorum lacob. K. defuncti, Ioanni D.& Berthæ vſufructuariæ, eius vxori legitimæ diuenditã fuiſſe indicialiter procer- to conuento pretio, de quo fuerint vẽditores con- tenti. Necſo ſtat, quod quantitas pretii in ſchedu. 33 laemptionis non ſit expreſſa: quia alias etiam dictũ eſt, etſi in inſtrumento venditionis non exprimatur pretium, ſed dicatur ſimpliciter, factam eſſe vendi- tionem pro certo pretio ipſi venditori bene ſolnto, eam valere. ita tradit Bar. a Tautenb. in ſud virida concl. 71. argum. 1. C. de cotrah.& committ. ſip. Et licerCyn. ihi in vlt. quæſt. vacillet, dicit tamen idem Baro, gene- rali conſuetudine Germaniæ talibus inſtrumentis fidem adhiberi, non ſecus, ac ſi tota ſumma eſſet ex- preſla, quod velut ſin gulare obſeruandum eſt Et ſic in noſtro eaſu adfuit iuſtus titul',& bona fides, quæ in præſcriptionibus omnino requirũtur, lnulla. Cod. derei vendi. l. Celſus. ihi Dd. ſf. de vſucap. Quod ſi quis di- cat bonam fidem in Bertha vſufructuaria defeciſſe, quo ad pattem Hermanni, vt quæ ſciuerit Herman- no eriam certam portionem in bonis à lacob. K. re. lictis competiiſſe,&c. reſpondeo, præſcriptionem illam vel ex perſona liberorum Ioan. D.& Berthæ bonam fidem habuiſſe, qui 14 annis continuis libe- re& quiete illa bonaà morte patris eorum lacobi- ni K. poſſederunt,& tenuerunt tanquam propria, ſicut ex diligenti eomputatione annorũ colligitur. Non obſt. etiam, ſi obiicias, Ioannem M. impeditũ fuiſſe agere viuente Bertha vſufructuaria: quia re- ſpondetur, quod poſt alienata bona& diuiſa intet liberos potuiſſet Ioannes M. inter ipſos experiri, vt in quos erat facta bonorum translatio: potuiſlet it prohibere& contradicere, ne bona in alterius ma- num alienarentur, i ſi fundum, Cod. de rei vendic: potu- iſſet item à liberis Betthæ tanquam tertio bo n. re rem illam vendicare.h mater tua L.aduerſus. Cid. eod- tit.& i. quiſquis. Cod. de donat. Exp ræmiſſis ergo omni- bus concludo, in prima inſtantia male indicatum fuiſſe, bene appellatũ:& reos ab impeditione acto- ris in priori iudicio facta eſſe abſolnẽdos. Quo ad er penſas; quia pro ſeactores primam ſententiam ob- tinuerunt, eas compenſandas duco. Quarto † atte-, xũt actores(quod pene præterierã) poſtremæ ſeri· pturæ iudicialiter productæ, dato hanc venditionẽ eſſe factam, quia tamen per illam ſint decepti vltra dimidium iuſti pretii, eam eſſe reſcindendam: Et ſᷣc recurrunt in euentum, quod reliqua omnia ceſla- rẽt, ad remedium 1. 2. Cod. de reſcind. vendit.& cap. cuu caußaa. de empt.& vend. Ad hanc defanſionem mulri- pliciter reiponderi poteſt. Primo, quod hic ſit nou⸗ modꝰ agẽdi,& nouũ requirat iudiciũ, nec in häe lliẽ veniat:ergo nec atrendends, cũ non venetit in ſitis cõteſtatiqnẽ, vulga inribus. Et habet adhuc poteſtatẽ agẽdi ex illo capite. ſi putet leſionẽ probari poſſe,& nõ obſtèt fibi alia. Secuũdo, dato, quod eſſet deſaꝑ ꝓ. aunens —— — „. — — — — b Cuttpact9 31 cfn b Gaien. 81 e alin no Amüt äralter fache altxyet lieꝛiuu muiu ootractu jn nauuin preter ausadlcat om 8 arinnäläem lutmir kt go laian. 4ren rmlamfict Danc almumun 1 fad inulinſrht m 4 macmollquere WUurbaceudula, re Umnalbtgpconſu u wenorum in 1IO NS 4 IMA hanun nhanf. iLäkuſtuta anrnnmn fanaan b dhen mundtora ablſal guc Kanyrin con. nu Plonlun ſäleane 1 Reſponf Iuris Decad. I. Reſponſ. XIII. mndum, tamen illud remedium nõ poteſt am- plius prodeſſe actoribus, cum huic ſit præſcriptum. Sunt † enimi 36. anni elapſi poſt factam venditioné, Khactenus nemo læſionem illacn allegauit. Con- ſtat autem, huic remedio 30. annis præſcribi, Gloſſ.:. 12. Cod. de reſcind. vendit. Panorm. cap. cun cauſſa de empt. & vend. num. 9. per. ſicut. C. de præſcript. 30. anno. Tertio⸗ quia non conſtat, quod reſpecto tempore venditio- nis, enormis læſio ſit facta, cum eo tem pore bonail- la diuiſa nõ tanti valoris fuerint, quanti hodie ſunt. 31 Sedf in remedio d. l. 2. non conſideratur euentus, ſed principium contractus. Quia ergo tunc ternpo- ris, quando venditio eſt inita, non apparebat illa læ- ſio, contractus debet remanere firmus, Bald. 1.j. col.2. verſi. extra oppono. Cod. de patt. argum./ ſi ita. C. de vſur. ꝗ 32 ad hoc dicit notabilem. Quarto † ideo non haber locum remedium aict. in noſtro caſu, quoniam illa venditio eſt iudicialiter facta, iuxta doctrinam Bart. g& Angel.in 7.. Cod. de præi. decur. lib. io. Angel. conſ. 155. vir vxori. Idem repet. wiendum. de verbor. obligatio. vbi dicit, quod ſiin contractu interuenit decretum iu- 33 dicis, non auditur pars prætextu læſionis, quaſi † de- cretum iudicis excludat omnem præſumprionem fraudis& deceptionis. Idem ſequitur Abb.c. cum di- lecti. de emprio.& vendit. Et quãuis Bald. in d. 2.Imol. & Roma. I. quis cum. de verborum obligat, contra te- neant: quod etiam facit Panorm. d. capit. cum cauſſa. Alexa. d.1. pretia rerum. ad!. Falcid.& Bartol. fibi contra- rius, leg.. Cod. de præſcript 39. anno. tamen prior ſen- tentia verior eſt, ma giſque recepta. Quare, vt tandẽ manum tollam de tabula, vti ſupra concluſum eſt, in præſenti cauſſa ego conſulendum& iudicand um cenſeo: ſaluo peritiorum iudicio.“ KESPONSVM XIII. SZNVMMARIA. 1 Fatti ſpecies huius reſponſi. 2 QLuc actio hic inſtituta? An intentio actorum ſundata?: De ſucceione fratrum& ſarorum ex ytroqp vel alter- utro parente coniunctorum. I Conſuetudo Alſatia, quod ex altero tantum parente iuncti, cum vtrinq, coniunctis ſuccedant. Conſuetudines ſi allegentu', ſunt probanda. Conſuetudine poteſt aliquid induci contra ius. Anu conſuetudine induci poßit, quod vtey ini cum germa- nisfratribus ſuccedant? 9 A padti ad conſuetudinem recte infertur. 10 Qui popul: poſtint conſuetudines inducere? n Ad probandam conſuetudinem in loco particulari, ſufi- cit docere generalem conſuerudinem in prouincia cui ile locus eſt ſuhiccta. 12 Que ſint neceſſaria ad conſuetudinis probationem? 3 In conſuetudine inducenda quatuor eſſe neceſſaria. 12 Rationabilitas conſuetudinis vnde colligenda? 1I Atluum frequenimjM. 16 Axiomata aliquot ad cognoſcendum, an probata ſit con- Iuetuo.ʒ 17 Conſuetudo correctoria iuris. b 13 Conſuetudo per quot teſtes probanda: 19 Teſtes in probanda conſuetudine de tribus teſtuficari de- Bent.“ 20 Quc temporu diuturnitas in conſuetudine requiratur? 21 De eodem. 22 Tempus legitimũ ad conſuetudinẽ, vnde ſunat initix! 23 All as debent eſſe yniformes per temipus legitimum. 53 27 De frequentia actuum in probanda conſuetudine. 25 Deeodem. 1— 26 Aduocati oficium in deducendis allihus con ſuetudinis. 27 Teſtes quomodo depenere debeant de actibus in proban- da conſuetudine? 28 Quando duo actus ſuſiciant ad conſuetudinè docenda 2 29 Tactrus conſenſus juomodo probetur?⸗- 30 Teſtes de facto teſtificari debent ſi velint probare conſue- mlinueen. 4 31 Conſuetudo debet inducta eſſe ex certa ſcienti⸗ populi. 52 An dõſuetudo debeat obtéta eſein cõtradictorio iudicio. 55 Conſuetudo non probatur, ſiprobentur difformer atlas Ddopuk. 34 Sed tunc recurritur ad ius commune. 95 Applitatio ſuprriorum ad praſentem caſum. *. 36 Teſtes proprer Jimilitudinem iuris& cauſſe repelluntur. 37 Deforma ſententiz in hac cauſſa. 416 38 De expenſis huius litis. FACTI SPECIES HVIVS 8 pONS1. 8 N/ Ehala, t de cuius hereditate agitur, reliquit V auas germanas ſororesideſt,ex vtrogq paren- Ie, videlicet ex Michele B.& Elſa ſua vxore legiti- ma, coniundtas, nomine Otiliam& Apoloniam: reliquit item ſörorem vterinam, nomine Annam, & ex alio quodam vterino fratre Georgio iuniore, neptem Otilia m. Mortua igitur Vrſala B. L. nomi- vine vranuſue Hplmie G. A Emminc Aaunu liberorum ex Otilia vxore ſua prædefundta ſuſce- Derumtenguamprorimi hercde, lgitimi, eiden Viſale ſoli ſucedere comtendunt excluſis ſorore& nepte Vterinis lam veniunt K. H. nomine Aunæ, CI. H. velut tutor qictæ Otiliæ, Enomine earuu- demprætendant pariter huccedereyrſulæ defunctaæ. tanquam ſororis& neptis vterinarum: idg, vigo- re conſuetudinis Alſatie, quæ Vlerinos fratres& Forores vma um fratribus& ſototibu, virinq. cõ- iunctis ad ſucceſſioné ab inteſtato admittat. Suæ- ritur, quid iuris? Cumptimis in hac controuerſia Vvidendi, qua actione ſit acti,& an illa cpetierit? Vod † ad primũ attinet, ſi circa ius ſuccedendi 2 an conſuetum ſit, actio non ex conſuetu- dine fundatur, ſed dirigitur ex petitione hereditatis bropter conſuetudinẽ: ſicut hoc pulche explicat& declarat Zaſin lde quib. inz. punct yrin ff de legib. ad quẽ recurri poteſt, ſi videatur opus. Atque ita hic fuit fa- tum, vt K. H.& I. H. in prima inſtantia inſtituerint nomine vxoris Annæ,& neptis pupillæ Otiliæ peti- tionem hereditatis propter conſuetudinem contra B. L.& M. H. mariros Apoloniæ& Otiliæ pro con- ſequenda debita portione hereditatis relictæ abVr. ſula defuncta, prædictarum perſonarum ſorore. Er adſunt in noſtro caſu qualitates ad hanc actionem neceſſariæ: puta quod agentes prætendunt, ad ipſos hereditatem delatam eſſe, id eſt, pertinere, teſtato vel inteſtato, I..& 2.& per tot tit. fj de pet. her.& C. eod. idq; in noſtro caſu actores faciunt. Itẽ ex parte reo- rum requiritur, ꝙ hi hereditatem poſſideant titulo vniuerſali, pro hetede vel poſſeſſore, 1. regulariter. ſf. de pet. hered. l. hereditatis petirio. C. eo. Sed in noſtro caſu heredes rei non diffitentur, ſe hereditaté dictæ Vr- ſulæ vniuerſaliter& pto Hlerede poſſidere. An † auẽ 5 3 54 actorum intentio de iure fundata ſit: Et de iure quidem communi res eſt liquida. Nam † iura diſtinguũt qui conſuerudinem induaere poßint: Nam † quidam di- + in ſucceſſione legitima inter fratres germanos, id eſt, ex veroque parente cõiunos, item inter con- ſanguineos,& inter vterinos. Nam ſi fratres ger- mani exſtent cum fratribus vel ſororibus defuncti conſanguineis vel vrerinis, tũc fratres vtrinque cõ- iuncti excludunt alios, vt N ouel.de conſan.& vter. frat. §. quia verv. Auth. ceſſite. Cde legit. her. Auth. itaqʒ. C. com. de ſucceſ. Sl.ſi. in leg. in ſucceßione. C. de legit. her. Hoſt. in fü. de ſucceſſ. ab inteſta. viſo igitur. Si ergo ex diſpoſitione juris cõis actores in prima inſtantia penitus nõ fue- 3runt fundati. Atramen ad fundandam ipſorum in- tentionem, prætexerunt quandam conſuetudinẽ Alſariæ, qua vterini& conſanguinei fratres ſucce- dunt æqualiter cum fratribus germanis. Videndum exrgo primo, an conſuetudo poßit aliquid contra ius cde in- Aurere? Secundo, vt poſſit, an in noſtro caſu talis conſue- tudo, quod fratres aut ſorores ex vno patente cum germanis ad æqualem vocentur ſucceßionẽ, ſit ſuſicienter& legitime 5 probatas Eſt fenim probãda à parte eam allegante in iudicio ad fundandam ſuã intentionem,c. de cönſt. Non obſt.quod conſuetudo ſit iuris, l. diuturnæ de le. &y iura non probentur: lab ea patte: ſ de proba. quia id ve- rum in iure ſcripto, quoniam illud certum eſt, S. f. in preæm. ſ. Secus in iure non ſcripto, quod eſt incertũ, Gloſ.verb probatis, d.1.. C. quæ ſit longa conſ. Item actus, ex quibus inducitur cõſuetudo, ſunt facti, d.. de quib. verſ.nunquid. Et ideo probari debẽr; cum etiam pru- dentiſsimum quenq; fallere poſſint. J. 2. f. de iur.& fac.gno. atqʒ ita tenet Cyn. in..inj prin. C. quæ ſit long. con- ſuet.& in l.z. verſ.2. quæritur. col. 7. C. eo. tit.vbi quam- uis multa miſceat, tamen finaliter in hoc reſidet. Eiꝰ verbaſunt hęc: Quicquid ſit, ea opinio tenetur, quod alle gaus conſuetudinem, eam probare teneatur: Multa enim contra perſonas& dicta teſtium obiicere poſſent, quæ index inquirendo nou cognoſceret. Idem ſequi- tur Bart. in d. l. 2. J.2 7. Bald. conſ. 2 41. Verſ.ſed ad omnia, part. 3. Corn. cönſ. 92. part. 3, per ca. L de conſtit.libr. 6 Laſ. p conſ. num. 109. lib.i. Ponderemuis ergo vtrumq;. Ad 7 †primum, quod conſuetudo poſſit aliquid contra ius commune inducere, ac etiam iuri communi de- roget ac præualeat,(S. naturalia, Inſt de iur. nat. gent. E cin. fi. de conſuet. uſ.in d.l. d3e quibu. concluſ. 1.&. 2.) notius eſt ꝗᷓ vt iuribus comprobari oporteat, vt d.§. 3 naturalia,& Acin. Int ſpecie, conſuetudine intro- duci poſle, quod vterini ſuecedant cum germanis, apud me nõ eſſe dubium:quia illud neq́; contra ius naturales aut diuinum eſt, neq; inducit occaſionem eccandi, nec alias eſt contra Ponos mores. Ergo va- ler: vt per Iunoc.& Hoſt. ext. eod. in prin.& in ſum. Hoſt. eo tit. 6. quod ſi conſuetudo.& patet in Auth. vt nulli iud.§. i. Alias autem, quãuis conſuetudo ſit ſeuera, ſeruanda tamen eſt, Fab. ſ. ex non ſcripto. nu. 10. Inſt. de iur. nat gen. & ciuil. Sane conſuetudo, quæ non eſt contra ratio- nem legis naturalis vel iuris diuini, etiãſi ſir contra rationem politicam, ſeu legis poſitiuæ, valet, vt per Bald. d.l.de quibus ver. ſed quaro. an ex æctihus Zaſ.ibid. in „ 4 memb conclu. a.&j. memb. concluſ.i. G&z. Item Tpacto induci, poteſt, quod vterinicum ermanis ſuccedät: P ergo& conſuerudine: quia conſuetudo& pactum arem vim habent:& tenet argumentum de vno ad aliud, Gl. eſt in Rub. C. de decret. decur. lib. io.& voluit Bal. Iliberti. i5. col. verſquaritur. C. de oper. libert. idem l.1.C. de ſer. fuit. Et conſuerudo illud facere poteſt, ꝙ poteſt Dn. loach. Mynſing⸗ Iuriſconſ. Germani ackum, vt dicunt Dd. in ſæpedictal.de z4ie guevr. hus. Hic etiam inquiri poltet, an inchlæ in H ſint tales, ſtingunt varia poꝑulorum genera. Sunt enim, qui! non recognolcun t ſuperiorem: vt cinitates Impe⸗ riales, niſt Imperatorem:& hi ſi habent Regalia, tũc ſicut ſtatuta, ita& conſuetudines inducre poſſunt. Sunt, qui recognoſcunt, vt oppida principum, non tamen ſubſunt principi,niſi cum certis pactis: ſicq; habẽt propriam iuriſdictionem,&alia iura publica: & hi poſſunt inter ſe facere ſtatuta ciuium vrilitat cõcernentia, etiã ſine cõſenſu principis, ſi nõ reſpi- ciant ius domini. Sunt quædam communirates, que in totum ſubſũr principi vt in noſtro caſu prædicta cõmunitas in l. lubeſtEpiſcopo in A.) hi ſicut nec facere ſtatuta poſſunt, eriam pro ciuibus ſine domi- ni conſenſu, ita nec conſuetudines inducere, niſi ſu- perior conſentiat, veltoleret ſaltem. Faciũt qua Bant. in omnes populi·ſcribit in i memò ſtatut. ſ. de iuſt.& iur. Sunt deniq; communitates omnino priuatæ, ſicut villæ, collegia, fraternitates, caſtra, familiæ, in qui- bus non eſt populꝰ, qui vniuerſitatem referat. Sunt enim plures vt ſinguli, nec vlla popularis iuriſdictio actiue penes ipſos eſt: prout diſtinguit Bart. in l..de iu- riſdict. hi non poſſunt inducere conſuetudinem, arg. dil. de quib. Ex prædictis videtur dicendum, cum in- colæ in H. in totũ ſubiecti ſint Epiſcopo in A. quod non accedente ipſius ſeientia& conſenſu, nequeant conſuerudinem inducere. Verum ponamus(ad ſe- cundum punctum deueniendo) quod habitatores ſiue incolæ in H. potuerint ſine Epiſcopi conſenſu talem conſuetudinem inducere: reſtat videre, an al- legata coſuetudo ſit probata: quod ſcilicet in Alſatia,& ma- xime in H. cum germanis ſeu vtrinq; coniunctis ex vno pa- rente iuncti ſuccedant? Allegant enim appellantes cõ- ſuetudinem generalem prouinciæ Alſatiæ, cui pro- uineiæ dictum oppidum H. eſt ſubiectum. Quodſt hanc probaſſent, forte ſuffeciſſet etiam quoad op- idum H. quod ſitum eſt in territorio& diſtrictu Alſatiæ, vt teſtantur omnes teſtes. Quia fad proban- dam conſuetudinem in loco aliquo particulari, ſuf- I1 ficit docere generalem conſuetudinem in regno, vel prouincia, cui ille locus eſt fubiectus: textus eſt in cap. ſuper eo. de cogn. ſppir. c. fin. ibi Panorm. verſ.nota de o. vicar. Innoc.& alii in c. dilett. de offi. ordin. Iaſ.d. Iide qui- bus. col. io. verſ.& nota diligenter, de legib. Sed hæc gene- ralis conſuetudo in noſtro caſu non eſt probata. Nã ex dictis teſtiũſapparet, diuerſimade obleruatũ fuiſ· ſe in diuerſis locis, puta in M. W. O.& M.& diſpoſi⸗ tio iuris cõmunis vt plurimũ in huiuſmodi caſibus obſeruata fuit:nempe quod germani conſanguine⸗ os velvterinos excluſerint: vt teſtantur fere omnes teſtes producti in M.& quintus teſtis examinatus in H& nõnulli alii. Cæterum in oppidis E. R. A.& ali- is pleriſq; locis, iuxta prætenſam conſuetudinẽ quã- doq; hereditates diuiſas eſſe, ex dictis teſtium colli⸗ — licet. Et ſic falſum eſt, generalem hanc eſſe cõ⸗ ſuetudinẽ. Itaq; nihil opus eſt citca hoc multa ver- ba Piofundere zaut teſtium dicta reuoluere, cum differmiter in diuerſis locis obſeruatum ſit. Conſe- quenter ergo videndũ, an ſaltẽ localis cõſuetudo in bessas oppido H. ſit legitime& debito modo ꝓ⸗ ata? Et Thic ante omnia præmittendũ eſt, quæ ſint 12 neceſſaria ad cõſuetudinis probarionem, qua dere Dd.multas nec in omnib. cõcordantia ſcribũt variis in locis — ““ “ ſmanel mton 4 = — 5 ntt aon teg lnühe depona e conſ ien efule uiun. den amenac atocüſadieciſir zienni mre ipſisſciertutenafäit nem inducete Venm nctum deueniendo)qwiti in Hl potnetin ſie hini etudinem induceretetuute oeiarien n germani ſa mugnuki atiunt Alegrrmianf generalem touinczelun m oppidum Hetlübtehm, lert ſrelift düns aod ſitum ettin ertritt danruromnesree Gt vdinem inlocx ign 1 opusek ar tetii idendiun. 40 9 legiune igf 7 5 9 ate omn e Reſponſ. Iuris Decad.I. Reſponſ. XIII. in locis. Bartol. in rep. dict. leg. de quibus.(vbi& alii cem ſufficere ſcribunt, cum hoc numeto turbac communiter) 7. quaſtion. prineip. e ſequenr.& ſtituatur. 1.2.§. turba. f. vi hon. rapt. ita Loriot. in apicibus feg. 2. quæſtion. 25. 27. 28. G. 30. C. que ſit long. con- iuris, ritu. de iure& con uet. axio. 69. III. Teſtes T pro. 19 3z ſuetu. communiter concludunt, quatuor † requiri: videlicet rationabilitatem, actuum frequentiam, temporis curſum ſiue diuturnitatem,& quod ea in- 14 ducta fit ex certa ſcientia. De † rationabilitate præ- ſentis conſuerudinis fupra in primo puncto princi- pali diximus, concludentes, huiuſinodi conſuetudi- nem induci poſſe: ergo eſt rationabilis. Siquidem an conſuctudo aliqua ſit rationabilis, relinquitur arbitrio diſcreti iudicis, Gloſf verb. ration abilis. cap. i. de ronſtit. lib. 6. Hoſti.& loan. Andr. A.c fin. quos Panorm. ihid. num. j. ad fin.& Innoc ſequuntur. Qui conſiderare de- bet, vtrum finis conſuetudinis ſit bonus vel malus: item an jit contra ius; vel præter ius:& an ex aliqua ratione iuſta Fuerit inducta: an denig, ius approbet ſimilem conſuctudi- nem, vel reprobet? eatenus enim conſu tudo ius eſt, quatenus rationabilis eſt, Gloſſel.:. verb. ratio. C. quæ ſit long. conſ.& c. conſuetudo. diſt i. ibi commaniter Dd. Glo.c. Fn. de conſuet. verb. diuturna.&æ d. l. de quibus. Nam niſi ratione munita ſit, vice legis fungi minime debert. Hæcautem ratio nihil aliud eſt, quam bonum& æ- duum, quodactibus naſcendæ conſueradinis dedit Occaſionem, d.1.. C. quæ ſit long. conſu. Verum cum lo- cus, Tempus, perſonarum rerumque conditiones, qualitates& cohærentiæ hanc rationem, ex qua cõ ſuetudo plerunque nititur, conſtituant, non poteſt vlla rario, aut quæ ſit rationabilis conſuetudo, ad ſpeciem deñniri, ſed iudicis relinquitur arbitrio, per . Gloſ. in c. i. de conſtit. in 6. verh. rationabilia. Archid. cap. fruſtra.S. Aiſtinct.& c. Apoſtolicam. verſ. verum cognoui. de Fmon. Bald c. fin. verb. rationabilia. de conſuet. eundem in I Ade quib. verſ. alii dicunt de legib. Item † vltra rationem, quæ conſuetudinem fundat, ad hoc, vr conſuetudo firmum ius fiat, neceſſe eſt, illam introduci eid eſt, conſenſu populi& moribus vtentium comproba- ri, d.l. de quibus.&d. cæp. conſuetudo. dift.:.&§. ex non ſcri- pto. Inſtitut. de iur nat gent.& ciu. ac per legitimũ tem- pus& actus ſufficientes manifeſtum fieri. Fab. in d.§. ex uon ſcripto. dicit, non requiri, quod teſtes in pro- banda conſuetudine deponant, in quibus caſibus, aut inter quas perſonas conſuetudo ſit ſeruata, ſed ſatis eſſe, ſi dieant, ſic fuiſſe obſeruatum. QWod etiã Guido Papæ conſ. me. num. 4. Gconſ.! 6 ½. G conſ. 71. ſe- 15 quitut. Præmitro f tamen ad euidentiorem cogni- tionem, an per teſtes productos aſſerta eonſuerudo 17 probata ſit, neene, ſequentia axiomata. I. Si † con- ſuetudo ſit correctoria iuris ſcripti, tunc plene pro- bari debet: nec ſufficit probarèe communem obſer- uantiam, quia illa ſola non facit ius conſuerudina- tium. Ita alber. Roſat. d..2. nu. 2. circa fin. C. quæ ſit long. 18 couſuet. II. Si † conſuetudo per reſtes probari debe- at licet Dd. nonnulli putarint, duos teſtes ſufficere, yt Fab.§. ex non ſcripro. Inſtit. de iur. nat. gent.& ciu. Guido Pap.conſi. 12½.& conſi. 71. alii tamen, qui exactius rem ponderant, diſtinguendum cenſent. Nam ſiquidẽ de initio conſuetudinis probando agatur, aut de fa- ma conſuetudinis teſtes deponant, duo ſatis ſunt, per I vbi numerus de teſtib. At ſi de ipſa conſuetudine du- itetur(vt in noſtro caſu)illam per omnes proban- dam elſe tradunt, per l.ſ arbiter. in fin. de probat. Ne ta- men in infinitum extendatur probatio, dictionem illam vniuerſalem(Omnes jad maiorem populi par- tem referunt, iuxta. quod mailot ad municip. Imo de- .) 5 O⸗= ducti ad conſuetudinis probationem, de tribus te- ſtimoniũ ferre debent: nempe de vſu populi, actus frequentia,& temporis diururnitate. Ita Bart. 4.1. 2. quæ/ti0. 29. banorm. conſ. ſz in pradicta cauſſa. lib. z. Alexa. conſi. 23. viſis atteſtationibus. lib. 2. IV. Diuturnitatem temporis diuerſimode æſtimarunt Dd. frequentius*⁹ tamen obtinuit, ad conſuetudinem, quæ præter vel contra legem eſt, decem annos ſufficere. NNam Rx longam conſuetudinem, aut diuturnitatem ap Bel- lat in Rubr. de legib.& Rubr. Cod. quæ ſit long conſuet.& l. diuturna. f. de legibw. Longum autem& diuturnum decem annis concladuntur, Inſtit. 9e yſucap, in princ. & d. hdinturna. Ita Bart. d. de quibus. 2 quæſt. princ. verſi. 3. videamus Bald. Ang& Fab-. ſ.ex non ſcripto. Panorm. c. Hin. de conſuerud. vbi dicit, hanc eſſe communem opinionem. Cyn. J.I. z. Innoc. c. quid per nouale. de verb. ſign. V. † Si ta- 21 men contra ius Eccle ſiaſticum ſit conſuetudo ‚ aut Eccleſiæ iackuram inferat, quadraginta anni requi- runtur: ſicut in cauſſis, quæ principi ſpecialiter re- ſeruatæ ſunt, vt contraria conſuetudo obtineat, vl- tramemoriali tempore opus eſt, text.& Gloſſ. cum re- miſſ in cap ſuper quibuſdam. de verbo. ſgn. quod pleriq, 10. annorum tempus deſiniunt, leg. a.§. duct us. de aqua codit.& æſtina. Oyn. 2 quaſtio. 9. C. de ſeruit.& agua. Bald..fin. C. de long. tEmp. præſiript. VI. Habet f autem hoc legiti- ¹² mum tempus, per quod conſuetudo vim legis nan- ciſcitur, initium à tempôre primi actus publici& notorii, vt per Bart. in d.l. de quihus. z. quæſt princip verfi. iuxta prædicta quæro. ibidem Bald. verſic.12. quæro. Ang. d. § ex non ſcripro. Cardin. cap. conſuetudo. 12. diſt. vt lunt actus rei iudicatæ, Gloſſ. verb. inueterata dict. l. d quibus. Bart. ibi in J. queſt. princip. verſi. item quæritur. aut qui in locis publicis,& à berſonis publicis, vel per ipſum populum comm uniter geruntur, Bar. qui vero.. qui pro rei. qui ſatiſd. cog. tex. c. quod dicitis.16 diſt. dummodo tamen huiuſmodi actus eonſuetudini cõformis ſit. illamꝗq; foueat. VII. Sed Fcontinuum nõ aliter ma. 23 net, niſi ad finem perringat Hud tempus: niſt ackus intermedii omnes, vel maior pars, vique ad ſtatuti temporis exitum prin cipio conformes ſint. Nam ſi repugnans factum inrercidat intra decennium, non firmant cœptam conſuetudinem actus preteriti, ſed ab actu, qui conſuetudinem foueat, de nouo exor- diri opottet. Ita Bart. d.. dè guib. 2. quæſt. in princ. verſic. item quæro. Glo.. cum de conſuet. in ſin. de legib. Bald. d. l. de quib. verſ.3. quaro. Ang. d. 8 ex non ſcripto. VIII. Quod † 24 ad frequentiam actuum pertinet, cum vnicus actus populi conſenſum non plane declarer, Gloſverb. diu- turna. d.§. ex non ſcripto.& ibi communiter Da, rot actus in ſtatuto tempore ſunt neceſſarii, quot hanc con- ſuerudinem in notitiam populi veritimiliter dedu- cere poſſunt. Id autem cum iuxta facti qualitatem, loci& temporis diuerſiratem varie accidat, iucticis arbitrio relinquitur: qui ex his æſtimabit, an con- ſuetudo duobus, aut pluribus actibus perfecta dici, aut populi conſenſu probata cenſeri debeat, Ang. d. §. ex non ſcripto. Dd. dict. leg. de quibus.& Sræcipue Bald. verſic. Circa primum quaro. I X. Nam binus actus 25 in iudiciali quidem conſuetudine, puta quod pro conſuetudine iudex bis pronunciatit, ſufficere di-. citut. Cæterum ſit conſuetudo extraiudicialis, id eſt, extra iudicium vſurpata, tunc binus actus ire 4 56 Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani demum ſufficit, currẽte tempore legitimo, ſi ſinta- dinem: qui conſenſus perinde poteſt colligi& de- us multu celebres in populo, qui facile in omni- clarari per actus extraiudiciarios, ſicut per iudiciari- um po ularium notitiam venerint. Si vero actus 08, d. l.de quib.& d.1. diuturna.&l.ſi Jeruus pluriũ. g. h. de non eſſent multum celebres, ſed priuati, quod dif- lega. i. l. nũdinis. de lag. 3.l. cũ de lanionis.. aſinã defũ inſtr. ficulter venirent in notitiam popularium, hoc ca- XVII. Sit ex dictis teſtiũ appareat, ꝙ vario modo ſu plures requirentur. Ita Bald.& Zaſ. eleg. in d. l.de fuit obſeruatum in conſimilibus caſibus, conſuetu- 26 quibus. X. Eo Tcaſu autem, quo binus actus ſuffice- donon probatur. Nam ex actibus populi difformi- ret ad probationem conſuetudinis, aduocatus ar- bus nulla legitima conſuetudo introduci poteſt, ticulare debet,& teſtes deſuper deponere: videli- quod conſenſus vnanimis populi deficiat. Itan Art J. 3.* cet iſte actus intra decem annos bis factus eſt: item l.2. in princ. verſ ex quo nota: ſf. ſolut. ma 6. G in ſaler.. AMus eſt eius naturæ, quod facile in popularium non vero, de oflic proconſ. Roſat. d. ide quih. Decius conſ.s.Et noririam deuenerit. Itaaſ in d. l.de quibus, in 4 memb. dicit Alex. conſ. 5. E conſi. 127. lib.j. quodf tali caſu, 27 princip. fXI. De huiuſmodi autem actib. ita teſtes de- quando vſus populi variat, redire oportet ad ius cõ- ponere oportet, vt veriſimiliter cõſtet, cõſenſũ po- mune. allega.! nemo alieno d. cum Gl ad ß. de regul. iur puli vel maioris partis laterweniche nepee verbis& e&y Bal. in l. non ſolum. in fiide iure dot. cum concord. T Ap- modo depoſitionis:vt ſic iudici notũ at, actus fuiſ plicemus ſunc ſupradicta axidmata ad præſentem ³ ſe notorios, ſalté maiori parti populi: ſieq de tacito caſum, nempe ad teſtes examinatos in H. Et primus populi cõſenſu cõſtet. Ita Bart. pulchte in d.l.2 nu. 11. quidem teſtis dicit, primum Arriculum verum: ſed G12². Bald. d.l. de quib. nu. 15. verſit. ſed quæro. Alexan. d. interim ne vnum quidem actum allegat, lieet dicat conſil. 43. Decius late tonſil. 215. G conſil. 202. idem Ale- ante quadraginta annos, ſicut& hodie, ita vſurpa- 28 xan. conſi. 13.num..& conſil. 136. num. 18. eod. lib.2. I tum f uiſſe. Sed hoc non ſufficere ad probandam cõ.- XII. Quod dicitur, ad inducendam conſuetudinem ſuetudinem, ſupra dictũ eſt: quia oportet actuum Auos actus ſufficere, ita intelligi deber, vt ramen ex quoque frequentiam in ſpecie deducere, nec ſine huiuſmodi actibus tacit conſenſus populi, vel ma- ea conſuerudo probatur, ye per Afh deciſ z21. poſt u loris partis deprehendatur; ſine quo nulla conſue- 17. G. deciſc3 88. poſt num. 18. Faterur etiam hic teſtis, tudo inducitur. Eſt enim tacitus conſenſus populi, quod excepta præſenti controuerſia non memine: caufſa proxima, ex qua conſustudo naſcitur. Vnde rit vllius alterius actus, qui in iudicium perueniſ. etſi multi actus referantur àteſtibus, ſi tamẽ exhis ſet, das dergleichen fuͤr Gericht kommen ſey. Secun. non deprehendatur tacitus conſenſus populi, nun- dus teſtis pariter depoſuit, ſic ſeruatum, quamdiu quam ſunt operabiles ad inducendam conſuetudi- meminerit: verum nullum actum recenſet; niſiv- nem. Ita Bart. d. I. de quibus. verſ.i. videamus quot actus. num, qui contigit cũ primis intra ſex annos:& qui- EiK dicit Ange. ibidem, quod tacitus conſenſus eſt dem illum refert ſolum ex auditu: audiuit de iſtoa- cauſſa cauſſans conſuetudinem. † XIII. Probatur u, eo die, quo teſtificari debuit,& cum teſtes inu- 29 zurem tacirus conſenlus, ſi teſtes ita dicant, talem tuo conferrent, quid ſuper prætenſa conſuetudine actum(qui foueat conſuetudinem) factum eſſe ta deponere vellent: ergo non probat: quia teſtimo- libus& talibus præſentibus. Item talibus& talibus nium de auditu alterius, fidem non facit, I. teſtium, notꝰ fuit hicactus:item quod iidem ſint maior pars ibi nora. Cod de teſtibus, cap. præterea eodem. Item ex de- g0 populi i Net:ind, k,2.C. Gue t latuxſtetuaé t Poſiione conſtac, quod illactusexnullacante, KIT. Porro non ſufſicir ad probandam conſieetu- tudine proceſlerit, ſondern das ſich die Geſchmiſen dinem, quod teſtes ſimpliciter dicant, ita conſuetu- gen von beyden banden von M. C. h aben laſſen ob⸗ dinem elſe: ſic enim atteſtantur de iure, non de fa. ſchrecken: id eſt, quod ex vtroq; latere coniuntii frattes al to. Teſtis autem factum deponere debet, non ius: M. C. fuiſſent abſterriti, qui eis conſuluit, quod admitte- id eſt, de facto teſtificari, in quo conſiſtit conſuetu- rent etiam vterinos. Deinde alium actum allegat de do: non de ipſa conſuetudine, quod eſt ius non ſcri- M. Hl. cui defunctoò ſucceſſerunt duæ ſorotes, vna ptum. Ita Cyn in d. l.2. verſ.ſed quæro, quid deponent. Ibi- germana nomine Elſa, altera vterina nomine En⸗ dem Roſat. num. 59. ad ſin& Bart. d. l. de quibus. verſ.ſed nel/ in partes æquales:& hic actus contigetit aute: 31 quid ſiteſtes. XV. Sed& ad conſuerudinem indu- 20. annos. Verum hic actus eſtvnicus, nec ita cele. cendam neceſſe eſt, quod ex certa ſcientia populi,& bris, vt veriſimiliter in omnium populariũ, vel lahé: nõ per iuris ertorem lit introducta vt concludit Gloſ. maioris partis deuenerit notitiam„nec id ex teſtis in d. cap fin. Roman. ionſ. ib8. num. ſ. Fab. d.§. ex non ſcri- dicto deprehenditur, yt ſupra regulaz etiam per vnl. pto, num.. Alber. Roſat. d. l. 2. num. 31. Et huius rario cum actum non inducitur conſuetudo, ſed requiri- cſt: quia cum conſuerudo ſit racitus conſenſus po- tur frequentia, 11. Gr 2. Cod de adißt rin. Jectiusre⸗ puli, I. ſed ea, de legibus, datò errore in populo, ex- ſtis affirmat quidem, ita eſſe conſuerudinem⸗ ſed de cluderetur conſenſus eiuſdem, I. ſi per errorem. de iu- nullo actu meminit, qui ſic contigerir. Iridem 2 iiſdict. cum ſimilibus. XVI. Volunt f nonnulli,vt con- facit quartus, verum ſcilicet eſſe articulum ex audi- ſuetudo valeat, etiam requiri, quod ſit obtenta in tu patris ſui& ſeniorum: ſed caſum vllum allegate contradictorio iudicio, Gloſ cum de conſuetudine de neſcit. Quintus teſtis pariter firmat conſuetudiné: legibus& de Gloſ. verb. inueterata. d.l. de quibus,& in cap. allegat exemplum; videlicet quod quidam J. B. ha- Abbate. de verhor. ſignificat. Bal. conſil. 275. lib. I. G conſ. z. buerit tres vxores,& ex qualibet ſuſceperir lberos, circa princip. libra g. Crebrius tam en in diuerſam ſen- poſtea deceſſerit filius ex vltima vxore Barbata fuſ⸗ 4 tentiam itum eſt, nempe quod etiam ſine contradi- ceptus,& Barbaræ ſucceſſerint germani fratres& ctione inducatur conſuetudo: yt teſtatur Panor- in d.c. vterini æqualiter. Et dicit hic teſtis, ante I2. annos id fin. num. i6.de conſuetud.& tenet Fab. d.§. ex non ſcripto, coritigiſſe. Verum hoc exemplum aut non eſt huc Cę Guido Pap. couſi. 131. Et ratio eſt: quia(vt ſupradi- aptum, aut ego teſtem nõ intelligo. Ab initio dicit, ximus) tacitus conſenſus populi cauſſat conſuetu- quod I. B habuerit tres vxores,& à fingulis ſuſce- perit 4 dvnum quidemactun dragintaannog, leuta 1 eJed hocnonſiteren em, lupta dcdätt qu requentum in hecke äld tudo broderuennn l 4 383. doſt nun. 3. fuenn n ehtapræſenticonractlin — alrerns actus, quinitm rglaichen fir Gaitt i pariter depoſut, ſeſmum it: verum nallumadunm contigit cũ peimbimſan arefert ſolumeraqit a „quo teltiteriicebui am rrent, quid ſupet gtæruis vellent: ergo vongog uditu alterits, tdemunti a de tafila a anuaus conſtat quol ie ium oceſlerit, ſondccg dad bes oden banden un R 6 deſt, quader miglum ut al fferiti, quuan danjuun ntrriuer. Deinde Aunit defuncto lccelemru⸗ vomine El atets 6 les:& hc atut tes æquules: 19 Verum hicactrset 9 9 zam poel iiwilitetin eunim 1 ftal rtis deuenettt vol nuus 4 7 1 chenduus ißhn 11 a noninduci 17 Culuu 7 ncia.! 1.0 „teit⸗ egole obuerittles Reſponi. luris Decad. 1I. Reſponſ. XIV. perit liberos: poſtea deceſſerit vnus ex liberis po- treme vxoris Barbaræ: Als ſie aber zum Erbteil der Barbara gegriffen/ id eſt, ſad cum hereditatem Barbara apprehendißent, æqualiter diuiſerint. Ecce hic teſtis loquitur de materna hereditate diuiſa, vnnd nit von des Kinds erbteil:& ſie nihil ad caſum noſtrum: da- to quod de hereditate des abgeſtorben Kindes loqua- tur, tamen non probat, quia& ipſe teſtis vnus fuit in illa ſucceſſione:& ſic fuit in caſu ſimili,& vigore 3ð prædictæ conſuetudinis ſücceſſit. Teſtes † auts pro- pter ſimilitudinem iuris& cauſſæ repelluntur: yt c. perſonas.& ibi Od. de teſtib.&l.c. cauſſam. 2. de teſtib. Spec. de teſte,. i. verſ. item qusd habet ſimilem cauſſam. Sextus teſtis teſtatur pariter quod audiuerit à ſuis maiori- bus, ita ſemper fuiſſe obſeruatum, ſed tamen nullũ actumallegat: quod non ſufficit, vt ſupra dictũ eſt, ſed oportet actus ſpeciales referre. Porro tertius te- ſtis ex pago R. productus,& item quartus, tametſi mint oriundi ex oppido H. ramen nunquam ſe audi- uiſſe, nec ſe ſeire quiequam de iſta prætenſa conſue- tudine, quod caibidem in H. vigeat, fatentur: per ꝙ; priorum teſtium dicta eriam aliqualitet eneruan- tur. Ex prædictis igitur concludo, nec allegatam lo- calem conſietudinem in pago H. eſſe legitime aut ſufficienter probaram. dubie non conſuluiſſent ſuper ſententia ferenda in- colas in E. Deinde teſtium in H.productorum teſti- monium eſt ſuſpectum: tum quia fuerunt prius iu- dices in illa cauſſa, Ioan. Andr. ad Spec.dæ teſte,§. 1. verſ. ſed nunquid Rector. tum quia contulerunt, quid vel- lent dicere. Nam expreſſe fatentur, quod eorum te- ſtimonia ſint futura Patias(Ihre ſagen werden faſt gleich ſein) Item Epiſcopo in H.haud dubie nota fu- illet huiuſmodi conſuetudo; cum oppidum H ei ſit ſubiectum. Is autem quia ſecundum ius commune Pronunciatit, cõſequitur ipſum tacite diffiteti hanc conſuctudiné:& ſic apparet de tacito diſſenſn Epi- ſcopi. Pocro ſi hanc conſüerudinem firmaremus, daremus occaſionem cuertendi ius commune per totam Alſat am: Sed etſi omnes teſtes oppidi H. diſ- cutiantur, deficit actuum frequentia. Et dato, quod actuum frequentia adſit, ramen non ita eſt teſtifica- tum, quod ex actibus illis appareat de tacito conſn- ſupopuli. Ex prædictis omnibus concludo, allega- tam conſuetudinem legicime probatam non eſle: ideoque hanclitem decidendam ex iure communi. 37 Quo f ad formam ſententiæ dubito, an ſententia 1 ſecundæ inſtantiæ refo rmanda ſit, vel confirmanda. Videtur enim reformanda eſſe, quoniam ſecundi iudices debebant appellantes tanquam reos origi- narlos in prima inſtantia abſoluere ab imperitione actorum, vel eos condemnare. Verum id non fece- runt, ſed ſim pliciter adiudicarunt appellantib.(reis originariis)heredicatem ex aſſe. Quanquam ſi libel- um reſpiciamus appellationis in lecunda inſtantia 4— dackurn abſolutio non fuerir petita, ſed totius hereditatis adiudicatio: quod tamen inepte factum eſt. Et eriamſi ſecundi iudices voluiſſent libelli peti- tionẽ reſpicere, tenebantur tamen vel condemna- te, velabſoluere, cum fuerint in ſecunda inſtantia 6 rei impediti. Itaque mallem reformare ſen tentiam, 3 Jconfirmare. Quod f ad expenſas attinet, videntur mihii compenſandæ, quia appellantes cauſſam ha- buerum iuſtam appellandi: propterca ꝙꝓ ſecundi S W. ð X e Prædictis etiam accedit, ꝙ i ciues in H. certam conſuetudinẽ habuiſſen t, iaud 1§ Reguleæ ſtandum, b 7 iudices ipſos nonadmiſerunt adprobationem con- ſuetudinis, ad quam tamen ſeſe obtuleran t. Item te- ſtes videntur ſaltem aliqualiter, licet non ſufficien- ter, probaſſe, vſos fuiſſe hac conſuetudine incolas in H.& circumuicinos pagos ac oppida: vt mihi meri- to videantur compenſandæ expenſæ in hoc ſupre- mo iudicio Imperii factæ. Et certe videntur etiam grauati eſſe appellantes à prioribus iudicibus in eo, ꝙ condemnati ſunt in expenſis prioris inſtantie: cũ tamen iuſtã cauſſam ſe defendendi tũ habuerint, vt qui ſententiã vigore allegatæ cõſuetudinis pPſeob- tinuerant. Atq; itae go conſulo,& iudicandũ cenſeo in prædicta cauſla: ſaluo ſem per peritiorũ iudicio. KESPO NSVM XIV. SVMMARIA. Punaka in hoc reſponſo examinanda. 3 Qua atti in prima inſtantia fuerit iuſtitutz: Concdiclio ex lege quando competat? Intentionem actorum fundatam eſſe. De reorum defenſionibus. Primum punctum principale.— An aſſertum pactum inter coniuges, probatum ſin: Patta inter coniuges ſolo conſenſu inita, an valeant? Ad ſubſtantiam matrimonii ſcriptura nõ eſt neceſſaria. Pactum coniugum non teſcinditur, niß vtriuſa, conſen- Ju interueniente.— ii Secundum principale punctum huius reſpoxſ. 12 Statutum, quodl non exſtantib. liberu: con iugei inuic? 1s Romuli lex, quod vxor viro ſuccedat.(ſucgedant, valet. I4 Statutum contra ius ciuile valet.— A gument a pacto ad legẽ, ſtatutum vel conſtietudint 16 In noſtyo caſu ſecandum vetu ſtatutum orpidi Vy. pro- nunciandum, non ſecundum nouum. Statuta& nbuæ lages ad futuros tanrt caſus trahiitur. donec doceatur exceprio. 19 Res dicitur certa pro eo, qui regulam pro ſe habet: 20 Et ſecundum regulam pronunriandum, niſi probetur tontrarium. 21 Verba ſtatuti ſi tam de præterito, futuro tempore ac- lipi poßint, tamen ſolum de JFuturo debent intelligi. 22 Ampliatio regulæ, quod noua lex fururos tantum caſus 23 De eodem.(uncludat. 24 Cinitas in priuatorum damnum ad tolleudum ius quæ- litum ſtatuere non poteſt. 25 Nemo ex alterius ronſenſu obligatur. 26 De interpretatione ſtatutorum. ö“ PVNCTA IN HOCRES PO N. 80 BrAMINANDPA DPobe- iu præaſenti appellatiomi⸗ cauſſa agitata inter prouidum ſoannenn B. ciuem y Vimpinen- Sem eum in prima inſtantia nunc appellantem,& Otiliam E. eiuſg;, conſortes, tum partem agentem, nund appellatam, diſputari de nullitate totis⸗ pro- teſſus coram prioririnſtantia iudicibus habiti,tum ?b omiſſam litis conteſtations in prima inſtantia, tum quia petitum fuit iuramentum calumuiæ,& partibus nonpræſlitum: ſea tamen quia in meriti⸗ cauſſæ ſumus reſplut:, non puto nullitatem illem re- Ebiciendam eſſe, ſedin cauſſa principali pronunci- andum: idque Vvigore Ordinationi⸗ Cameræ,&c. Tranſeunao ergo ad principale negotiuns; ſe- quentia puncta videutur mihi examinanaz 2ſſe. frimam, f qua attione ſit actum in priori iudicio?: v 4 * 4 5 “ — 3 “ 58 Dn. loach. Mynfing. luriſconlſ. Germani Secundum, de fandamentis actorum: Tertiunn, de exceptionibus rei conuenti:? Tandem, quomodo in hae ſecunda inſtantia ſit pronunciandum. Vo T†ad actionẽ ipſam, mihi videtur defendi Epolle, ꝙ originarii actores in prima inſtantia condictionem ex lege inſtituerint, quæ competit in eo caſiI. Quoties enim nana inducitur obligatio, nec cautu eſt, quo genere actionis experiamur, tunc ex lege agendum eſt inquit Paul. in l.i. de condit. ex le- 3 ge. Sicut f enim ex incidentib. negotiorum ſj pecie- bus, quæ ad certam iuris formam exiginon poſfun r, ideoq; nec certam habent agendi formulam, in fa- (tum vel preſcriptis verbis agendum eſt: ita cũ per legem communèem vel municipalem, ſcriptam aut non ſcriptam, præcipitur aliquid aut prohibetur. ex cuius auctoritate ſubditi quidẽ obligantur aliquid facere, vel non facere, q tamen ad negotium ucri tauſſa contractum referri non poteſt principaliter, tunc ſi non fuerit adiectum ſpeciale nomenactio- nis, ad hanc condictionem generalem velut inno- minatam, ac quoquo modo commodam perueni- endum eſt, vt recte declarat Oldendorp.in claſſ-⁊. altio. 2¹. &x Roffrediin libell in 3. par. de condic. ex lege, vbi 32. vel b plures calus enumerat, in quib. datur hęc condictio. Quodſi quis malit dicere, imploratum eſſe ab acto- ridbus officium iudicis nobile, huic neuriqᷓ refraga- 4 bor. Porro adrem ipſam deueniendo, non eſt du- bium, quin actores habeant intentionẽé fundatam, rum ex iure cominuni, qiio hersditas deferrur fra- tribus& fororibus, ſi neque deſcendentes neque aſcendentes heredes ſuperlint, Auth. ceſſante. C. de le- git. hered. tum ex nouo ſtatuto municipali oppidi Vv. iancito, quo fratres& ſorores coniugib. in ſucceſ- ſione præferri cauetur. Sed an huiuſmodi intentio acto- rum ſit eliſa per reum? Ad hoc expediendum dico bre- uiter, quod iudicario huius cauſſæ videtur potiſſimũ conſiſtere in duobus punctis. Primum, 7 vtrum pa- dtum ſiue contrattus matrimonialis ſit factus inter loan- nem Z.in hac cauſſa reum& appellantem,& Annam E. de- functam ſuam vxorem: iſ, ralidus haberi debeat 1Secun- dum, cum eiuſmodi pactum tempore veteris ſtatuti oppidi Fyy. ſit factum, vxor vero dicti B. obierit vigente nouo ſiatu- ro,& veteri antiquato: vtrum ſccundum nouum ſtatutũ, an vero ſecundum vetus de reliltus vxoris bonis ſit iudican- 6 dum? Quodf ad Feimum attinet, tametſi in vtramꝗ; partem multa diſputari poſſent: tamen deciſiũe lo- quendo, cenſeo, huiuſmodi pactum inter præfatos coniuges tempoòre contracti matrimonii fuiſſe in- itum, Iatis † probatum eſſe per atteſtationes priori inſtantiæ inſertas. Primium enim dicitur ex depoſi- tione 14 teſtis rei ad 1o. generale interrogatorium, quod dicta Anna conſfilii cauſſa ipſum teſtem con- uenerit quid is ſibi faciundum putaret, quia in ani- mo haberet nubere cuidam Scribæ in H. ſcilicet Io- anni B.ſi modo conſentire velit, quod ſuis cognatis præſeruet ex bonis propriis z0o. fforenos Rhenenſ. Ex quo liquet, quod ante contractum matrimoni: ſis locis confeſſi ſint, initum fuiſſe huiuſmodi pactũ um animum habuerit ſuis proximis præſeruandi 300.Rhenenſes. Deinde quinta teſtis ad 10. gene- rale interrogatorium faretur, quod mox, nempe14. diebus poſt celebratas& ſolemniſatas nuptias dicta Anna allocuta ſit ſe teſtem,& dixerit, Liede Schwe⸗ ſter ich hab mich widerumb verheyrat/ ſe denuo nupſiſſe alteri marito: eo tamen pacto, ꝙ ſuis cognatis præ- ſeruarit trecentos Khenenſes exbonis pfopriis. E4s dem teſtis addit ad 11. interrogatorium generale, Annam ſibi ante 13. annos conqueſtam eſſe de ma- rito diſferente etigere inſtrumentum dorale. Item octauus teſtis aſſerit, quod ſua vxor velur proxene- ta,& mediatrix in hocmatrimonio copulando, ſibi cõfelſa fuerit, quod dicta Anna ſibi reſeruaſſer zeo. florenos, qui poſt ſuam mortem pertinerent proxi. mnis ſuis heredibus. Sici3.& 15. teſtes deponunt, primò anno poſt contractum matrimonium dixe- rit coniunx ipſius Ioannis B. ſe habere maritum ho- neſtum, qui non contempſerit ſuos propinquos, ſedillis permiſerit relinqui 300. florenos. Idem di- cit 15. teſtis ad primum interrogatorium quarti arti- culi additionalis, quod idem in primo anno poſt cõ- tractum matrimonium ab ipſa audiuit. Similiter te- ſtis ad 10. generale interrogatorium, iam ad feſtum Palmarum præterfluxiſſe annum, quod Anna con- feſſa de præſeruatis 300. florenis. Item 6. teſtis, ante 8. annos in ipſius teſtis domò itidem confeſſa ſit An. na coram ſua vxore, cum cam egrotantem inuiſe- ret. Item 8. teſtis audiuit ab vtroque ante é. annos pluribus vicibus. Porro deponit 4. teſtis, quod dicta Anna 14. diebus ante obitum ad longum ſibi recen- ſuerit, qualiter nupſiſſet Ioanni B. ſibi præſetuatis 300. florenis: addendo, quod deſuper erectæ quidè faiſſent litere, ſed non ſigillate,& quod trinis diuer- ſis vicibus inſtiterit apud maritum pro ſigillatione. Item quintus teſtis, quod ante 13. annos conqueſta fit Anna, quod Joannes B. diffetret figillare literas. Accedit prædictis duodecima teſtis, que dicit, quod ex communi fama paſſim& communiter ita, vt pre- dictum eſt, audierit, incerto tamen auctore.Itemte- ſtis 18. qui deponit ad 2. exceptionem, ſe audiſle àve- teri protoſcriba oppidi, ſub præfara conditione cõ- tractas fuiſſe nuptias. Adde 9.& 10. qui pariter de- ponunt ſe ira audiuiſſe ab ipſa vxore Idannis B. Item 2.8.11. 14. qui omnes& ſinguli teſtificantur, ſe idab vtriſq; coniugib. ſæpius& ante& poſt nouum ſta- tutum audiuiſſe. Et addit 15. teſtis ad 2. exceptionẽ, ꝙ; præfati cõiuges inuicẽ palã profeſſi fuerint in ſui te- ſtis preſentia. Vndecimus dicit, ſe audiuiſſe à Ioanne B. ante 10. annos. Et ſicappater, mutuam fuiſſe con- feſſionem coniugũ de huiuſmodi pacto inito. Et ve- riſimile eſt, actores huius rei etiam notitiam habu- iſſe,& iam eos calumnioſe prætendere ignorantiã: præſertim cum primus teſtis ipſorũ actorũ ad ſpe- cialia interrogatoria exprelſe deponat, ſe audiniſſeà V. H.(vno ex actoribus)ante 3. annos, Luneę poſt In- uocauit, ꝙ in itinere, cũ ex oppido B. verſus VVim- pinam reuerterentur, dixerit: Es iſt ein ſchlecht ding wann mein Geſchweig vor jhrem Haußwudt ſtirbt/ſo gibt er vns dreihundert guͤlden: id eſt: Eſt res parui mo⸗ menti: ſi noſtra cognata ante maritum praæmoriatur, tuns tenetur nobis 30of florenos ſoluere. Cum ergo vttique cõ- iuges durante matrimonio, continua velut ſerie tot diuerſis vicibus coram diuerſis perſonis,& in diuet- tempore cõtracti matrimonil,& illud toties gemi- nauerint: cenſeo pactum ipſum, nempe ꝙ cõiuges tẽéẽpore initi matrimonii ita cõuenerint, ſufficienter probatũ eſſe. †Cæterũ ꝙ de iure valeant huiuſmodi 8 Pacta dotalia, ſolo cõſenſu coniugũ inita, nec ad ea- rũ ſubſtantiam requiratur ſcriptura, notius eſt, ꝗvt multis ſit examinandum, per. 1.§.& vi plenius: ihi om- munita 4 1 8 3 3 * 5 lubleqbe unborarucn- 3 nirrudoe eif 5 Leeun Can auu calenl Nendhrnisadid luu rüreum ol rna kvlcut ini Mevürelnonhe lanrme conkdirn —— Arrienepemo bo Bautlniſzi⸗ NUaulni cni. Brum Kadecic. 6 1 * etuirmäinem,„. uuckardaslder itmyf Nam qu adeneigerlonan Han rtettis cogr umüeomninm rattmr lagitr leo fuana. imlenüquundo ſabinrietet: nn 3 tehnnere le. dittälubnarura) ¹ nhütnſ ,,/ i lunſtga 46 fanẽ. g nanninidre, Reſponl. luris Decad. II. Reſponſ. XIVv. uniter Dd. C. de rei vxor. act.& lpactum, quod bona ide. de pact. Gl. c. pactum. de verb. ſignif. Et quod pacta huiuſ- modi inter coniuges valeant, eſt tex. l. 1. C. yt actio ab Hered. Nihil ergo huc facit, ꝙ à parte appellatorum feritur luſufſenod pPactum in ſcripturam redigen- dum fuiſſe, cum id ſeæpius poſtularir Anna: quia pri- us docendum erat ab ipſis, ſic cõuentum fuiſſe tem- pore initi pacti inter coniuges, vt pactum non vale- ret, niſi in ſcripturam redigeretur, iæxta! contractus. C. de ſid inſtrum.& not. in l. fi. C. ſi cert. pet.& in Auth. ihi ? peſita Hoct quia non eſt probatum, præſumitur de iure, partes ſine ſctiptis voluiſſe contrahere: quo- niam regulariter(vt dictũ eſt) ad ſubſtantiam pacti dotalis ſcriptura non eſt neceſſaria, licet quandoq; fiat faltem ad maiorem actus geſti cõprobationem, yt per Od. in locis præalegatis Non obſtat, ꝙ poſt pactũ iam initũ,& per ſublequens matrimonium iam ve- ſtitum accorroboratum, vxor pœnituerit,& volue- rit teſtari: quia hoc ei facere non licuit, nec res am- tuere, accedente Magiſtratus auctoritate? I. i. de in- t) oſſ. tsſt. ftatru.& l. fratres. C. 6eod. Ex † hiſtoriis quoq; diſcitur Romulũ quandoq; legẽ tuliſſe, vt vxot viro defuncto ſuccederet: vt nihil mirũ ſit, idẽ hodie in 14 pleriſq; locis obtinere. Item cõſuetudo, quæ nõ eſt coõtta rationẽ iuris naturalis vel diuini, etiãſi ſit con- na rationem politicã, ſeu legis poſitinæ, valet: Bald. Ade quib. de legib. perſ. ſed quero, an ex aclibus. Zaſ. ibid. ⁊. I memb koncluſ. 5.& Faẽhr concluſ..& 2. Ité † validum eſtargumentum in iure à pacto ad legem, ſtatutum, velconſuetudinem, maxime affirmatie: vt quia di- co: Qiicquid poteſt fieri per pactum, poteſt etiam fieri per ſtatutum, Legem ‚vel conſuetudinem, text. oh ſing in Ifin. vbi not. Bart. Bald. Salyc. G Dd. C. de fideiuſ 9 g7. I. non ſolum. fn. verb. hereais in prine. de noui oper. nunc.& Gl. c.2. rerb. oſficiali. in f. de conſuet. lib. ö. Euerhar. late in Topic. loco ³ Si ergo pacto induci poteſt, vt cõ- inges inuicem ſuccedant, non exſtantibus liberis: ergo idem ſtaruto poteſt ſieri& conſuetudine. Se- cundo præmitto huiuſmodi ſtatutum apud oppidũ Vy. ante reformationem ſtatutorum anno 1544. fa- ſtam; in viridi fuiſſe obſeruantia. Id cnim omnes rei conuenti teſtes ex æquo probant:& ſecundũ illud etiã in indicio cõtradictorio nõ ſemel fuiſſe iudicarũ 16 aſſerunt. Nune fad propolitu in hac ſecũda quęſtio⸗ ne decidendum puto, omilſis his, quæ in vtramque hartem ad longum diſputari poſſent, potius ſecun- dum vetus, q nouum ſtatutum Wimpinenſe pnun- ciandum: videlicet quad Ioannes B. ratione pacii 559 tempore Ptieis ſtatuti initi, teneatur 3od. lorenos Rhenenſes cognatis vxoris defuncta diſtribuere, reliqua bona omnia ſibi vigore antiqui ſtatuti re- ſeruando, nec teneatur ad confectidnerh inuenta- rii: idque † ex cauſſis ſequentibus. Prima. pedictus Ioannes B. habet communem iuris regulã pro ſe, que dicit, quod leges& conſuetudines fucu- ris dent formam negotiis, non ad facta præterita re- uocentut. ga 2. C. de legibus. c. fin. de conſtit. Et huic regulæ tantiſper ſtandum eſt, donec doceatur exce- Ptio. Neque f enim debemius recedere à regula iu- 12 ris, niſi quatenus reperitur exce Ptum. I. omnes. dereg. iur. Nam in caſibus non determinatis fundatam ha- bet intentionem is, qui habet regulam pro ſe, vt per Glo. in Rubr. de reg. iur. in 6. Alexand. conſi. 79. nu.. libr. 7. E late Tiraq.·in tratt. Retract.§.j. Gloſ. 9. nu. 209. Et ided dicit Bart. in I. quotier: y.ſ Juis caut. quod res dicitur j 9 eſſe certa pro eo, qui habet regulam pro ſe: quod di- ctum reaſſumit Matth. in not. 19. nota, quod ſententia. & Decius conſ. a. in princ. Et addit Bald. in t.. d⸗ alien. iud. eſſe, niſi contrariũ probetur: de quo latius per De- cium in reg.i. de regul. iur. f Non obſtat, quod ex ap- pPendice d.I leger 2. allegatur ex aduerſo, niſi nomina- rim& de præterito tempore cautum ſit. Nam con- ſtat, in dicto nouo ſtaturo oppidi Vv. non fieri men- tionem præteriti temporis. Sunt enim verba ſtatuti talia, fol.3. Wo zwey nach Chriſtlicher ordnũg in ſtandt der heiltgen Ehe nach dieſer Statt W. gewonheit vnnd recht/ das iſt/ ohne einig verbindung ehelicher ſachen vnd ſponſalien/ zuſammen kommen: Nota, verbum(kom- men) in futurum dirigitur,& non includit præteri- ta. Et dato, non conceſſo, quod illud verbum poſſet etiam præteriti temporis cenſeri, quia tamen etiam de futuro tempore intelligi poteſt, de futuris tan- tum caſibus accipiendum eſt. Theorica fenim iuris 21 eſt, quod vbicunique ſtatuti verba poſſunt accipi in pPræterito& futuro, accipiuntur ſolum in futuro, per Gloſſ. notabꝛin c.yt animarum.& ibi Dom. de conſtit. lib. 6. & Alex. con/ 190. nu.. lib.. Quod ſi obiiciatur, in no- ſtro caſu teinpus mortis vxoris inſpiciendum eſſe, non tempus initi pacti: reſpondeo, hoc nihil ſtrin- gere. Nam ſupradicta regula, † quod noua lex futu- ros tantum caſus ineludat, inter cætera am pliatur quoque locum habere, exiamſi effectus actus præ- teriti exſpectaretur in tem pus futurum, velur in no- ſtro caſu. Quia ſi actus eſt perfectus, non com pre- henditur ſub lege noua. Ita expreſſs ampliat Felyn. ind. cap. vlt. prædittam regulam, in ⁊. ampliatione, allegans ad hoc textum in l. iubemus. O. de teſtam. vbi forma data te- ſtamentis, non producitur ad teſtamenta iam con- dita, licet eorum effectus pendeat vſque ad mortem teſtatoris, iuxta Panorm. ibidem,& Angel. in Nouell. vt cum de appelat. cognoſ. in princ. perſ ſed ad intellectum. Et ex iſta ampliatione multa ibid. infert Felyn. quæ hue congeri poſſent, ſed ea ego breuitatis cauſſa præter- mitto. Huic fampliationi ſimilis eſt communis Dd. 4 Thedrica. In hoc n. cõueniunt Interpretes, ꝙ. ſi lex noua ꝓcedat aliquid de nouo inducẽdo, inducat ali- quiã noui circa cõtractus, vel alias diſpoſitiones, cir- ca deciſoria: iquidẽ actus ſit cœptus& perfecdus ſe- cundum legẽ veterẽ, quo ad ſui lolemmtatẽ ſeu for- mõ, licet alias eius exſecutio ſu ſpendatur, tunc noua lex nõ trahitur ad talem actum: lta Rart. jn l.omnes po- huli deiuſt.& iar. Sal. d..leges. 2. n. 14.& ibid. Bald.& alia⸗ mut. cauſſa fac. ſecũdum † regulam Pronunciandum 24 1 22 60 24 Item † ciuitas in priuatorum iniuriam& damnum adtollendum ius quæſitum ſtatuere nõ poteſt, præ- ſertim ſi quis expreſſe& præſens contradicat, vt hic reus fecit: Bart. l. toties.§.1. de pollicitat. Abb.c.n. de loc. Reus in nouum ſtaturum in præiudicium ſuinon conſenſit, aliorum conſenſiis ipſi non præiudicat: † quia nemo exalterius Sonſraln obligatur, I. cum te. 26 C. ne vxor. pro mar. Sratutarij † ad edita ſtatuta nihil addere pofſunt, ſed ſolum illa declarare, Boer. quæſt. 172. numm. 24. fol. 185.,parte. Debet autem huiuſtnodi declaratio, ſiue intèrpreratio fieti ſecundum ius cõ- „* 2„ l„, 8.„ 1— mune, Bart. d. omnes populi.quaſt. G.& ſicverba ſtatuti ſunt interpretanda, vt quanito minus fieri poteſt, nõ lædatur ius commune ,vel ius tertij, etiamſi verba eſſent improprianda, alex. conſil. ig. uunmt.:5. lib. 3. Conſil. 2 um. 3. Conſil.2 9. nu. J. lih. A. Angel. conſ. 68. Martinus lo- annis. Item ſtatucum debet interpretari ne conti- neat ablurditatem aut læſionem iuris tertij, Alexan. conſ06,num 9.lib.j. Sed hic ſequeretur abſurdum& iniquum& læſio iuris tertij, ſcilicet dicti Ioannis B. tur a iure ſuo: quod eſſet iniquum, 1.iI ſed etſi per Pra- torean.: hac clauſula. iuncto 9. vit.ſf ex quib. caußis maior. Item vbi alicui ius per pactum velſtatuttim quæſi- tum eſt, non poteſt ſbi abſque illius con ſenſu au- ferri, c. pro illorunt. de prabend. Innoc. C.accedentib: de pri- uileg. Stetit ergo poteſtas tollendi hocpactum, ſo⸗ lum in poteſtate ac vnanimi voluntate vtriuſq; con- trahentis, nec per alterum ſolum fieri poteſt, I. ſicut initio. G. de act.& ohlig. Ex prædictis omnibus cenſeo fingliter pronunciandum bene appellatum, male iudicatum à prioribus iudicibus,& abſoluendum eſſe Iohannemn B. ab impetitione actorum, expenſis ZVMMARIA. 1 Aunai reditus in pecunia conſtituti quando ſint liciti? 2 Propter exce ſum vſurarium ſort principalis non amit- 3 ritur. 3* habe. 4 Mutuans ad refectionem adium duplex priuilegium habet:. 6 Mulitr, Marito ad inopiam vergente, repetit dotem. 7 Brxicitque donationem propter nuptias,&. parapher- ½ Fote repetenda opus eſt realem numerationem do- gere. 9 Fxceptid non numeratæ dolr. priuilegitum prælationis in dote confeſſata teſar. 11 Brrepriani non numerata dotis 10,annis præaſcribitur. Tamitario præmißi dogmattu. 13 luramentum tertio non noctt. Aia lier etiani in dote confeſſata præfertur treditoribus, i non doceant de reali numerationn. Eadrelar. De regula, Prior tempore, potior iure. Ampliatio eiudem. Vxar prafertur antet ioribus creditoribu.. 19 Etiain expreſſam hypoihecam habentibus. —— „. 8* 9 In tamera contumaciter abſentes condemnautur inex- peuſi; etiaimſt in cauſſa printipali obtineant. quia abſque aliqua culpa& negligentia excludere- Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani FACTISPECGIESH VIVS RARIESPONS I. UAcli ſpecies, qua de agitur, in ſummam colle E dla, ſicſe habeat: Quidam Martinus de 4. auia ob debita varia ſibi intumbentia timebatiſe noneſſe ſoluendo, relittis omnibus aufugit, boniss ceſſit: itag creditores multi coram iudice prouin dau der Landſchrann zu M.) veluti jpfius Mar⸗ tini de A. cbpetenti indice cöparuerunt, egerunta;; partin hypothecæria partim attione perſanali& irographaria ex debitoprincipali inter quos fue. re etiam Georgius O.& Archiepiſcop. S. item Mag- dalena vxor ipſius Martini de M. repetens dotem &x reliqua bona in matrimonium allata, vna cum monganica jibi promiſſa. Tandem cum vtring partes abunde ſuper prioritate& poſferitate cre eſtibi ſeqtentia, in qua Georgius 0.& ſui conſortes cæieris creditoribus prælati ſunt: deinde Magdla- lena vxor Martini de M. ſecundo loco: Archiepi= ſiopur in Sttertio:& Lud. O. quarto ſunt collocaui, ditorum diſputaſſent, concluſiſſéniq in cauſſa, la Huic ſententiæ acquieuerunt creditores; excepio perialem Cameram, tanquam leſus,& inique tæ⸗ ſécutus eſt cauſſam contra dictum Georgium 0.& b prufato Arcbicpiſcopo in 8. qui appellauitad Im. teris poſtpoſitus in diftraciione pignorum: ihiq pro- Magdalenam wxorem Martini de M. quiipſipre- lati fuerant in priori ſententia: Georgius O. non ꝰ- paruit coram ludicibus appellationis: ſed vxon pra- dumꝰ? Et breuiter videtur mili, quod totus ſcapus an Georgius O.& vxor prædicti Martini ae M. iuſte ſint prælati ipſi Archiepiſcopo in S. àptioribus iuditibus? Videndum ergo quibus fundamenii Archiepiſcopus innit atur. 1 EPrunum fundamentumi pſius Archiepiſcopi— eſt, quod c6tractus à Georgio O. ſeu ipſius præ- deceſſoribus, cum Martino de M. debitore initus, ſit vfurarius: quia pactus ſit 14. annuos florenos ex ſorte 236. florenorum. Sed f hæc ipſius Archiepi- ſcopi Salisb. aſſertio in noſtro caſu nihil releuat. Quanquam enim verum eſt, quod contractus an- dicti Martini de t proſecuta eſt ibi litem,ſee de Fandendo, quod iuſte prælata fuerit ipſi Archicpi- Ncapo, eo interim reclamanié, cauſſasque allegantes cur ipſe præferri non tam ipſi vxoriquam cæteris omnibus credlitoribus debuerit? Queritur moduo, b ualiter in hac ſecunda inſtantia ſit pronuncian- 3 Ragula, Qui prior tempore;&c. etiam in vſuris locum W “ huius controuerſiæ, ſeu indicatio, in hoc conſitatz — nui redirus emtionis ita demum ſit licitus, quando annuus feditus pro iuſto pretio ſit emptus,& iu- ſtum pretium determinent Dd. vt pro quinque flo- rtenis reditualibus centum floreni ſoluantur in ſor- cerhe Sait chetonſatag hag. 3e le n efar. matione politiæ Imperij, rit. von Wucherlichen con⸗ tratten/ ꝛc. quod ſi plus pactus ſit quiſpiam, tunc cõ- tractus dicitur eſſe vſurarius, vt ibi: attamen in hoc propoſito nihil de vſuris tractandum eſt, cum nulle vſuræ vel reditus exſtantes ſint Georgio O. adiudica- ti, ſed ſolum ſors principalis, 230. florenorum. Pro- ptet — k. — 6 hypothe imaneriorib ekiaule.Hxc A untag imum ualrdiio alnununerit: 121 ra M. ahucr. . aeeteen Fblſeui 4, n qua eul ceteris creditorihu re. ban vxor Aartinide. au 1 ſapus in Stertio:&la B wanf b munän L u fäea. t VA 16 an un polpoſttus indiln an Tinj a4n. feruuur ol cuuſſimanni unah - V Ats dueuan dxiren äkla. „1** 1 lun fuerint in yrioriſei 1 Cnnalgä. nerrit uram iudiabus ac timine. Aai lartinide M Srhlal. fadendo qrod uufenn, aujjeh. ſapps, winterin neulin Rauſanaun ar ijſe yrefermi nuti i uunuim muihus geditoribusd u' dunn 4. malter in hut ſecand& niuſſſuu- uan? Ebwuiter viue Lanas haius coutruueyjic,. Pen b 3 „„ V NMarhd A. 2anfud zu deſs alt ſvireletiyſtdn d2g b udribas? Tldendun 82“ Mn Herit uc inuitan. 1 1 Arbpec soh . mum fundam plia 2 decefſonbus, cumm 1½ fertrrins: qutafacta e Mte*70.Hoteuotum. coßi Salub. alfertio m V 3 enim fetum 4 3 wdrueintionis u u tecitus bto 3 lter al 4 1 dn t quodcomactus i naß 1 Andoöl. fh den dtet exceſſum autem vſurarium nonamittiturſors principalis, ſed vſuræ tantum nõ debentur, ſed ſunt computandæ in ſortem: licet hodie ex Caro lina cõ- ſtiturione in dicta politia, talis vſurarius puniatur in quarta parte ſortis, quæ eſt ad Pli canda Magiſtratui, cuius iuriſdictioni ille vſurarius ſubeſt. Quod ſive⸗ to vſuræ fuiſſent licitæ, pura quod vnum florenum pro viginti recepiſſet Georgius O. etiam in his Ar- chiepiſcopo præferri debuiſſet: quia regula. Qui pnior tempore,&c. non ſolum procedit in ſorte princi- pali, ſed etiam in vfuris ſaltem lici tis,& in illis ari⸗ ter præfertur prior in tempore, niſi aliud öb iſtat, uxta Gloſſ.& Batt. in l. Lucius. per illum text. qui pot. in yig. hab. Quod maxime in noſtro caſu procederet; vbi hypotheca facta eſt non tantum pro ſorte; ſed etiam pro vſuris. Secundo prætendit Archiepiſco us, ſe præferendum fuiſſe Georgio O. vtcunqueil- ſus debitum ſit antiquius, quam ipſius Archiepiſco- pi: quia ſcilicet Archiepiſcopus mutuauerit ad re- fectionem domus, quæ igne conſumpta erat. Mu- 4 tuans † enim pecuniam ad refectionem domus vel ædificii, duplex priuilegium habet. Primum, quod Illa domus refecta, cenſetur ei tacite obli gata, I. in- terdum. ſ qui pot. in pig. Secundo, quod crediror mu- tuans præfertur in hypotheca illius domus aliis cte- ditoribus, etiam anterioribus tempore, Gloſ.& Bart. d.linterdum. text.& Gloſſl. creditor. ff. ſi cert. pet. Et ſic Archiepiſcopus prerendit, ſe potiorem non quidẽ tempore, ſed cauſſa. Hæc Archiepiſcopi aſſertio pa- titer non ſtringit. Primum enim nullatenus proba- tum eſt, quod Archiepiſcopus ad refectionem ædiũ incenſarum mutuauerit: neque id ſonat literaria cautio ſiue obligatio ab Archiepiſcopo iudicialiter prolata, quæ fimpliciter meminit, Martinum de M. debere. Archiepiſcopo in S. pro vino coempto 99. Hlorenos Alterum debitum, ſcilicet 242. florenorũ; nominatim expreſſum eſt in cautione obligatoria, ſeilicet das es von einem traidikauff herraiche:& elt ſimplex debitum, nec vllam hypothecam habet. Et hoc poſterius debitum in tertia inſtantia ne quidem vetboà domino appellante tactum eſt, nec in litem deductum. Nec prodeſt, quòd Archiiepiſcopus aſſe- ritſcſe taxdiorem ſolutionem indulſiſſe debitori, vt domum reficete eo commodius poſſet, quia illud non exiſtit probatum,& vt probatum eſſet, tamen de iure adhic nõ ſufficeret ad cauſſandum loc pri⸗ Fuilegium prælationis. Nam † vr iſtud priuilegium locum habeat, duò coniunctim requitüntur alte- tum; quòd pecunia expreſſe ac nominatim fuerit mutuata ad refectionem ædium: alterum, quod res aKtaliter fuerit ex illa ipſa pecunia réfecta. Vnde ſi iuſta ſu Pputatione, hos coniuges(de quibus hic agitur) quis ſimpliciter mutuaſſet pecuniam, licet debiror eandem conſumpſiſlet ad reparandam rem, tamen non hiaberet prælationem mutuans; ita Iaſ. poſt alios in d.lereditor. bet text.inprocuratotis.. ſi duas. verſ. plane. tetribut. Horum autem requiſitorum neutrum ab Archiepiſcopo probatum eſt. Ergo,&c. Tertio cõ- tra Georgium O. obiicit dominus Archiepiſcopus, quod etſi in ſorte principali hiaberet prelationem; nontamen habere deberer in vſuris debitis,(in den verſeſſenen zinſen) cũ ilte penſiones annuæ ſint ſim plicia debita. Hæc obiectio nihiil factt ad propoſitũ: quoniam nullæ penſiones ſunt Georgio O. adiudi- catæ, ſed duntaxtat ſors capitalis. Ex quibus omnib⸗ adparet, priores iudices iure præruliſſe Georgiũ O. Reſponſ.luris Decad. II. Reſponſ. XV. 61 ſæpedicto Archiepiſcopo. Porro aduerſus prædicti Martini de M. vxorem aliis fundamentis Archiepi- ſcopus vtitur. Primo ait; vxorem non eſſe audiendã in repetenda dote: quoniam cõſtante matrimonio dotem repetere non liceat. Hæc obiectio falſiſſima eſt,& indigna longa refutatione. Leges † enim ex- ⁵ preſſe diſponunt, ꝙ etiam conſtante matrimonio Competat mulieri dotis exactio, ſi facultates mariti ad dotem nõ ſufficiant. Nam quoad exactionẽ do- tis, à pari procedunt inopia mariti conſtante coniu- gio,& diſſolurio eiuſdem, rext. eſtin. ſi conſtante. vbi vmneziſf. ſol. marr. lin reb.§. omnis. C. de iur. dot.§. illud. in Fiu. Nouel. de æqual. dot. Iino † poreſt vxor propter in- 7 opiam mariti, nõ ſolum ad dotem agere, ſed etiam ad donationem propter nuptias à marito ſibi facta, I vbi adhuc. in prin. C. de iur dot. Panor. c der noſtras. de don. inter vir.& vx. Caſtr. ey iaſcd.Iſi conſtante. Imo poteſt tali caſu etiam ad bona parapliernalia agere, quæ vl. tra dotem attulit, a.. vbi adhuc. Caſtr. vbi ſupra. Secun- do † obiicit Arc iepiſcopus, ꝙ vxor non poſſit dotẽ 8 repetere, quia obſter illi exceptio nõ numeraræ do- tis. Nam inſtrumentum doralitium ab eã productũ, debet intelligi ex præſum ptione& interpretatione iuris, de dote cauta, non num erata, iuxtal.i. C. de dote caut. non numer. vbi dicit Imperator: Dotem numera- tio, non ſcriptura dotalis inſirumenti facit:& ideo nõ igno- ras, ita demum te ad petitionem dotis admitti poſſe, ſi dotem ate reipla datam probatura es. Cum ergo realẽ nume- rationem dotis in noſtro caſu vxor non probarit, conſe quitur eam repetentem dotem non eſſe audi- endam. Obſtat † enim illi(vt dixi jexceptio non nu- meratæ dotis: quam non ſolum maritus, eiuſue he- redes opponere poſſunt, ſed quælibet alia perſôna, cuius intereſt, per rext.& ibi Dd. in!.vlt. C. de dote caut. non num. Et † hoc eſt, ꝙ Dd. vulgo dicunt, priuilegiu ¹⁰ prælationis, ꝙ mulier habet cõtra creditores in do te confeſſata,(ſic enim appellant dotem caut m nõ numeratam /ceſſare, Gloſſ in aiduis. poſi mea verl do- te. C. qui potior. in pig. quam Baldus dicit eſſe auream;& /t recepta communiterà Dd. Sed obiicitur à domino Ar- chiepiſcopo in noſtro caſu, huie exceptioni nõ nu- meratæ dotis lapſi temporis præſcriptum eſſe. Na certũ f eſt, exceptioni non numeratæ dotis præſcri- bi 1oannis, ſitanto tempore cohabitarint cõinges, tunc ſublata eſt hæc exceptio, neq; opus habet poſt- ea vxor realem dotis numèrationem probare, iuxta 7 ₰ 2 11 nan ihte.quemadimodun Gilocali eiet hæc exceptiò, ſi maritus confitendo, ſe accepiſſe do- tem, rénunciaret exceptioni nõ numeratæ dotis, vel ſi iuraſſet ſe habuiſſe& recepiſſe. Conſtat autem ex vltra decennium cohabitaſſe. Hæc obiectio tametſi videatur prima facie prõ vxore ſæpedicti Martini de M. facete, tamen reuera nihil adiuinenti pfæſtat la- pſus decennii: quoniam Bartoli doctrina commu- niter reprobatur. Licet † enim tali caſu ab hac exce- ptiotie ſibmoueantur maritus& eius heredes: ta- men non nocebit hoc creditoribus, tanqiiam tertiæ perſonæ, quid ad creditores maritus renunciet, vel non renunciet? Hoc pactum tenunciationis nõ ex- tenditur ad tertium, I. ſi vnus.§. ante vmnia. de patt. Sic etiai lapſus decennii nocet quidem marito, nõ au- tem creditorib. qui habent iuſtam ignotantiain in facto alieno, argumento l. fin. ſf. prò ſuo. Idem de iura- mento dicendum: quia maritum quidem obligat, ““ 62 Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ. Germaniun habuit, ſaltem generalẽ Reſpondeo, præferendus ſed ad tertiũ non ꝓtenditur: text. pulcherl eum, qui.5. alé:E 3 1 uidem fuiſſer, ſi vxòr tacitam ſolummodo habuiſ- 33 ſi petenti. de Publicia.vbi Texpreſſe dicitur, luramentuũ luic Uillet,n tac dur da 1al nõ extendiad tertias perlonas, quibus non iuratur- ſet: ſed ex literis dotalitiis conſtat, eam pariter ex- ta laſ.loan. de Plat. Nicol. de Neap.& Zaſin§. fuerat. In- preſſam hy bothecam habere,& quidem ſpecialem ſiit. de atrio. Dd. com muniter d.l. a⁵iduis. Ex prædistis vi- in domo mariti,& alias priuilegiatam cum Epiſco. detur cõcludendũ: cum mulier nõ probarit actua- Pi hypotheca non ſit priuilegiata, vt ſupra quoq; di. lem numerationẽ dotis, iudices inique feciſſe;;eã qtum fuit. Imo etſi Epiſcopus prætenderet, ſe adre. Archiepiſcopo in S. prætulerint. Sed tamẽ cõtrari- fectionem domus credidiſſe, adhuc tamen nõ poſ. um eſt veritas: videlicet Archie piſcopum in noſtro ſet hoc priuilegio aduerſus vxorem vti, agentem ad caſu nõ habere exceptionẽ nõ numeratæ dotis ad- ſuam dotem conſequendam, vti ſemet confellus uerſus mulierẽ. Nam ꝙ ſupra dictũ eſt, mulieremin eſtinactis, ſed vxor præferenda eſſet, vt late prohat 14 dote cõfeſſata non preferri cæteris creditorib. hoc Salyc. in Auth. quo iure. C. qui pot. in pign: hab. vbiſatis tũ ꝓ demũ verũ eſt, ii creditores eorũ credita per iu- reſpondet Cyni argumentis, qui contrarium tene- ſtam numerationẽ ꝓbent, pecuniã ſcilicet realiter bat,& Negux- de pign.& hypoth. in 2. memb. 3. par n.16. & cum effectu marito numeratam: alioqui ſi nihil Ex prædictis omnibus concludo, quod vxor dicti habeant, nifi lirerariã cautionẽ ſuper eorũ creditis Martini de M. à prioribus iudicibus iure prælata confeſſãtis, ſicut etiã mulier habet, hoe caſu cũ mu- fuerit Epiſcopo in S.& per conſequens cenſeo in lier& alii creditores ſunt in pari cõditione, mulier 8 ma inſtantia bene iudicatum eſſe, male appel- adhuc præferenda eſt creditorib. et ã in dote con- latum. Cæterum quod ad expenſas atriner, ſi quil- feſſata, tanquã fauorabilior, propter cauſſam dotis, quam ex parte aduerſa comparuiſſet„Epiſcopum 15 Vnde † pro cautela tradunt Dd. ꝙ ſi creditores ve- in eiſdem condemnatem. Sed quia totus proceſſus lint mulieri preferri, debeant de actuali numera- in Camerain contumaciam eſt habitus, non vide- rione crediti probare: Ita eleganter Lud. Rom. in Rub, tur expenſarum condemnatio fieri debere. Obſer- ſol. matr. Dd. in l.;eo. tit. laſ:in d. S. fuerat. vbi etiam Zaſ. uarem † itaque ea in re ſtylum iudicii, quo contu. 10 „ dicit, ita poſſe ſaluari Bartoli opinioné, ne prorſus maciter abſentes condemnantur in expenſas litt, a 1 concidat:& ſic nee iſta Epiicopi obiectio militat. etiamſi in principali cauſſa vincant: ſaluo peritio- uuuuiͤnſ Tertio obiicit Epiſcopus, ſuam cautionem lteraria rumiudiciococ. Khufont, qa. eſſe antiquiorẽ, ꝗvxoris inſtrumentum dotalitium: RESPONSVM XVI. adNpnpo ergo ipſum præferendũ fuiſſe vxori, perregulã, 4u“ SVMMARRIA. 1 clünn hmuu 16 prior I tempore in hypot eca, potior etiam eſt iure, reg qui 1 Cabita, ſiue quæſtiones huius reſbonyſt. 3e en prior. lib. G. l. quoties vtriuſge j eod.I. qui balneum. in print. 2 Interdictum Vti poſßꝛdetis, datur etiam ei, qui in alitu- 1IEJ 1 qui pat.in pig. adde ,diueiſts. C. eod: it. vbi dicitur, diuer- ius iurus quaſiti poſſepione turbatur. un Kſenſoner ſis temporib eadem re duobus iure pignoris obli- 3 Interdicti Vti poßidetis ſubſtantialia. iuu kee gata, eum qui prior data mutuo pecunia pignus ac 4 Ineo interdiclo quid petendum dnuny riaene cepit, prio ẽ haberi, certi ac manifeſti iuris eſt, nec Qua in es interdistto prabanda? uallfiuen⸗ 9 alios diſtrahendi facultatem huius pignotis confe- 6 Poſſeſeionis probatio. 449 jum qui, niſi priori creditori debita fuerit loluta quanti- 7 Circa tẽpus poſſeſionis praſumptiua ꝓbatio toleratur aaui Je⸗ 17 tas. Et t prędicta regulain tantũ procedit, vt ſi pri-& Turhatisnem in hoc caſu probatam. ſe iaalatti mo creditori bon⸗ debitoris ſint genera iter hypo- 9 Interdicto Vti poßidetis, ualiſcung, turbatio ſuſtiin mgrurbatu thecata,(quemadmodu in noſtro caſu Archiepiſco- 10 Iuriſdtctionis tres eſſe ſpecies,& num 11. ünneteriwi G pus in omnib. Martini de M. bonis generalẽ hypo- 12 Actor an merum imperiam ſe habere in loco litigiſ nüinüad vi thecã habet)& ſecundo ereditori aliquæ res in pe probauerit? 1 luimi ſaim eie(vt vxori ſuæ domus mariti pro dote hypotheca. 15 Dictã teſtis minus idonei validatur per teſtes fide dignos. aſao. na eſt) tamen adhuc primus præferatur in illa ſpe- 14 Subditi in caußis dominorum teſtificari poſſunt. ühe ſinat cie, etiam ſecundo, licet ipſi poſſit fatisfieri de aliis 1 Qua ſint exempla, ſiue actus meri imperii?& num. 7. daſzanr gien rebus debitoris, I.. qui potior. in pig.ſi generaliter. c. 21. G 22. demntz nnn 18 eod tit. ibi Bald.& Salye. Ex † quibus omnibus videtur 16 Meri imperii definitio. Cen n, aae rurſus coneludendu, Epiſcopum præferendũ fuiſſe 17 Meri imperii tres tantum eſſe gradns. den uus vrori debiroris. Sed nec iſta releuàãt: quia procede- 18 Bartolus notatufmr. wea 3 1 rent quidẽ contra alios creditores nõ Przallegiaos. 19 Merum imperium magnum quibus competaik Smalin. 3 non autẽ contravxorẽ, quæ priuilegiũ iuris abet, 20 Merum imperium praſeribi poſſe,& num. 10. 6 8. elli / vt preferatur omnib. creditoribus, etiã anteriorem 23 Merum imperium mediocre,& eius exempla.ʒ dedi arter hypothecam habenrtibus, ſalté tacità, vt per Gl.& ã 224 Pana tonfinationiuiu... 8h, Alerellar muniter Dd. in d. l. aßiduu. in Glo. mag. DPd. ommuniter in 25 Merum imperium paruum, eiuq, exempla. ſdnenatag §. fuerat. Inſtit. de actio. Licer Mart.& VItramontani 26 Actorem hic probaſſe quaſi poſſeꝛonem meri imperi⸗ d Eldelo 19 cõtra teneant, ꝙ † mulier creditoribus etiã expreſ- œH num. 27. 25 G 29.(du dei ptor ſam hypothecam habentib. præferatur, qus ſenten- 30 Patibulum eſt ſignum meri imperii. anziteinh tia(meo iudicio veriſſima eſt: nec ſolum fauora- 31 hluriſdictio quomodo acquiraturꝛ bie nen pte bilior, ſed exiã ex textibus iuris probabilior, lan reb. 32 Probatio iuriſdictionius. Kethgaen C. de iur. dot..i. aßiduis.& Nonell de«qual. dot. ꝗ. his con- 33 De defenſionibus rei covlenti.& anm.s t. Kdbor u ſequens. ꝗᷓ etiã profitendo publice tenui in d.§. fuerat. 54 Argumentum de toto ad pariem. daet nyn, 2 Et ſecundũ hanc opinionẽ nullã dubiũ eſſet, quin 36 Poreſta, Sylua, Inſula, Barchus. Nor cchuaen ræfati Martini de M. vxoriuſte prælata fuerit Epi- 37 PForeſta non infert neceſſario merum imperiunn. d ninean, ſcopo. Sed retenta cõmuni opinione, nõne E piſco- 38 luriſdict. poſſeſtio an& quan do ſolo animo retineatur? 8 ſat d pus erat præferendus, vt qui expreffam hypothecã 2 luriſdictio per praſcriptionem dupliciier adimiturf. Kukeh b 5——*—— 4—— 4 Ix la Ledns ncu na. R con⸗ mdotn. WMerre- cs odla- vnmxc en MKc uconie- — apo. ter vpᷣo 4 eptlco- anlpc. otꝰcc-*- ul pe- guun C. i(amerain contum der erpenſatum cond eumi in ptincipaiſ Ae 1 mamiuchcco. n7 14 RESb Cyita ſut mahu mrdctum'n zef m uum queffu ⸗ nriddi lti uiid& dud heuisteriidh qu a Aein erinteri hiſcuanu rati Cratiyu yʒſſſlu Txiatunen in ha niaructe tipefit hrjſctiuni nec Cir a mnmii 12 wrm u un 4h n 1 airma ie bube 4½ Ex confuetudine Germania comites& Barones babent merum imperium. Prohatiõ plena per plures impnfeulas nen ſuhuertitur. 24 Oculari inſpoctio eſt etiam modus probandi „5 Cur in hoc caſu ocularis inectio negligenda:? d 46 De iure foreſt⸗ male infertur ad merum imperium. 2r ludex an ondemnare poßit in expenſas victum, ſi non ſit petite? 24 Cautelaeſt, quod;etantur expenſe iudacialiter. 29 Effeckus clauſul, Peto mihi ius& iuſtitiam miniſtrari. CAPITA SIVE QVYASTIO. NIS HVvIVS REPONSITIT. N auſſa vertente inter generoſum dominn Ge- Lorgium,(omitem de H. actorem, ex Vna,& do- minum Vyilbelmum Dapiferum hereditarium, Baronem in] vreum conuentum, ex altera parti- bus,ſuper aſſertis quibujdam iuriſdictjonibus ea- rumq vfibus& exercitiis, quæ præfatus dominus actor pratendit prædeceſores ſuos habuiſſe, ſeg et- iamnum habere inpage N. eiusg, diſtrictu& per- inentiis: Viſis E& diligenter ponderatis omnibus actis&actitatis vtriuſg partis, qualiter in hac c5. irouerſia ſit pronunciandum dinitiuc, ex ſubſe- quentium quaſtionu reſolutionibus manifeſte con- i ſtabit. Prima † erit, quæ actio fuerita præfato do- mino Comite de N propoſita? Secunda, an ea recte &concludenter formata? Tertia, an attor inten: tionem ſuam ſufʒcienter probarit? QuartaH anper rei conuenti defenſiones domini adtoris intentio ſueliſa? Quinta, de expenſis in hac lite factis tra- Rabit. Primo ergo videndum, quæ aciib à Asmino Comite de Hſit intentata? Et ex libelli concluſione collgitur, inſtitutam eſſe ab ipſs aclionem in facti, ex interdilto Vti poßidetis ſaltem vtili. 4 FE rTenim fei, g turbatur in poſſeſſione ſuæ iuriſ- dictioniis, vel alterius iuris incorporalis, ſuccur- ritut vtili interdicto Vti poſſidetis, ſecundum Gloſſ. & Dd inl.. Cod. vti poßideti, pro qus facit! ſin. i. ſi duo.§. boc inter lickum. ſ. eod.& probatur in l. ſiciut. Ariſt.& l. 2. Kin fin.ſi forte. ſi ſeruit. vend. Gloſſ mag. in c. liset. de probat. aui opinionem ſequitur etiam Bart. in J.i. in princ.& l. fin. Fuadti.& Ferrar. ib.pro turb. poſſ. in princ. num. 3: Secun- do videndum, an ea recte& concludenter ſit inſtituta? Et dicendum eſt, quod fic. Sunt † enim in libello propoſito duo ſubſtantialia& principalia huius actionis articulata: ſcilicet poſſeſſio ex patte acto- tis,& turbatio ex parte rei conuenti: quod in hoc indicio omnind neceſſarium eſt, vr per Dd. in locis ſu- hralictis,&§. retinendæ.&§. commodum. Inſt. de iuterd. Petitio f quoq; libello adiecta formalis eſt& con- udens, dunt petit pronunciari, quod reus ceſ- — ſeta turbatione: nec in poſterum turbet actorem,& deſupet cautionem præſtet, ꝙ deniq; reſtituat abla- ta, videlicet die abgenomene Kleidung vnd Schub. ec enim tria in hoc iudicio peti debere Dd. com- muniter tradunt, vt not. per Bart. l. 1.§. interdictum vti Noſsid.& l. pen. de aqud cdit. Gæſti. Tertio quæro, an do- ¶ minus actor ſuam intentionẽ ſuſficienter probarit? Sunt † autem duo probandeab eo, qui hoc iiidicium reti- ⁵ nende inſtituit, poſſeſſio ſcil.& tutbatio. Et poſſeſ- ſio quidẽé probanda eſt duobus temporibus abfuiſ- lemniter remifſa:& cum hi ſimilia cũ aliis teſtibus Reſponſ luris Decad. 1 I. Reſponſ. XVj. trarium. Erii fatetur, quod mixtum imperium 63 itémq; ti— ſe, videlicet tempore litis cteſtationis, bationis illatæ, Bar.l.1. ait Pyrar. ad ſi. hoc tit. facit l. 1. interdictum austem,& 1.2 eoll. tit. Perr. vbi ſupra. verb. ho- die tenet& poßider. Si tamen probet actor ſe poſſediſ- ſe ante cœptum iudicium,& ante turbationem illa- tam per aliquod tempus, allegando ſe adhuc poſſi- dere, præſumitur continuata eius poſſeſſio: quia in ſolo animo conſiſtit,& retinetur vſq; ad litis conte- ſtationem,& poſt: niſi apparcat, vel probetur con- rium. Errſic circa tem pus poſſeſſionis præſum-7 Ptiua probatio toleratur: ita Cynus& alii in!.n5 no- rabit, C. ad exh.& l. ſiue poßadetis, C. de prob. Bar. l. Celſus. l iuſto. S. non muta. de vſucap. Videamus ergo, an hæc duo probata ſint à domino actore,& qualiters De ftutbatio- ne nullũ dubiũ eſt, quin ſit robata, non modo pet teſtes, ſed etiam per onfefſonen ipſiꝰ domini rei, qui fatetur, quod receperit à ciuibus in R.occiſi mi- litis veſtes, prætexendo iure ſeſe id feciſſe, quoniam merum imperium in pago controuerſiæ N. cum p- tinentiis ad ſe pertineat: de quo ſuo loco dicemus. Et ſic turbatio ſufficienter eſt probata: cum nulla ſit efficacior Probanio quam qux fit ꝑ confeſſionem partis, iuribus vulgatis. Turbatio Tautem qualiſcũq; 3 ſufficit in hoc iudicio,& per quemcunque modum ſit facta: vt per Gl.& Bar. in l.. S.reſtituendæ, hoc ipſo tit. I. vim facit, de vie vi arm.&l. vim facit, quod vi aut clam. Sed an poſſeſſio, vel quaſi poſſeſſio iuriſdictionis p bata exiſtat, videamus. Et r cum ſint tres præcipuæ 18 ſpecies iuriſdictionis in genere ſum ptæ, ſcilicet me- rum imperium, mixtiim imperium,& ſimplex iti- riſdictio, l. imperium, ibi Dd. e iuriſdiction. in præſen- ti caſu de mero rantum im perio diſceptatur. Nã do- minus actor prætẽdit, ſeſe in pago N. cũ pertinẽtis habere plenam& omnimodam iutiſdictioné(alle hohe vnd nidrige Obrigkeit) Dominus reus contra aſ- ſerit, duo ad merum imperium tantum:& ſic tacits & ſimplex, ſuie baſſa iuriſdictio(vt vocant) ad dominum actorem in loco litigioſo pertineat. Neceſſe eſt ergo ipſi do⸗ mino actoti ad obtinendam victoriam, vt etiam de merò imperio doceat. Nam †cum iuriſdictidnis ge- nn nericæ tres diſtinctæ ſint ſpecies habentes ſuas pro- priasdiſcretas differentias eiſentiales, vna probata non ſequitur, quod alia ſit probata, vt pluribus do- cet Petrus Iacobi, in ſua pract in libeli, de iuriſdittione. num.7. De mero ergo imperio hie tantum diſcepta- tio eſt. An rigitur illud dominus actor in pago N. ſe 12 habere probauerit? Et teſtes fere omnes, quotquot abactore producti ſunt, concordantia teſtimonia dicunt, videlicer quod nunquamaliter à ſuis mais- ribus; velaliis quibuſcunq; audiuetint, neci pſimet aliter viderint, quam quo domini actoris præde- ceſſores ſemper plenã& omnimodã iuriſdictionẽ in prædicto pago N. cũ ſuis limitibus habuerint,& de facto exercuerint, ꝗdiu meminerunt, ſine cõtra- dictione cuiuſcunque alterius. Itẽ pleriq; teſtificã- tur, quod ſemper ira viderint:& dum deponũt ad eliſiuos articulos, pleroſq; actus iuriſdictionales re- denſent, qui ipſis præſentibus contigerint. Sunt au- tem ipſius Domini actoris teſtes pro maiori parte legales, valde ſenes, bonæ conditionis,& omni ex- ceptiòne maiores, exceptis paucis, ſni achori vel ſubditi ſunt, vel proprii homines, quibus tamen iu- ramenta ad hunc actum dicendi teſtimonii ſunt ſo- FE 2 64 1) conſen gulam, 14 Salyc. l. n7 7 ¹ 3 emin nont 21 tio † meri nam ualidar teſtib. concluſ. i. Bald. I. Gallus.§. ille caſus. de lib.& paſth. diocre,& paruum. N lus maius eſſe dixerat, cum alicui vira vel naturaliter vel ciuiliter adimitur. Naturaliter, vt cum ſupplici- um de criminoſ b letur, Bart.; vum. 8, Ci vel ei aqua& igni interdicitur: quæ tamen pœnein deſuetudinem abierunt- Idem, ſi in carcerem per- petuum includatur quis pro pœna luenda. hoc exemplum hodie huc pertinet, vt per Zaſ. in d.1 18 imperium. Quod † autem de maximo imperio Bart. tractat. numerata, ad 19 dem per eum latius. mnibus ſuperioribus Magiſtratibus, dignitatibus ſi imponit Dn, Ioach. Mynſing. tiant, merito ipſis fides adhibenda, per f re- qua dicitur, dictum reſtis minus idonei con- iper conteſtes fide dignos, vt per Curt.tract.de in bona ſidei. Co. de iureiur. maxime ſ cum ſub- dit etiam in cauſſis dominorum(relaxato iuramẽ- to) deponere poſſint, ſi non ſentiant priuatum cõ- modum ex teſtificatione, vt in noſtro caſu: ita Felyn. cin literis: vbĩ multa de hoc, de teſtib. Dd in l.idonei. C. eod. tit. ide Felyn. inc. inſuper. d. tit. Et maxime probant hu- iuſmodi teſtes, quando ſumus in mero poſſeſſorio, in quo non ſicut in petitorio. exercite iuriſdictionis in præſenti caſu recte poſſi- 1) mus iudicare, cumprimis ſint exempla, quiue actus meri im perii, quandoqui- dem de inixto imperio& la eſt inter partes controuerſia. Scio Dd. ea in re mi- rifice variare, varioſque meri imperii gradus conſti- tuere, vt per ess inl. 1. ſ. de oſic. eius, 16 riſd. Canoniſt. c. quod ſedem. deo c. ordin. perium Vlpian in al imperium. definit, eſſe gladii po- teſtatem, ad animaduertendum in facinoroſos ho- mines. Quam definitionem vtcunque Dd. multis argumentis impugnare conentur, eam tamen Al- ciatus multisque confirmat argumentis, quod poſt ipſum Cantiunc. quoque fecit lib. ꝛ. de ofi. iud. cap. 7. Huius merif imperii tres tamẽ gradus, tam exactum requiritur teſtimonium, Vt autem de actibus poſſeſſoriis hic ponderandum, quæ ſimplici iuriſdictione nul- &c. limperium. de iu- Merum † im- in d. c. quod ſedem. num..& ſq. ſatis defendit, & quidem ex veri- tate, Zaſius fecit, magnum ſeilicet, medium vel me- Magnum intelligit, quod Barto- oſumitut, vel ſi corporis pars muti- d. tuperium.& ihi alii. Petrus lac. vbi ſupra, iliter, cum reus in metallum damnatur, Zaſius nonadmittit: quoniam exem plaibi ſolum principem pertinent, ratione entiæ: propterea reſeruata principi dicuntur: amen ſe qritur,ud3 ſint meri imperii, vt ibi- Magnum † ergo imperium o- ſecularibus competit, quales ſunt Duces, Comites, . Barones: hi enim omnes ex di gnitate& conditio- nis excellentia merum imperium habent. imperium etiam ciuitatibus Imperialibus inquit Zaſi.)quæ ſuperiorem non agnoſcant, conceditur, ſiue id ex priuilegio, ſiue ex præſcriptione habeant. 20 Nam† merum imperiũ præſcribi poſſe, licet olim controuerſiſſimæ dubitationis fuerit, communiter à Dd.receprum eſt, vt per Bart.& Dd. l. 1.C. de emancip. lib. laſ.poſt alios in dil. imperium. Coerei- G. ſit ad pœnam debiti, eſt imperii ſufficientet probaſſe ab anno ¹440. vſq;a meri imperii, I. magitꝛatibus de iuriſd. Noueli de defenſ. tempus pręſentis litis,& quidem continuam& nõ 12 ciuit.§. audien. Coll. 2. Sict etiã tortura, quæ fit ad pœ- Pren hodie tamen quoq; corporalis, quæ luriſconſ. Germani apud Chall. tit,de S. iuſtiten, in Gloſſ 2 per diſcunſama. numer. 69. vſq, ad 77. folio. 19. Mediocre f imperium 23 in exilio temporali, quam relegationem dicimus, Item virgarum caſtigationem huicimperio connu- meramus, vt§ relegati. Inſtit. quib. mod. aus pat. pot. ſol. Addit † Zaſius, pœnam confinationis, cum ſcilicet 24 aliquis cõfinatur, id eſt, cum alicui certus locus, er- ti confines, in quibus maneat,& quos non excedat, decernuntur, ſta dicitur conſinatio. Irelegati. de pœn. relegati. de interdic.& releg. de qua yide Zaſ. l. centeſimus §. fi. de verb. oblig.& ,ſi quu poſtulante.Inſt. de actio. Par- uum † denique imperium in leuiori caſtigatione 2 videlicet cum in quibuſdam Sueuiæ ciui- verſatur: tatibus ſcandali lapidem quis ferre cogitur, velin columna toti populo reus publicatur. Et has leues caſtigationes intelligere debes tum demum meri imperii eſſe, quando propter alicuius maleficii vin- dictam imponuntur: alias non dicerentur meriim- riſdictionales deduxit dominus actor in ſuis eliſiuis perii. Ad †propoſitum redeundo, multos actus iu- 26 articulis: quorum aliqui ſunt meri imperii(de reli- quis enim, qui baſfamn iuriſdictionem ‚vt vocant, re- ſpiciunt, nunc nobis non eſt curandum, cum de ea non ſit diſceptatio:)puta actus articulati in 3. 4. 7. 10. & 12. eliſiuis articulis, ab anno 1440. vſq, ad annum 1547. fucceſſiue. Et hi quinq; articuli probati ſunt per miſſiuas, literis B. C. F. H.& O. ſignatas: quorum contenta omitto referre, quoniam alias annotata ſunt in cöfiliis aliorum. Item prebatum exſtitit, do- minum actorem, ſeu ipfius prædeceſſores in loco li- tigioſo iuſtitiam miniſtraſſe,& delinquentes coer- cuiſ rii ſigna, vt d. imperium. Ex quibus reſultat predictæ quali poſſeſſionis meri imperii probatio, vt not. In-· es quæ omnia ſunt iuriſdictionis& meri impe- no. Cicet cauſam. de probat. Similitér probantur actus 2) meriimperii aliquot perliteras AA. BB.& CC. iudi cialiter productas ab actore(welche nichts anderſt ſeind/ dann vrpheden derẽ die von wegen jrer mißhand Nam& lungen hetten an Leib vnd Leben moͤgen geſtraffet wer. den/ eis.) Et hæ omnes literæ cum ſint antiquæ& ſi- gillaræ, earundem que ſigillaab aduerſa parte reco- gnita, quin fidem faciant tam de iure, quam noriſſi⸗ ma conſuetudine Germaniæ, nullum dubium eſt, per ea iur. Bart.& Dd in! nuda. de donat. Canoniſt. in cap. poſt ceßionem. de probat ium ſimilibus. Accedit, †ͥuod 9.12. 1 13. 14. 16.17.19. ehſini arriculi, qui omnes& ſinguli meri imperii actus& exercitia cõtinent, mnes teſtes probãtur, aſſerentes ſe interfuiſſe&vi- eſt 22. arti- quod Michael M. ob crimen periurii in carcerem coniectus ſuerit,& vt periurus punitus. Et ſic plures actus poſſeſſotii meri imperii deducti& ꝓbhati ſunt, tam per literas, quam per teſtes fide dignos. Cöclu⸗ do ergo, quoad hoc iudicium retinendæ, domi- num actorem ſuam poſſeſſionem„vel quaſi, meri „uæ ſcribit laſin repet.! admonendi, num: 9.de iure- 7 fere pero- Et hoc diſſe huiuſmodi actus exerceri. Sic etiam probatus articulus eliſiuus per. 5. 8. 28.& 29. teſtes; 5 7 interruptam, nec obtentam vi, clam, vel precario. ‚eſt meri imperii: quia expeditur officio iudi- Prædi ſta corroborari videntur etiam per 7. arti- eis nobili,& ad publicam vtilitatem, Bart..imperi- culum poſitionalẽ: in quo um.& l. interdum.§. qui furem. de cond.cauſſa dat. Idem,., de„ ur in cauſſis criminalibus ad eruendam Multa alia exempla meri imperii vide ptis) verum dicunt. Quanquam magnum dubium perii reperiri in pago N. videlicet Stock vnd Halß⸗ aſſeritur, ſigna meriim- 29 eyſen. Et hunc articulum omnes teſtes(paucis exce- 633 *. 8 V— artumafu aah aben iun unläloi Lu. Rahaſiponitpete uuſzatfn. tnanatun fact ro renend; Remaamtiulo. N trlszvänin A anauo 8 Gbar 1 dhtenn Wer b Reſponſ. Iuris Decad. II. Reſponſ. XVI. 65 eſt apud Dd. an huiuſmodi ſigna neceſſario merum de of archidiac.& per Soc. conſ. 66. S conſil. 166. lih.1. Sane z0 imperium inferant. Furcæ quidem Tſiue patibulum hæc defenſio in iure ſatis fun datur,& multum vr. 30 inferunt& deſignãt merum imperium, quia in Pœ- geret aduerſus dominum actorem ſi in facto pro d hiquing, znaln eszCdlhe omirto tefent, guormu — — uprritcſ inam mini„Ktlun omnin ſuntinrſäicionitr 4linreun Eiburur Gonis meriinperiſtui 1n itjiaüetScitr fas al uot perltruAA terdeer as⸗ depdeden deredermc hr omneslier nam quis ibi ad mortem ponitur: ſed poſtellum vo- lunt Dd. eſſe ſignum ſimplicis, ſiue(vt ipſi loquun- tur) baſſæ iuriſdictionis quoniam ibi po nitur quis pro leuioribus criminibus: vt docet Petrus lacob. in ſua praxi, in lib. iuri/dictionis, n. 4. Tametſi ego cum Zaſio malim hunc mero im perio paruo adicribere„Pro- ptetea quod ibi criminoſus ad publicam vtilitatem multitudini& vulgo ita exponitur; vt& ſupra dixi. Interim tamen verum eſt, ſigna prædicta non infer- re, nec probare neceſſario iuriſdictionem: quia quis non habet proptet furcas vel propter poſtellum iu- riſdictionem, niſi alias probetur acquiſita: ita petrus 3t Ial. vbi ſupran. 14. Quibus autem fmodis acquiratur iuriſdictio, Ferrar. docer in actio. confeſſo. verb. plenam &omnimodamn. 5. G ſeq. Equidem quaſi poſſeſſio iu- riſdictionis dicitur quæſita exercendo actus iuriſdi- ctionales: imo etiam per vnicum actum exercitii iu- riſdictionis ſolet quæri quaſi poſſeſſio iuriſdictio- nis, vt plene declarat Bart. J.1.. hoc interdittum. de itin. a- ctuq, pr iuat. Innoc.& Canoniſ cap. cum eccleſia Sutrina. de cauſſapoſſ-& proprie.& c. olim. de reſt. ſpoliat. ylene. Soci- 2 nus Tcon. 197. controuerſia qua vertitur. vbi plene ponit, quomodo probetur iuriidictio tam in peritorio, quam in poſſeſſorio. Lud. Roman. conſ. 7⁷0⁰. viſis themate & quæſtione. vbi ponit, per quos actus probetur iuriſ- dictio, à nu. 1o. vſq, ad fin. vbi ad nauſeam videre licet. Poſtremd multum facit pro domino actore; quod in hoc indicio retinende ſuam poſſeſſionem colo- tauit etiam cum titulo. Nam literas ſiue inueſtitu- ras Imperiales produxit numeris 1. ¹c. 17.18.& 19 fi- gnatas, in quibus ſucceſſorio velut ordine Impera- tores ab anno 1479. vſq; ad annum 1547.& ſic 70. annis continuis concedunt Batonibus de G. in frer Herrſchafft gerichte/ wo jnen das gefellig/ Stock vnd Galgen auffzurichten/ auch in denſelben jren Gerichten den Ban vber das Blut zu richten,&c. Sed ante hanc conceſſionein pagus N. cum pertinentiis deuenerat ad Barones de G. nempe annor 399. iure emtionis, vt ſupra ex litera venditionis nu. 20. conſtat:& per con- ſequens, hæc conceſſio Impp. intelligenda quoque eſt de pago Neiuſdemq; attinentiis ac finibus, tan- quam parte. Et hæc quidé, quoad probationes do- 33 mini actoris, dicta ſufficiant. Ad quarramf nunc qᷣ- ſtionem deſcendendo, videndum conſequenter eſt, au per rei conuenti defenſiones actoris intentio ſit eliſa? Eſt aũtem ſumma defenſionis partis reæ hæc: Comita- tus F. pertinet pleno iure 11 reum,& ſemper perti- nuit à multis annis ad prædeceſſores ſuos. Sed pagus N ſitus eſt intra diſtrictum& limites eiuſdein Co- mitatus. Ergo, quoad iuriſdictionem, ſubiectus eſt 1 7 ipliteo, niſi Ipecialis exertio doceatur: ducto far- gumento de toto ad partem. Regula enim eſt, quod b fh complectitur in ſe minus,& in toto ſunt quæ- 1 bet eius partes: de quo per gl.& Dd. in cap. ſi diligenti- depreſcrip& cap. in. de oſuc. ordin. ibi loan. Andr. Et dicir Panorm. pof Hoõſtienſin d. capitulo, ſi diligenti. de praſcri- Dtionibus, quod ſiac ration ecommuniter domini té- Prales fundent ſuam inrentionem, quoad res ſitas intra terminos ſuæ terræ, ſaltern quòad iuriſdictio- nein, non autem quoad dominium rerum particu- larium, ye her Chaſſan. tit. de mains mortes,§.*. in princip. baretur vera. At quia in noſtro propoſi to totum nõ eſt circumſcriptum cum ſuis limitibus, id eſt, quia Comitatus F. non eſt deſignatus cum ſuis finibus& terminis(quod omnino neceſſe erat)de roto ad par- tem male hic arguitur. Necrefert, quod per aliquot teſtes rei conuenti dictus Comitatus circumſcriba- tur, qnoad iiis foreſti( So vil den forſt od die forſtlich Oberkeit belanget)quia cum merum im perium&ius foreſti ſint diuerſa ac ſeparata, neceſlario ſeſe non inferunt, cum ex ſeparatis non recte inferatur, iuri- bus vulgatis. Eſt aurem †Foreſtum locus, in quo fe- ræ inhabitant vel includuntur,& in quo quis vſum venandi habet, Gloſt. in cap. cum dilecti. de donat. Et di- 36 cunt ibi Ioan. Andr.& Carda, quod hæc vocula ſit vulgaris Franciæ& Anglię:& vbi ſunt talia loca, di- citur Foreſtum latum nemus ſine clauſura& ſine a- qua: vbi eſt flumen, dicitur ſylua: vbi circumdatur aqis, dicitur inſula vbi autem includitur muro vel palis, dicitur barchus, ſecundum loan. Andr. vbi ſupra. quod elin. in cap. Rodolphus. num. 21. de reſcript. dicit notandum pro barcho ducis Mediolanenſis& Fer- rar: Vnde etiam Chaſſan. in Conſu. Burg. iit. des foreſtz. nu. 13. in brinc. vbi diſtinguere videtur inter altam fo- reſtam& bannalem. Hinc ius foreſtæ pro eo habe- tur was dem forſt anhengt vnd zugehoͤrt. Sed foreſta 37 neceſſario fnon importat merum im perium: licet quandoq; contingat, quodibi quis etiam merũ im- perium habeat, vbi foreſtam habet. Preterea † dato, (citra tamen præiudicium veritatis) dominum reũ vel eiuſdem prædeceſſores habuiſſe merum impe- rium in controuerſò pago N.cum pertinentiis, nul- li tamen actus poſſe ſſorii allegantur, quos exercue- rint ibi vnquam. Nam ſi per totum catalogum teſti- um à parte conuenta productorum diſcurramus, ne vnum quidem reperire eſt caſim meri imperii, quẽ dominus reus, eiuſue pPrædeceſſores exercuiſſent, aut iudicialiter deſuper cognouiſſent, cum tamen intra 60. vel. 70. annos plures cõtigiſſe manifeſtum fit. Nec me quicquam mouent duo caſus, à teſtibus rei conuenti allegati, qui contigere ante 20. annos cum W. 4. vnd G. V. quoniam huiuſmodi homici- dia non fuere patrata inter fines pagi N. prius enim in diſtrictu o Ppidi Riedlingen/ poſterius vero in ter- ritorio B. contigere: quæ loca domino reo conuen- to ſubiecta ſunt,& per conſequens ipſe tanquã do- minus prædictorum locorum ius habuit in occiſo- tes exercendi iuriſdictionem. Nec hoc domino a- ctori in pagi N. diſtrictu ſiue territorio obeſſe vel .. ille à domino S. actoris predece ore in pago N. ca- ptus fuerit,& in H.vltimo ſupplicio affectus. Quem caſum dominus actor ꝓ ſua quaſi poſſeſſione meri imperii ꝓbanda etiam articulauit. Ex pdictis ſeꝗtur, ꝙ etiamſi reus& ſuianteceſſores quandoq; habuiſ- ſent merum impiumn intra limites in pago N. ab eo tamen iute, eiuiq; quaſi poſſeſſione iam pridem ce- cidiſſent ꝑ non vium: ꝗa vt ſupra dixi) nullũ omni- no actum vel deducit vel ꝓbat dominus reus meri impii à ſe vel ſuis maioribus exercitum fuiſſe. Nec Ppræiudicare poteſt; maxime unhoſeamals factor obſtat, ſi dicas, iuriſdictionis tpoſſeſſionem retine- 39 ri ſolo animo, etiamſi4 o3. annis quis non vtatur. iu- nu. z. bi plene hoc tractat. fac. no per loan. Andr. ca. 1. in fin. ſto.§. non murat. de vſucap. Canon. in c. qtterelain. de elect. * 4 2 1 — 4 4 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani quia reſpondetur hoc verum eſſe, vbi quis non im- obli. Bar.1. De atate. ver. ſed iuxta hoc quæro. de minarib,& peditur: ſecus, ſi impediretur per aliũ, vel alius in- J.i. verſ.ſed dicas tu.ſi cert pet. Contrariũ f tamen, ꝙ iu- terim vteretur tali iuriſdictione, vt per Da. in prafatis dex ſeſe iam nõ habeat intromittere, necteneatur 6 locis: quemadmodum vltra 7o. annos continua ſe- in rem præſentẽ ire, verius mihi videtur: tum, quia rie exercuerunt metum imperium intra fines pagi hic in mero poſſeſſorio ſumus:tum, quia teſtes lo- 66 ſicq præſcriprionẽ pro ſe longiſſimam baber do- F. loqũntur ſolum de iure foreſtæ, de quo nõ eſt in 40 minus actor. Merum rautem imperium præſcribi præſentia lis: tum etiã; quia hic in noſtro caſu non ic 3 poſſe, ſupra diximus: Et pleniſſime laſ. probarin d.l. concludit argumentũ de toto ad partes, vt ſupra di- 1 nin imperium. dum tamè interueniat ſcientia& patien- ctum eſt. Dato etiam ꝙ diſtrictus dicti Comirtatus F. nenss Nlepedictus dominus actor, ſuiq; prædeceſſores: quentes võ der bereittung deß bezircks der Graffſchafft tia eius, ad quem illud pertinebat, Bar.d L iuſto.§. non mutat. Dd. d. imperium. Soci. I.conſi. 187. nu. 21. Scientia autem ſatis probata dicitur per frequentiã actuum juriſdictionalium, quos publice& palam actor& ſui maiores continue exercuerunt; iuxta Fab. in S. aque. Inſt. de Ali. Imo huiuſmodi longiſſima patien- tia& conniuentia etiam titulum inducit. l.Labeo de aq plu. arc.& ibi. Dd. Et in noſtro caſu etiam vicinitas loci aliquid operatur,& inducit præſumptionem ſcientiæ: quia vicinus præſumitur ſcire, quæ agun- tur in vicinia, l ſi vicinus. Cde nupt.&plene traditur inl. 41 1.ſi cert pet. Adimitur † autẽ alicui iuriſdictio per le- gitimam præſcriptionem dupliciter„priuatiue ſci- licet,& cumulatiue,s. irrefragabili. S. exceſus. de off.· or- din. Fel. latiſsime c. auditis. de præſcript. Hic dici poteſt, protendatur vſque ad pagum N. illumq; includat: tamen inde nõ ſequetur neceſſario, ꝙ reus iuriſdi- ctionem ſiue merũ imperiũ ibidem habeat: quia vi demus quoricdie, ꝙ Comites, Barones& Nobiles in alicuius Principis ſiue Ducis diſtrictu caſtra&vil- las habeant,& circumquaq; ius foreſtæ eidẽ Prin- cipi cõpetat: tamẽ huiuſmodi caſtra& villæ, quoad iuriſdictionéè, ei nõ ſint ſubiecta. Adde, ꝙſ de iure foreſte male inferatur ad merũ imperiũ, cũ(vt ſupta quoq, dixi) ſint diuerſa& ſeparata, habeantq; luas proprias& diſcreras differentias eſſentiales:& ſic vna probata, non ſequitur, ꝙ alia ſit probata, quẽ- admodũ inſimili de tribus ſpeciebus iuriſdictionis traditur᷑, vt per Dd. in d. l. imperiu. Petr. lacob libel. ꝛuriſd. nu. 6.&.Chaſ. Conſuet. Burg. tit. des iuſtices in prin.n.31. “ 5 8 fß„“ ——— — 8—— öe——* Vnti hi⸗ priuatiue adempram eſſe reo iuriſdictionem, quia fauit 1i. de tutor.& curat. dat. ab his. Poſtremo hic ſu- 8 Koris prædeceſſores ſoli exercuerunt eam in pag mus in indicio mere poſſeſſorio, in quo dominus Ultenr Suee N. diſtrictu:neque vllum caſum reperio pro domi- actorm ultos actus poſſeſſorios iu riſdictionales de- VWnnknrencie conc no reo facientem, quod velipſe, vel ſui prædeceſ- duxit& probauit, vr merito veniat in ſua quaſi oſ⸗ rxtlnni 4 ſores ibidem vllum actũ meri imperii exercuerint. ſeſſione tuendus, donec rèus inſtituẽdo dernein aben Cum ergo dominus actor non ſolum quaſi poſſeſ- ipſum ex huiuſmodi quaſi poſſeſſione eiiat quo axke 68 ſionẽ meri imperii legitime probauerit( quod ſuf- manet ei ſaluũ, etiãſi hic ſuccumbat, Quinro&xl- 1 uiſ 83 ficiebat in hoc poſſeſſorio iudicio)ſed etiam pro ſe timo duæro de expenſis in hac lite factis, cui ſint 8 4 1 habeat Imperialem conceſſionem, eaq́; cet ante, aditidicandæ: Sanefdomins actor in ſuo libello er. atn 4 præſcripione turus eſſe poſſit legitima vt iam di- pẽſas in ſpecie nõ petiit: ideoq; penes iudicẽ Kabit, ſer 8 zabn 4 2 vimus) non poſſum non pro eo iudicare. Aecedit nũ condemnare reũ velit, an ré ſilentio rexerirs. afnle communisf Germanix conſuerudo, quæ Comiti- Nam verũ eſt, iudicẽ officio ſuo poſſe vihi acmcr. aunaom bus& Baronibus in ſnos ſubditos plenam& o- ſarium condemnare in expenſis poſt litẽ conteſta- dauhiRna mnimodã iariſdictionẽ regulariter cõcedit: Quod tam factis, I. ædiles. S. itẽ ſciendum. de adil. elic Attamen eusha au: è dominus reus in ſua ſeriptura ꝓbatoria multa nihil imputari poteſt iudici, ꝙ expenſasn 5. eritas ertieofkaum adminicula coniungit, ad docendum, ſeſe in diſtri- in ſentẽtia prætermiſerit, noq; eo homine Taanat fürtrllt ctu Comitatus F. non tantum jus foreſtæ, ſed etiam victori, vt probat Bar. ſecunda Dyni in ,4§. poc autem 1 tutszoanni metũ impexiũ habere, nihil officit domino actori: iudicii, de dam infet. idẽ Bart. in.properandum. 8 alteru- duen lanin. cũ is merũ imperium ad ſe pertinere, ſeq; in eiuſdẽé tra. C. de iudic. Quare 1 Practici non ſolum vrile ſed 43 anſunnun quaſi poſſeſſione eſſe, pleniſſime& multis actibus neceſſariũ quoq; exiſtimant, vt expenſarũ conde⸗ Wäuka t 43 riliteeid ulibde probarit. Theorica f enim Dd. nario peratur ſpecialiter. Ego crediderim ſatis ex- Aulukdie errdeerne dineennehndeditc Lat raſiahoſereetnanenn, de uren nnectiit probario- Gaã: Peretm iius& iuſtitiã miniſtrari: qᷓ eius vir. 4 Achupetit ur nes ad elidendam probationè plenam, vt in Repert., tutis eſt, vt videatur actor omne ſuum ius qualiter- elela, tat Milis. verb. probatio. Et probatio ſemiplena nihil de- cunq; cõpetens deduxiſſe, erumeeummaeep ſen- Amalſ trahit plenæ& perfectæ probationi: Anto. ſe Butrio rentix in c. curm dilectus. de ordin. og.& c. 2. de uſſ S97 laſ. N uaan a t. in noſtra.de teſtib.Ex prædictis omnibus ſic breuiter pyoſ. augein§. onnia, luſſ. de actio dem 1aſ 1 erens c 4 rn 5 deductis concludo, per defenſiones rei intentio- pact. Quare cum dominus zcor tuſtirns Caulfän kaietdeh nem& probationes domini actoris non eſſè eliſas: foueat, vt qui plene opbarit lua intenrioné, vellem b Kechdnoni 5 per conſequens, pr 8 domino actore in hoc poſ- reum eidẽ in expenſas céõdemnare er re ul VRus gar nebhe ſeſſorio iudicio pronaunciari debere. Sed hic aliud viclori,&c. Et ita ego in præſenti caulia eeie zudi- dann une dubium oritur, quandoquidem dominus reus in candũ: ſaluo cuiuſq; d ctioris& meliu ſemtienris⸗ V dte lratis præfata ſua ſcriptura probatoria alias retulit ſeſe ad iudicio. SGmelius emuetttte n quodt ocularem inſpectionẽ,(auff den augenſchein) eam- KRESPONSVM XVAI aune üöit que fieri periit ad cognoſcendum, quouſq; eſe Co- SVM MARIA enntt mitatus F. protendar,& an pagus N. in eiuſdem di-: Nullitati 30. annis praſcribitur Falit„ e an ſtrictu ſitus ſit, an huic fuæ petitioni acquieſcendũ? 2 Pi⸗aſcriprio 30 AEreaRur S292 d à P KRinu 5. 29. Cn ei 44 Quod videtur. Eſt f enim huiuſmodi ocnlaris in- 3 Nob:ie officium zudlicis 4 nui 22 ehauhn. dscodte ſpectio, bona probatio in iure ad docendos termi- 4 Nalitas princi ke nnd ehee eräden nos, Gl. fengul1 ſtipulatio iſta.. hi quoq ibi Dd. de verb. iudicis. hahe eraat aur Eer EDlle Mn 8 dhan 1— 6 gen- e 4 A 8 5. len. en it a nem Lan. 1 ele. cd. m fr. omi. mm- K o- A APicôpeut amẽ duiam i onè, einö ſint u dreſgwaleinfernura muu ar int diuerſa 8. iuriſdici Fropcias& diſcretss dif 4 8 Nunxvctüũeſt, iudicẽ o Qrium condemnate in tam Actis,Lacles..ite ſa muprobatz non ſequin 2 Innhe odũ inſimili de tribu a raturnen Dandlin a, 46 1ſcmſuerIa oe ſan li.etate G cuna.44 1n 2pag min dicio mere poſſ ctor multos actus pollel V ſeccſ. durtt& probauit,nmen 3 trint. ſeſſone tnendus, donec 2¹ Afed. ipſuam er huiuſmodi qutt Sl 1ſof. manet ei faluũ. etiäſihic woſe umo qurro de expenls unte, adiudicindæ: Sane fdom d. Feluia ſpecie nopetit: ie ctdit nücondemnare feũ ttl zaa halku. re iwin ei nittäiun. S loreäinae „ bad 2 lüe kchalt xin uin,, en llenwnn. poleſt 1 1e jollaa a katluüt. — exxrlii 1„ 6 3*.=ororte ltn. infemsnn e ea alä num victorb n ndat 347 2 areratb Al. doen: uucu.it c free, nihi 1. 1 1„ u de 2.(.4ℳ u dnh. texnlise Abes neceſſiuũ quoo; 3 metus⸗ 1.. al hahg. 2D4 aue heau ſeſe. Lntün 3 2 as riden peultast eyg ini Kicft uee hp. emäiius Ku muuo rs trideuutacdo—eann en— a etens dedurit, 3 1 lde. Cm d Alchu.K ſan 2 4 7 hrd Lumäl uf.—. a blri . 85 1ul 1e Aled nx nesa caolac 4 1 d. lüktbtls Krelo 12— 1 Heevesicäch. g Sententia nulla nullo tempore confirmatur. b Nuliitas quando dicatur euidens? 30 Praſcriptio etiam longiſiimi temporis ſine bona fide non procaatktkt.. n Citatio præſcriptionem longiſtimi temporis interrum- pit. 12 preſcriptio quando interrumpaturꝛ 3 Nullitas, appellatione deſerta, quando& ipſapro deſer- ta habeatur, vel non? 14 Multum intereſſe, an nullitas incidenter, vel principali- ter in indicium deducatur. 15 Landem diſtinctionem in Gamera Imperiali obſeruari. QVESTIO HVIVS RE- 3 PONSIT. [LMha nullitatis cauſſa, quam nobilis& validus LN.I5 Aßbeck in Camera Impertali inſtituit ad- uerſas etiam nobilem Audt. de Raſſuper nullitate euiuſdum procéſſus ſententiæ condemnatoriæ latæ adomino Magno Duce L.&poſtea ſubſecutæ taxa- tionis expenſarum,& exſecutionis factæ in feudo Morbeck. videtur mihi tota vis conſiſtere, an ex= ceptio praſcriptionis iuris dicendi ſententiam nul. lama reo obiecta, ipſius actoris intentionem peri- mat?“. Vod videtur. Siue enim computemus à tem- (a ſententiæ condemnatoriæ, que lata eſt die Lune poſt Martini, anno 1502. ſiue à taxatione expenſarum,& decrera exſecutione, quæ facta de- ctetaque eſt die Veneris poſt aſcenſionis Domini ann. 04. tunc vſque ad tempus inſtituti proceſſus nullitatis, nempe ad annum 1537, reſultant plus quã 1 30. anni:& † per conſequens, præſcriptum eſt iuri 2 ſententiam dicendi nullam. Tanto f enim tempo- te omnes actiones& omnia iura pereunt, iuxta Glo. in l.ſicut. C. de præſcript. 30. ann. l. querela. C. de fal.& cap. 3 num quaritur. in Gl. mag. in ſin. 55. J. 9. Perit T etiã tanto tempore nobile officum iudicis, quod imploratur ſuper declaratione nullitatis, nec amplius inuocari poteſt tranſcurſis 3o. annis, per Gl-in d. ſicut.& Gl. in d. querela& per Bart. in. Prator.§. i. de no. oper. nun.& lii ſocietatem.§. arbitrorum. verſ quaro, intra quantum 4 tempus pro ſoc. Conſtat autem, quod volens nulli- tatem alicuius ſententiæ principaliter intentare, id facete debeat per nòbile officium iudicis, necaliud remedium competit, iuxta Bart. in ſi expreſim. n. 13. de appel.& Bald.in l. data opera. C. de his, qui accuſ. non poſ. iuem Bart. in! ſub conditione. de cond inſtit.& Spec. de ſeutent.§. quoniam verſ. an poßit. Cum igitur in noſtro caſ à tempore latæ ſententiæ, ſub ſecutæq; taxationis& exſecutionis. vſq;, ad tempus inſtituti proceſſus nullitatis, plus quam z30. anni ſint elapſi, eonſequitur actotem non amplius potuiſſe moue- re quæſtionem nullitatis: cum id nobili iudicis of- licio fieri debeat, quod tanto tem pore exſtinguitur, ber ſupra ſcyipta. Atq; in hanc ſententiam cæteri Do- mini conſulentes pronunciandum eſſe cenſuerunt. Prædictis tamen non obſtantibus(Halua Domino- tum couſulentium venia) videtur mihi in propoſi- to caſu prorſus contratiuin dicendum eſſe: nempè quod non obſtante lapiſu 30. annorutn, N. ab Aßbeck actor potuerit ſupet nullitate dictæ ſententiæ& exlecutionis agere: idq́; ex cauſſis& ratio nib. infra ſeripris: Prico, quia nôn eſt omnimodo expeditũ Reſponſ. luris Decad. II. Reſponſ. XVII. 67 apud Dd. quod zo. annis præſcribatur iuri dicendi ſententiam nullã. Contrariam Penim opinioné, 5 ꝙ ſcilicer de nullitare Perpetuo dici poſſit, etiam poſt 30. annos, tenuerunt multi celebres Interpre- tes, nempe Alex. conſ. 59. viſo titulo quaſtionis, verſ et ſi opponeretur de ſecunda, lib. 4.& Salyc. inl. ſivt proponisz. C. quom.& quando iud. dicens, quod † ſententia nul- la non confirmerur taciturnitate, nec aliquo tem- poris curſu. Et hoc eſt generale in quolibet actu nullo, ſecundum eum, vt in c. non firmatur. de reg. iur. in 6. Fallit in caſibus à iure expreſſis, de quibus in:. △ 4 Iancimus. Co. de teſt. cum ſimilib.& ibi Sehe. Becundo— retenta priori ſententia, tanꝗᷓ communiori, ꝙ ſcili- cet de nullitate agi non poſſit, niſi vſq; ad zo.annos: tamen f hec communis opinio tum demum pro- 7 cedit, quando nullitas eſt velata ita, vt deca nõ cer- to conſtet: quia tunc non poteſtagi de nullitate, ni- ſivſque ad 30. annos. Sed ſi nullitas manifeſte appa- ret ex ſententia,& ſic eſt euidens, tunc perpetuo de nullitate dici poteſt, non attento vllo curſu temporis; ita eſt de mente Baldi in d. ſeg. dara opera. col antepe. prout eum refert& declarat loan Franciſ. Balb- in elegantiſzimo ſuo trattatu de praſcript. in 7. part. a. par- tis principalis, q. 32. nu. z. ſubdens, hanc Baldi diſtin- ctionem tenendam eſſe, per quam opiniones redu- cantur ad concordiam: hocque eſt, ꝙ vulgo dici ſo- let, Nullitatem nunquàã tranſire in rem iudicarã. Quan- dõò f autem dicatur euidens nullitas, vt ſic perperuo 8 de ipſa dici poſſit, declarat Alex. A. onſ. 19.& conſ.77. viſis aubitationib.& conſ. 107. viſo themate in ſin. lib. 3. G& in 14 ½ cõdemnatum. 10l. 2. dere iud.& in depupilo.§. qui opus: de no. oper. nunc.& conſ. 77. in cauſſa&y lite ver- tente. lib. 2. col. penult. In quibus locis referendo pluri- ma concludit, ꝙ nullitas dicitur euidens, quæ appa- ret ex actis, cum ea inducant notorium, v: not. Innoc. & Canoniſt. in c. per tuas. de teſt. cum concord. per eum ad- ductis. In noſtro autem caſu non ſolum ex actis, ve- rum etiam ex ipſa ſententia manifeſte nullitates de- prehendi colligiq; poſſe, nô dubitandum eſt. Nam nullitas fuit in exſecutione, qvia fecit exſe equi& im- mitti dux magnus in feudo Morbeck/ quod tam eſt extra ipſius ducis territorium:& ſic n ulllter. Item decreuit exſecutioné in feudalibus bonis, cum ex- ſtarent allodialia. Item vno die ex abtu pto& abiq; perlectione actorũ expedinit totũ ꝓceiſum appe²⸗ lationis in contumaciã actoris N. de Aßbert/ſenten- tiando etiam definitiue,& infirinando duas ptiores cõformes ſentétias, ſine alia præuia citationc. Ter- tio Teidetur mihi prorſus nõ eſſe p̃ſcri ptũ nullirati ³ p reũ, cum ipſe moxab initio fuerit in mala ſdde, in qua eriamnũ conſiſtit ac perdurat:& ſic hæc præ- ſcriptio nullitatis cum mala fide ab initio cõiuncla fuit, cumq; ea proceſſit. Ergo,&c. Necaduerſatur, ꝙ de iure Ciuili præſcriptio zo annorũ ꝓcedat cum mala fide, d.' ſicut. cum ſimilibus quia reſpondeo, Cô- munem eſſe theoricã Dd. q omnes leges ciuiles, ꝗᷓ dicunt præſeriptionè in certis caſibus nõ requitere bonam fidem, per ius Canonicum ſint correctæ, ac prorlus ſublatæ: Ica tradunt communiter in c.fin. de praſcrint.¹ Wod etiã ſequi tenemur, cum in præicri- ptiouibus tractetur de peccato:& quando tracta- tur de peccato, eſt ſtandum iuri Canonico. pront Iaſ⸗ latits deducit in l.3. genera. nu. ¹3. de acouνν. 50. Ferrar. in form lib. reſponſ.rei conuenti, verb. praſcriptionis. num. T0.& nouiter Oldende t. in tracta. vſurap. in princip. num. 4 F 4 Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germ ani pellationem non ſit perſecutus. Sed f quando ap- iz ellatio& nullitas ſimul deducuntur, tunc deſerta appellatione; deſerta etiam cenſetur ipſa nullitas, tanquam annexa appellationi, vt per Dd. in l.cum quæ- rebatur. ſj de re iudic. Bald.l. tale pactum. S. qui prouocauit. ſ.de pai. Cardin. in Clem. ſi appellationem: de appellatio. cum ſimilibus: Hioo, inquam, nõ obſtat: quia † diſtin- 14 68 17. ad fin. Iddem etiam tenent Bald.& Ang. inl. ſuen longi. 10 G. de præſcript. vbi dicunt& co ncludunt, quod t nul- La præſcriptio, etiam longiſſima, ſiue in corporali- bus, ſiue in incorporalibus, hodie valeat ſine bona ſide:& quod illa debeat eſſe conttinua;& de conti- nua fide ſit articulandum:& in hoc ſtandum eſſe iuri Canonico; etiam in foro ciuili, quia agatur de peccato: vide etiam Balb. vbi ſupra in 2. parte 3. parti, princ. quæſt. 7. nu. 4. Et quod bona fides etiain ſit ne⸗ ceſſaria hodie in præſcribendo iuri dicendi ſeenten- verum eſt, quando: ltas ſim tiam nullam, expreſſim& in ſpecie docet idẽ Balb. ducuntur in iudicium, deſerta appellatione, deſera- ybi ſup. in a. part. quartæ partis printip. quaſt.32 poſt. nu. 7. rur etiam nullitas, velut acceſſoria: pen l. cum principa- ad fin. dicens, concluſionem illam, quod 30. annis lis.de regul. uur.& t. atceſſorium-de regul. iur. ii. ö. quia ta- preſcribatur iuri dicendi ſententiam nullam, non li calu ipſa nullitas venir acceſſorie ad cauiſſam ap- aliter procedere, niſi concurrat bona fides, per ge- pellarionis, l. in ſin. Cod. quando prouoc. non eſt neceſſ. neralem regulam 4.c. fin. depreſcript. Et in hanc ſn- ideo merito tali nullitati incidenter& acceſſorie ꝓ- tentiam, quo . 9 guendum eſt inter nulliratem incidenter,& inter nullitatem principaliter in iudicium deductã. Nam verum eſt, quando appellatio& nullitas ſimul de- dnon attendatur præſcriptio, ſi defici- poſite appellans non poteſt amplius in liſtere, cum ac bona fides,& in hoc ſeruandi lin ſacri Canones, cenſeatur cum ipſa appellatione pariter ſablata Et eriam in foro ciuili, non ſemel ludicatum eſt in Im- ita intelligendi ſunt Dd. vbi ſupra. ged indenonin. deriali Camera. Quarto ponamus line preiudicio fertur, quod propterea in alio iudicio coram iudice veritaris) reum co nuentum etiam line bona fide competenti nullitas non poſſit deinde principali- potuiſſe præſcribere iui dicendi ſententiam nullä: ter deduci. Ceſlat enim hoc caſu ratio prédicta: tamen illa præ ſcriptio non fuit cõtinua; ſed aliquo- quia talis nullitas, quę princi palit er propo mtur.n ties interrupta per ipſu actorem. Is enim mox ab venit acceſſorie ad cauſſam principalem: ideoc; de exſecutione non ceſſauit ipſum reum A. de Rin ius vna ad aliam male inferrur: Et ita expreſſe loquitur vocare, rarione occupati geudi in M. coram illius Guido Papæ conſ. 10.& conſ.183. Et ita videntur etiam ſfeudi domino,& ibidem conqueri, das der beklagte lentire Dd. communiter in!,ſ expreſtim. ſ.de appellat. von R. ſich wider recht vnd bewiligkeit in diß Lehen ein⸗ Ferrar. in form. appellat. ab interloc. verbo, in hus ſcriptu,ꝓ- uͦmiuiiti f uoc.& Iaſ in l.. de iuſt.& iur. Er† ita alias in Camerà man e un.⸗ getrungen hab:id eſt, quad reus contra jus& aquitatem ſeſe in ilud feudum ingeſſerit. Quæ verba ponuntur in nali, emiſſo in Camera cõtra dicti feu- Mlemuiaiſſu min Furnunſau kau Imperiali iudicatum eſt in quodam caſu: vbi cum principaliter deducta eſſer nullitas ſententie in Ca- mandato pœ di dorainden pro iuſtitiaipſi actori adminiſtranda: mera, obiectum fuit à reo, quod illud non liceret bmg. & in eftéctu nihil differunc à verbis citationis in facete, cum prius cumularit coram iudice appellas uhinnnuuict hoc nullitatis proceſſu in Camera emifſæ, ſcilicet tionis nullitatem& iniquitatem,& eam ppdlardo. diähgnannui, das die Execunon nichtiger weiß geſchehen ſey. Per nem deſeruerit, ſieque nullitas etiam fuerit ſublata: fUuauunufenin⸗ I ſolam f̃ autem citationem interrumpi præſcriptio- tamen in Camera per prædicta deciſum fuit, quod, 1 nem, prætertim longiſſimam, quæ eſt mere odioſa, illa exceptione non obſtante, audiendus ſit actor, hmn in extra pugnam eſt. Canon.in d. ap. illud. de preſcript. Dd. inſtituendo nouum iudicium,& in eo principaliter m poſt Bart in l. cum netißi:ni. in princ.&§. imo. C. de pra- proponendo nullitatem. Sic ergo idem in noſtro de ne zallnch ſcript 30. annor.& lperfectiuw. C. de an. præſcript.!. natura- caſu decidendum eſt, nempe non obſtante, ꝙ prius 9 8 üter. ſj de vſurap& l jin. vbi late Alex. de eo, per quem fac. cumularit nulliratem cum appellatione actor, nihi- lurim 9 12& Aug. G I4ſ.§. pœnales. citta ſin. Inſtit. de actio. In his lominus nunc nullitaté principaliter poſſit dedu- Nam„ locis diſſeritur, quib. modis præſcriptio interrum- cere præfatæ ſententiæ ducis Magni,& pratenſæ A efu patur. Et dicit Panor. in d.c. illud. uod ad intertum- exſecutionis eiuſdem. Quibus omnibus ſic veris temmman 45 pendam preſcriptionem longiſfimam ſola citatio, exiſtentibus, concludendum cenſeo, præfata exce- ariſlkt lu quamuis inualida,& coram iudice incompetenti, ptione, quod præſeriptũ ſit iuri ſentemsam dicendi dlhänneen ua tale quid exprimat, per quod poſſeſſot in mala fide nullam non obſtanté, in cauſſa nullitatis principali ewnirn edam conſtituatur. Nam& eo caſu ſit interruptio, vt ibi iudici pronunciandum eſſe in fauorem ipſius acto- nh uli per eum latius: quod etiam ſequitur Felyn. ibidem ris,& iuxta elus petitionem articulato libello nulli- en 44 id num.. G Rom. conſ.æ¹0. Sic erso actor N. ab Aiipfius tatis in ſertam: ſaluo peritiorum& melius æquius ac cnintn. rei preſeriprionem„ſi qua fuit, per inchoationem ſentienrium iudicio. anuiem litis coram domino feudi, ſeu paribus ab eo datis RESPONSVM XVIII. R nlogpe, omnino interrupit; eumq; in mala fide conſtituit. SVM MARIA. 8 Ka ſec Egit enim ibiad recuperationem feudi, in quod in-: Societas tacita non niſi coniecturis probatur- tidenſzu. iuſte& propria auctoritate ingreſſus erat reus vi. 2 Preſumptionum diniſ. 5 beditla gore prætenſatum exſecutorialium à præfato duce 3 Circa ſocietatem tacitam arbitriũ iudicis niulti valet. A 1 dundo; Magno nulliter emilſſarum, ſaltem ꝓ expenſis 200. Libellus ex concluſione aſtimatur. 8 ſüeraüi Aanorum conſequendis:& in eo adhiuc perdu-; Er concuaſione iutptaG, Inczuenienti hellus mit. Wlldecnd rat annis circiter quinquaginta, computando vſque 6 Concluſio reſtringit& interpretatur libellum,& n. u. nühn enen ad præſens tempus. Quod autem öbiectum eſt à 7 In factum actio in dubio ex delicto, vel quaſis intentata 8 Srt reo, ex eo eciam capite non licere N. ab A. inſtitue- cenſetur. b d nnpiu⸗ re iudicium nullitatis ſupradictæ ſententiæ& nul- Triticaria allio ad omnes res competit, excepta pecunia Ahdalk, 3 litatis, cum à tali ſententia, tanꝗᷓ iniqua, ipſe actor numerata:& qua ſint eius re, uiſita, num. 15.17. 8 däend. appellauerit,& in ſchedula appellationis eandéex 9 Conſſirutio!- ſi quis in tantam, non competit ſine vio⸗ räänn nonnullis rarionib. nullam dixerit, eam tamen ap- entia. 8 Konda b 16 Bo ana dona tan„Au Dominu pyohatio diſiiis. i, idq; ex medio& concluſione libellireſolui poſſe a erteeſ se.“ Claſihettem.w. nam aiminit inneDominas Ieandem qufiasueona hre ee 5. 1 Krendid 8 clauſula, Omni meliori molo. iſtimat vetum de iure illam non comperiiſſe. Sane de 1Mn astA 14 Actione inepta propoſita, an reus ſit abſoluendus? verum † eſt, cumprimis perpendendum eſſe iudici, 4 5 den fmuühn* Ma 16 Certum eſſe quid dicatur in conditione certi. quonam modoactor libellum concluſerit: hoc eſt, fnns Suendam eſt inn amem S u tha 15 Au actionis triticariæ requiſita actor hic præſtiterit,& quid tandem petierit in iudicio. Nam ex concluſio-- Ane. nullitatem Vnternullu 1n n 1 num. 23. 2. 26. 30. G, 17K. ne libellus æſtimatur, etiamſi factum inepte ſit ex- ken. v lhe 19 Acta vnius iudicii, quando Gan in alio indicio probent? poſitũ: ſed † ex diuerſo, ſi ex facti ſerie, quantumuis 3ilb.— pell Biütt 20 Per inſtantiæ læpſum quænam acta pereant? bene natrata, iniquam colligas concluſionem, rotus a.. duenin miudicium g.t da, 21 Ata iudici& cauſſe quomodo diſſerant? libellus corruit: vt laſ probat mulrorum teſtimonio, in. —— ka 22 continuatio poſſeßionis preſumitur.„8“ ꝛin prin. de eden. Vnde iudes ad ferendam ſententiã, non 1 caln geor. 3 aun 24 Teflibus utgalue deponentibus quandog. maiot fides non tam quid Narretur, dilam quid concludendo 3 To⸗ 1 an t1 eee hh adbibetur, quam his, qui aſurmatiue deponunt. petatur, reſpicere debet: vt dicit Innoc Inc ſuper literix. 8e Urrionus,— kata, 27 luramentum ſuppletorium quando deferatur: doe reſcript. Concluſio enim reſtringit ad ſe,& inter- 56 fn. ldeomerio nlimulltai 3 Wag, 28 Sugpletorium iuramentum etiam non petitum defer- pretatur ea, quæ generaliter procedunt, arg. l.2. C. de cüci. boſts:ppellmnon ha. turà audkdeece. petit.hered. Bart. l. Aurelius.§. Stichus. de lib. ga. Præci- Mder, cenſcatur cum; 8. üölultn, 29 Præaſumptio contraria impedit delationem iuramenti pua ergo vis eſt in concluſione, tamerſi omnium, . ſuppletorii. duæ in iudicio tractantur, rationem habere conue- Kco kerur quod roptercain- etn.. 32 Societas etiam tacite ipſo facto contrahitur,& num. niat: vr eſt ex mente bauli Caſtr. conſi.2 59. incip in cauſſa de amperedc tin tltan mora. Id ſi in præſenti controuerſia etiam ipſe facio, alll: ter deduci. Cellar non erdegl 33 Societas, in qua vnus ponit peæcuniam,alter operam, va- multa ſunt— qynibus moueor, ve potius exiſtimem at eum let. b b velin factum actionem ſubſidiariam intentatam eſ . Tuatils mullirs qvepti d 34 Cohabitatio communu facit praſumere ſocietatem. ſe: quæ † ſemper intendi poteſt, vbicunque in deli. 7 Auid Wuiaccellotieadcaullan 1e. . päm aa 35 Verba(auff gleichen gewin) ad baria lucra‚ important ctis, aut quaſi delictis dubitatur, quæ nam actio cõ- — maadaliam malein 1S ecknee 5 hocietatem. Petat, ſ.qnoties de præſcrip. verb.1ſancimus. C.de S. S. eccleſe dn Gado cenſ.e.C an. T iantena, 36 Confeßioni ſæpius peminatæ extraiuditiali fides albi⸗& vtrobig, Dd. vel quod magis crediderim) actio- Lntire Däcommuniter nfn(ae hetur. neem triticariã: per eam enim peti poſſunt omnes 8 ferar in ſum. elltt ahin W ia na. eꝰ Confeſſio extraiudicialis etiam non geminata quando res nobis debitæ, ſiue certæ ſint, ſiue incertæ, ſiue. aG Knl,fufGi Amin. preiuditet& num. 71l. mobiles, ſiue ſoli, ſiue corporales, vel incorporales, 58 Sialtus promiſcui vſus vniuerſaliter interueniant, pra- excepta pecunia numerata: quę cum cer ta debetur, 1 lIumitur vniuerſalis tacita ſicietas omnium bonvrũ: habet ſuam condictionem, l. de condic.tritic. Cæterüů- 5 uele n SG num. 79. rem ſuam per hanc cõdictionem nemo recte petit, „-‧1oſͤͤͤ 40 Quando id non procedat. niiſ ex cauſſis, ex quibus poteſt: veluti ex cauſſa fur- 1 Raceie, cum ptiuseum 42 Deehfectibus geminationis, remißiue. ina, item te mobili vi abrepta, aur immobili occu- eer tonusnullitteminiqg 3 ems 3* Verha enunciatiua geminata operantur vim diſpoßtrio- pata: cuius ſi fuerir dominus, condicet: ſi non, goſ.- et nem deſeruerit liquen Rmhälh ́00u]] ſeſſionem eius condicere poreſt, a.l. 1.§. vlt.&, ſed peo. ma auenfeih S 414 Aigumentum à fimilitudine veri, in iure magni eſt mo- e ei. eod. Sic ergo& in noſtro caſu ad nudã& Merã doh. IMuerceptione nonobte—. 99 menti. b Ppolleſſionem pecuniæ in ciſta repoſitę recuperan- nD unſtmendo nonumiud uue 21 Probatio propter ſimilitudinem, quam vim habeat? dam agit actor, ne ſcilicet vllatenus diſputationem gendo nullitatem Gme- 16 Ligum preſumptiones quando non attendantur? dominii atringeret, aut ſeſe huic im plicaret: idque 3 calu decdendum eſt, net— Jodn. 47 Falſi imaginem refert, quod vero non eſt ſimile. concluſio libelli aperte docet,& tot hactæ proteſta- „ umularit nnlliatem cu.(m hæc cauſſa, vt ante me reliqui etiam Do- tiones ab actore, ꝙ dominii ſeu petitorii diſputatio-— n. malar aullitaté E. verp mini recte præfati ſunt, tota conſiſtat in ſtatu nemi ngredi nullo modo velit, in actis paſſim repe- rhs Lainds um wrentix d M egu coniecturali: non mirum eſt, eoſdem tam varianti- titæ. Sane ſi ex conſtitutione l ſi quis in tantam. a gere mum. celc hers I oarisſe bus ſententiis ſuffragia ſua tuliſſe, potiſſimũ quan- voluiſſet, expreſſiſſet in libello aliquid de violentia am. crſecutionss c aſco,gän do hic de ſocietate etiam tacita incidit diſputatio, reæ: q tamẽ non eſt factũ ab eo, nec præſens factũ anio, criſtenubos nin 1 quam † conſtat non, niſi cõiecturis& præſumptio- per ſe apparet eſſe vi olentũ. Sine fviolentia autẽ illa 9 xuti. piione, 4 u 18 nibus. probari poſſe yt Aicit Bart. inl. Titium 7 Ma- conſtitutio non cõpetit.& adhuc diſceptant Dd.an Abüe nulhm noncA,..“ uium. S. altero. de admin. tut.& inl. ſi patruus. vbi etiam vis clandeſtina ſufficiat, vr hæc conſtitutio detu ravt a b udci pcor 1e e u 2 Cn. G alii, C. communia vtriuſq;, iud Et frales preſum- per N. I. in ſuo reſponſo non inepte eſt diſeuſſum. iuniicius— n&WhG ptiones ſunt quandoque graues, quandoq; violen- Adde, ꝙf hic ad Priua: ionem dominii nihil quicquã Hum a nſerum: tæ quandoque leues, ſecundum varietatem caſu- actum eſt: ꝙ tamen ſecundum dictã conſt. faciendũ iĩs ut gum iudico xllb um: iuxta Anch. in conſzoz.& Ang conſei⸗ 2. cum ſimili- erxat. Nec obſtat, ꝙ maritus contra voré, patronus ooem kncien. huu. Quare recte ſcribit laſ. in l. quanquam, num. 7. C.& parentes,&c. poſſint omittere petitionem Pœne: Aurs maw 3 qui teſta, fas. poſſ quando † de ſocietate tacita loqui- quia de his perſonis expreſſum eſt in iure. Secus eſt bruit. tuunifd„ mur, multum valere arbitriũ iudicis. Hæc ideo præ- in fratre& ſorore‚ inter quos non eſt tanta reueren- An. ni AN fuii libuit, vt ſi& me contingat non in omnib. alio- tia& coniunctio. Vnde exiã eſt,ꝙ inuicem nihil de- tum conſulentium ſententiis acquieſcere, æquiore beant, etiã in vitimis voluntatib. niſi turpi perſona 33 id ferant animo cæteri domini„à quibus diſſentio. inſtituta: quod in libertis& patronis, liberis& pa- 4uck 1 Adrem ipſam propius accedendo, vt eo magis, quæ rentib. non eſt. Tutius ergo fuerit dicere, in præſen- 1100. 4 mea ſit hac in cauſſa opinio, eluceſcat, ordinem à ticauſſa actoré inſtiruiſſe condictionẽ triticariam ad de. 1 domino N.in dicenda ſua ſententia obſeruatum,& ſolã& merã poſſeſſionẽs à qua delicto vel quaſi deli- Hue 4 ipſe ſequar. Primo igitur quæro, quam actionem inſti-&o aduerſariæ ceciderat, recuperandã. Cæterum 4 7 tuerit actor? Et omnes, quorum ego reſponſa perle- hæc actio ipſi de iure ita cõpetierir, ex prædictis(vt geue- E Putant actum ex conſtit. l. ſi quis in tantam. G. vnde puto)ſatis manifeſtũ eſt. Potuiſſet equidem actor, ſ pul cdol deer? 79. 8, ad domihii probationem ſeſe völuiſſet aſtringere, pro pecunia illa ablata vel furti agere, velvi bono- tum raptorũ, vel rei vendicationem, aut condicti- nem furtinam intendere: ſed hæ actiones ſunt iu- 10 dicii petitorii. Et conſtat difficilis probationis eſ ſe dominium: de cuius probartiòne Klex. conſ. a. lib.. conſ./1. lib..& conſ. i.lib- a. vbi late. Prædictis non ob- ſtat, quod aſſeritur, actorẽ in principio ſus ſcriptu- rè probarorię poſuiſſe, quod egerit ex conſtitutionè 1i a.i·ſi quss in tantam. Per f hoc enim non poteſt ſibi- ipſi preiudicari, quo minus ex narratione& conclu- lorfe libelli propoſiti iudex idoneã actionem colli⸗ 12 Bat. Præterea † clauſula illa in libello adie cta,( Peto mihi ius& iuſtitiam miniſtrari)eius eſt efficacis& vir- tutis, vt actor omne ius ſuũ deduxiſſe videatur, in- xta Pran. Curt. conſi 30. nu. 15. parte, vbi declarat, quid operetur. Et † etiam de clauſula, Omni meliori 3 modo. Non obſtat, quod videatur hic appellatum a mero poſſeſſorio, quod de iure ciuili non liceat.&c. quia etiam à boſſeiſorio tam de iure Cano. quã Ci- uili appellari poſſe, probat Coraſ. in 13.. nihil com- 56 Dn. Ioach. Mynſing luriſconſ. Germani ſic: vt ex ſequentibus apparebit. Namarti i.& i por. tionales actoria. in quibus hoc articulatum eſt, ve- ros ditunt. 2. 3.& 20. teſtes actoris: qui deponunt, ciſtam illam repoſitam fuiſſe in cubiculo actoris, ibique remanſiſſe eandem vſq; ad ipſius emigratio- nem. Item quod vſus ſit ciſta tan quam ſua, nec quiſ. quam alius clauem ad eam habuerit, præter acto- rein, prout ordine deduxit& commemorauit do- minus conſulens N. cuius ſentẽtiæ hac in parte ſub. ſeribo: addẽs, quod predicta teſtimonia confirmen- tur etiam confeſſione ipſius reæ: quam confeſſio- nem probant teſtes in cauſſa reconuen.& conuen. B. producti iuxta eorum dicta relata in actis numet. 10. I1. 12. ſcilicet quod dixerit rea quibuſdam, quos in actoris cubiculum introduxerat, die Truhe vnd Beth ſeind meines Bruders J. G. vñ jhme von eyner Baßen von N. worden: id eſt, hæc ciſta& lectus ſunt mei fratiis I. G. quæd quadam ſua cognata de. N. conſecutus eſt. Et quamuis hæc confeſſio extra iudicium facta ſit, quis tamen ſæpe reiterata eſt diuerſis loco& tempore, (vt ex dictis teſtium colligitur) ac coram diuerſis etiam mune. ſ de aco. poſſ folio mihi 250. Item hic non actor; perſonis, fldem facit, per ea quæ inframox dicemus. nthnteapolu ſed rcappellauit:& hie verfamir in ſipremo Prin- Huc atcedit quod eandem confeſſioneminſevei atasyihi cipis conſiſtorio, vbi hæ ſolemnitates nõ attendun- eſſe, hoc eſt, reã veritatem in ho cdixiſſe, co nfitmat Piuuin 1 tur. Qua tamen hicactione ſit actũ, nihil refert,cum etiam dictum quatti teſtis in cauſſa reconuen depo- gagen uncl de intentione actoris conſtet, vt dicit Corne. in ſimili nentis expreſſe, ciſtã illam titulo legati relictam eſſe arbalson conſ. 3. circa i.dub yol. facit dilecti de iud. Sed obſtat actori à ſua cognata zum N/& ſe teſtẽ tali legato in- üürmune zco 14 c. examinata. eo tit. Vbi dicitur, quando ineptaa- terfuiſſe. Quod autem atteſtationibus exalia cauſſa buumautluctar 1 Kio eſt expreſſa, tum abſolui reus debet. Sed Feli. huc tranſportatis in præſenti cauſſa fides habenda hche e contra ibid.& in cap. cum eccleſia Sutrina. de. cauſ. poſſ. ſit, extra pugnam eſt. Eſt enim comm unis doctrina n unrrnco 3 Qus f autem requilita ſeu probationes in prædicta iuris. Quod †actavnius cauſſæ ad veritatis indagi- 15 eindf triticaria actione requirantur, dicit Rofr. in ⸗ patte. nem tendentia& probatoria, aut ſaltem certa,& Hnitebim tit de condict riticar. quod eadem in hacactione ſint qur non poſſunt variari, vt ſunt dicta teſtiũ, confeſ- 4 euen necefſaria, quæ deſiderantur in certi condictione fiones partium literæ ſiue inſtrumẽta productain 1 5 der generaliſſima:videlicet quod certum ſi illud, quod vna inſtantia, valeant& probẽt plene inter eaſdem nah dlone vertitur. Certum † autem eſt, cuius ſpecies vel qua- partes, etiam in alia, Dd.communiter poſt. Gloſſ. vlt. l.i Kirgamino cor 18 ll uæ in obligatione verſatur, aut nomine ſuo, apud. O. de edend.l. iubemus. C. de lib. cauſſa. Henning. tonſi llbinuplöar aut ea demonſtratione; quæ nominibus fungitur, 12. num. 6. Canon. c. cauſſam quæ& c. præſentata. de teſtub. ligitrent lac qualis quantaue ſit, oſtenditur.. certum ſſi cert pat. Idque verum aiunt, etiamſi ſecunda cauſſa renderet nntitntn yt hic exprimitur certa pecunis ſumma, cuius poſ- ad diuerſum finem: ita Bart. in l.2 pi hon. rap.& Felyn. tringeontemn 1 feſſio rettitui peritur. Secundo f exigitur, quod res As, tauſſam que Er dicit Danor: inu venſ yenionuntaa— Illa ſit debita actori. nõ autem prætendatur eſſe ſua: ſecundum. quod † licet per inſtantiæ peremptionem 1 de Fältert nam tunc non poſſet condicere, ſed vendicare de- pereant etiã acta litis ordinatoria(vt ſunt citati, libel- beret, preterquam à fure,§ ſic. itag. Inſtitu. de actio.& 1.. de tritica. Tertium eſt, quod cauſſa ſcilicet con- tractus vel quaſi, delictũ vel quaſi, interueniat: què- uoblatio,litis conteſtatio) quæ alias dicuntur acta iudi- cii, non tamen pereuntacta cauſſæ tendentia ad ve- ritatis indaginem, vt ſunt atteſtationes, confeſſio- f admodum hic prætenditur interueniſſe delickum nes, inſtrumenta,&c. perl. cum lite. ſ. iudic. ſol.&ii ſufien res clandeſtinæ ablationis pecuniæ, vel quod resil. Bart. Et ratio eſt: quia f huiuſmodi acta cauſſæ de- ¹¹ 1 la perueneritàd reum, iſ me& Titium ſi tert. het. quia eiſionem reſpicientia, non dicuntur acta iudicii, ſed ditlon ze⸗ tunc datut reſpectu poſſeſſionis. Quartum denique cauſſæ, inter quæ eſt magna differentia, iuxra Gleſ. amn eſt, quod obliarlo ſ „ ö“ em, vel conditionalis, ſecus eſſet, perl. certi condictio. §.. ſ. cert. pet. ita Rofred. vbi ſupra tit. de certi condictio ge- ner. Sic in noſtro libello hæc requiſita omnia repe- riuntur ab actore eſſe poſita. Primo enim nominat certam pecuniæ ſummam. Secundo, quam dicit à ſe poſſeſſam fuiſſe:& tertio, ſibi ablatam clam ex ſua ciſta per ream, ideoq; teneatut eandem reſtituere. Quarto, cum hic nata ſit obligatio. puta ex delicto g clandeſtinæ ablarionis. Pro f expeditione quartæ quæſtionis principalis, an ſcilicet actor prafata actionis triticari requiſita præſtiterit, ſicq ſulicienter intentionem ſuam probarit? Videndum cumprimis, an poſeßio ci- ſte& pecunia in eadem repoſita, quæ pratenditur ablata eſ- ſes plene probata exſiſtat? Et breuiter reſpondeo, quod t preſens& pura. Nam ſi in di- Clem. ſape. yerb. defenſ. de verb. ſign. Ex Ptecieh erge au liquet, nõ modo nudam ciſtæ poſſeſſionẽ per actus & exercitia, de quibus deponunt teſtes, probatam eſſe ab actore, ſed eriam eiuſdem poſſeſſionis titulũ, ꝙ́; ſcilicet legati titulo ciſta illa ad actorem peruene- rit: idq; tam viuis teſtium aſſertionibus, ꝗ propria reæ conuentæ confeſſione. Stante ergo hoc, ꝙ 26 iuris præſumptione adhuc põſſidere cenſendus eſt. † Poſſeſſio enim cõtinuata præſumitur, niſi inter- ¹¹ rupta probetur, innsc. c. ſæpe. de reſtit. ſpol.& qui olim poſſedit, præſumitur etiam hodie poſſidere, Gloſ& Da.j.fiue poſidetis. C. qe probat. Alr. latiſ. de præſumptio. in 2 princ. feg. præſumpt. 2. vbi docet, hoc etiam inrebus mobilibus locum habere, maxime ſi probetutr᷑ ꝙᷓ de 33 ta ergo tin præ Tha krmaßemhne Feada Onf fe ermpugnamett I Ki mami düda uns. Vod facharnins U aimm,) Jane. nem tendentia& proba t un nen. eſat qur non poſſunt arun Ka itakg. done kones parrium, lterr ſi Nä män quod muinfanti, raleant&] I plexinan put, 1 aum.9.Canen.. cauſem an aaut gt u. lique verum aiunt, etian 2 nGacahe ſ 8 u pol. 4 2 u⁵ſangua k dic ve de⸗- e lmöcuas I wat nehen ann A3e ſa uert. cbdo auftt 90⸗ bgeat pantss, etiam in alia d4 e uuniaſ: 1 ductlum fnem: kah. Afuit b 544 14 quod f lccetyeſ i ienes 1 ri 1 l 1 fertamteti altio 2 1 4 Aue ut 1 proximo qnis& recẽti poſſederi t, l.non gnorauit. vbĩ dah. Sr aliin adexhib. cum multis concord. iht alleg. Proba- ſenti caſu poſſeſſione ciſtæ, præſum- tiue quoque probatum exiſtit, ꝙ pecunia m eadem repoſita ab eodem fuerit poſſeſſa, ber alegatam lcla- aibus de contrah. empt.&l. qu ratione.§. item 7 quis. de acq. fer. dom. Et hic etiam patienter ferat rea, illa ipſa zura in ſetorqueri. quibus actorem vincere conata eſt: tot: tit ff. quod quiſq; iut.&c.& tantiſper ſinat hanc iuri: præſumtionem militare donec probet contrarium, ꝙ ſcilicet vel intetrupta poſſeſſio, vel pecunia reæ propria fuerit,& ipſi actori cuſtodiẽda, aut in depoſitum tradita. Nõ obſtat, nec quicquam releuat reã, quod clauis ad ciſtam ipſius actoris cõ- muniter repolita fuerit im Kaͤlterlin oder Schrenck⸗ lin/ quod conſtet, velex ipſius actoris confeſſione, reæ eſſe, tum quia actor, ſi non poſſeſſionem, tamen Aetentionem& cuſtodiam habuit des Kaͤlterlins/ adeo vt inde etiam denominationem acceperit; vt diceretur des jungen Kaͤlterlin/ tum quia per hoc; ꝙ repoſita fuit clauis im Kaͤlterlin/ nullam ſibi acquire⸗ re poßeſſionem rea potuie in ciſta. Imo etſi clauem in fuzmer cuſtodia habuiſſet rea, tamen nulla inde poſſeſſio, ipſi acquiſita fuiſſet aduerſus actorem, per eadem iura, quæ in hanc ſententiam in fauorem reæ ſunt allegata abaliis Dominis conſulentibus. Pro- inde infirmum plane ac omnino fragile argumentũ eſt, quod ꝓ rea adducitur: Rea eſt domina&e poſleſ- ſor des Kaͤlterlins/ ergo etiam ipſius clauis ad ciſtam pertinentis tanquam contenti im Kaͤlterlin/& pet cõſequens pecuniæ in ciſta repoſitæ. Ilud forte co- lorem baberer, ſi dubium eſlet, quia poſſideret ciſtã- Sed quia in noſtro caſu euidenter probatum eſt, ci- ſam quoad poſſeſſionem& dominiũ, ipſius acto- iis elle: ergo omnino corruit argumentum& indu- Kio illa.Sed pro ipſo actere recte militat: Actori ti- tulo legati obuenit illa ciſta, eam repoſuit in ſuum conclaue,& vſurpauit tanquã ſuam, reſerãdo& oc- cludendo:ergo contenta in eadem tantiſper ſua cẽ- ſentur, donec probentur alterius. Quinimo hic non diſpurandum de Kaͤlterlin, de quo nulla lis eſt, nec eius mentio facta in propoſito libello: ſed ſolum de eiſta, cui impoſita fuit pecunia, quam rea abſtulit. Nec prædictis obſtat, quod prima& ſecunda teſtes teæ deponunt, quod etiam rea quandoque reſerarit ciſtam: quia earum dicta confunduntur peralios te- ſtes qui ſunt digniores, magis integri, minus ſuſpe- cti,& veriſimiliora deponunt, ideoque eis potius credendum, per no. in c. noſtra. de teſtib. l. ob carmen. 24 f. eod. Quo caſu etiam negartiue deponentes præ- feruntur affirmatiue atteſtãtib. Gl. c. cleric. St:diſt. Bar- Hat. Conſ. 9. Curt. conſ. 17. Tiraq. l. ſi vnquatn. in pri. u. 46. 13 C. de reuoc. don. Ex prædictis fomnibus cõcludo, quã- tum ad præſens iudicium poſſeſſotiũ attinet, ſuffici- enter probatum eſle, quod eiſtam, ex qua ablata fuit pecunia,& per conſequens etiã ipſam pecuniã ibi dem repoſitam actor poſſederit tempore cõmiſſæ 26 ablationis. Quibus; ſic firme ſtantibus, videndum conſequenter, an præſtiterit actor primum requiſi- tum intentatæ actionis, nempe pecuniæ numerum ſeu quantitatem,& qualiratem, quam in ciſtã repo- ſitam,& à ſe poſſeſſam fuiſſe prætendit: videlicet, das es an Hungeriſchem Gold 33. ſtuck/ an Rheiniſchẽ Gold 575. Goldgulden/ an Jochimsthaler gantz vñ halb 235. Thaler/ an allerley grober Muͤntz in einẽ Saͤcklein Reſponſ. luris Decad. II. Reſponſ XVIII. 71 40. Gulden geweſen ſein: id eſt, fuerint in auro Hun- Larico 33. petiæ, in auro Rhenenſi 5 25. aurei, in Ioachimici⸗ thuleris 25 5. thaleri, in moneta groſſa omnis generis in ſacco inclußi 20 floreni,&c. Reſpõdeo, illas poſtas in libello ſpecificatas, in ſpecie non eſſe plene probatas: vide- tur tamẽ ſemiplena ꝓbatio colligi poſſe ex atteſta- tione quartiteſtis actoris T. I. ad 5. poſit. dum dicit, ream ſihi conſeſſam, ꝙ ex ciſta attoris cititer loo. forenon abſtuliſſet an Gold vnd Thaler:& pecunia in libello memorata, ſecundũ cõmunem auri& argenti valo- rem fere ad eam quanritatẽ reſultat. Et h ic quoque põderandũ, p confeſſionẽ reæ ſubſecutà, hoc quarti teſtis dictũ confirmatũ videri; vt alius quidã ex Do- minis in ſuo voto pariter animaduertit: quanquam videatur etiam hoc ſatis pbatum eſſe ꝑ ea, q haben- tur in actis fol. 18 6.& ſeq. Verum ad euitandã omnẽ cauillationem ego cenſerem, quo ad quantitatem pecuniæ, actori uramentũ ſupplerorium deferẽdũ eſſe, iuxta doctrinaml. admonendi, de iureiur. ey l. in bona fidei. CQ. de reb. cred.& c. vlt. ſane. de iureiu. maxime cum actor ad illud p̃ſtandum ſeſe non ſemel obtulerit, il- ludq; ſibi deferri petierit, iuxta not. Bar. in d.l. aumonẽ- di. n. 6o.& ſeq. iametſi T Roman. ibidem defendat nu. 28 18. etiamſi non eſſet petitum à parte, iudicem tamé, ſi ei videatur, illud nihilominꝰ“ deferre poſſe. Et ma- xime ex eo deferrem, quia in noſtro caſu non modo nulla præſumrio eſt contra ſupradictam ſemiple- nam probarionem(quo caſu fvolunt iuramentum 29 ſuppletorium non poſſe deferri, per gloſl.. C. qui,& aduerſ. quos.& ibi Bartol.& Augel.l. vit. quod met. cauſſa. laſo. d.l. admonendi. num.:186. 269. G 294.) verum et- iam magis pro illa præſumitur, cum(vt dixi)per cõ- feſſionem reæ ſubſecutain hoc dictum quarti teſti⸗ videatur confirmatum. Et hæc hactenus, quantum ad primum intentatæ actionis requiſitum attiner, dicta ſint. Secundi † requiſiti probatio ex veritate prioris fluit ac dependet. Nam ſi poſſedit ciſtam a- ctor,& pecuniam in eadem reconditam: ergo ea ſi- bidebetur, reſtituendaq; eſt. Tertium requiſitum, nempe cauſſa ſiue delictum; quod ſcilicet rea pecu- niam ab actore poſſeſſam ex ciſta abſtulerit, ſicque ipſius poſſeſſionem interuerterit, pariter probatum eſt per 4.& 5. actoris teſtes ad 10. poſitio. qui depo- nunt, reammet id confeſſam eſſe. Item 4. teſtis ex- preſſe deponit ad 5. addit, ream confeſſam fuiſſè, 30 quod eiſtam reſerarir. Item ad 10. poſitio. quod ipſa abſtulerit ex eiſta auff 10 00. Guͤlden an Gold vñ Thalern. Cui extraiudiciali cõfeſſiopi geminatæ ao- cedit, quod 10. poſitio. articulus, in quo illud eſt ar- ticulatum, in contumaciam ree non reſpondentis pro confeſſd acceptatus eſt per ſententiã:& ſic ple- ne probatum delictũ ablationis ſiue cõtrectationis pecunie alienæ, etiã confeſſione iudiciali. De quar- to requiſito intentatæ actionis nulla eſt dubitatio, lem obligationem enatam eſſe, docet tot. tit. Inſtitu. de oblig. quæ ex delict. naſe Statim enim, vt aufero alte- ri, quod meum nõ eſt, naturaliter obligor illud red- dere: quam naturalem aèbligationem ciuilis lex de- inde approbat. Concludo † igitur ex prædictis, a- ctorem in hoc poſſeſſorio iudicio ſuam intentio- nem, quo ad poſſeſſionem ciſte& pecuniæ in ea repoſitæ,& quoad ablationem eiuſdem ſaltem in genere ſufficienter probaſſe: eo excepto, quod mi- quin ſit præſtitũ ab actore: quia poſt ablatã ex ciſta pecuniam, ex hoc maleficiò mox naturalem& ciui- ;31 — ——yÿ— 72² hi non videatur in ſpecie probaſſe plene ipſam quã- titatem ſeu numerum& qualitatem pecuniæ. Qua- re meo iudicio cõſultius Hiſler, iudices prioris in- ſtantiæ detuliſſent iuramẽtum ipſi actori in ſupple- mẽtum ſemiplenæ probarionis, ſaltem quoad quã- titatẽ pecuniæ petitæ reſtituendam: Id quia ab ipſis rætermiſſum fuit, poterit in præſenti hocappe la- tionis iudicio fieri. Præmitterem ergo interlocuto- riam: Moͤchte vñ wolte appellans ſchweren/ daß deß auß der Truhen entnommenẽ Geldts!ſo vil an Gold/ Tha⸗ ler/ vñ grober Muͤnz/ wie er das in ſeiner klag ſpeclfitirt/ geweſen were/ das ſolt gehoͤrt werden/ ꝛc. hoc eſt: Si iu⸗ ramento appellans affeuerare poßit, tantum pecuniæ in au- ro, thaleru.& grofiori moneia ex tiſta ablatum fuiſe, ſicut in ſuo libello ſpecificarit, audiri debeat,&c. Id ſi faciat a- ctor,&& iuramentum illud præſtet, tum adiudicandã cenſeo ipſi ſummam in libello primæ inſtantiæ ſpe- cificatam, cõndemnando nihilominusin expenſis i- pſam ream: cum hic ex prioribus actis iudicetur,& in ſecunda inſtantia nihil noui deductum ſit. Cæte- b rum detitulis incidenter abactore allegatis, faltem ad elidendas exceptiones à fea obiectas, non puto eſſe neceſſarium, vt anxie diſputetur: cum ex prædi- ſtiis conſtet, libellum tantuimmédo ad recuperandã poſſeſſionem conceptum eſſe, nec vllam in eo mẽ- tionem fieritituli proprietatis ſeu dominii. Et pro- teſtatus eſtvbiqʒ actor, quod peritorii quæſtionem nolit ingredi: quæ proteſtatio vtiq; attendi debet, per ea qua not in l. non ſolum.§. morte. de nou. oper. nunc. FPel.c. cum M Ferrar. de conſtit Quare quæ ab aliis Do- minis in huius cauſſæ diſcuſſione de tacita ſocietate diſputata ſunt, omitti poſſunt. Quanquaã, ſimihi ea quoqʒ in re dicenda ſit ſententia, omnino credide- rim, ſi non ſocietatem communem, tamẽ negocia- tionem in omnis generis mercibus conficiendis& diſtrahendis, ad ſimilitudinem ſocietatis ex mera fraterna fiducia interueniſſe: quæ vtiq; ad exem plũ veræ ſocietatis colligenda, bonaq; fide diiudicanda 32 eſt. Et hie præmitto, ſocletatem conſenſu contra- hi non modo expreſſo, ſed etiam tacito. Sed tacitus ille conſenſus non ſolum verbo, verum etiam re de- monſtrari poteſt: adeo vt ad præſumendum contra- ctum ſocietatis ſufficiant actus, qui ſolent fieri inter ſocios, etiamſi non inferant neceſſario ad inducen- dam ſocietatem,& forte fieri poſſent ob aliam cauſ. ſam, vt deciſiue& multis argumentis probat Soc. conſ. 87. num. 12. lib..& Corn. conſ. ꝛ72. in hac conſultatione. De- inde conſtat, ſocietatem tacitam nonaliter, niſi cõ- iecturis& præſumptionibus probari poſſe, er iura üpra in princ. allegata: adeo vt tota hæc res videatur in iudicantis arbittio conſiſtere,& ex mera ipſius vo- luntate: ſi modo talis poteſtas ſiuearbitrium iudicis ſecundũ ll.reguletur. Videamus ergo, qui actus ex- erciti ſint inter actorem& ream,& an illi inferant ſocietatem Primo probatum eſt inactis, quod cõ- muniter negociati ſint actor& rea: ille laborando, &c nauiter peram ſuam atq; induſtriam impendẽ- do: hæc vrplurimum confectas res mèrciales diſtra- hendo,& familiam ſuſtentando: vr cönſtat ex dittis prima teſtis rez ad 3. addit.& ſecundæ ad eundem artic. 33 †Sedindubitatũ eſt, talẽ ſocietatem valere, in qua vnus ponat pecuniam, alter operam perſonalem& induſtriam ſuam, per 1.5.§.iq pro ſoc. G l.. C.eo§.2. In- ſtit. eo.&ec plerig, 14. 43. Secundo probatum eſt, quòd non ſolum rea, ſed quandoque etiam actor merces Dn.loach. Mynſing.luriſconſ Germani * cietas: quia cum nihilominus actus vniuerſaliter miſcuos exercuerint, in eadem ciuitate permante ties repetitis& reiteratis ſ vtcunque extraiudiciali- 56 Licet enim regulariter confeſſio extraiudicialis cõ- fitenti non noceat: tamen ſi ſæpius ſit reicerata per conßtentem, maxime diuerſis loco& teipote,& cotam diuerſis perſonis, vrique probat non ſolum in ciuilibus, ſed criminali bus etiam cauſſis: necat- tenditur q́; ſponte facta ſit,& ſine cauſla, vt per Raph. Cuman. conſ.126. hoc maxime, col. 2. verſ. quantum ad pri- nuaudlee eeuf 30. ex allegat. lib. 7.& ihi iura. Verum eſt, quod confeſſio facta, parte abſente, regulariter non valeat, Icertum. S ſi quis abſente. de confeß. S8ed hoc procedit, quando confeſſio emanauit in his, quset conſenſu duorum dependent. Secus, T quando lo. 37 quimur in actibus ex mera voluntate confitentis de: pendentibus: quia tunc præiudicat contitenti, etiã parte abſenre, Gl. ſing.. Pompon. ſcrihit, f. neg geſt. Lauf. in rulg. cap. quoniam contra. verb. confeſſiones. Sepeimo prédictis accedit nonnullorum teſtium opinio iu- ſta& veriſimilis, quod ſcilicet æquali luero nego- ciati ſint, vnnd das ihnen die arbeyt zu gleich golten: que multum facit tali caſu, Tir aquell. Aict.iſi vnquam- Occtauo, † item in noſtro caſu actus prömiſcui vſus 35 vniuerſaliter interuenerunt, vt ex prædictis patet. Ergo tacita ſocieras non limitata, ſed omnium bo- norum vniuerſaliter arguitur, per ea qua tradunt Dd. in locus à princip. huius mei conſi. ſupra allegatis:& præ- ſettim hoc tradit Bald. in dict. leg. ſi patruus in ſine, di- cens, quod quia facta fuit cummunicatio ex e. us e — —= = — 2— —— 2 — — —½ — — — — — —— —— * — 1 — endi nit denmite aNSDeci- uI wtinicu arataddn- rgjuſtetne — Vhee, — — — 1 bernxrrlitera umnium erur Narluekcione, ammrihält, t Intureulit ngrätone tann Ri tmiuerllite kantimneradd maden endel ecpnnüfferent durrunennt in tennäddjde po lgotcdt An ttngalinmin 5 errum bciet ſerrelceno co unriclent aut eeenn e. 4 gtarrnenln annetrilla 444. en Ne S Nas A 1† enarhd innul: nt ndthirgatrn dür alnin f lätigera ſttapro quib. —— — — — — 1 4 8 ancod Nad guacumnihiomn 73 8 cxercuerint, in ead em negociationen au, erces, tam abactore‚ a jias erint, haditatic* leroßat za ta gue ſuh un elunn anſ6z. Anani: ilents in 1* —% tez bb düuerſe langtt arrorem auchſp an tebockeetnru rimeinſtantie filih a6s zanßen Nen ſocietatiseſtcomm am umachmnun, itas lucri& damnil asiaam cunſy. „Quodautem huiul ant onfelonibosdo petits& reiteruis t antecn lena fdes adhiberi d am malfeli enim regulatiter coſ in emtiltii i non noceat: tamet uis iusltlelttau tentem, maxime di an ocodteppote& digerlisperſonis, an picduchnſohum bus, ſedcriminali a am cull;:necai nuq ſpoute ſichaſt areculas/7’ dng eculwrareh .anſ.138.Hormaxint an jelunun m⸗ llex anf. iier alcaa id,Gum od confelſioſacta, a blal be leat, lcerrum. iqu un ikeanſ Lſu duorum depend iat ccls,, „Gl.Engldmm a gepum⸗ ſn 07 4 Du ene. 8 tis ccedit nonnal a t Gimlbs Wuite dgetteie er dund das hum irhanlimaan nrales fifinme wenn minnoktd tufsczspur — 5 itum b- Shces boul danauin rou Kolx- niterülier am i di — j t aifferentibus, in ſe varietatem habẽétibus, gene- b nib. rebus ſocietas contracta præſumi- raliter in om. 4 1/— 9„ Na, tldem tenetal.in tratl. æduob. fratrib. col.F. Nec tur lden Dpus eſt, quodin omnibus rebus cõmercialibus do- ofi rnegotiatio, ſed ſufficit in multis& variis in- cea niſſe promiſcuos actus ſociales negotiandi. Sic m propter varietatẽ rerum etiam ün cete ri 3 præ- ſumetur contracta ſocietas& ſic Vniuerfalis, vt per DA vbiſup. Nono, rex confeſſio ſupradicta daß die auffgleichen Gewin handeln Dnon ſonat de negotia- ionevnius tantum rei, nouorum fu niculorum, ſed omnium rerum commercialium: nec vllatenus alle- atum in actis, taceo probatũ, qu od duntaxat in no- dorum funiculorum genere ſocii fuerint. Sed bene licuũt teſtes, præcipue A.P. fcain confeſſam coram meuiſi repleta conuiuis, q uod ipſa& ſuus frater ad ſimul lucrifeciſſent: Sie hette bekent 0. florenos 000 fo vereinem ganzen Tiſch mit Leuten/ ſie vnd jre Bruͤder hetten bey 3000. guͤlden mit einander gewonnen: quod etiam atteſtatur M.S. Decim o, actor nõ ſolum con- ſecit nouum genus funiculorum„ſed etiam alias o- peraspręſtitit: er hat ander Arbeyt auch gethan:vt pro- ant.et 9. reſtes ipuſmet red ad 2. defenſ. Vndecimo, prafuit etiäm generaliter actor toti familiæ, tanquã dominus, in omnium rerum cõmercionalium pro- curatione& confectione,& ſi mul laborauit, ſuam ꝗ; operam ſtrenue impẽdit, ita vt rea paſſim& vbiq; 3 plum prædicarit: neq; luſſit res, ytin nuorum funi- culorum negotiatione tantum obſeruarent actoré tdominũ, ied vniuerſaliter vt ipſum reuererentur herinde atq; ipſfammet: addendo, was ſie angaͤg/ das geengejhne auch an/ handelten auff gleichen Gewinn. Cum ergo ita indifferenter& indefinite promi- ſcuiactus interuenerint, inde colligere vniuerſalem hſocietatem non abſurde poſſum us. Accedit pro ad- miniculo, quod ſcribit Anchar. patientiã cum acti- busſubſecutis, præſertim inter perſonas coniunctas, inducere tacitam ſocietatem in conſe-r 2.„. 3.&s conſ 4 uz. Verum eſt, ſi certo conſtaret, quod in * 4 14 &I mvnat tumrenegotiati eſſent, aut interceſiiſſent ſociales a- ctus quod tunc particularis ocletas in ea tantum re prelumexetur,n ec vltra illam extenderetur ſo cietas, Bart:d.K.altero. Dec. s Sald. vι υμꝙ. Dec. on. 2!. nu.. ged hic ſecus, per ſup. dicta. Præterea hic nulla ſepa- 1 anilariker eellaritt mauübinlis queei lt,quando eonfe l ad raumn bgntet tataregiſtra facta, nullæ rationes ſeorſim conſcriptæ derneuwen Schnuͤrgattung halben: quod omnino hactum fuiſſet, ſi ſolum in nouò genere funiculorũ fuiſſent ſocii: ſæd generaliter& indifferenter omnia cedita& debita pro quibuſc unq; mercib. diuendi- tsin vnum codicem ſunt digeſla, vt apparet ex pro- qucctis rationibus& regiſtris inſertis actis primæ in- ſtitie: quod maxime cauſſat gencraleni ſocictatem. Confeſſio etiam extraiudicialis, quæ eſt veriſimilis, facit plenam fidem, etiam in criminalibus per l. qua- n.ſ.vlti. de ædil. dict. S&ẽ c. quinto. Ae adult. ipp. l. de minore.&; hing. ga. ſicut non vereſimilia, Brunus in nall deind. Stort. chart. 3. col. item 3. verſ.aliud es in- ueuu. Tiraq in liſt vnquã. in prin.n. æ1. C. de reuòc. don. vbiplara allegat. Quod autem rea prætendit, ſenon crio,ſed iocoſe confeſſam eſſe, Sie handelten mit⸗ nander jr Bruder were Reich:id eſt, quod ſcmul ne- Stiarenturfrater ſaus eſſet diues in eum ſcil. ſinem, vt conquireret vxorem fratri, hoc ominino nõ eſt veri- mile, propter geminationem& reiterationẽ illius onfeſſionis toties factã, ꝗᷓ vtiq; ſeriã& exuberantẽ Reſponſ.Iuris Decad] I Reſponf XI. voluntatem, ac præciſam men cat:& ita propter coſitatis. De effectibus geminationis 8 nis, vide Tiraqᷓ in!iſi vng. C da eao. don n tatur, u. 39. 9 ſej. vbi multa allégat. loco d Geminatione locutionis. Acc „—— . 7 — 1 “ 7, tiatiua id 3 Cdat Pgeminata 43 verba enuntiatiu-⸗ peranut a ſnA Verba cnüntiattualdem Operantur, ac li eſient verba diſpoſitiua, BPan. c. cii dilebi as. 1n ſin. de ſcccel-ab Taeſ. & c per tuas. de arbit. Ex prædictis omnih tan décon- cludendum cenſeo, quo adallegatum titulum ſocie- tatis: ſi vila contracta fait ſocictas, tacitam vniuerfa- b lem contractam fuiſſe, tamerſi magis& veriſimilius videatur, ꝙ; in omfiib. mercialib. reb. habuerint quã- dam(it ita Aicam) fiduciariam cõmunionem tam quo ad lucra, quam quo ad dam na:idq; ex multis cõ- iecturis& pręſumtionib. quę paſſim ex actis vtriu ſq; inſtantia colligi poſſunt, ſatis manifeſte co uincitur. Veriſimilitudinẽé t autem vbiq; in legib. magni mo- menti eſſe, vel mediocriter in iure verſatus per ſe co- gnoſcit, adeo vt ex ea Doctores paſſim& leges faci- ant, litesq; diffiniri iubeant, tãquam id verum ht, ꝙ *. Felterar. tem loquentis ſignifi- OCO; 7*¼ᷣ 11 rP 1 Semnationé tollitur Plamtio jo- 42 . 2 251. 2 24 NLrſ. reuer- 7 5 V4C. Euerh. in .. 44 —„ 1 4 3. h.. 8.. Veri eſt ſimile. Quib. plane conſonant permulti tex- tus iuris, quos in vnum veluti faſcem collcgit cõpor- tator ille luculentiſſimus Tiraq. in AI./ννν πe prin. n. 37. Sed& pro generali theſi tradi tur: Quæ Tregula- riter non probant, tamen propter ſinnilitudins probare. Quam theſin in multis hypotheſib. veram eſſe, idem Tiraq. eode loco eleganter oſtendit,n. Ft. S aliqwot ſε*‿‿. ptandę ſunt reb. non veriſimilibus, imxt. Bal. in L.nul- la. C. deiur. dot.&s l. vlt. in vlt. not. Per illuin tex. C. de he- red. inſtit. ita econtra ſemper aptandæ ſunt præſum- tiones ad veriſimilia: aſſerit idem Bal. in I.εg eneraliter. 7. qu. Cædo non nu. pecu. Eo in c... hi ver. circa moquiit. deſeu. Guard. Iiraq. vbi ſup. n. 7. Nec iniuria quidẽ. Quiafquod remõtũ eſta veriſimili, quandã fallitatis imagin em continet, vt Aicit Bala. in 1j.col. 3. C.de ſer. Jugit.& Barba inter conſ. Calca. onſ. 27. clementiſfiiui Dei patrus col. 2. verſ.ſédl in caſa iſto.& idem Barb-conſ 7. Col. J. libr. 2.&5 conſel. 3 7. praclare ſcripſit. dl. J. ib. 2. Porròo ad defenſiones reæ,& ſic ad S. N. conſulentis quæſtionem, quodattinet, ſuperſedeo plurã dictre, & ſimpliciter cum eodem concludo, obiectam do- minii exceptionem& allegatut depoſitum nulla- tenus eſſe probatum: ex rationibus& argumentis per eum relatis, ad quæ me breuitatis cauſſa,& ne ni- mium diffundar, refero: Sicq́; concludo, actoris in- tentionem non eſſe eliſam per defenſiones reæ, ſed firmam ſtare:& pronuntiandiuumm eſie, vt ſwpra circa deciſionem quartæ quaſtionis principalis a ne dillum eſt. Laus Deò ſemper. R ESbON S VM XIX. SVMMARIA. 1 In poſſeſſione quis ſo ipſum propria autloritate defen- ere potest: 2 Ad declarationenm pœnæa priuilegio inſertæ requiri- tur dolus. A dolo etiam ininſta cauſſa excuſat. Sbid. 3 Nauigatidò in flumins publico libera est. 4 Flumina publicaà ſunt de regaliis. 4 Priuilegium a principe conceſſumpeéxtra ſuam ditio- nem non habet virs. 5 Wencéslauus ab Fiup. per Electores depoſitaus ob igna- mias Sminag, ſua reſcripta& priuilegia cafſuta. 7 Confirmatio eius, qu od nullum est, mibnt operatur. 45 . 47 2 3.. Quemadmodumflegum pſumtiones nullatenus a- 46 . 7 4.. § Priuilegium non operatur circa inutile a prin eeern, 9 Conſirmatid priuilegii vt fidem faciat, neceſſe et il- lud conſirmationi inſeri. io In quocunq, reſeripto ſubintelligitur clauſula, i pre⸗ ces veruate nitantur. 4 In diſpoßrione ſe fundasieius requißta probare debet. 12 Priuullegia praſumuntun non motu proprioſed ad in- ſtantiam partis conceſſa:& n.s 3. Faliitin. 44. 15 Clauſula, Ex certa ſcietia, cuius hirvirtutus,et n. 17.15 Principis certa ſcientia excludit ſurreptionem. ibid. Ié Clauſula Molus propri, quäado locum habeatꝰ n. 27. Clauſula, Ex plenitudine poteſt atis. 19 Clauſ. Si preces veritate nitätur, ad alias zuog clan— ſulas refertu. b 19 Priuilegium quando vſu non perdatur:& nu. 29. 22 Verbum Debet, quid importet. 22 Habens priailegium vniuerſale& largum, ſi eo v atur ſtritte,ſibi præiudicat. 23 In praſcriptione ſuficit ext ema probare. 244 Semel poſſidens adhuc poſſidere praſumitur. 1 25 Diclio Semper, continuatione=n ſ gnificat. 25 Princivum conceſſionés intelliguntur ſins præindi- gio tertit, etſi cõcedantur molu proprio:et n. 27.21. 24 Priailegium, quod hHabet actum ſucceſſiuum, et com- petit contra dinerſosin vno amitti, in altero ſer- uuari potest. ö“ 29In libertaté preſcribenda nec longum tempus, uéc ti- tulus Teoquirtiuer. 30 Ciuitatis iuri per prinatos, qui contraueniunt, non fii præindicium. 31 De defenſionibus reorum in hac reconuentionis cauſſa. 32 Prinilegium appellandi 65 exponendi merces in cer- to loco, valet. 33 Cauſſa priuilegii perpetua exſtentepriuilegium est perpetuuuu/. 34 Priuilegia an probentur per con firmationem prini- legiorumpad quæ in eadem ſit relatiò, vel confir- mata produci oporteactä. 3 Verbis narratiuis Dapa credituwu. 36 Priuilegio contra vniuerſos& quoslibet vti non est neceſſé. 37 Priuilegio, quo ad allus jaturos, quando non præ- ſëribatur. 39 Priuilegio concéſſo ratione alimentorum, etiam ten- tum annis non praſcribitur. b 39 Clauſule Annullatiua vis& eficacia. ao Priuilegium a principe concedi potest, contra quod nulla praſcriptio currat. 42 Princeps ſi concedat priuilegium vi legis, etiam in ræindicium terti valet. 23 Alnd est vninerſitaszaliud ſinguli de vniuerſtate. & num. 49.52. z6 Vninerſitatis nomine, vt quid factum cen ſeatur, qua requirantur?“ 5 ger(ommunitas an poſſit ratificare geſta per ſingulares penrſonas. ,½ Ficlio translatina de tempore ad tempus; requirit Auo extrema habilia, extremum àa quo,& extre- mum ad quod. 3 b Fo Poſſeſſio non acquiritur vninuerſitati per ſingularer perſonas.& num. 53. . Deintellectul. 2. ff.de acquir: poſſ. ½ Po ſeſſio ab vniuerſitate iam quaſita, retinetur per fum ſingularium hominum. n. Joach. Mynſing 7 Iuriſconſ. German. b „„ Prinileginm per atlus priuilegio contrarios, quando tollatur, velnon. r5 4 tin-, Kvin arin sprinilegio Jſi ſit reiterabilis, nõ nocet. 57 Juri exigenat, quod contraomnes comperit, faliem quo ad attus prateritos, non autem]juturos, pra- ſeoribitur. ę Clauſulaæ decreti,& contrariorum annullationus& prohibitionis effectus. Npreſenti controuerſia tam conuentionis, quam reconuentionis, quę am a multis annis in Imperi. ali Conſiſtorio Cameræ inter conſulem& ſenatum vtriuſq; ciuitatis tam R. quam P. mutuo vériſata eſt quia alii Domini conſulentes grauiter& diffuſe iu- ra partium, carumq; aſſertiones& allegationes diſ- cuſſerunt, nihil opus eſt multiloquio vti, ſed ſuff. ciat breuiter ac ſuccincte in quam partem inclinem, ſignificare. Quo ad cauſſam ergo principalem con. uctionis attinet, ſimpliciter ſubſcribo aliorum ſen- tentiæ, videlicet quod ſint abſoluendi conſules& ſenatus ciuitatis R. veluti rei a pœna priuilegii, expè- ſistamen vtrinq; compenſatis: idq; ex rationibus a primo Coniulente late& diligenter deductis: potiſ- ſimum autem, quia videntur iuſtam habuiſſe cauſ ſam prædicti rcivt ſe tuerentur in ſua quaſi poſſeſ- ſione libere nauigandi, qua ad minus vii ſunt conti- nuo& quiete ſine vlla contradictione ſeu impedi. mento, 40.annis, M¹ infra ſuo loco deducetur: cumſin 1 ſua poſſeſſione ſe quis tueri etiam armis poſſit, pro- ut late in aſio quodam conſilio per me eſt deductuũ, quæ huc repeto. Et t ad hoc, vt aliquis declareturin pœnam, dolum adfuiſſe oportet, a quo cauſſa etiam iniuſta& quantumuis colorata excuſat: puta quod aliquis opinetur id, quod facit, ſibi licere faccre,/2 tur..:.·de lib. cauſſuwl. in fin. de ambit.&s ibi Bart. idem Bart. in l.·quod Nerua. f. depoſ. In cauſſa vero recon- uentionis, in qua coniul& ſenatus ciuitatis K. acto- ris partes ſuſtinent, conſul vero& ſenatus P. partes rei,altiore indagine ad eruendam veritatẽ opus eſt. Ne tamen poſt diligentem aliorum Dominorũ exe- minationem totius negotii magnam texere hiſtorii videar: primum fundamentaactorum breuibus ad- ducam, deinde fundamenta defenſiua reorum: de- riiq; quorum iura videantur eſſem eliora, ſubiiciam. Etr principe loco conſtat, ſenatum ciuitatis R. ha-z bere fundatam intentionem de iure communi, quo libera debet eſſe nauigatio in flumine publico IMec debet impediri a quopiam talis libertas, vel cogi ad exponendum ſuas merces, quas pręteruchit. Sunt e- nim flumina publica, eorumꝗ; vſus& iura publica, & per conſequẽs ctiam nauigatiò in eiſdem permit- titur cuilibet, tex. in. flumina,& S. riparum. Inſtu. de rer. diuiſ.& l. riparum. ff. eo-fluminib: in prin. Ie dam. infec. Deinde ſi hoc nen eſlet, tamen fuerũt ciues in R. ab antiquo vltra memoriã hominũ vſq; in p̃ſentẽ litẽ in pacifica quaſi poſſeſſione nauigandi in flumi- nie Danubio ſine vlla expoſitione merciũ in ciuitate P. etiã ante impetrationẽ priuilegii a Prid. III. Imp. conceſſi:& ſic etiamſi titulus iuris cõmunis non ad- iuuaret, legitime pſcripſiſſent,& ita duplici titulo, videlicet iuris cõmunis& pſcriptionis muniti ſunt actores. Quod autẽ ciues in P. ex aduerſo allegãt, ſeſe dotatos eſie priuilegiis a multis Cæſarib. quod habe- ant in Danubio fluuio ius emporii, ſiue exoneran di merces in ciuitat P. eoq; priuilegio hactenus ſint vſi aduerfus quoſcunq; indifferenter ab immemoriali tempo- gcben polte 31„ 1 aumakur de nauhaianhua rtetim) hoc ptileanquan mitdoks, pr ennun rleiht Gum elcto Ver UraaLutbus. Uanihluskegtim allwraſcncts aus enntöunsslegit dmuunderipte& zutnente Khoce uwrelakrno! kangrokege Ko enKäsddduri nnnrlbus 1 1 — 8 = 4 — ltttule Re aut eimämaroci Lih(an l aunat 20 g 4— 3 41 5 Donino lunmn Wn üind quod bübtecat 1 8 1 1—* . vr. 0(amerx! cunattstam n l 4 1112 am K. K Ardunn 8½ 1 lunt, nihilopuscl reunder ac luccincte „„ 4 ; V 1 4 A omi 4 1 1 um conſ I al 2 n altem, Qungvide. b aeen, quta videt. AK rehyt ſetuet 3 unm Urn 4 ¹ 11* 4 .. mqzaſſer 1 Qellcet 4 quod mae dere nautgandi. ch 1 4* nauiganduq ö 1*½ eVa . 4 Kenne VIla 7 M. MMo 40 nzs 1. 11S,I) 7 .. 2 n pollethonele qulstus 5 1 A.. O0 quodam( P 84 6 1 1 8 pete Ertad . s 0 41 d D uiekunat 1 umn wanb a 4 4 —·— 4 4 8 nam, dolum adtultteq: muuſta& quantumuts cq Æe&* anqun opincturtd, quod 4 1 „ 1 4* 1 4. Ac. CAu 1.I.n * N 2 Rarran od Nerua.f. 4 22 3 nuont in quaconſal 4148 4 5 partes luttunent, cont 22 rei aktiore indaginead er 4 4 Netumen poſt diligenten minationem totius nego nidear primum fundame lucam,deinde fundamet „ 4 94 ⸗ nicduorum ura videan „ 4 ³ 4„ Arant prucipe loco conlia ſ muigatt 8 pie ugatt dera debct ene nal 8 44 1 11 9 betimpedla quoplal lum fuasmerce . vonendu 1.. 4 vtC col m Aumina publlca, 4. eeramna rrontec ucs ettall & P Conlle 1 1 9„ libet, rexan Slun tur cll .““ „ erum.fe. SO 2. * non Deinde ii hocnc- „ 1*. A em 4 rr ne 11 4 anc 90 tral 3. 1 1½ 8 9 dere kundatam ntentlonl 2 151E onn cha * p Nnubiot eWe 1 d P.cUAe 1 ſititd MolMl ram p; .X Lc etl* Ll, i —, ſegitime flr, SD. 3.s cömunS. d. Gores uod 5 Nr⸗ ſxraur Ke prunee e ll t dotne fduuiolif A obue M „ Danubiohn i⸗ o n— 1.Po—; n G mercesne trdilente Sdun ühe alcaüfätn i am. klrn K TamtndäA 1e Orh. 8 fuuune * nxlan ite S tumcunsle tempore, ſicq; derogatum eſſe iuri cõmuni in hoc, ne ſit libera nauigatio: hocmultis modis cõfutatur eractores. Et primo quidem negari non poteſt, cũ 4 † flumina publica hodie ſint de regaliis,& ſic Im- perii, 1uxta Bart.& alios inl. Juo minus: f. de Hum. in inc.verſſecundo quæro. quin princeps poſſit tale ius emporii concedere alicui, pręſertim reſtrictiue: pro- ut hoc latius deductum eſt per aduocatum actorum in quibuſdam productis: ad quę breuitatis cauſſa me refero. Atramen in noſtro caſu allegata Imperato- rum priuilegia non videntur quicquã prodeſſe reis, vel præiudicare actorib us. Nam primum priuilegi- um Venceslai Regis Rom. conceſſum ann. 390. ni- Jhil obſtat: quia f Venceslaus tanquam rex Boemiæ ad conceſſit, non tanquam rex Komanus: ideoq; ſu- as vires(etſi alias validum eſſet) non extenderet in forenſes,&qui eſſent poſiti extra regnum Boemicũ: & per conſequens nec ciues in R.(cum ſit libera ci- uitas Imperii)nec alios ſubditos Imperii ligaret, per Uin.&squæ ibi not. eiuriſd. t per eas qua late habet Ni- ool. Euerar in locoa Tanquam, vbi multa pulcra con- 6 gelſt. Deindet etiamſi hoc priuilegium a Venceslao conceſſum fuiſſet, tanquam a rege Romano: tamen nullius fuiſſet roboris, propter reuocationem ge- neralem omnium reſcriptorum, conceſſionum, pri- uilegiorum a prædicto Venceslao emiſſorum, factã ab Electoribus& Statibus Imperii concordi voto& ſententia poſt ipſius legitimã ab Im perio depoſitio- nem. Eſtenim Venceslaus propter ſuam ignauiam per Electores& Status legitime depoſitus ab Impe- rio,& omnia reſcripta& priuilegia ab ipſo emiſſa caſſata, adſentiente& hoc confirmante poſtea Ro- dolpho Comite Palatino Kheni, in depoſiti Ven- ceslai locum pro Rege Rom. ſuffecto. Idꝗ; aduoca- tus ciuitatis R. ſatis deduxit, idemque ex Chronicis atq; hiſtoriis ac annalibus etiam Imperii eſt notori- um. Ex quo etiam conſequitur, confirmationem eiuſdem Venceslai regis de anno 1391.& reliquas a- liorum Impp. ſubſecutas generales confirmationes fuiſſe& eſſe nullas, nec quicquam præiudicare acto- 7 rib. Quia f confirmatio cius quod nullum eſt, nihil operatur, etiãſi fiat ab eo, qui dare poteſt, c. inter di- lelos. g. cæterum.& ibi Cano. de fide inſtru. Bart.&S Dd. inlmore. de iuriſcl. vbi ei ſedes. Et de prædictis eſt abunde per alios Dominos conſulentes dictum, qui in hoc conſentiunt, quod præfatum priuilegiũ Ven- ld ceslai, eiuſdemq; ſubſecutæ confirmationes vſq; ad confirmationem poſteriorem Friderici III. Imper. § prorſus ſint nullæ: propterca quod confirmatio nõ operetur circa inutile aprincipio, Bart.l.ſi tibi. 9. pa- ttus. in 2. not. de patt. Dyn. reg. non firmatur. Ferra. Pap. in for. except. contra inſtru. verb-alterius confirmarorim. Sed nec Frider. III. priuilegium, anno,&c, 491.& ſic centum fere annis poſt Venceslai priuilegiũ conceſ- ſum ciuib. in P. videtur piudicare actorib. in ſua qua- ſipoſſeſſione libere nau igandi:tum, quia eſt confir- matoriũ priorum inutilium, per ſup. dicta:tum, quia tenor originalis priuilegii non eſt inſertus prædictæ cõfirmationi, quo caſu cõfirmatio non facit fidẽ. Ad hoctenim, vt cõfirmatio valeat, neceſſe eſt originalẽ conceſſionem apparere, quæ confirmatur, eiusq; te- notem confirmationi inſeri, Dd. oᷣmuniter in auth. Kquis in aliquo. C. de eden. Buld.1falſiu. C. de funtis. ide ad Spec. de inſt u. edit. in 9 col. verſ.an valcat confirma- 0. n Spec. eod. 11t.. nunc autè videndi. verſæité oppone 2 Reſponl Iuris Decad II. Reſpon- XIN. 5. confirmationé. De quo puncto, an ſcilicet ad pro- bationem prius conceſſorũ ſufficiat producere con- firmationem, vide latiſſ. Panor. post alios in c.inter di- lectos, de fiq. inſt. Nec videtur Pridericus Imp. per hãc ſuam cõfirmationem voluiſſe de nouo priuilegium dare incolis in P. der Niderlag: cum non dixerit, eſe tale priuilegiu de nouo concedere, ſed quod confirmare velit,&7 declarare priuilegia prius ipſis concèſſa ab an- terioribus principibus. Et liuiuſmodi verba non in- ducunt nouum ius, ſed antiquum duntaxat conſer- uant:hic autem nullum fuit ius antiquũ, ſaltem vali- dũ per ſupradicta. Accedit, quod ciues in P. videan- tur tacita veritats,& ſic per ſurreptionem obtinuiſ- ſe illam fertilem& prægnantem confirmationem PFriderici Imp. Nam hęc verba als wir bericht)inſer- ta principio prædictæ confirmationis ſatis denotãt, quod ad aſſertionem eorum, qui aſſerebant ſe eſſe in quaſi poſſeſſione iuris emporii der Niderlag) mo⸗ tus fuerit Imp. vt tam plene confirmaret aſſertũ il- lud priuilegium& ius emporii. Interim autẽé nar- rando ſe poſſediſſe ab immemoriali tempore,& poſ- ſidere tale ius exonerandi, conſequenter tacuerunt, aduerſarios poſſidere: quæ taciturnitas poſſeſſionis aduerſariorum etiam iniuſte coloratæ inducit ſur- reptionem, per c. cum noſtris:&; ib. Dd. de conceſepræb. Soc. pulcre conſ. 16 2 ꝓ+% ⁴. 7. lib. 2. Non. n. ita de facili conceſſiſſet, ſi ſciuiſſet alios in poſſeſſione contraria, quos in poſſeſſione potius tueri debebat, iuxta no. in e. licet cauſſam,& c. in ꝓræſenuia.& ib. per Inno. de prob. & in lſi duo: ff. vti poſſid. Pacit fetiã ad prædicta, quod 10 in quocunque mandato& reſcripto ſubintelligitur iſta clauſula: Si preces veritate nitantur, per not. in c. 2. de reſc.& l.vninerſd. C. de precib. Imp. offer. Dd. c- ide lit. cont eſt lib. 6. Spec.& poti eum Io. And. in addi. de re- 3 ſerpreſen. rationé quog, rheedeaape pn 8 ed in caſu noſtro preces veritate non ſunt niſæ: igitur priuile- gium nullum. Illefenim, qui fundat ſe in aliqua diſ- 1 1 poſition e, deducere debet& probare requiſita in il- ſa diſpoſitione neceſſaria, iuæta ea, quæ nota. o. And. in cap.i. de homicid. lib. 6. Bald. l.hi, qui ad ciuilia. C. de appell. Bar. l. fl. de canditt. ex lege. Soc d. conſ. 16 ½. poft num. j. In caſu autem noſtro dicitur contrarium ap- parere: nempe quod ciues Pat. non ſint in vſu der Ri⸗ derlag: ſed potius aduerſarii, nempe ciues Ratisb. in vſu contrario, libere ſcilicet præternauigandi ſine vlla expõſitione mercium: id quod multis teſtibus ab antiquo probatum exfiſtit ex parte ciuitatis R. Ex prædictis ergo probari videtur, hanc Friderici Imp. conceſſionem ſeu confirmationem nullius eſſe roboris, ratione deficientis voluntatis. Quod, ſi quis dicat Fridericum Imperatorem non ad inſtantiam partis, ſed motu proprio hanc conceſſionem feciſſe: reſponderi tpotel t quod priuilegium regulariter& in dubio præſumatur conceſſum ad poſtulationem partis, non motu proprio: t Alex. dicit in. 3. quod cuiuſq vniuer. no. Quod ſi quis amplius inſtet, præ- dicta forte procederc, niſi pręfatę cõfirmationi Fri- derici appoſitæ eſſent tot ſalutares clauſulæ, videlicet ex certa ſcientia, motu proprio, plenitudine poteſzatis, &c. Clauſula enim, ex certa ſciæritia, hãc habet virtu- tem, vt princeps videatur velle vti plenitudine pote- ſtatis abſolutæ: vt not. gl. in c:ad hoc. dereſer.& in c. ex 1 parte. 2. de off. dolog. Old. conſ. 2 7. Bal.l. eos. in prin. C. de app. Quinimo in hac cõfirmatione expreſla eſt clau- ſula de plenitudine poteſtatis. Ex quibus videtur dici . 2 76 poſſe, quod cum Pridericus confirmarit atq; con- ceſſerit, etiàm ex certa ſcientia hoc priuilegium exo- nerandi, credendum ſit, verum fuiſſe, quod narratũ eſt: ſccundi Bartin Iconficinntur. odicilli. de iur. co- dic- Bald.in. C.ſent reſcind. no poſf-Idein in pro. eud. in 3. col. Vnde dicimus, quod certa ſcientia Principis excludat omnem ſurreptionem, l. in c.5. de fil. preſ byt. Hoan. And. cap. olim. de verb. ſignific. Ex eo autem, maxime adiecta clauſula non obſtantium, præſum E- dum dicitur, quod voluerit ius quomodocunq; al- teri quæſitum auferre: yroui late conoludunt Ant.& Imol.in c. qu in E ccleſiarum'de conſtit. allg g.& COn. I ſin. Ciſi cont. ius, vel vtil. publ. Ad illa tamẽ omnia Vi= detur reſponderi poſſe, quod intelligantur, quan- do proceſſum fuit cum cauſſæ cognitione, quo calu præſumitur pro veritate conceſſionis, propter clau- 14 . 3.. ſulam, Ex certa ſcietia: alias ſecus. Ira videtur de mẽte 74 4 Inn in cij.et 2 dé coſir-vtil. vel inu. et expreſſe tenet pe cul de legat-ſ. nunc oſtendendum. verſ. 9. Archid. c. œσ nitentes. diſt. Fo. gl.& Dd. c. z de æta.& qual. Rota deciſ- 13 g.item quod Papa confirmando. in no. Cum ergo in caſu noſtro nulla habita fuerit cauſſæ cognitio, ſed ad illam ſolam ciuium in P. aſſertionẽ& petitionem fuerit facta conceſſio: nõ obſtat clauſula, ex certa ſci- 15 entia. Secundo † reſponderi poteſt, ꝙ dicta clauſa- la nihil operatur, niſi in his, de quib. concedens Pfu- . mitur habuiſſe notitiã: ſicut ſunt ea, quæ conſiſtunt in iure. Non auté operatur in his, quæ princeps pſu- mitur ign orare: ſicut ſunt ſtatuta, pacta, conſuetudi- nes, diuturni vſus,&alia facta partic ularia, vt inc. I. de conſt. lib. 6. Bald. ita not. in d.! fin. C ſeut. reſcin. non poſ- Dicit enim ibi Bal. quod clauſula illa, Nõ obſtante a- liquo, per quod noſtra intentio poteſt expediri, non deroget iurib. ſingularium perſonarum, vel priui- legiis alterius: Et probatur ex dictis Innocen.. in cap. cum te.de ætat.& quulit. Et dicit Bald. in qubdaa con- ſilio, quod per talem clauſulam princeps non vide- tur in dubio velle auferre ius alterius, angum.reſcri- pta. C. de precibus Imper. Oſfer. Cum ergo Pridericus Imperat non habuerit notitiam iurium ſubditorum 4 ciuitatis K. ex quo fundant ſe in longiſſima ciuium Pat. pofſeſſione,& prioribus priuilegiis(quæ tamen nulla& inutilia fuerunt:) conſequitur, hanc clauſu- 16 lam nihilobeſſe. Ita quoq; claufula, Motus proprii, licet tollat obreptionem, tamen nõ tollit defectum intentionis principis, qui poteſt errare: Lapris alle- 17 gat.. in fin. vbi pulere de hoc. Sic quoque t clauſula rincipis, ſupplentis de Plenitudine poteſtatis, quic- quid deeſt, fupplet ea tantum, quæ ſunt iuris, non quæ ſunt facti: Specul. d. 1it. de lega-ſ- nunc oſtend. ver- fic. 19. Alber. de Roſa. digna.(οd. de legibus. Prædictis accedit, quod ſicut principalis conceſſio cenſetur fa- 18 Cta cum iſta clauſula. Si ꝓreces I veritate nitantur: ita & prædictæ clauſulæ adiacentes, cenſentur ſub ea- dem conditione appoſitæ, argum gloſ-nota-in l. ſui pa- tronuus. S,patronum.:]: qug in fraud. cred. text. leg. fin. de conſtit. princ. quem pro finguluri allégat Bald. ſi abſen- tis. ſi cert. pet.& probat& ocin. d. confil. 16. num. 7. Verſ. poſtremo. ſed rurſus obiicitur contra Syndicum Ka- tisb. quod imo ciuesPat. fuerunt in quaſi poſſeſſione ſiue vſa ſui priuilegii der Niderlag:& quidem conti- uo ab an. 1 05. vſq; ad præſentem litem motam an. 15½9. idq; probatum videtur per multos actus pro- hibitiuos, qui continentur in documentis literariis gio ꝓpter verbũ t/ derẽ gebrauchen vnd genieſſen moͤ⸗o Dn. Ioach. Mynſing. Juriſconſ. German. deſuper a Syndico ſenatus Pat. productis,& de qui- bus etiam ipſorum teſtes deponunt. Ex Tuibepsobe tum videtur, ipſos fuiſſe in cõti nuo vſu ſuorum pri. uilegiorum, ſaltem in genere, ſiue in vniuerſum, in- differenter erga quoſcunq;. Ergo dici non poteſt, quod habucrint vnꝗ animum nõ vtendi ſuis priui- legiis, etiamſi quandoq; cõtigerit ciues im K. præter- uexiſſe merces ſine detẽtione ſeu expoſitione& ap- quod appoſuit clauſulam, De plenitudine poteſtatis, pulſione aliqua ohn nidergelegt.) Item cũ prinilegiũ iſtud emporii ſiue retinendi merces conſiſtat in fa- ciendo,& facultas illa faciendi, id eſt, retinẽédi naues oneratas mercib. ſit poſita formaliter in expreſſa& libera voluntate ipſorum in P. confequitur, quodil- lud non vtendo erga aliquos, per hoc ſibiin poſterũ non præiudicent, quo minus deinde vti polfint, ſi velint. Qui; iẽdi formaliter, eſt poſita in expreſſa voluntate pri- uilegiati, nõ vtendo non perdatur vnquam: ergl 14 5 orvt priuilegia. ibi Dd. de priuil. Dd. c. c acceſſiſent. de conſtit princip. Quid dicemus: Diſſ olutio harum obiéctionum Kcil videtur dari poſſe ex diſcuſſione illius quæſlionis un& quanto tempore priilegiaius non Vtens ſuso priurlegio: illud perdais de qua per gloſſ. & Dd. in c.accedentibus. de priuileg. Ccum acceſiſſent. de conſtit. Legiſtæ communiter in! beneficium. de con- ſtit. princip. Et pro regula traditur, priuilegium, per uod cõceditur facultas ad aliquid faciendum quod alias facere non liceret, perdatur ſpacio decem an- norum, ſi priuilegiatus eo non vtatur: t æst caſius in l. nir. de nundi. vbi princeps conceſſerat ciuitati pri. uilegium nundinarum, ciuitas quia co non erat vſa decennio inte gro, dicebatur illud amiſiſſe. In noſtro autem caſu ciues in P. non ſolum decem annis, ſed longiſſimo tempore, id eſt, plus quam 20.annis, ſuo priuilegio non ſunt vſi contra incolas in R.ytcunq; aduerſus alios eodem vſi fuerint. Ergo perdidiſſe cenſendi ſunt, ſaltem quo ad ipſos ciuęs in R. Et hoc maxime procedit, quando quis voluntarie non eſt vjſus per decennium, cum potuiſſet vti: vt in noſtro caſu. Quiaex teſtibus euidenter conſtat, pluribus vicibus& diuerſis temporibus diuerſos ciues ex K. præternauigaſſe ciuitatem P. libere& ſine vllade- tentione, cum ſuis mercibus:& ſic ſtetit per ciues in P. quo minus vterentur ſuo priuilegio. Alias ſnun. quam obtuliſſet ſeſe occaſio retinendi naues, pern5 prad.& gl-ord in c. Abb. erb: ibid. vbi etiam Butr.& Pan. de verbfing.& Bart. inl cum ſcimus. poit princ. 6. de agric.& cenſilibr. II. Nec aduerſari videtur, quod nonnulli tradunt, prædictam regulam non habere locum, ſi facultas faciendi formaliter ſit poſita in li- bera voluntate priuilegiati, vt in ciuitatis P. priuile- 2 gen:)quo caſu aiũt adu erſus illud nullam currerep- ſcriptionẽ ob nõ vſum, per glpen. in c. vt primilegia. de priuileg. quam ad hoctanquam ſingularem cõmen- dat ibi Bart. quoniam hæc limitatio prædictæ regulæ non videtur eſſe vera. Nam& Panorm. ibid. tradit, non eſſe verum, quod non currat pręſcriptio ſim pli- citer aduerſus priuilegium, quando cõcedit aliquid, quod eſt meræ facultatis. Na in d.l...de nundi. pri- uilegium conceſſum loc o ſeu cõmunitati, vt habeat nundinas& mercatum, concedit vtiq; id, quod eſt meræ& liberæ facultatis:& tamen currit pręſcriptio decem annorũ, ſi priuilegiatus eo non vtatur decen- nio⸗ vſum nõ amiſiſſent, ang. l.&& Antilicinus. de ſeruit ruſt. uiatradunt Dd. quod quando facultas fa- 19 4 4 dle Merces ſine qen- *+ ü detie a.- dne ohnnid ue retine 1 3l.* „† Kaci e 4 KAs quon A N * u 44 1 — Npoud 2 4 * 3 2 druade Unt, Nuoſd 8 rm 3 wetad 4 3i lh b 3 1 b 1 leiy H. il — Jlu 1 Keſponſ. luris. Decad. 1I. Reſponſ. XIX. u Etſubdit bid Pan quod etiam in caſu de.vnpni- nilegia. ſi priuilegiati non celebraſſent tempore in- terdicti per 0. annos,& acceſſiſſent ad locũ, per la- pſum decennii priuilegium perdidiſſent. Quod etiã 5 uitur Iaſ. in d.I.beneficium. de conſtit. princi. Ware dicendum eſt, propter gloſ. in d. a. vt prinilegia. non ecſſe faciendam generalem doctrinam, ſed eam ſolũ procedere, quando priuilegium eſt conceſſum re- 66 Eu certi loci, aut temporis, vt in caſu d. c. vbi reli- oſi habeant priuilegium celebrandi in certo loco, tempore interdicti: Nam non accedendo ad locum illo tempore, non poſſunt diciin negligentia nonvy- tendo. Etideo infert ibi Panormi. quod priuilegia- tus ſimpliciter, vt poſſit ce lebrare téẽpore interdicti, ſi nõ celebrat tempore interdicti per decem annos, perdit priuilegium. Sic applicando ad noſtrũ caſum. Szi ciucs in K. nunquam præteruexiſient męrces, per non vſum illum nõ poſſent dici aduerſarii in P. per- perint præſcribere ciues in R. contra priuilegium der Niderlag(præſuppoſita citra veritatis præiudicium eius validitate.) Et ex atteſtationibus teſtium eorum initium poſſeſſionis,&e allegetur nunc poſſeſſio de præſenti. huc poſſidere, quamdiu non conſtat de contrario:& probando initium, legandoq; poſſeſſionem, dici- Wia, † qui ſemel poſſidet, præſumitur ad- 24 tur probata continuata poſſeſſio: quod ctiampa- norm. vbi ſupra tenet. Videndum ergo propoſito, quanto tempore oporteat interueniſſe actus priui- legio contrarios, ad hoc vt priuilegium cenſeatur eſſe ſublatum. Quæramus ergo& hic, quando ince- comperimus, eos fuiſſe in continuò vſu libere& ſi- ne expoſitione mercium præternauigandi ciuitaté 3 P. 10.20.30. 40-annis: prout ex eorum dictis colli- Situr. Nam de 40.& 36: annis deponunt, primus teſtis in S. primus in A.& ſextus in K. examinati, di- cendo quod incolæ in K. 36. vel a0. annis vinum ex 4. r4.* 1 VI . 1 8 8 41 4 oneen X 8 ..“ S— ———,— ——— ———— ———— — ——. —— —— ———— — — —— nus. So d.. lunuma.. riparum. Quòd yt recte intelli- gatur, non eſt omittendum, in docenda præſcripti- 2 23 one ſatis eſſe, ſi extrema probentur, nempe prin- cipium præſcriptionis& finis, gloſ.in c. volumus 16. quaſt. q. Et hæc eſt communis opinio ſecundun Pa- uorm. in cup. accedentib: de priuileg num. 6. Imo dicit Bartol. in!. Celſus. de vſucap. ſufficere, quod probetur / 19,. Ma Aidigepriullegiumeonerandi merces Scd qapre- Aufträs urſum n oppidum Racztranſicxcrintài. facllerid B Rt ternauigarunt multoties, nec vnquã fuerunt reten- bere, ſine vlla detentione ciuium in P. De 4. annis 2„dah 8 ti: quomodo poteſt dici, eos non amiſiſſe ſuum pri- nonus, de 32 tertius& decimusſextus teſtes in K. exa- un n uilegium?Sane prinilegiũ faciendi ſeuhabendinun- minati idem deponuntnempe quod diuerſis vicib. — 4 A aichga dinas in aliquo loco, perinde cõſiſtit in facultate pri- præternauigarint ciues Ratisb. ciuitatem P.liber e& 1 vilegiati,atq; priuilegium illud ciuium inp.retinen- ſine impedimento cum ſuis mercib. Sic de 30.annis Iermmef es l minan darum, ſiue venum exponendarum mercium: imo teſtifttatur tertius in N. ſecundus, ſeptimus& duo⸗ dDSu ae naun quid aliudin effectu continet, quam ſimilitudinem decimus in R'axaminati teſtes. De z0:annis primus tacultes es iiamn. I quandam nundinarum? Addo, quod Imp. Briderici in Nord. quartus in N.&decimuſquintus in R. pro- b nonlcertt, er punten. priuilegium nõ tantum vtitur verbo Moͤgen poſ⸗ 3 ducti teſtes. Deaun.1 8. tertius in N. De6. primus in liird Retn,— ar ead itetium rerbum Sollenz debet: quod R. Deutannisſdeundusin Rexaminati Et dicir dr Idiprinco ccſcug, 21 †eſtverbü neccſlitatis.& neceſlitatem importat: de tefſtis Katisb. quod ipſemet aliquot annis xina exAu- ncinarum( i wu ana.. quo vide gl.& ibi Abb. G.de de pon. imp: glo. olo. atten- ſtria per Danubiũ K. vſq; tranſuchendo ſemp libere tegro,diceba t= damitehne Aentei. de ſta. ²onach Laſ.Lij. nu. 10. do iuſ.& iur. vbi di-& ſine detentione aliqua Pręternauigarit oppidũ P. ſi cicsin Dn Rrtanai cit,quod verbum Deber ſit neceſſarium ptæſertim Adde, quod multiteſtes valde ſenes dicant, liberarm no tempore, id νσ nunan a ſiei addatur dictio præciia Omnino: vt quia dicatur, præteruectionem mercium in Danubio flumine fa- non tuntvücd e Lahuln omnino debet. Alias ratione ſubiectæ materiæ ſolũ ctam eſſe a ciuib. in K. ſem P.quamdiu meminerint, l wien u-. ſ. FNonelatenwenon neceſRrateminfert. Aliquando Üinerlis contradickione, imptinento aduerſe- ſunt,(kem quq t t Xclsi ectiam pro Potest, exponitur, glos in l. ob/eruare. H.hin. riorum in P. quæ atteſtatio velſola pr oparet oeiti. 3 cedit, quam e um verb.debet. Ade off.procon,. S lega. Ex prædictis videtar nuum vſum pternauigationis. Nã tdictio gemper) 2 1* cul BeKtum inferendum, quod ciues in P. non vtendo aduerfas prolata a teſte in probando vſu nc pollollione pro. rria Siraste insisink. dico ſao peiuilegio eronetandidret bat cont nuerionem ernboriohe ec neehaben henn dcrſs temoc lrnual anmscotinuis, vyitra amilcrintiluc,nec amplins paſtt,uerbr eeuperan-9 ſa mae d Te Aale K d berbui poſſint eovti contra ipſos, vtcunq; priuilegium ſit Item ſecundus in Leraminathte tis lelt e Epiue 5. 7— ſc generale,& aduerſus quoſeun 3; Iplis conceſfum. eum ciuib. Katisb.præternaniga les nunquam ne 3 ae w 22 Quorſum conducit etiam doctrina Bart. i9 vſum fuiſſs impeditos am A 29,Atzllis, Fem quartus 11. skterenturè 3, anua. Cde aquedul.uti. vbi tradit, quòd,ſi quis ha- prædictusteſtis dicit, ſemet vexiſſe vina ex Auſtria ſſetr2 cunin beatpriuilegium iniuerſale& largumn,&co vtatur vſq; d eiuitaté KRohne nidergelegt/ ineimpedimen- liſſent, v* 1„ ſtricte, ſibi præiudicet, nec polli deinde vti magis to.cui aſſipnlantur quintus, ſextus& ſeptimus L. te- duc.l⁵ε.ε⁵☛ tu An. large. Quod etiam ſequitur&lex. conſil. 3 3. Vol. z.de ſtes, qui interfuerunt actib. pręterucctionum:& no- aart.4 ☛ uo Aitto vide larins ſin d. l.beneficiu. de conſtit prin. minãt aliquot ciues in Rin ſpecie, qui ita libere prę- „. N cdr Imputent ergofibi ciues in P. quod priuilegio ſuo ternauigarint cum vinis& frumentis ſurſum ac de- 1 9 junt, pradi t 4 99 tam largo non fucrint etiam vſiaduerſus ſępedictos orſumin prædicto flumine. Accedit prædictis teſti⸗ ltos facienq& ¹ 8 ciues in R, quod ipſi contra aduerſariorum priuile- moniũ duodecimi in R.examati teſtis: ꝗ dicit, quod b e kel Siun gium præſcripſerint libertatem ſiue immunitatem emet circiter 3 annos Vexeri per ſapedicum fiuui- mdi /dereg e 1 b libere nauiganidi ſine vlla exoneratione mercium a um vina ex Auſtria adl R. vſq; 1 Erfahre allhier alle pprer ven* 2dadlne 10.10.30.& vltraa nis:& ſic videtur ſublatum eſſe 4 Jar auff vnd ab:)id eſtipſe ſingulis annis 1 Ete dea, drsrims Suraes preditum priulegium per atus contrarios iplorũ SweſGlerſey ierfaenijercſidens anna, S nange⸗ S0e lingulie in K. eoſq; per hoc rediiſſe ad ius commune, quod de vllo impedimento vel OXO ne, Ai2ne es Cei A 8. amad hOe, topraie liberam nauigandi facultatẽ præſtat, per d.l. quo mi- Eece cõtinuationem poſſeſſionis libere nauigandi, quo„ Anorm. vel ex hoc ſolo teſte colligi poſſe. Quis ergonon di- ceret, per tòt actus prinigelio ciuiũ in P. contrarios continue exercitos, fuifſe ciuib. Katisb. acquiſitam libertatẽé nauigandi ſine exonieratione ad oppidum P. facienda, ſicq; reditum eſſe ad ius cõmune ſeu g- tium, quodliberam nauigationẽ in flumine publico (quale eſt anubius concedit? Præſertim cũ teſta G 3 8 N“= nenenaanNa„. 2 4 4 3 8 ͤ Be ——————.——— 2 v“—. 1. 4— 78 Dn. Joach. Myuſing. Juriſconſ. German. prædicti ſint 40. 50. 60. 70.& LO. annorum,& depo- nant de actibus partim propriis, partim alienis, quos tamen ipſi exerceri viderint& interfuerint eiſdẽ: de- ponant item nõ ſolum de decennio, quod ſupra di- ximus ſufſicere, vt quis perdat ſuũ priuilegium: ſed de annis 20. 30.36.& etiam anterioribus annis. Nec vllus reperiatur actus contrarius, ſaltem quo ad ci- ues Ratisb. interueniſſe. Nam duoilli actus impedi- tiui, de quibus duæ recognitiones ciuium in K.(*¼ in litera:S.et litera2æ.) mentionem faciunt, ex quib. liquet, quod anno 1460.& anno 14 ciues in P. ex- ercuerint priuilegiũ ſuũ exonerandi der Niderlag aduerſus ciues K. parum releuant ipſos, nec pręiudi- cant ciuib. R. in ſua poſſeſſione poſtea quæſita. Nam ab illis duob. actib. vſq; ad tempus cœptæ litis, nem- peabanno 1466. vſq; ad annum 1529.(quo anno cœpta eſt præſens lis interueneruntannis 9. quibus continua poſtea ſerie ne vnus quidẽ actus prohibiti- uus a Syndico in P. ſatis probatus eſt, ſaltẽ quod im- pediuiſſent ciues Ratisb. ne ſine exoneratione mer- cium in oppido P. præternauigarent. Sed ex diuerſo perplures actus contrarios priuilegio exercitos eſſe fſucceſſiue vſq; ad tempus cœptæ litis ab actorib. cõ- tra reos, luce clarius ex atteſtationibus eOrundé de- prehenditur- ſicq; fuerunt in vſu& quaſi poſſeſſio- ne libere nauigandi in flumine prædicto ſurſum& deorſum, ſine vlla exoneratione mercium,& ante& pPoſtpriuilegiũ a Briderico Imperatore anno 1491. ipſis reis& ciuibus in P. conceſſim. Non obſtat ca- ſus ille Caithuſienſium, quem pro ſe allegant cõſu- les& ſenatus in P. ad docendam interruptionem aſ- ſertæ pręſcriptionis a Syndico ciuium in K.& ſe vſos fuiſſe dicto priuilegio etiam quoad eoſdem in R. de quo in articulo 1.& 2. peremptoriali reorum in P. Quia licet Carthuſicnſium vectores ab ipſis ciuibus in P. detenti fuerint,& coacti exonerare frumentũ in P. ibiq; ven dere:tamen hoc nihilad actores in R. Quia Carthuſiana illæ domus vtcũq; fit proxima ci- uitati in R.tamen eſt extra ipſrus muros& diſtrictũ ſita,& ſubeſt duci inB. Quare per ipſorum detentio- nem nihil præiudicari potuit actorib. in K. in ſuo iu- re quæſito: per regulã, Resinter alios acta. inrib. Vul- gatis. Præterea ille cafus contigit anno 1 i. lam ſi re- tro computes ab anno 15ν. viq; adann. 20(quo anno vltima prohibitio facta eſt ciuium in R.reſul- tant anni 45. quib. annis non reperitur, quod vnquã detenti fuerint ciues in R. ſeu impediti in ſua libera præternauigatione. Ergo per tempus 4 5. annorum adepti iam erant ſecuritatem pleniſſimam, ita quod talis actus contrarius non potuerit ipſis ſuum ius li- bere nauigandi tollere, per theorica Doctoru, qua tra- ditur, quod ius quæſitum ex præſeriptione, non tol- fatur per vnum vel plures actus cõtrarios, ſed requi- ratur lapſus 40.annorũ, vt not. Iun.& Io. Andin d. c. accedentib. de priu.& Ant. de But. in d. c. cu acceſſiſſent. de cõſtit. Et ſic neceſſe eſſet, ꝙ ciues in P. denuo præ- ſeriberent contra libertatem K. tãto tempore, quod hic nullatenus eſſe factum, ſatis ex atteſtationib. cõ- ſtat vtriuſq; partis. Ex prædicto fundamento nõ ob- ſtat etiã actus ille exercitus cum I. S. ciue in K. téẽpore belli Bauarici, an. 1504. qa iã erat ſublatũ priuilegiu reorum ciuium in P. tã per non vſum ex parte eorũ, quam per vſum contrarium ex parte actorum in K. Siue enim retro computes ab anno 1†ο.vſq; ad vlti- mum actum prohibitiuum, qui factus eſt an. 12 6. reſultant anni 5. quibus libera nauigatione vſi ſunt actoresin KR.& nunquam prohibiti quod præſumi- tur, quia contrarium non conſtat:)ſiue numeres ab ann. 1₰α.vſq; ad tempus renou ati puiuilegii a Pri- derico Imperatore,(vt prætenditur) nempe ad an- num 1491:tunc intercurrũt anni /3. cum tamen de- cem tantum anni requirantur ad tollendum pri- uilegium. vt ſup. eſt oſtenſum. Quanquam ex ſupradi- ctis non videatur præſumendum eſſe, quod Prideri- cus Imperator in dubio voluerit per ſuam renoua- tionem& confirmationẽ prioris priuilegii ius quæ- ſitum ciuib. in R.tollere, cum de hoc nullam fecerit in cadem expreſſam mentionem:& cõfirmationes 26 & quælibet conceſſiones principum, intelligantur ſine piudicio iuris tertii: ꝰt multis docet Socin. d. conſ. 16. verſ-ſed ad hanc obiettioné. n. 1 2 li. 2. vbi multaau- ra,c. quamuis. de reſcriiin 6. Alex. conſ. 37.li.1 Idq́; tve- 1) rum, etiamſi cõcederetur ex motu ꝓprio, Toan. And. c./hmotv. de præben-in é. Panor. c. j. deiud. maxime in priuilegio ex gratia conceſſo, Bal.l. vlt. verſ. ſed cotra hanc. C. de ſent.paſſ. Accedit, quod de hoc actu vnicus tantum teſtis deponit, nempe 14 in R. examinatus ad 5 poſitio. artic.& ſic eſt ſingularis, nec concordè teſtem habet. Et deinde infine ſuæ depoſitionis aſſe- rit, ꝙ viderit multa vina ex S. ad ciuitatem R. vſq; H- ne impedimento per ſæpedictum flumen p̃teruchi. Et plures illi actus liberæ nauigationis pᷣponderare debent vnico actui. Et hinc colligitur, quod ciues in EKnon attenta iſta aſſerta detentione, nihilominus perrexerint in ſuo vfu libere nauigandi, ſicq; poſſet- ſionem& pſcriptioné iam antea completam conti- nuarint. Tertius caſus, quem pro ſs allegant rei, cõò- ſules& ſenatus in P. de quoin§. 9. Slo perempt. artu. resrũ, tantum abeſt, vt quicꝗ́ præiudiget actorib. in Rain ſuo vſu libere nauigãdi, vt eundé porius cõfi- met,& velut expreſſam voluntaté reorum in P. com- probet, quod ſuo priuilegio nollent vti aduerſus a- ctores in Rvtcunq; aduerſus alios ſint in eiuſdépri- uilegii vſu& exercitio. Cõtinent enim p̃fatiarticui, octauus, quod præfati B. famuli aduexerint fruméta K. ciui in K. daß deß gemeite B. Diener dem K Buͤr⸗ gern zu R. Korn zugefuͤhrt hab. nonus, dz gemelter K. hab zu P. ſolch Korn fuͤr ſein erkaufft Gut verſprochd darauff haben rei ciues in P. ſolches on nidergelegt font fuͤhren la ſſen& decimus, Als aber die zu P erfahren! daß ſolch Korn nit dem K. C. eiui in K ſonder dem P. qui fuit cinis zu B. non K. haben ſie dem G hernach zwo Schiffahrt nidergelegt/ die er da zu P. verkauffen muͤſſen. Et ſic apparct, quod eo reſpectu libere fuit dimiſſa nauis illa frumentaria: quia ſeilicet aſſereba- tur eandè pertinere ciui in R. Ergo quo ad eoſdẽ ci- ues, nimirũ in K. implicite videntur faſſi eſſe rei P. huncactũ, quod liceret ciuib. in R. cum ſuis nauibus libere&ſiné exoneratione iuxta oppidũP. pternani- gare: alias nullatenus pmiſiſſent naué pteruehi fine appullione one nidergelegt.) Præter iſtos actus, nev- nus qdẽ actus vel allegat us vel ꝓbatus eſt, ſalté cõtra ciues in R. in quo vii ſint aſſerto ſuo Priiulerso ciues in P. aduerſ. dictos ciues in R. ab an.;/2 6. viq; adan. 1529. quo cœpta fuit præſens cõtrouerſia: cũ tamen multi actus liberæ præternauigationis ex aduerſo a Syndico ciuitatis R. ſint allegati& ꝓbati cõtra dictũ priuilegiũ. Et ſic ciues in R. fuerũt in cõtinuo vſuli- bere p̃ternauigãdi ſursũ& deorsũ in ſæpedicto fu- mine oppidũ P. 5 ½. annis cõtinuis, ſine vlla legitima contra- W nlguem pra moidlat lrumrrahu Ranrnutr gitelender dyidih.lcc bengräns nelc. m gulen I Tpanlo mmec dütend: lib la rterr. alſe en n a9 lherute d dde, odlatis lah tſcr.h 1 hacdat. 4 4 in 4 Dere . 4 apud C 1 düoonm h ultumenr 1 Keſponl. luris. Decad. I I. Reſponſ. XIN. chntradictione, vel detentione. Concludendũ er b 7 Idetentione. Concludendũ ergo bertate acquiſitapræiudicare: nempeanno 1460.& ex prędictis omnibus, ciues inD. amiſiſſe ſuũ priuile anno 1466. Et ſupra oſtenſum eſt„quodab eo tem- giũ cxonerandi merces(der Niderlag) quo ad ciues pore deinde effluxerint tot anni, qui ad nouam& Paribe nõ vſum,& eoſdẽ Ratisb. recuperaſſe liber- immemorialem fere præſcriptionem ſuffieiant. Fa- tatem libere nauigandi in ffumine prædicto ſurſum cit † huc doctrina iuris, quod ſi ſingular 6 perſona 32 &deorſum ‚quo ad reos in P. per actus illos multi- de populo contraueniant iuri ciuitati competenti plices continua velut ſerie tempòrum exercitos ad- ſiue id competat ex priuilegio, ſiue ex Len deiaai uerſus dictum priuilegium, der Niderlag. Et per cõ- ne aut alio modo legitimòo, per id non fiat ciuitati ſequens condemnãdos eſſe oppidanos in P. in cauſ- præiudicium: quia ſingulares perſonæ non poſſunt ſareconuentionis ipſis actorib. in R. iuxta eorũ pe= renuntiare in præiudicium ciuitatis: per ea, quæ ha- titionem. Notanter dixi, quo ad actores in Kquia bentur& notantur in c. cum omues. de conſtitur. Et priuilegium illud nihilominus manebit ſaluũ ipſfis hactenus quidem de bono iure conſulum&ciuium reis in Paaduerſus alios quoſcunq; vt ſic nõ videan- ciuitatis K. tanquam actorum in hacreconuentio- turadmodum lædi, etiamſi ſuccumbãt. Priuilegium nis cauſſa. Conſequenter f nune paucis videndũ& 31 28 enim, quod habet actum ſucceſſiuum& reiterabi- inueſtigandum, quæ ſint conſulum& ſenatus ciui- &(quale eſtiſtud reorum in P.) Rcompetit circa di- tatis P. in hac reconuentionis cauſſa reorum funda- uerlos,& etiamſi pdatur per actus contrariosin vna menta& defenſiones,& an illa intentionem actorũ berlona, perhoctamen nõcõmittitur contraalias; ita elidant,vt merito abipſorum impetitione veni- iuxta nor. n.in l. Volantarie. nu. 3. Qde excuſ.tut. Ce- ant abſoluendi. Nituntur autem prædicti conſules terum quodallegatur ex parte Senatus P. illos actus& ſenatus in P. potiſſimũ duobus fundamentis: pri priuilegio contrarios contigiſſe ipſis ignorantibus mum titulo priuilegii perpetui, deinde eius priuile. &clandeſtines alias ipſos contradicturos fuiſſe, hoc gii quaſi poſſeſſione. Iitulum pfiuilegii ex parte re- plane nullum velcolorem, velſaporem habet. Nam conuentorum in P. probatum eſſe, videlicet quod 1- * 5 uläteſerchcunrſid qnodetalnyericinileciſ,n piipriuilegiumlallent abanteriorbus imphies- 4. epoſſibile, quod cum magnis& oneraris naui- ponendarum mercium in portu eorum, quia extra- bus poſſit quiſquam præternauigare ciuitatem P. omnem controuerſiam eſt, ſuperuacaneum fuerit lam, cum magno id fiat ſonitu& clamore, præſer- ſuper hoc multa verba profundere. Res enim team tim quando ſurſum trahuntur naues cum equis;& clara eſt, vt dubitare piaculum ſit. Tale † antem pri- 3 2 b ſemper teneantur nautæ præternauigando tam a- uilegium ab Imperatore concedi potuiſſe, pari- m donem. Plnptionéis Ean 3 eig endenaus deſcenelendo,ibidern telonium ſol- ter non ambigitur: idque Partes mutuo fatentur, s Aaatint Tertin scaſus cſ e un liisſcuaruioppici h.ſicqzaphellere 3 t nulla peni-& probatur per Dd. in A.lquo minzs. V. de flum. Hloc 1. e ſales&ſenatusin P.deq Esnieee Be rätien el chande ſt initas allegari poſ- Autem d iuile Blump erpetuum eſſe, cx Wilkiscetiote an. wrrdcandam bckhn e Alocolore prout Rocfanseriam eſt eoufitatum Rrverbis Cdgaolceke lcer- cauſſam qaodhe habe: 2. TrruamnaDeleer baduocato ſenatus& conſulum in R in quibuſdà perpetuam, nempe alimentorum: quia in priniler uder Kinſuoyſa lidere naui eu productis. Sed necvlla requiritur ſcientia vel patié- gio expreſſe narratur, ex illa cauſſa tale priullegium entu met&rpluterpreſlam ute n Iarn ankarnn 22 de 4 r 5 - — 1 17 1 2.„.—. 8 4 8 7 3 4 tla aduerſarii in tãti temporis, nempe 64.annorum, exponendarum mercium(der Nid erlaa) Imperato- aX. hroder quodſuopriuih Sile.. præſcriptione, qualem hie pro ſe præfatos conſules tes conceſſiſſe ipſis reconuentis cinibus in P. quia ac Kocesin Kvtcunq; adu&s lia 49 9in K. habere panlo ante eſt deductum. Accedit t ſcilicet agrum haberéèt prorſus ſterilem, nec poſſent itu ulegi vin Kexercto.( 8et 8 duod in præſcr ibenda libertate ſeruitutis non tam aliuns b neo- Octauus quod præfatiI ria 4 longum tempus exigitur, licet in præſcribenda ſer- dam vel ciuitatem ipſam, vel incolas eiuſdem. Quæ din. Kiutin K daß deß gem 5 ultuts ſit ſecus„per text. in 1. ſ partéem. S. I. ſiſerramit. † cauſſ. a cum fit Pperpetua, conlequitur Im Peratores 33 Kra anzu X Korn ugefu he 1 Sloß. mag. in I. ſ/ic. eo⸗ tit. Sed nec titulus aliquis in recte voluiſſe„quod etiã tale priuilegium eſlet per- 3.. 1..„ 4. 5 171— 5.„ 4 ee. adzu P ſeich Kem für Ker auft præſcribenda libertate deſideratur: cum fufficiat petuũ. Et multa hic poſſent allegari, q congeſla ha- unm iuns commune, quod ſatis præitat tituli, per text.cum bet Nic. Euer. in locoab Alimentis: q huc referri poſ- aliunde habere aut conquirere alimenta ad ſuſtineé- 490— erdich Loein.2. Co. de præſer. long. teup. uæ pro libert. ſoan. funt,& eꝑo breuitatis cauſſa ptermitto. Et hæe obi- rcha füd ten ſaſen ron inKlhdh Franc. Balb. in traciat. de præſrip. in 3. part. F. part. ter dicta ſint de titulo priuilegii. Quod auté ad quaſi „4l daß feiche mudden. 12 rinc. quaſtion. z. De requiſitionibus quorundam poſſeſſioné eiuſdem attinet, tametſi ſupra late dedu- utunt crmSilt 9. Son„e upehie brincipum factis apud conſules& ſenatum in P. vt ctum eſt priuilegium illud Venceslai Imper-non VA- arum Me Schifahrendelge erpl ſine præiudicio ſuorum priuilegiorum ſinerẽt præ- luiſſe, vel ſi valuit, reuocatum eſſe atq; annullatum 3d müſſa. Etſſcphcch 4 teruehi vina& frumenta, quæ diuerſis temporibus per depoſitionem dicti Venceslai abimperiali cul- mul mussilhftunr 2 ſunt facta,&a diuerſis nihil libet hic dicere: quia mine& dignitate: aut vt non ſit reuocatum, tamen pertinerecut t d aut. henon potuerunt ius actoribus, nempe ſenatui in amiſſum eſſe non vſu, ſaltem contra reconuentores Me àin Kimpli- IIE. K. quæſitum tollere:& licet quis tali modo requi- conſules& ſenatum in K. ſiue de Venceslai priuile- a:ol hunc ntũ quod lcertr 2 de 3 3 Slat, per hoc tamen non cenfetur fateri, tale ius il⸗ gio loquamur, ſiuc de Prideriei Imper. ex quo abco 1 9— eKünecxonefatic. 9“ lquem requirit, competere. Et vt ius ipiis com- tempore vſq;: d præſentem controuerfiam nullus Lar. esnulatemspl d usbn petere fateatur, id tamẽé fit ſine præiudicio alterius: actus ex productis literariis documentis colligitur, Hrd** one nidergd. AMuür non reperitur vllum documentum, quod ciues quod eodem priuilegio aducrfus reconuenientès » sreldlegi eke, us imk. vnquam requiſierint reos, vt ſinerent eos libe- ciues in R. vſi ſint: ergo contra ipſos non præſcripſe- aus gco zm uo vi lul repræternauigarc: ſed proprio motu,& velut iure runt, vt ſic merito videatur pro actoribus in R. in cauesln Knng doscud Lr2 uo ſemper libere& ſine expoſitione mercium præ- hac reconuentionis cauſſa pronu ntiandum, pro li- erl. dictoe. ternautgarunt. Idem dicendum de reuerſalibus bera ſcilicet praternauigatione in P. quanquam(in- 3 quorundam literis iudicialiter a reis productis a nu. quam /ita videatur reuera eſſe, tamen ſi quis rem exX- §. vIque ad num.§. inter quas duæ tantum repe- actius diſcutiat& perpendat, tum conſtabit re- nuntur datæ a quibuſdam priuatis ciuibus in R. conuentos conſules& ſenatum Pata. dictuin qui per hoc ſuum factum non potuerunt aliis in li- priuilegium etiamnum habere aocr⸗ „ nec amffſſea . e 80 er non vſum, etiam quo ad conſules& ſenatum in K nec eos contra illud præſcripſiſſe. Primum enim ex laudo in vim probationis a reconuentis produ- cto conſtat, quod ciuibus Pata. conceſſum fuerit di- 2 ctum priuilegium non tranſuchendiſine expoſitio- 2 O 3 5.* ne, faltem vinum& frumentum, etiam ante tempus illius laudi. Et iſtud priuilegium confirmauit poſtea dictus Venceslaus Imperator non ſolũ, vt Rex Boe- miæ, ſed ctiam vt Rex Romanorum, ita vt nihil im- pediat, quod allegatur ab aduocato ciuitatis in R.ex Nicol. Euer:in loco a Tanquam: ſcilicet quod Ven- ceslaus vt Kex Boemię per conceſſionem huius pri- uilegii non potuerit præiudicare iis, qui ſunt extra diticnem Boemicam conſtituti. Accedit, quod de- inde Imperator Bridericus illud idem prinilegium non tantum conſirmauit, ſed etiam declarauit,& de nouo conceſſit ‚etiamſi id prius non habuiſſent ci- ues Pata. prout extenore dicti Priuilegii plenius co- gnoſcerelicet. Circa cuius intellectum(neimpin- gamus) duo hic conſiderari diligenter debent. Pri- mum, an per confirmatichem priuilégibrunm, ad qua in eadem fit relatio,ſatis ſint probata priuilegia confima- ta: an potius conſirmata produci oporteut? Alterum, an, ſi talia eoufir mata priuilegia produci non poſuuut, ſaltem per confirmationcs ſequentes maximée Friderici III. quæ non est mplex& gencralis confirmatio, ſed potius declaratio,& Juaſi noua conceſſio, conſcantur de nouo acquiſtta νεμ⁴ primu breuiter reſpondeo: 34 vbi † ſimpliciter& generaliter Ht cõfirmatio omni- 8 3 86 ₰ um habitorum priuilegiorum, aliqualem tantum mentionem eorundem faciendo, non autem ea ex- preſſim memorando(prout fit in prima confirma- tione Priderici III.)tunc per talem confirmationẽ non ſatis probantur confirmata, ſed neceſſe eſtipla conſirmata producere: Secus eſt in confirmatione, uæ fit ex certa ſcientia, quando ſcilicet confirmans narrar in ſpecis eſfecta& contenta prioris conceſſi- onis(vt in noſtro caſu fecit Fridericus III. in ſecun- da confirmatione:) tunc priuilegium ſatis cen ſetur probatum: quia huiuſmodi verba videntur elle aſ⸗ fſertiua& relata ex certa ſcientia. Pauoi m. poſt ynnoc. & oan. Andy in c. inter dileclvs. Vorſ. Eg Hæs poſſunt. de fid. inſtrum. ibig, Eelin. Spec. de inſtrum. edit.. nunc autem. verſ- agumentum. Taſ. auth. ſi quis in aliquo. nu. 9. C. de edend. Pro quo facit clauſuſa motus pro- prit in reſcripto, uxta Alber. d. auth. ſi quis in ali- Juo. vbi verba aſſertiua probant. †uc. not. in clenm.7. de 5 probat. vbi verbis narratinis Papæ, in quibus ſe fun- dat, creditur. faciunt etiam" quæ colligit Bart. in l. ad- monendi. colum. 3. de iureiur. vbi omnino vide, quæ ſcribit in hanc ſententiatn. Non obſtat, quod obil⸗ citur, Fridericum hie non narraſſè ex certa ſcientia, ſed ex falſa ſuggeſtione partis. A. cap. 2nter Alilecl os. ibi in apoſiil. ad Panor. quia reſpondetur, illa ver- ba priuilegii(als wir Bericht empfangen) refe- renda eſſe ad poſſeſſionem: non ad præcedentia an- te poſſeſſionem, quanquam non ſit veriſimile, Im- 1 peratorem ex ſola ſuggeſtione conſulum& ſenatus in P. prorupiſſe ad hanc conceſſionem concedendã, ſed prius habita diligenti deliberatione atq; infor- matlonc. Qun ad alterum dubium, illud ſatis reſol- uitur ex his, quæ ſcribit Panorm. n d. c. inten drleci. verſ. F. oppono. quæ huc referri poſſunt: ex cuius di- ſtinctione liquet, quod cum Imperator in ſuailla ſe- cunda confirmatione voluerit amplius& latius cõ- Dn. Joach. Mynſing. luriſconſ. German. cedere reis vel reconuentis in P. quam prius habue: runt,& non ſolum inniti priori confirmationi, ſic. que de nôuo dare voluerit. Ergo ex tali confirmati- one cenſentur denuo& de nouo acquiſiuiſſe illud priuilegium, etiamſi antiquum non vtendo, vel vſu contrario amiſiſſent. fac. quæ habet Bald. l. nomina- tiones. C. de appell. Quod autem ciues in P. fuerint in vſu continuo dicti ſui priuilegii der Niderlag/ late deduxerunt in ſuis votis ceteri Domini conſulen- tes, quibus ea in parte breuiter ſubſcribo, videlicet quod co fint vſi vniuerſaliter fere 74. annis ante prędictam confirmationem Friderici Imperatoris, prout ex prædictis recognitionibus& reuerſalibus literis deprehẽéditur, ſi quis iuſte computet, atq; etii teſtibus, quod ab eo tempore etiam multis annis eodem priuilegio vſi ſunt vſque ad hanc cœptam ſi⸗ tem: vt ſic vidcantur fuiſſe in continuo vſu dicti ſui priuilegii ab anno 1495:faltem vniuer ſaliter vſq; ad ccœptam hanc litem,& ſic per 124. annos continuos 36 Nec † aduerſatur, quod non ſint vſi contra actores ſiue reconuentores ciues in K. quia iura nullibi cxi- gunt, quod neceſſe ſit priuilegio vti contra vniuer- 103& quoslib et. Hac enim ratione ſemper priuile- gia eluderentur, llerc contra id, quòd Dd. com. muniter dicunt, Quodnon amittatur priuilegium, ſi non detur occaſio vtendi, vol priuilc giatus pro eo tempore non indigeat eius vſu: pront in noſtro ca- ſu, priuilegii illius der Niderlag facultas conſiſtit in mera facultate& arbitrio eorum, in quorum gratiã eſtconceſſum, Si ergo non egeant expoſitionc ad- pulſarum mercium etiamſi libere ſinant præterna- 37 uigare, tamen ſibi per hoc in futurum nõ præiudi- cant, quo minus, ſi neceſſitas ita exigat, tali in poſte- um priuilegio rurſus vti poſſint:vt lic nulla preſcri- ptio currat aduerſus priuilegium, ſaltem quoad a- ctus futuros. Quinimo, quod dicto priuilegio etiam contra ciues in K aliquot vicibus vſi ſint, conſlat ex literis num.:19. 24⁄.? 59. ſignatis, nec non ex diſpoſi- tione 14. teſtis in K. examinati ad 5. artic. reconuen. cui etiam adſtipulantur teſtes in P. producti, hempe 10.11.13.& 28.ad 2.& 3.peremt.vſq; adannumiYt.. Etſi iam non probetur continuus huius priuilegit vſus contra eoſdem, tamen(vt prædittum) non fuit opus cum ipſi non praſcriptionis, ſed priuileg5i titulo nitantur. Quod igitur ſupra obiectum eſtde non vſu itemꝗq; de vſu contrario: reſponderi poteſt, quodomnes fere teſtes, qui de hoc deponunt, ſint pro maiori parte ciucs in K. alii nautæ, alii negotia- tores, ſicq; deponant in commodum propriũ quo caſu ipſis non eſſe integram fidem pręſtandam, vul- gatiiuris eſt. Et dato, quod eſſent legales, tamen nõ eſſet probatum per eos tantum tempus, quoreiin P. contra ipſos dicto ſuo priuilegio non funt vſi, per quod tempus illud priuilegium perditur, quod eſt datum ad ſuſtentationem alimentorum& vitæ.⁄εε 35 4 ut ſupra etiam deduttu t. Quo caſu ſuccedit Hd. theorica, quæ habet, Quod quando ciuitas, velaliut habet talc ius vel priuilegium alimentale,& codem 100. anhis non vtatur, quia forte non indigeat, ta- men per non vſum non amittat priuilegium, Bart. l.. in fin. Cde decur: libro ꝛ0. idem in!. cum ſanti ⁷us. C. de agric.& cenſi. lib..vbi dat exemplum in Prin- cipe, cui ſubditi tenẽtur ſuſtentare exercitum: ide*‧ Iaſ. ſequitur in l. fin. de conſt. princ: poſt num. 23. EFelsn. c. culs acceſſiſſent: poſt num. 2. de con 2. Sed nec . vſus — *— 3 v ,e Mi atgeluorabi aütegum⸗ 9 1 44 L 4 7 fettubb 13 — —ſ ———— —==——— ——— — ⁰ „ nubehele⸗ ' nnärchid. 1 bäit dot 3 conuent N 1 3 4 wrlichuſilan Menscallen 1b eüan umpere Karantr yrruul 3 anaun velpr. Narzatrguefluna. Naunucmütn Mearuu fuspreic 5 thaanperüſ de 1 5 defnrh 8 m qacyoltepriui Munaam a reſcr ltaeCatr&. Trnc,S. uyn zu Non V anen dndo p labe lakee ias ter u— 1 udtmulegiumc. apb npriui 1 4 8 f 8 wüteaun cun alte Aunohlanr ro 8 The ler 1.. latere 8. nil — ——— ——— ——— ———— —— 5 — — “ “ 3— 5 ———— —-———— ÿ 3——— 3——————— — dalibet. Hccn crentur, ellet dicunt, Qeat etur occzfio yt enonindigerte 1 lluas der cultate R udtti reſſum, Licrgo mmercium ti amen Fübiper 10 minus ſinece uilegio mrien 4 4 ciucsin Kalqu yska ram. f.24. S. 4. tellis in K exe mm adſEpukntuf 3.KrSad:.A) n non prodetuu atracoſdemnal es cumipnor gitantur. Cod itemq; deriuc . umncsfcretift rat aduerſispri Reſponſ luris Decad II Reſponſ XIX. yſus contrarius actorum in R. reis in P. obeſſe po- teſt: quia ille vſus contrarius non eſt tot annorum, 7„ 9 L, d, in quo Syn- ir: nempe quod per contrarios vſus præſcripſerint liberationé a tali prinilegio emporii, ſſiue exponendarũ merciũ. Ce. 1o terum I quod poſſit priuilegium concedi a Princi- pe, nevnquam ei præſcribatur, probant expreſſe Bart. Bald. Salyc. Caſtr.& alii, in auth gquas acliones. C. de ſacroſ. Eecleſ. Eranc. Bal. in tract. Præſo: in J.part.y. 41 partusgrinc. quaſt. ç. Non releuat, quod obiectum eſt, Principem dando priuilegium non præſumi, quod velit lædere ius tertii: quia hoc vetum eſtin dubio,& ſi priuilegium conceſſum hanc interpreta- tionem admitteret„&nihilominus vtile eſfet. Sed ſ mens principis in priuilegio aperta eſt, volentis pr ouidere etiam cum alterius præiudicio: tunc ræ- dicta non obſtant, prout in noſtro priuilegio fa- (tum eſt in caſu fauorabili alim entorum habendo- tum: quam cauſſam pro finali Imperator in hoc ſuo priuilegio expreſſit. Non etiam im pedit, ſi dicatur, ciues in K.& alios, qui lædi poterant, citandos fuiſ- ſe. Iura enim adducta exaduerſo procedunt, cum princeps ſecundum iuris diſpoſitionem procedere voluit. Sed ſi conſtat, principem voluiſſe vti ſua po- teſtate„& non ſe adſtringere ad iſta minuta, quæ ex iudiciali ordine exiguntur, certe talia poteſt, maxi- me in his, quæ ſunt de regaliis, vt ſunt hodie flumina (ot ſup Aici am) quæ potiſſimum procedunt in prin- cipe, ſi via legis, conſtitutionis, vel decreti procedit, t Salyc. docet in lleges. C. de legib. vbi † vult, quod priuilegium per modum decreti, etiam fine cauſſæ cognitione faciat ius generale. Et quod in talibus non ſit opus citatione, facit viua ratio: quia princeps hoc éx vi legum dare poterat, parte aduerſa inuita. Ergo& ea ignorante,! qui potest inuitus. de Teg. inr. Qaſeconſ. num.. 15. lib.=. Kurſus non obſtat, quod de defectu voluntatis principis, qui hoc priuilegiũ Conceſſit, allegatum eſt: quia voluntarem ipſius ad- fuiſſc, ſatis ipſa verba&tenor priuilegii demonſtrãt: alias non vius fuiſſet tam prægnantibus claufulis, ſitate, l. in tantum. S. vniuerntatis. de rer. dliur — 8t puta Dep lenitudin epoteſtatis, Ex certa ſaientia, A4. 9- tu proprio, Non obſtantibus quibnſcunque: quæ clau- ſulæ omnimodam& expreſſam concedentis vo- luntatem demonſtrant. Accedit, quod ctiam pœ- nam adiecit priuilegio: imo omuilas ctiam Stati- bus totius Komani Imperii ſub pœna 100. marca- rum auri puri mandauit, vt ciues oppidi P. in huiuſ- modi priuilegii exercitio defenderent ac manu te- nerent: prout habetur in literis num. 3.& a. ſigna- tis,& a Syndico oppidi P. iudicialiter productis. Non deniq; obloquitur, quod Princeps non motu proprio, ſedad ſenatus in P. poſtulationem videa- tur conceſſiſſe hoc priuilegium. Quia licet re riter priuilegium cenſeatur conceſſum ad RKole⸗ tionem partis, inxta Alexand. in. 5. Juod cuiuſque vniuerſ. nom. tamen hæc regula multas habet limi 144— tationes: inter quas& illa eſt vna, quod hocnon procedat, ſi adiecta ſit clauſula, Motu proprio: i- 44 tem ſi conceſſio ſit geminata: item ſi priuilegium ſit datum alicui vniuerſitati: quia iſtis caſibus potius præſumitur motu proprio conceſſiſſe princeps, pro- ut annotauit Bertha. in vorb. priuilegium. ver,. 29. vbi iura allegat, locoſque petendos commemorat Sed ita eſt in noſtro caſu, quod ſi priuilegio inſerta ſit clauſula motus proprii, conceſſio ſit fcta ciuitati, nec vna vice, ſed pluries geminata, prout ex pro- ductis documentis literariis ſatis liquet. Ceterum quod prætenditur actores in R. ex antiqua poſſeſ- ſione, velquaſi, hoc ius libere nauigandi iam antea habuiſſe, priufquam reconuenti ciues oppidi P. præfatum priuilcgium ab Im peratore Friderico obtinuiſſent, hocnihilreleuat: quoniam ex aduer- ſa parte probatum etiam eſt, quod ipſi reconuenti in P. in contrarium fuerint in vſu& exercitio ſiue poſſeſſione ſaltem vniuerſali talis priuilegii der Ni⸗ derlag: nec tantum vniuerſali, imò etiam contrai- pſos in R. aduerſus quos aliquot vicibus(vt ex atte- ſtationibus& literariis documentis liquet) vſi ſunt huiuſimodi prohibitione non præternauigandi ſine expoſitis mercibus. Sed etſi pdicta omnia ceſſarent, & fateremur aliquoties pleroſq; ciues Katisb. libere præternauigaſſe ciuitatem P. per hoctamen nõ eſſ ct acquiſita pofſeſſio ipſis in K. velut commu nitati. A-= 5 liudf enim eſtvniuerſitas, aliud ſinguli de vniuer- 45 ſed ſi hac. de in ius voc. l. ſicut. g. ſi quid Vvninerſituti. quod cuiuſque vniuerſ. no. adeo †½ quòd etſi quid 46 faciant omnes de vniuerſitate, niſi tamen faciant vniuerſitate ſolemniter congregata,& communi- eato conſilio, non cenſeatur actus geſtus acommu- luod pe g1 Vnit b n quę- ratur poſſæſſio. Sic ctiã(ad propoſitum noſ rum ad- aptando Dlicet aliquot ſingulares homines dicti op- pidi R. libere præternauigafſent ciuitatem P. ſine mercium exportatione: attaämen per lioc non eſ- ſet probatus aliquis actus vniuerſalis, per quem poſ- 8 ſit deprehendi quæſitam eſſe quaſi poſſeſſionem li- bertatis ciuitati K.& propterea nõ poteſt dici, quod legitime prebata ſit quaſi poſſeſſio liberæ pra 18 4. 8 ula- 4 3 „ 82 Dn. Ioach. Mynſing. Juriſconſ. German. nauigationis in P.& per conſequens nec priuilegi- um ipſorũ Pat. per hoc exſtinctum. Nec quicquam 47 in contrarium facit, quod tactum geſtum nomine vniuerſitatis per ſingulares perſonas, poſſit com- munitas ratificare, iuxta Bartol-inl.aut facta. fin. de pœæn.& ſit generale, quod factum nomine alterius poſſit ratificari per eum, cuius nomine factum eſt: & ratihabitio mandato comparetur 1 Ylt. C. de con- trahen. emt. Teg. ratihabitio in 6. hoc, inquam, nihil releuat, tum quia non probatum eſt, quod ciues Ratisb.præternauigarint nomine communitatis:& dato, quod id feciſſent, tamen non ſufficeret, quod communitas hodie ratificaret. Nam hodie non pof- ſet actus fieri, ex quo poſſeſſio eſt apud Pata. Qua- re nec ratificare poteſt, l. Lonorum. ſf. rem rat. hab. Iſta enim eſt fictio, quæ mediante ratihabitione comparatur mandato. Sed † natura fictionis trans- latiuæ de tempore adtempus, requirit duo extrema habilia, ſcilicet extremum a quo,& extremum a- quod:illud in exiſtentia, hoc in habilitate 8 poſſibi- litate. Vbi ergo extremum a quo, non ſu bliſtit ve- re& reuera, ibi ceſſat huiuſinodi fictio. I. ſ quis pro emitore: ibi Bart.& ſaſde vſucap. Corn. vpi ſupr. nw. 12. — 45 geſta vniuerſaliter ab ipſa vniuerſitate. Conllat t autem, quod aliud eſtvniuerſitas, aliud ſinguli dev- niuerſitate, prout ſupra dictum eſt& habetur latius per Corne. conſil. 299. lib. 3. per tot. S& conſil. 3. per 50 tot. lib. a.& conſil. 1I4 ⁰. num. 21. G 2. lib. 1. vbi † di- cit expreſſe, quod vniuerſitas non quærat poſſeſſio- nem ex actib. particularium perſonarum dictæ vni- uerſitatis, arg. Ii. municipes: quiavniuerſ conſentire. de acqu. poſſ-et fac. tex. d.l.. S.per procurators.& ³ α‿νo. 51 F. de neg. geſt. Licet fautem in!⁊ F. de aca. poſſ. ſubda- tur, quod vniuerſitas quærat poſſeſſionein per ſer- uum& liberam perſonam habentem mandatum,& ſic per actorem vniuerſitatis, l. municipio. Vvt in poſſ. leg.& ſentit glo. ind l.z. tamen hoc intelligitur ſecun- dum Reip. commodum,&c ipſas leges, vt not. Bart. in l. non ſolun.. liberationis. de lib. leg. Nec reperitur iſta ſpecialitas in vniuerſitate, quod quærat dominium, aut poſſeſſionem per liberam perſonam nõ haben- tem mandatum: cum regulariter ſecus ſit, a.. ſ ego. F d.§. per procuratorem.& l. poſſeſſio. S. etſi p6 ,ſſio. eod. tit. S§. ex his itaquo. fnſtt. per quas per ſon. uob. ac- quir. vbi generaliter dicitur, quod per liberam per- ſonam non quæratur alteri poſſeſſio, vel domini- um, niſt in caſibus ſupra expreſſis,& niſi per pro- curatorem,& ſic habentem ab alio mandatum. Et generaliter etiã comprchendere poteſtvniuerſi- tatem& collegium, in quibus eſt eadem ratio: ergo 52 idem ius. Aliud f enim eſt vniuerſitas, aliud parti- 53 tantum.§. Vninerſitatis de rerum diuiſ. Et † ideo concludendum, quod poſſeſſio non quæratur vni- uerſitati per ſingulares actus, per iura ſupra alleg.:& d. S. f1 quid vniueyſitati, Ybi Bartol. Ang. Caſer. vbi etiam reſpondet ad gloſſ. in d.. ſi quid vninerſi- tati, quæ videtur contrarium tencre,& dicit eam 54 procedere ita: quia t licet non quæratur poſſeſ- culares homines particulariter conſiderati, d. l.in ſio per illos actus ſin gularium perſonarum, tamen poſſeſſio per vniuerſitatem quæſita retinetur per dictum vſum ſingularium perſonarum vniuerſita- tis. Et ſic vult Callr. quod vſus conferat ad reten- tionem poſſeſſionis iam quæſitæ, non autem con- ferat ad quærendam poſſeſſionem. Ex prædictis R. per ſuos ciues, qui libere præternauigarunt op- pidum P. ſineexportatione mercium, non acqui- ſiuiſſe vllam quaſi poſſeſſionem libertatis:& per conſequens nullam ipſos præſcriptionem prætexe- 1e poſl aduerſus priuilegium ſupraſcriptum, et- iamſi aliqua, quæ ſupra adduxi, non obſtarent, ſic- ut reuera maxime obſtant,& omnem præſcriptio- nem etiam longiſſimam excludunt: primum, quia hic ſumus in cauſſa alimentorum, quæ cauſſa eſt omnibus concludo, conſules& ſenatum ciuitatis perpetua: deinde T, quia ita demum tollitur pri-“ b uilegium per actus priuilegio contrarios, quando illi actus eſſent tales, quod in cos non poſſit ca- dere alia præſumtio, quam renuntiationis priuile- gii. Secus eſt, ſi poſſet capi alia præſumtio(quem- admodum in noſtro caſu illa poteſt coniectura ca- pi, quod ciues in P. ſi quando permiſerunt liberam prateruectionem frumenti, vini, ſalis,& ſimili. P 3 um rerum, tum non indiguerint huiuſmodi re- bus.) Hæcratio videtur maxime attendenda eſſein noſito propoſito: cum iſtud priuilegium non ob a- liud conceſſum fuerit ciuibus Pat. quam ratione a- limentorum: prout hæc cauſſa, tanquam finalis, in dicto priuilegio expreſſa eſt. Ergo quando ſuf- ficientia alimenta ipſis ſuppetebant, veriſimile eſt, quod tum quandoque permiſerint non tantum ciuibus Katisb. ſed etiam aliis quibuſcunque libe- ram præternauigationem. Et prædicta probantur per Dd. communiter,& præcipue Iaſ. in d. l. bene- Vicium. num. 7.& aliquot ſeqa. dé conſtit. princ. Ter- tio t, quia quando priuilegium operatur effectum reiterabilem, reſpectu diuerſorum negotiorum, temporum, vel rerum, tunc actus contrarius pri- uilegio vnius negotii, temporis, velrei, non dici- tur in totum contrarius: ideo in totum non tollit priuilegium, niſi pro illavice: quemadmodum ſi habeo priuilegium, quod poſſum me excuſare a muneribus tutelarum, quot fuerint tutelæ, ad quas contigerit me vocari, tot erunt effectus reiterabi- les ipſius priuilegii. Vnde ſi non vtar reſpectu v- nius effectus, vtar tamen reſpectu alterius, pert. voluntarie. Co. de excuſ- tut.& I. 1.& 2. C. de hissq́ui ſpont. mun. ſub. Quarto f, quia quando eſt vnum ius exigendi ab omnibus(vt eſt hic in propoſitov- num ius retinendi naues mercium exponendarum cauſſa) non diuerſa iura contra ſingulos, tunc, quo ad actus præteritos, prodeſt quidem præſcriptio: in futurum autem priuilegiato non præiudicat: ex- emplo eius, qui ius exigendi vectigal habet ex pri- uilegio vel conſucetudine: quia ſi priuilegiatus eo iure ſit oommuniter vſus aduerſus quoſcunque: v- nus autem eo tempore non ſolueret vectigalh quan- tuin requirebatur ad iuſtam libertatis, ſeu immuni- tatis præſcriptionem, tunc in eo quod non eſt ex- actum, prodeſt ſibi. Sed in iure exigendi in futu- rum nihil per hoc præiudicatur priuilegiato: quia eſtvnum ius exigendi ab omnibus non diuerſa iu- ra contra ſingulos, argumento l. ſi prius. in princ.& ibi not. per Dd. ff. de aqua plu. urc. Sic ergo ciues oppidi 77 Aluinvrn. 3 fundan b Mgtipriulled Wrnlngu 4 maulbrum) f balum: c wamunhac rec prssiglbertas ahacpautpro munlautur erp Neuan ao,areco rLdluend mt Atquei uam qum rccot n adcandum& uun urruncunq Uäed. lISbON Fruu nanyert hru ſeniben ennj bne ſtmirta di Laaui F auln anesulun 1 8 munauſſ gim 1 1„ e,, lsſan nn 1 haniiin utancu . Aue uodcucsin UMN rerun um ½ de. P 4 A 1o prop 8* 4 ö 2 ccncellam tuertciun U Amentorum: prom b⸗ ¹ 444 aA 1. 8 4 1. 3 mcdcto Pruleg. X 4 Sdio expret quod tum quandoque d a. tum nan in crRio vudetur 1 Ato: cum iſl bccntia akmenta Ipls luj 4 1 ) — 11 1if, 4 17 4.. 4 auidus Katisb. ſed etiam 1 ram pexternauigationem ⁴. per Dd. communiter,& ſcum. um.1. S albiquar uot, quando priuil reterabilem, reſpectu tempocum, vel rerum;: 3 anßnl nin kgin ailexoo mmins negoti, ieſ tur mntotum contrarius: peinlegium, niſi pto ili ,“ cntigerit me rocami, tor gll.„ nd d muneribustutelarum, qu *— 4 tnus prrule ptuus 1“ * — 2.Leexcaſtd d relurtaric. Co. de excuſ.i¹— hant. Wan.. Quurtot s erigendiab omnibus num ius retinendi naues- cauſſi nonciuetiaiurac ad actus præteritos; 5 m tutu myriutlle rum autem pfllle . fectus, vtar tamell 4 A inruhiſt d cfecung. n 12 Pice nnl 7 n qui ius cälge- 1 4 mplocius,qurd, a rſgl 1n Cnga Aconfuetudine Slann ullegio: ſus. 59 . amuntefVi— ret ſeon mt RE reno 1 Gldl . autem cotemha p ll 3 twum fec onem) tul„* II uus prricr Klbi§ed ef. PN rode* NED e dul per hoche Bt h tum md gend:5 n fmui, 4 3† d. 6 ctrumi e,gant K oatrand, g, ra ⁰0 „ 9 4*„= me add! 4 hubeo peiullegium, qud Nummnn oppidi Ratisb. poſſunt quidem tuxi eſſe præſcripti- one, quoad actus præteritos, ac Hitandam pœnam priuilegii, in futurum autem per huiuſmodi actus priuilegio contrarios non cenſetur præiudicatum eſſe ciuibus in P. quia eſt vnum ius retinendi naues 63 quorumcunque. poſtremo f huc facit clauſula illa fllutaris decrcti,& cõtrariorum annullatiua& pro- hibitiua, de qua ſupra quoque meminimus, quæ o- mnem prorſus præſcriptionem, ctiam qua dragena- riam& immemorialem, excludit, v per Schurſf. in allegat. conſil. Ia. in i. cent. Cum ergo ex his omni= bus rationibus& fundamentis hactenus adductis apparet, ciues in P. probaſſe titulum,& quaſi poſ- ſeſſionem allegati priuilegii der Niderlag, nec illud per non vſum erga ſingulares aliquot perſonas, vel per vſum nonnullorum præternauigantium con- trarium eſſe amiſſum: ſieque ex parte ciuium in R. velut actorum in hac reconuentionis cauſſa, nul- la immunitas ſiue libertas aduerſus dictum priuile- lium ſit præſcripta aut probata, ſaltem quo ad actus futuros: conſequitur ergo, conſules& ſenatum Pat. tunquam reos, a recon uentionali impetitione actorum in R. abſoluendos eſſe, expenſis vtrin- que compenſatis. Atque ita in vtraque cauſſa, tam conuentionis, quam reconuentionis, vt ſupra, con- cluſum eſt, iudicandum& pronuntiandum cenſeo: faluo tamen quorumcunquè melius& xæquius ſen- tientium iudicio. RESPONS VM XX. SVMMARIA. 1Idicium triplex eſt, iuile, criminale& mixtum. 2,3 Cauſſa ciuilis, item criminalis quæ ſit?& nu.. IZem qua ſit mixta? vide nu.. 8s᷑ g. 1 Criminaliter&s ciuiliter imul agi potest. Prattæ pacis iudicium criminale est& ſummuari- um, vt num. 7. 1o Articuli in cauſſu criminali pro couféſſutis in con- tumaciam non habentur,& nu. 13. II Capitale indicium quod es quandlo ſit criminale? I2 Banni pœna capitalius est. 1 ½ Inp. ngati „ conſéſſis recipiuntur. 5 II Caſus omiſſiu ꝛure communi deciditur. 16 Ad articulos formam ſuggillantes reus reſpondere non tenetun. Inquiſitus de proprio delitto, illud inficiari poteſt, quantumuis /7 ub iuramento in terrogetur. (mali Domini in hac quæſtione, an in cauſe 4 Na fracta pacis articuli in contumaciam non Teſpo- dentis pro confeſſis acceptari debeant? multa hacte- nus diſputarint, ne tædioſis ambagibus vrar, cate- Soricisduntaxat concluſi onibus, quid ego in ea ſen- tlam breuiſſime comprehendam. Et præmitto, iu- dicium eſſe multiplex,& variis diſſinctionibus par- 1 tiri. Potiſſima † autem diſtinctio eſt, quod audi- cium aliud ciuile ſit, aliud criminale, aliud mix- 2 tum. Exf communiori ſententia caufſa ciuilis di- „quando ſimpliciter in iudicio agitur ad citur illa commodum pri 5 cx* delicto, ſiue e nalis dicitur atum, ſiue talis cauſſa deſcendat xcontractu: cauſſa † vero crimi- ieitar⸗qluando princihaliter apitur ad com- modum publicum, ex delicto tamen, ſeu ad publi- cam vindictam. Hinc eſt, quod ſi aliquis ex deliclo ventt puniendu s corporaliter ad publicam vindi- 8 Reſponſ Iuris Decad. II. Reſponl. xXX. b ctam; dicitur cauſſa criminalis: quia ex tali pœn: gationis cauſſa articuli in contumaciam pro X. corporali nullum commodum ſentit priuatus. L- dem, ſi aliquis pro delicto veniret puniendus pe- cuniariter. Nam ſi talis pœna applicatur ſiſco, dici- tur cauſſa cr iminalis: ſi vero parti, dicitur ciuilis. Iſta eſt concluſio communis, quæ probatur per text.& ibi Bart. I. licitatio.§. quod illicite. de publican.& pen text.. in ſumma. Inſtit. de iniur. firmant gl. Bariol. 87 Alexan. in addit. in l. Prator ait. in prine. de ſepul. vriol. Maranta in Spec. in g. part. in princ. Et hic ſcien- dum, quodex quolibet delicto, ex quo oritur ac- cuſatio criminalis ad pœnam, oritur etiam actio in- factum ad intereſſe,& ſic ad perſecutionem rei fa- miliaris. text.& ibi Bant. l. qui nomine. de falſ.! hodie. H. etit. probatur l. vltima. cum ibi not. de prinut. de- litt. Ex †quo conſequitur, quod eſt in poteſtate il- lius, qui damnum, vel vim paſſus eſt, agere crimina- liter ad pœnam ordinariam, vel ciuiliter ad intereſ- ſe, vel vtroque modo copulatiuc. Amplius t præ- mitto aliam regulam, quæ cirça cognitionem cauſ- ſarum criminalium a ciuilibus dari ſolet, quæ talis eſt: Vbicunq; ex delicto agitur ad pœnam ordina- riam& naturalem ipſius delicti, quam ſcilicet ipſa lex pro iſto crimins, vel delicto introduxit, tůc ſem- per dicitur criminaliter agi. Et hoc non ſolum ve- rum eſt, quando pœna corporalis, vel pecuniaria fiſco inferenda, a lege exprimitur: veriun procedit ctiam in pœna priuationis, a lege nominatim ſtatu- ta pro iſto delicto: quia tunc ct:am dicitur crimina- lis,& non ciuilis, ex quo illa eſt pœna naturalis& ordinaria ipſius delicti, ſecundum Butr.&o Abbat in c. ſuper his. de accuſ. Licet ſecus ſit, ſi talis pœna pri- uationis non ſit alege introducta, ſed alias pro iſto crimine agatur, vt quis priuetur aliquo officio, vel dignitate: tum enim dicetur cauſſa ciuilis, non cri- minalis, licetagatur ex delicto, ex quo non agitur ad vindictam publicam, vt qyuis puniatur pœna condigna. text.& ibid. Abb.&& Felin. A. c. ſeper bis. aæ. per tuas. de ſimon. Abb.c. tuæ. de procur. Cor n. nd, 19. lib. z. Et hane prædictam ſententiam probat ct-“ iam Maranta 3bi ſcip. nu.2. Vbi dicit, illam eſſe ve- riſimilem, ſcilicet quod priori caſu, quando ad pœ- nam ordinariam legis agitur, dicatur cauſſa crimi- nalis, quia agitur tum ad vindictam publicam: vt ſi quis puniatur pœna ordinaria legis, vel ſtatuti pro crimine. Nec obſtat, quod talis pœna non applice- tur fiſco, quia minime applicatur parti. Vnde nõ po- teſt dici ciuilis, ſed conſiderari debet principalis in- tentus iudicii, qui eſt, vt puniat deliétum ea pœna, quæ eſta lege inducta propter publicam vtilitatem, l. ita vulneratus: ſf. adl L.Aquil. quo principali in tentu conſiderato,iuxta! ſe quis nec cauſſam ſi cert pet. agi- tur ad publicam vindictam. Ergo cauſſa eſtcrimina- lis: ſicut quando aliquis punitur in corpus, certe ex tali pœna tunc nil applicatur fiſco:& tamen cauſſam criminalem eſſe, nemo eſt, qui neget. Ex prædictis igitur infero, quandocunq; agitur ad pœnam in- ductam ex conſtitutione contra violatores pacis pu- blicæ, tunc iudicium illud criminalé eſſe, ſiuc loqua- mur de pœna hanni, ſiuc etiã de pœna priuationis iurium in perſonis Eccleſiaſticis, quæ cſtloco gictæ pœnæ banni. Nec me quicquã moucet, quod allega- tur, proceſſum iudiciariu, quando ad pœnã conſti- tutionis fractæ pacis agitur, multa habere ſimilia cũ proceſſu cauſſarum ciuilium, nc obſeruari catdem 34 ſolemnitates, queę alias de iure requ iruntur in crimi- nalibus iudiciis: quia negari non p oteſt, quin habeat etiam nonnihil afinitatis cum proceſſu criminali. Peinde ex modo& forma proceden di non recte ar- uitur vel colligitur, an iudicium ſit criminale vel ciaile, ſed ex ipſo fine, ad quem agitur, per ſupra di- ta.Status Imperii ſpecialemn formam pro cedendi in cauſſis fractæ pacis pſeripſere, quæ etſi pœnæ, eiuſq; naturæ nihiladimit, nihil etiam addit. Nam forma procedendi conſiſteb at in meroarbitrio ipſorũ Sta- tuũ, nec inde recte inferri poteſt: Nonnulla in cauſ- ſis fractæ pacis obſeruantur, quæ etiam ſolent in ci- uilibus perſecutionibus obſeruari: ergo ſunt ciuiles, vel pœna eſt ciuilis. Equidem potuerunt, quam vo- luerunt, formam ꝓcedendi præſcribere Status, quã formam ſufſicit obſeruare: caq́;(mea opinione) nec ciuili, nec criminali iudicio p omnia aſſimilatur ‚ſed cum vtroque& differentias& ſimilitudines multas habet. Poſſet † quidem ex forma& modo Pcedendi reſultare alia diſtinctio iudiciorũ, an ſcilicet ordina- 8 yium eſſet hoc iudlicium vel ſummarium: Etego puto ſummarium eſſe.Interim tamen noninfertur, quod propterea etiã ſit ciuile, quia quandod; in crimina- ſbus etiã iudiciis ſummarius proceſſus admittitur, maieſtatis. Nãtalis caufſa ex- veluti in crimine læſaæ peditur ſum marie ſine ſtrepitu, per text. in extraun g. ad reprimendum. Sic ergo in hocctiam criminè laſæ pacis publica placuit Imperatori& Statib. vt ſum- marius ꝓceſſus ſufficerct. Venio ad tertium mem- brum ſupra ſcriptæ diuiſionis indiciorum, ſcilicet ad iudicium mixtum. Dicitr autem iudicium mi- xtum, quod participat de criminali& de ciuili, vt eſt, quando pœna venit applicanda pro parte fiſco, pro parte agenti. Exemplum ponit Bart. vt ſi dictet lla- tutum, quod quicunq; accuſauerit bannitũ, lucre- tur dimidium pœnæ banni,& porrigatur libellus, vt dimidia pœna applicetur parti altera dimidia fiſco: ſta Bart in l.ſenatus. 5.enatus. fe de iure fiſt. Etqu od adlis cauſſa dicatur miſta, tenet&lex. Gon. o6 ver.Vel verius,&s conſ-ꝰ 2. ad fin. lib. I.& Aut. de Butr in rubede C. in conſtit. varietal es. col.3. Seſt iudic. Matth. de ⁴ li pro hoctex. in c.mæ. in fi. de procur Ad propoſitum, ex conſſitutione publicæ pacis agitur ex delicto,& qui- dem ciuiliter(reſpecta forma ꝓcedendi)ergo cauſ- ſa hęc non poteſſ dici mere ciuilis, quĩa deſcendit ex deli co: videtur etiam, quod nõ poſſit dici mere cri- minalis. Sed hicaducrtendum, duobus modis cauſ- ſam mixtam dici: primo, reſpectu pœnæ, quia appli- catur fiſco& parti, per ea quæ habentiur pengl.& Burt. l. Prator de ſepul. viol.& in l.agt unia Iff.de term. mo- 10. Secundo, reſpectu modi age ditx co: quia pro . e.* 74. 4 5— erimine agitur etuiliter, ſi cauſſa dicatur mixta re- gendi ſpectu pœnæ, tunc magis accedit criminalitati, dua- bus potiſlimum rationibus: primo, quia principalis pœna fractæ pacis fit& imponitur ad vindictam& vtilitatem publicam nempe pœna ipſius bann i, er- gorecte dicitur criminalis,per cæ quæ ſitp late ſunt di- tta,& quæ habet Alex. conſ. 13 2⸗Col fin. lib.I. Secundo, quia ex quo pars criminalis céſetur potentior& di- 2 gnior, trahit ad ſe partem ciuilem, tanquam minus potentem,& minus dignam. ita tenet-Alex. conſ. 92. in fin. lib. 1. fac. quod not. Bart. inl. quaritur. de ſtat. pom.& Bald. conſ. 226. lib. 3. Exprædictis concludo, iudicium, quod ex conſtitutione pacis publicę inſti- tuitur, vel mere criminalc eſſe, vel certe mixtum,& Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. taliter mixtum, viuain co criminalitas ipſi ciuilitari multis modis præultat. Quo †vero exſiſtente, di- co etiam cum ceteris Dominis, communem eſſea lu- terpretum doctrinam, quod poſitiones ſeu articuli in iudiciis criminalibus non ſint habendiin contu- maciam non reſpondentis pro confeſſis, iuxta Bal. I.. C. quom.& quan. ind.& l.i. C. de pœn. ind. qui male ind. Caſtr. l.2. S. quõd ſi æctor. Cde iur eiur prop. calum. dan. Dec. conſ 4 5. Amplius quæritur, an zudicium: ſind, quando ad pœnam banni agitur ſit etiam capita- lo, vel pſa œna banni ſit capitalus?(loquor autem hic de banno Imperii; non ſingularis alicuius cinitatis autterritorii.) Quanquam enim ömne iudicium capitale ſit criminale, tamen non omne criminale eſtcapitale: habet enim criminale iudicium ſele i genus, capitale vero vt ſpecies, l. ſ quid eurum. in- ter emti. de leg. 3. Et cum primis videndum eſt quod dicatur crimen capitale, ſeu quæ dicatur pœnacz= pitalis? Ad quod ſeiendum præmitto ſecundi Bald inl. reo. C.de accuſ. quod homo habet triplex capur- Primum † eſt caput naturale:& quando committi- tur crimen tale, propter quod naturale caput ab- ſcinditur,& ſic perditur vita, iſtud dicitur crimen capitale. Vnde qualitercunquè quis damnetur ad mortem naturalem, dicitur pœna capitalis. Secun- dũ dicitur caput ciuile, ꝓut eſt libertas: quia quam- diu homb cſt liber, dicitur habere caput: fed quan- do efficitur ſeruus, dicitur ſine capite, quia ſeruire- putantur pro mortuis, lequod aitinet,&L/ſernitutem. de reg. iur.interdici de cond.& demonſt. Sic ergo,- bicunq; quis committit tale crimen, propter quod ·. efficitur ſeruus pœnę, puta quia damnatur in metal- lum, adeo quodamittat libertatè, illa dicitur pœm capitalis: ita etiam hosterminos declarat Ioan. de Ana.in c. qualiter& quando. S. ad corrigendos. col. in princ. de accuſ. Et ideò dicitur hæc pœna capitalis quia caput eximitur de ciuitate. Et quòd pœna cai talis accipiatur his tribus modis, eſttex. in l.z in pris. dewxn.. 2. vbi Bart.& Imol. de publ. iud. l. ſ quis.ſ.:. iuncta glo, ſi quis cautio. Cum ergõ banni pœna cxi- mat aliquem a ciuitate, id eſt, iure ciuili,& eum po- nat extra protectionem iuris communis totius Im- perii(vut lare declaraui in alio quodam conſilio ale- . ſequitur banni Imperialis pœnam capitalem eſle, &iudicium ipſum, in quo ad iſtam ordinariam le- gis pœnam agitur, pariter capitale eſſe: nec video, qua fronte quiſquam hoc aufit diffiteri. Ex prædi- ctis facile eſt colligere, quodnam iudicium non ca- pitale dicatur: illud ſcilicet, in quo non irrogatur aliqua ex pœnis prædictis tribus,& ſic, quandò ca- put noôn eximitur de ciuitate. Cum ergo iudicium ex conſtitutione fractæ pacis non modo criminale gando præter ceteros Hippol.de Marfil conſ. 99.) om ſit, ſed etiam capitale: nulla fratione poſſunt in con13 tumaciam non reſpondentis articuli pro confeſſis recipi, ſed opus eſt liquidis& legitimis probationi- bus ad conuincendum abſentem de tam atroci& grauiſſimo crimine. Neq; poſſum hic ſeparationem aliquam articulorum facere:cum factum tale viola- tæ pacis ſit prorſus indiuiduũ, nec vlla ratione a ſuĩs qualitatibus& circumſtantiis diuidi poſſit. Niii e- nim qualitates probentur, quæ ſunt neceſſariæ a conuincendam viôlatiõnem publicę pacis, iplius facti probatio nihil per ſe efficiet, neque concludet ad infligendam banni pœnam:ideoq; in eorum 3 en- auzüiinza lgareens on kaarrmimpar aamn. lem, ſprutnrionüpe lnratununrogr rmennecommum udnetni ero e imzibann . 1 conſtit 1 Ucnincontumac 5 Rrültniedean, taklin nal cenlctu Mmans Kſtcun um oc r 4 an Un umerten Te 6 6 1. N,..— mäoan ſententia, qui exiſtimant, abſente reo imponendam ver un a 12, gnn 9 eſſe legitimam probationem actori totius delicti, non dde 10 ün cum ſuis qualitatibus& circumſtantiis,& tum de- Ore 4 1.„. 4. 9 cponde 12 raa 4 mum reum declarãdum eſſe in bannum,& feliduas 1. 4 8.. E 0...„.“ 4. 2 „3 Juan. in, Bal 1 fractæ pacis poœnas. Et ita ſæpius iudicatum fuiſſe in as kaad as 14 iudicio imperialis Camneræ memini. Quod fautem 9 tok.m en una allegatur, in cauſſis Pärpenonie, ebi etiam ad pœ- r 92 aniapitur, ex ipſa ordinatione Cameræ lice- lenan n. nam bannlagitur, ex ipia0 d ræ llce re articulos pro confeſſis accipere in pœnam con- tumaciter reſpondere nolentibus: ergo idem hic faciendum eſſe: hoc menihil mouet, quoniam ma- gna eſt in vtroq; caſu diſſimilitudo& diſparitas. Ibi enim tum demum aliquis pro reo criminis habetur, quando multa indicia& coniecturæ præcedunt, ex guibus veriſimiliter colligi poſſit„aliquem ſontem eſſe& noxium allegati criminis:& ſi cqua 4 ſemiple⸗ naprobatiopreccqit, Kaiudice eitima cognitio ſuper ipſis indiciis habetur„num ſint ſuff cientia, priuſquam abſens habeatur pro con feſſo criminis 4 cauſſis autem fractæ pacis, ſoli narrationi& ſim- AImes.. Amencwu⸗l men capttal Adcuoad quod lclend Cdeaccuſ. aue 2 1 2 1 Cll canm 4 † elpn A HaAl 4 en tale, prop plici aſſertioniagere volentis ſtatur ad d ecernendos 1,& lcper ff roceſſus, nulla alia præuia cognitione: ſuflicit ſim- 1 1 4 1 hn. 8. 1.„, 4.—.. Vnde quald e 4 liciter qualitates narrare in ſupplicatione ad extra- 12, J. Wian. hendos proceſſus, quæ concludant crimen illud fra- A 4 1 e, A;, 69 1,G g Wcapul, 6* 44; 44 ull c hen ctæ pacis: nec alia habetur vel cognitio vel inquiſi- tio:& ſic facile fieri poſſet ſi mox ob contumaciam accuſati, poſitiones accuſantis reciperentur pro cõ- rur rune. 82„ ir 12 chche 3 feſſis, quod innocens condemnaretur: cum multo mm, Ktiusſit, nocentem impunitum reliquere, quam in- Aterücnd ie tasun, nocentem punire. Idem, quodin cauſſa purgatio- Tuncomm 3 nu mre nis vigore ordinationis permittitur ex ficta illa con- leruns pœne erucmnne feſſione ad bannum progredi: hic caſus eſt prorſus 0 quoc mr ditlint exorbitans aiure communi: ideoq; nullatenus ex- metanbo egtalt:. rendidebet, ſed in ſuis ipſiſſimis terminis duntaxat c.gualter 899 dun ln 4 ſeruari. Inpræſenti vero caſu, quando ob fractam ek test eempubleam adbannipœrnam agirunquianihil put eximiturdi tr lnf expreſſum eſt in conſtitutione; vel ordinatione, rhisuih un Sedn numarticuli in contumaciam nõ reſpondentis pro nnn it. cafellshrbetideheant, Seerßcta ll conkeiſone ea 15 progreſſus fieri ad fulminandum bannum iille f ca- ſus velut omiſſus, cenſetur relictus eſſe diſpoſitioni 4 uris communis,& ſecundum illud regulari debet, 1*α n nempe quod in tali cauſſa, velut criminali, veris& 5 legitimis opus ſit probationibus, per ſupradicta. At, 7 en anl c 4 inquies, ſi hæc ſententia amplectenda eſſet, anſa da- rbamm c retur violatoribus publicæ pacis, vt ſemper contu- plum, ij 4 rih ſit maciter emancant, nu nquam compareant, vt ſic ar- um agtur h 4 Kent aduerſarium ad probationes faciendas, a qui- nte quiiquar 2 un buskorte releuaretur, ſi reus præſens eſſet,& articu- lle clicoger ii lis reſpondere cogeretur. Keſpondeo, cõtumaciam catur iudi 2 wslh 3 non foreimpunitam. Poterit enim iudex remediis pcnsrd er(n 3 aiure communi cõceſſis ipſum coercere, puta mul- nerimiturdeſ i m ctando, bona ipſius annotãdo,& ſimilibus: quæ pœ- ſe oft Iad S be næ licet inſuetæ ſint in iudicio Cameræ, attamen cũ de iure competant, vtiq; infligi poſſunt ‚ſi ita iudici 1 nh 5 94 1 7 ſederit. Deinde non video„quæ ſit futura releuatio n cklc ts e abonere probandi; etiamſi reus ſui copiam in iudi- ſedof 41 EE 1I g T cio faciat: cum †& ſi præſens ſit, tum ad huiuſmodi . u Pe M articülos, qui ſuum honorẽ& bonam famã ſugillãt, e, Ecriminoſi ſunt, de iure nõ teneretur reſpondere: artene e b h quia poſitioni criminoſę velcontinenti turpitudinẽ K ſt proflosl 1ℳp non obligatur quis reſpondere, text. 4t,&s ibi Bareet F b58 cnn 1 1n 17 Dain Iqui iuraſſe. Soſi pater. de iureiur adeot, quod ſi 1 Mtates Pro g⸗ inquiſitus de crimine fuerit cum iuramento inter- „adam nt 1* 9 rogatus, an delictũ commiſerit, nõ dicaturperiurus, 1 Sonhin r 3. Reſponf. Iuris Decad. II. Reſponf. X X. 85 ſi neget,& mendacium dicat, vt pulore renet Alexad Bar.in l. de bon. eor. qui ante ſen. fibi mor. conſc. Quod ſi verũ eſt, quanto minus poſſunt in ipſius abſentia articuli pro confeſſis haberi in ipſius necem& vitæ periculum? Quare concludo, vt ſupra, atq; ita ſeruã- dum eſſe, omnino cenſeo, tam in puncto fractæ pa- cis, quam in punctis mandatorum de reſtituendo, maxime, ſi ſuper vtroq; pũcto agitetur iudicium. Si autem ſolus punctus mandati in iudicium deduca- tur principaliter, quieicẽte prorſus cauſſa citationis: tum, quia ſumus in iudicio mere ciuili, crederem ar- ticulos in contumacià nolentis reſpondere, pro cõ- feſſis recipi poſſe. Sed illam fictam confeſſionem nõ puto pôſtea profuturam eſſe actori in cauſſa citatio- nis; ad conuincendum reum fractæ publicæ pacis, ad finem banniendi ipſum:cum etiam alias probati- ones in ciuili iudicio receptæ; in criminali non ple⸗ nam fidem faciant: quoniã in criminalibus, vbi ple- runq; de vita hominis(re omnium maxima/)agitur, probationes luce meridiana clariores eſſe debẽt: de quo late per Felin.& alios in c. cauſſum quæ. ext. de te- ſtib. Atque ita, vt præmiſſum eſt, ego ſentio, ſaluo ta- men melius ſentientium iudicio. DVDecadis ſecundaæ finis. DEGA DP. III. KESPONSVM XXI. SVMMARIA. 2 Speca faht. 2 Capita præcipuã huius reſponſi. 3 Kétiones ex delitto deſcendentes non dantur tontra heredes defuntti, niſi lite conteſtata. Fallit vt in- ha nimn5s5. 4 Vi bonori raprori actio nõ datur contra heredem. Sypoliatus a familia, Guomodo agat contra dominut 7 Eu delitto defunctian& quando heredi& in hea redem adtio detur? § Induciis durantibus ablatum reddi debet. 9„ Eyx patto nudo in ligis& treugis agi poteit.ʒ Io Her'ès ex defuncti delicto tenetur, ſi illud peractio- nem ex eo contractu purgetur. I Delittum defuncti iure Canonico ſemper& ſine di- ſtinclione eius heredem obligaat. 12 Heres hereditate priuatur, ſi neglexerit redimere teſtantem captinum. 5 Aclio rerum ablatarum enata ex contractu trengæ, contra heredes datur. 134 Capita defenſionis reorum in hoc reſponſo. 1; Pax rupta non cenſetur per eum; qui ignoranit il- lam euulgatamä. 16 Scriptura prinata ſe ad aliam referens quæ non ex- Kat, nullam fidem meretur. Quiprior inducias non ſeruate e&x iisdem agere non potefſt.(pae 19 Ex pacis inſtrumento, qui eam violauita ſe tueri non 19 Indefinita locutio æquipollet Vniuerſali. 20 Treuga definitio. 21 A definitione arguméentum valet. 22 In bello iniuſto capta non fiunt capièntisꝗ. 23 Pax, vel induciæ non rumpuntur per quamlibet le- uem occaſionèm. 4 24 Adbæarentes qui dicantur? 27 Literæ authentico ſigillo obſignatæ probant, vide& num. 29g9. 26 Epnſtola quando contra tertium probets 27 Scrip prinata, vt plenã fide mereaiur quæ requirat. 86 b b n. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. 25 De Raillorum recognitione pulcra.“ 30 Conſuetudo, vt literis priuatis ſigillatis fides habe- atur, valet 3, Teſtimonium doméſticum quando jidem habeat. 32 Conſiliarijs& præfectis principum pro ſuo principe & domino teſtimonium perhibentibus, fider ad- hibetur. 59 In antiquis etiam priuatis literis fides datur. 341 Tempus antiquum in probationis materia quomo- do cenſeatur. Probationes leuiores ad abſöluendum potius, quann adl condemnandum,admittuntur. 36 Induciæ quo ad eos, qui non contrauenerunt ma- nent inuiolatæ. 37 Pœæna ſuos autores tenet. 39 Regule tamdiu ſtatursdonec contrarium doceatur. 39 Si ſtipulatio plurinnsde faciendo vel non commit- tatur per vnum, non ficit ceteris. 0 Socii vnius fattum non nocet alits. a1 Etiam in fatto indiuidus, ſi non omnes contraue- nerint, ſaltem qui contra egerunt, teneniur. 42 De uon aſfendendo promiſſio per vnum etiam quo ad omnes, committitur. 5 Palta eo modo ſoluuntur, quo colligantur. Prohibitu SS illicita allegansea probare tenetur. 2 Dux belli tenetur de pace rupta per aahærentes A& ubsditos.— 46 Epiſcopus tenetur réſarcire damnum ab officiali ſuo datum. Fallit, vt num. Q. 49. 49 Dominus quando obligetur ea delitto famuli. 49(ertum per ſe,&, p er relationem, idem cenſetur. Jo Pax& treuga quomodo diſſeranti& nu. ĩ3. G S. Ii znducias non ſeruandi, an piciſſim non ſit ſeruan- a fdaas 72 Lex ſi non diſtinguit, nec nos diſtinguere debemus Fallit, vt num. /)/.ʒ 4 Treugalicet rupta ſit per aduerſarium, tamen per alterum ſeruanda&st. II Opinio, qua cuſuetudine approbatur,obſeruãda eſt. Js Dodtoribus de conſuetudine atteſtuntibus, fides ha- gSenda est. Iy Hoſtes duplicis generis ſunt. o Bannito pax non ſeruanda est. Fallit, vt nu. 62. 5o Bannitus habetur pro transfuga,& amittit qua funt iuris ciuilis.& num. Öl"". 63 Sub principis fide quenquam decipi, nefas est. 6 ½ Appellatio a banno ſuſpendit eius efeeltum. 6s Princeps quando tertio ins acquiſium auferre poſ ſit?& num. 566. 67.65. 69.& 77. 6 Ius diuinum per principem limitari potest. 5 Juſta cauſſa non preæſumitur in Imperatore diſpo- nente contra ius gentium, vide etiam num. 70. 72. Et qua cauſſa cenſcatur inſins num. s. Z0 Contra ius poſitiuum Princeps diſponere potesſt, & treuga magis accedit guerræ, quam paci, vi- de num. Or¹. 71 Treuga est contractus iurls gentium. 7 Præafationes probant cauſſum finalem.. 75 generalia verba reſtringuntur ad ſpeciespræmi ſſas. 76 Tranſactio inter duces belli an etiam ſubditos liget? 77 In contrattibus magis attendenda eit mens, quam pPperba.. 79 Verba intentioni ſeruire debent. o Obiniuriam remiſſum, non cenſentur remiſſa ex- penſaainterſe& damna. 92 Ingeneraliprouifione ea non incladuntur, de qui bus ſpecialiter est prouiſum. 9 Prouiſio fit in caſu neceſſario. π Æſnimatio rei peremtæ loco ſuccedit. Sententia debet ſſe conformis lihello. Exemplum vide num. 90. t 96 Petitio alternatiua quando admittatur in libello? 57 Per violentiam ablatas iuramento probari poſſunt. 9 Contra heredem iuramentum ex liſi quando. C.vn- Ae vizlocum non habet,& num. s?9§9. 91 Damna, expenſæ& intereſſe, an& quando in ſen- tentia, vel poſt eam adiudicari& taxari poſſint c debeant? B SPECIES FACTI. b 4 Vm anno ſalutis humanæ 110¼. inter ilu- ſtrißimos Principes& dominos R. comite b. & A. ducem B. exorii eſſet grauißimum bellum, ratione principatuum& territoruoru ab illuſty iſſ- mo quondam domino G B. duce relutorum, quod vter; princeps in eisdẽ ſuccedere contendebat: ill 3 ſtris& generoſus Dominus V comes de H præfa- toprincipi R. eo in bellõ adſlitit, ſeg, adhærenis ill Ffecit. Et quanquam Imperator Maximilianus(pia memöoriæ jeotempore inter præfatas parlescontro- uerſiã hanc ſopire,& pernitioſiimum illad belum exſtiaguere ſatagebat, tum nibil eſfecli eft auud, quam quod dux R. contemtislmperatoris cumſen- tentia(per quam duti A adiadicata fuerant dutis G. dominiatamẽ mandatis emenſis, manuarma- ta relictos principatus ſibi vindicare, A vero forti. terreſſtere conaretur. Atg inde quog. accidit, qund Imperator ſæpediciũ qucem R.& ſuos adbæremes inb annum Imperii, tanquam violatores pacispu- blicæ, declararit, acpublice proclamari fecerit. t- tamen dux R. fulmine banni nõ attento, bell in- ceptum magno conamine continuat, ac A. ducem fummis viribus aggreditar. At ci bellum iliad ali- quandiuia duraſſet,& Imperator videret belum difhculter exſtingui poſſe intertã potentes princi- pes, niſi amicabiliter inter partes tranſigeretur in- ducias inter vtrumg. belli principẽ, eorumqqexerci- tur ad certu tempus paciſci curauit, ac palã procla- mari. Stautib itaq, induciis, c ſupradiclus Comes nönullos ex ſua familia cu aliquot plauſlris onuſtu, ac refertis quibusdã clinodiis, veſtibus& aliis bo- nis, valorem trii millium aureoru excedentib. do. mum remiſiſſet, eosducis A. milites ppeciuitatẽ I. armata manu violenter inuaſerunt,& plauſtra v- na cum boni abſtulerunt, ac in prafata tiuitate l iuſſu& conſenſu aucis A.(t præienditur) inter milites aiſtribuerunt. Compoſito iam per Imperat. Maximiliani inter præfatos principes helbo comer W. pro reſtitutione ablatoru, vel debitæ æſtimati- onus corundi ſæpius apud ducẽ A. benigne ſollicita- uit. Atci multorum Principi iuterceionibus ni- hileffeciſſet,& A. iam mortuus eſſermõ dtfftit apud ducis A. filtos, ducem W.& aucem L. tanquen b lure —““ ktonuntla achhadhet dträficet Hucionem co⸗ makbrmumen 6 taanommiſt 4 Erbeulk ſcume Hurireuiemadue nnädurA.ſi Welcononinead mnuncuitu nütiachetede b Buurs mriütttuir tüntinä delc Krtguberitco 4 mütblaleos d ſſucl paj au 1 unntvalunih mmtataevile- degnatt c lunrncde lt rat ütkegne — “ v m, Dn b 4 Lentaa deben 6G vluna de Num 9. 4 . wenin genereſa Den 8 aie pt R. eom be- daigu ſuamgaam 4 ATlhaun ſ 1 ſo tem yore tun 1 uneſir, e ſeanühn ucreatagelat m ülchä oddux K.an 1mand- der quam ta& Mnuimuui mis tanẽ ni&a mäaune 70 yrinujuna uam ſere cuncaus KA iurat tter ſenedi aaichiime num myern! 1umn 5 lerlarartt c nnanmd. dur.unun i Wengiir . nun Condd 5 ririlusaee” Kitnili J a1i waſtt, R urusſe laid dural 1 4 ter exfineun- liſte. S unasg — amitalilter „ MMohe inter vtran 4 1 1 Fuul 4 4 84 1„ rexſauf n 4 I naibude¹ dr m 0,49 2, nü nil'un taii! Krem“o puf ,a,b&*„ Aglras- kenuiſ hu, wies I, ake! 14 A runi an laudh ujyu han nuus Dee Funſena““ eku tait7nn un 9 ſ Ilimah aanuneſ e, rd T 8 1 △☛* 4 uhun 7d naunns 1 27 J ,AAI, aſas 10⁸ n 1 Atn 4 Reſponſ. Iuris Decad.II I. Reſponſ XXI. heredes, denuo reſtitutionem petere. Quicum ilam pariter denegarent tandem res deducta eſtin iudi- cium ibiq magnis eontentionibus diſputatum, nu reſtitutio iure peteretur, an minus? prout acta in hatcauſſa agitata, quæ ad duo millia foliorum ex. greuerunt, abunde oitendant. Ea in cauſſa tum 290 Referentir partts ſu birẽ meam ſenientis 2 in eum, vi ſequitur, modum dixi. Adiuſt& plenuã huius cauſſæ co nitio nem, Vi eo melius percipi qveat in quam parlẽx vonuntiandua cenſëam etria prinei- palia puncta videntur mibi examina nda eſſe. 1 DRimumt an aftio praditti comitis WV. inſtituta contra duces W.&o L. relictos filios ducis A. ratione huius rapina de iure oDpetierit, ac inſtitui potuerit. Al- terum, dato quod cômpétiérit, an rei conuenti per ſuos defenſionales& eltſiuos articulos J2ſe ab inſtituta actio- ne liberarint, ita vt ab ea merito cenſeantur abſoluen- diòEx reſolutione horü duorum capitum cum ad- herentibus quæſtionibus neceſſariis, ſatis manife- ſtum erit tertium caput huius cõſultationis, nempe quõômodo ſit pronuntiandum? Ad primum igitur caput deſcendẽdo, videtur prima fronte dicendum, inſtitutam actionem comiti W. aduerſus reòs non competũſſe. Primum enim actio illa fundat ſe ſuper rapina, quæ per milites& adherentes ducis A. ſtan- tibus induciis commiſſa fuerit:nec tamen eſtinſerta libello vlla cauſſa, ſeu medium còncludendi, quæ vr- geret reſtitutionem aduerſus reos cõuentos. Dein- de, dato, quod dux A. ſic fuerit particeps huius rapi- næ, quod eo nomine aduerſus ipſum agi potuiſſet, inde tamen non ſequitur, quod talis actio etiam cõ- tra ipſius filios& heredes competat. Nam cum hæc actio ex delicto rapinæ originè ducat, videtur, cam 3 contra heredes iſiſtitui non poſſe. Actiones enim ex delicto defuncti deſcendentes, nõ dantur contra heredes, niſi lis fuerit conteſtata cum defuncto, prę- legata rapina deueniſſe prętenditur. Deniq;, quia in noſtrõ caſu apparet actũ eſſe Vi bonorũ ra ptorum, idq; non modo verba libelli, ſed etiã in ſcriptio eiuſ- 4 dem mäniteſte Pbant. Sed iure cautum eſt actionẽ us heredes: Vibonorum raptorum, non dari aduer ie & ne quidè ad hoc, q́ᷓ ad eòs peruenit, quoniam ſuf- ficit condictio furtiua. 7.2.§. vlt:f. vi bon. rapt. multo magis ergo, ſi nihil peruenit, vt in noſtro propoſito. Neque adminiculatur, quod in propoſito libello duntaxat ſimplum(id eſt, rapta bona vel aæſtimatio eorum) petitum fuerit: quia licet Vi bondrum ra- ptorum actiò intra annum alias in quadruplumaali- as in duplum detur, g. quadruplum. Snſtit. vi bon. rapt. tamen poſt annum duntaxat in ſimplum com- petit, l. prætor ait. 4. ½ ſhi quis aduentu. ſſ. eoda tit. pro- ut in noſtro caſu multis annis poſt commiſſam rapi- nam eius nomine lis cœpta eſt. Verum prędictis non obſtantibus, dicendum eſt inſtitutam actionem Co- miti competiiſſe aduerſus filios ducis A. Nam ex ob- lato libello ſatis deprehendi poteſtmedium conclu- dendi, nempe illud, quia rapina facta eſt tempore promiſſæ treugæ, ſiue induciarum, per officiales du- cis A.& plauſtra onuſta bonis deducta in ſuam ciui- tatem. Ergo ſequitur, ca nulli alii obueniſſe, quam b 87 Duci:& ſic rei, velut heredes Ducis, tenentur. Et ſic ceſſat primũ argumentum ſupra adductum. Etquã- quam bona illa rapta inter milites in ciuitate I.(vt ex reſponſionibus reorum apparet) diſtributa fue- rint, ita quod nihil ad ducem A. peruenerit: attamen cum talis diſtributio iuſſu& voluntate ducis A. facta ſit, vtiq; ratihabuit talem rapinam. ideoq; perinde habetur, ac ſi ipſe rapuiſſet. Licet enim dominus ne⸗ ſciuerit delictum factum afamilià, ſi tameh ex facto familię res Peruenerit ad ipſum, velis ratum habue- rit, etſi ad eum nihil peruenerit, vtiq́; tenetur. ꝛu xta Innoc: in o.um ad ſedem. ext. de reſtit. ſpol.& glo. ibi&s patet in l.i. ſeait præter.& g. quod rgo adiicitur. ffide vi & vi arm.-Matth.de Aict. deciſcé¹. Spec. de reſt. pol. H.i.Verhic: ſi vero tu me expuliſti. vbi ponit formam, · quando quis eſt ſpoliatus a familia,& vult agere contra dominum. i lęm Specul ibid.&; eod. S. verſicul. item circa interdictum.&; tit. de iniur.& damn. dato, in fin. idem titul. de furt.§. i.. alia quoque. Sed nec ſecunda obiectio, videlicet actiònes ex delicto de- unctorum proficiſcẽtes aduerſus heredes non da⸗ ri, aduerſatur: quia talis regula non eſtindiſtincte 6 ₰ vera, ſed cum tali moderam ine intelligenda. Aut e⸗ nim dolus ſiue delictum defuncti purgatur per a- ctionem deſcendentem ex eo contractu,&tenctur heres in ſolidum,/ ſi hominem. J. datuar. F. depoſcl. ex Contrattibus. S&s I. oxr dèpoßito: ff. de attib. So oblig. Aut purgaturalia actione,& tunc ſiue delictum ſit com⸗ miſſum in contractu, ſiue extra, non tenetur meres niſi in quãtum ad eum peruenit, vel dolo fecit, quo- minus perueniret, l. dolum. fI. de dolo. 9. aliquando. Inſtit: de perpet.& temp act. Et in omnibus caſibus ſpecialibus relatis in d. l. 1. Pbi de hoc lateper Dd. C. ex delict. defunkt. eo per Canonit n cap fin. ohꝛ Panom de ſepult. Pleriq; Doctorum pleniorem diſtinctio- nem adferunt, prout Ioau. Ae Platea fatit in.non au⸗- tem. ium. 20 Anſtit. de perpet.& témp. act. illam videli-— cet. Cum f quæritur, an ex delicto defuncti detur a- 7 ctio heredi& in leredeinè refert, an ex delicto aga- tur criminaliter, vel ciuiliter. Priori caſu, quando criminaliter agitur, tunc ſiue publicum, ſiue priua- tum crimen fuͦerit, actionec heredi, nec in h eredem datur, Afin. Cſire. velaccuſemort fuer. etiamſi lis con- teſtata ſit, niſi finem acceperit lata ſententia,! ex iu- Aicioru. ſf.depub, ind. exceptò crimine læſæ maieſta- tis, hereſis, repetundarum, peculatus,& de reſiduis. pergl.in d. G. nõ antem.& S.per contraria. vbi Fab. Inſt. de her uæ ab inteſt. Aefer.& ęl.in l. in Hh. gl. magnæ.(. ex delitt. defunct. Alterò caſu, quando ciuilis actio inſtituitur, ſubſtihguendum eſt, an ex delictò extra contractũ, velin contractu commiſſo agatur. Prio- ri ſpecie regulariter datur quidem actio herèdibus; iuxta d. ſ. nonautem: niſi ſint actiones ad vindictam competetentes, quæ heredibus non aliter concedũ- tur, quam ſi lis ſit conteſtata,§, pænales.& ibi. gloſſt& Da. Inſtit. de perpèt.& temp att. qualis eſtactiò iniu- riarum, actio in factum cõtra filium einanci patum; vellibertum, vocanté in ius patrem patronumtie ſi=- ne venia:actio in factũ de calumniatoribus,& ſi quę ſunt ſimiles: contra heredes vero non item,.§. non autè nu. 19. Poſteriori ſpecie, quando agitur ex deli⸗ Cto commiſſo in contractu, tunc regulare eſt, quod & heredi detur actio, duobus tamen caſibus exce- ptis, quòs habes in I. j.§. videmus. Cale rei vxor. att in glo: d.. non aute. verb. dantur. vbi eei Ioan. de Plat: 1 2 83 b ey item aduerſus heredem defuncli, d. l ſi hominem. 5- Auur. Sunt tamen ſeptem caſus, in quibus er delicto defuncti commiſſo in contractu heres non obliga- tur, niſi in id, quod ad eum peruenit: quòs apud Pla- team require in d.. nõ autem. nu. 2 5. Ex præmiſſa di- ſtinctione manifeſte apparet, in noſtro caſu licuiſſe Comiti de H. pro reſtitutioneè rerum tempore treu- græ ablatarum agere contra filios& heredes ducis A. Fuit enim(vt ex hypotheſi huius reſponſi conſtat) inter R.& A. tanquã belli duces, eorumqꝗ; adhęren- tes, contractus nAuciarum ſiue treugę inititus ad 14 dies continuos:& quidem ſpeciali conſenſu& ap- probatione Imperatoriæ maieſtatis. ExT quo con- tractu ambo belli duces mutuo obligabãtur,& qui- dem iure gentium pacem ſeruare, nec vllum inferre damnum:id ſi fieret, tenebatur alter alteri illatum damnum refundere, iuxt. l.conuentionum.& ibi Dd. f. de pact. Neq; aduerſitur, ſi quis obiiciat, contractũ induciarum eſſe contractum innominatum, ideoq; non parere actionem, ſed tantum exceptionem; per l.iuris gentin.; ibi Iaſ ſf. de pac. quia reſpondeo, cum . 1. 4 4...11,, in noſtro caſu in comperto ſit, contractumillum 1n-. 3 8 4 2. 4 4 duciarum non tantum ſtipulatione partium, ſed et- iam ſcriptura& approb: r voeßeumt iam ſcriptura& approbatione Cæſaris veititum tu- iſſe, ideo nemò negauerit, rit ad recuperanda illata damna. ctis, quod etiam ex pacto nudo agi poteſt in ligis& treugis: quia pacta pu blica non egent fomento ver- b 44* undun n A r, 52,. ,, en orum ſecundum Jaſ. in d. l. iuris gentiuu. 8. ſed cum 7* 1 8. 4—14:* Accedit nulla. ſf. Ae pact. qui allegat d. I. conuentionum.& di-“ cit ita tenere Bald. in c. i. in vltim. col. aute jin. extr. eodidem tenet And. ab Exea. in pac. num. 35 ½. verſic. . Cum igitur durante adhuc induciarum contra- 4 ctu comiti W. auecta fuerint plauſtra a ducis A. mi- niſterialibus,& bona illis impoſita inter milites ex conſenſu& ſcientia eiuſdem ducis A. in ciuitate I. diſſipata: ergo ſequitur, comiti W, natamn eſſe acti- onem contra ducem A. pro recuperatione ablato- rum,& co mortuò contra ipſius filios& heredes iam reos conuentos: quia ſuccedit regula ſupra tra- dita, Quad ſi ex delicto commiſſo a defuncto in cõ- tractu agatur, actio tam heredi, quam in heredem 10 detur. Item † quod ſi delictum defuncti purgetur per actinnem deſcendentem ex eò contractu, heres teneatur in ſolidum, J. hominem.. dAatur.& d. l.ex contratlibus. cum ſimilib. Et prædicta iure ciuili de- 11 fendi pofſunt. Quod † ſi in præſenrti themate ius Pontificum reſpicere velimus, res erit ſine pugna. Eo enim iure indiſtincte tam in contractibus, quam delictis, ſiue aliquid perueniat ad heredem, ſiuehon, & ſiue lis fuerit conteſtata, ſiue nõ, ſemper heres te- netur in ſolidum,& conueniri poteſt, vt 15. J. 6. ciſi e- piſcopi.& 12.. 2. c. Epiſcopos.& ibi gl.ponit hanc con- .—„„ 7 A A., 4. cluſionem, c. quanqua. de vſiar-lib. é: iubi Panor. nu.). de ſepult. gl.& Iunoc: in c. in literis. de raptor. Et volunt pleriq; Dd. hanc iuris Canonici æquitatẽ etiam ſer- uandam eſſe in foro ciuili, cum tangat animam& li⸗ berationé eiuſdem, in cuius foro lex ſuccumbit Ca- noni, in Nou. vt eler- apu d prop. eępiſc. H.en.& de Eœcl. tit... ita Fab. in g. yœn. Inſt. de perp.& temp att. addẽs, quod etſi non eſſet factus Canon, tamen idẽ ex rati- 1 2 one dicendũ foret, ſuppoſita fide catholica. Nam † heres priuatur hereditate, ſi neglexerit redimere te- 3 ſtantẽ captiuũ, auth. ſi captiu:. C. de Epiſ. Scler. Ergo fortius, ſi non redlimat animam captiuam, ꝗᷓ eſt pre- 4 4 △ 22„——2 uin actionem peépere- † Præd⁴l- eorumq; bona diripiẽdo. Et hic ſex neceſſariæ quæ- Dn. Ioach. Mynſing. Juriſconſ. German. cioſior, I. ſcimus. in fi. Cde ſacroſ ccl. Et hoc maximè aſſerendum, videlicet de liberis& propinquis(vtin noſtro caſu) qui tenentur alere parentes: ergo multo magis animas redimere defunctorum. Ex quibus e- uidenter fit liquidum ‚dominos reos tanquam filios & heredes ducis A. a comite W. de H. conueniri poſ- ſe ad reponendum damnum ſibi tempore inducia- rum illatũ. Neq; prædictis obſiſtit, quod ſupra circa tertiam rationem dubitandi dictum eſt, actionem Vi bonorum raptorum aduerſus heredes raptoris non dari, quoniam in noſtro caſu non eſt actum Vi bonorum raptorum, ſed † actio enata ex contractu 1; treugæ ſiue induciarum intentata, quam vtiq; com- petiiſſe comiti W. contra heredes defuncti ducis A. tionibus partium poſt litem con eſtatam iudiciali- ſupra ſatis eſt oſtenſum: idemꝗ; non modo ex aſſer- ter productis ſed etiam ex interlocutoria 3. luni, anno§79. ſuper facienda litis cõteſtatione lata, ma- nifeſte conſtat: in qua reiecta ſignatura ſiue inſcri. ptione libelli(ſcilicet in puncto Vi bonorum rapto- rum/litis cõteſtatio reis conuentis impolita fuit. Et hæc de primo principali capite dicta fufficiant. Ad reſolutionem ſecundi principalis puncti zan ſcilicet rei conuenti ſuis defenſionibus peremerint inſtitu- tam actionẽé, ita quodab ea iure veniãt abſoluendi, cum primum necefſarium uerit, defenſiones reorũ ſigillatim ponderare. Videntur fauté duæ præcipuę 14 defenſiones reorũ eſſe: prima eſt, quod ducis R. ad- hærentes(ex quorũ numero dominus actor quoq; eſt)paétas inducias primo& priuſquam plauftra ad oppidum J. auecta fuerunt, fregerint,& ideo licuerit aduerſariis, nempe ducis A. militibus pariter contra- uenire, Altera, quod actio a comite W. ꝓpoſita, per laudum Imperatoris Maximiliani Coloniæ pronun- tiatum, ſublata ac prorſus exſtincta ſit. Videamus de priori defenſione. Et ad eam probandam produ- ctæ ſunt plures epiſlolæ& miſſiuæ a capitaneis& of⸗ ficialibus ducis A. ad ipſum tempore induciarum ſcriptæ: in quibus in eſtectu continetur, quod non- nulli milites cxercitus ducis K. contra pactas in du⸗ cias egerint, capiendo quoſdam ſubditos ducis. 5 ſtiones ſunt examinandę. Prima, anprodutla mi Nua, hus epiſt ol, violatas fuuſe inducias, in fatto probenté Secunda, an rei conuenti etiam probarit, dominumd. ꝝ⸗ en e, nee 5 rogiſſe⸗ cko⸗ ém Parltén contraueniſe IiiAu ea ſqueſi 221 e? Tertia, an literis iuclicialiter prolatis, tanquam nudis ſcripturis, de iure ſit credendum,& fides adhibenda? Quarta, dato, quod non omunes, ſed aliqui tantum exercitus ducus R. milites aduerſius inducias&gerint. an ob id induciæ prorſus& in totum cenſeantur dif ſoluta etiam quo ad ceteros, qui non contrauene= runt? Quinta, dato, quod ſic, an propterea panui alteri licuerit pariter violare treugam, vel potius 0b= noxia fuerii illam ſeruare integram, donec pabtum tempus eſſuxiſſet? Sexta& vitima, an prædista et- iam in hac noſtra hypotheſi obtineant„vbi aduerſa- rii erant in bannuem ſmperiale per Ceſarem derla- rati, acpalam proclamati. Quò ad primam quæ- ſtionem, ſciendum eſt, rapinam ſiue deprædatio- nem plauſtrorum fuiſſe factam die Veneris pol Inuocauit, anno 150. Id enim expreſſe docet mil- ſiua ſcripta a capitaneis ex oppido J. ad ducem A.nu- mer. 59. ſignata, tametſi dominus actor in quibuſda productis, ſignatis nu. 69.& 73 fol. io:aſſerat, rapinã .— con- dal otur antec nurnfetur ru afäluiraün — 3 eun un 9 Peeertra aß almamn erurrcübu 1 aeemncomn amunent. hamniäcgiuste urrrcuchett. b fnbrünes ada aur bronerhib aneutkemc enlam S Naracaut, Kli Nuternur aduc ſclun Rlcappu 4 ³ unmame ſcdal erbtamarapaüt rmuſrondam enmad per umſC ammnriſecnt ai nacione mehnere,ſcnt: hl ier loca lreydi hale 4 meſt feinduc Ir, p. e 044 ldum, a 5 — —— 3 4 A 1 SeOltenſur All rrin Tnüum - 3. 4 cl tam M. — OChdhee 9 Auper, Ronna 3 11 Alell den Ol Alna r de, atat: inqa Nhs 2— de. 4 Dnt 6 * Kam 5 h 7 1 Me, 809 Ar.. MMl 4O ke 1 erbe. . hſ pr 1 2 1 44 ˙pamncpal T laath. b 3 1Kal 1 c d r 4 6 dana 9 81 3 4†½* 11 4 4 1e KA Gdod aes jeulan. . 9 SAIA A 4 A neCenl 1 1 erlar t riccta ponderare. I r hnteh üderate. e faltidun 8 T 1¹ 6 reoru che ubi ANN . 6 5 Sex quoründ Mnunn . 11 Sinducuspi. reuam. 3 4 4 *. 19p nIauecta fuer Kargäite 1„ rus, nempeduq t. Pwam . 4 Alktera,quod 34 i dr 8 4 1 4 8 5 Im per RorsM r ln lir n 1 ſubhtaacprorl&e Gültm. ..* h f alhecher lcfenſione. II 8 Irasn. t 1 8 3 9 rplures epilloli Tr Eeems 4 4 4. 4 V TMKe 1 1 4 1 I an quibusinelt ter 8 1 8 * Amumm MRexunnllt 4 1 9* 5 3 7 1* 2 — 4.„ dunr h' 1— ve conzent A jhn p 7' . 3 7.„ 3 . t N Keuihte rfrl parnfer cmar * 44 em 4 A 1, 1 4 1 N△ 420 d Mdl— C49 46 ““ 1 Ouinta, 4 6 1. er ſernnn. 1 2ere contigiſſe die Mercurii ante Inuocauit. Vtcunq; ſit videndum, an ante rapinam ducis R. milites Violarint inducias? Et quamuis multæ ſint prolatæ miſſiuæ, ta- men ſex duntaxat mentionem faciunt de violatione ante prædictam Veneris diem a militibus ducis R. æ ſignatæ ſunt numeris ¶6. 73. 49. 50. l.& facta, qu 8 7.. J9. Ceteræ miſſiuæ loquuntur de actibus„ qui poſt commiſſam rapinam contigere ideo; ad n0l trum propoſitum nihil faciunt. In miſſiua nz. 27. notata ante factam auectionem plauſtrorim) ex oppidulis W.& K. inuaſerint ſubditos ducis A. im Gerich Milloſq; deprædarint,& vnum ex his captiuũ ſecũ — 1—... 1 re ο peratur ad probandam violationẽ promiſſæ treugæ: cum in eadè narretur capitaneorũ excuſatio, nem- 4.„„ vbi ſup.remittit facinnt hotata per Caſtr. conſ. 193. viſo proceſſu. ſecundum antiquã impréſſionem, vbi dicit, ſi 2 0 ex pluribus heredibus aliqui ignorarint pacem fa- multis probat Lud. Rom. conſ. 05:nu.. bi iura. Keli- 3 2 8— 3„ 1— quæ miſſiuæ, num. †¹. 5 9. notatæ, ſatis indicant, die tis W. aueherentur aducis R. militibus, violatas fu- iſſe inducias. Et ſic apparet in facto probatum eſſ e, quod non omnes, ſed aliqui ex ducis R.militibus in diuerſis locis contra pactas inducias egerint. Videa- mus modo ad ſecundam quęſtionem deſcendendo, an etiam comes W. per ſe vel ſuos promiſſam treu- 17 gam fregerit? Nam † ſi Comes prior fecit contra in- ducias, non poterit ſe ex tali contractũ, quem uit, fundare, vel actionéẽ ex eo contractu alias cõpe- tentem inſtituere, ſicut nec ex vlrima voluntate de- functi, I. quæro.. inter locatorenme. locat.l. unzp . 8/.„ 11 5 4„ 3 iber. ſf. de legut. 2. vbi Bald. poſt Bart. dicit, hunctext. em ViOla- 2 3 Ater. 5. 4 4...... 1+.. 18 notabilem eſſe ad inſtrumentum pacis, quod t non poſſit ſe ex eo fundare, qui contra fecit. Et alias vul- gatum eſt, quod fruſtra legis auxilium imploret, qui in legem cõmiſit. Adferũt autem rei conuenti duas cauſſas, quibus Comitem violatæ treugæ conuince- re nituntur. Prima eſt, quod Comts W. ſaa s doëtoris Petri bona tempore induciarum auexerit. Altera, quod „.7 ⸗7..K 21.„. 3 8. durantibus induciis domum præditti dottoris Petri oc- caparit, depradarit,& poſtea Ca luerit. Priorem cauſſam nihil ſtrin gere aduerſus Co- mitem, ex eo appa ret, quod rei conuenti in ipſorum decimo defenſionali articulò ponunt, inducias ab vtriſq; belli ducibus ad 1½. dies indefinite fuiſſe pa- —₰ ctas, nec quicquam exceptum, quam acceſſum, ſiue apportationem victualium(Der Zugang an Speiß/ Gewandt vnd andere Nahrung/ der ſoll den 19 Feinden/ wie daoor gefuͤhrt werden.) Sed t notum ſparo W. vendere v- Reſponl. Iurss. Decad. I 11. Reſponſ. XXI. 94½ 2 89 eſt, quod indefinita locutio æquipollet vniuerſali, l. ſi plures. fy. de leg. 34l. ſ pluribus. vbi Bart. ſf. de leg. 2. ca. ſolitæ. de maior.& obed. Et in vniuerſali ſermo- eorum bona incluſa fuerunt. 2 Pae an⸗ Ji. Allz. 37. ne, quod expreſſe non excipitur, tacite ineſt. Item excluſio vnius, operatur aliorum incluſioné, L. ma- Titus. Cde procuril.cum prætorin princ. fede indic: cum concord.de quibus per gloſſ. in cap. nonne benedicimus. deé preæſumt. Et exceptio diſpoſitionem ampliat& fundat in non exceptis, Alexan. e⸗ Iaſ. inl. vltim. ſf. quod quiſq iur. vbi eam doctrinam late fnmant. Et lic in huiuſmodi treuga non ſolum mnes perſonæ& adherétes amborum ducuin belli, ſed etiam omnia Quod etiam proba- ö“. 1. tur ex definitione treugæ a Dd. communiter in cap. 7 7 4„ n,—.*..„ T- Ve*e Irelrds. de treng. o pace, tradziua. Definitur † 2 enim treuga(quam Græci 2ε εelar. Latini Sndu- cia,vocant, quiain diem ducantur) quod ſit ſecu- ritas, præſ tita rebus& perſonis ad tem pus, diſcordia nondum finita: Dd. iu A. c. 1.(orſe. de priuil. pac. col. Argumentum † autem a definitione ſumtum, in iure valere indubitatum eſt: vnde ſe- quitur, quod comes W. per auectionem ſuarum re- rum ſiue bonorum, non egerit contra treu gam, nec per hoc illam læſerit. Quod autem hic ex parte reo- rum aſſeritur, doctoris Petri bona a præfato domi- no actore in eodem bello prius occupata fuiſſe,& quamuis id durantè bello& ante initias inducias bello iniuſto& illicito, iure belli comiti W. non fu- iſſe acquiſita, iuæta Dd.& præcipne Danor. nu. 9. 5 10. in ca. ſicut. 2.de iureiur. Dd.in l.!.f. deacquir. poſſ. S&; l. ex hociure- ſfede inſ.& iur. Imò dato pro vero, non ta- men conceſſo, illud bellũ fuiſſe licitum, tamencapta in eo non fuiſſent effecta capientium: cum tale bel- lum nõ fuerit bellum publicum, nec publica aucto- ritate indictum, ſed inter priuatos principes, hoſtes. ibi Bart. ff. dé ca.& poſtlim. reuerſ.lſiguid in belio- od. tit-late Bar. in c olim. i. de reſt. pol. Ang in ſua quæſ,in- dua R. iuſtum bellum geſſerit.&San capta in huiuſinodi bello potuer int dominiotenvis acqziri occupantibiu! ad noſtrum propoſitum non pertinere: cum hæc du- it potérit etiam ſecu nda cauſ- ſa allegata refelli. Nam Cômes prorſus inficiatur, ſe doctoris Petri domum ac bona tempore treugæ oc- cupaſſe: nec id rei conuenti probant. Deinde ex 7 .“ 5 3 2.„... 1 3— 1—. 4. 3 4 mifſiuaa prafato Comite ad Caſparum W. ſcripta 3 3— 1 3 (cuius data habet die Lunæ poſt Inaocauit) ſatis li- quet, quod fſupellectilia in prædicti doctoris Petri domo reperta, ante pactas inducias auecta fuerint: cum domum illam occuparit Comes multo tempo- re ante diem Inuocauit, quò die induciæ cum primis fuerunt initæ. Quod autẽ dominus Comes in eadẽ miſſiua domum illam ad vendendum obtulit prędi- cto Caſparo, per hoc treugam fuiſſe ruptã, nemore- cte dixerit: cum treuga ius&facultatem contraben- di, emendi, vendendi, nemini auferat. Sed f nee per 3 Hl; mni ſeu iniuriæ in- 1 . 1 factum ſit: tamen † ea bona tanquam occupata in 22 — 30 On. Joach. Mynſing. luriſconſ. Geman. quamſibet leuem occaſionem, imo nec etiam per lam ſcripſit, Bart.& alii in Luudaſfde donat. in 6.o, hanare Auanem fulpicionem diciturrumpi pax, niſidedu- lia h. dehoſ Sei Jun he, ahenandide dAech teing 55 ſit in actum, arg. v.. fſi quis enim. in tit. quib. cauſ Ccler. cum hmil. tamen hoc in heeni ocaſu nonha 3 chun 5 ſis feud. amit.& tit-hic finitur leax; 8.2. Balconſigsnn. bet locum. Imo creditur ch ie Latan in prau. urcin kt a n 2 par Nec prodeſtreis conuentis, quod aſtruũt, dicium tertiiquandoeſt obſignata anthentico l.. ,aaii comitem W. non tantum adhærentẽé fuiſſe ducis K. quo ſigillo: quemadmodum pulcre docet laſ. in re- 3 3 um vomin ſed proprionomine& per ſe diffitaſſe ducẽ A. patrẽ b pet.lradmonendi.nu. 9 1*ff. 2, iureinr. bichit in epi- 1 pirint reorum: vt ex ſpecialibus literis diffidationis eiuſdẽ ſtola ita diſtinguendum ef e, vt in de a: an ſcilicet liuat Ne Comitis ſigillo munitis liquet quia reſpondetur, munita ſit ſigillo publico, velauthentico, putaaliä. e⸗ Iter hanc Comttis ſpecialem diffidationé per inducias cuius ducis, communitatis vel publiciofficialis: quia ennire runc plene probet; maxime in his, quæ ad officium M ndh aſſentiente Imperatore cõtractas, pariter fuiſſe ſuf⸗ penſam: ſicut infrain ſolutione ſextę quæſtionis la- tius deducetur. Multo minus aduerſatur Comiti, ꝙ; 2 * rei allegant, Comitem, tanquam adhęrentem ducis R. fuiſſe quoq; adherentem aliorum adhęrentium, Kper conſcquens coruin, quitreuga violarintiquia prius probandu meſſet, quod dux K.etiam eius vo- luntatis fuiſſet, vt induciæ violarentur: quod tamen non eſt factum. Cum ergo Dux K. tanquam belli Imperator, non habuetit animum violandi treugã, non poteſt id Comiti, tanquam eius adherenti, im- pingi. Nam 7 illi dicuntur adharetes, qui ſunt eiuſdẽ voluntatis, cuius eſt principalis mmon autem hi, qui ſunt contrariæ voluntatis cum principe, per tex. in C. ad apoſtolicæ. de re iud. lib. 6. M. art. Lauduradt. de con- fœd. quaſt. 27.& dicit Angin Nouelade her.& Fald. in prin. adhęrentem cenſer qui domino belli adheret, cumq; eo vnius eſtvoluntatis. Idem Ang. conſil. 226. (mihi) col.. Adheęrentes, inquit, velſequaces prin- cipis dicuntur, qui intentione& o peribus illi adhę- rent,& eum ſequuntur. Et vide Matth. de Afflict. tit. de pac. tenen. Verb. conuenticulas. num. 25. Ex prę- dictis ſequitur, ex ſupra dictis duabus cauſſis non poſſe agenti Comiti im pingi, quod velipſe, vel ſui miniſteriales treugam fregerint. Et ſic cadit, quod ex aduerſo dictum eſt, Comitè ſe non poſſe ex con- tractu treugę fundare, quem prior violarit:itẽ ipſum in pari delicto eſſe ruptę treugę:& paria delicta(ſal- tem quo ad partes) mutua compenſatione tolli. Nã ex ſuperioribus abunde conſtat, quod in noſtrocaſu huiufmodi doctrinæ proueniant ex falſis pſuppofi- tistideoque nihil ſtringunt. Et hactenus de ſecunda quæſtione. Ad tertiam quæſtionem, omiſſis amba- gibus, reſpondeo, quod in noſtro ꝓpoſito productis literis ſiue mifſiuis nõ prorſus nulla fides ſit haben- da. Eſtenim communis theorica Dd. quod ſ gene- raliter literis authentico ſigilloob ſignatis, abſq; alio adminiculo in his, quæ ad officium ſigillantis perti- nent, credatur, vt per Dd. in c. ¼ E piſcop. diſt.. c. non debet. diſt. 71. c. cum inter. de elec:c.i. de treug.& pac: Ju. c. 2. de fid. inſtr. Ioah. And. ad. Spec. de inſtr. edit.. nunc dicendum reſtat. verſ. ſecunda ſuppiementum. Bal. rub. Cde fid. inſtr. Pradittis adde Sped. de probat- vbi vult, quod literis cuiuſq; credatur in his, quæ facere tene- tur ratione ſui officii:& multa ad hoc allegat. Et di- cit Bartol. in I. ſi publicanus.§. de rebus. ff. de publit. quod relationi officialium credatur: idem Bartol. in l. dinus ff. de cuſt. reor. Archid. c. vt eccléſia. de elect. in 5. Domi.& Archid. G. placuit. 5. quaſi. 1. Sed miſſiuæ iudicialiter prolatæ fuerunt ſeriptæ ab officialibus, capitaneis& non nullis communitatibus ad du- cem A. tanquam belli principem,& ſignatæ ipſorũ ſigillis ratione ſui officii: ideo merito illis adhiben- 26 da fides. Et † quamuis regulariter epiſtola contra tertium non probet, ſed ſolum contra eum, qui il- ſcribentis ſpectant: ſecus, ſi alicuius priuati ſigillo. allegat Bart.& Dad. in d. I. nuda.&s Roman. A.ladmo- nendi. col. 23.& dicit ita obſeruari: licet Spec.tit. de probat..vlt. verſ. 10.& Caſt. d. lradmonendi. col.1. pu- tent, ex appoſitione ſigilli priuati mittentis epiſto- lam, plenam illi fidem attribui. Sed hoc non tene- tur communiter. Ad eludendam vero harum miſ- Hiuarum fidem, ex parte domini actoris obiicitur, quod nec comparatione literarum, nec ſubſcriptio. ne teſtium, multo minus neceſſaria earum depoſiti- one roborentur, quæ tamen requirantur in priuatis ſcripturis, vt fidem faciant in præiudicium tertii. A0 3, † hoc enim, yt ſcriptura priuata probet, neceſſe eſh quod habeat duorum teſtium ſubſcriptionem,& li- terarum comparationem:aut ea ceſſante, teſtiũ ſub- ſeriptorum viuacem depoſitionem, quibus coadiu. uetur, c. 2. vbi Felin&y alii. de fid. inſtrum. text. in! ſeript. Cod. qui pot in pig. auth. at ſi contractus. C.defid. inſtrum. Si vero alterum iſtorum defuerit, ſemiple- ne ſaltem: ſi ambo requiſita deficiant, nihil omni- no probant, iuxta not per Bartol. in d. l. nuda.& d. admouendi col-. Verum ad hanc obiectionem re- ſponderi poteſt, quod in noſtro caſu nec ſubſcripti- ne teſtium, necliterarum comparatione opus fue- rit: quia illa locum habent, quando producitur pri⸗ uata ſcriptura contra ſcribentem& negantẽ ſe ſcri pfiſſe, nec poteſt aliter veritas per teſtes doceri, tunc ad ſubſcriptionem teſtium,& literarum comparati- onem recurritur. Itẽ cum agitur de ſcriptura inter contrahentes facta ad probationem contractus xel obligationis:& ita loquuntur Dd. in locis ſupra ale- gatis. Hio autem epiſtolæ allegatæ non producun- tur aduerſus ſcribentem, neq; inter contrahentes, aut ab obligandum quenꝗ uam, ſed ad probationem facti extranei, ex quo ipſis ſcribentibus nihil com- modi quæritur:& ſic ceſſat omnis ratio falſitatis& ſuſpicionis, de qua inl comparationes. C. de fide in- ſtrum.& Nouell. eod. titul. in princip. Dd. etiam in lo- cis ſupra citatis ſemper loquũtur ſeparatim de apo- 15 chis& epiſtolis. Quod † amplius contra ſigilla ob- iicitur, iis tanquam ignotis non credendum eſſe, etſi mille fuerint, vt per Felin. in capit. quod ſuper His. po⁵t gloſ. verb. ignota. de fide inſerum. maximein graue& ſpeciale præiudicium agentis Comitis, quaſi promiſſam& proclamatam treugam rupiſ- ſet: cum in huiuſmodi præiudiciis requirantur pro- bationes neceſſario concludentes, o. in præſentia: de probat. Bald. conſilio 319.& 320. in 3. part. hoc pa⸗ riter nihilobſtat, quia reſpondetur, quod etſi Co- mes non agnoſcat, neq; agnoſcere velit ſigilla literis appreſſa ‚tamen ſufficere ſigilla& ieilene in ea regione, in qua ſigillatio facta eſt,& ab his, ad quos literæ ſunt ſcriptæ, agnoſci, iuxta Felin. in d. c. pot ceſſionem- col.. νerſ.. Neo obſiſtunt in contrarium 3 alle⸗ “ ͤ——— —— — —— — 3 — ½. 15 ——— —y “ , ——— *—— uulütm snicogta 3 letyeules mut .„ 4 tHunn 8d ac 1 rindolwoné 1 4 fatcorumn.7 5.I fansihfe Ganſen, gene mukamonepote tlulind enf ſtunlguinbiita Mmun mention ſal hewunrate, Mrr dusNeſen tuimonemd unenmacualic ulnedacnun ejhanyndeder Munthonere po 1 1 miimaccde mroran.H nigrionen habaticnon! rnilu ade V enüdmſec rat ralrmm edne teltemiſ == — — — — — — — — 1 Ä ——— — — — — — — ₰ —, b 4 nna 2 fpoſiione 1 r 1 d nam ll pdem; 4 b Wün, amaniter Ad Ha Andem, ex pan Sun 8 cc compurnon Ki ma um,mukominl gam ſe te Ore tur 1p. 6. nſr 9 0 8 lrrrne 1 lach t anndr — 3 1 a A nim, w ſcriptur 4 4 rl 4 pu 7 2 pohen. — ¹„† 4 4 2 1 6 deR duorum u Ulerrr 4* ADar p— 1 8 comparrticn e ula 4 rumem nm acem d de drmglih. t.2. voi Feln& kügz 44 Jur ſet n ae famai 7. MverO Ateru Kirein. m: ſi amborc Ii krun dant, uxrane X Aualu ndi cal.. Ver t rucdc. nipoteſtquod braen. um, necliteras a eug. aill locum hah Samnun. nptura contra d nigut. 1 4 1 3 4 1,5 4 doteit hr 1 ertsbein 4 1 4 ,“ 1r kerma * 1 „fem rpPl““ — 189 rdeſcronn recurritur. hE TrI ekrre hentesfichad ſemn gonis:& tul- d Nas, 1 moc actats K? quc er 0 5 3 0 aodc is tunqrar A ra nt. 9 d. 1s lll tuerm; en —„9b. A. 1-1015n K u o— & Hec n promiſame xui 1 neccſtafnod 1 man u * 21 9 4.4* 42 „ lcbftat⸗d hil0 4 24 16 F n wnollan, 5 11 01 ſut · 710 ea, tunen . aag arll. ac... 1 1ee- es 8 dadl 1— liqualis ſolũ habeatur ſigilli notitia: quod in noſtro caſu non eſt:cum ſigilla iſta in Bauaria ſint ſatis no- ta,& offerant etiam ſeſe rei conuenti ꝓbaturos eſſe per cõparationem(ſi ſit opus huiuſmodi ſigilla eo- rũ eſſe quorum nomine ſunt impreſſa. quod vtiq; i- pſis de iure facere licet, iux:. Hoſt.& alios in d. o. quod ſuper his. de fid. inſtr. Nec poteſt in noſtro caſu dici, has miſſiuas principaliter in præiudiciũ agentis Co- mitis ad ipſum conuincendũ ruptæ treugæ ſcriptas fuiſſe(quo caſu ſup. dicta iura loquuntur:) cũ in cõ- perto ſit, illas principaliter ab officialib.& capitaneis ducis A fuiſſe emiſſas ad cõmouendum principẽ ad defendendos ipſius ſubditos,& procurandum, ne in poſterum amplius læderentur. Sed nec aliqua tũ ſu- ſpicio fuit de vlla fu tura lite inter Comitẽ& reos cõ- uentos:ideo nõ cogitarunt de inferendo damno ali- quo Comiti per tales miſſi uas:& maxime in noſtro ꝓpoſito tantum fidei adhiberi debet hiſce miſſiuis, quantũ ad abſolutionẽ reorum ſufficit: prout latius in duplica reorum n. 7⁶½. notata, deductum reperitur: & fac. not per gl.& Hoſt. in d. c. quod ſiuper his.& Fel. d. C. 2. colpen. Vorſetertiogeneraliter.& Bal. d. conſ. 20. v- bi vide.Pari ratione põterit etiam doctrina& diſtin- ctio Baldi dilui in d. conſal.520. quam Comes contra ²9 miſſiuas allegauit: vbi ita diſtinguit Bald. Aut fliterę . 8S 5 91T priuatæ faciunt mentionẽ de facto, ſeu actu extrin- ſeco, id eſt, de voluntate propria:& tunc ſufficiũt liu teræ ſine teſtibus, I. Neſennius Apollinaris. ff. neg. geſt. Aut faciũt mentionem de facto alienò, puta de ma- leficio vel contractu alicuius:&tunc non probant il- lud, quia ſunt verba enuntiatiua, non diſpoſitiua, 7. inter ſtipul in prin. de verb oblig! diuus. f. de cuſt. reor. neq; enim diſponere poterat de facto aſieno indu- cẽdo. Vnde ſant verba enuntiatiua ſi mpliciter, quæ tamen poſſunt trahi ad diſpoſitionis efféctum:& i- deo tali ſcripturæ enuntiatiuæ nõ creditur, niſi quã- do vtriuſq; partis accederet conſenſus, l.optimam. C. de cont.& commit. ſip. Hæc Baldus. Nam reſponde- ri poteſt, quod Baldus ibidem lôquatur, quo ad in- ducendam obligationem ex cõtractu vel maleficio? in quo caſu nos hic non ſumus. Neq; enim ſcriptæ ſunt præfatæ miſſiuę ad obligandum quenquam, vel condemnandum, ſed ratione officii,& ad defen ſio- nem ſubditorum. Sed nec in eum finem iuducialiter ſunt prolatæ iſtæ miſſiuę, vt quis obligaretur aut pu- niretur, ſed duntaxat per modũ defenſionis ad pro- bandas offenſas ab aduerſariis tempore induciarum factas:& quidem in eum finem, vt rei conuenti ab impetitione actoris abſoluerentur. Et ita allegata Baldi doctrina ad pręſens noſtrum ꝓppoſitum pror- 30 ſus nihil facit. Poteſtfetiam hoc loco allegari cõmu- nis totius Germanie conſuetudo, qua inductum eſt, quod huiuſmodi ſigillatis literis abſq; aliis admini⸗ culis ſiue ſolennitatibus credatur: quæ vtiq; conſue- tudo in probationis materia eſt réſpicienda. Et ita communiter limitatur concluſio, qua dicitur, Lite- rus prinatis non credi, quod procedat, niſi conſuetu- do ſit in contrarium: quia tunc indiſtincte habenda eſt lides literis, ſecundum quod conſuetudo diſpo- nit: Jo. And. ad Spec. de inſtr. edit. nunt dicendum re⸗ Kat. verſſecundum ſupplementui. in fi. Iuno. Calder. Pa- nor.& alii, g. 2. de fid. inſru.& c. οιι ceſſionem. de prob. vVbi etiam Deci. n. ¹2.& Bal. in fub. eod. col. penul. vexſ. — commõdum accedere poſſet:tunc enim ſuſpicio eſt, ſtiſicari præſumuntur enim omni Sratiæ& potenra- ſ/z * „... 4: 1 4. 4.. 5. iudicis arbitrium, vt tenet Butr.& alii in c. ilud. extra de praæſumptepet regulaml. 2. C. de iur. delib. c. de cau 4 ₰ fir. de ofic: deleg. Veruntamen vbiagitur de graui pre- iudicio alterius, non ſufficit minus tempus, quam 4 O. annorum Molin. in loco ſup.citato, quem nino vide. Ex quibus omnibus ſic deductis concluden- dum cenſeo, in Roſtro caſu literis fiue miſfiuis iudi- cialiter prolatis credendum eſſe, ſaltem quo ad effe- etum conſequendæ abſolutionis:& quod tales lite- ras rei conuenti ad elidendam aduer ſarii actionem 5t z1 recte in iudicio produci feccrint: maxime cum le- 3 nem, argument. l.a: entem. in princ: ſade pœn. l. Arria- nus. ff. de act.& obligat. I. ſgrant.. de pro Gat. cum /i- milibus. Et hactenus de tertia quæſtione. Venio ad quartam quæſ lionem, An ſcilicet, hi non omnes, ſed a- liqni tantum ex adhærentibus patläs inducias rupe- rint cenſcantur ruptæ eſſé etiam quo ad ceteros, ita quod S li, qui non ruperunt, impune ladi atque offendi poſſint? Et omitſis argumentis, quæ in vtranque partem adduci poſſent, breuiter cenſeo, induci- uiores probationes requirantur ad excuſandum,& obtinendam abſolutionem, quam ad condemnatio- as, † quo ad ceteros, qui non contrauenerunt, 36 inuiolatas manere, nec illos iurc offendi poſſe: idque ex cauſſis ſequentibus. Primo, † quia iuris; regula eſt, quod pœna ſuOs debet tenere aucto- res, nec vlterius progre di metus, quam reperia- tur delictum, leg. fancimus. Cod. de pcœæn. cap. quæa ſunt. de his quæ ſiunt a maior. purt. cap. ad jin. vbi gloſſ. ponit hunc verſum: Naullusplectetur, niſi qui peccator habetur. I 4 7. „, Dn. Joach. Mynſing. uriſconſ. German. b NItem non debet alteri per alterum iniqua conditio dit: quia in her etib. obhigatlo, drfancei nömutatur, e inferri,lnon debet.ſ. de reg iur. cum ſmilib. Neq; po- 1.2.Hrexx hisif. de verb, obl. dedi daot Narnd2uitas therain ſ inferunn erari, mägto hihustextus liquis al. eruemſicontra fcias:fuit inita eAicatsin deRu. h legari,vnde probari poſſit, præfatam regulam ex na- cto: ergo iſta vnitio obligationis L1 z5 heredes üe otiun du leniradtheebenrana5ezäſen napentton. ſerndelet ejo ſahesſerlepkenp⸗dmc. 38 g ceſſare. Quare merito ſtandum eſt regulæ. Namf rudine heredũ. Sed aliude t in noliro e. Iu, vbi obli- Huc u per manus traditur, quoties regula eſt prò aliquo,o- gatio fuit ab initio diſperſa in plura capita, quænon Anan Pr deſcendebant ab vnita obligatione. Quapropter nõ n clo dl nus probandi incumbere alleganti ſpecialem caſum ſiue fallentiam,& interim àdhærendum eſſe regalæ, eſtmirum,ſiibi ſolus contraueniens tencturiiacls- l. ab ea parte: ffide probat glin rube de rog iué in 5.& in gãter ommnia)enlan Ae an,e 27e leidhedc clem. vlt. glpen. de reſcript. Bart..2.if Juis in ius voc. ſirmatione ſupradictæ noſtræ deciſionis, adfero aliã „ e, 3 4 ureregulam.: 2 † a ᷑ ontr LLie Aa nRorn vbi etiam laſ allegai concor aucttoritatés, col. 6. verfic. iuris regulam: quod pacta& contractus co nexu, 43 eſt mirum, ſiibi ſolus contraueniens tenctur:ita ele- 3.. 112 34 4—. 4.. 1 nota iſtam doclrinam Bartol facit bonus text. in Lſuus qu ocolligata ſu nt. diſſ lui debent, 4 nuhil tam natu- 3 munminite verſ.puto gen eraliter. fde hered. inſtit.& o. ad decimar. Ta leiff. qæ eg iur. quia omnis res, per quaſcunq; cauſ- 1¹ vuxtentul, de reſti. pol.lib. G.bi ſiatur regùlæ& iuris communis ſas naſcitui,p er caſdem diſſoluitur,.r. extra co:iit. Et f 30 MI jdeò cuius conſenſus in contrahendo requiritur, e- ul hanp. N weafahun præſumtioni, don ec alleganis fallentiam, aut aliquid contra iuris communis regulam illud legitime pro- barit. Vnde ait Bart. in lũ. quoties f quis caut. qu d nõ dicitur eſſe dubium, de quo eſtregula iuris, qu— uis ſint aliqui caſus excepti,niſi de illis caſib. expreſ- 39 ſim doceatur. Secundo f adducò communem Do- ctorum concluſionem, quodinomnibus Ripulati- onibus, quæ ad faciendum, vel non impediendum, zuſdem etiam in diſſoluẽdo interuenirè debet, aurh. coutru ſi filii. Cdé repud. in fi. S ibi Bart.& Deuiin ꝗ nibiltam naturale. Cum ergoò contractus induciarũ vtriuſq; principis K.& A. voluntate initus fuerit, no potuit ſine ytriuſqʒ conſenſu rurſus diſſolui. Etſie nim aliqui ex ducis R. adhęrétib. cõtraueniſſent in- duciis, tamen non eſt probatũ, id iuſſu aut voluntate 4.„, 1 4 1.⸗ 7 2 4 4 2* 8ℳ*. 4„. ᷣ 3„. 0 27 r..*. 2 4 8. 4.. 5 ctuc ileſtandum conceptæ funt, ſi partes prin- ipſius Ducis fuiſſe factũ, vel ꝙ́ ipſe Dux pariter con- alrrr aut non moleſtandun ePtEluſt,it Pattes piifl- Plilst e 15 SP 49 4 wWmccnktor cipales hoc ſub pœna promiſer unt, vno cõntra faci- ente, is ſolus teneatur, nec etiã ceteri: ita pulcre 2ſ. poſt Da. in 1.2.§. Cato. in puno. E. oncluſ.nu. 2 7iſ. de verb.oblig. vbi dicit, hanc concluſionem fundari ex 40 eleganti doctrina, quod † factum vnius ſocii, non noceat alii, vbi ſunt principales ſocii ex conuentio- ne, etiam in rebus indiuiduis, Hde pupillo. Huſi pluriim. I. in fin. ſf. de no. op. nunc. Nuntiatiò enim eſt indiui- dua, dè qua text ibi loquitur. Et dicit ibi Zaſ. poſt Dd. prædictam concluſionem etiain locum habere in ſtipulatione non offendendi:vVt, No⸗ quatuor te nõ Alii non tenentur. Sic in nõſtrò caſu, etſi nõnulli mi- lites ducis K. contra pactas inducias egiſſent,& ſic pœnam ruptæ treugæ cõmiſiſſent tamen ceteri, qui non ruperunt, excuſantur, mmaxime còômes W. dell. qui ſpecialem diffidationem cõntra ducẽ A.habuit, & ſpeciales literas diſfidatinis ei tranſmiſit, vt ſupra 4 ex facti ſpecie conſtatF acit ad prædicta l. fideico 41 ſa. S.vlt.ſf de!. 3. Vbi, ſſi plures unt obligati ad factũ, quod eltindiuiduum, ſi tres vel quiatuor contra fe- 8 25 74— 4 traueniſſet:& ſic Dux R. nec facto, nec expreſſo diſ- ſenſu contractũ induciarum diſſoluit. Pacto nõ, ꝗa in his ad finem vſq; permanſit: diſſenſu nõ, qadeco non cõſtat, nempe ꝙ veliuſſerit, vel cauſſa fuerit, vt alii violarẽt inducias: neq; hoc eſt in dubio p̃ſumen- dum dr.I. méritõ fipro foc. cum graue ſit fidem fran⸗- gete,1ff de conſti pec fimilib Et allegans, qnod 49 aliquis curarit illicita fieri, tenetur id probare, leg ei qni dicit ff.de probat. actor. C. eodil qui accuſarè.(de eden. cum ſimilib. Sed hic obiecerit quiſpiam, eo ipſo ducem K. derupta treuga teneri, quod is, velut prin- ceps belli, non prohibuerit apud ſuos, ne rumperẽt. Nam quando quis facit pacem pro ſe& adheęremi- 4 bus, imo etſi deadhęrentibus nihil eſſet dictũ, tene- tur de facto eorũ,& omnium, quos potuit prohibe- re, iuxta Bart.& alios in l.ipulatio iſta habere licere. P. de verbor. oblig. arg-l. fluminum. 9. quenquam. y de dam.infec.& l.qui inſuslam.§. I. ff loc. adde Nor. decij. 4z in antiq. vbi deciditur, Epiſcopum teneri adre- ſtirutionem damnorum datorum per officialem in- um. Vèerum ad hunc obicem tollendum, dupliciter 45 müälapane, ſ üneumtt ernecdinno inuſt mytey monfatam eri dermm ktliclu MUmuuun rectein mmanüüum nihil ungi lun 5r atmächmeſt Reuacuunru, no ſrmdorriobar — ä trarurure ſen enalan. ae bema 1 Kandenaled rti 1 cei, quod cc cerint, dummodo non omnes, tunchi, qui non con- reſponderi poteſt. Primo, duei R. ninil poſſe impu- tl trauenerunt, non tenentur. Pacit adidem depoſi- tart cum ipſe, velut princeps belli, omnib. ſuis miniſ aa n As ti. cumn! ſeg. ſf. depoſ.vbis ſi hercs contra faciat, dolum ſterialibus, ac toti exercitui pactas inducias publice dui oinit cõmittendo in re depoſita, ipſe ſolus tenctur,& non proclamnariac mandari luſſerit, ne durantibus illi eahnniras coheredes. Similia tractantur in 1.,H dud. et 41 duo. quenquam offenderent, arg- te x. in c. Petrus diaconus ud oquim 0. fit. l.i, Vt certo.:ſi duob. vehiculum.& in comodato. de homicid. vbi † conſan guinei& familiares contra 47 Unglares .’ 3 3——.„«... 85 7. e⸗.—..„*...., 6 1 4 ² 5. commod. Nect aduerſatur alia iuris concluſio, prohibitionem diaconi fecerant homicidium, dict- Ia hönr qua dicitur, quod facta ptomiſſione alicui de nõ of- turibi diaconũ non teneri, quia contra eius expre-ʒ d Ntert.n, fendendo per ſe ſuosque heredes, fi vnus ex heredi- ſam voluntatem ſit factum delictum. Pacit etiã toxt. lu tagrintell bus promiflore mortuo contraueniat, tunc o- in c. cut. de ſimo. vbi, ſi cõſfanguinei& familiares mei 5 Jn ſcd de nmnesteneancht 3/4 2.§. Cat 5:ff. de verb. 5b1i. Alexcan. contram eã ꝓhibitionem& voluntatem, a qua mi- a ekeeilum 1 conſ.l 1. lib. A. Vbi misltas concordantes auctoritates&& nime receſſi, imoniã cõmiſerunt ego nöteneor de a üühn le es ællégat quaſi idem videatur dice ndum eſſe In p- iſto delicto: Et tex. in c. coſtitutis in praſentiu. de teſtib. e. waangem ſenti themate, cum dux K proſe Sſuis adheréntib. vbi delictum commiſſum a conſanguineo contt harſüin promiſerit ad certum tempus ſeruare pacem. Quia ꝓphibitionẽ principalis, nõ nocet principali. Etpoſf daune reſpondeo; ſuperiorem caſum, eum quis ſub pœna lentpiura huiuſmõdi ſimilia adduci, quæ Breuitatis 3 ¹ pròmiſit nõ oſfenderc,& relictis heredib. moritur a noſtro caſu multu differre: cũ ſeil. principaliter plu- res ſunt a nullo alio deſcendentes. Nà quando here- des plures ſunt, tunc obligatio defuncti in eos deſcẽ- cauſſa omittuntur. Secundo reſponderi poteſt do- 4 minos ex facto, ſiue delicto ſuorum familiariũ tum demũ obligari, ſi delinquunt in officiõ, ad quod ſunt deputati: ſecus, ſi delinquant extra officiũ. I. ·. fami⸗ e liam. — 4 er quiaomagr 8 8 4 8 e 41 1s..A„, namnedaſöäh Cun V n hatxrale. ePdcan 2 1 6— Pannc 1 Pb KX 4. whue ne ruſq conſenumiudh quicx ducs Kachgüem tum non ckprobtti tüſt s allet:& ſic Dur KneckädrRn Anrr e inem vic permaſtca ar,dempeqrdluſtiha lare: inducix⸗neg;bocckudh 5 ½ T.Amncrus fynſccmma T de conſtn jexsi juiaNis curarit illicna ler edemmin Fdie rabat ad(aulus m fmuud. dhic chierrrii Kde— b non probibuertedſar quando qus kacit dacen ge 1„ 4 1 6 o ct de adhęentdesniid actocorũ,& omnium fuüp. 1Sr. alur in rlin 1 4 Ser a5i. I. Iumnun E. e& L Mſalm. fus * “ 4 adamnorum datorunpes ulas acm G 1L. cemt um ad huncobicem Wun * 4 4' c Prino dnckeE ,*“ A 4 .“*“ . KFOI onem gf 1 b„zmderule e, rt. aucönlen d 1 dper taſdemdi h 4. Musconſenſusin craa * Acwam m ciſſobéhne 8 mldecomdnan Duri LAKAe u 33 huule a fagühn ur actũ mduciann äiſcia bi d ccd teFplccne Reſponſ luris Decad III. Reſponſ XXI. 53 li ibi Rart. frde publii.ne quid. qode incend ruin nauf. Bal.l. b eruari- proſiciſci. ſf. de hioproconſ.& jf. naut. caupe ſtab per tot. Ienning de iure ciuit. conſe. 3. fol. 103. Sed in noſtro caſu adhærentes& milites ducis R. n fuerant deſtinati ad hoc, vt tempore inducarium in- uaderent aduerſarios, vel quicquam deprædarent: i- mo id ipſis expreſſe fuit interdictum: ideo do minus ex eorum delicto neutiquam obligatur. Er poſito, non tamẽé conceſſo, ducem belli ex delicto miniſte- rialium teneri, inde tamen non ſequitur, etiam reli- quos, qui treugam ſeruarũt in uiolatã, obligari: quia ex Baldi auctoritate in ſicut. 2. verb ocoupata. de iu- reiar. auctor& dux belli tenetur quidem pro facto corum, quorum miniſterio vtitur: ipſi autem mini- ſteriales non tenentur, niſi de facto proprio: alloga.l. quoniã multa. C.ad I.Iul de Vvi. ð not: in 1.2. 5 hiqquus nõ homines. ff. vi bon. rap. Neq; etiam tali caſu in plus te- netur dux belli, quam ad reſarciẽda damna illata. In- duciæ vero, quo adalios, qui nõ contrauenerunt, in- uiolatæ manẽt. Neq; obſtant auctoritates ab aduer- ſariis adductæ ex Spec.tit. de treug.& pac. qucſt. vlt. o ibi San. And. Balin A. c hicut. 2.& Corn. conſ. aoli. z2. ad probädum, quod treuga propter vnius, vel alterius ex adhærentibus factum, dicatur rupta, quo ad o- mnes. Nam Speculator quærit, pace inter duos ini- ta pro ſe& ſua parte, ſi contingat vnum illorum al- terius conſanguineum interficere, an poſſit accuſari de pace rupta? Sed in noſtro caſu non quæritur, an Fractor pacis poſſit ruptæ pacis aceuſaris ſed an ob viola⸗ tionem ab vno fatam, etiam ceteri, qui non cõtrauene- runtsteneantur? Et ſic ſunt caſus prorſus diuerſi, nec de vnoadalium recte infertur. Sic etiam Cornei al- legatum conſilium nihil obſiſtit, cum is nullam au- ctoritatem, quã ipſius Spec.& Ioa. And. citet: qui ta- menſvt iam dictum eſt) ſolum dę accuſando viola- — torepacis loquuntur, non auté aſferunt, inſontes& . 4„. Nat endendos eille. Nam qui treugam non violarint, of qui indererminate ad aliorum doctrinam ſe refert, is cenſetur co tenore ſenſiſſe, quo ſenſere hi, qui re- 1en ..——.- feruntur, per tex. in fedit Drætor. S. 1.. dere iud. vn Luſ. A pro regula ponit: Paria † cenſeri, eſſe certum per ſe& per relationem, adeo vt in ſcriptura referente couti- neri dicatur id, quod continetur in ca ſcriptura, ad quam fit relati O:fac. l. in ſummar ſ.eo.tit. Sed nec Bal- diauctoritas contrariã opinionem probat. Nam in Caſu, quem Bal.i A.c,cur. 2.efert, vnus ex principa- liter contrahentibus initam pacem fregerat: quare illi iure licuit parirer alterum offendere,& pacè non ſeruare. Sed nos loquimur in alia ſpecic, nempe quã- do priuatæ& ſingulares perſonæ, neſciente& incõ- ſulto, belli principe, treugam ledunt. Et quanquam Bald. prędictum text. in crcut. 2. non ſolum de pace, ſed etiã de treuga intelligat: tamen is textus de treu- Zanonloquitur, ſed de pace,& reliqui omnes Dd. Jo duntaxat de pace illum intelligunt. Et notum f eſt magnam eſſe differentiam inter treugam& pacem, quo ad hoc, an frangenti liceat eandẽè frangere, pro- ut in proxima q́ſtione de hoc latius dicetur. Quid⸗ quod Balduſmet alibi contrarium ſentire videtur, nempe quod violatio treugæ ſolis violatoribus im- putetur, firma manente quo ad alios? in rubr. ext. de treng:&t pac. verſ. quæro, qua pæna. vbi dieit, violatores treugæ pœnatalionis plectẽdos, vt fides illis pariter non ſeruetur. Nam cum loquatur ſolum de rumpẽ- tibus treugam, non de aliis, non poteſt dici, quod et hæc regula deſumta ₰ iam de inſontibus intellexerit inculpabilibus:& hoc teſtatur totus tit. C⸗ pac ten.& eius viol. O Quareaddu- ctis in contrarium non obſtantibus, concludendum cenſeo, ad hanc quartam quæſtionem, v: ſup. diclum est, vno vel alterò ex adhærentib. rumpéte pactasin- ducias, nõ cenſeantur ruptæ, quò ad cereros, ſed fir- mæ maneant,& ſint ſeruandæ. Ponamus verocitra tamen veritatis præiudicium) contrariam opinio- nem veriorem efſe, nempe quod rum pente vno, in- duciæ, quo ad omn es, cenſeantur ruptæ: conſequen- ter indagandum eſt,(ad quintam quæſtionem de- ſcendendo an Ihatim liceat parii alteri, qui indu- cias non leſit, pariter contrauenire, vol ea⸗ nihilominus ſéruare tencatur? Hæc quæſtio a multis annis, vari- antibus ſententiis a Doctoribus eſttractata, vt peri- culoſum ſit, in ea certi quid ſtatuere. autumant, ſicut in pace, ita& in treuga, ſiue indu- ciis, ocum eſſe regulæ, qua dicitur: Tallere fałentemafraudemq repellere fraude, . Exemplog, licet ladere Juema, ſuo. 4 Idq; ea potiſſimũ ratione, quod textus iuris, ex quib. mta eſt, indefinite de quolibet, qui contra fidem ſuam, ſeu pactum conuentionis agit, loquatur, nec inter pacem perpetuam& temporalẽ zin.Oua g diftinguat: quiafy bi lex non dit tingu ſtinguere oportet,de Precio. Cum concor. 0i in gl.ſf. de public leg. præſes. ffdeo ſf. praßrleg. 2.. conzxenire. in fin. I. de iudic: I quos prohibet. ffade poſtul.& l.1.§.& gene- 1 3... C raliter: f. delég praſtan. cum concor. ili in gloſ. Et hang opinionem tenuerunt Pan Oorm, in cap. 2. de treug.& pac. Imol.in l. qui feruumn. f.de Verbroutl: gat. Idem auc. .—... 4—— 2 1** 2„.— Peruenit. a. deiureiur. vbi dicit, contrarlam opinioné potius de cõſuetudine, quam de iure procedere: cui it, nec nos di- 5 Nam pleriq; Alex.& Dec. in Icum proponas. 2. de pact. ſubſcribunt- idem Alex. in!.emel. ſſolut. matri.&; in d.1 quti ſeruii. E gid. Bella. G. ¹I. nu. Io. de tre 2g. pac. Conſet. traclat. de priuilég pac. quaſ. 117. Corn. conſ. 17 5. lib. 7.&9 conſi. XA 2.lib. 2. Decilate conſ.gi num. S. 2l parte. Alii contra cenſuerunt, præfatam regulam in pace tantum, non etiam in treuga, id eſt, pace tem poranea, locũ habe- re:& illi in maiori numero) nem pe Vinc. in A. c. 1. ad Sin. de treug. er pac. Io. And. ad Spec.god tit. in rub. Arcb ⁰.1i. z a. Jaæſt. 3 Iun. Io. An. Ant. deæ Butr&s Curd..c. Pérkenit: Z. Mark Land tract. deconfœæd. quaſf. 16. Ang. ,, 8, 2 & Caſt. d.l. qui ſeruum. Fel. in rubide tr ug.& pac. n.. faſ.d.l. cunm proponas. 2.& Alc ibid. num. 39. Cde patl. Et dicit ibi Iaſ.illam opinionem communiter tenc- ri,& etiam de iure procedere.M. ari. Socin. confi. 27. Zanuenſ. de A. Socin. innior conſi. 16 2. ſib. 2. in cauſ.ma- Qnifici nu. 16. vbi dicit: Quicquid ſit in aliis conuen- tionalibus, iſta eſt natura treu gæ, quod licet ab vna parte ſit rupta, tamen altera pars illam rumpere non poſſit, ſed ſeruare teneatur. Adde Corn. conſ. 2,F. nu. 7. lib. 2. vbi refert, hanc ſententiam in practica ſerua⸗- ri. Ttiologia, † ſiue diuerſitatis ratio, quare aliud ſit 53 in treuga, quam in pace, eſt hæc, quod treuga fit ad tempus, quo finito poterit poſtea vindicta ſumi: ſed pax fit perpetuo, ideo ex noua cauſſa permittitur of- fenſio:alias nunquam liceret, cum pax ſit perpetua: ita Hoſt. in Sum. de treug.& pac. not. in ſmili per&l. in!. ſi finita. Vlti. ffade tut. S; rat.diſérah. di cuntq; Ang.& Bal, in a. I. œi praponas. 2. treugam ſeruandã eſſe ettam ... X.—— 1,1. rumpenti: imo † ſecundo offendens incidat in pœr. nam treugæ ruptæ, quamuis alter prius ruperit. Alc. in d.lecumproponas. 2 num- z9 adfert etiam rationem: * 24 cum enim induciæ inter hoſtes ſint iure gentium propter manum regiam, quæ actionis inſtar eſt, con- tractuum innominatorũ vim habent. Subiungit i- bidem Alc. hæc verba: Si aliquis inducias ex ſua parte piolarit, debei alius, quod in ſe est, obſeruare, cum la- pſa die vloiſciſe poſſit: quod inpage non est quæ naſn. tua eſt. Atq́ ita conſuetudo obſeruat, vt omne iei- licet violati fœderis dedecus apud violatérem ſit, nec calumniæ vlli locus eſſe poſlit, cũ facile is ſe præ- occupatum mẽtiretur. Necvrget quicquam aduer- ſus prædicta, quod Areti. in d. ſ. qui ſeruum. f. de verb. oblig. aſſ erit, rationẽé differentiæ inter pacem& treu- gam non eſſe generalem;& fieri poſſe, quod etiam per treugam alteri parti opportunitas vindicãdi au- feratur: quia reſponderi poteſt, ctiamſi hoc contin- ere Doftamen fieri rarius: Et notum eſt, quod ad ea ſe applicant Iuriſcõſulti, quæ frequenter, nõ quæ raro accidunt, Inam ad ea: ſj.de legib. Et caſus aduen- titii non ſunt in conſideratione glin§.c autem im- pubes. verb. venturi- Inſt. de adopꝛalleg.fulianiſf quiet 4 quib. Accedit prædictis: quod Dd. tradunt, quando plures ſunt opiniones, ſemper præféẽrendã eſſe, quæ I conſuetudine probatur. Hanct autem poſteriorem opinionem conſuetudine ſeruari, tradunt Imol. A- lex. Iaſ. Corn.& Alc. in locis ſup · allegatis: quibus vtiq;, tanquam illu ſtrib. Iuriſcõfultis, credendum eſt. Do- ctori enim alleganti conſuetudinẽ, fdem dàmus,& ei acquieſcimus, iuxta Bart. in lde quib. ã. quaſt. prin. f. de legib. Bald. ibi. Feudiſta cari.. præterea. de prohib- feud. alie per Erid gl fi: in la dor a patre. C. ol.matr. Caſt. conſ.:62. Cæpol. conſ.a0. col. 3. vbi ſic loquitur. Quando gl. dicit, quod ita ſeruetur de conſuetudine, etſi ila con- ſuetudo non reperiatur ſcripra, ſufficit teſtimonii gloſſcæ. 56 Et ſubdit ibi, idem eſſes ſi plures Dd. de vonſrn. dine atteſtentur, quod eis ſit credendum: Idem Cæ- pol. conſ.g. Eranc. de Aco. conſ. 1ο5. Toan. de ſmo.l.: 5. nuntiatio. f.de uo. ope. nunc: Hennin g.onſ. 2 2. li. 2. incip. Nach dem vnd als in auffgerichtem Anlaß n.12. Nec infringit hanc opinionem, quod ſupra dictum eſt, regulam Frangenti fidem, generaliter loqui, ideo non eſſe reſtringendam quiat ad hoc reſpondetur, quod licet lex non diſtinguat ſi tamen euidens ratio nos ad hoc vrgeat, vt diſtinguamus, diſtinctio erit li- cita, iuæta Zaſ. late in Apologia cõtra Eccii. n. ⁊½ pag. 16.& hactenus de quinta quæſtione. Venio ad ſcxtã & vltimã quæſtioné, an ſcilipraæditta etiam in hac præ- anii ſpecie obtineant, obi aduerſari fuerant declarati 8 per Imperatorem in bannum Imperiale? Pro reſolu- tione huius quæſtionis ſciendum eſt, duo eſſe hoſtiũ genera. nam alii ſunt hoſtes merò iure belli: alii ve- ro propter delictum, contumaciam, rebellionem, decreto ſenatus Komani iudicantur, vt olim Catili- na, Iulius Cæſar: hodie illi, qui ab Imperio vel prin- cipe exbanniuntur.illi enim numero transfugarum ſunt, vt refert Zaſein tract. de Iuda quæſt. 3.& in Apo- log. contra Eccium,mox a prin.& late Bar: in quaſt. ſua incip. Lucanæ ciuitatis. verſ. quid ergo dicendi. In pri- mo genere hoſtium liæotraditur regula, Quod fœ- dera, quæ ſuper induciis& pace duces bellſinter ſe ex vtraq; parte paciſcuntur, ſint ſeruanda, per aper- tum text. in l.conuentionii in fi.ſ. de pact.& ibi commu- niter Dd. Secus eſt, ſi hoſtis hoſti, priuatus priuato, iniuſſu ducum fidem paciſcitur, quia eã firmari non oportet, per gl.in l.. H.non fuit. vbi Odofr.& Bart: ſf. de dol. idem Bart-item Ang. Iaſon& Fulg in q. l. conuen- Dn. Ioach. Mynſing.] ariſconſ. German. ſui cõmodi gratià bannitũ offenderit: qa tunc nihil iniuſti fecit, nec eſt reus fractæ pacis: an Vero priuato nomine, vindictæ forte calore; aliaue improbabili cauſſa, quæ a Reipub. vtilitate recedat, pmotus, cõ- tra pactã pacẽ fecerit,& tunc nõ excuſatur, vt multu coprobat Zaſ.in d. Apol. Eccia. in 3. cCöcluſ-verſ. ſuper a- lia vero toncluſionis parté: dicens, cũ hoc moderami- ne accipiendos eſſe ſup. citatos Dd. qui aſſerunt, bã- nito pacem ꝓmiſſam non eſſe ſeruandam: nempe ſi hoc fiat p quiete cõmuni,& nõmine publico: ſecus, ſi proprio rancore, aut vindicta: ꝗa tunc bannitũ of⸗ fendens tenetur. Et in hoc poſteriori caſu nos hic ſü⸗ mus, quoniã ex omnib. circumſtantiis ſatis colligi⸗ tur, in noſtra ſpecie a ducis Amilitibus& ciuibus inn L. vindictæ tantum& proprii commodi cauſſ 1 9 auec aallredtnuio theim bänit A ——¾ uhna tionum. Bal in! paciſci. f. de pac.& in l... col. Ciſi and 9 u cõpet. iud. Zaſlatiſſime in d. Apol. Ecciana, in cofirmaa 7 lepric tione tertiæ concluſionis. In altero vero genere hoſtiu V A nszeli hoc dogma receptũ eſt: Quod hoſtib. Romani im⸗ a luimi perii, ex delicto vel rebellione iudicatis bannitisq;, 1' r biei nulla Orſus fides, ne pacis qdẽ, ſeruanda eſt, vt pl. 3 füſſleru⸗ rib. Bart. in loco ſup. citato probat, argel. amiſſione. S. qui 5 m deficiunt. ff.de c. dimin facit lſed& reprobati’ ff. de ex- 5 1 tum bal cuſcut.Iigeneraliter. C.de ępiſc:& elerio. l. militen f da Wuhun lua llo quæſt. 1.2. C.de tabul. li. 1⁰.1.1. Ci curial. eod. lib. quæ u. ghm biloc ra cũ nõnullis aliis pulcerrime inducit Zaſ.in I. Apol Nwaunes toris Eccia. in 3. cheluſ-verſ.tande obiicis. Quib. adde Baliin game Ke I.paciſci. f.de palt. vbiftribus rationib. conuincit, pa-„ B nulse dar 4 cem bannito datamnon eſſe ſeruandã, vr ibiper es: Benn un idem Bal.& Ang. in hiurus geiin. i ſi paciſcar fide pall. Unu 1 1 Et dicit Ang. in l.2. in fin. C. quand.lit. ſe ſine iud. vinal muet I contra huiuſmodi bannitos Öffenſam cuilibet eſſe 9 dahfin- 3 permiſſam pro quiete communi, pacis cõuentione Gbumnü⸗ non obſtante: quod idem tenet Bart. in A..2.& Cor. baniaejacan conſ. 1⁴α. conſ.¹7]1 lib. 1.& habentur multæ concor- Rmröindror dantiæ apud Alex. in!. quid ergo⸗ ſ. ſi heres. de legat.- b ckimkor fe Ex prædictis videtur in noſtra ſpecie concludendũ Btenig hontin eſſe:cum dux R.& ſui adhærentes,& per conſequens annit eum Sec etiam comes W.ob contumaciam& rebellionem ab raktacreſinpl Imperatore Maximilianò in bannum Imperii decla— rati fuerint, licitum fuiſſe aduerſariis eos offendere, aqlärnKcum u vtcunq; pactæ fuiſſent induciæ:& ſic comiti W. ob urerdonnum vel auecta& deprædata ſua plauſtra rempore induciari batreuuddudiem nullam cõpetiiſſe actionem ad damn um recuperan- damtgolbann dum, nec quicquam illi reſtituendum eſſe, cum iux«x. nsuantur b ta præmiſſum dogma, tanꝗᷓ bannitus, licite offendi annaiſtert ſes poruerit. Exbannitus fenim ablmperio habetur pro 6o umni Neiselſe, ſ transfuga, iuxvt. Bar: in quaſt. incip. Lucanæ ciuitatis.& tügen edh exbannitus ab obedientia Imperii deficit,& prore- erlni ven 138 belli habetur: imo tales mortuis aſſimilantur, Sal. m caununfuüſet rubr. Ciqui accuſ: nõ poſ-& iura cinitatis Komanę per- tenkairef6 dunt, A.amiſſione. Sed ciuitas Komana cömunis eſt agulcücpoſſe patria totius orbis KRomani, l. Roma. ſf. ad muntcip.. pu binten ſed&æ reprobari. in fi. de excuſctut. Vnde banniti iura Gi. nnula rs ciuitatis Komanæ perdendo, cä, quæ cõmunis iuris auan, 3 6 ciuilis ſunt, amittunt: facit auth item nulla: C. de epiſi. dn.* & cler. Bar:in d.l.amiſſione. Bal.l. j. J. ſed hic qucritur. aden 3 6 C. de hær. inſt. idem in repetel.i. verſcquid dé banito. tol- a abate j. C. de facroſan. Ecele. Hæc& ſimilia, quamuis prima m kuu ü facie colõrem recti præ ſe ferant; attamen reuerain enn ed noſtrõ caſu aduerſus comitẽ V. nihil ſtringunt. C. ſrun qäla cluſio enim inſecundò hoſtiũ genere ſup. traditain in ni banmi diſtincte vera non eſt, ſed in ea diſtingui debet, num eehufsah is, qui pacẽ pactus eſt, publico nomine,& pro quiete ukun ae cõmuni, nullo proprio vel rancöre, vel vindicta, nect glhſenu. Perii er dacpüch ula gnd h 4 u da 2en/½& can.. cantir apud Alex.in/ 4 rpredictis rideturin i eſle:cum dux KKſuiadh cnam comes W obcdari e lmn nörelaximilane 3 nu tuerint, licitum fuiſt Ncunq; pactæ fuiſſentin aucct A depredata ſin, uihmsn pinſf. acas⸗a nullam cõpe ruſſe actiont E Anun — lln — 2 premiſſum 0gma, 3 Dotuerit. Erbannitusfen& rrpeubs transtugxurt. BRarinqu 8 wLAanän:” erbannitusab obecienti riüdtshn delli habetur:imo tlesm mlr.(Au aceuſd ⸗—ſd Reſponſ. Iuris. Decad. II. Reſponl. XXI. 55 auecta fuiſſe plauſtra comitis W,& conſenſu præfa- tiducis deprædata. Ergo ad reponenda illata damna tenentur. Adde prędictis, quod in noſtro caſu indu- cijs inter vtrumq; belli ducem mutuo conſenſu pa- ctis, Imperatoris Maximiliani acceſſit auctoritas& cõfirmatio:vt vel hinc appareat, huiuſmodi promiſ- &a ſionem illæſam fuiſſe ſeruandam. Quiafex commu- ni Doctorum ſententia, Conuentio, vel fides data a perſona publica, etiam bannito eſt ſeruanda, quãdo quis eſtexbannitus ab illo, ꝙ illã dedit iuxt. Iaſ. in d.I. Cõuentione:n. 3. et a.vbi locos petendos cõmemorat. Alias vero ſi Imperatoris Maxiliani conſenſus(qui exbanniuit R. ducem,& eius adhærendes)nõ acceſ- ſiſet, non potuiſſet dux A. tanquam inferior, ablm- peratore pacem aut ſecuritatem exbannitis promit- tere, per text. in l. relegati, ad fin.. de pæn.& g. ſed neq, homicidas. iuntta gl.in Nouell. de mand prin. Barr. inl! nõomnar. ſ.vltede re milit. Imo fortius tenet Bal. in c=. Sitem ſacramenta. de pac iuram. fir. quod etſi talis ſe- curitas daretur ab inferiore cum iuramento, adhuc non eſſet ſeruanda, vt refert Iaſein d.l cõuentioni n.—* Quod tamen lege Pontificia ob periculum anime forte non eſſet verum. Sed cũ in noſtro themate in- duciæ non ſint factæ ſimpliciter a ducib. belli, ſed cũ auctoritate& conſenſu, ſpecialiq; iuſſione Impera- toris, qui ducem R. cum ſuis exbanniuerat,& in cu- ius manu erat, bannum vel omnino tollere, vel ſaltẽ ſuſpendere: haud dubie mentem ipſius fuiſſe, præ- ſumendum eſt, quod bannum interim eſſet in pen- „. denti, nec læderentur hi, quibus auctoritate ſummi Principis promiſſa erat ſecuritas: quando f omnes leges clamãt, Nefus eſſe, ſub Principis fide& aucto- ritatealiquem decipi, l.. C. qui ven. ætatiimpet. l. Bar- barius: fade offic. prætor. li·. ſed& qui. Q. de Latin. lib. olSi ergo bannum fuiſſet ſuſpenſum, cõſequens eſt, quod etiam ceſſarint effectus banni. Et ſic nõ habet Colonienſe ab Imperatore Maximiliano 4 piæ me- morię)erectũ, inſtituta actio peremta ſit&xſtincta, Iinquiramus. Quod, vt eo clarius fieri poſſit neceſſa- rium eſt, duas præcipuas clauſulas: quib. rei conuen- 25 ti ad ſui defenfionem vtuntur, ad verbum ſubiicere. Prima ſic ſonat: Anfaͤnglich ſprechen vnd entſcheiden wir/ daß alle vnd jede Vehed/ Feindſchafft vnd Wider⸗ will/ ſo ſich in dieſer Kriegßhandelug zwiſchẽ den Par⸗ theyen/ auch jrẽ Dienern/ Anhaͤngern vnd Verwand⸗ ten begeben haben/ wie das ſeyn moͤcht/ nichts außge⸗ nommen/ gans todt/ ab vnd verziehen ſeyn/ vnd kein Theil den andern noch ſonder Perſonen darumb we⸗ der inner/ noch auſſerhalb Rechtens/ mit Worten vnd Wercken nit erſuchen/ anſprechen/ rechtfertigẽ/ſchma⸗ hen /noch beleydigen ſol in keine Weiß. Secunda clau- ſula laudi ita habet. Wir ordnen/ vnd woͤllen auch wi ſ⸗ ſentlich/ in krafft dieſes Brieffs/ daß maͤnniglich wi⸗ derumb zu ſeinen ligenden Guͤtern/ wie ein jeder die vor derſelbigen Acht innaehabt/ kommen vnd gelaſſen wer⸗ den ſol. Ex his duab. laudi Colonienſis claſulis reſul- tant duæ neceſſariæ quæſtiones: prima eſt, An Impe- rator polſit ius tertio quæſi, ſiue actiones illi cõpetentes tollere? altera, Dato, quod poſſit,an in noſero caſu mpe- ratoris mens& voöluntas fuerit, quod tolleret attionem comiti V. ex contraclu treuga enatas Primafquæſtio, 6 qualis ſcil.& quanta ſit poteſtas Principis in tollen- do iure tertii, cõmuni Interpretũ iuris ſententia tri- bus concluſionib. reſoluitur, vr per eos in proœm. ſfies VIJi. Coff. cont. ius vel vtil. pub. lconnentiona. Fdepact. I Lucius: ſ,, de euict. I. item ſi verberatii.§.1. ff. de res vind. I. quoties. l.reſc ripta. C.de prec. Imp. oſf.& l benea Zeno- ne. C. de quadri. præſo et Canoniſan c. qua in Eccleſtari. de cõſtit.& c.in noſtra. de intur. cũ ſimilib. Prima con- 6 cluſio eſt, quod Princeps ex cauſſa ius diuinũ limita- re poſſit. Dec. po⁵ alios in A.c. quæ in E ccleſiari:n. 13. v- bi multa allegat: dummodo de cauſſa& eius veritate dant 4.miſſone. Sed ci locum, quod obiici poſſet, priuatorum pactionibus expreſſe cõſtet, alias cauſſa nõ p̃ſumitur:& Princeps datria totius otbis Rom Kemufa non poſſe tolli facuſtatem conceſſam de iure publi- ſtatuat in ptinentib. ad eius iuriſdictioné, nempein ““ 1 1 3.. 8.. 1....., e,„e, e. d, mrdwiinfide es NVabu 1c omnibus,lins buòlick. S Linx is gentin. 1 paciſcar. rdd Slclu„Fade pac. cum amilib. quia hic ſuſpenſa eſt illa facultas ciuitais Romanæperdeſ bc d4 a aharefedſee sunſec 1g Aa en 2e Ge. ab Imperatore ipſo, qui eam conceſſit. Sic f etiam ſi quis a declaratoria ſententia banni appellarit, pen- 4 5 15 2, 2.„. A.* 5.„ 64 JanAmunpe ſs 19 centeappellatione nõ dicitur quis bannitus:& pro em ſuam, vel bona auferre poſſe. Decubin Ce herasf. un runf pterea non habent in edo locum ordinamenta de- conſequens etiam iura& actiones Ipſi cõpetentes, 1 94 4,4 1.. 3 81.— 3.. 7 5 s-h n. bannitis loquentia, quia ceſſat effectus banni: vr uæ appellatione bonorum continentur.. ouoriüt. I. Aacie colorem tecti pæ*. 1 Ilup probat Nellusa S. Geminiand in tract. Banni,in a parti ſſenara.S.90„ a. ff. de verb. ſgnif dummodo ſibi ſit noſtro afiaduerlaer 1 vrre Primi temporis, quæſt. F. allégar Dyn.& Bart. in l. qui à ſübditus: alias ſecus. Dec. ibi n. 2 3. Caſt. conſ. 29' prima clufoenim nſccundo h ¹ s g8 V latronibus fade teſtam. faciunt, qud habentur pereun- dubium.& conſ. lé praſuppoſäo. verſ-ſed dubin est. vel bſed ur dem 3 art un 1.3. Sæſi ſeruus: ffade acquir oſſeſſeldem eſt, ſaltem res, quæ ei aufertur, ſit in territorio& iuriſdi- pendéte cauſſa reſtitutionis in integrũ per viam iu- ctione Principis auferentis, arg. c ſxne& c fin. de for. clæ, quiſa interim bänitus impune n65 offenditur, comp. So leg. fin. C. dein rem a*. Sine cauſſa vero iuri Vt per Nellum loco ſup. citato, quæſt. 6. n. 6. Prædictis 5 naturali, vel gentium derogare non poteſt, Panor. & alii in d. cap. quæ in Ecclæſßarum. Dec. ibid. num. 2. mnib. veris exiſtentibus, conſequitur, comitem W. (in hac cauſſa actoréẽ)& reliquos ducis R. adhæren- Bartol.& Ddin d.l.fin. C.ſi cont. ius, vel vtil. pub. nec tẽporalib. Dec. vbi ſup. èn.1⁷. Secũda tconcluſio: Prin-⁰ 7 ceps ex cauſſa qͥuidẽ poteſt ſtatuere aduerſus ca, quæ ſunt de iure naturali, velgentium, vt per Dd. in locis ſup: citatz. Ynde infertur, Principem ex cauſſa alicui rem ſuam, vel bona auferre poſſe. Decii i n. 19.& per ſucomocde aſu fecitnece rinchchr font m nomine, eipuh i tes, luris ciuilis capaces manſiſſe,& ſub primo hoſtiũ directoô, nec per indirectum, Aretin.0,1. in prin. col.3. 3 1 4 6 4 3 5„ 8—„... 4 6...„ 5 4 4* 4 1. o. 4 cauſſuquxar. Küt Bnere recenſendos eſſe. Vnde conſectarium quoq; ſ.de acquir. poſſ niſi de modico præiudicio ageretur, 2*„ 3. 7. 2.».. ⸗*—„... 8. 1 62— 3. rpacti pac ec b eſt dicto Comiti ac ſuis pactas inducias fuiſſe ſeruã- Hanorm. s alii, d. C. quæ in Eccléſiarum per d.l quoties. das perinde, ac ſi tempore induciarum nullum ſub- tuiſſet bannum cum illud interim fuerit in penden- tivt ſup. fatis edoctũ eſt. Ex quib. tandem fit manife- Cod. de precub. Imp. oſſi. Alex. conſ. 2 /†.vol 2. dummodo , 1 5 3. 9 r..„.„. conſtet de voluntate Principis:&s ira loquitur a.log. quotics. Alias in dubio non præſumitur, Principem ne acie m ſium, primam reorum defenſionem ſi up. traditã non vel in mõdico præiudicare voluiſſe, per gloſ. notab. vt . 9 bet im elidere inſtitutam reorum actionem, ſed ea non at- ·6, ponderat Dominin c. cum olim. verſchine præiudicto, hocacf oreaut i- tenta, ipſos ad refundendaillata damna teneri. Ab- ae conſuet. Moder: in cap. ſuper eo. de off. delegat. Deci d. 6 kwok dur Etinho oluta prima prin cipali defenſione reorum, conſe- cap. qua in Ecclehiarum. numer. 26. verſe quartus ca- b—„ enah. 14 quenter ad ſecundam deueniamus,& an per laudum ſus. ubi abunde reſpondet tenentibus contrarium. mus, Gln becea uch On oſtrafpe rur. nn& pt 8*. t. am cauſſam, Fulgoſcin d.Icfi. Sſi cont.ius, vel vtil pub-idem conſi. b1. Domina Catharina. Roman. conſ. J2, quæritur rimo. ſa moueri, per gl.in l. relegati. in fi. ft.de pœn.& fac.iext. in elem..de prsbat.; c.cum a nobiain ſi.& ibi Dd. de od † tamẽé verum eſt, quando mo- tu Pprio aliquid facit: ſecus, ſi ad poſtulationem al- terius:quiatu nciuſta cauſſa non pręſumitur, ſed cõ- 1. Cde petit. hon. ſublat. lib. 0 idemin ii vero..de virò. fuerir, non potuit ei ſine iuſta cauſſa auferri, vt ex ſu- preſrſpraſſeunda concluſione recte infertur.& ni- ſiiſta cauſſa probetur, non præſumitur mentem Im- peratoris fuiſſe, quodalteri ſuum ius auferre volue- rit. Caufſſa enim iuſta non præſumitur in Principe, uando agitur de præiudiciò tertii, quo ad ius quæ- ſttum: ita pulcre Anch donſi. 30. pramitto. circa ſi. Caſt. conſſcl. 15⁶. viſo& examinato. coliſin. Butr. post Calder. in o. pott ceſſionem. col. S. e probat. Aret. C. cum à n0. de teſtib. Et hocilla ratione: quia cũ talis actus regu- lariter ſit prohibitus Principi, niſi ex certa cauſſa, de- bet illa probari:ita Alc. tratt. de Preſum. in 3. reg. pra- ſann. S. nu. 7.perli donationo. C. de colla.& Dec.coſe;76. pro reſolutione. col fi.& in d.q. quæ in Ecœcleſiarum. nunm. 29. Crt. confr. 20. fepenamero. Col. 6. dicens, quod tunc non eſt ſtandum aſſertioni Principis de dieta cauſſa, 3 1. 2.—— 3 2*.2, ſed debet probari& conſtare aperte, ex quo actus ſi- neilla cauſſa eſtreg ulariter Principi prohibitus: pro quo facit etiam, quod vult Bart. per illum text. in l.ſ¹ 72 forte: ff. de caſt pecul. cunꝰ ſimilibus. Iulta † autem liue legitima cauſla, dicitur publica vtilitas: puta ſi appa- reat non aliter haberi poſſe bonum pacis, vt Iaſ. pul- cre docet in l. Barbarius ſf. de off prætor. nu. 2 ½. Ex præ- dictis itaq; conſectarium eſt, duo probanda fuiſſe a dominis reis. Primũ, Impetatoris Maximiliani mè- tem fuiſſe, quod domino Comiti ſuam actionem auferret: alterum, quod ex iuſta legitima cauſſa& proprio motu ad hoc proceſſerit. Quod auté mens & voluntas Imperatoris fuerit, tollere actionem Co- 63 Interimttamen Ciendumeſtinpeincihe diſpenfan. miti, hoc conantur domini rei ex ſupradictis dua⸗ reorum adudcat diſponitur:& ſic incluſio immobilium, de quib. ſo- lum diſponitur, videtur operari mobilium excluſio- nem) iurib. vugatis. Videndum ergo, an hæc reorum .S ⸗ 5 5* 3 71 fundamenta in iure ſubſiſtant. Et pro clara reſoluti- one tres hic dubitationes neceſſario examinãdæ vi- dentur. Prima eſt, an etiam ratione damnorumin jm- peratorẽ compromiſſum fuerit per partes ſiue dures Altera, dato, quod ſic, un duces belli ſine æxpreſſo conſen- ſu ſubditorum id facere, ipſisg, per hoc præiudicare po- tuerint? Tertiavan ſub vocula Vehed vñ Kriegßläd⸗ lung comprehendatur etiamtempus induciarum Ad primam dubitationé reſpondeo breuiter, quod cõ- promittentes duntaxat ratione principatuum&do- miniorũ, itemꝗq; ſubdirorum& bonorũ a defuncto domino G. ducein B. relictorum in Imperatorem conſenſerint, eiuſq; intentio& voluntas fuerit, vt ipſos belli duces dNuintnai dominiis& princi- patib. componeret, omnemq; diſcordiã inter ipſos eo nomine exortam tollcret: id quod præfatio, ſiue proœmium laudi expreſſe docet, hiſce verbis:(Von wegen der Fuͤrſtenthum̃/ Landen/ Leutẽ/ Hab vnd Guͤ⸗ ter/ ſo Hertzog G. zu B. hinder jme verlaſſen.) De re⸗ mittendis enim hinc inde damnis adhærentium& ſubditorũ, nihil quicquã neq; in præfatione, neq́; in toto contextu laudi in ſpecie diſponitur. Noti fautẽ 7½ iuris eſt, in quacunq; diſpoſitione proœmiũ eſſe cõ- ſiderandum, tanꝗ cauſſam finalẽ,& quæ qualitatem rei demonſtrat, c. quonii in prin. de probatl. vt luberis & ibi Bal..de collate idem Baln l. vlt. ff.de her. inſtit. vbi dicit ꝑ lllum text.quod præfationes& procœmia pꝓbant cauſſam finalẽ. Et per eundẽ tex. ſcribit Pano. in c. aduerſus. de immun. Eccl. ꝙ ex verbis pꝓœæmii col⸗ ligitur mens diſponentis. Et Lanfr. ind. c. quoniã,in prin. Si in ſtatutò, inquit, reperiatur caſus, cui ſtatuta- lis exordii ratio non cõueniat, ad eum ſtatuti aucto⸗- ritas non extenditur. adde Bart. in l-ambitioſa de de⸗ cret. ob ord. fac. Bald.& Bartain l.regula:.& licet. cꝝ apoſtilla ibi:. de iur.& fac. ignor. Non ergo amplius cenſen⸗ Tfanhm b garle imi Mus celnquer muhtenn 1 4 auananeni Gn MuaunenaDic abinnöali pei Hüulainnad i ruungierrai uitnngnern Myannin unye ſanuu ufine hänmpoltio Keſponſ luris Decad. III. Reſponf XXN.», cenſentur duces belli compromifiſſe in Cæſaream tempus indiciarum? videtur ſuperflue hic diſpura- Maieſtatem, quam exordium laudi Colonienſis ri, cum ex ſupra dictis ſatis liqueat, quod nec lm pe- continet. Nec obſtant ſubſequentia verbagenera- ratoris laudantis„nec ducum compromittentium lia, vnndanders nichts außgenommen: quia reſtringi mens aur voluntas fuerit, ꝙ ſubditis& adhærenti- debent ad præcedentia verba& materiam. Verba bus ipſorum iura& actiones pro damnis hinc in- I baim fwtcnaquegen eralia, ſi ſequantu r ſ peciem, de illatis natæ, per talem tranlactionem auferren- debent coarctari ad ſpecies expreſſas, vel expreſſis tur:& ſi voluiſſent tamen id nullo iure in præſenti pares, cſeder. bi. Gl.& Dd.de ꝛeſcnip. vbi gl.dicit, quod hyporhieſi potuiſſent. Quare huiufmodi verbavt- precedentia verba(vteſthic, Gurſtenihumb/ Land cunque ſint gencralia& effuſe ſgniftationis, ee- vnd Leut) minuant fignificationẽ& generalitatem men reſtringi debent,& intelligi ſecundum men- verborum ſequentium. Vnde ſi dono alicui villam, tem proferentis, per communem regulain, ſ qua 7 Kgeneralirer omnia iura, quæ habeo in eadẽ vil⸗ dicitur, In contractibus magis attendendam eſſe la, tamen ſub illa generalitate nõ venirent ſpiritua- mentem, quam verba, lin conuentionibur. ff. de verb. lia, quæ illic habeo, vt ius patronatus, vtcunq; ver- obl. ſed etiam Celſus.&. ſi ſundus de contrah. empt. laſ. late ba ſim generalia: quiailla generalitas verborum poſt alios in. iuris gautium.& prætor ait.. 16, ff.de pact. ide coercenda eſtad villam, tanquam ſpeciem expreſ- in. ſi tibi peæcuniam in prinij ſi cert. pet. Nõ eniin in-, 9 ſam, vel expreſſæ ſimilem, ſcilicet ad temporalia tentio ver bis, ſed verba intentioni ſeruire debent, tantum, non eriam ad ſpiritualia: quod eſt elegans dicit tex. ſingularis in. intelligentia.& c. in hus de verb. Ka dogma Inn inc.exi teris de iur. patron.& 1ud.Ro. conſ. ſigniſ.c. bumana vires 32. j. 5.cedulo. diſt. 36. Et prædi- rſtincion au 76 271. Altera f quæſtio tamerſi valde ſit dubia inter cta doctrina procedit etiam in ſententiis, iuxta laſ. n Doctores, crebrius tamen obtinuit, ſi duo princi- in d.§. prætor ait. nu. 3. Ergo& in laudo:cum notum pes inuicem bella gerentes pacem componant, pa- ſit, appellatione ſententia laudum contineri. Porro exil- lſcendo, quodde damnis hincinde daris debeat lis erbispriorisclauſäſe todeabvüͦveürhen)apei. omnis querela adempta eſſe ſubditis, talem tranſa- me colligitur ſenſum eius eſſe, quod quicquid ſi- ctionem ſubditis non eſſe nociuã, quo minus poſ- multatis, odii, rancoris& diſſenſionis partes vtrin- nt aduerſus delinquentes de ipſorum inſtitia ex- que ex hoc bello conceperint, id omne eliminatũ periti. ita. Hoſtien. in c. quando.& ibi Butr. de iureiur. eſſè debeat: vt ſic iniuriæ, quatenus in animo( quẽ uem in Sum. de pænit.& remiſ.§. quibus& qualiter. verſ. rancorem vocant)conſiſtunt, ſint remiſſæ: ſed † nõ 80 mu du.. upone, quodguerra. Dd communiter poſt Innot. in cap in intereſſe& damna, yt inſimili notatur per Pd. in!,ſiti- neuurd. eu gatis.Vich& Haxaln aoſtra. de iniur. Bald.l.venia. C. de in ins voc. Caſt. l..: ede bi§.I. ſ.de pac. Licet enim quis remittat iniurias ſibi tundumentain iureſubt Ke nndt adi. Mar. Laud in tratt. de confæd. q.. Etita reſpondet illatas, tamẽé nõ videtur actiones ſibi cõpetentes re- one tres hic dubitations e rlibenai Anclor. finita guerra inter lanuenſes& Venetos: miliſſe: quæ eſt communis& edubitata regulaà entur Drima chanen a han Kalia vice finita guerra inter Florétinos& Senen- Dd. cõmuniter recepta& probata in d. 7 tibi.§.1 naui dmxrwmiſimf 9 un ſes, yt iyſemet refert in repet. c.peccatũ col.(mihi) 7⁷. verſ. l.ſ domus. ſ. de ſerui. vrb. præd. Bald. ihid.& conſ. 195. nu. 6. Akcra Acts. zu iicn 4earu Jed moueo vnam quæſtionem. de reg. iur. lib. 5. 81 tamen † ar. 2. Alex conſi J. 58. pol. 2. G ceuſi J.20. nu..pol. Am- Aeruten enas. Diufmodi compoßtio feret cui damnificatorum lius dicit Balin â ſtiamus, quod ſ rerittam in- mnlenwaſsel Altadtz, danlenliauthax alteraberi non pollet, miper lutias& æxpuliionesà& deuaſfationes, non ridear yuniimAl remiſſionem talium damnorum, tuncc ſecus eſſet, remiſiſſe damna& intereſſe, niſi nominarim ex- nocetetque remiſſio per Principem facta, quia vti- primatur, ꝙ videtur etiã eſſe de mẽte Spec.rit. de ac- minentesduntern lirer geſſit negotium fubditorum, ag. eri, quenor. uſog. verſſed quidſt vulueratus. Ceterum q rei con- — di inl.lt. C.ſi cont. ius. xel vtil publ. G& in c. quæ in Eccleſa- uenti laudum Colonienſe, ſiue priorem clauſulam mia or temchſubän anen um Aecouſti. G per Archid.& Hoſt. locis ſupra titatis,& eius laudi dũtaxat de remiſſione rancoris animi,& domino G ducein 3 Aler. de Roſ. in Dictionario ſub verb. bellum,&y in his ter- non de remiſſione damnorũ, maxime tẽpore treu- oaſenſerint, eiuſq; m e mimu loquitur dcin noſtra:de iniur. vt ihi per. Dd. Sic er- gæillatorum, intellexerint, ex eo ſatis colligitur, pls beli duces de huiſ Erlcone, go in noſtra ſpecie non aliter potuit per duces bel. quod ipli poſt laudum tranſegerint cum nonnul- mubomponerct, om e, UÜſubditis& adhærenribus, multo minus comiti lis magnæ præeminentiæ perſonis, qui damna il- co nomine exoftam tos e ug VVVv. auferri ius ſuum ad damna conſequenda, niſi lata ſibi reſarciri pPoſtulabant: ꝙ certe nunquam fe- oaxmium kuciexprè n ipſis conſentientibus, vel quod aliter pax haberi cillent, ſiper laudum etiam damna fuiſſe remiſſa veaan dar dürſenthum a e dihgler non potuiſſet: quorum tamen neutrum à dominis cenſuiſſent: cum nemo præſumatur iactare ſuũ, iu- eenenG us 8 m 6 b reis in noſtra hypotheſi probatum exiſtit. Quod ſi ribus vuigatu. Vt tamẽ& hæc dubitatio diſſoluatur, nends enim hinc if em as,, dicatur, Imperatorem hocfeciſſe motu proprioex reperio Interpretes de ea varie ſentire: nam aliqui Arorü, nibilquicgi 1r Kut plenitudiné Poteſtaris: R eſp ondeo, ſupra ſatis de- æuiparant inducias ipfi bello, Bal.in§. vaſal. per il- — 1— hpomm. 77 monſtratum eſſe, Principem f non poſſẽ alicui ius lum text. depace Conſtan. Rom. ſinę. 306. Pel.c. ſigniſicauit. d 1¼ ſuum auferre, maxime quod deſcendit et contra- de luda Caſt. Ey dAlex.Iconuenrionum. de pact. Alii com- tuiuris gentium, niſi ex iuſta cauſſa: nec eoò caſu parant paci, Ioan. And. ad Spec. de treug.& pace, in ub. præſumi cauſſam, niſi expreſſim appareat,&& abal- per.nouit. ad n.de indig G.2 8.ſi qui pomine.& ihi al- legante doceatur, iuxta eæ quæ habentur per Dd. maxi. uat de has:ten. fat c.lli qui. 24 J.3.Alii denique quod- mne Dec. in d.. quæ in Bccleſiarum. nu. 2 4. de conſtit.&quæ dam mediũ conſtituunt inter vtrumque tempus, ſunt ſupra allegata in ſecundo capite defenſionis reorum. Anchor. conſ.88. quod etiam videtur ſenſiſſe Bar. in d. con- Adde, quod Princeps non præſumitur in ſais diſ- ventionuũ, vt eu inducit Con er. in tract, priuil pac. nu. 33. in boſitionibus vel conceſſionibus velle alterius iu- fin. Sunt etiam qui intereſſe putẽt, an loquamur in ri derogare, vt multis deducit Curt. iunior conſil s. nu S. materia fauorabili,& tũc treuga accedat paci:an in Grconßl. 42. nu.3.parte.: An autem(ad tertium du- odioſa& pœnali, unc accedat bello, Corſet in loco bium prioris clauſulæ deueniendo ſub verbo( ve⸗ ſupra citato,nu. 36. Hæc tamẽ eſt receptior ſenten- 81 oder Kuegs handlung) comßreltendatureciatm tis, quod euga proptie loquendo,megis acedat b trim e pro quut— aulah aiüt dominiret 5. rem namero cõprehene cuntatadbonaimma dponttun ſicincul: lam dilponitur, rideturſ. una jcrmyrebendatur et erum peimam dubitationètel cobbdi 4 4* a t00 cont quacunq; 1 a cauf Ei un 8 guerræ, quam paci: cum treuga ſit temporaria, pax perpetua. Larga aut ſignificarione treuga pote appellati pax. maxime quoad obſeruantiã: quia ſic- ut pax, ita& treuga violari non debet, non attento ſine temporis, ſed effectus, per text. d.. ille quidem. &r. vlt. de treug.& pace, vbi æquiparantur, quoad obſeruantiam, treuga& pax. Et ideo Felinus ꝓ re- gula ſtatuit, quod in materia etiam pœnali tempus belli comprehendat tempus treugæ ex proprietate vocabuli: quam limitat duobus modis. Primo, ſi loquamur large ſumpto vocabulo, vt iam dictuns eſt: lecundo, niſi eadem ratio, quæ loquitur in pace, militaret in treuga,& niſi ratio ſtatuens aliquid in guerra ceſſarer in treuga: quia tunc ipſa treuga eſt quoddam medium(vt dixi) inter vtrumq;tempus, & quandoq; vnis quandoc alteri adhæret, ſecundũ ſubiectam materiã. Verũ hec diſputatio huc parum vulis eſt: quia etiamſi tempus treugæ ſub vocula (Kriegs handlung) includeretur, inde tamen nõ ſe- quitur, Comiti agenti ſublatam eſle ſuam actionẽ: uia de remiſſione damnorum in laudo ſpeciatim nihil eſt actũ, ſed ſolum de remiſſione iniuriatum, rancoris& odii. Et hæc dicta fint de priori laudi Cæſarei clauſula. Ad poſteriorẽ laudi Colonienſis clauſulã deſcendẽdo, omiſſis ambagibus cõcludo, Imperarorem per illã clauſulã de illis rantum bonis prouidere voluiſſe, quæ tempore& ratione damni ducis R. adhærentibus ablata fuere, quæ non pote- rant vllo medio iuris recuperare, niſi per reſtitu- tionem Principis. Et ſic Princeps voluit proſpicere in caſu neceſſario, vbi bannitis nullum aliud reme- dium competebat. Et hunc ſenſum inferunt huius clauſuiæ verba, ſi penitius confiderentur. Secundo princeps bannitos ſolũ reſtituit ad bona immobi- lia, quæ ipſis tempore banni occupata fuere,& ſic bona mobilia exclufit, relinquendo ea iis, qui ti- tulo belli& banni occuparunt; per vulgatam re- gulam, qua dicitur: Incluſto vnius, eſt aliorum omniũ e.laſto.& peralia iura ac fundamenta Areis con- nentis multifariam in ipſorum productis addu- cta, ad quæ fit relatio. Hæc tamen excluſio non porrigitur ad bona tempore treugæ ablata: quia tum bannuin erar in ſuſpenſo,& banniti omnium ciuilium iurium capaces fuere, nec impune vel in perſonis velin rebus offendi potuerunt. Sed nec dpus habuerunt, vel dominus Comes nunc a- Ctor, velalii tempore trugæ offenſi, ſ peciali proui- fione, ſiue reſtiturione Cæſarea ad damnũ tempo- re treugæ illatũ reponendũ, cũ habuerint propter impeduum& ſuſpenſum panni effectum, ordi- narium remedium ad agendum: ideoque non eſt præſumendum, quod Imperator in caſu ſpeciali prouiſione fulcito& non neceſſario ſuperfluam ratiam ſeu auxilium concedere voluerit. Nam 82 vt Baldus in rub. ſi cert. pet. inquit, in generali- bus prouiſonibus ea non includuntur, de qui- bus ſpecialiter eſt prouitum, ſiue per hominem, ſiue per legem. Igitur no npræſumitur, Imperato- rem imperriendo hãc gratiã, feciſſe actũ fruſtrato- rium, aut ſitperfluis vti voluiſſe remediis l 5æc ſti- pulatio.§. diuus. ff. vt leg. nom. cau. capus. 2. de proba. 83 Hinc † eſt quod vulgo qicitur, Prouiſionem fieri in caſu neceſſario, leg. Gallas.§. 1. ff. de lib.&y poſt. Corn. conl. 237. lib. 2. fat. I. 1. Cod. de theſau. lib. 10. vbi deciditur, Iraperatoris prouiſionem laleem Dn. loach. Mynſing luriſconſ. Germani 3 ad caſus neceſſarios,& antea non prouiſos reſtrin⸗ gendam eſſe, ne quid fruſtra poſtulari videatut. xquibus omnibus cõſequitur,& recte infertur, hance poſteriorem laudi Colonienſis clauſulam de illistantum bonis exaudiendam eſſe, quæ tempore banni occupata fuere: nec includere hãc agentis Comitis actionem, pro recuperandis bonis in- ſtitutam, quæ tempore treugæ, quando bannum erat ſuſpenſum,& per conſequens Comes omni- um iurium capax, fuerunt rapta. Ex his omnibus, quæ hactenus circa ſecundum prinei pale caput de- fenſionis reorum dicta ſunt, concludendum tan- dem eſt, inſtitutam à cOmite Vv. actionem per laudum Colonienſe pariter non eſſe peremptam, ſicque omnium defenſionum capitaaà reis conuen- tis obiecta ceſſare:& per conſequens, dominosre- os ad faciendam reſtitutionem rerũ tempore treu- gæ abreptarum, ſiue exſtent, ſiue non, ad debitam earundem æſtimationẽ, condemnandos eſſe. Nam quando † id quod præſtari ad eius æſtimationem: l.item ſi verberatum. S.i:ff. de rei vend. Dd. in l. apud. lulian. S. vlt.& l. filiusfam. 6 quid alicui. ſr de leg.ij.&l. multum, de verb. oblig Ferra. in for. ib. 2i rea. verb. erſi non exſtant. Afflict. deciſ. 347. circaßf Sequitur nunc videndum de tertio& vltimo hu- jus conſultationis capite, nempe quomodo in hac cauſſa ſit pronunciandum. tia? Er † quia vulgati iuris eſt, ſententiam con- formandam elle petitioni actoris, l. vt fundus:ſ. com. diuid. cum ſimilibus, ſubiicienda eſt petitio libel⸗ lo adiecta, quæ ita ſonat: Das die beklagten Fuͤrſtèan ſtat Hertzog A. jres Herꝛn Vatters/ als Soͤhne vñ Er⸗ & formanda ſenten- 88 debet, deſiit exſtare 84 per mortem, vel conſumptionem, tunc recurritur ben ſolche Nahm/ oder 250 0. gůltẽ ſampt dem intereſſe 5 vñ ſchaden derhalbẽ erlitten(ſo klagender Graff auff 1500. guldẽ taxiret) jme zu zuſtells zuentrichten/ vñ zu⸗ bezals ſchut dig ſeien. Hancal ternatiuã, videlicet, Peis rem vel æſtimationem in iure licitam ſſe, communi- ſed † randem concludit, talem alternatiuam pe- or eſt Dd. aſſectio, vtcunque nonnulli reclament, pt per Spec. in tit. de oblig.& ſolut.§. ſequitur. verſ. C quid ſi. num. nI. vbi in vtramꝗque partem diſputat: titionem iure ſubſiſtere: de quo vide etiam*um, qui ita.§. vit. leg. ſi ſecundum.. fi. l inter ſtipulantem. 9. ſ ſtipularus.& ¹ν Dd. f. de veri. oblig fac. not. Bart. in 4 1. Iſf. de all. emt. Et hæc fententia communi ob- ſeruantia iudiciorum paſſim confirmatur, yt teſta- tur ibi Spec. er Agid. Bella. in cap. fin. num. 22. qhuos bus ſic concipi debenr ſententiæ. Nãſi res, quæ in Lbelloalternatiue petita eſt, adhuc exſtat, præſta- rique poteſt ſine difheultate, tunc facienda eſt con demnatio in re perita, leg. C. deffideicom. Si autem nullo modo præſtati poteſt, vt quia periit, aut conſumpra eſt, tunc reus ad æſtimationem con- demnandus eſt, vtcunque res petita ſit, I. arbitrio. 5. tamen ſf. de dolo. Idem quoque eſt, ſi præſſtari qui. dem poſſit, ſed non ſine magna dominus.§. qui conſitetur. ff. de leg. i. ita tradunt Spes- in d. 5. ſequitur. verſ. breuiter. num. 9. G Bella. d. tapeji num. 22. Cum ergo in præſenti caſu notorium fit- res ex plauſtris abreptas inter milites diſſipatas fuiſſe ante 44. annos,& ſic non exſtare amplius, vel ſi qnæ exſtent, eas tamen difficulter haberi poſ⸗ ſe: conſequitur, ſententiam concipiendam elle, r608 met. sauſſa. Porro iu talibus alrernatiuis petitioni- rei difficultate. f temionemi anberene Wuunconder usncuhe aralud m at wfewn couila erdeun hocit 55 hal WNnanm ei fe en heuterdi namhter Lenc uirtultadue Htarauntorn Kwiwedelic Nahfte nabae Wnuuns Juewl. Ratgumuis ha turuculh. tant amn L ma 1 lammeno locum dinchquoddc thürdeealt ünämibipſu 3 1 . 4 4 2 6 — — uan „ Enhoceſt 6 wemultem ex —) tan holle l 2 urk let li ng, — 1 — mienkn m doni & Lrmn picere drewme ecnndo g, Kbe ond en ke- au mnid Wcoa⸗ 44 zaan uno poh : Gen ewclmn bermonem, jel conlum Mdeius xſtimationem, nD nlat küai a Seuut nunc ridendd E msconfultationis apit cauſſa Et pronuncun ta Et f quia wulzui ſormandam eſſe petitiq iuud(u milba„ſah badiecda quxitaſon: gar Hatos Aſres herm denſeiche Nahm oder: nu ſchaden derhalbẽeriut oo aic aruet) ime sſba t nun vN 4in tionen n c De. alſectio, vtci n n Hei. m rit. Seobln nuuii an. II. vbi inv ſed undem concluch dasſc com Reſponf. Iuris Decad. III. Reſponſ. XXI. reosque condemnandos ad æſtimarionẽ ſeu valo- rem ferum ablatarum. Sed hic rurſus noua exori- ſeu aſtimatio htlius rainæ ſeu accepri damni probari poßit; ite m, An talis probatio æſtimationis ſententiam præcedere, vel ſubſequi debeat? Et ſiquidem iudiciũ hoc fuiſſet inſtirutum contra ipſummet ducem A. eiusq; no- mine lis conteſtata, res plana eſſet ex Zen oniana conſtitutione in I. ſi quando. C. vnde vi, quæ erie eſt in c. vlr. ext. quod met. cauſa: in ea enim diſponi- 8 tur: Quod ſi probata ſit violentia, damna, rerũ- que ablatarum valor probẽtur per iuramenta illo- rum, qui ea ſunt paſſi, taxatione iudicis tamen præ- uia. Et præſcribitur in ea cõſtitutione talis modus: nempe quod primum æſtimatio rerum violentér ablatarum ſit facienda: deinde damnum paſſus iu- xta factam taxationem iuramẽtum in litem verita- tis(iudiceita deſerente(præſtare debeat: denique iudex in tantum condemnare, quantum fuit iuratũ: ita Bar. poſt Cyn.& reliquos Dd. in d. l. ſi quando. idem rractatur in!. 2.& l. in actionibus, de in lit. iur. Sed quia comes Vyv. non contra ducem A. ſed eius filios& heredes iudicium hoc inſtituit, inueſtigandum eſt, an in ipſis pariter locum habeat Zenoniana conſtitutio, ita quad ꝛuramentum eis deferri poſsit in vim probanda aſti- mationis? Et breuiter dicendũ eſt, quod non. Cum primis enim, yt ex Zenonis conſtiturione iuſiuran- dum deferri poſſit aduerſus delinquentẽ, duo con- iunctim re quiruntur: nempe difficultas probatio- nis,& dolus ſiue delictum aduerſarii, iuxta commu- niter Dd. poſt Bar. in d. l. actionibus& d. I. ſi quando. Ca- noniſ. in dic. vlt. Bald. in. vnica. 2 5. Oppoſit. C. de ſent. quæ pro eo, G&¹. Et quamuis Bart. in l. vlt. ſ. de in lit. iur. æſti- met, hoc in ciuilib. tantum iudiciis obtinere: Pon- tanus tamen in d. l. in actionibus, etiam in crimina- libus iuramento locum eſſe defendit. Iam vero ex- plorati iuris eſt, quod dolus in heredem nõ tranſeat. Cum erxgo in herede alterum requiſitũ deficiat: cõ- 88 ſequiturf aduerſus ipſum hoc iuſiurandum præſta- ri non poſſe. Et hoc eſt, quod per manus traditur, inramentum in litem ex præfata conſtiturione tum deferri demum poſſe, ſi ex proprio quis delicto cõ- ueniatur: ſecus, ſi ex alieno: quia tunc non defertür iuxta Bart. in I.. C. quanto ex ſa. iur.&l. nequit: ff. de incend. xuin naufr.& d. l. ſi quando. Bald. t. i. verſ. ton- ientitula. de pac. iur. fir. Canon. d. e. vlt. Deinde pro- batio illa per iuramentum in litem; eſt multuin ſin- Zularis& exorbitans, perque eam pluribus com- munibus regulis derogatur. Alias enim neque teſti- monium vniusad fidem faciendam prodeſt, J. iuniſ- turandi. C. de teſtib. neque in cauſſa propria ad teſti- monium dicendum quiſquam admittitur, I. oinni- dus. C. eod. tit. quorum neutrum in hoc iuramento attenditur. Vnde Cyn. ind. l. ſi quando, conſtitutio- niemiillam Zenonis miraculum continere dixit. Et hac ratione motl nonnulli cenſuerunt, hanc ne ad facti quidem caſum porrigẽdam eſſe: Franc. hua- renus in d. l. in actionibus. nu. 50. Innbc. d. c. fi. quod ta- men Bart. non recipit in. in actione. in prin. de furt. cui ceteri Dd. communiter ſubſcribunt. Conſequens ergo eſt, conſtitutionem extra caſum, in quò loqui- 9. tur, extendendam non eſſe, vt quæ pœnalis eſt& o- 85 dioſa, arg. cap in pœuis.& c. odia. de reg iur. in 6. in hac ligirur quæſtione, An ob defuncti dolum aut delictum uſiurandum in litem aduerſus heredem deferenduin ſutab tur quæſtio, nempe, Quomodo& pet quæ media valor 14 99 vtriuſque Scholæ doctoribus communi calculo, ac vno velut ore reſponſum eſt: quod etſi ex contra- ctu aut quaſi contractu ob dolum malum defuncti 4 heres in ſolidum teneatur, I. vlt. C. de in lit. iur. I.ex de- politi.& l. ex contractibus. ſy. de act.& oblig. non ideo tamen in litem iurandum eſſe, niſi lis cum defun- cto conteſtata fuerit, d. l. vit.& d. l.1. C. ex delict de- funit.& is dolus admiſſus ſit, propter quem poterat contra defunctum ipſum in litem iurari, J. alio zure. C. Ae. in lit. iur. atque ita Butr. Cyn. Bart. Ang. Salic. Pulg. in d. l in ationibus& d. l. ſi quando. Bal. inl. n. C. de in litem zur. Caſtt. inl. ſi per alium heredibus: ſf ne quis cum eo,&c. Ang. conſil. 307. Alex. Iaſ. ponta.& Duare. in d. l. in action. item Alex. in l. ſed ſi ex ſiipulatu. f. de verb. oblig. Innoc. Butr. Imol. Bellam. in d. c. f. quod mer. cau. Ant. Capi. in deci. Neapol. deciſ. 61. num. 2.& Af- Nict. deciſ. 360.& in tit. de pac. iura. fir. verb. illicitas. n. 9. Hoſtienſis tamen. in. d.. vlt. putat ſolam difficul- tatem probationis ſufficere, vt huic iuramento lo- cus ſit per c. 2. de cler. pereg.& arg. l. 2. C. de ali. pupil. . Quæ ſententia videtur rationem habere: nam pro- batio illa æſtimationis per iuramentũ non tamino- dium violenti ſpoliatoris, quam in gratiam ſpoli- ati damnumque paſſià Zenone permiſſa videtur. Ergo vtcunque ceſſet odium in herede ſpoliatoris, tamen fauor damnum paſſi propterea non deſinit. qui inique ſuis rebus exutus eſt. Itaque merito(ſi alias terum ablatarum valdrem probare nequeat ſpoliatus Comes) videtur ei deferendam eſſe ex ſæ- pedicta conſtitutione, iurandi conditionem, Sub- ueniendum enim eſt probationibus,& punienda maleficia, iuribus vulgatis. Verum ego à communi Dd. ſententia, maxime in iudicando, difficulter re- cedo vt quam in iudiciis ſemper præ oculis habere oportet. Itaque concludo, neceſſe eſſe, vt dominus actor aliis probandi adminiculis doceat rerum ab- latarum valorem, Satis tamen eſſè cenſeo, ſi im- perfectas probationes adferre poſſit, quæ alias non admitterentur: puta per ſocios, familiates, dome- ſticos,& qui tum forte præſentes fuere, quando res plauſtris imponebantur: idque auctoritate Bart. in. d. l. ſi quando.& d. l. in actionibus per l. conſenſu. C. de repud. cum ſimilibus.& banor. d. i. finali etiam alii Sub- iungit etiã ibi Bart. ſufficere hoc caſu ꝓbationes per coniecturas,& hoc omne iudicantis arbitrio relin- quendum eſſe: qui ſi aliquas ſolum conie cturas ha. beat;, poterit actori iurandi conditionem deferre, nõ quidẽ ex Zenoniana conſtitutione, ſed vt alias, vbi ſemiplene probatum eſt, deferri iure poteſt: nempe exl. in bonæ fdei. C. de reb. cred.& iur.& l.ad- monendi. ff. de iureiur. Et quamuis regulariter iura- mentum ſuppletiuum non deferatur, niſi probatio vere vel neceſlario concludat, nec ſufficiat eã præ- ſumptiue conccludere, vt per Rom. conſil. 61. nu. 1b. vbi allegat gl. inl. 3.§. j. de min.& l. non eſt veriſimile. q uod met. cauſ. tamen ex Butrig. ſententia. d. J. in attioni- Hbus.& Bellam. in d. c. vlt. nu. 7. in noſtto caſu proba- tionem non neceſſario, ſed tantumm probabiliter,& ſecundum communiter accidentia concludentem recipere poſſumus,& iuſiurandum in ſupplemen- tum deferre. Cum igitur dominus actor aliis admi- niculis, quam iuram ento, æſtimationem rerum ab- réptarum probate teneatur, exoritur alia dubitatio An huiumodi eſtimationis probatiõ præcedere debeat, aut ſubſequi ſententiam condemnatoriam? Et prima fronte — ͦ ͦ y——— 100 videtur, quod condemnaroria præcedere poſſit„ 8 oſt in cauſſa exſecutionis liquidatio æſtimationis hieri. Sic enim videmus er ã fieri in actionibus vni- uerfalibus, qualis eſt petitio heredirtatis, l. non poſſu- mus. fy. ſi pars her. pet. Poteſt namque iudex pronun- ciare, reſtituendum eſ e, quicquid ex tali hereditate ſit penes poſſeſſorem. Sic item fit in condemnatio- ne expenſarum, intereſſe& damnorum, vbi incer- tæ ſententig tolerantur,& condemnatio ſine ſpeci- ficatione admittitur: ſatisque eſt, ſi illa poſtea fiat in exſecutione, per texi. c. inter dilectos. de donat. c. ex in- ſinuatione. de procur. Et hoc Canoniſtas communiter tenere, fatetur Fab. in§. curare. num 3. verſ. quid ergo. 22 num. 14. verſ. ſatis ergo. Inſtit. de actio. Sed his non ob- ſtancibus, purarii probarionem æſtimationis im- ponendam eſſe actori, priuſquam condemnatoria feratur, nec hic poſſe incertam ſententiam tolerari: idque ea ratione. Nam vbi æſtimatio vel intereſſe petitur principaliter, tunc mor à principio actor xſtimarè debet,& certam quantitatem petete in li- Pello, itxta Fab. in d. S. curare.& facit pro hoc l. ſtipulatio- nes diuiduntur. in fin.i. repon. ihi, iuxta æſtimationem facti dandam eſſe petitionem. de verb. obligat. Quod ſi certa quantitas petenda eſt: eigo& ſententiam certam 90.*.** 2 4 8. eſſe oportet, alias iure non ſubſiſtet. Nam †per ma- 5 — nus traditur, ſi pronunciandum ſi ſuper principali, & petitio contineat certam& deſignatam quanti- tatem, velrem, quod iudex certam teneatur ferre ſententiam, vel per deſignationem rei ſeu quanti- tatis, aut per certam relationem ſeu demonſtratio- nem, per text. in d. S. curart. ibi Fab. num. 12. l.1. G2. C. de ſent. qua ſine cert. quant.&. in ſententius. de re iud. Non obſtat, quod de vniuerſalibus iudiciis obiectũ eſt: quia ſi vniuerſaliter agatur, ſieut incerta petitio ad- mitritur, ita etiam incerra ſententia toleratur, quæ deinde ſit certiſcanda in exſecutione, per d.1. poſſu- mus. Sed quando iutereſſe vel exiſtimatio principa- licer petitur, cerra debet elle petitio,& per conſe- quens etiam ſententia. Vnde eſt, quod ſi pro re cet- ta agatur vniuerſali actione, declarari illa de beat, vt 2d reſtirutionem illius concludatur:& conſequen ter etiam iudex tenetur certam pronunciationem facere. Non etiã obſtat, quod de expenſis, dam nis & intereſſe dictũ eſt: quia ium demum condemna- tio expenſarum& intere ſſe ſine ſpecificatione ad- mittitur, quando ea petita ſunt velut acceſſoria:tum enim ſicut petitio incertatoleratur, ita& condẽna- tio. Sed in noſtro caſn æſtimatio rerum abreptarum prineipaliter eſt iniudicium deducta,& certa quan- titas petita(id quod etiain neceſſarium fuit) ergo & ſententia certa ferenda eſt. Ex quibus omnibus concludendum cenſeo, quod rei conuenti nõdum ſint condemnandi ad reſtitutionem æſtimationis rerum per violentiam ablatarum, ſed tantiſper ſu erſedendum, donec dominus actor huiufmodi æſtimationem probet. Iniungenda itaque erit per iudicem æſtimarionis probatio ſæpedicto domino Comiti, priuſqar definitiua ſiue condemnatoria feratur. Quod dominus Comes velper teſtes do- meſticos, aut etiam famam,& coniecturas, ſaltem aliqualiter æſtimationem docuerit, poterit ipſi de- inde(taxatione iudicis præhabita) iuramentum ſupplerorium deferri erunrque, ſi iurauerit actor, rei conuenti in eam ſummam per diffinitiuam con- demnandi, per ea, quæ ſupra es Bart. ſunt deducta. Cete- ( Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani rum quodad petitum intereſſe& expenſas litis at⸗ tinet, cum res abreptæ nõ fuerint fructuoſæ, in qui- bus lucrum aliquando ceſſans aut intereſſe poſſit conſiderari: cum etiam domini rei conuentinon iniuſtas cauſſas ſe defendendi in iudicio habuerint, ræſertim quod ex parte ducis R.(cuius adhærens fuit dominus actor) pariter induciis contrauentum fuit,& laudum Coſonienſe varie intelligi potuit: ideo reos, quoad intereſſe, abſoluendos, expenſas- que litis cõ penſandas eſſe arbitror: ſaluo in omnt- bus& per omnia peritiorum iadicio. RESPO NSVM XXII. SVMMARIA. , Parescuria controuerſia inter dominũ& vaſallos ſuni competentes iudices,& num. 11.14.18. 2 Propter iuſtitiam denegatam licet adire ſuperiorem. 3 In cauſßis feudalibus quando iuriſdictio ad ordinarium deuoluatukr. b In lih ello potißimum inſpisiendum, quid petatm. Modus agendi ſtat ſubſtantialiter in concluſione libell. Alternatiua petitio an& quando libellum vitiet. Sententia ſuper competentia vel incompetentia, num ſit definitiua, vel interlocutoria?— Interlacutoria ſententia reuocari poteſt„& quamdiu? 9 Reuocatio interlocutoriæ quamdiu peti poßit? reudum praſumitur maſculinum, donec probeturfæ mininum. n Feudum duplici iure cenſetar. Quæ requirantur, yt Pares ſint iudicet in cauſi feuda. libus. b* 13 Natura feudi dupliciter conſideranda. 14 Conſuetudo, vt famina in feuda ſuccedant, valet. 1 Ad iuriſdidlionem fundandam ſaltem ſummarie, de qualitate rei conſtare debet,& num. 16. G17. b 18 Domino negante qualitatem feudi, aſſesto autem va- ſallo aſſerente, tenetur dominus ipſum inueſtine au proſequendum ius ſuum. SVMMA HVIVS RESPONSI. Ir* hac feudali ctrouerſia, quæ eſt agitata inte: nobilem Ceſtrenuum dominum Georgium del. Mareſcaltum Archiepiſcopatus T. appellantemin Imperiali conſiſtorio,& reum originarium,& va- lidos Vyilbelmum Gdlbertum fratres de h. appel- latos actores originarios, tres ſunt habitæ inſtatie- Prima coram Scabinis ſub quorum iuriſaiclione litigiaſa bona ſunt ſita: altera coram Architpiſco- po T. velut ſuperiori& ordinario vtriuſq partu: tertia denig. in Imperiali⸗ Cameræ iudicio. Ei de prima quidẽ inſtantia nihil attinet dicere, cͦ eius totus proceſſus& ſententia per ſecundariviudice fuerit annullata& caſſata. De altera vero inſtãtia ventilata in præfato Archiepiſcopi conſilorio, vbi Orſus nouus pceſſus eſt habitus, quid&qualitera- ct ſit, inueſtigare neceſſe eſt. Et prætermiſſis am- bagib. breuiter reſpondeo‚ibi à præfatis indicibus, tanquã aſſertis vsſallis, intentatu fuiſſe indieium præparatorium ad actionem ex lege Feudali poſea Hinſtituendam aduerſus prædictum Georgium del nanquam dominum centrouerſi fendi, adeius in ueſtituram conſequendã:& ſic in ill indicio que- E euae en„ — — — 4 — 3— —= —— —— hal auteus in, — — — — — hundu — — auuni 4 amen ker ſranins 6 wallmorta, ur euncc kinxnile tulmaüteet 1 heiwwüneget, ulnnen. Cu. nulazplictur mam recury lrerim alal tun tere, vecur nuudtie, cr i Fhwnunxentin aunjazaiienf Mhunncpaler — lMrconnocal rtteee no alpenur ſdſo umwahan dc 1 uinun;,. 1 uubtedna ca iesaxecumbe teuen nege tignereit unT, i fatimn inlij un s e 1 Qae mgetrana, 4 A 9. ,4 bäa. oad. † 4 uniſcidianen fun muualttate ni mſtana ar, qur 41e. 1I Demise vegente fuaii en r ſul aſcrante„Fenel conſe. mnjtjumdum iu ſi 4ℳ alum Ankh nTteln ſeyeruno. 1 d wnudaugm Anhen ais o du Kr wnectt. 5 MMA HVIIE AE t 6 fii ſolum fuit inter controuertentes, coram quo in- éice examinanda definiendag, b ſét controuerſia yrincipalis: 2empe cuias natdrd& qualitatir ſit 2udum illud petitum, an coram paribus curiæ Kk. aqua feudum illud prouenits an potius coram diclo domino Archiepiſtopo I. velut iudice ordinario? Quodautem actores in noſtro themate indicium huufmodi præparatorium coram prafato Archie- viſtupoin T. velut ordinariop mouere potuerint, ex eo patet,quod reus,tanquam dominus feudi, toties requiſitus ab acloribus, velut aſſertis vaſalli, vt pares prafatæ curiæ conuocaret, id facere recuſa- uit, ad quodtamen tenebatur. 1 XOii f enim iuris eſt, cõtrouerſia inter dominũ 4X&L vaſallum orta, pares illius curiæ, à qua feu- dum tenetur, veluti competentes iudices conuo- candos eſle, c. imperialem. S. pen. de prohib. feud. alien. per frid quod procedit, etiamſi vaſallus dicat ſe vaſallũ, & doaiinus id neget, c. 1. decontrouerſ. inter vaſal. G epiſs. Bald. in d.§. pen. Curt. de feud. 7. par. prin. in. reg. a princ. puſt nu. 34. Licitum † ergo fuit propter dene- gatam iuſticiam recurrere ad ſuperiorem. 1.3.§.1. de iudic. Habet enim vaſallus, cum dominus non vult luſticiam facere, recurſum ad ſuperiorem propter defectum iuſticiæ, c. i. in fin. de mil. vaſal. qui cont. eſt, EcFS ſ vero contigerit. in Noueli. vt diſfer. iud.& eſt bonus tex in eirrefragabili. de oſſ rdi. Apparet ergo in prio- ri inſtantia principalem quæſtionem fuiſſe, vtrum reus teneatur conuocare pares curiæ in K. vel non, & inueſtire actores, non quidẽ in ipſo ſpeciali feu- do, quod potitur, ſed ſolum in genere ad ius perſe- quendum, zu jhrem rechten/ iuxta Franc. Curt. vbi ſu- pta ina. prin. reg. num 37. præſertim oblata ab ipſis aſ- ſertis vaſallis debna cautione ſuper refundẽdis ex- penſis, ſi eos ſuccumbere contingat. Et ſuper hae duntaxat quæſtione cognouerunt priores iudices. Principale autem negorium, cuius ſcilicet naturæ & qualitatis ſit feudum controuerſum, licet partes in pceſſu cauſſæ aliqualiter diſputarint, iudi ces ta- men luper illo noluerunt cognoſcere, ſed illud re- miſerunt ad pares curię, velut competentes iudi- es.Exquibus ſatis apparet, falſum eſſe, ꝙ poſteri- or ſententia in conſiſtorio Archiepiſcopali latas per quam peincipalis cauſſa remiſſa eſt ad pares cu- rie, aduerſetur priori ſententiæ, per quam annul- latur proceſſus in V. peractus, cauſſam apud ſereti- nendo. Neq; enim inuicem pugnant hæ ſententiæ, neque ſunt contrariæ: pro vt appellans(reus origi- narius) vbiq; prætexit,& falſo inculcat. Fuit enim Archiepiſcopus in T. velut ſuperior vtriuſq: partis, dicce, ordinarione, an paribus, contentio principa- lis examinari deberet, ac definiri. Ceterum ſuper cauſſa ipſius feudali cognoſcenda, cuius ſcilicet na- turæ ſit& qualitatis aſſertũ feudum, nec dum erat competens: ſed ita demum futurus eſt competens, ſi dominus feudi non parebit ſententiæ à qua, nes Pates curiæ conuocabit, vel ſi non potuerit conuo- zcare, ber iura ſupra allegata. Tum †demum enim deuoluitur cognitio in cauſſis feudalibus ad or- dinarium, ſi dominus deneget facere iuſticiam, velſi pares non habeat: vel habeat quidem, ſed Relponſ lurs Decad. III. Reſpon XXII. inhabiles& ſuſpectos, prout Dd. hoc probant com- muniter in c. cæterum. vbi tractatur hæc materia. de iudic. Qubus omnibus ſic veris exiſtentibus, ceſſant ar⸗ guméta appellantis, in libello appellarionis& gra- uaminibus allegata, de cõtratietate præfatarũ ſen- tentiarũ: quia due ſententiæ nõ aduerſantur inuicé, nec ſunt contrariæ, per ſupra dicta. Nec obſtat prædi- ctis ꝙ etiam ipſa cauſſa principalis in narratis libelli ab actoribus producti in conſiſtorio Archiepiſcopi —„„ 2— 2. 9 F.„.„ in T. deducta, narratioq; ined ad Pprincipalẽ quæ- ſtionẽ directa eſt. Nam f iuxta cõmunem doctrinã ſemper attendendũ eſt in libello, nõ quid narrerur, ſed quid concludatur:& cõcluſio libelli reſtrin git narrata ad ez, q inconcluſione petuntur: quia in concluſione ſtat modus agen di: ita Dd. in l. edita. C. de edeen.&rn c hæt quippe. 3. q. b. O per Inn. c. ſuper literisde reſcr. Et inquit Bald. in.cdita ꝙ nõ inſpiciatur, quid, quale& quantũ narretur, ſed qualiter& quantũ ex narratis cõcludatur: quia † modusagendi ſtat ſub- 5 Kautialiter in cõcluſione libelli, vt per Gl. in d. cap. hæc quippe.& late per Scurſf. coſ.S. cent. 1. Er licet eriam nemo ſine actione experiri poſſir, iuribus vu gatis:& cauſſa ipſa principalis aliquo modo in iudiciũ de- ducta,& per partes diſputata ſit: non tamẽ adhuc probatũ, actionẽ deeſſe actori, quã inſtituere inté- dit. Igitur talis exceptio, Tibi nõ competit attio, ante- quã nata eſt, opponi nõ poteſt. Nec † etiã alternati-& ua petitio in libello actionis poſita, eundẽ vitiar: tũ, quia per illã alternationẽ hoc caſu reus nõ conſti- tuitur incertus Dd. in. ex parie. de for. comper. tũ, quia hec incertitudo, ſcilicet corã quo iudice actores ex- periri debcant, reſultat ex facto aduerſarii, nem pe ipſius rei cõuenti: quo caſi alternatiua petitio ad- mitritur, vt per Dd. in!.vbi autẽ nõ apparet,. illud, aut il- lad, de verb. obli.& in g. curare. Inſt de actio. Dorro rede- undo ad grauamen illud appellantis, in quo omne ſuum robur,& fundamentũ collocat, dato(ſine ve- riratis præiudicio) ꝙᷓ prima ſententia ſu per cõpe- tẽtia lata, fuiſſet ab eiſidem iudicib. per vltimã retra- (tata& reuocata, tamẽ huiuſmodi retractatio, ſeu reuocario, iure defendi poſſer. Nora f enim iu- 7 ris doctrina eſt, ſententiã ſuper competentia latã, qua judex ſe competentem pronunciat(yt in caſu noſtro facium eſt) eſſe interlocutoriã: licet quando pronunciat ſe incõpetentem,& à ſe iuriſdictionẽ ablegat, habeatur pro definitiua, iuxta Dd. in l. quod iußit. ſ.de re iud.& Ferr. in form ſent ſuper incomp. Et ra- tio differentiæ eſt, quia in priori caſu ſi peratur ſequi definitiua, in poſteriori non, vt ibi per eum. Si ergo in noſtrocaſu fuit interlocutoria prior illa ſentẽtia, nõ etiam dubiũ eſt, quin reuocari potuerit: Iludices enim, ſiue fint ordinarii, ſiue delegati, aut arbitri,: poſſunt reuocare ſuas interlocutorias, per text. in iudex competens ad cognoſcendum, corã quo iu- dict. leg. quod iuſſit.& l. poſt ſententiam. C. de ſent.& in- terlo.&c. cum ceſſante. ext. de appellat.& leg. dicere.§. ylt. de arbit. Sed an illa reuocatio licita fuerit, etiam poſt factam litis conteſtationẽ,& reliquũ proceſ=- ſum habitũ, videtur habere dubitationé. Sed bre- uiter reſpõdeo, eam fuiſſe licitã: cũ non ſit facta ad inſtãtiã partis, ſed ex officio iudicis. Tũ enim poteſt iudex reuocare interlocutorias ſemper vſq; ad ſen- tentiam definitiuã incluſiue, etiamſi cauſia duraret triginta,& amplius annis, quamdiu eſt iudex in cauſſa, coramꝗ; ipſo pendet controuerſia, tamdiu reuocare licet: ſed poſt definitiuã nõ amplius lice⸗ 1; 101 Dn. loach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani ziam ſit functus ſuo officio, d. l. quod de for. Comp.& Curt. in conſil. 12 4. num. 6. Verum artes litigantes hæc obiectio non parum ſtringeret, ſi iam eſſemus non diutius retractarionem interlocutoriæ poſſunt in terminanda conttouerſia principali. Sed in no- petere, quam quamdiu appellari poſſet, id eſt, intra ſtro caſu ſolum verſamur adliuc in iudicio præpara- decem dies à pronunciatione inteflocutoriæ, Dd. vbi torio, ad ipſam litem principaliter coram compe- ſupra.& Laufr. in c. quoniam contra. verb. interlocutiones. tenti iudice mouendam: quo caſu ſufficit vel lola de probat. Sic ergo in noſtro themate talis retracta- allegatio vaſalli, aſſerentis feudum tale eſſe, inquao tio, etiam poſt diſcuſſa merita principalis negocii ipié poſſit ſuccedere. Nam T ad fundandam iutiſdi 1⁰ fieri potuit. Ex quibus omnibus concluùdendum, ctionem ſatis eſt, ſi narretur qualitas, quæ iuriſdi. prædictum fundamentum appellãtis de contrarie- ctionem tribuit, etiamſi negetur per aduerſärium. tate ſentenriarum, prorſus non infirmare ſententiã dummodo de falſitate non conſtet. Sufficit enim, poſteriorem pr iorum iudicum. Amplius obiicitur quantum ad iuriſdictionem alicuius iudicis fun- abappellante, actotes in prima inſtantia prorſus nõ dandain, harrare qualitatem, quæ ſ vera eſſet, non probaſſe, quod feudum illud, cuius inueſtituram excluderetur inriſdictio,; per elegantem text. in l. cum petere ſatagunt; ſit fœmininum,& præſumtionem quadam.§. quoties. de uriſditt. vbi quoad iuriſdict 9. iuris pro reo militate, quod ſeilicet maſculinum ſit: nis fundamentum; reſpicitur ſumma, quæ petitur, 10 quia in † dubio quodlibet feudum cenſetur maſcu- non quæ debetur:& hanc ſententiam tenentetiam minæ ſuccedunt, nec eorum maſculi, Bart. 1. 2. ſi quis in ius voc. non ierit, in lectur num. 9.& in 102 ret, cum iude ſ 9 iuſit.&l. iudex. de re iud. Ceterum tp linum, nec fœ eorun dali, Bart b ierit, in num.9. 9 c. 1.§.& quia vidimus, qur feud. dar. poſ. Bald.in l. quoties. vepet. num. 7. Petr. de Bella ber.& Cyn.& Fulgoſ in dll 9 pemus col pen. vbiallegat quinq; rationes huius regulæ, C. de praſcri. Paul. de Caſtr. d. S. quoties. oan. Andr. ad Spec de uun ſuis& legit. Curt. de feud.3. part. in prin. numai. Abſoluẽ compe. iud. adit. in addit. intip. Guido de Suz. Capel. Tho- Iſſtan jn dus ergo erat reus à proxirais udicibus non cauſſa loſ. deciſ. 210. in gloſ.& ibi in addit. dicitur, quod hæc uum ſh 11 remittenda h ad pares: cum hi in noſtro caſu nullã ſit communis opinio. Quod ſi poſtea in progreſſu mum 14 poſſint habere iurildictionem ob defectum quali- cauſſæ principalis contigerit actotes deficere in p- l S tatum, quæ in paribus requiruntur. Nam ad hoc, vt bationibus; nempe petitum feiidum non eſſefœ- nut tuaudh 12 pares † ſint competentes iudices, non ſufficit, rem mineum: cerre, velut temetarii litigatores, punien- aäa eſſe feudalem: ſed requiritur etiam, vt in perſonis tur. Nec habet reus, quod conqueratur, cùm acto⸗ Füünmpeung, controuertentibus non deſint qualitates illæ, quod tes parati ſint ei ſufficienter cauere iudicatum ſolui. inuſug ſu vnus ſit dominus,& alter ſit vaſallus. Hoc enim li- Prædictis accedit, quod in noſtro caſu adſint etiam Funſauſjciff mitaro caſu paribiis competit iuriſdictio,& alias nõ: nonnullæ præſumptiones pro actoribus, qiodal- mmdlil f nec iſta iuriſdictio limitata,& iure ſpeciali ac pri- legatum feudum ſu fœmineum:præſettim ex dicto MNuhnun auſen uilegium paribus co iceſſa, prorogabilis eſt. Priui- vltimi teſtis actorum, qui etiam à ciria in L. feudum Mmauiuſe fuſ legia enim taxata extenſionem non recipiunt, Bald. habet, quod conſtet à matre ſua ad ipſum deuolutũ Mulusi utf in c.i. de contro, feud. inter pater. Old. late conſ. 22. Prædi- eſſe. Et licet ex hoc nihil inferatur: exoritur tamen WNheiyxfunſſü cta quidemi videntur prima fronte non parum vr- præſumtio pro actoribus,& reliqua feuda ab eadẽ ann im, n gereproreoadinfemaädam priorum iudicum ſen- curiaprouenientiatalia S eiuſdem naturzeſſe, E uaehiin tentiam: reuera tamen, ſi quis exactius rem ponde- hoc ſufficit, vt vaſallus poſſit conuocationem pete- WAuranänan 33 ret, non vrgent Sciendum enim eſt, naturam f feudi re parium curiæ: quia plenaria probatio reſerua- 1y m qupliciter conſiderandam eſſe: primo ex ſcriptis v- bitur ad diſcuſſionem cauſſæ principalis. Etex hooc unaſtruci b ſibus feudorum. ſecundo ex moribus& vſu cuiuſq, fundamento videntur mihi priores iudices moci[uma puinciæ ſeu curiæ, prout Zaſ. declarat in trait feud. tit. fuiſſe, quod denegarent actoribus petitas compul- Wa nan gueda de feud. degen. nu. 20. vbi iura.& in poſteriori caſu hic ſoriales,& alia. Ceterum peritio actorum(iuxta qua u G ſumus. Actores enimallegant conſuetudinem ſpe- ſententiaetiam priorum iudicurn lata eſt) ſaris for- er z— G cialem dictæ curie in K. à qua illud feudum profici- maliter concepta eſt,& iuri feudali conföormis. 1 ſcitur, quod etiam fœminæ ſuccedãt in feudis. Quæ Quia f quando dominus negat feudum Hiuius veli¹s Wiuu 35 conſuetudo curiæ vtiq; præponderat iurib. ſeu con- huius qualitaris& naturæ eſle, aſſercus autem va- 4 uſeylin b ſuetudinib. generalib. ſcriptis,!.de quibus ſf deleg. Et ſallus ait, tunc ſpectat cognitio ad pares eius curiæ,. hnun b Ia talis fconſuetudo de iure etiam valer yt tenet Aluar. qui tenẽtur compellere dominum, vt allertum va- anain, 4 in d.S.& quia vidimus. Bald. conſil. 43. par. i. ſicq; aſſe- ſallum inueſtiat ſaltem genetaliter ad ius ſuum pro- dhueg vne G runt ſe vaſallos eſſe& capaces dicti feudi tanquam ſequendum& deducendum(zu ſeinem rechten) non hre 9 fœminei, ex qua vaſalli allegatione ſatis cenſerur in pſo ſpeciali feudo, quod petiuur, fcut heudikz etuſ 3 fundataà eſſe iuriſdictio parium illius curiæ in K. ad lioc declarant,& Cutt. in d. tract. defeud. in 7. par. in 3 m Klune cognoſcendum in hac feudali cauſſa. Regula enim reg. prin. num ³7. Ex prædictis omnibus ſic vtcunque fnn, illa, quod quando cõtentio eſt inter dominum feu- deductis& declaratis, tandem finem huic meo re- Unnu er di& vaſallum, pares curiæ ſint iudices, habet locũ. ſponſo imponendo, pronunciandum cenſeo, in enun ſ etiamſi vaſallus dicat ſe vaſallum,& dominus neget, proxima priori inſtantia per cor ſiliarios Archiepi- tnmneſ ꝛuxta Bald. in cimperialem.§. pen. de prohib: feud. alie. per ſcopi in T. eſſe bene iudicatum,& a reo male ap pel⸗ drenl 4 prid. Sed obiicitur ex patte appellantis aſſertam illã latum, condemnando dictum reum in expenſis i- li, 22 conſuetudinem curiæ in K. quod etiam fœminæ in pſis appellatis refundendis: faluo melius æquius aüütany, feudis ſuccedant, non eſſe probatam abactoribus, ſentientium iudicio. 8 4 aceuonn & ſic nec dum fundatam eſſe iuriſdictionem pariũ: ducing t; cum vbi ⁊ iuriſdictio ſuper qualitate fundatur, de RESPONSVM XNXIII daun ½ ea conſtare debeat ſaltem ſummarie, iuxta Bart. in lann i I. præſcriptione. C. ſi cont. ius, vel vtil. pub. Innoc. c. ſuü- SVMMARIA. b 4 un prr literi. de reſcript. Panor. Felin.& Socin. c. ſi clericus. 1 Facti ſpecies huius reſponſi. ha uumdh. 4. 1 Ei⸗ Ke es bh13— rnn lan, n Kvo. nu Kidinatiin amunis opinio. Lulkei Lerhnandaass nemp pepunfeutmnn m: Certe, relutteweruuüluenn ec haberreus, uui— aaccedit, quodinnolhrchi lle prrſumpciones ſw iu n feudum ſiſcmi b eſtis actorum quietum aclki quod conſtet mnrttuuiſt ucet ex hoc— ario pro actotidos,&reliuit ac ientatuaukam An 85 1 Reſponſ. Iuris Decad. III. Reſponſ. XXIII. 2 Turpe& indignum eſt, quod quis ſemel ſua voce con- feſſus eſt, rurſus infrmare. 1 5 Si ſit præſumptio, exceptioné nullitatis ſententiæ mali- 1 tioſe opponi ad diſſerendam exſecutionem, ea ex ofi- cio reiici debet,& num. 25 4à Puncta controuerſa huius reſponſi.. Eaxcéptiones declinatoriæ ante litis conteſtationem op⸗ ponende. 6 Cauſſe decimales poſſunt etiam coram iudice ſeculari tractari. 7 In ſpiritualib. non ſacramentalibus, poteſt iudicis laici iuriſdictio prorogari. b. 8 In poſſeſſörio rei feudalis iudex ordinarius eſt copetens, non dominus feudi. 5 9 Si duo vaſalli de feudo litigantes, non ſubſint imme- diate imperio, tunc dominus feudi eſt iudex. 10 An contrarium conſuetudine induci poßit? 1I Sicauſſafeudalis ſit præiudicialis futura domino feudi, Pares ſunt iudites, non dominus. 12 Vaſalli poſſünt prorogare iuriſdictionem, 5i non tendat in praiudicium domini. 1 ludex non poteſt ſpirituales cau,jas, niſi Eccleftaſtici= perſonis committere. 14 Sententia competentiæ facit ius. b 13 Error an& quando impediat prorogationem iuriſdi- ſtionis. b i6 Iudicis incompetentis, qui ſe competentem pronuncia- uit, proceßus& ſententia valet,& nu. 20. G 23. 7 Dominus feudi, ſi differat iuſtitiã miniſtrare, poteſt per ſuperiorem ad id faciendum cogi. 18 Vel ſuperior cauſſam ad ſe aduocare. 8 19 Lnorantia cauſſe fruſtra prætenditur, vbi peritoru co- pia haberi poteſt. 21 Prorogari poteſt iuriſdictio de re feudali ad rem nõ feu- dalem ſciente,& non prohibente domino. 22 Non poteſt præſcribi, ne ad Imperatorem appelletur. 24 Exceptio nullitatis an impediat exſecutionem?& nu- 27 Regulariter iuſſus iudicis excuſat à dolo& pœæna. Falit, vt num. 28.30. 31. ö“ 29 Iudex procedens ſine cauſſe cognitione, habetur pro pri- uato. FACTI SPECIES HVIVS R ESDPDONSI. ES hec cauſſä plane intricata infacto, propter defectum actorum; quæ coram Prætore ſiue Poteſtate oppiai R.& corã domino B. epiſcopo Triq. ſunt agitata:& pavtes zariant, item& prefitus Eyiſcopus ipſe,&o Regia Maisſtas; quiſe pro inter- ſe in hac cauſſa intromittunt. Qualiter ergo 290 intelligam factui, ea quæ in fatto videntur ſe dubia, cumprimis examinare cönſtitui,& poſtea i meam ſententiam ſubücere, In- facto ergo pra- Juppono, verum eſſe, quod primum indicium habi- 103 duce Auſtriæ. Et veriſzmile videtur, quod tum Da. cgerint ſuper recuperatione decimarune weluui fu- per re allodiali coram dicta poteſtate, tanquam do- mino loci‚ in quo res ſitæ erant. Paſtea annò 15Ʒ5. c5- uentio initaeſt inter Regem&- dominum Bpiſcopu in T. quod ſcilicet Vallis L. rcdiret aa Eccleſiam T. &non remanerei penes domum Auſtriacam. Ex æo tempore lis etiam iſta ſuper decimis tracia ehtad Epiſcopum in T.& capit coram ipſs ventilari,& eius conſiliariis. Et quanquam hic pratendatur ab Epiſcopo in deducltione ſui intereſſe, quod per viam appellationis cauſſa hæc ad jpſum deuolura ſit- ta- men id falſum éſſé, ex ſquentibus conſtare puto. Primo, partés litigantes de hoc nihil vngquam di- xerunt: imo Dd. contrarium aſtruxerunt in ſua apolbgia, quam fæcerunt ſuper informatione Regia, nempe quod cum per conuentionem inter Regẽ o Epiſcopum T. res in eum ſtatum deueni/ſer. quod Aidtæ decimæ conditione fendalieſſE qeberent, oœ vt ex ob tempore lis caperit ventilari coram Fpi- Hopo. Neq hoc iyſe L. vnquam contradixit, Secun- Tin conceptioné ſententis latæd delegatis fiue de- Putatis conſiliariis Epiſcopi in T. nulla ſit mentis alicuius appellationis, ſed ſimpliciter narratur, quod in cauſſa Vertente inter partes, c. Tertio ſ Fuilſet appellationis cauſſa, vtig inprolatune ſen- tentiæ meniio erat facienda prioris ſententiæ, can- dem conhrmando velinfirmando, vel certe refor- mando: quodtamen nullatenu Ft, ſea ſimplititer adiudicatur poſſeſſio vel quaſi dictarum decimari pſis Dadl. Deniq, partes appellantur in æadem ſen- teetia actores& reus, non autẽ æppellantes velap- 2i R.etian fuiſſé latampropd. Eroo neteſſe fuiſſet. quod ipſe Lappellſſet ab illa ſententia, Ehaccoram Bpiſcopo fuiſſet ipſe actor,& non Da.. cuius contra- rium aapatet ex conceptione ſententiæ. Poſiremo, quomodo coram Epiſcopo potuiſſet Lexceptionem incöpetentiæ ſiue declinatoriam obiicere,(id quod ipſum feciſſé, ſine controuerſia eht ſi fuiſſet appel- lans? Ex his ergo manifeſtum fit, coram Epiſcopo T.nouum fuiſſetudiciuminſtitutum, Velui oraun domino lociiin cuius territorio bona 3de auori de- cimis contendebatur, erant ſita. Hi⸗ rurſuu emer- pellati. Item fatetur I. ſententiama potéſtate oppi- git Aifh⸗ ultas in facto, dato quod corã dilio Epiſco- po nouũ iudiciu ſit inſtitutum(de quo non dubito) vtrü ibi litigatum fuerit ſuper illis decimis, velur fuper re allodiali, vel feudali, vel Potius ſuper e o- tum ſit& ventilatum coram poteſtate oppidi R. mnino Eccleſiaſtita. Dominus L. hac Vtig ratione éaxq ratione videtur ibi inſtitutum fuiſſe quia res, ſiue bona, de quorum decimis controuertebatur, erant ſita in diſtrittu R.& ſub domo Ducum Au- ſtriæ. Fuit enin lis incapta anno 152s. quo tempa- re Pallis Liamper vim recuperata faeratex ma- nibus Venetorun ab Imperatore Maximiliano,& poſſidebatur à moderno Rege Ferdinando, veluti Hé defendit, p ibi litigarit tanquã coraã Eccleſiaſtico iudice, quia errore ductus exiſtimarit cauſſam de- cimalé éſſe Ventilanda corã E, iſcopo:& ſic innuit etia, neſcierit em tanquã feudalem pertinere ad pares curiæ. Ergo illa omnia mera commenta eſſe oredo,& quæſita ſubterfugii adeludend exſecu- tionẽ, quã L. ſabi inſtare videbat. Nam quo in cölirs 1 4 diu⸗ 104 Dn. Ioach. Mynſing. audet ptexere, ci jpſemet fateatur, 2corã Epiſcopo Aeclinatoriã obieciſſe,& petiiſſe cauſſe remi ſſionẽ ad pares curiæ I. ga cauſſa ſcil. ſit feudalis. Hoc i. exproſße fateturdictus L. uõ modo in quibuſdã ſcni- ptis in aula Ceſarus porreclis: verũ eti in ſcriptu- „a, in hac inſtautia,; intitulata eſt: vrſachen vnd einrede/ warubexſecutoriales nicht ſtat habẽ/ ꝛc. 2 Xlmis † indignum eſt inquit tex.in l. generaliter. cod de non num. pec.) vt quod quiſque ſua voce dilucide proteſtatus eſt, in eundem caſum pro prio valeat teſtimonio infirmare, c. per tuas. de teſt. Quod autem hæc cauſſa nõ fuerit tractata coram Epiſco- Bo, ranquam cauſſa Eccleſiaſtica, ſed potius velut frudalis, ex eo etiam conuincicur, quod in ſuia Can- cellaria fuit ventilara ſeoram ſecularibus confilia- riis:& deducta cauſſa ad concluſionem dati ſunt certi conſiliarii ad reuoluenda acta,& ſententiam roferendam, qui etiam fuerunt ſeculares: quod certe nõ fuiſſet factum, ſi cauſſa pro mere ſpiritua- li fuiſſet habita. Cum ergo ſciuerit L. decimam il- lam controuerſam feudalem eſſe, cur id coram Epiſcopo obticuitꝰ cur de hoc nõ obiecit cur eius rei non fecit certiores ſuos aduerfarios: Si dicas, quod obiecerit hoc, eo ipſo. quia declinarit forum, petieritque cauſſam ad pares remitti: bene ſeſe res habet,& iã ei obſtat, quodà pronunciatione com- perenriæ, quando Epiſcopus ſe competentem pro- nunciauit, non appellauit, ſed eidem acquieuerit, & proceſſerit vſq; ad difinitiuam. Ergo iam nõ ha- ber amplius exceptionem incompetentiæ ad im- pedien dam exſecutionem, prout infra latius luribus docebitur. Sin vero dicas id reum coram Epiſcopo obticuiſſe,& nihil excepiſſe, quiod decima contro- uerſa eſſet feudalis: iam deprehendimus id eum ca- lumnioſe feciſſe,& voluiſſe ſibi reſeruare hanc in- competentiæ exceptionem vſq; poſt ſententiam, ad impediendã exſecutionẽ, vt ſie poſſet tam pro- ceſſum, quam ſententiam, velut nullam ex defectu incompetentiæ impugmare. Hæc certe malitia& calumnia ipſius L. non debet ipſi patroeinari, aut 3 prodelſe: quia theorica iuris eſt, ſif præſumat iu- dex, vel ex certis coniecturis colligat, exceptionem nullitatis malirioſe opponi cauſſa differendæ exſe- cutionis,; poſſit ex officio huiuſmodi exceptionẽ reiicere, etſi ſit peremtoria: ita 49. cap. ſuper eo. ad fi. de Appell. Laſius l. 4. g. condemnatam fj. de re iud. Prædi- 4 ctis† omnibus in facto ſic veris exiſtentibus, vt tan- dem quid mihi in hac cauſſa videatur, declarem, ſubſequentia puncta examinare conſtirui. Primo de ſententia coram poteſtate in R. lata pro Dd. contra L. Se- cundo de iuriſaictione Epiſcopi in T. in hac cauſſa. Tertio, an potuerit Imperator hanò cauſſam auocare ab Epiſcopo in T.& ad ſe trabere? Quoad primum, cum ſententia coram Prætore in R.in hac cauſſa ſit lata, in qua L. fuit condemnatus, mirandũ eſt, quare idem L. po- ſtea cauſſam voluerit ad aliũ iudicem trahere? præ- 5 ſertim † cum exceptiones declinatoriæ non poſt ſententiam, ſed ante litis conteſtationem ſint op- ponendaæ, loan And. in c.i. de lit. conteſt. lib. 6. Dd..fin. C. de except. Caſtr. conſ. 142. Quod procedit, etiamſi o- 9 miſſæ ſint per errorem: adhuc enim non poſſunt opponi poſt litis conteſtationẽ, iuxta Gl.& Ang. l.2. §. conuenire. de iudic. tamerſi Specul. contrateneat tit. de except..z. yerſ. coterum. Nam quod dictus L. præ- — Iuriſconſ. Germaril tendit, hanc cauſſam concernetè decimam,& ided putarit eam pertinere ad Eccleſiaſticum iudicem, hoc colore neutiquã defendi poteſt: quia † in com 6 perto eſt, quod etiam cauſſæ decimales, ſi ſint con- trouerſæ iuter perſonas laicas, ſoleant vbique corã ſecularibus iudicibus ventilari. Et dato, quod id de iure non licuefit, non tamen conceſſo, ſane debu- iſſet reus incompetentiam iudicis maturius& de- bito tẽpore allegaſſe: alias potuit Pretor oppidi R. in hac cauſſa procedere& pronunciare, non atten- to, quod reus poſtea cauſſam pro ſpitituali præten- dit. Et ſic ex hoc capite non videtur corruere præ- fata ſeiitentia ab eo in oppido K. lata. Nam t in ſpi.7 ritualibus nõ Heramenllbusln ſunt decima ius pa- tronatus,& fimilia) poteſt prorogari iudicis ſecula- ris iuriſdictio, etiam ſine conſenfu iudicis Eccle- ſiaſtici ta Felin. in ca. ſignificaſti. de for. comp.& ibit So- cin. nu. 5o qui pulchre. loquitur. Porro exin formatione Regia Celareæ Maieſtati extraiudicialiter porre- cta, conſtat, quod proceſſus coram pote ſtate in R. habitus, fuerit ſaltem in poſſeſ orio, non in petito- rio. Quare etiamſi hæc cauſſa eſſet feudalis, tamen potuiſſet tractari coram ipſo, velut indice ordina- rio. Quia inrt iudicio poffeſſorio rei feudalis iudex ð ordinarius eſt competens, nõ autem dominus feu- di:yt tenet Innoc. in c. ex parte.?. eod tit. de quo latius per Dd. in c. ceterum. A.tit. quia variæ ſunt ea in te opinio- nes, quas etiam tefert lacob. de S. Georg in Gl. ver- hi& dicti vaſali pro ditlis iuribus. Verum vtcunque ſit ratione poteſtatis in R. quia poſtea reuſinet cõſen- ſit in iuriſdictionẽ Epiſcopi in T. ranquain domini feudi, ibidem cauſſa fuit ventilata& agitata multis annis,& tandem præfatus L. diffinitiue condę- mnatus ad reſtituendũ. Ergo non poteſt amplius Illius iuriſdictionem declinare. Eriam mirumeſt, ꝙ id auſit facere contra aperrtiſſima iura. Neq; enim dubium eſt, commifſarios ſiue conſiliarios Epiſco- pales fuiſſe iudices com petentes. Quia ſ quando eſt 9 quæſtio inter duos vaſallos litigantes de feudo, qui non ſunt ſubiecti Imperatori, tunc dominus feudi eſt iudex,& nõ pares curiæ, d. c. ex tranſmiſſa.& t. ſeq Dd. in d. c.ceterum,& c.imperialem. S. pen. de prohib. feud. alien. per Feder. C..de contr. fend. Soc.. C:eæ tranſmiſſa nu. 27,& ſeq. maxime ſi in tili cognitione non verſetur commodum, aut damnum ipſius domini; vt in no⸗ ſtro caſu: Dd. vhi ſupra. Quod f autem hie prætendi- 10 tur conſuetudinem eſſe, quod in huiuſmodi caſu quando duo vaſalli contendunt de feudo, dominus feudi ſoleat pares dare in iudices, hoc non eſt pro- batum,& eadem facilitate deſtruitur, qua aſſeritur. Et dato, quod ita ſit, ramen hoc forte procederet in feudis reꝑalibus, pura Marchiæ, Ducatus, Comita- tus, aut alterius Regalis dignitatis: vel ſaltẽ in feu- dis nobilibus. Quod autẽ id in omnibus feudis,& maxime in ignobilibus,& præſertim rerum ſingu⸗ rium(als vom hauß/ hoff/ gerede/ acker/ Zehend oder Zinß) obtinere debeat,& dominus non haberet oteſtatem iudicandi in huiuſmodi minutis rebus feudalibus, hoc perdutum eſſet,& omnino contra placita feudalia. Et dato(ſine præiudicio veritatis) cauſſam hanc pertinuiſſe ad pares,& non ad domi⸗ num feudi, tamen nõ licuiſſet reo quiequam exci- pere, ſed ipſis actoribus: quia reo fuerunt illæ deci- mæ bladi& vini de nouo ab Epiſcopo in T. in feu- dum cõceſſæ: ſed actores pretendunt ius antiquius 3 in haugoi 1 ¹ Aani htutäbie can —— —— — — △ — r abicknulln cionis T erta oc a brn dunm ui domini. b ruumium⸗ un lur hmar. urnlimſs nhnie froroga aoprorogac ummannrqnoch3 umgectorem üaiſtkllop 50 unqus Hiyäsgunelci lurelnradon tütha teiut Lünn gur an Reernreltpr a4(an ukilta- S lunt Naam n ſ ſuihalchn lazutm Rexu Cehrex Maieſtar . dubir as, kueri altem in 4 conſtar, quod toceſſi e do Quue etiamſ hecc 1. b Pocaiſſet tractari cocami uo. aiint iudicio pole cu, Ofdinarim eſt compctens- clene int tenet lanac. in cex 2 a com- Ddc.man diit quin 1Ster m pco nes qaueriam tefert lacd 2 cuer, eac aſali era ciixuni auione poteſtutisin R. quf ein iuriſdictionẽ Epiſco ſeuci ididem cauffifuit ut Ir Kaun mais,& tandem ptefar mnatusad reſtituendu.E .. lmpetns 1 ictuing 1 3 Naßie ir 4 “ “ 1 in eiſdem, ideoq; ipſi potius conqueri potuiſſent n de ſuſpicione domini feudi. Tunc Tenim ſunt pares iudices inter duos litigantes de feudo, quãdo cauf- ſa eſt præiudicialis domino: puta quando ſuſpicio eſt, ne dominus fauorabilior tit futurus pro eo, quẽ inueſtiuit: yt per Dd. in alleg d. ceterum,& per Socin. d.c. ex rranſmiſſa. n.30. vbi dicit: Si vnus exvaſallis prætendit feudum nouum,& conceſſum ab ipſo proprio do- mino, alius vero prætendit antiquum, ideſt, con- ceſſum à prædeceſſoribus domini„hoc caſu coram paribus,& non coram domino quæſtio terminan- da eſt, vt in cap. I.an. apuid iud. vei dom.. feud ter. deb. ꝗ zhitenet Bal.& dluar. quia dominus veller tueri factũ ſuum,& ideo merito eſt ſuſpectus Porro rurſus de- mus in præſenti cauſſa Epiſcopum non fuiſſe iudi- cem(cuius tamen contrarium per prædicta ſatis edoctum eſt) tamen ſuorũ conſiliariorum ſenten- tia ob id nõ eſſet nulla, ſed ſuſtineri poſſet ex vi pro- rogatæ iuriſdictionis. Neq; hic multis diſpurandũ uto, an huiuſmodi prorogatio potuerit fieri: quia 12 clarum † eſt, quod vaſalli poſſunt prorogare iuriſ- dictionem, dummodo illa prorogatio non tendat in ptæiudiciũ domini:vt tractatur per Feudiſtas com- muniter in c.imperialem.&.pen. de prohib: feu. alie. per Fe- der. maxime Aluar. Panor. conſi. 3. Fel. latiſßßime. c. ſigniſica- fii de for.compet. Balconſa 69. Sed in caſu noſtro quo- modo poſſet prorogatio tendere in præiudicium domini, cum prorogatio in ipſum dominum ſit fa- cta Prætexitur quoq; à epedicns L. prorogationẽé, tanquam per errorem factam, non habere locum, quia ſcilicet ipſe falſo putarit han cauſſã velut Ec- cleſiaſticam(quia tangat decimam) pertinere ad Epiſcopũ in T. tanquam iudicem Eccleſiaſticum. Verum hic error eſt prorſus ſupinus, nam quis eſt tam ſtupidus, qui neſciat, quod feuda Eccleſiaſtica, etſi deuoluta ſint ad ordinarium, nihilominus ex- pediri debeant per eiuſdẽ iudices in ſpiritualibus, puta vicarios vel officiales, nõ autem per ſeculares conſiliarios, vel commiſſarios? Sed confiliarii hic ab Epiſcopo in T. dati in hac cauſſa fuerunt ſecula- res:ꝙ haud dubie ſciuit L. Quomodo ergo poteſt pretendere, quaſi per errorem hanc cauſſam traxiſ- letad forum Eccleſiaſticum? cum † tamen Epiſco- pus de iure, etiãſi velit, nõ poſſit committere cauſ- las ſpirituales aliter, quam perſonis Eccleſiaſticis. Accedit, quod huiuſmodi etror eſt iuris, qui nõ ex- cuſat, iuribus vulgatis. Quanquã nec opus eſt ſæ- tiſde mo defenſore haberi, iuxta Card. in cle. ſi ante. de dol. hememotalis Dd. vlla prorogatione, attento ꝙ ha- beant rem pro ſe iudicatam, nõ modo quoad caul- ſam principalem, ſed etiã quoad compertentiã iu- dicis. Nam conſiliarii Epiſcopi in I. fere biennio ante prolationem diffinitiue pronũciarunt, ſeſe in hac cauſſa competentes: id quod fatetur ipſemetL. in producta, quæ intitulata eſt(vrſachen vñ einrede) in hac ipſa inſtãtia exhibita, videlicet ſeſe à tali pro- nunciatione nõ appellaſſe, nec ſupplicaſſe, nec cõ- tradixiſſe. Quare omnia, quę ab L. allegantur ratio- ne prorogationis, ſunt ſuperuacanea. Sententia 14 enim qua aliquis pronunciat ſe competentẽ, facit ius, per. Dd. in l. ſi conuenerit. de iuriſd. om. iudi.& ca. ſi- a3 gnißcaſt. de for. com. Ideo quamuis alias error impe- diat prorogationem iuriſdictionis. ſi. quis per errorẽ de iuriſdi. adeo ꝙ exceptio erroris circa iuriſdictio- nem poſſit opponi etiam poſt ſententiam, per gloſ. Aem.i de prob. ſeq, poſſ.& fruct.& Fel..inter monaſteriu Reſponſ. luris Decad. 1 II. Reſponſ XXIII. de re iudic. hoc tamé fallit, quando iudex pronũcia- ret ſe competentẽ, nec inde appellaretur, prout in noſtro caſu eſt factũ:ita Innoc.in c. paſtorali.& c. ſuper literus. de reſcriy. Ange. l.. C. ſi nen comp. iud. Bart. in 12. ſi quiis in ius voc. nõ ierit Ang.& Alex. I. de pupillo. ſ. ſi opus. de nou. oper. nu. Sic etiã corruit, ꝙ aſſeritur à reo cõuen- to, geſta corã iudice incompetenti ipſo iure nulla eſſe: quia reſpondetur, manifeſti iuris eſſe, ꝙ iudi- 16 cis incõpetentis proceſſus& ſententia valet, quãà- do ipſe prius ſe pronũciauit cõpetentẽ, ſiue de in- cõpetentia ſit oppoſitũ, ſiue nõ, vt per Dd. in d. l. 2. ſi quus in ius voc. Ex prædictis omnibus cõcludendum cenſeo, ſentẽtiã à cõſiliariis Epiſcopi in T velut do- mini feudi, latã, fuiſſe& eſſe validã,& per cõſequẽs, exſecurioni mandandã. Et quia Epiſcopus diſtulit huiuſmodi ſententiã(quæ iam tranſierat in rẽ iudi- catam)jmãdare exſecutioni, iure fecit D. ꝙ apud Cę- ſaream Maieſtatẽ, velut ipſius Epiſcopi ſuperiorẽ, ſollicitauerit pro promotoriahbus,& tandemn eaſ- dem obtinuerit, cũ cõminatione auocationis cauſ- ſæ,& reuocatione attenratorum. Nam † iure cau- 17 tum eſt, ꝙ quando dominus feudi eſt iudex in cauſ- ſis feudalibus,(prout Epiſcopus in T. fuit in hac cauſſa cõpetens iudex, ex rationibus ſupra ſcriptis) nec vult iuſticiam adminiſtrrare, aut ſententiã la- tam exſequi, vaſallo licitum ſit, vt faciat cogi domi- num ſuũ per ſuperiorem, ad cognoſcendũ de cauſ. ſa ipſa, vel exſecurione facienda, iuxta! 3³.§. 1. de arbi- tr.& Gl c. imperialem.. pen. de prohib. feud. alien, per Fe- der.& ibi. Aluar. qui alleg. l. ſi quis magiſtratus. de. muner. & honor.& Nou. de defenſ.ciuit.. interim.& c.i. ſi de in- ueſt. inter dom. y vaſall. lis ori. O c.i. in fin. de mil. vaſal. qui contu. eſt.& vide de hoc latius Curt. in tract. feud. in. par. nu.14. vbi plura remedia cõgerit. Ex T allegatio- 18 ne ergo protractæ inſticiæ, quia ſcilicet ex tempo- re late ſententie exſecutio vltra quadrienniũ dilata eſt, ſatis videtur fundata eſſe Imperatoris iuſticia, vt ſeſe in hac cauſſa intromiſerit,& cauſſam aduo- cauerit ad ſuã curiam, iuxta c. fin. de iud.& c. cum duo- bus‚ dle appel. Facit, ꝙ antea Epiſcopus per Imperato- rem toties requiſitus fuerit, emanatis promotoria- libus, vt ſententiam exſequeretur. Videtur etiam fundata Cæſaris iuriſdictio ratione contumaciæ ipſius rei. Debuiſſet enim legitime vocatus procu- ratorem mittere, nec contentus eſſe Regia defen- ſione.Et quia Rex, quecunq; fecit. extraiudicialiter tantum fecit, nec ſatiſdedit, non potuit pro legiti- & contum. debebat reus legitimas cauſſas allegare: id quia non fecit, merito pro contumace habi- tus fuit. Nec † obſtat, ſi dicatur ipſum L. for- te non intellexiſſe cauſſam: quia ex aduerſo conſtat, quod ipſe ſit in tali loco, vbi copia peri- torum haberi potuit. Dd.lege. 2. ſi quis in ius vocat. non ierit. E leg. ji quis id quod, de iuriſdict. cum ſi- milib. Et quia hactenus in toto proceſſu cauſſæ hu- iuſmodi captionibus vſus eſt, quod ſemper poſt latas ſententias voluit declinare iudicia,& prio- res iudices recuſare,& nunc huic, nuncalteri iudi- ei ſeſe ſubiicere,& ita canſſam ad infinitatem pro- ceſſus trahere: ergo non videtur adeo ſimplex ho- mo eſſe, præſertim cum ſit Fiſcalis in oppido R.& in dignitate non minima poſitus. Quod de ap- pellatione vltima à L. obiicitur, factaa diffiniti- ua ſententia ad pares curiæ, illa non attendenda 106 videtur:tum, quia omnino impropria fuit appella- tio, ſcilicet à do mino feudi, velut ſuperiori iudice ad pares curiæ tanquam inferiores facta:& ſic fuit porius requiſitio noui iudicii: tum, quia huic præ- tenſæ appellationi non fuir delatum, nec infrà an- num eidùs perſecutio facta. Nec obſtat inteteſſe ter⸗ tii, quod Epiſcopus in T. nunc prætendit, quia illi nullum præiudicium infertur, cum per ſuos conſi- liarios in hac cauſſa iam antea cognouerit. Non er- ijam aduerſatuir nullitas proceſſus& ſententiæ, quæ Aſæpedicto L. prætexirur: quia non habet locum oſt ſententiã, qua decreta eſt competentia;&re- Iecta declinatotia iam reperita, cui pars acquieuit, jra vt in rem iudicatã tranſierit. Et hoc in iſta cauſ⸗ ſa aduocationis denuo eſt cõfirmatum. Sed nec vl- la talis poteſt allegari nullitas& incompetentia, q; prior proceſſus non valuerit: vt ex ſupra dictis patet. Haberer enim id forte locũ; cum prior index nul- lam penitus luriſdictionẽ habuiſſet ſuper tali cauſ- ſa, nec partes potuiſſent ilam prorogare, Sed fecus eſt hic. Fuit enim Epiſcopuᷣs hic verus ordinarius cũ 20 fuo conſilio, vt ſupra demonſtratum eſt. Quo † ca- ſu, ſinon appelletur à ſententia comp̃etentiæ, te- net ſententiasta DdA. in d. c ſi ausb. de appellation. Iunòc. c. 2. Ie dilatio. c.i:dæ con firm. vtili. Legiſtæ d. l. de pu pillo.§. ſopus. de noui operis nunc. Ang.I.2. ſal. 7. ſi quis in ius vo- 21 cat. non ierit. Subſeribit etiam Bak in d.. præterea. de prohib. feud. aluen per Fed. verſ. quid ſi extraneus agat vbi ait, prorogari poſſe iuriſdictionem de re feudali ad rem non feudalem. domino ſciente,& non pro hi- bende:licet ſecus ſit, ſi ignoret, iuæta c ſi ex tranſmiſ- 72 S. alleg. Erlicet iurild'ctio potuiſſet elidi: tamen cum nôn ſit appellatum, tenebat etiam, quoad in- tereſſe Epiſcopi. Sed necvllum intereſſe poteſt hoc loco Regia Maieſtas prætendere velratione Au- ſtriaci priuilegii, vel alias. Neque enim Imperator aduocauit hane cauſſam à Regiæ Maieſtatis iudicio vel regimine, ſed ab Epiſcopo in T. qui eſt princeps Imperii,& Imperatori ſubiectus. Neque etiam vl- lum ius pretexuit hactenus Regia Maieſtas, ratione domus Auſtriæ in Epiſcopatũ I.& B. niſi tantum ius aduocatiæ& prorectionis,& ratione quarundã tranſact onum(als mit vertrettung der anſchleg) lic⸗ ut exreceſſibus, Vvormacienſi anno 1545.& Au- guſtano auino 1 48. erectis, euidenter cõſtat:& per hioc iutibus Imperii nihil derogatur. Ergo in pPræ- fenti caſu ius aduocationis& protectionis, quod domus Auſtriaca in vtroque Epiſcopatu T.& B. ha- bet, nõ poreſt Imperatoriæ Maieſtatis aduocatio- nem impedire: cum Imperator nihil aliuid facere intendat, quam iuſticiam adminiſtrare, ad quod fa- ere omnino tenetur, neque im pedit, quod præ- tenditur, ipſum L. eſſe ſubditum& datiariũ ipſius Regis, ideoque remittendum ad ſuum forum, vi- gore priuilegii Ducum Auſtriæ: quoniam hic non fuit conuentus perſonaliackione aliqua, ſed potius reali:& bona, de quibus controuertitur, ſunt in di- ſtricku Epiſcopatus T. ſita:& per conſequens ſal- tem mediare) ſub Imperii iuriſdictiòne. Ergo, Gec. Et ſi res ſeſe aliter haberet, Rex pari rationè nò paſ ſus fuiſſer ſuum ſubditum trahi ad iudices præfari Epiſcopatus, vel etiam ad pares eiuſdem. Er licet a- liqui ex partibus ſint Regiæ Maieſtatis incolæ& fubditi, tamen in præſenti cauſſa non vt Regii ſub- diti, ſed potius vt vaſalli Eccleſiæ T. ſunt iudices:& v. 8 4½ gatur, niſi ſpeciale de Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani ſic in ea qualitate pariter cẽſentur ſubiecti eſſe im heri0 Wod autem prætexitur, à paribus Eccleſiæ nõ appellari ad Im Peiatotom hoc omnino ne- uper priuilegium oſtendant, cum illa Eccleſia immediate ſubiecta ſit Imperio. Quod autem allegant ita conſuetudine hactenus receptum fuiſſe, hoc in facto conſiſtit,& proban- dum eſſet. Quanquam ⁊ nec iure ſubſiſtat huiuſ 27 modi conſuetudo: quia non poreſt præſcribi, vtad ſupremum principem prorſus non appelletur, yro- ut late Daexaminant in I. omnes populi: f. de iuſt.& iur. & lcunctos populos. C. de ſum. trin.& fide catholic.& de hoc alias plura dixi. Porro verum eſt quod exceptio 23 nullitatis, ratione incompetentiæ ſiue defectusiu- riſdictionis, poſſir opponi contra ſententiam; et- iamſi latæ ſint tres ſententiæ conformes, Gl. Cle.i.3e prohib. ſecueſ.poſ.& fruc.& ibi Card idem in Cle.j. 6,9u. dere iud. Alex. conſ.77. 2. vol. Gl. z. 6. prætor inffi. qui ſa- tiſd. cog. Zaſ-l. A.. condemnatum. in 3. concluſ. 3. fellen. dere iud. Tamen hoc limitatur verum eſſe(vt& ſu⸗ pra diximus) niſi iudex prius pronunciarit ſecom-· perentem, nec ab ea pronunciatione ſit appellatũ. ita Innoc. in c. ſuper literis. de reſcript. Ang.l.i. C. ſid non comp. iud. Bar. l.2. ſi quis in ius voc. Ang. loan. Imol.& Alex. l. de pupillo. S. qui opus, de nou. oper nunc. Porro dato, ſi- ne veritatis præiudicio, quod hiæc exceptio locum haberer, tamen requirit altiorem indaginem. Ce- terum f inilla queſtione, an nullitatis exceptio im. 24 pediat exſecutionem, ita diſtingui ſolet: Si nullitas patet ex ipſa ſententia, vt quia ſit lata tẽpore feria- ruin, tunc impecte exſecutiônem. Si nullitas nõ ap- parer exſenténtia, ſed requiritur probatio exttin- ſeca, tunc ſiquidem exſecurtio eſt irretractabilis, ita quod reo inferretur irreparabile damnum,(ſicut ſi ageretur de periculo vitæ, membri, famæ, honoris: nam ſi in talibus fieret exſecutio, non poſſet poſtea reparari, Cyn. fin. 9. quæſtio. C. de compenſat. tex.l. final. C. de ordin, cognit.)tunc idem iuris eſt, quod ſupra di- ximus, népe quod exceptio nullitatis exfecutionẽ impediat. Sin veto eſt retractabilis, vt quando fit in bonis, velpignoribus, vel eogitur quis ad ſoluen- dum:hoc caſuj refert, an probatio nullitatis requi- rat altiorem indaginem,& non impeditur exſecu- tio, modo petens exſecutionem ſatiſder de reſtitu- endo, ſi contingat eum ſuccumbere in cauſſa nul. litatis: an vero nullitas incontinenti probari poſſit, vt, quia producatur proceſſus, in quò deſint iuris ſolemnia, quia tunc impeditur exſecurio. Prædicta tamen vera ſunt, niſi de nullitate bis ſit cognitum, vel aperte cõſtet de opponentis calumnia: quia his caſibus nunquam impeditur exſecutio. vide Bertach- in Reper. verb. exceptio nullitatis. verſ. 6. vbi locos petendos comm emorat. vide etiam Dd.in! ſi cum nul de re iud.& 11. C. de exſecut. rei iud.& in. a§. condemnatumé dêis iud. Illud etiam addendum, quod ſi iudex præſii- 25 mat exceptionem nullitatis opponim alitioſe cauſ- ſa differendæ exſecutionis, tunc poſſit ex officio ta- lem exceptionem reiicete, etiamſi ſit peremptotia, Abb. cap. ſuper eo. ad fin. de appellat 2 ſ. d. ſ.2. condemna. tum. in 2. Concluſ. Ponit f etiam Zaſ:ihi concluſcz. quòd ſtexceptio nullitatis non ſit expedita, ſed egeat al⸗ tiori indagine, ſubſit alicui controterſiæ. iſta exce- ptione reiecta iudex debeat exſequi ſ entétiam, ſal- ua nihilominus reo actione inſtituenda ſi velit de noio contia actorem, vt ſic punctus nullitatis per b actio⸗ nülk idiqubs ruuosmpn 2 lnacenam lealten te rsneruno otc Nuukaselinbe prmhren unag iuan ſelhla36. winelcha- ge unieds: ſech nüitonl preci uis. hrcne dndchonem pei Kn noa. M ülkturdum te Aäanzin E ☛ = 8 — — — — X— —+ — —— = .— Immed n eadd i conſuer atma Ratis brrindicio, qwiirxea 27 4 Reſponſ. Iuris Decad. I II. Reſponſ. XX IV. actionem ſolemnem audiatur: nihilominus tamen victor, cui cõceditur exſecutio, debet cauere de re- ſtituenda re, in qua fit exſecutio, ſi forte reus per actionem nullitatis obtineat.text. cap. ſuſcitata. de in integ. reſtit. not. Anch. contra ſupplication. C. de precib. Im= per. offer. VItimo tamen loco videtur non parum fa- cere pro L. quod allegat, Epiſcopum in T. tanquam dominum feudi, ipſi inhibuiſſe, ne compareret co- ram Imperiali iudicio, niſi quoad remiſſionẽ cauſſ 2 petendain. Regula f enim eſt, quod quis madato iudi- cis facit, dolo facere non videtur, cum habeat neceſſe parere: &., qui facit iuſſu indicis, excuſatur a dolo,l. non videntur. §. qui iuſſu. de reg. iur. fac. tex. l. iuſte poßidet. de acquir. poſſ. & quod ibi Alexan. poſt Paul. Caſtren.& c. quod duis man- dato, te reg. iur. in 6. Ad idem, quod iuſſus iudicis ex- cuſet, eſt text. 1. i quis id, quod.§. fin. ibi Glo. de iuriſdict. I. ait Præror.§.i. verſ.quid tamen. de minor. vbi Gl. plura iura roncordantia allegat. Moderni late,& maxime laſon. 28 d.liuſte. qui plures queſtiones ponit in illa materia: & regulariter iudicis auctoritas excuſat à pœna: de quo Socin. in fallen. reg. 202. Sed f hæc regulainter cetera fallit, ſi aliquis malitioſe procuraſſet talem iuſſum iudicis, vt per laſon. Zaſ.& communiter, Dd. in d. i quis d, quod.&l. quanquam, de aq puu. arcen:l. mulier. F. de leg. commiſſ. Item regula procedit, quando iudex d amen requititalloten inmg Triillaqucſtone nmülhia c im pecſterſermiodend rſement, eimjütir nc ſiquidem erſecutioektrn co inferteturireyattietm at de peticub tit mendiſn int. liDus eret erfertomn 1 cOn.fn. nush(Eunr En uguit. tuncidem rice vẽpe quodetcruunll k at. Sin reto ckrerncabui vel pignoribus, e 3 r oc cuu feferuan lnda orem indaginem, inn do peten uule 1 contingit eum üeranbe in rero null 1 producatut mwesſae a, quiatuncim 4 in, quu tunel—— waſum niſide. 65 re cöſtet deopone u⸗ * erſecurionemin fü a pfiſententu, tquukllas n 7 ssinconnenc, procederet ſeruato ordine iuris: alias ſecus. Et ſic fallit vbi iudex velinbens aperte procederet contra legem, vt per Dec. vbi ſupra Dyn in praalleg. cap. quod qui⸗ mandato. Felin cap. ſi quundo. d afic. deleg. Guid. Pap. deciſ. 293 G Capoll. deciſ 266. Alexand. conſi.1 2 lib.z. Te rtio procedit prædicta regula in caſibus ad ſuum offici- um pertinentibus: ſecus eſt ſi aliquid extra cauſſam ſuæ iuriſdictionis præcipiat: quia tunc habetur pro non iudice. Sad hæc noſtra cauſſa eſt iam poſita ex- tra iuriſdictionem principis in T. quia auocata ad Cæſarem. Ergo.&c. Mayne. d. f. quod iuſſu. num. 7.& Jed. Item hicL. prorſus non eſt ſubiectus ipſi Epi- ſcopo in T. niſi Pium vt vaſallus,& reſpectu liti- gioſi iſtius feudi. Ergo parere non tenetur. Quar- to fallit eriam tum regula, quando iudex extra offi- cium eius procedit, ſecundum Gl. in d.y. qui iuſſu. I. fattum à iudice, de reg. iur. Caſtren. I.vt vim de iuſt.& iur. Felin. in c. dilectus, de reſcript. Videtur enim vt priua- 29 tus,& illi nõ eſt parendum. Et quando iudex pro- cedit abſque cauſſæ cognitione, dicitur procedere vr priuatus, vt not. Card. Ciemen.:. ſ.n. in fin. de celebrat. miſſ. Hinpo. ſing. 195. nemo. Nec præſumitur pro iudi. ce, quando extraiudicialiter procedit, Deci d. factũ. z0 Sed ita eſt in propoſito noſtro. Ergo,&c. Quinto ceſſat fdicta regula, ſi quis iniuſto præcepto iudicis de reg. iur.& c. non eſt ſine culpa. eo tit. in 6. Imo non ab- eſſet præſumptio doli, quaſi ſe ingeſſerit, arg. leg. quæ omnia. de procurat.& videatur data opera illudaffe- ctaſſe, arg. I ſi quæ data opera, ex quibus cauſcmaior. Se- xto, ex quo hic Imperator iubet& mandat exſe- cutionem, magis Imperatori, quam inferiori iudici obediendum eſt, Panar. ¶.paſtoralis.. quia vero. de offic. deleg. May. d.§. quod ꝛuſſu. num. 5.. circa fin. facit c. qui reſi- it.& ciſi dominus 11. ꝗ. 3. Quanquam prædictis ſolu- tionibus non videamur indigere, cum L. non alle- 4* ratum, Velut poſſeſſorem Comitatus. coõram et iuſſum ſuperioris, ne pareat, ſed ſolumi pſeRex, vel ſuum regimen Oeniponticum. Si hoc verum ellet, deberet Lallegare, quod lubens pareret, ſed 19 obediat,& ex taliſua obediétia alius grauetur quia non excuſatur, ſed dicitar eſſe in cul pa, arg.! culpa eſt, 107 hoc ei inhibitum eſſe à ſuo ſuperiori. Accedit, quod narretur, non ipſum Regem, ſed Epiſcopum in T. velut dominum feudi, inhibuiſſe, ne pareat exſecu- torialibus. Sed hoc ipſum nihil releuat, ex ſupra di⸗ Ctis. Quare iſtis omnibus& ſingulis ſic veris exiſté- tibus, finallter in præſenti caſu decidendum putoæ Exceptionibus allegatis in contrarium non obſtantibus, L. ob non factam paritionem intra tempus præfinitum, in pæ- nam banni arctioribus exſæcutorialibus inſertam, conde- mnandum eſſe,& denunciandum cum refuſione expenſa- rum. Nam omnesillæ exceptiones, quæ poſt decla- rationem priorem tam ex parte Regis& Epiſcopi in T. quam ex parte L. ſunt obiectæ, fuerunt prius etiam oppoſitæ: iis tamen nonattentis, condemnna- tus fuit L.& declaratus in pœnam exſecutorialium. Quare nunc non licet reſilire, aut priores ſententi- as retractare. Si putet L.ſe iuſtas habere cauſlas, pe- tat reſtitutionem in integrum, velagar ſuper nulli- tate ſententie poſt factam exſecutionem:& ſic re- tractet priores ſententias. Et hæc eſt mea ſententia, iudicio tamen melius ſentientium in omnibus& per omnia ſemper ſaluo. KESPONSVM XXIV. SVMMARIAA. 1 Cafus huius reſponſt. 2 Camera Imperialis qualem habeat iuriſdictionem:& num.. G 17.. 3 Imperator& Papa creando magiſtratum, tribuunt or- dinariam iuriſdictionem. 1 Per ommiſionem cauſſe à Principe factam ordinario, præſumitur ſaltem excitaſſe eius iuriſdictionem,& num. 9.. 5 Index ordinarius per commiſcionem quando cenſeatur delegatass. b 7 Quodllibet oficium prorogari poteſft. Verba(Mandamus, Committimus, Remittimus) qux ſignipcariouem habeant,& num. 14. luriſcirlioni alicuius quando additur yel detrahitur, cenſetur index delegari. Delegatæ iuriſdictionis ſigna,& numeru 12. 13. 14. & 1. Verbi(Concedimus, Præcipimus) ſgnificatio,& nu- mero 1z. Verba(Vice noſtra jdelegationem inferunt. Natiua funt poteniiora datiuis. Iudex ordinarius non attenta delegarione, quando or- dinarius muneat? Imneraror ordinationi Cameræ Imperialis derogare non poteſt. 40 Ler, v.Iconſtitutio noua futuros tantum caſus reſpicit. non prateritos. 21 Preuentio iuriſdictionis quando locum habeat? 22 Forum ratione rei quus ſortitur. Fallit, vt nu. 23. 2 Interdictum vrile, Vti poſidetis, comperit etiam contra turbantein nos in quaſi poy eßtione iurium. CAS VS HVIVS RLE. 5 PONSI. N Obilis † Chriftophorus de Kanno: 54. Con X Nuenit dominum loaunem de R. equitem au- conſiliariis Cafareæ Maieſtatis, ratione qua- rundam turbationum& moleſtationum, quas 108 b b prætendehat per ipfum ſibiinferriin iurnidictinnn. hus ſud feudalis curi in O. Lihello ibidem oblato, S-Aecreta dilatione ipſi reo deliberatoria, Impeé ratox prafatam cauſam ad ſuum Imperiale conſi- ſtorium hiue cameram, remiſit. ⁷bi cum partes cõ- paruiſſent reus nonnullas exceptiones fori declina- rorias obiecit, quaſiratione dicii Comitatus. non eſſetimmediate ſabieclus Imperio ſed Duci Baua- ie anquam dicli Conitztus domind irecto: ad quem etianm petebat ſe remitti Semiſſam citatio- nem caſſari. Actor contra, quia heæd cauſſa ſuam cu- riam in Otangeret, quæ eſſét feudum Imperii, Sin pua indebite a reo turbaretur in certis quibuſdam uribus, ideo ipſé actor, tanquam vaſallus Imperii, vigöre ſii iuramenii fidelitatis cauſſam illam ad Iuperatorem detulerit)ibiq, li bellum obtulerit,cu- ius etiam copia decreta ſit reo:& poſlea 49 ipſã Im- peratore eadem cauſſa ad ſuam lmperialem Came- ram remiſſa: ideo cam ibidem retinendam, ad de- bito iuris ordine ventilandam, terminandamque eſſe. Dueritur modo, qud ſini partes iudicis inpro- nuanctando? In hac cauſſa primo omnium diſcuti- enda mibi Videtur Caſatea remiſſio:& viden- dum, qualem illa juriſdictionem tribuat. 2 LTf præmirto pro indubitato, ꝙ Camera ali- DQas habeat iuriſdictionem ordinariam, non de- legatam: tum, quia eam obtinetà lege ſcripta, nem- pe cõſtirurione Sratuum Imperii: tum, quia à Ro- 3 mano Principe. Namf indubitatum eſt, Principem Romanum creando magiſtratus, conferre iuriſdi- ctionem ordinariam, ſicut& Papa, cum creat Epi- ſcopos per Gloſſ.mag. adſin. in l. more. de iuriſd. facit l..§. * cum vrbem. de oflit. præfec. vrb. Sic& lex ſcripta ordina- riam iuriſdictionem confert, per text. in d.! morè, cunt I. ſequ. hiſce verbis: Nec lex defert.& exempla ſunt in tit. de offi. prafec. prætor.& per diſcurſum iuris ciuilis. Sunt& ali modi, quibus datur ordinaria iuriſdictio, de qui- bus ibi. Videndum ergo,(propius ad rem ipſam ac- cedendo) an Imperatorin præſenti cauſſa per ſuam remifſio nem ad iud cium Camere factam, videatur excitaſſe ordinariam iurnſdictionem, vel dediſſe de- 4 legatam. Et t præcognoſcendum eſt, vtcunque iu- dicium Cameræ habeat ordinariam iuriſdictionẽ, tamen illa ſit limitata& reſtricta: quia multi caſus in Ordinatione Cameræ excipiuntur, in quib. CEa- merale udicium non habet iuriſdictionem in Sra- tus& ſubditos Imperii immediate: vt ſunt cauſſæ Principum, Comirum, Baronum, nobilium, præla- b torum inter ſe: quia peculiares ſunt præſcripti mo- di, quomodo hi mutuo in prima inſtantia experiri debeant. Et ſi reſpiciantur perſonæ litigatorum in præſenti cauſſa, vterque eſt nobilis,& immediate ſubiectus Imperio:& ideo vigore ordinationis in rima inſtantia lirigare coram iudicio Camere non tenentur. Ad propoſitam igitur quæſtionem vide. tur primo, quod Imperator per talem commiſſio- nem in caſu præſenti factam excitarir ordinariam iuriſdictionem, quam alias iudicium Cameræ ha- 5 bet. Nam † regula eſt, quod quando Princeps, ſiue ſupe- rior, cmittit cauſſam ordinario, vt in ea procedat, tunc in dubio remaneat ei ordinaria iuriſdictio, non obſtante com- Dn. loach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani mißione Principis: quia cenſetur per huiuſmodi cò- miſſionem excitaſſe iuriſdictionem ordinariam, per text. in clicet in corrigendii.ibi Glo pen.& Dd. deoſſic. ord. .graue. eo. tit.& t. cum aliquibus. de reſcript. in b. Secun- do hoc probatur per Angel. conſ. 274. vbi inillo 6 articulo, An facta commißione alicuius cauſſe ordinario iudici, cenſeatur ordinarius vel delegatus? in hunc modũ diſtinguit: Aut enim prius ratione officii generalis habebat ſuper hoc iuriſdictionem ordinariam,& eam rexinet: quia illa ſpecialis commiſſio eſt exci. tatio non delegario, I. ſæpe. de ofſic. præſid. Aut nõ ha- bebat prius ordinariam in illa cauſſa, ſed alias: tune prorogata eſt iuriſdictio ordinaria ad caſum ſpecia. liter com miſſum. Sicut enim per hominem poteſt fieri prorogatio, ita& per legem I. j. de qua re.§.,.de zud. Nam † quodlibet officium prorogari poteſt, 1.7 quaro. de ſolutio. Et dicit Angel. vbi ſupra, quod hec eſt veritas. Cum ergo iudiciũ Cameræ regulariteror- dinariam habeat iuriſdictionem, excepto preſenti caſu, quia cum litigatores, tanquam nobiles, imme- diate ſubiecti Imperio, in prima inſtantia non per- rineant ad Cameram, merito locum habet poſteri. us membrum præfatæ diſtinctionis, quod ſcilicet Cameræ iuriſdictio ſit prorogata ad caſum iſtã ſpe- eialiter commiſſum. Adde huc verba remiſſioniin. ſerta: Vnnd darauff endtlich/ vnd wie recht /erkennet. item, Vñ ſich nach rechtlicher ordnung zebuͤren wudt. quæ important ordinariam iuriſdictionem. Dicit, enim † Bal.in. ias ciuile. de iuſtit.& iur. Quod ſi prin- 8 ceps cõmitrit cauſſam ordinario in forma iuris cõ- munis, iſta non eſt noua commiſſio, fed eſt potius excitatio ordinariæ iuriſdictionis: Et Rom. inl..j. ſi quis ſimpliciter. de verbor. oblig. Co mmiſſio, inquit, facta ordinario in ſpectantib. ad eum, operatur re- gulariter excitationem. allegat text. G Gloſf in!.ſepe.& f ſeq de ofic. præſid. Adde verbum, wir empfehlen euch: quod inſert etiam ordinatiæ iuriſdict onis excita- tionem. Verbum f enim Mandamus, Committimu,? ſunt excitatoria ordinariæ iuriſdictionis& poreſta- tis: vt notat Mat heſ. notab. ↄ0. nota, quod rbicung. Sed& verbum, Remißionis, ordinariam iuridictionem im- portat. Non obſtat, quod c⸗uſſæ Principum, Comi- tum, Nobilium, Prælatorum, ſint exemprè in pri. ma inſtantia à iuriſdictione Cameræ: quia vift ex- ceptæ eſſent, vtique& in his Camers ordinariãiu- riſdictionem haberet. Sed ei obſtat exceptio, quod huiufmodi cauſſæ in prima inſtantia non pertine- ant ad iudicium Cameræ: com ergo Imperator per ſuam remiſſionem tollat illam exceptionèé in pre⸗ ſenti caſu, res redit ad ſuum principium„&habebit Camera ordinariam iuriſdictionem in hac cauſſa: quia ſublata exceptione, ſtatur rurſus rega ſæ, iutibus vulg. Ex prædictis videtur concludendum, quòdin hac cauſſa Camera Imperialis ſit otdinarium iudi- cium:& Imperator videatur per ſuam remiſſionẽ potius excitaſſe iuriſdictionerp ordinaram, quam delegatam dediſſe. Contra videtur, ꝙ illa cauſſæ te- miſſio faciat iudices Cameræ delegaros. Nã vulgate dogma eſt: Quod † quando additur vel detrahitur 10 iuriſdictioni iudicis ordinarit pet cõmiſſionem ſibi factam, videatur de ordinario fieri delegatus. argu.i. l ius autem ciuile,& ibi Caſtren.& laſ ſi de iuſtit. Eiur G in I. i.§. ſi quis ſimpliciter.ibi Alexand. Franci.de 4reti. 8o- cin. Iaſon.& Alciat. num. 63. verſ ex ſupradicta regularde verbor. oblig. Canon. in cap. licet.& cap. penultim. de Ma. dasaenk dde ua aregDe uucwaimeve Mmuidpoltio Heuen atmmineip Uintamwnlute dutwallnpe Reſponſ. laris Decad. Gi; Dom. Anch.& Prans. cap. cum aliquib. de reſcript. in S. Bald.& Caſtren.! qui procuratorem. dæ procur. Boer. de- aſais,. in payte, vbim ulta allegat:& præcipue, quan- do mandatur brocediauctoritate mädantis: namo- mnia nora facimus, quibus auctoritatem imparti- mur, à. c. cum aliquib.& cap.ſi Apoſolicæ. de præben. in 6. I1 G& l. Cod. de vet. iut. enucle. Et ita eſt in noſtro caſu: T aiuntq; Doctores communiter, ſigna cogoſcendi, quando videatur dari delegata iuriſdictio, non autẽ faſcitari otdinaria, eſſe illa, ſi dicitur: Procedas au- Goritate noſtra,& tua, ſi cauſſa eſt talis, in qua or- dinarius non poteſt procedere: quia cenſetur dele- gatus: Iuno.& Hoſt. c. ſenificauit. de corp. vit. †Ita etiam n verbum(concedimus) eſt ſignum iuriſdictionis dele- gatæ: Dom. i licet. er cap. hi qui cum Glo. ß. de prab. in 6. de quo tamen dubitat Felyn. in d. c. licet. nu. 2. Item † 3z verbum(Pracipimu) importat delegarionem: Gl. ver. fauultaten in d:.um aliq. Et licet contrarium ſentiat Butrig. in d.. ſepe. ꝗa exprimitur, ꝙ tacite ineſt: ergo nihil debet operari, qa iudex tenebatur iudicare: ta- men Alex. ei ſatis reſpondet in d.§.ſi quis ſimplicir. I- I4 tem frerbum(Committo) quando vni cauſſæ additũ eſt, inducit eriam delegationem(vt in noſtro caſu:) li- II.Reſponſ. XXIIII. 109 dinariam&c delegatam, concutrere: quod quando fieri poſſit, tractat Felinus in. cum ex oſf. col.ò.per. irca Gl. Innocent. de præſcr. vbi põnit nouem concluſiones. Si ergo Camera ex huiuſmodi remiſſione ordinari- amiuriſdictionem haber in partes cõtrouertentes: conſequitur, per ipſas hoc imperiale indicium de- clinari amplius non poſſe, propter obſtaculum& impedimentum in hoc caſu ſublatum, quodimpe- diebat ordinariam Cameræ iuriſdictionem. Huc et- iam pertinet, quod Moderni tradunt in qccum alig. de reſcr. lih.6 Quod tſi ordinarius procedat in cauſſa, in qua ſuberat impedimentum aliquod ſtatuti vel conſuetudinis(vt in noſtro caſu ſubeſt impedimen- tum ordinationis Cameræ)& illud ſit ſublatum à principe, dicatur ordinarius,& nõ delegatus: ita Be- nedic. Capra in d. c. cum aliq. in princ. vt eum allegat Berta. in ſuo Repert. verb. delegatus& vicarius, ver. 70. Si vero dicam“, Cameram in hac cauſſa habere iutiſdictio- nem delegatam, tamen hæc regulanda erit ex vi& auctoritare eius, qui delegauit:& ſic Imperator, qui ſemper eſt competens iudex, nec recuſari poteſt:& pèr conſequens, ſicut Princeps potuiſſet non atten-· tis declinatoriis in hac cauſſa procedere, ita& Ca- ner commilfum.Addt e, Pe ceet additum vniuerſitati cauſſarum, inducat ordina- lern: Vnnddarauffendtl iam inriſdictionem, iuxta Bal. in d.l. moré. Sic retiam nem. Väſcchnachrechic ij verbum(rice noſtra) infert delegatam iuriſdictioné, mera vi delegationis idem facere poterit, quia(vt ſupra dictum eſt) delegatus vice delegantis fungi- tur, I. ſolet ibi Doctores& Alex. de iuriſdict. vbi infert ad em. 24 A„. en kpi h. Ln.& Hane& ☛ 3 ⸗ puam K. ger am — 8 4* 4*ο nanc M- cvocc; cnim Balin lia(icile4 in lambitioſa, col. vlt. de decret. ab ord. fac..?2. ſ. vlt. ad ß.ihi qar important otdinar b(quo verbo vſus eſt Imperator in noſtro caſu.) Bar. ceps cõmittit cauſſum ot munis iſtanon eſtnomq a œl excitatio otdinatiæiutiſii Si: ¶ uu ſiuyltciter. ie rerla. facta otdinarid inſpectan palurterexcitationem all t O0 1er4eefſ refd. Addere 1 mmaften qaod inſent erum otdint itim, nonem. Verdum fenim Knkn,Chnd ſuntexcitatotia ordinaria A Cs:tuta Nathe notah1& 3 Mün ſerdam, Nemiſins, otdin unltti ocnat Nonobſt quod Ha krncfel um Nobilum, Prelatot En nreinn nu ukancuzimiſdi, N Kn cepex eſſent, ntique& In 12 nu 3 ridictionem he beret. 3* duiomodi anſfrin Pr 4 u unt adiudicium(Camerx 1 um tewillionem vll 1 2 ditadſunt NC ma item debetis, f. de opt. leg. Dd. communiter in l.&quia de in- riſdict. Et hoc maxime verum, quando verba illa ap- ponuntur in diſpoſitione principali: vt quia dicat, Auctoritate noſtra cognoſcas. Secꝰ enim eſſet, ſi addetẽ- tur in confirmatione ipſius diſpoſitionis, quia ma- net ordinarius, vt late per Fel. in d. c. licet, nu. 7. Cum er- go in noſtro caſu Imperator vſus ſit in remiſsione, verbo( Empfelen euch) item(an vnſer ſtat/ vnd in vn- ſerm namen) videtur certe ipſe per ſuam commiſſio- nem non excitaſſe iuriſdictionem ordinariam, ſed ſtas in hac cauſſa dependet ab ipſo mandante: quia delegatus fungitur vice delegãtis, I.,.in f. f. de off. eius, cui mand.eſt ꝛur ſdict. c. ſane quia de oſi. de leg.& cap. paſto- rali, de oſiordin. Quid dicemus? Ego crediderim, in haccauſſa Cameram Imperii habere iuriſdictioné ordinariam,& non delegatam: idq; ea ratione, quia in remiſſionis tenore lehearpeaeba„quæ partim delegatam iuriſdictionem inferunt, vt ſunt illa(an vnſer ſtat/ vnd in vnſerm namen) id eſt, vice noſtra& noſtro nomine:partim ordinariam, qualia ſunt(vnd darauff endlich/ vnd wie recht/ erkenner:)item(vnd ſich nach rechtlicher ordnung gebuͤren wird) Notum au- tem eſt, ſi in commiſſione aliqua coniun gantur hu- iulmodi verba, quorum aliqua delegatam, aliqua ordinariam iuriſdictionem ſapiant, tura dicatur et- jam excitata iuriſdictio ordinatia, ita quod vigor iu- tildictionis ordinariæ tali caſu præualeat alteri iuſ b iui& auctoritati principis. Ratio, †quia natiua ſunt potentiora dariuts, naturalia robuſtiora aduentitiis: 9 z.... & tes in dubio pdtius præſumitur retinere ſuum eſ- ſe, quam de nouò in nouam qualiratem mutari, l.pa- tte furioſo. ſ de iis qui ſunt ſui vel alien. iur ita elegant. Laſ. — ul. more, nam. 5..de turi/dick. amn. iud. vbi omnino vide. SKoncludo tergo in noſtra hypotheſi, Cameram ha- . ₰. ann 3 8. 4 3 bere iuritdichionem ordinariain,& non delegatà: nii quis malit dicere, vtramq; iuriſdictionem,&or- plures effect. Sed Thic valide obſtat, quod Im pera- 19 tot᷑ non poſſit derogare ordinationi Imperii, quam ſeruare promiſit: quia certũ eſt, quod Princeps ob- ligatur ex contractu, quem cum aliquo init, etiamſi ſuns ſit ſubditus, cap. i5: Doctores extra de probar. Laſl. 2.§. god. temp. annii dee orig. iu. adeo quod nec de pleni- tudine quidem poteſtatis contrauenire poſſit, vt di- cit Caſtr. in l. digna vox. C. de leg. Bald. cæp.⁊ g. ad hæc 5. col. ver. item nota ex Gl. de pact. iur. Frm. Laſlate conſ. 10. nu.. in 2. volu. vbi multa de hoc. Sed Carolus Imperator ſe obligauit cum Statibus Im perii, quod velit ordina- er l tionem Imperii firmiter ſeruare,& ipſi ſe viciſſim ex oſdinario feciſſe delegatum. Et ſic omnis pote- obligarunt:& hæc ordinatio illud inter cætera con- tinet, quod nobiles immediate ſubiecti Im perio in prima inſtantia debeant etiam ſuos ſpeciales iudi. ces habere: ergo contrauenire non poteſt. Poteſt forte reſponderi, ꝙ Imperator vigore òrdinationis ad inſtantiam partis agere volentis poſſit dare com- miſſarium in caſu, quando nobiles immediate ſuib- iecti Imperio(vt in noſtra ſpecie) inuicem litem hia- bent, iuxta tit. j. in 2. parte ordin. Camera. Et ita videtur Imperator loco commiſſarii dediſſe Cameram:& i- deo in remiſſione vtitur hiſce verbis(Empfelen wir euch darauff võ Roͤm. Key macht/ vnd woͤllen/ erc.)quia verbũ illud( Commit: imus delegationé inducit, quã- do vni cauſſæ additũ eſt, p ſupra dicta. Idem probãt verba(An vnſer ſtat/ vnd in vnſerm Namen) vt pariter ſupra dittum oſt. Et ſic perinde eſt, ac ſi Imperaror Ca- meram feciſſet Commiſſarium& delegatum iudicẽ in hac cauſſa. Ego amplius conſiderandum cenſeo. quod reus cõuentus ſe ex noua ordinatione Came- ræ in præſenti cauſſa, quo ad declinandum iudiciũ, fundare omnino non poſſit. Nam conſtat, quod an- te illam nouã ordinationẽ nobiles immediate ſub- diti Imperio, poterant eriam in prima inſtantia cõ- ueniri in Camera:neq; enim exempti erant in vete- riordinatione:& ſic Camera ante nouã ordinationẽ fuiſſet iudex competens huius cauſſæ. Iã apparet, ꝙ hęc cauſſa fuerit in aula incœpta& vẽtilata Auguſtę K — — ſſſ—— ——————— —— 3 0 Dn. loach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani in comitiis, priuſquam noua ordinatio promulgata fuit à Statibus Imperii, ſaltem per citationem& li- belli oblationem:& ſic eo tempore, quo Impera- tor& Camera adhuc competentes erant iudices nobilium, nec declinari eorum iuriſdictio poterat. Vnde cadit, quod reus in ſuis exce prionibus dicit, ſi- bi comperiiſſe declinatoriam, eriam coram Impera- tore, nec eam ademtam ſibi eſſe per remi ionẽ Cælaream. Quia reſpondetur, tunc temporis nullã el competiiſſe, necdum enim promulgata erat noua ordinatio,& nobiles immediate pote rant,& coram Imperatore,& coram iudicio Cameræ libere con- ueniri. Ergo nulla etiam adimi ei potuit: quia priua tio præſupponit habitum, I. decem. de verb. oblig. cum vulg. Non poteſt etiam reus iam declinaroriam ex to noua ordinatione prætexere: quiat lex, vel conſtitu- rio noua futuros tantum caſus reſpicit, ad præterita autem non refertur. Concurrebant ergo temporè, riæ poteſtates, Cæſaris& Cameræ:& præuentioni locus fuit: quia ſ præuentio tum locum habet, quã- quo hæs cauſſain aula Cæſarea incepit, duę ordina- 21 do citatus plures hab et indices, quorum par& prin- cipalis eſt iuriſdictio, nec citatus poteſt aliquem er his declinare, vt per Dd. in l. ſi quis poſtea,&l. vbi ceptum. Aeiudic. Conſtat autem, quod etiamper citationem verbalem dicatur præuenta iuciſdictio, tam quo ad partem per text. c.poſuiſti, de for dõmp.& d.i: i quis peſtea. uam quo ad iudicem, propter eandem rationem, l. vbi ceptum,& per not. l.fin. vt lite pend. Rald. in l ſenatus; circa f. C qui accuſ. non poß. E: ſuflicit ciratio ſine per- emptorio. nec requiritur peremptoria per tria edi- a diſtincta, velvnica peremptoria: Ioan. And. d. C. po- ſuiſti, quem Dd. communiter ibi ſequuntur, vt ibid. per Soc. nu. 19. Et illa præuentio poteſt etiam allegari contra Ducem Bauariæ, dato(citra veritatis præiudicium) 2 quod is in præſenti cõtrouerſia eſſet competens iu- dex rei conuenti⸗quia pariter præuenta fuiſſet eius iuriſdictio per Imperatorem, vi iã dictum eſt. Et hoc, uoad primum dubium, in quo concludo, ꝙ reo nulla poſſit competere cxceptio deelinatoria, attẽ- to, quod Imperator: tanquam ordinarius& compe- tens iudex, cauſſam hanc ad ſe aduocauit tempore, quo reus adhue immediate iudicio Cameræ ſubie- ctus erat, eriã in prima inſtãtia. Secundo prineipa- liter ſe fundat reus in eo, quod curia illa, in qua præ- tendit ſe turbari actor per reũ,ſit ſita in pago O. qui pagus ſit in diſtrictu& iuriſdictione Comitatus S. quem comitatũ reus loco pignoris ſeu hypothecæ derinetà Duce Bauariæ, tanꝗ directo eiuſdẽ domi- no. Ergo cum reus cõueniatur ratione illius Curis, cauſſa non poteſt in Camera ventilari, ſed corã Da- ce Bauariæ, tanꝗᷓ domino loci, in quo res ſita eſt. N 22 †ratione rei forrimur forũ eius iudicis, in cuius ter- titotio eares conſtituta eſt, capſane. de foro comp.l. fin. C. vi in rem at. Quod Dd. extendunt etiam habere locum, quando eſt quæſtio inter Vaſallum& aliquẽ tertiũ qui nõ ſit Vaſallꝰ: quia tunc ille pariter eſt iu- dex, in cuius territorio bona ſunt ſita, Gl. verb. quædiu in in c.cet. de iud. Soc. plene con.2 72. in cauß. dom. Dolyſs vrr. G. iſta concl. probatur 2. part. Verum nec iſta exce- ptio quicquã ſtrin git:quiaꝰ d. cõmuniter dicũt, pre- 23 dicte regule nõ eſſe locũ. quãdo frei mobilis vel im mobilis nomine in pſonã actione agitur: quia tunc rei domicilium ſequendum eſt, ſiquidẽ nõ rẽ ipſã, ſed pſonã directo pſequamur:ita Dd.in d. c.ſi. Cõſtat autẽ in noſtro caſu, vtile finterdictũ Vti poſſidetis, 26 eſſe intẽtatũ ab actore ꝓ turbatione iurium, ꝙ con- ceditur vtiliter ei, qui turbatur in iuriſdictionis, aut Mlreris cuiusliber iuris quaſi poſſe ſſione: Dd. in 1..C vti poſsid.& in ca licet. de prob. Bar. in l.i. in ꝓrin. ſ. vti popt Sed huiuſmodi interdictũ(ficut& reliqua omnia interdicta)eſt pſonale, vt docet Rofred in lib: in 2. har in prin. nu. 3. licet etiam dicãtur in re ſcripta, eo ꝙ dãtat cõtra quẽlibet poſſeſſorẽ, ſ.1.§ pen. de interdict. Quod tertio reus obiicit exceptionem ordinarionislmpii illa nõ obiecit, qno ad ſuam ꝓpriã pſonã, nempe 2 ipſe tanquam nobilis jmmeédiate ſubiectus impio in prima inſtãtia Cameræ iudicio ſit exemptus, ſed ſolum quo ad ꝑſonã Ducis Bauariæ: cõtra quẽ, quia actor nullã actionem inſtituit, cõſequitur eã imper- tinenter& inepte Areo obiectam fuiſſe. Et dato, ꝗ etiã illam obieciſfet, quo ad ſuam perſonã, tamen eũ nihil releuaret ex rationibus paulo ante deductis, ad quas me denuo refero. Quo ad articulos declinato- rios, omnes illi fũdantur in hoc, ꝙ reus ratione Co- mitatꝰ S. ſir in prima inſtãtia corã Duce Bauariæ, tã- quã directo domino,&immediato iudice rei, reſpe- tu Comirat. céueniend. Sed hęec exceptio(vt ſu- pra diltum eſt)tum forte locũ haberet, ſi realisactio fuiſſer intentata: ã vero, vbi perſonalis inſtituta eſt ſunt impercinentes& irreleuantes,& ideo reiicien- di. Ex quibus om nibus tandẽ cõcluſiue dicendũ eſt, obiectis excepti nibus nõ obſtantibꝰ, imponendã eſſe reo litis conteſtatione m. expenſis hactenus fa- ctis inuicem compenſatis. RESPONSVM XXV. SVvMMARIA. MNet hodas huius reſponſi. 2 Ex concluſione libellus iudicari debet. 3 Libellus vtilis actionis in factum ſurrogatæ in locum iu- terdicti Vri poßidetis. 8 In poſſeſſorius iudiciis etiam proprietas& titulu adc- lorandam poſſeßcionem deduci poſſunt.(h. Au ſuper ius,quæ in libello nõ ſunt deducta, cognoſti poſ. 6 Clauſuls, Peto mihi ius& iuſtitiã miniſtrari, effeltus. 7 ludex tã in faclo, quã in iure, ſupplere quando poßit: 8 In poſſeſſorio iudicio an etiam de petitsrio cognoſci poſ- 9 Interdictum Vti poßidetis, duplex eſt iudicium. 5 10 Poſſoßio in interdicio vti poßidetis, quomodo probari de⸗ beat?((derc. De poſſeßione preterita praſumitur quis in praſen: poſ- 12 Prsbatio preſumptiua circa tempus poſſeßionis ſuficit. 13 Turhatio qualis in interdicto vti poßidetis requiratur. 1 Contra diffamatorem datur interdictum Vti poſidetis 13 luriſdictionis poſſeßcio, vel quaſi, ſolo animo retinetur. 16 luriſdictionis fimplicis exempla. 17 Teſki in facto proprio fides haberur. 18 Teſtibus pro iure communi deponentihus maior fides ad- hibetur, quam diuerſum dicentibus.& num. 25. 19 mn feudo iuriſdictionis appellationer ad dominum deuol uuntur. 20 Appellatio eſt meri& mixti imperii. 21 luriſdictio quauto tempore præſcribatur. 22 Mulctæ pro leuioribus criminibus ſunt ſimplicis iuriſdi⸗ ctionis.& num. 29. 23 Poſitiones producens fatetur earundem contenta 24 Pro poſſeßßione antiquiore praſumitur. 26 Delegati ſententias delegans exſequitur- b 27 ludicus prorogati ſentẽtia per ordinarium exſcquenda. 28 Exſacutio ſentétiaru in cauſtus ciuilib.&ſt mixti imperii. Methodus (it? V uj 2 funundk C Fuſnäriniu uin uamaln Aiuſm nanlintiu uuaniu djſ nur axiueni Waiſtalun twilh erinna eichitg 3 luulieriung auſm 4. . maesilli ſücantul M. d 4 r——. Ahrinprimainſt za tecto domino Ki erninn 1 lm. A„ 44 ¾ intennataräpero fcuun. aperdnentes&it 33 ain qudus omnidet zt ben mneic:pt onibas uhn co lits comteſtati ns yi hucem compenſ. KESPON V W. V SvA A. nbade baiuehen, undluſſone lbelu mdt Dadu mils acberi Saſmeim. mmuck Fti zeſiuni 3e ſeſoras ucicuu; m iutu lrtm vlclun 8 78 n„yer a ſueinlie* 190 ale Dete müius Aünit aicx tin ſadaui au 4 riruuduud dm 9 nddan i-ui 8 1 ———— 9 4 11t i5, demcer erration ae füa 1 1 6 * Reſponſ luris Decad. III. Reſponſ XXV. METHODVS HVIVS KRESPONSI. LTME aauſſi iuriſdictionis, quæ Ventilata&ſt ſu- perioribus annis inter dominum Chr. de K.a- Vorem ex vnõa,& dominum loan. de R. militem, eumev altera,partibus, perquam grauis&ardua ſ, eademij ex aula Cæſarea(vbi duntaxat propo- ſttus fuit libellus ab actore, eiuś copia decretà reo, nec ibi quicquam amp lius actum) ad Camerã Im- perialem tranſmiſſa fuit. Et cum ibi partes conten- diſſent ratione competentiæ, tandem deciſum fuit per interlocutoriam, quod reu⸗ conuentus litem dõ- teſtari teneretur. Et memini tum ſuper tenore& verbispræfatæ remiſſionis grauiter fuiſſe diſputa- zum ab aliis Dominis conſulentibus, an ſcilicet Im- peraror per eandem videretur excitaſé ordinari- am iuriſdictionem, vel dediſſe delegatam propter verba quædam dictæ remi ſſioni inſerta: quorum alia orainariam iuriſdictionem, alia delegatam, nonnulla vtram inferre videbantur. Sed tande meam ſententiam itum eſt, nempe Imperatorem per ſuam commiſſionem potius excitaſſe ordinari- am iuriſdictionem, quam alias Camera habet:idq per malta fundamenta iuru, quæ hic repetere ope⸗ ra pretium non eſt. Cum ergo Camerain hac cauſſ 7 habeat fundatam iuriſdictionem,& quidem or- dinariam: quare ad merita ipſius cauſſe nunt de- ſcendo. Adcognoſcendum igitur, qualiter iudex pronunciare deßinitiue debeat, quatuor principalia puncla ſiue capita diſcutere propoſui. Primum, quã 3actionem inſtituerit actor aduerſus reum: ſecun- dum, ad quid ſit actum, Sr ſic quæ ſint pundta præ- ſentu controuerſiæ: tertium caput probatio nes par- tium, tam actoris quam rei examinabit, ſcilicet v- tra parsmelius probauerit. quartum deniq de for- ma ſententiæ& definienda hac lite tractabit. Vo ad primum caput principale, præmitto ex Clibeili concluſione colligendum eſle, quæ ſit 2 àctio inſtituta: quia ex concluſione, nõ ex narratis ſolum& medio concludendi, libellus iudicari de- Bei, 4ngain§. omnium, Inſti. de actio. A56. in c. ex parte, de for. compet. Alex. conſ. 116. lib. 2. G Fede. de Senis conſ. 123. Caſt. conſ. 6. inſi. In noſtro caſu tametſi ex narratis ꝓ- ducti libelli videantur cumulata eſſe peritorium& poſſeſſoriũ iudicium: tamen ſi reſpiciatur conclu- ſiõ, apparet ſolo poſſeſſorio actum, nempe vtili a- ctione in factüm ſurrogata in locum interdicti Vti 3 pollidetis,. vlt. inſt. de interditt. Quod † etiã ei cõpe- 1 tit, qui turbatur in ſua quaſi poſſeſſione iuriſdictio- nis velalteriꝰ rei incorporalis, ſiue ille quoq; ſe poſ- ſeſſorem contendat, ſiue non: Bar.& alii in l.i. vti oſ. Cano.(. licet cauſſam. Ae proba. Ferr. in lib turb poſſ.in priuc, nu.z. Sic in hac cauſſa actor recte petiit in libello cõ- pelli reum, primum vt com potiat& tranſigat cum ipſo rationeillatę turbationis: deinide quod ceſſet à tutbatione: denig; vt cautionem præſtet de nõ tur- bando in poſterũ. Hęc enim tria in hociudicio reti- nendæ petenda eſſe, docet Bart. in d....interdictum. F. Vti poſſ.l. penul. de aquæ cotid.& æſti. Ferr. in lib. turb. 4 poſ.verb ceſſandum& deſiſtendum. Necfobſtat, quod actot in narratis libelli proprietatẽ etiam deduxit, 111 quoniam id tantum fecit ad colorandã& iuſtifican- dã ſuã quaſi poſſeſſionem ſimplicis iuriſdictionis, ꝗ prætendit ſeſe habere in pago O. yt iuſtior& magis appareat fundata Non eriam impedit, quod diẽ& annum turbationis nõ expreſſerit in libello: ꝗa hoc nõ eſſe neceſſarium, docet Bar. in d.1. ſf. Vti poſſ. Suf- ficit enim in hoc iudicio retinendæ articulaſſe poſ- ſeſſionem vel quaſi ex parte actoris,& turbationem ex parte rei: quæ ſunt duo ſubſtãtialia huius iudicii. Ex prædictis cõcludo circa hoc primum principale caput, actionem in factum loco interdicti Vti poſſi- detis, inſtitutam eſſe ab actore,& libellum propoſi- tum iuxta naturam huius actionis aptũ eſſe, form alẽ & cõcludentéẽ. Quo ad ſecundum principale caput huius conſultationis, duo principalia puncta præic- tis cõtrouerſiæ referuntur in actoris libello. Primũ eſt, quod reus conetur appellationes ab inferiori iu- dicio(vom niedern Gericht zu O.) ad ſe trahere. Alte- rum, quod fiat ſibi turbatio in den Ehehafften vñ klei⸗ nen ſtraſſen vnd wendeln/ quæ immediate pertineant ad ſimplicem iuriſdictionem,& ſic adactoréẽ, velur poſſeſſorem feudalis curiæ O. Poſt lirem vero cõte- ſtatam actor in ſuis poſitionalib. alterum punctum amplius ſpecificat, ponendo primo quinq; diuerſas ſpecies ð Ehehafftẽ/ videlicet Schenckſtatt/ Schmid⸗ ſtatt/ Hirtenſtab/ Oſchau/ vnd Metzig. Deinde exẽpla pleraq; ſimplicis iuriſdictionis recenſet, in quib. cõ- queriur ſe turbarià reo, ſcilicet quod in extraiudi- cialibus cauſſis& leuioribus criminib. reus ſibi aſſu⸗ mat præcept ones, prohibitiones,& mulctas(die ge- bot/ verbot/ vnd ſtraffen) quæ pertineant ad actorem. Dẽeinde conetur reus cauſſas debitorud ſe trahere cum ormini iuriſdictione(die ſchuldſachen an fich mie gebot vnd verbot zuziehen.) Potro quod procuret mã data Rotwilenſia ad ſe deferri, q pertineant ad reũ tan quã dominũ Curiæ O. Hec ſunt potiſſima pun- cta, quæ ab actore in ſuis poſitionalibus ärticulata reperiuntur. Verum deinde in progreſſu cauſſa alia quoqʒ puncta cõtrouerſiæ emergunt, ſcilicet quod reus inquietet actorem in beſitzung des Dorffgerichts u O. quod ipſum turbet in faciendis pignoribus:itẽ in iure exſequendi præcepta& mulctas, in iure telo- nii exigendi, recipiendiq;:deniq; in iure capiendi& incarcerandi criminoſos ſeu delinquentes,& ſi quæ ſunt ſimilia: in quibus pariter actotem tiirbati, exa- ctis& atteſtationib. cognoſcere licet. †˖ De his ergo; punctis, an etiam ſit pronunciandum, c in libello non ſint deducta, dubitari poſſet. Et prima frõte cum deſuper lis non ſit conteſtata, non videntur in iudicium de- ducta eſſe: ideoq; iudex non haber ſuper illis vel&o- gnoſcere, vel pronunciare, perl. non videtur. de ind gl. mag. in c. ſigniſicantibus.& ibi Dd. communiter, de libel. ob- lat. Et debet ſententia eſſe conformis libello, nec iu- dex in plus cõdemnare, quã fuit petitum, I. vt fundui. f.com. diuid. Dd. in§. curare. Inſt. de act. Sed contrarium mihi videtur verius, nempe quod ſuper illis iurib. ſit pronunciandum, vtcunq; nõ ſint deducta ab initio in iudicium, nec lis deſuper conteſtata videri poſſit. Sufficit enim in genere ea deducta eſſe, idꝗq; factum negari nõ poteſt: put ex ver bis libelli deprehẽditur. Vritur. n. actor in eo verbis generalibus: videlicet, es vnterſtehe ſich Beklagter dem Klaͤger in den Ehehafft?/ vnd kleinen ſtraffen oder wendel/ ſoohne mittel d vntern gerichibarken anhengig/ zuuerhindern. Hæc. n. verba ſunt genetalia,& predictas ſpecies der nidern gericht⸗ b X 2 112 Dn. loach. Mynſing luriſconſ. Germani barkeit in ſe compléctuntur, tanquã genus ſuas ſpe- ſam. de pb.& Bar: d.ſſi duo. Vti poßaid. 5 ed& Pturbatio 13 „cies. Secundo, t quiaactor ad finem ſui libelli adie- qualiſcunqʒ; ſufficit in hoc iudicio retinendæ,& per cit ſalutarem illam clauſulam, Peto mihi ius& uſtitii quemcunq; modũ ſit facta, yt banr gl.& Dd.& præ- miniſtrari, quæ eius eſt naturæ& virtutis, vt actor o- ſartim Bart. in d.ll 5.teſtituenda.ſ. Vti poß.& l.vim facit. mne ſuum ius in ſpecie deduriſſe videarur, prout Dd. de vi& vi arm.& ¹'.vim facit. ſ. ꝙ vi, aut clam. Adeoyt 14 notant in t. cum dilectus. de ord. cogn. c.. de offi. ord. laſ. in d. ctiam contra diftamatorem derur hoc interdictum, §. omnium. inſt. de act.& in I petens. C. de pact. Item hæc iuxrta Bart. d. I..§. hoc autẽ interdictum. u. 2.& in ſi priuſ clauſala operatut, vt iudex in iudicãdo duntaxat rei qua. n.3 de nou. op. nunciat. Tertio t præmitto, ꝙ iuriſ.i, geſtæ veritatem, quæ ex actis cõſtat,& non ſolũ pe- dictionis poſſeſſio, vel quaſi, rerineatur ſoloanimo, ritionem actoris reſpicere debeat: quemadmodum etiamſi 40. annis quis non ſit vſus, ſ. iuſte§. non muta. docet Guido Papa conſ. n. 3.& ſeq.& conſ. 49.n. 6. 11 de yſucap. Canon. in ca. querelam. de eleſt. Quod ramen noc. in c.ex ninata. de iud. Pertio. quia etiãſi hęc clau⸗ ꝓcedit, vbi quis non impeditur in eius vſu& exerci- ſula de men iudex hoc facere poſſet ptheo- tio:ſecus, ſi impedit etur per alium, velalius vteretur ticã Dd. fqua dicitur, Quod iudex ſupplere poſſit tã interim talii uriſdictione, vt ꝑ Dd.in locis prædictis. Dor- in iure, quam in facto, quãdo ſibi de iis ex actis clare ro& quatto præmittendum eſt, cum iuriſdictionis conſtat& apparet:it⸗ Gl.& Bald. l. C. vt quæ deſunt ad- in genere ſu mptæ multæ lint ſpecies, de quib. ꝑ Dd. G uoc. idem Bald.& poſt eum Matth. de Affl. in c.i. ſacramẽ in limperium. de iuriſd. in noſtro caſu inter litigatores tuin, de conſuet. recti feudi, n. 6. 0 7 falit elegant. tex. in ca. de mero imperio,& etiam mixto nullã eſſe contto- qilecti. de iud. Et hoc maxime locũ haber in ſupremo uerſiam, ſed tãtum de ſim plici, ſiue(yt Dd. vocant)de tebrüthem confiſtorio principis. Quarto prædictis accedit alia baſſa iuriſdictione„von der Nidergerichtlichen Ober⸗ zullirchfe Dd. theorica, de qua per eos in c. licet H elj. de ſimonia, keit: in has reſident omnes cauſſæ pecuniariæ, qᷓ per esthünnam 8 vbi dicunt, quod † licet poffeſſorio tantum ſit actuü, actiones in iudicio inſtituuntur. Bart. Bald. d I. Impe- thärtrnäun ſi tamen in aſſertionib.partium vtrunq;,& poſſeſſo- rium. Et eſt aliquãdo hec iuriſdictio am plior, vt cõ- miw amipſo rium& peritorium, ſit ventilatum, deq; illis euidé. muniter: aliquando limitara ad certum modum, vt rannne, quc ter cõſtet, poſſit iudex ſuper vtroq; pnunciare:quã- in oppidis& villis vſuuenit: ad ꝙ facit Auth. de defenſ. beinn rorim to magis in noſtro caſu, ſi in pluribus ſpeciebus ſim- ciuit..& iudicare. ita Zaſ. in para. tit. de iuriſd. Et hie ſci- b dütirenortint plicis iurifdictionis reperiamus ex meritis cauſſæ a- endum, qᷓ ſint exépla ſim plicis iuriſdictionis. Breui- M ne ded ctorẽ turbatũ fuiſſe, id obſeruare poſſu mus? Quin⸗ ter, iure t ciuili omnes cauſſæ, tã ciuiles quã crimi- 16 mkadenumia to& vltimo, ſi præiudiciis quoque locus eſſ⸗ deber, nales, qᷓ iure magiſtratus competunt, dicuntur eſſe dem mnapehn memin' in alia quadam grauiſſima cauſſa in Came- iuriſdictionis ſimplicis: qᷓ referuntur in Nouell de def. anamlſegi ra Imperiali ce factũ fuiſſe, vbi actor in ſuo libello ciuit.§. nulla.&§. iudicare.&§. audient. Col.3. Ité omnes läenesnon! tantum vna turbationem deduxerat: quia vero in cauſſæ ciuiles, nõ inueniuntur eſſe de mixto impe MRetrmtompoſt diſcuſſione cauſſæ ex meritis conſtabat iudici, quod rio, id eſt, ꝗᷓ nõ inueniuntur cõmiſſæ maioribusvt atann t, aod tei etiam antea multas feciſſent turbationes& vio- maiorib. nec interdictæ inueniuntur magiſtratibus umübenmr lentias ipſi actori, eiuſq; patri defuncto, illæ turba- municipalibus, ſeu defenſoribus ciuitatum, ſuntde mufeen er tiones& damna inde ſecuta habebãtur in conſide- iuriſdictione ſimplici. Præterca omnes cauſſæ, q nõ kamrkun natione: idq; ex cauſſis pdictis. Venio modo ad ter- tium principale caput, id eſt, ad probationes litiga- torum, quis eorum melius probarit? Et præmitto, 9 interdictum Vti poſſideris, duplex iudiciũ eſſe: quia quilibet eſt actor& reus, ſcilicet ſi vterq; cõtendat ſe poſſidere, l... S. hoc intetdictum.& Pſi duo.§&i. Vti poßid. Vnde etiam eſt, ꝙ actor poſſit vti defenſionib. rei,& econtra reus defenſionibus actoris, ad obtinendam victoriam, iuxta Bart. in d. 1. S. quod ait Prætor: in ſi. Se- cundo præmitto, in hoc iudicio duo eſſe probanda, poſſeſſionem ſcilicet vel quaſi,& turbationem. Et 10 poſſeſſio f quidẽ probari debet, quod duobus tem- porib. adfuerit, videlicet tẽpore litis con teſtationis, & tempore illatæ turbationis: Bart. d. l. I.§. it prætor. ad ſin. Ferrar. in lib. turb. psſſ. verb. hodie tenet& poßiider. 11 Si † tamẽ pber quis, ſe fuiſſe in poſſeſſione ante cœ- ptum iudicium,& ante factã turbationẽ p aliquod tempus, allegãdo ſe adhuc poſſidere, tunc præſumi- tur ſuã poſſeſſionẽ fuiſſe continuatã. Etiologia eſt, quia ſi ꝓbet ſe poſſediſſe ante redditum iudicium, cum poſſeſſio retineatur animo, iu ctal in prin. G§. ſunt de mero imperio, id eſt, nõ ſunt cõmiſſæ ma- iorib. vt maioribus, dicuntur baſſa vel ſimplicis iu- riſdictionis, tam in cognoſcẽdo& ſentẽriando, quã ſententiã latã exſequendo:ita docet Pet. lac. in ſuaPratt: tit. ſuper iuriſd. n. 12. In p̃ſenti caſu videtur mihi, ꝙa- ₰ ctor habeat tãtum iuriſdictionẽ ſimplicem paruã, q́ ſeilicet intra trecentos florenos vertitur, quantum- cunq; tenuis ſumma, dũmodo intra modũ illum ſit. yt ꝓ Zaſiin d.l. imperii. col. pen. verſ.parua iuriſdictis eſt.Y- pi amplius dicit, ꝙ huiuſmodi iudicia paruæ iuriſdi- ctionis defenſorib. ciuitatũ cõpetãt, I.defenſores. 2. C. de defenſ.ciuit. Item ꝙ in iſtis minimis iuriſdictionib. iuriſdictiones oppidorũ, villarũ& ſimiliũ eõmuni- tatũ cõprehenduntur, poſſuntq; ceteris delegari, vt ahi per eum latius. His ſic pᷣmiſſis videamus, an ꝓbata ſit pactorem quaſi poſſeſſio ſu pradictorũ iurium, eiuſdemq; quaſi poſſeſſionis turbatio. Ei primo, quo ad quaſi poionem recipiẽdi appellationes, id eſt, das vom Gericht fuͤr dẽ Gerichtsherrn appelliert worden: hec quaſi poſſeſſio videtur mihi ſufficientet probata eſſe p actoris uI. teſtem ad z. poſit.& perid. in retinenda, de acq. peſſ. ergo nunc etiam de præſenti qui dicit, ſe trib. annis ante Bellum ruſticum,& poſt⸗ præſumitur poſſidere, ꝑ l. ſiue poßidetis. C. de prob. niſi ea cõtinuo fuiſſe ſcribã iudicii in curia O.& eo tem- de ex aduerſo ꝓbetur de medio tẽpore, ꝙ alius ingreſ- pore ſemper vidiſſe& audiuiſſe, ꝙ appellatũ fuerit dan ſus ſit poſſeſſionẽ,& ꝙ actor deſierit habere animã ad dom inum Curiæ: idq; factum tempore O.& D. sr poſſidẽdi,& ſe ſuſpicerur poſle repelli, l. meo.§. vlt. als Gerichtsherrn. Et videtur huic 18.teſti ob id inte ſeatlidet, &l pegre.. f.& l. Pomponius§. quæſitũ.&§. praterea. ibi grã fidem præſtãdã eſſe, quia fuit ſeriba iudicii circi- dhelatie 3 1 2 gl.& Dd. f. h.t. Et ſict probatio præſumprtiua tolera- ter 30. annos cõtinuos,& huiuſmodi actib. appella-. mtin 4 tur cirea tempus poſſeſſionis, vtę Can in d. liuet cau- tionis interfuit. fSed teſti deponẽti de facto Prope 7 Alienn ..—,— credi· di vonde a maniter:alquando hmit an fatt a, 1 4 rtauilti Acue. i. egpias Rullsolun 5 au.C müranenaLaſ ara. endam,qjünterépkaſimg atiia Ern. ter, jaref aalomnes da e aulagin 1 1 1 4 1 deder, mules, qjiure magiltanus Erm m, Canc. iariſdickionis im plicis: q Surrälui dello dut. 2ul4.uclan.G, KanChhe nernin cauſi ciuiles, q nõinueni fa ſetang R Ho. muofib. necinterdicteit t eutunqta urba manicipalibus ſeudcfenſ i dim. mnüde- Iuriſcictione fimplicibeæ Eamakii Mcr. funtde meroimperio id* ürrl bgs- ocid.miondbus, dicuf a lan o, tilhconb, amin coge= Elrit & zen ſentemti luierſegquend amui 4 nu or lubeattätumiariſd e mplde aee,K Kilicet atmecentos 21 1 tenuis ſumma, dũc Pmrec 1 dam cuncß umma dig Se. Nr 24 Lumya as r Aek asvo puct 2e ecqus pol S40, ouatac 92 ban GW 60 4 1 ict ſeuliban 1e c gnti cr crbäil. 94 1 acseererulen ir7S Ate ſem dqh e dens gkeditur, etiamſi non habeat conteſtem: imo etiamſi zlias eſſet minus habilis ad teſtificandum, vr probat laſ. in l.t.n. 65. G& 66. C. de ſum. trin. Caſtr..2.§.i. ſi ex nox. raſu. &rl ſeruos C.de teſtib. Quanto magis in præſenti caſu, cũ hieteſtis ſit ad reſtimonium ferendum habilis, eiq; aſ- ſentiant plures alii teſtes in ſuis dictis? Prædictis acce- dit etiam dictum vltimi teſtis actoris, qui dicit, ſe idem audiuiſſe à quodam T. V. 85. annorum viro, qui dixe- cit, ſua ætate appellatum fuiſſe ad dominum Curiæ. Nec hic teſtis de ſimplici auditu loquitur, ſed illum i- pſum nominat, qui hoc aſſertiue confeſſus ſit, habetq; præcedẽtes duos teſtes ſibi concordes, qui ſane omni exceptione maiores ſunt:vt ſic ipſius teſtimonium, et ſi per ſe forte non eſſet ſatis firmum, per præfatos cõ- teſtes fide dignos coualidetur, iuxrta doctrinam Curtii in tract. de poſit. concl.j. Prædictis adſtipulatur etiam 5. teſtis rei ad 2z.defenſ.qui aſſerit, ſeſe duobus vel tribus acti- bus interfuiſſe vt Scabinum, quando fuit appellatum fuͤr den Gerichtsherrn. Et licet nonnulli teſtes contrari- um dicant, ſcilicet appellatum fuiſſe ad dominum Co- 18 mitacus,& hi ſint numero pares, nihilominus Ttamen plus fidei tribuendum videtur teſtibus pro actore de- *ponentibus: cum ipſorum reſtimonia cotroborentur per ius commune, quo diſpõnitur, ab inferiori iudice ad ſuperiorem proximum appellari debete, habenré iutiſdictionem ordinariam, Gl.c. ide conſue. li. G. Dec. poſt. Dd. in Rub. de appel. Sed actor in noſtto caſu habet pro- priam& ordinariam iuriſdictionemn(ſaltem ſimplicé) rum eam à Principe habeat, vr per Dd. in! 1. de offic. etus, Crc. C l. more. cum. ſeq. iie iuriſd. Item hac via adimeren- tur appellationes non tãtum Imperatori, veluti vaſal- 19 lo, ſed etiam domino feudi directo: cum tamem f iure conſtitutum ſit, quod data iuriſdictione in feudum: appellationes debeant deuolui ad dominum, qui de- dit eam in feudum, per ea quæ ſcribit petr. Iacob. vbi ſupra. Item illorum teſtium dicta, qui contra actorem depo- nunt, iſto errote ad ſic teſtificandum potuerunt ꝑdu- cti elle, quod tempore præfati domini D. qui non tan- tum Comitatum§. poſſedit, ſed etiam feudalem Curiã O. fuerunt appellationes ad ipſum factæ. Ex hoc tamẽ non ſequitur, nec eſt probatum, quod receperit velut creditor hypothecarius(als ein Pfandherr)ſed ex præ- teritis achibus veriſimilis coniectura colligitur, quod ipſe ranquãâ iuriſdictionalis dominus(als ein Gerichts- herr) appellariones receperit. Nam quod etiam ante tempora dicti domini D. appellatum fuerit fuͤr den Pfandherrn, hoc nullibi probatum exiſtit, ſed potius contrarium per ſupradicta. Coneludendum ergo cen- ſeo, qnaſi poſſeſſionem tecipiendi appellationes ſatis eſſe probatam per actorem, quoad hoc indicium pol- ſeſſorium retinendæ. Facit tamen contra actotem do- (trina Bart. in I.].§. ſolent. quando appel. ſit, vbi tenet, ́; nemo poſſit eſſe iudex appellationis, niſi habeat me- 18 rum& mixtum impetium: quia † appellatio ſit micti imperii. Sed actor nõ hiabet mixtum imperium in pa- g0 O. ſed tantum ſim plicem iuriſdictionem. Ergo,&ce. Sed reſponderi poreſt, aliud conſuetudine Germaniæ ſeruari vel lioc in poſſeſforio iudicio non eſſe conſi- derandum, ſed in ipſo petitorio. Turbatio quòq;, ſci- licet quod reus conetur iam appellariones ad ſe reci- pere,& ſic turbet actorem in ſaa quaſi poſſeſſione re- tipiendi appellationes, ſatis(meo iudicio) probata eſt tꝛm per teſtes, qui dicunt, appellatum fuiſſe ad dictum domnum D. idem reus nunc ſieri curet. Item per ir. Kl3. actoris teſtes ad 5. poſit. qui hoc expreſſe dicunt, Reſponſ. luris Decad. 1 II. Reſpont. XXV. m & per confeſſionem ipſius rei, qui prætendit ſe eſſe in tali quaſi poſſeſſione, eamque ſibi confirmari petit. Quinimo in 12.& ½½. defenſ. hoc ipſum articulauit. Quare, quo ad hunc punctum, cenſeo pro actore pro- nunciandum eſſe. Venio ad alterum punctum princi- palem,& primo videndũ, an probata ſit quaſi poſleſ- ſio der Ehehafften/ vnd die Gulden von denſelben einzu nehmen. Titulum quidem probauit actor, quoad iſta iura, tam per literas venditionis, quam inueſtiturarum ab annis circiter 60. ſed quod in viu, vel quaſi poſſeſ- ſione eorundem iurium fuerit vnguam, vel quod vn- quam aliquid exegerit aut receperit, id certe nullibi probatum exiſtit. Quinimo teſtes viriuſq; par is vno velut ore contrarium deponunt, reum ſeilicet cõuen- tum hniùuſmodi cenſus von den Ehehafften annu⸗tim exegiſle& percepiſſe, quamdiu meminerint, ſine con- tradictione cuiuſquam: nec id factum vi, clam aut precariò. Et teſtes hòc ipſum aſſerentes ſunt fere o- mnes fide digni,& valde ſenes, 60.70.80.90.& 95. annorum, redduntque optimas ſuæ ſcientiæ rationes & cauſſas, quæ ipſorum dicta plurimum validant, nempe quod ipſimet partim hoc viderint fieri, partim exegerint nomine pofleſſorum dicti Comitatus, par- tim etiam vt cenſuales(als Ehehafft leute) eos cenſus ſoluerint. Et hec probatio tam eſt euidens& manife- ſta, vt piaculum ſit de hoc quicquam amplius dubita- re: ſicut ex dictis teſtium(ſi quis eorum ætates recte colligat, atque inde ſupputet, quanto tempore fuerint poſſeſſores Comitatus in vſu recipiendi cenſus von dè Ehehafften) comperiet continuam quaſi poſſeſſionem ręcipiendi iſta iura 60.& vltra annorum: vt ſic vel ex iſta Hopgiſſima præſcriptione videantur etiam in cauſ ſa petitori fore immunes. Iuriſdictiones fenim tanto tempdre præſcribi poſſe, extra pugnam eſt: maxime interuenientè ſcientia& patientia eius, ad quem iu- riſdictiò pertinebat. Dd.communiter in l. imperium. de iu- ri d. Socin. late conſ. i8. num. 21. Canoniſ.in c. irrefragabili. g. exceſſus. de offi. ordin. t. auditus. c. ad aures. vbi amplißime Felin. ie praſcr. Et licet quoad præſcriptionem meri& mixti imperii, tempore immemotiali opus ſit, vt late docet Felin. in c. cum non liceat.& c. ad audientiam. de præſtr.& c. tum nobis. eo. tit. Iaſ.& alii in l. i. de ffum.& l.ij. de aqua plu. arc. tamen cõtra alium inferiorem à Principe præſcri- bitur, ſecundum ius commune& vulgarem præſcri- ptionem, ſcilicet decem, 20. 30. vel ad ſuminũ 40. an- norum:idq; non tantũ in fimplici iuriſdictione, ſed et- iam in mero& mixto impetio,& ab Imperatore alicui conceſſo, procedit, quo ad vtile domimũ conſequen- dum. Fel.& alii. vbi ſupra. Vnde conſequitur, nec in pe- titorio, ſi pronunciandum in eo quoq; eſſet, in fupra- dictis iurib.victoriã reportaturũ actotem, ꝑ prædicta- Concludo ergo, qual poſſeſſionem iurium der Ehe⸗ hafften vnd derſelben gulten non eſſe pbatam,& conſè- quenter nec tutbationem:(cum non entis nullæ ſint qualitates: ideoq; reum, quo ad hune punctũ d Ehe⸗ hafften/ ab impetitione actoris abſoluendum eſle. Quodactor ſit in quaſi poſſeſſione, vſu& exercitio p- cipiendi, prohibendi, mulctandi in ciuilibas cauſſis& leuiotibus criminibus in pago O. partiin cònfeſfio- ne rei conuenti, partim per teſtes vtriuſque partis probatum exiſtit. Nam quinque ſolidorum pœnam actori licitam eſſe, ponit ipſemet reus in ſuo 19. de- fenſ. articulo. Teſtes vero hinc inde producti pro- bant amplioris mulctæ impofirionem, nempe vi- que ad 30. ſolidos continua velut 91 à tempore. uA Dn. loach. Mynſingi luriſconſ. Germani * uo Augpſtani Comitatum Sch. obrinuerunt, vſq; ad rum fuerint vẽtilatæ vorm Gerichtsamman mit rechto⸗ dominũ D. tir. empt. peruenit; ita mulctarint, phat 2. fucrint debita cõfeſſata, hab der Gerichtsamman ſolu⸗ tarionẽé faciat, deprehendet continuationèé huius qua- Curiã feuidalẽ O. in eũ errorem potuerunt plapſi eſſe tationé taciat, de. . 1 u s uaritatéAtem- nönulli teſtes pducti, ꝙ exiſtimarint ipſum velut do- ſi poſſeſſionis mulctandi ad prædictà quãtitatẽ atem nõnulli teſtes ꝓ»Pexlfti P Wur cli tem diurno téẽpo- in hoc puncto ador nõ modo plures p ſe teſtes habet, ercuerint dictæ curiæ poſſeſſores ſaltem diurno téẽpo- in hoc puncto ador nõ plures ꝓ u e„ vert etis antiauioré pbat poſſeſſionẽ, néẽpe à tépore re,& intra cõrinentia ipſius pagi O.(innerhalb des Fle- verũ etiã antiquiorè pꝓbat poſle„nẽép pore, ½ 42 — 8 F — 8 2 82 — — — 8 „2 ₰ · 90 4. 9 9 8. 50 12 . ◻ — — — 8 . . —. Q 8 — 5 —— 0 ₰‿ — 0 σ◻ 2. 8 (0d ☛ — 8 2 . K — licem in pago ſeu vilia O. ſed modificat: ꝗᷓmodifica- ducat, p actore ꝓnũciãdũ erit, ꝑ regul, qua dicitut: In Prei iuli& formem eſſe, ſupra circa euidẽétalia hu. †Vti poſſideris iudicio is obtineie debet,(data etiã ꝓ- 24 Alce 1 1 1, e e e ſ.e de es emets noſſeſſime pln. urlwriuuuput jus 2. principalis diximus. Et quod huiuſmodi bationũ æqualitate) qui antiquiorẽ poſſeſſionẽ Pba- 2a iasi heneehuneahäntl mplieitaridi. viriarib vülg.Ericorü etü depoſtionibaiaple diehe Gone⸗ frpar Zalin d.limperium adf̃. Huc accedat cô- us cõſtat, quaſi poſſeſſionẽ iuris nignord erionee 1 3— feſſio ipſius rei: qui in ſua ſcriptura probatoria& con⸗ bitorũ ꝓbatã eſſe ab actore: quia dicunt, ide tatue- 1 8 cluſionib.iudicialiter ductis expreſſe farerur, ipſum rintliquids, hab mandieſelben mitpfandunge zeiſaU. ſalh 4 2aenisteieſiape uſeaai cpeiſernn Cetetlitepichoridi cia alas abuepoletea,. ſumma 30 ſolidorum fuile& adhuc eſſe,“r nullaalia Curie O. imeiuſq, fuiſſe quieta poſfeſſione, iſbii. fui pbarione ſit opus. Turbationẽ autem factã eiſt actori 4ο ν⁸, rei teſtes ad êdef.item 2. adz interrog efct leunn 3 In exercitio mulctãdi, docent 15.& 16. teſtes ad 8. poſit.&). teſtis actoris ad 3. poſit. qui dicũt, was man gey fen. bi Item 27. qui dicit, turbatiotiem cum primis factã eſſe det/ hab man in Maierhoff gebracht/ vñ haben die pfandun 1 & per conſequens fatetur, actorem à ſe fuiſſe turbatũ primũ dominus D.& iã reus fieri impediãt,& ſic quo zubeſetzen vnd zuentſetzen: id probatur confeſſione fei, conſtat, 4. rei teſtis ad 20. def. dicit articulũ lmleie b qhoc ponit in 9. defeuſ.lItein ꝑ eiuſdem rei teſtes i.& verũ,& fic ꝓ reo depo nit, quaſi is exſequi habeat Sed 3 7. adi 9. defenſ.2. ad 6.def.& eiuſdem interrog. 13. ad 6. teſtib. pꝓ actore teſtificantib. adſtipulatur. iu- &8. d⸗. 8 icut etiam uatum fuiſſe, ꝙ& nunc faciat reus. Sed ex parte actoris ſcopale. C. de epiſcop. audien. Alexand. d. l. cum— b videtur cõtra probatum, ꝙ ab antiquo cauſſæ debito- in penult. column.& ibi Iaſo. iuriſaictio. Prætereal ite 28 üada. moch rua. 8 3 o. ¹. 1 cruud.&bo Micdotẽ cumil rtii 9 „o outo zell a m0 4 cSo eluber. Secl tvtli R1 1. ſol dele 1 u ſyal 4 tun a le Tcti ae 4 n kpu h — auuna 1 enia ic Kain debuus to 4 ſes 1 aA, au ce foreh unen ereſ aa aita s teraee aun dn Sue “ 4 e. bedi 4 an a tl g fdois— 8—„ xdn cl améreueraid it Cur Wl 1 ldno fe* mitat' Sch. ſeg duen Lniaud cöiunci Atu feucale0. ineüenon nöͤnall telte Pdadti, Heuitt Weran minuũ Comiut' mandalleſa 10 ſe „ doc bunctoadot n modt al. er etia antiquiorẽ ba DLn da Augrſtaniin cauſfm 5 1 Comii cim ttusſuumpa A Ahanna = — — A bexionũ rqmltune quiamn Lu b tat lguidi hab man ditſebet nuin Crterũ ius pignorädi etum aibulkaia Cuis in eiuſq ſuiſſequi& elmii 4K. rei eſtes d&def itet Lunaag imü dominms D. Kiäteus x eyeli ad oignotidi ſum& eretcit llaßi Nlellocice exſecutio ſententiarum in cauſſis ciuilib. dicatur eſſe mixti imperii⸗ cum proponas. C. de bon. aut. iud. poſel. cum ſatiu..caueãt. C. de agric.& cenſit. lib. 11.&l.2. de re iudic. ne- 29 gari tamen nõ poteſt, quin † in criminalib. cauſſis le⸗ uioribus, id eſt, quæ nõ ſunt de mero imperio, exſecu- tio ſit de iuriſdictione ſimplici, vt communiter Dd. tenent in d.limperiñ.& d. l. more. de iuriſdict. faciunt huc, quę ſu⸗ ra in euident. dixi, Omnẽ cauſſam criminalẽ, qua nõ eſt de mero imperio, eſſe ſimplicis iuriſdictionistã in cognoſcendo& ſententiando, qᷓ in exſequendo: Pet. laxo. in ſua Pract.tit.ſuper uriſict libeln. 12. vbi ponit exempla, addens, ꝙ leuiora dicantur omnia crimina, quæ de mero imperio non ſint. Videtur ergo ex p̃dictis ſatis ꝓbata eſſe quaſi poſ- ſeſſio exſequendi præcepta& pœnas ex parte actoris, altẽ quo ad hoc iudiciũ poſſeſſoriũ, in quo nõtam ex- acta pbatio requiritur, atq; in aliis iudiciis: vt ſic& in hoc puncto videatur ꝓi pſo actore iudicandum. Quo ad mandata exſecutorialia& Rotwilenſia, quod non actor, ſed reus ſit in quaſi poſſeſſione recipiendi ea, ꝓ- bantz. 5.14.15. 21.& 24. actoris teſtes ad 9. poſit. quia dicunt, quamdiu meminerint huiuſmodi mandata fu- ilſe porrecta ſuperiori Domino der Oberherrſchafft. Et licet 27. teſtis ꝓ aſtore deponat, tamen de auditu lo- quitur,& eſt in ſuo dicto ſingularis. Ideoque ſi de hoc iate ſit pnunciandum, exiſtimarim reum abſoluendũ eſle, cum nec poſſeſſionem, nec turbationem ꝓbarit actor. Quanꝗᷓ ſatius putẽ, hunc articulũ ſilentio inuol- uere,& nihil deſuper ꝓnunciare, cum ſit ex ꝓpoſito libello detractus, nec dependentiam habeat ex iurib. ſupradictis. Quod ad poſſeſſionẽ leuandi ſeu exigen- ditelonium pertinet, quod illa ſit à teſtib. vtriuſq; par- tis ꝓbata, ſine pugna eſt. Quod autem moleſtarit reus actorẽin recipiendo, id ex dictis teſtium nõ dep rehẽ- ditur: quinimo vnus teſtis, qui iam curiæ præfectum agit, expreſſe dicit, quod teloniũ adhuc hodie recipi- at Ergo cum deficiat alterũ huius ꝓpoſitæ actionis ſabſtantiale, nempe turbario, abſoluendus erit reus, quo ad hunc articulũ. Reſtat, vt de quaſi poſſeſſione capiendi& incarcerandi criminoſos videamus. Et etiã ea mihi ſatis ꝓbata videtur per;. teſtem actoris ad 7. poſitio.vbi dicit, wann einer vmb kleinfuͤgig ſachen ſey ſtrafbar worden/ hab man jhn zu O. in Stock gelegt: wañ aber der handel ſo groß geweſen/ ſo hab man ihn vol⸗ gendts gehn H. in Stock gelegt: hoc eſte ſi cauſſa fuit ma- lefici. Quod autem der Stock pertineat in das Gericht zu O. hoc aſſerit idem teſtis ad 3. poſitionalem. Huic teſti concotdat eriam 4:teſtis rei ad z. interrog 9. ar- tic.& quidemi multo tlarius ea de re loquitur, quam præcedens teſtis: vt ex ipfiis atteſtatione in rotuio exami- nu rei fol. 39. patet. Hiſce prædictorum teſtium depo- ſiionibus adſtipulatur etiam ius commune: quo iure is, qui habet ſimplicem iutiſdictioiem,(vt in noſtro ca- ſu actorem habere, reuſmet fatetur; litet limitatam) poteſt reos etiam maiòra crimina committentes capere, in catcerem detrudere, eoſq; poſtea remittere ad cũ, qui merum imperium habet: ita eſt text. in Nõuel. de defen. iuit..audient.& Pet. Iac. in ſua Pract. tit. ſuper iuriſditt. li- bell. nu. 13. Turbationem autẽ in huius iuris quaſi poſ- ſeſſione illatam eſſe ipſi actori, expreſle& nomina⸗ tim ꝓbant præfati duo teſtes, nempe 5.& 3.Ctoris,& †rei ad 2. interrog. 9. defenſio. Sicq; etiã, quò ad hoc ius, probauit actor tam poſſeſſionem, qrurbationẽ: ideoq, pronunciandũ contta reum. Et ſic expediti ſu- mus(Deo duce) de exemplis ſimplitis iuriſdictionis, U quęin præſentem controuerſiam deuenerunt. Ex ſu⸗ Pra dictis omnib.(vt tandem ad quartũ& ilumũ prin⸗ Reſponſ. Iuris Decad. 1II. Reſponſ.XxXVI. 15 cipale caput præſentis cõſultationis deueniam) facilis eſt reſolutio eiuſdem, qua ſcilicet formaà iudice ſen- tentia ſit concipienda& proferenda: nempe partim abſolutoria, partim cõdemnatoria, quemadmodũ ex reſolutione diuerſorũ punctorũ precedentis tertii ca- pitis manifeſte colligirur. Et quamuis reus petat eriam ſibi nõnulla adiudicari in hoc duplici iudicio retinen- dæ, idq; iudex poſſer facere, ſi vellet; iuxta theoricã Dd. Hin c.licet Hehn. de Simon. cum de meritis cauſſæ,& quali- ter vtraq; pars fundata ſit in iure, ſatis conſtet, tamen iudex ad hoc nõ tenetur:& ego puto tutius eſſe, ſi ꝓ- nuncietur in ſolo poſſeſſorio, cum per talem pronun- ciationem in nihilo præiudicetur reo in ſua quaſi poſ ſeſſione prætenſorũ iuriũ. Sententiæ quoq; expenſa- rũ cõpenſationem adrexendam cenſuerim: quia ſcili- cet vtrinq; cauſam habuerunt partes& litigandi,& ſe- ſe defendendi:& partim abſoſuendus venit reus, par- tim cõdemnandus. Atq; ita ego ſentio: ſaluo cuiuſq; equius melius ſentientis iudicio. RKRESPONSVM XXVI. SVMMARIA. i in pignorationis cauſſa quado cõpetat iuriſdictio Camera⸗ 2 Subieltionis exceptio an ſuſpendat paritionẽ?& num. 7. 3 Qualitatem, qua iuriſdictionem fundat, ſummaria ſalil aoognitio pracedere debet. 2 udex cumprimis cognoſcere debet, an eius ſit iuriſdictio, ſ deea dubitetunr 2 Ex narratis actoris fundatur iuriſdictio. Exceptio emergens, reſpiciens perſonam iudicis, poſt litis conteſtationem diſputatur. 7 Conſtitutionis nouæ de pignoratione explicatio.& num. 9. 9.& ſeq.“ 9 Clauſula, Nulla exceptione obſtate, quomodo intelliged«? 1 Exceptio fori declinatoria, ſi cauſſum principalẽ cõpreben- Aat, ante litis conteſtationem nõ, ſed poſt tractari debet. 12 Regula, Dolo facit,&c. fallit in remediis poſſe oriis reca- pesanau c««“.. (CASVS HVIVS RESPONSI Via Archiepiſcopus in C. 29. Nouembris, auns Q g. pratenditur intuliſſe ſoliũ incolis in pa- go Vv. diclo, qui pagus immediate Epiſcope in P. ſub- eſſe dicitur, auferendo eiuſa dem vaccas& equos, ra- tione impoſitarum,& non ſolutarum collettarum ſi- ue exactionum: ideo dictus Epiſcopus in p. in mpe- riali Camera ſupplicauit pro mandatò de relæxando Creſtituendo præfatas vactas& equos, iuxta conſti- tutionem de pignorationibus fubpæna ao. martari auri: illudq, impetrauit contra prafatum Archiepi- ſcopum, vna cum citatione ad docendum ſe mandato paruiſſe. Archiepiſcopus cömparens allegat ſe non te- neri parere mandatauia dictus pagus Pu. eius; in- töla ſint ſui ſubditi,& pertineant ad ſe cum omnibus ſeruit iis: ideog, ipſe eos collectare habeat prout etiam ſuperiorib annis fecerit in ôbtinenda exactione Tur- cica,&c. non cöntradicente Fpiſcopo in P. Ex quo cõ- ſtet, mandatil illud tanquã ſub& obrepticie obtentuũ, taſſandum eſſe ſei;, ab inſtantia iudicii abſõluendum. Eyiſcpus in P.contra aſſerit, illam exceptionem, an⸗ tequam paritum ſit mandatornon eſſe admittendam., betitg. Archidpiſcopum C. ob nonparitionem man- dati declarandum&ſe in xænam eiuſdem, quæritur, quid iuris? Reſpondes.. 1 Er 1 6 E* † noua illa conſtitutione de pignorationibus (von der pfandung) O rdinationi Cameræ inſerta, limitatam iuriſdictionem tributã effe Camere, nem- e ſi due iſtæ qualitates coniunctim adſint: prior, quod vtrag, pars,& ſupplicans, Eis aduerſus quem porrigitut ſup plaario, immediate ſubſint Imperio: altera, quod hi qui capti ſunt, aut quorum res ſunt pigneratæ, ſupplicantis ſubditi ex. iſtant. In præſenti caſu prior qualitas eſt notoria, nem- Pe vrramque partem, tanquam principes Eccleſiaſti- cos Iwperi immediate ſubeſſe Im perio: poſterior vero, nempe quod pignorati ab Archiepiſcopo C. ſint ſubditi ipſius ſupplicantis, dubia efficitur. Licèt enim jn libello actoris narretur, eos eſſe ſubditos, reus ta- men citatus id negat, offerens ſe probaturum ſuos eſſe ſubditos. Quæritur ergosn adnistti debeat au ꝓrobandũ, antequam pareat maudato, vel incontinenti declarandus ſit in pœnam mandati, vel vlterior ipſi pæritio ex abundansi in- 2 zungenda? Dubium 7 facit, quia cum iſta qualitas ſub- jectionis tribuat Cameræ iuriſdictionem, videtur cũ- 3 primis de iſta conſtare debere, ſaltem ſummarie. Nam Bar. in 1. praſcriptione. C.ſ cont. ius. vel vtil.sub. tener, quod vbi allqua qualitas fundat iuriſdictionem, præcede- re debeat ſummaria cognitio ſuper illa qualitate. Hoc idem probaut Inno: c. ſuper liter s. de reſcrip. Domin. Ro- mana.§. contrahenies de jor. com. in 6. Bald. d.i. praſcriptione. &l.ſiquus ex aliena. de iudic. Butr. Ioan. 4 ndr. Danorm. Felyn. ey Soc. in c ſclericns. de for. commp.& ibi And. Barb in Apoſt. ad Panor. Afflick. deciſ. 29 7. Calder:cde illis. quaſt. de rapt. Imol. Aquidam conſulebat de ra iud col. vlt. anchor. cap. poſtulaſti.i. qtiæſt. de fot. comp. Curt. iunior con,.124. numer. 6.& dicit ibi Curt.& Felyn. vbi ſupra hanc communem eſſe opinionem: Et faciunt multa argumenta pro iſta opinione, quæ ad 4 nauſeam à Dd. bireferunrur, maxime, quia f̃ vbi du⸗ bitatur de iuriſdictione, vel competentia, primo iu- dex cognoſcere debet: an ſua ſir iuriſdictio, I. 2. S. jed ſi dubitetur.& Iſi quis ex aliena. de iudic. Dd. communiter in:. 2 Ff ſi quis in ius vos. nou zerit. ltem, quia requiritur, vt iu- dex ſciat ſe eſſe indicem: argumental. quæro. de eo, qui pro tuto, Bart. in l. multum. de condit.&& demonſtr. vbi vide. Et conſtare debet iudici qualitas, quæ ſibi tribuit iuriſdi- ionem,! hec autem. verj. non defendi pupillum. vbi con- ſſtare debet liquereq; prætori, qnibus ex eauſſis in poſ- / ſeſſionem eatur. Altera † opinio eſt, quod in tali catu, dentec de faltitate non conitet. Sufficit enim, q́uan- tum ad iurildictionem iudicis fundandam, narrare qualitatem quæ ſi vera eſſet, non excluderetur iuriſ- dictio, per elegantem rext.. um quadan.ſ quot ies. de iu- quando&t certa qualitate fundatur iuriſdictio alicu- ius, ſufficiat huiuſmodi qual tatem allegare& narra- re, etiamſi negatut per aduerſarinm„dummodo eui- *. riſdict. vbi quoad iutiſdictionis fundamentum; atten- ditur ſumma q́uæ peritur, nõ quæ de betur: Et in hane ſententiam inclinant Bart. in d. 77 quis in ius voc. non ie- rit, in lectu. nu. 9.& in repet. num. 7 Gutido de Su in Authen. qua in prouincia. C. vbi de crim agi oyort. vt eum refert Tan- credus in MHargar. ſiia titu. de qæſt circa iuri,dict. q. 12.& Io- an. And. ad Spec. de comp. iud. addit. in addit. incip. Guido de Suz. idem tenent bet. de Bella pertica& Cyn. in d. l. præſcript. & Fulgaſſibi Paul. de Caſt in 4.§. quoties, Capell Tholoſ. deciſ. 210. in Glo ex ib in addt. refertur quod hæu jit communis opi- nio- Eandem probare videtur Alex in d. ².& Inn. inc. cum ſit. de foro cap. vbi dicit,& clericus agens cõtra lai- cum coram iudice Eccleſiaſtico, ratione opprefſionis, vel fraudis, velilliciti cõrractus(in quibus caſibus fun- datur iuriſdictio iudicis Ecelefiaſtici, vt i natatur: de- bet in peticione mentionem fatere de oppreſſione, Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germanĩi fraude aut illicito cõtractu,& ſuper iſta qualitate fun qare intentionem ſuam:& ſi pars neget, nihilominus rocedetur in cauſſa principali:& ſi non probauerit fraudem, velillicitum contractum, abſoluerit reus en iſta cauſla: Et ita refert Inn. Ioan. de Imol.in c.ſ clerz. cus. licet ibi Inn. videatur contrariã ſenteniiam ꝓbare, ducto argumento à cõtrario ſenſu: ſed tale argumen- tũ ex eo textu colligi nõ poſſe. Imola abunde oſtendit Sic dicit Bart. in d.i. 2. G Caſtr in d. quories. quem etiam ibi ſequirur Zaſ.ꝙ cum forenſis vel extraneus petir hie à Titio, ꝙ reſpondeat ei ſuper contractu, quem hicin. ierit,& reus neget ſe hie contraxiſſe, ſed Argentinæ: hoc loco index nõ debeat eurare negationem rei, ſed pcedere inxta petitionein actoris:&c poſtea in ꝓceſ- lu, ſi per ꝓbationes compertatur, contractu alibi fuiſ- ſe celebratũ, tunc iudex ſequetur veritatẽ,& remittet partes ad locũ contractus:Et dicit 1bi Zaſius, hanc do- ctrinam reuera notabilem eſſe. Adde prædictis, jha- bentur apud Lapũ alleg 59. num. 11. G ſeg. vbi dieit,; de qualitate expreſſa, in qua fundatur iuriſdictio iudicis, nõ debet quæri ante litis conteſtarionẽ: quia quantũ ad legitimandũ perſonam iudicis, nõ expedit verifica- ri ea, quæ proponuntur vel exprimuntur in libello:al- legat d.! cum quadam. fin.& Bart d.l. 2. Itein dicit Bart. hocidem contingere in ſeruo volente litigare de ſta- tu ſuo:nam eo ipſo, ꝙ aſſerit ſe liberũ, habet perſonam hbetam ad diſputandũ de libertate. Infert Lapus, vdi ſupra quando excepiio emergens reſpiciens perſo- 6 nã iudicis, diſputatur de negotio principali, diflertut cognitio poſt litis conteſtationẽ,& ante non exami- natur. Vnde diſcimus, nihil contra hanc opinionem facere, ſi dicatur, ad indicem pertinere, vt diſcutiat ve- ritatem,& cognoſcat de eo, ꝙ verũ eſt, nõ quid peta- tur, iuxta Gleſſ. l. ·de dolo,& Gloſ I I. ſi quadr. paup feciſ. din Hæc, inquam, obiectio nihilobſtat. Quamuis enim, quo ad definitionẽ cauſſæ, requiratur examinatio ve- titatis(ita ꝓcedunt iura in contratiũ adducla Rtamen quo ad fundandã iuriſdiqionem in pcedendo, 2d hoe vt iudex procedere poſſit, ſuſficit reſpicere petitionẽ belli. Nam iuxta id, petitur, modum iurild ctionis metimur: ita Caſt.& Zaſin d.§. quories. Sic etiam inſpi- citur narratio libelli, nõ veritas, quoad ordinem pro- cedendi vel ordinarie, vel ſummarie: vtputa narro in liello aliquid, ꝙ ſi eſſer verum, deberet procedi ſum- marie: ſin minus, ordinarius proceſſus requireretur: nõ debet primo diſcuti, an id ſit verũ, vel non, etiamſi reus id poſtulet, ſed procedendũ eſt ſummarie, inſpe- cto eo, ꝙ in libello deductũ& aſſertum eſt, Caſt rbi/s- pra. Et dicit de hoc eſle Gleſſ. erdinar. in Ciem. diſpendio- ſam. verb. vſuris. de iudic. In luperiorẽ ſententiã videtur „ 1. 8 eriã inelinare Ioa. de Imol. in d c. ſi clericus. dum ibi not. qvbiallegetur qualitas in libello concludens iuriſdi⸗ ctionem indicis nõ ſit neceſſe illã probare, ſi aduerſa- rius eam neget.Verũ eſt, ꝙ Dd.cõtrariam opinionem tenentes reſpondeant ad dict.§. quoties, ſed illam re- ſponſionem inſufficientem eſſe, Alexand. in dist. leg. 2. ſi quis in ius voc. euidenter oſtendit, nu./9. nec co ngrus reſpõſio ad illũ. dati poteſt. Huic poſteriori fentẽtiæ nõ aduerſatur. ꝙ dictũ eſt, iudicem ſummarie cogno- ſcere debere ſuper negata qualitate, vt ſit certus, an ſit iudex: qnia reſpõderi poteſt, iudicẽ ex ſolainſpectio- ne libelli cetrtificari, ꝙ ſit iudex ad procedendũ in talt caufſſa, per d. ũ. quoties Nõ eriam im pedir, quod ſi fit 8 bium ſup cõpetentia indicis, prius de eadem cognoſci debeat, per iura fupra allegata: quia reſpondeo, illa iura loqni, quando opponitur exceprio, qua non contra- — lere unkum mra 8 b lüi lGzacto mneolepanar rlinulnerinc umgong cet nunnmacam cl muemn läbeni nlaruypor uſxenxuntr, Pukangorel ttb üre,n Käuüio comp. Reſponſ. Juris Decad. III. Reſponſ. XXVI. 117 aieat narratis in libello, ſed in alio, vt quia reus ob- Sublatis enim exceptionib. a ſtatuto, intelligitur nõ tſe propter legationem vel priuilegium habere zus declinandi forum: ſecus, ſi ex ſola libelli inſpe- ctione poſſir iudex cognoſcere„yt per Afflict. in d. 1.2. Er dato(citra præiudicium veritatis) priorẽ ſenten- riam veriorem& receptiorem eſſe, attamen in no- ſtra hypotheſi, vbi exceprtio ſubiectionis obiicitur, an ſcilicet capti coloni ſint ipſius actoris, vel rei cõ- uenti ſubditi, minime locum habere poteſt, cũ illa exceptio talis ſit, quæ ſine principali negotio, nem- pe iuſtificationis capturæ ſeu pignorarionis, trractari non poteſt. Vnde ſi obiicias, ꝙ ſequendo poſteriorẽ opinionem, quæ vult ſolum natrationem qualitatis tribuentis iuriſdictionem ſufficere, ſi de eius falſira- modo de friuolis, ſed etiam de legitimis:& ſic nulla opponi poteſt, maxime ſi ſtatutũ ſit factũ ab haben- tibus merũ& mixtũ imperiũ,& ſtatuentes ſint tales ꝗpoſſint tollere ius alterius: ira Da. Butri. lmol.& Fel. qui hoc pro regula ponit in d. c. ex part. 2. num. 6. Sed ſtatus Imperii tales eſſe, qui ius alterius tollere poſſint, ci- b tra pugnã eſt. Ergo per talẽ clauſulã in Ordinatione poſitã, cenſentur præciſæ omnes exceptiones. Nec refragatur, ꝙ Felynus, vbi ſupra, n. 16 verſi. 18,faliit. ſcri- bit, hanc regulã ceſſare in exceprione incò petentiæ iudicis: quia hæc nunq́ᷓ ſublata cenſeatur, per dloſf Clem. i. verb. nullatenus. de ſequeſ. poſſ.& fruct. Rart. l. ex- ceptionẽ. ad ſin. C. de exceptio. plene angel. iol. Rom. l. de pu- te non conſtet, magnum abſurdum ſubſequatur:vi- pill.. qui opus. de noui oper. nunciat. Quia dato, quod ita delicet ꝙ ſemper erit in poteſtate actoris libellantis tribuere iuriſdictionẽ iudici non habenti eam: cum tamen requiratur conſenſus vtriuſq; partis, 1.. G 2. in princ.& S.. de iudic. Ad hoc reſpondeo, ꝙ hoc for- te militaret, ſi qualitas à reo negata, eſſet omnino ſe- parabilis à cauſſa principali, necilli adhereret: quia tunc forte admitti poſſet prior opinio, quod primo ſummarie de competentia eſſet cognoſcendum, nõ autem ſtandum narratis in libello. Sed vbi negata qualitas(vt in præſenti caſu, quandò negatur captũ elſe ſubditũ ipſius acto is)principali negorio ita ad- hæret, vt ab eo ſeparari nõ poſſit, nec de illa cogno- ſci, niſi ſimul merita cauſſæ principalis diſcuriantur & cognoſcanctur, certe nemo ſanæ mentis dixerit, illam admittendam eſſe ad impediendam litis con- teſtationem. Talis enim exceptio ſubiectionis licet in vim dilatorie opponatur, tamen reuera haber na- turam peremptoriæ, nec ſine diſcuſſione meritorũ cauſſę tractari poteſt. Itaq; merito ſufficere debet, ꝙ ex libello adparear, narratum eſſe tale: ꝙ ſi verum eſlet, iuriſdictio competeret. Vt ergo nune mentẽ meam declarem, quo ad nouam conſtitutionem de pignorationibus, primo quæſtionem ponam, dein- dead eandem reſponſionem. Quæſtio eſt: Si in ſup- plicatione narretur qualitas ſubiectionis, qua fundet iuriſ- dictionem Cameræ in caſu pignorationis,& decernatur vi- gore conſtitutionis mandatum ſine clauſula de rel xandis captiuis, ſeu rebus pignoratis, citeturq; reus, vi compareat ad docendum ſe mandato intra praſtitutum tempus paruiſſe, qui comparens neget illam qualitatẽ ſubiectionis, quæ fun- dat iuriſdictionem iudicis citantus, petatq, terminu ad aſt- dendum, quod illa qualitas uon ſit vera: an priuſquã man- dato pareat, ſit admittendus ad probandum hoc? Ali Do- mini conſulentes variantibus ſententiis reſponde- 8 runt. Ego f breuiter reſpondeo, eum non eſſe ad- mittendum,& anre omnia parendũ mandato: idq; ex cauſſis ſequentibus. Primum enim, ſi verba ipſa conſtitutionis reſpiciamus,(ex quib. vtiq; mens ſta- tuentiũ colligenda eſt)ſatis adparet, re quiri paritio- nem mãdati. Inſerta enim eſt hec clauſula, ohne ver⸗ zug/ auch einige einrede/ id eſt, in continenti& ſemota o- mni exceptione. Iam ſi exceptionem ſubiectionis ante paritionè mandati in vim declinandi iudicii admit- tamus, præfata clauſula erit penitus otioſa,& ſine ) omni effectu. Nec † obſtat, ſi dicatur, per hanc clau- fula, Nulla exceptione obſtate, ſi in genere ponatur, fri- uolas tantũ exce ptiones videri repulſas, non autem rationabiles, iuxta Gloſ.in c. ex parte. 2.& per loan. And. & alios Dd. ibz. de off. deleg. quia hoc verum eſt, ſi in re- x proponunturye 8. Noc negu u. b. padl. nut al Hacere, i dicatur ad indicet rtznin tem,& cognoſcat de e M lückaigij o. kar uxka Gleſ. de dalo,C N iguwa, — aridl. Dbelh. Numimtai au, crdenc e ſit,(quod tamen gloſſ. in Clem. i. verb. pendere. ie re iu- dic. negat)tamen iſtud eſſet accipiendum de vera ex- ceptione incõpetentiæ, quæ ſcilicet negotiũ prin- cipale in ſe non includeret. Secus eſt, vbi talis exce- ptio ſine meritis cauſſè principalis tractari non poſ- ſet, vt eſt in exceptione ſubiectionis, vt& ſupra dixi. Secundo † ex verbis cõſtitutionis cognoſcimus, in 10 eadẽ certum ordinẽ præſcriptum eſſe, quomodo in b cauſſis pignorationũ procedi debeat, nempe vt cita- tus ante omnia doceat, ſe mandato paruiſſe: quo fa- cto.tum demũ ius ſuũ capturæ ſeu pignorationis, ſi ꝙ prætendat, deducere permittatur. Quod ſi tum probet ſe iuſte pignoraſſe, vt quia ſuos ſubditos pi- gnorauerit: iam actor, qui eum temere in ius traxit, refundet ipſi omnes ſumptus& damna, reſtituentur illi perſonæ ſeu res pignoratæ, quas vigore mandati relaxauerat. Iam hic ordo penitus ſubuerteretur, ſi exceptiones vllæ ante paritionẽ admitti deberent, maxime reſpiciẽtes merira negotii princi palis. Ter- tio f ſequeretur, ꝙ hanc ſubiectionis exceptioné bis 11 tractare oporteret, qᷓ ita meritis cauſſæ adheret, vt diuelli, aut vnũ ſine altero tractari nõ valeat. ltaque bis de eodẽ negotio cognoſcendũ eſſet: ꝙ nõ eſtad- mittendũ, vt Fulgoſ-dicit in d.I.præſcriptione. ad f. quãdo b exceptio aliqua(inquiens)venit examinanda poſt li⸗ tẽ conreſtatã, nunꝗᷓ examinari debet ante, quia ita decitum eſt per text. in c. i. qe lit. conteſt. ib. 6. Nõ obſtat, ꝙ is textus nõ includat diſatorias exceptiones, qua- lis eſt exceptio incõpetentiæ, vt dicit ili Gemin. quia reſponderi poteſt, ꝙ licet exceptio ſubie ctionis vi- deatur dilatoria, vt quæ ad finẽ declinãdi fori ſit ob- iecta: tamẽ(vt ſupra dictũ eſt) reucra vim perem pto- riæ habet,& cõcernit merita cauſſæ principalis, pe- rimitq;, ſi vera exiſtat, totã cauſſam principalẽ. Me- rito erꝑo is textus de eadem accipiendus. Quarto ex prædictis ſeqtur, mentẽ ſtatuentiũ fuiſſe, ꝙ ſuffice- ret qualitatẽ ſubiectionis narrari ab actore, ad fun- dandãà iuriſdictioné: alias talẽ ordinẽ in cõſtitutio- ne nõ preſcripſiſſent. Itaqʒ nõ requiritur vera exiſtẽ- ria huius qualitatis, ſed ſufficit, ſi narretur, nec de cõ- trario conſtet: ſufficit, dubiũ eſſe phabiliter,& hæc dubietas poſtea in meritis cauſſæ principalis exami- nabitur: idq; ſatis deprehenditur ex conſtitutione p ᷑ſi totũ eius cõtextũ reſpiciams,& principiũ cũ ne cõiungamus. Neque impedit, quod hæc verba ponuntur in conſtiturione ſoder die ſeine) item(ſeine Vnderthanen:) quia non ita ſtricte accipi debent, quaſi mox cõſtare debeat, ſuos reuera eſſe ſubditos: ſed ſatis eſt, ira actorẽ prætendere, nec de contrario ſeripto poneretur hæc clauſula Secus eſt in ſtatutis: adparere, alias tota diſpoſitio concideret. Quin. 14 118 randæ, in quo regula, Dolo facit,&c. non liabet locũ: yi dicit Dyn. in e. dolo facit, de reg. iux. in 6.& Lucas de pen- na in. ſi coloni. C. de agric.& cenſtt. lib. i. Sexto, ſi hunc intellectum tribuamus conſtitutioni, ꝙ admitten- dæ fint exceptiones ante paritionem mandati, pa- rum operabitur mandatũ line elauſula: qa perinde Dn. loach. Mynſing luriſconſ. Germani to ſumus hic in iudicio penitus poſſeſſorio recupe- y. S. inſecuti ſunt magno impetu ſque ad domun patris ſui. Vbi cum fores reperiſſent oocluſas illis cf fractis irruerunt in eandem. Quod cum viliſſer V. S. ipſé cum patre ſus, viro ſene ac debiu, eiſdem occurrunt, ſoſe aduerſus hunc inſultum(vt pre- tenditur) defenſuri. Qua concertatione ſic duran. erit, ac ſi clauſula iuſtificatorià annexa fuiſſet: quæ te, quidam P. R. Vnd iclu a prafaro V. S. c ſus eſt,& noõ fuit mens ſtatuentium. Nãin ſequenti titulo or- dinationis, von Mandaten vnd in was felle dieſelbẽꝛc.) expreſſim ſtatuitur, ꝙ in illis caſibus, in ꝗbus à præ- cepto incipi poteſt, debeant mandata decerni ſine clauſula,& eadem mox exſecutioni mandari ſine vl⸗ la exceptione: quod ſi non fiat, nõ parentes decla- randi ſunt in pœnas eorundẽ: poſt paritionem vero liberum eſſe debet parenti ſuum ius, ſi ꝙ haber, de- ducere. Vide verba conſtitutionis, verſ. dann in ſol⸗ cher vnd ſonſt andern/ ꝛc ad finem vſq;. Septimo cõ- munis doctrina eſt, ꝙ fi diuerſæ ſint opiniones in- ter Dd.humanior& æquior proferri debeat: tex. in c. ſi vir. ibi Hoſt. de cogn. diri Anto. Corſ.in ſing. ſuii, verb. o- pinio. Hen. couſ. ylt.n.z2 5.fol.352„Sed illa opiniio, quod capti ſtatim relaxentur, nec interim detineantur in ſqualore carceris, donec lubièctionis exceptio diſ- cutiatur, multo humanior eſt. Ergo,&c. falit. colon. C. deagric.&cenſ-lib. 1i. vbi præcipitur, ꝙ coloni gle- bis inhærere debeant, ita vt nec puncto quidem tẽ- poris ſint amouendi. Adde reſtrictiue loꝗ cõſtituti- onem(allein malefiz ſachen) quæ reſtrictiua omnia alia excludit, c. exiui, de verb ſigniſic. Item in noſtrò ca- ſu ſatis preces veritate nituntur, quando cõſtar pſo⸗ nas, velres pignoratas eſſe. Ex quibus omnib. cõclu- dendũ cenſeo, non obſtante ſubiectionis exceptio- ne, parendũ eſſe mandato emiſſo ſuper relaxando pignorato, reſeruato tamen iure ſuoi pſi reo. RKESPONSVM XXVII. SVMMARIA. 8 1 Pungatio criminus etiam ex l.di amari fieri poteſt. 2 Prouocatus& inſultatus poteſtſe defendere. 3 Defenſionis animo occidiſſe probatur etiam eo, quod a- iquis cultello, vel enſe contrauenerit.& num.7:8. 4 pPanam homicidii euadit, qu' inſultum probat. Mina quando excuſant aliquem ab homicidio: periculum iniurid perſonalis, vtpote incarcerationis, extuſat àp ænà homicidii.& num. 9. b 7 De aggreſione probans, dicitur probaſſeſe, quo ad ſui aaafenſionem occidiſe.(Probant. 8 Treſies de crudelitate deponentes pro allegata defenſione 10 In ades alienas irrumpere prohibitum eſt. u Magiſtratui aliquem in propria domo capere non licet. 2 Cauſſe magna ciuiles æquiparantur criminalibus. 3 Propria auctoritate ſe vindicare nemini licet. 14 De fuga ſuſpectus, propria auctoritate gapi poteſt. 126 CIA VWz5. 8△A 3 Open hheh exorta fuit rixa in quodam DOpago inter L.K& V. S. in hac caußa actorem o- riginariums in qua dictus L. Kà prafato V. S. vul- nun accepit, compoſita tamen inter ilſõs pace. Veru V. S. ad pateruas ædes profugiente, nouus factus eſt concurſus amicorum ipſius vulnerati, prætenden- rium, vulnus illud ei inflictu ſatis graue ſſe:&quia prafatus.5. poſſet aufugere, ne teneretur læſo ali- quid ſölueie, ideo vellent inſum capere: ſicc, dictiũ tumultus deinde ſedatus. Caterum" S. quia time- bat ob huiuſmodi homitidium ſoſc criminaliter accuſatum iri, volens ſuam innocentiam Aedurerr &probare, quodiſtad homitidium iure insuhpate defenſionis contigiſſet, Margarttam præfati P. E. occiſe relictam vxorem in conſiſtorio Rotvvilenß iudicialicer conuenit, petendo pronunciari, das die antworterin jhne/ des todiſchlags ohne alle fuͤrwort zuentſchlagen ſchuͤldig ſey. Prafauai tag, Margareta compatente in iudicio, actor V.8. per iudices admiſſus ad probandam ſuam defenſpo- nem egitimam, nounullos teſtes produxit: quibus examinatis, eorumq; depoſitionibuspublitatisis. dem poſt varias partium diſputationes hintinde fackas, difinitiue fuit Rotvvile pronuntiuum, das der Kleger ſein not vnd gegenwehr laut he⸗ ruͤhmens vnd vorſprochenen Vrtheils zurecht gnugſam nit bey noch ausbracht/ vnd die ant⸗ worterin jhme darauff ferner nit zu antwortẽ hab/ ſonder von ſeiner Klag abſoluut vndledig erkennt ſein ſoll. Ab hac ſententia appellauity.. lægitimo tempore ad Cameram Imperialem, cauſ ſamq ibipartesproſecuræ ſunt UIque ad conclufſ- nem. quæritur, qualiter ſin iudicandum? EI quod ad propoſitam actionem attinet, vide- Qtur V. S. in noſtro caſu egiſſe ex. diftamari, C. de ingen. manu. Et †quod exillal. actio detur ad iſtum! modum expurgandi criminis alicuius, docet Bald. in c. quoniam frequenter, vt lite non conteſt. allegat ibidem I. Titia. C. de accuſ. Accedit prædictis, quod criraina- lis ordinatio Caroli V. Imp. articulo»6. expreſſe permittit, quod ratione cuiuslibet criminis taliter poſſit purgatio fieri, ad quod facit etiam 1.:.& vli. ff qe requii. tei. Cæterum quod ad factum ipſum atti- net, vtrum V. S. reus illius homicidii, ſuficienter probarit maior eſt dubitatio. Sed omiſſis ambagibus, reſe- ctisq; ſuperfluis, breuiter reſpõdeo, prefatum V. 8. ſufficienter probaſſe ſuam intentionein, ſaltẽ quo ad euadendam pœnam legis Corneliæ de ſicariis: idq; ex cauſſis& rationibus infra ſcriptis. Nam ſi o- mnes circumſtantiæ conſiderentur diligenter, ſatis colligitur, homicidium illud non fuiſſe doloſum, ſed potius inuoluntarium& caſuale. Et hic aduer- tendum, in noſtro caſu conſideranda eſſe duo facta. w rimum eſt, quod ſæpedictus V. S.(nunc appellans) ipſi L. K. apud choreas vulnus inflixetit,& in hoc non poteſt excuſari, cum priot vim intulerit. lte- rum factum eſt, congregatio ſiue concurſus coniũ⸗ orum, quod poſt compoſitam inter tizantes pa- cein ſecutum eſt prius factum:&quo ad Illud poſte rins factum, videtur excuſãdus appellans V. S'à ⁸. na homicidii doloſi propter plures qualitates in eo concur⸗ al ſuam defenſionem, nempe quod defendendi animo occiderit: Tke nec dui Melluynabat Mmualz guig Nai alagail⸗ lneäigus ne tltporcleüe rimä Klume Me alh. u veuietenö Ilmaigl qao twaalddera gac ſut lnel aite nnkaſead dewieci Bti 8 dermmonio Vrrulonem, 2. 21 24. 8 70 daraas fantium aſaum 1, dfrituue fuu Vnim d Nlegerſan numd gam it ſein ſoll. Ahufmaus n0 tempere ui(mam hm uiertein ſeutſu Iheu ueritun Guuitrſtuiuun T2hnfe aügkeal nan. Erfquoder lulacn tr me b K. Reſponſ. Iuris Decad. concurrentes. Primo enim in facto probatum eſt, ꝙ poſt ſpitam inter L. K.& ipſum V.. rixam,& cum lam V. S. in ædes paternas reductus fuerat, ab ipſius L. K. coniunctis factus ſit nouus concurſus ad ædes patris V. S. tum occluſas, eædemq; fuerint violenter effractæ cõtra voluntatẽ patris. Deinde ex reſtiũ de- poſitionibus cõſtat, ipſos turmatim& cum magno impetu ingreſſos fuiſſe ædes. Tertio, quod non ſolũ actorem V. S ſed eriam eius patrem ipſis oceurren- tẽ,& ſeſe ad ius& iuſtitiam pro ſe& filio luo ſonora voce offerentem, violenter repulerint retrorſũ vſq; ad parietem. Quarto, quod nõ attẽta hac oblatione iuris, inſulrauerint cõtra actorẽ, eũq; capere volue- rint: cũ tamẽ ius capturæ nõ haberẽt. Quinto, quod V. S. jam fere oppreſſus, cũ ipſũ ad parieté viq; vio- lenter&turmatim repuliſſent, neq; ſpes aliqua eua- dendi ſupereſſet, tandẽ euaginarit gladium,& pri- mo ictu præfatumP. R. occiderit. Quibus omnib. in facto veris exiſtẽtibus, ſubſo quentes iuris doctrinæ 4 3 4 „ in noſtro caſu ad huius cauſſæ deciſionẽ ponderan- dæ ſünt. Primũ fenim, quod aggreſſo, prouocato& inſultato liceat ſe defendere,& vim vi repellere, o- mnia iura clamant,! ſcientiam, ꝗ. qui cum aliter, adl. 4- quil. caſus in c. ſigniſicafti, de homnicid. Dd in l.1.§. cum arie- tes, Hſi quadrup paup feciſ dic.& liſi ex plagis, tabernari- 45,ad. Aquil Et concludunt Dd. quod non ſit neceſle exſpectare, donec quis pcutiatur, ſed ſufficere mi- nas& inſultũ, yt probatur per Ol..in 1.. C. vnde vi,& ibi Bar. her tex. in l.3§. qui arm. de vi& vi arm Gl.in!. ſed etſi quemcuq; ff. adl. Aquil. vbi notãter Bat. dicit, eo ripſo, quod probo aliquẽ veniſle cõtra me cũ cultello, vel enſe,& ego occidi eũ, dicor ꝓbaſſe, quod feci ad de- fenſionẽ meã,& ſum excuſarus. Quod eti ſequitur Alex con. 109. col. 4. 115.,1. nec requirit Bar. ꝓpbatio nem, quodalias euadere nõ poteram. Itẽ dicit Bal. in I.& ſi cert. Si vnus ad yl. quod ꝓbato inſultu euadit quis pœnam homicidii. Et idem Bal. in I. z. C. ad l. Iul. de ſic. notat ex ilio textu, quod ille qui primo inſultũ paſſ⸗ eſt, hoc ipſo dicitur feciſſe ad ſui defenſionẽ. Idem Bald. in d.§. cum arietes, dicit, quod inſultus ſemper præſumitur feciſſe ad defenſionem licitam, quam- diu contrarium non docetur. Quod etiam Floria. de ſ. Pet. ibi ꝓbat.& Iaſ. in â.l. vt vim, num. 3. de uſ.& iur. Quinimo communior eſt d. opinio, nõ eſſe exſpe- ctandã percuſſionem, ſed ſufficere terrorem armo- rum. Imo †ſi præcedant ſigna,& act manifeſtæ vo- luntatis nocendi, etiam ſolæ minæ ſafficiũt: præſer- tim ſi ſint ꝓfectæ ab eo, qui ſolitus eſt exſequi. Et di- cit amplius Bart. in 1.,. col. 2. C. vnde vi,& conſ.incip. Va- nutius. quod ad excuſandum ſe pœnal. Corneliæ 6 de ſicariis non ſit neceſſe pbare, quod imminebat bericulum mortis, ſed ſatis ſit oſtendere, quod peri- culum alicuius iniuriæ perſonalis(qualis etiã eſt in- catceratio)imminebat. quẽ ſequũtur etiã Butr. in c.- lim. 1. col. penul. de reſit. ſpol.& Ale. d. conſ. 1 9. Ang..is qui. cum telo. C. ad l. Corn. de ſicar. per Gl. ibi, quæ eſt ſingularis & melior de mundo, vt ipſe dicit. Sed in noſtro caſu ꝓ- batum eſt, quod ipſius L. K. quiab actore vulnerats fuit, amici& coniuncti poſt compoſitã priorem ri- xam magno concurſu& violentia irruerint in ædes patris actoris, quo animo id fecerint, expreſſim non cõſtat: veriſimile tamen eſt, lædendi animo id ipſos feciſſe: cum irruere in edes alienas ꝓpria auctorita- te, ſit de genere prohibitorum, vt infra deducetur:& ſic conſter, præfaros ipſius vulnerati amicos& con- III. Reſponſ. XXVII. 119 iũctos(inter quos fuit Kis, qui occubuit) fuiſſe pri mos aggreſſores& inſidiarores. Eofautẽ ipſo, quod, quis per teſtes probat de aggreſſione aliorũ, dicitur ꝓbaſſe ꝙ ad ſui defenſionẽ GTcciderit, l.I. 2. G. C. adl. Cor. de ſicat. Felin. C. figxific. de hom. in 2. conc. Bal. con. 2. col. Den. ver. é ꝓropt er, lib. a. O Soci, ad audietix, nu. 56. de hom. Amplius dicunt Dd. quod etiam per teſtes de cre- ³ dulitate deponẽétes ꝓbetur defenſio, vt quia dicant, Talis occidit vel vulnerauit talem, ad ſai defenſio- nem, ſuo cre dere vel videre: iuxta Alo. conſ.⸗6. viſa in- quiſitione, col. vlt. lib. i. Idem ſireſtis dicat, quod vidit: Bald.& Salic.¹. lamn, C. de teſtib. vel etiam ſi per con- iecturas(quæ iudicis arbitrio relinquuntur) de hoc apparere poſſit: ſecundum Fip. de Marſil. ſng. 1. ver. teneas tamen petpecuo,& Bal. l. 1. C. de cunfe. col. io. id? Hip. in l. vnus.. coghiturum, nu. S;. de quæſt.& Phil. Corn. conſ. 16 2.& conſ. 134. lib.3. In noſtro aurẽ caſu ex omni. bus coniecturis(vt mihi videtur) euidenter colligi- tur, V. S. tunc appellantem ꝓrſus nõ habuiſſe occi- dendi animum, neq; eo animo ſtrinxiſſe gladium, vt occideret, ſed ſolum vt ſeſe ab inſtanti imminen- tiq; vel morris, vel certe capturæ& incarcerationis periculo liberaret. Nam†.& incarcerarionis timoré ſufficere ad effugiendam pœnam mortis, probant!. nec timorem, ſ quod met. caußa,&l qui carcerem, eod. tit. & vtrobiq; Dd. ſicq; homicidium illud non fuit dolo- ſum, ſed potius caſuale, quod pœnam mortis nõ ir⸗ rogat. Quod autem ex aduerſo prætenditur, haãc ir- ruptionem coniunctorum vulneratiL. K. factam eſ- ſe in domum appellantis, ea intentione, vt ipſũ arre- ſtarent& caperent, velut ſuſpe ctum de fuga, ne au- fugeret,& vt vnlneratoL. K, p inflicto vulnere cau- 2 tũ eſſet:hoc in actis non exiſtit probatum,& eadem facilitate deſtruitur, qua aſſeritur. Et dato, citra ve- ritatis præiudicium hoc ita eſſe:tamen nõ erãt pro- pterea fores eftringendæ violenter, aut irruendum turmatim, ſtrictis& euaginatis gladiis, ſine auctori- tate magiſtratus: ſed domus obſidenda potius& cu- ſtodienda, donec Scultetus adueniſſet, ne appellans interim aufugeret. Eſt renim iuris manifeſti, nemi- ni licere in ædes alienas irrumpere: cũ cuilibet do- muus propria tutiſſimum receptaculum eſſe debeat. I pleriq; ff. de in ius voc. adeo, vt nõ modo priuat(qua- les illi fuerunt) ſed ne magiſtratus quidẽ poſsit ali- i quem capere in domo propria, d. I. pleriq;,&l. nemo de domo, de reg. jur. maxime in ciuilib. cauſsis etiam ma- ximis. ecundum Alber de Roſ(in d.pleriq; referentem Dd. cömuniter ita tenere Et†licet alias ciuiles cauſſæ ma- gne æquiparentur criminalibus, propter lite, de excu. tut. c.frequens. S. illud de teſtit. ſoli. in 6. per Dd in! auc- nendi, ſ.de iureiu. tamen liæc æquiparatio fallit in no- ſtro caſu. Quia tametſi pro cauſſa criminali poſsit quis capi in domo, ſecundum Bart. qui hoc pulchre decla- rat in l. cuim eo, f ad. lul. peculat. ſecus tamẽ eſt in cauũ- ſa ciuili, licet maxima: prout laſ. in d.l.yt vim, uu. 1. lati- us deducit. Sed in noſtro propoſito actor vulnerauit quidẽ L. K. nõ tamen lethaliter, aut ad mortem.& i. deo nõ debuit in ipſius, vel parentis ſui domum, vbi habitabat, turmatim& ſine auctoritate M agiſtratus irrui, ad ipſum vel arreſtãdũ, vel capisdũ: ſed ſatis e- rat hoc Scultero ſignificaſſe:cũ nemo debeat ſe vin 1⸗ dicare auctoritate Propria, iuribusvulgatis,& toto tir. C. quan. lic. ſe aucto propr. vind. Cum igitur præfati L. K. coniuncti poſt compoſitam priorem rixam propriomotu& ſine permiſſu Magiſtratus violen- 2 — 120 ter&turmatim irruerint in ip ſi V. S. paternas ædes: per talẽ& tam inopinatã ipſorũ irruptionem iuſtus metus incuflus eſt ipſi V. S. vt ſeſe cum patre contra inſultantes op poneret, eisq; de facto reſiſterer. Ac- cedit, quod& ipſe Scultetus ſeſe ante irruptionem erga præfatos aggreſſores obtulerit, ſe curaturum, vt omniã debite& legitime,& Prout ordo iuris ex- poſcerer adminiſtrarentur: prout pfemet Scultetus in teſtem productꝰ in prima inſtantia, hoc nomina- tim depoſuir. Neq; multum ſaporis habet, quod ex parte aduetſa allegatum eſt, dictum appellantẽ de fuga ſuſpectũ fuiſſe, ideoq; ipſis licuiſſe eum capere, uxta Da.in d.I. pleriq;.& l. yft. C. de feriu,&.2. Hj. eod. Quoniam non potuit appellans de fuüga ſuſpectus cenſeri, cum ſeſe ad domum pattis, aqud quem cõ- morari ſolebat, mox poſt ſopitã priorem rixã cõtu- lerit, neq; inde exire cupiuerir- Et exſpectare debe- banr ipſi coniuncti, quid Scultetus ea in re ad factã ſuam oblationem factus eſſet:id ſi feciſſent, omnia in bono ſtatu remanſiſſent. Conſtat enim ex dictis productorum teſtium, non multo poſt ſubſecutum tuiſſe Sculterum eo animo, vt ob vulnus L. K. infli⸗ ctum arreſtarer appellantem, vel cautionem ab ipſo exigerer de ſtãdoiuri, prout etiam realitęr id fecit: quod in eiuili cauſſa(qualis hæc erar)omnino ſuffi- ciebat. Ex prædictis ergo omnibo, ſicut præmiſſum eſt, deductis, concludendum cenſeo, V. S. actorem, id eſt, occiſorem, quo ad euitandam pœnam capita- lem ſeu mortis, ſufficiéter probaſſe ſuã defenſionẽ, nempe quod defendendo occiderit. Cæterũ quo ad ciuilem actionem iniuriarũ, vell. Aquilie, nõ vide- tur abſoluendus actor. Exceſſit enim modum in de- fendendo, ideog; adhuc poſſet Area conueniri ciui⸗ liter. Priorum iraq; iudicũ ſentenria ſi intelligatur, quo ad accuſætionem criminalè, nempe quod actor ſuam defenſionem, quò ad effugiendam pœnà ho- micidii capiralem, nõ ſaris ꝓbarit, prſus iniqua eſt, per ſupradicta: ſin autẽ intelligatur, quo ad ꝑſecutio- nem ciuilem, tum iuſta eſt& equa. Quate conſultiſ- mam fore mihi videtur, ſi teformetur prior ſentẽ- tia in eum qdem modum, ꝗ ſequitur, das der Appel⸗ lant der appellaein weiter nie/ dann in Buͤrgerlichẽ rech⸗ ten/ vmb der verwundung jhres entleibten Ehewirts abtrag zu thun ſchuldig ſey. Moueor etiam ad taliter 3 re formandam priorum iudicum ſententiam, ea ra- tione: quoniam ex actis conſtat, quod rea conuen- ta in priori inſtantia poſt atteſtationes publicatas petierit actorem ratione commiſſi homicidii capi- tali pœna plecti: ideo ſi prior ſententia ſimpliciter confirmaretur, ſubiaceret actor certe pœnę mortis. Fecit enim rea ſe accuſatricem per huiuſmodi pe- ritionems ita quod nihil aliud eſſet exſpectandum, qnã ꝙ actor capitali pœna aſſiceretur. Nã expreſſa abſolutio reæ videtur tacita fuiſſe condemnatoria ipſius actoris:& illa ablolutio præſtabit iam præiu- dicatum ad criminalem accuſationẽ vel inꝗſition?ẽ: de quo ꝑ Bar. in l. cum apud. ſr iud. ſol&hſi qus fundum. C. ad I. Iul.de vi. pub.& Rom. conſ.223. Hoc autem peri- culum facile euitabitur, ſi prædicto modo fiat re formartio ſententiæ,& ex ea partes ſine vllo nego- tio intelligent, ſaluũ adhuc eſſe ius ipſi reo agendi aduerſus V. S. ſalté ciuiliter,& criminalem duntaxat accuſationem, quo ad ordinariam pœnam I. Iuliæ de ſiar. ſublatam eſſè, per ſupradicta. Atq́; ita egp cenſeo: vniuſcuiusq́; melius ſententiis iudicio ſemp ſaluo. Dn. loach. Mynſing luriſconſ. Germani RESPONSVM SVMMARIA. 1 Remedia recuperanda poſſeßionis. 2 Interdictum Vnde vi, vel condictio ex cano. Redinte. granda, quando& contra quem competats 3 Conqdictio ex Canon. Redintegranda, generale temedi- um recuperandi poſſeßionem.& num. ä⁰. Libellus ad libelantis commodum inteligendus eft. In interdicto vnde vi quæ probanda ſint:(mitur. XXVIII Eieciſſe& i dicitur, qui madauit, inß t, vel ratui habuit. Iuris exſecutio non habet iniuriam. ludex ſuum oficium excedit, ſi procedat non ſeruato ot- ane iudicialio.“ Factum à iudice, quod ad eius officium non pertinet, iu- re non ſubſiſlit. S. O. * 12 Spolium non tantum auttoritate propria, ſed etiamiu. dicis decreto inualido committitur. 13 Spolium etiam per id probatur, quando conſtat aliqus- al ſuam poſſeſionem euntem prohibitum fuiſe. 14 Terror armörum ſufcit ad hoc, vt quis armis deieiu videatur. 1 In interdicto vnde vi, habetur ratio damnorum& in- 16 Reus excipiendo ſit actor. 17 Was Herrn gnad ſey 18 Emphjteuſis ad nullum tempus data, quamdiu duret. 19 Concẽßio perpetua ex eo preſumitur, quod qui eam vt NFeudalem, velemphyteuticam tenuerit. 20 Grundtherr⸗Grundtgerechtigkeit/ Luomodo ascii- auu,,. 1 21 Vaſallus& Emphyteuta ad paria iudicantur. Limita- tu, yt num. 22e. 22 Sabu ſub pœna amißionis feudum alienare non o- teſt. 23 Setuitus per vaſalum feud imponi non poteft. 24 Pignoratio alienationis verbo comprehenditut. Limi- tatur, vt num. 27 7 2 VEmpbyteuta empbyteuſin oppignorant poteſ, miam Aine conſenſu domini directi. 25 LL fin. C. de iure emphyt. explicatur. 29 Ad priuationem emphyteuſis non modica, ſeu mapna eterioratio requirirur. 30 Sententia, quæ in rem iudicatam iuit, omniY obligatiu erxſtinguitur. b 31 Sententia, proceſſu non obſeruato, nulia eſt. 32 Debitoris conuentio, vt ſi non ſoluat a creditore tapi poſit, nulla eſt. v“ 33 Acta iudicii quare tam diligenter conſcrihi debeantꝰ 34 Tranſaclis vel amicabilis compoſitio quomodo àſen- entia dijferat?& num. 35. 36. 35 Non omnis vox iudicis pro re iudicata cenſetur. 37 Arbitratoris ſententia etiam iniqua eſſe poteſt. 35 Sententia ex breuitate temporis, item ſine cauſſæ cogni- tione lata, nulla praſumitiir. PVvNCTA HVIVS RESPONSI. Ncauſſa vertente inter P.yv. actorem ex Thu, Lchreuerendum dominum V prapoſüumin'. reum conuentum ex altera, partibus adl coxnoſten. dum quid iuris acior hac in teuſſa foueat, poſſu appellationem interpoſitam cum ſpe victoria pro- fahni, necne,tria potiſſimam exawinanda mibi videntur. Primum, qua acliöne in priori inſtantia fuerit actum: alierum, an eadem ab aciote proba- ta:tertium, an per exceptioues rei viciſſim thaſ uo Pro poſſeßione antiquiore in interdicto vnde vi præſu- (tmſe Mm hſedcari . utjuine nuhupſim Wanih wlemg h lmercöcl auundi Sedc Mmailtem Mab xveralt latlretelitu r ulnſere eram(omr arrluinreg ſtin amgs ge iuldu, = Mrttu aundu 4 4 dſa andu un noKecn Knücionem, 1— 9 440 xcipiendo ft aae. 1 i 7 Was Ham gnadſgge. ¹ btenſt ad nal „ 8 „ Reſponſ. Iuris Decad. III. Reſponſ. XXVIII. Vodad inſtitutam actionem attinet, dubium Q/ on eſt, quin actum ſit in priori inſtantia re- med oaliquo reſtitutorio poſſeſſionis. Sed fcum in iure tam ciuili, quam Canonico. multa recuperan dæ poſſeſſionis auxilia paſſim prodita fint de quib. Spec. Hr. i reſti. ſpol. A i. verſ. ſed vt in hac materia.& in g. 3. ri.ibi, ſcias quod quatuor. gl.& Dd. c. cum ad ſedem. &c. ſcpe.de reſti. Pol. Ang. quadrupl. Inſtit. de actio. verſ. yeniamus itaq In præſenti caſu interdictum vnde vi. ſaltem vtile, vel condictionem ex c. redintegranda, 3. „1. intentatum fuiſſe, recte dici poteſt. Comperit ꝛ enim †illud interdictum ei, qui intendit ſe de poſ- ſefſione rei immobilis, quam habuit, peraduerſari- um deiectum, cuius reſtitutionem petit,§. recuperan- dæ. Inſt de interd.l.i. Fde vi& vi arm. Nec refert, ſiue aduerſarius ipſemet deiecerit, ſiue alius ipſius no- mine, iuſſu, vel ratihabitione, d. I... deieciſſe.&§. qui vi. 13.§. hoc interdictum. f. eod. nec modo iis concedi- tur, qui directum& plenum dominium habent, ſed etiam habenti duntaxat vtile dominium, puraem- hyteutæ, ſuperficiario, viuario, fructuario, vaſallo, &cc. lidem ef.§. vnde vi.&§. yti frui.&§. qui vſusfructus. ft eod.& aduerſus ipſum dominum directum, 1.:. in jin. f. ſiag. veltig. vel empt. pet. Et ad hunc moduma- ctorem luam inſtituiſſe actionem, cum ex narratio- ne libelli, tum ex cõcluſione ſeu petitione eiuſdem 3 conſpicuum eſt. Sed quiaf& condictio e d. c. re. integranda exiiſdem plane cauſſis com petit, cum ſir generalis,& generaliter locum habeat, vbi ſingula alia poſſeſſoriæ reſtiturionis remedia locum habe- repoſſunt: nil referre puto, vtro horum remedio diccatur actum. Communis enim theorica Doôcto- 4 rum, qua dicitur, Quemlibet flibellum ad libellan- tis commodum interpretandum eſſe, I. ſi 4 inten- tione,&l. ſolemus. ſf. de iudic. item& clauſula libello actoris inſerra, quo ſibi ius& iuſtitiam adminiſtrari perit: item illa, Omni meliori modo.&c. actorem poti- us ex canone Redintegranda, quam alio quouis auxi- lo egiſſe ſuadent. Eſt enim illud f pleniſſimum re- medium,& magis generale,& vrilius inter omnia remedia poſleſſoria,& concurrit cum ommbus a- liis remediis: ſecundum Lanfr. in rubr. de cauſſa poß.& roprie col 3. in 3. concluſ. vbi dat cautelam pro libellã- te in poſſeſſorio Recuperande, vt in fine libelli de- ducat condictionem ex d.c. redintegranda, quam cau- telam ſequitur,& mente tenendam eſſe ait Ang. in 4.§ quadrupli. verſ-ex quibus infertur. Idemque conſu- lit Ferrar. in for. lib. in cauſſa poſ.ſpol. verb. coram vobis.uni. 10. Henning. conſ.incip. quidam Titius: fol s.& conſ. incip. Chriſti nomine inuocato. fol. 30⁶6. Ad ſecundum punctũ deueniendo, An actor ſuam intentionem probarit? ſciẽ- 6 dum eſt, duo ſaltem ⁊† principaliter& neceſſario tã in interdicto vnde vi, quam in condictione exc. red- integranda, probanda eſſe agenti, poſſeſſionem ſcili- cet& deiectionem, iuxta gl.& Dd. c. olim cauſſam. verb. feſtitutione. ext. de reſti. ſpol. Ang. d. S. quadrupli. verſ. item dixi in libello. Spec. de reſti. ſpol.§. i. verſ. quærtum eſt condi- clio. Ferrar. A. for. lih. de reſtit. ſpol. poſ. verſ.ingreſſus. Imol. in t. redintegranda. Et ſecundum Innoc. in d. c. ſæpe. de re⸗ ſti ſpol. ſufficit actorem duntaxat probare antiquio- rem, ſiue priorem poſſeſſionem. Eo enim ipſo, 7 quodf intendens hanc condictionem probauit ſe prius poſſediſſe, præſumitur, quod poſterior poſſeſſor iniuſte acquiſiuit:& debet fieri reſtitutio, non probata ſpoliatione. Idem& clarius poſta- X 121 lios concludit Panor. in c. cum ad ſedem. de reftit. ſpol. di- cens, quod iniuſta amiſſio ſiue ſpoliatio probatur præſumtiue ex eo, quod alius non docet contrari- um, ſcilicet agentem iuſte amiſiſſe. Per hoc enim quod probo, me prius poſſeſſionem habuiſſe,& quod nunc non habeo, ſed aduerſarius: probo pre- ſumrtiue me ſpoliatum,& tẽpore ſpoliationis poſ- ſediſſe: vt ait Bald. in l. ſi de proprietate. C. ſià non comp. iud. col.f.& in l... C. vti poßid. in in. col. pen. Bart. in l. Cel- fus. de vſucap. Ang. in d§. quadrupli.& Henning. vhi ſupra. Quod igitur ad poſſeſſionem attinet, quodactor ona rei Vy. litigioſa poſſederit, imo bona fide& iuſto titulo habuerit: id conſtat inprimis ex ipſiuſ- met rei confeſſione ac reſponſione ad.2& 5. acto- fis poſitionales,& ex I. ipſius rei articulo peremto- riali: licet qualitatem poſſeſſionis, ſcilicet ius pre- carium actorem habuiſſe, neget: de quo tamen in- fra dicetur. Sic enim ſonat primus peremtorialis rei: Erſtlich wahr ſein/ das gegentheil das W. gut von dem Gottshauß B. allein zu einer ledigen Freyſtifft/ vñ aus keiner andern gerechtigkeit beſeſſen/ vnd ingehabt hab. Idem in inſtrumentis ab actore productis pro- batur. Nam in priori inſtrumento, cuius data eſt, anno Domini 1497. atque ab E. O. ipſius Præpoſi- turæ in B. quondam generali œconomo conſigna- toscontinetur, E. Vv. ante multos annos huiuſmo- di Herrngnad vnd befizung in præfatis bonisà predi- cta Præpoſitura, eiuſdemque antiſtitibus abtinuiſ- ſe, quo defuncto, ipſius filii eandem poſſeſſionem der Herrngnad vẽdiderint P. Vv. ſeniori ſocero acto- ris. Poſt anno 1530.(prout ex poſteriori inſtrumen- to conſtat)dictus P. Vy. ſenior huiuſmodi poſſeſſio- nem n Pletatſ bonis genero ſuo(præſenti actori) conceſſit ac vendidit, cuius venditionis inſtrumen- tum à C. H. œconomo dictæ Præpoſituræ confectũ eſt. Et ſic continuando tempora inter emtorem& venditorem, conſtat actorem& ſuos anteceſſores poſſeſſionem litigioſorum bonorum Vyv. vltra;o. annos quiete,& abſque vlla conditione à Præpoſi- tura in B. obtinuiſſe. Sicque probata eſt poſſeſſio. Secunda quoque probationis pars, deiectio ſcilicet ſeu ſpoliatio poſſeſſionis, quanquam reus eam ſtre- nue negare videacur, æque tarnen probata eſt. Ex li- teris enim mutui compaſſus priorum iudicum ad præfectum in B. emanatis,& viciſſim ipſius præfe- cti reſponſoriis ad eoſdem iudices liquido pater, quod prædicti iudices ad inſtantiam domini rei ꝓ- pter reſcriptum, quod is à Duce Bauariæ ad eos eius rei gratia impetrauerat, mandarint præfecto in B. vt actori ſine mora ex litigioſis bonis excedere ſeuere præcipiat; cum hac comminatione, Niſi dictus a- ctor huic præcepto intra ſtatutum tempus parue- rit, ipſum captiuum abducere, vxorem, liberos, pecudes& omnia, quæ ipſius eſſent, ex dictis bo- nis eiicere atque propellere debeat. Atque huic mandato ſe ſatisfeciſſe in omnibus præfectus reſpõ- det: nempe quodactorem, eiusque vxorem& li- beros cum omnib. bonis eiecerit. Præterea quam- uis(vt dixi) reus neget ſe actorem ſuis manibus& corporaliter expuliſſe: attamen quod ad ipſius pe- titionem& inſtantiam à præfecto in B. deiectus ſit, id non modo non negat, ſed& in 4.5.& 6. ſuis per- emtorialibus ipſemet ingenue fatetur. Idem atte- ſtantur 1. 5. 6.& 8. actoris teſtes ad noni arriculi in- terrogatoria:& addunt prædictis, hanc deiectio⸗ 22 Dn. Ioach. Mynſing luriſconſ. Germani nem factam in præſentia G. fratris domini reicon- uenti& quorundam ſubdirorum rei. Ceterum & expreſſi † iuris eſt, quod& is deieciſſe dicatur, qui mandauit, iu fſit, vel ratum habuit, vt quis deiicere- tur:& ſic, ad cuius inſtantiam quis deiectus eſt. Nã parui refert, ſuis manibus quis deiiciat, an vero per alium. Quare ſi familia mea ex voluntare mea de- iecerit, ego videor deieciſſe, per text. in l. 1. õ. deieciſe, Fde vi& vi arm. In male ficio enim ratihabitio man- dato comparatur, I. hoc iure vtimur. ũ. deiecit. ſfde regu. zur cum ſimilibis. Sed obiicitur ab aduerſa parte, hanc deiectionem auctoritate iudicis factã,& pro- inde ſe iuſte poſſidere, qui auctoritate& licentia iu- dicis poſſideat, l.meminerint. C. vnde vi. I: iuſt. de acq. poſſ. Reſpondeo: quando iudex iuxta officium ſuum procedit,& via iuris vtitur, vim facere non dicitur: „ cum;j iuris exſecutio non habeat iniuriam, l. iniuri- arum.§. 1. de in iur. c. cum eccleſ. Vulte. cum concord. ihid. Hin glo. verb. iniuriam. de elect. nec vim facere videtur qui iure ſuo vtirur,& ordinaria actione experitur, . fattum.§. j. f. de reg. iur. At quando index officium 10 ſuum excedit, quod fit, quando facit aliquid non ſeruato ordine indiciario:tunc quia nõ vt iudex, ſed vr priuatus procedere dicirur, iuxta Card. in Clem. 1.§. B. de celebra. miſſa. non dieitur factum aàiudice: Poteſtas enim iudicis cenſetur limitara reſpectu ofſicii iudicis: quia dicitur iudex, quaſi ius dicens, c. forus.. iudex de verb. ſig. l. i. in prin. fl. de iuruditt. 1I Et † ideo factum à iudice, quod ad eius officium non perrinet, iure non ſubfiſtit, inquit Vlpia. in l. factum. i. de reg. iur.& hoc eſt, quod Angel. recte 12 tradit in d. S. quadrupli. verſ. idem dixi in libells. non tãtum quem propria auctoritate aduerſarii ſpoliari, ſed& auctoritate& licentia vel decreto iudicis inualido: alleg. d. l. meminerint.& Bart. in l. ſequitur. §. fündum ff. de vſucap. An autem in præſenti caſu iu- dices ad inſtantiã domini rei actorem expellendo, extra officium ſuum non ſeruato iuris ordine pro- ceſſerint, paulo poſt manifeſtum fiet. Porro †& ex 3eo deiectio probatur, ſi actor docere poſſit, ſe per reum ad prædicta bona non fuiſſe admiſſum: per 1 textum in l. i. S. ſiue autem. de vi.& vi arma.& l. clam.§. vlt.& l. ſeq.& l ſi id quod. de ac. poſſ. vel ſi quis metu 14 rurbæ perterritus fugit: Nam †& ſolus terror ar- morum ſufficit, ad hocvt armis deiectus quis videa- tur, I. 1. S. idein Labeo.& I. 3.§. qui armati. de vi& vi arma. l. ſed etſi nolit. de acquir. poſſ. Vnde dant conſi- lium Dd. vt volens probare deiectionem, vadat ad fundum,& adhibeat ſecum teſtes, qui videant,& proinde reſtimonium dicere poſsint, ſe non fuiſſe admiſum. Ita Bart.& Dd. in d l.zI.§. ſiue autem. Rofred. in rub. interdic vnde vi§. item circa interdictum. Sed hic reus ad 7. articulum poſiti.actoris ingenue fatetur, ſe ab actore pro reſtirutione aliquoties humiliter requiſitum: verum ipſum iam alium colonum in ræfaris bonis ſuffeciſſe. Et hæc de probatione poſ- ſeſsionis& deiectionis ſufficiant. Verum quod ad damna& intereſſe actoris, ratione huiuſinodi vio- 1z lentæ deiectionis facta attinet, cum †& horum præcipue habenda ſit ratio in hoc iudicio, iuxta à.. I.§. qui vi deiectus.& S. ex die l.in interdicto.& l. ſi plu- res. G. deiectum. de vi& vi arm.& l. ſi de poſſeſſ. Cod. vn- dé vi, reperio& ea, quæ ab actore in iudicium de- ducta& articulata ſunt, ſimiliter ſufficientet pro- bata eſſe. Inprimis enim ex actis notorium eſt, aa ctorem adeo omnium bonorum fortunarum ia- cturam feciſſe,& ad extremam inopiam redactum, vt iuramentum paupertatis in Camera præſtare co- actus fuerit, cum antea pro conditione ſua diueg fuerit,& in mediocri omnium rerum fortuna& & prouidentia conſtitutus fuerit, diuites parentes & agros eodem anno, quo expulſus fuit, longe fer- tiliſſimos habuerit: ſicut plerique teſtes ad 8 articulum& eius interrogatoria expreſſim depo- nunt. Deinde& ducentorum florenorum dati damni quantitatem probant;. 6. 7.& 8. teſtes ad nonum ardiculum. Imo 8. teſtis ad deeimum ar⸗ tieulum expreſſe affirmat, plus damni datum eſſe, quam in libello articulatum ſit. Ad tertium prin- cipale caput deueniẽdo, conſequenter videndum, an intentionem actoris eliſerit dominus reus per ſuas excepriones, necne? Vtitur autem reus his po⸗ tiſſimum defenſionibus. Prima eſt, quod actor nul- lum ius propter ſimplicem ac liberam quandam conceſiio- nem litigioſorum bonorum Vv. habuerit: quam quia reus prædictorum bonorum dominus ad libitum reuocare ab eo potuerit, ideo non ſit iniuſte deie- ctus. Et ſic ipſe voculam(Herrngnad) ab actore poſitam,& in inſtrumentis ab eodem prolatis cõ- tentam, in dubium reuocare nititur, vt ſit precari- um, hoc eſt„quod precibus petenti vtendum con- ceditur, tantiſper, donec is qui conceſsit, patitur: prout in l. 1.& per tot. rit. ff. de prec. ſumitur. Verum hæc exceptio prorſus nihil releuat: primo quianon eſtà reo probata, ideoque reus ab ea abſoluendus iuribus vulg. Fit † enim reus excipiendo actor, J.1. f. de except. Deinde quia contrarium ab actote eſt probatum, ſcilicet quod dicta vocula( Herrn⸗ gnad) non precarium, quale in ff. deſcribicur, id 65 eſt nudam ſaltem,& ad bitum concedentis reuo- catoriam conceſſionem ſignificet: ſed longe diuet- ſam, imo pene contrariam ſignificarionem habe- at. Eſt † enim Herrngnad/ precaria ſeu prec⸗- rium is: de quo fit mentio in cap precariæ. 12. quaſt. 2. in tit. ext. de precar.&(de quo hic loquimur)ſpe- cies quædam emphyteuſeos,& nihil aliud, quam conceſſio quædam ad vſum, vtiliratem& cultu- ram rei conceſſæ, efficiens vtile dominium, itavt domino proprietaris annua penſio perſoluatur, ſaluaque ſit rei ſubſtantia: veluti cum fundus da⸗ tur in aliquot annos, quibus elapſis, ad precariam poſtulationem coloni dominus vel heres tenetur talem contractum ſemper deinde renouare, nec licentia eis conceditur, emphyteutam, dones debi- 17 tum ſolutumque canonem ſoluit, expellere: vt col- ligitur ex gloſſ. in cap. fin. extra de precar.& I. 2. C. de iut. emphyteut.& in Nouell. de non alienand. aut perm uta. 76 bu Bccleſiaſticus, conſtitut. 7. Nec refeit. quod eiuſ⸗ modi conuentiones de agris colendis, diuerſis no- minibus appellentur: ſcilicet, emphyteuſes,prerari, colonarii contratus,&c. quoniam licet interdum cir- cumſtantiis quibuſdam pluſculum diſcrepent: ſunt tamen res eadem, ſcilicet emphyteuſis: vt recte Bartolus ſentire videtur in I. ſi finita.§. ſide veui- galibus, ſf. de damno infeclo,& in 1. 1. Cod. de inre em- phyteut. quem ad hor Oldendoꝛp. in üine allegat. claſſ.. Er cet 1 1— im — = B⁸½ * — Aoi aud deditum tkdd uferrin Humek komne mnuſelroreo unekeplione üinim lbewiberinkt krhc ipſe vocuh — zm, in üabiuntenertür, oc eſt, quod nrecdunenim ur, ancilper, donet i qucacs .. ◻ per tot. it ſum mn rcepuo brorfasniieurn 60 Probara, ideoque ruoͤul u vulg. Ft Tenm mseur ieexicht. Deinde quucoutum odarum, ſclicet qot dium non pretanum, quenft dam ſaltem, adlbiumcnts um conceſſionem ſenfcrtiln mo pene conumatun ſ;nfat * t Ekf erim Hamanah kan Ms: de quofitmentondh mn nt ert den& deqxobe nrdam emphyreuſes rls 3 No qurdum ddifim, nat conceffe, cffcens nit cian o proprictuls unna pe ie ſit rei fabtantu:„ ’ not annas, qud ti 1 donem colonidomm 4 ontractum ſemp b eis conceditur,— 0 1, atumquecunonem 3 ²dM mde ferdr Reſponſ. Iuris Decad. Etlicet ob id hi contractus etiam diuerſimode ſo- leant concedi, alias ad tempus ſimpliciter, alias ad tempus cum clauſula, vt eo elapſò reuocari poſſit contractus, alias in perperuum emphyteutæ& he- redibus eius, alias nulla facta mentione heredum, alias in tertiam vel quartam generationem: Illud 18 tamen † præcipue obſeruatur, quod ſinullum tem- pus adiicitur, intelligi debeat emphyteuſis ciuilis conceſſa perpetuo, eccleſiaſtica in tertiam genera- tionem, iuxta§. emphyteuſin. Nouell. de non alien. aut permut.reb. eccleſ. Quod iã actor huiuſmodi ius pre- carium ſeu emphyteuſin in bonis Vv. habuerit, probatur primo per teſtes. Sic enim ait 2. teſtis ad 3. poſitionalis interrogatoria, ſuo ſe iudicio exiſtima- re, actorem vigore ſui inſtrumenti habere Herrn⸗ gnad vnd vnvertriebene gerechtigkeit. Idem& plus ait 8. teſtis ibidem, ſe hucuſque à teneris annis audiuiſ- ſe, wann die Vnterthanen im G.(darunder der Kleger auch einer) die gult in einem backoffen auff einem̃ ſtab herauß geben/ muß man ſie vnuertrieben laſſen. His accedunt 1.& z. teſtes, dum dicunt, ſe alter à quo- dam, alter à ſeniore Vv. audiuiſſe, quod poſſeſſor li- tigioſorum bonorum ſoluendo canonem nõ poſ- ſit expelli. Si igitur bene expendantur hæc verba (vnuertriebene gerechtigkeit: irem muß man ſie vnuer⸗ trieben laſſen) nequaquam de reuocatoria cõceſſio- ne, ſed de emphyteuſi ſeu iure precario, quod ipſis emphyteutis debitum canonem ſoluentibus a do- mino directo auferri non poſſit, neceſſario intelli- gendum eſt. Et omnes denique teſtes id aperte ſi- gnificare videntur, dum ad 1i. poſit. artic. quaſi in ſumma vno velut ore omnes ſimul concludant, cõ- munem eſſe opinionem& famam, actori inſignem factam eſſe iniuriam,& quod iure non debuerit ex- pelli. Secundo exinſtrumentis ab actore producttis expreſſe conſtat, actorem& anteceſlores ipſius, à quibus actor dicta bona emit, vltra 5o. annos quiete& pacifice hoc modo poſſediſſe, adeo vt vel hinc emphyteuſis ſatis probata videri poſſit, iuxta gl. communiter approbatam in l. verb. repellere. in f. C. de iur. empbjt.& ibi Ang. ex Albert. Roſat. qui alleg. l. cum poſt diuortium. in princ ff. de iur. dot.& fac. opt tex. in c.r. F ſi quu per 30. annos, ſi de feud. defunct. controu. fuer. inter dom.& agna. vaſal. Hinc pulchre decidunt Bald. & Ang. in. qui in aliena. verſ. ſed ſi non adierit. ſf de at- 19 Tuir. her. quod ſi quis rtenuit rem vt feudalẽ aut em- phyteuticam, præſumatur conceſſio in perpetuum ſolemniter proceſſiſſe,& omnes ſolemnitates à iure requiſitas interueniſſe ab initio, licet de eis aliter non conſtet. Prædictis accedit optimus text in!,ſ. lius. C. de petitione heredit.& quæ habet Alex. coniil.79. circa primum, de quo quæritur verſ. ſed præmißis omni- bus lib. I.& Iaſ. d.l.2. cum multis concord. Tandem ver- bain prædictis inſtrumentis poſita, ipſum ius em- phyteuticum& vxile dominium, quale emphyteu- ta habere dicitur, præ ſe ferunt: puta Herrngnad 20 vnd Gerechtigkeit:: irem † Grundherr/ Grundgerech⸗ tigkeit: hoc eſt, directus dominus, directum domi- nium: quæ verba iuxta naturam correlatiuorum (quorum poſuo vno, alterum poni neceſle eſt)cum fint correlatiua, emphyteutam& vtile dominium Prelun Ponunt, I. ſecundum naturam, de reg iur.& tot. rit. Inſtit. de legit. patr tut. Secunda rei conuenti exce- ptio eſt, quod actor abſq; voluntate& conſenſu do- mini directi duas libras denariorum(zwey pfund III. Reſponſ. XXVIII. 123 pfennig) ex litigioſis bonis oppignorarit: item ex- cidendo ligna, ſyluam ad prædicta bona pertinentẽ deſtruxerit ac deteriorarit: ideo iure ſit expulſus. Fortiter hæc exceptio obſiſtere videtur. Primo, quia vaſallus& emphyreuta iudicantur ad paria, z1 adeo quod argumentum à feudo ad em phyteuſin, & econtra, in iure validum cenſeatur. Specul. tit. de feud.§. quoniam. verſ. 4. loan. Andr. cap. potuit. de loca. Al- uar. Cap.I. quib. mod. feud. compet. latius in cap. 1j. an agn. vel ſil. Bart. in l.yt iuriſiurandi.§. ſi liberi. de oper. libert.& I quod dicitur, De verbor. obligat, Bal in Autſi quas ruinas. C. de ſacroſanct. Eccleſ. In feudis verovaſallo expreſ- 12 ſe ꝓhibitum eſt, vllo modo alienare feudũ ſub pœ- na amiſſionis feudi: text. in c. 1. vſq; ad S. praterea. dæ probib. feud. alien. Zaſ‚in vſibus feud in 9. parte. Condi- tionem enim feudi meliorem facere poteſt vaſal- lus, non deteriorem. Vnde † nec ſeruitutem impo. 23 nere feudo poteſt, cap. ¹§.rei cum tribus yerſ ſeqq. de in- ueſt. de re alien. fac, Et ideo hoc etiam de em phyreuta intelligendum videtur. Secundo, quia etiam dei pſis emphyteuris, ne meliorationes ſeu emphyteuma- ta ſua alienent, expreſſe iure cautum eſtinl. fin. C. de iure emphteut. Verbũ enim † alienationis& pigno- 2 rationem complectitur: quia& is alienare dicitur, qui pignorat, I. ſi quis ita.§. ea lege’. de vetb. obl. Er ita quidam tradiderunt: Spec. ſcilicet tit. de emphyteut. §. I. verſ. 10⁷. Verum his nõ attentis, communior Dd. opinio eſt(ſecundum quam& iudices pronunciare tenentur) quod licet emphyteutæ prohibitum ſit emphyteuſin alienare, pignorare tamen † permiſ. 25 ſum ſit eidem, etiam ſine conſenſu domini directi: ita Dd. poſt gl. com: in l. fin. C. de iut. emphyt. Iaſſ.ibid. num. 78. per rext in l.tutor.§. fin. cum l. ſeq de pig. act.&l. lex pectigali. de pignor.& hjpot. gl.& Can. in d. c. potuit. de locat. maxime, quia per pignorationem ius ſuum, nempe vtile dominium, non transfertur, ſed pignus in bonis debitoris remanet, I. pignus. C. de pig. act. Nec argumẽta ſupra allegata pro D. reo quicquam obſtant. Argumentum enim † à feudo ad em phy- 26 teuſin non ſemper admittitur, ſed ita demum; ſiv- trinque ſit paritas,& eadem ratio in vtroque. Gl. in c. I de vaſal. qui con. conſſ. Loth. feud. alien. quod hic non eſt ita. Deinde, quo † ad verbum alienationis, verũ 27 quidem eſt, ſi alienatio in iure ſimpliciter prohi- beatur, quod tunc etiara oppignoratio includatur & prohibita ſit. Ifin. C. de iure empbyt. non ſimpliciter vtitur verbo alienationis, ſed prohibet, ne em phy- teura ius ſuum à ſe in alium transferendo alienet. Ita enim haber text.(minime licere emphyteutæ, ſine conſenſu domini, meliorationes ſuas aliis ven- dere, vel ius emphyteut. in eum transferre)& ita eo loco oppignoratio bonorum em phyteuticorum non prohibetur. Vnde ſequitur, actori& ſine con- ſenſu domini, rem em phyteuticam oppignorare licuiſſe. Et dato, non tamen conceſſo, quod vere a- lienarit, aut etiam vendiderit prædictas duas libras denariorum emphyteuta: adhuc tamen ei nocere non debet. Conſtat. n. ex receſſu cũ B. ſignato, acto- rem iudicibus(qui ab initio partes per amnicabilem compoſitionem concordare conati ſunt)quampri- mum etiam ſe ad redemtionem ſeu ad reluitionem oppignorarorum cenſuum obtuliſſe. Quod vero dicta † conſtitutio I. fin. C. de iur. emphyt. etiam cum hoc moderamine intelligenda ſit, videlicet niſi ce- leri ſarisfactione alienans ſibi conſulere ſtuduiſſet: I. 2 29 124 expreſſe ſignificat text. in.c. potuit. de loca. Præ- terea nec id actori in tantum præiudicare debuit, qui quaſdam arbores ad prædicta bona pertinentes ſne conſenſu domini exciderit. Primum Tenim, ad hoc vt quis propter deteriorationem emphyteu- ſin amittat, requiritur magna deterioratio, nec modica fufficit, I. ſeco. de in integ: reſtit. cum ob paruã rem non debeat quid facile mutari. res de contrah. empt. l. metum. quod met. cauſa. Secundo magnum& perpetuum damnum ſpectatur. Nam de momẽta- nea deterioratione dominus non auditur, vtem- phyteutam expellat. Tandem requiritur dolus ſeu lata culpa coloni: nec ob leuiorem culpam poreſt expelli, cum em phyteuſis vtriuſque gratia conce- — datur: argumento. l. ſi vt certo.§. nund videndum. ſf. com- mod. ita Oldendorp. in fin.. claſ.de. act. emphyt. At hic ſi conſideretur diligenria& induſtria actoris in re- parãdis ædificiis collapſis,& ꝗbuſdã de nouo partim exſtructis, partim exſtruendis,& multæ aliæ melio- rationes ab actore circa bona emphyteutica factæ, de quibus teſtes omnes fere ad quartum poſitiona- jem arriculum abunde teſtificantur: plus ſane com- modi& emolumenti, quam detrimenti ob quaſdã exciſas arbores huiuſinodi bonis em phyteuticis ac- ceſſiſſe, reperietur. Quicquid enim eius rei gratia factum eſtab actore, id omne ad meliorationem 1 bonorum& commodum rei ceſſit:tantum abeſt, vt dolus aut lata culpa actoris in teruenerit. Proinde& hæc exceptio ipſum reum ſimliter nihil releuat, Tertio tandem excipit dominus reus, actorem à iu- dice per viam ordinariam exſecutionis, præcedente ſententia& iudiciali cognitione, nõ propria aucto- ritate deiectum,& ideo ipſum ex eadem cauſſa de- nuo agere non poſſe. Hæc certe rei iudicatæ exce- ptio non parum roboris haberet, ſi in facto vera& z0 probata exiſteret. Nam if per ſententiam, quæ in rem iudicatam tranſiit, non modo ciuilis, verum etiam naturalis obligatio exſtinguitur. vt Oldend. claſ- 1. act. 12. probat. Quod aũt hæc exceptio in noſtra ca- ſu non habeat locum, ex ſequentibus(vt arbitror) 1 patebit. Manffeſti † enim iuris eſt, ſententiam iu- 31 giciario ordine non ſeruato latam, ipſo iure nullã eſſe l. prolatam. C. de ſent.& interlo. l. I. C. de. exſecut. rei iud. cum ſimilibus. Hinc Angel. in. I. nemo poteſt. de 32 leg. i. dicit: Si t partes conueniant, quod debitor poſſit perſonaliter& realiter conueniri,& capi au- ctoritate propria creditorum veliudicis, ob hoc ta- men nec per creditorem, nec per iudicem capi aut carcerari poterit: tum quia creditor non eſt domi- nus membrorum ſuorum, tum quia partes etiam non poſſunt facere, quin ordo iudiciarius& eius ſo- lemnitas ſeruari debeat, glo. eſt notab. in Clem. i. verb. neceſſurio. de verb. ſignif. c. vlt. dere iud. lih. 6. l. I. C. de exſecu. rei. iud.& Auth. 9 ſferatur. C. de. litis conteſt. Quo- niam per pactum non poſlunt tollere partes, vel eriam iudex, ordinem iudiciarium,& ſic ius publi- cumaI. ius publicum. ff. de pact. Io. Andr.& Da. in I. de li. ohlat. Verum in actis,& præſertim in receſſu lite- ra B. ſignato, nuſquam reperitur, quod hic præceſ- ſerit citario, libellus, liris conteſtatio, poſitiones, probationes per confeſſionem, teſtes vel inſtru- menta, aut alia quæ ad iudiciarium proceſſum re- 33 quiruntur. Nequet enim pro iuſticia& rectitudine proceſſus præſumi deber, niſi vniuerſa iudicii acta tam in ordinario, quam extraordinario iudicio dili- genter conſcribantur, quod ſumma quidẽ ratione Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ. Germanl ſic conſtitutum eſſe(ne falſitas veritati præludicet, aut iniquitas præualeat æquitati,& innocentum iu- ſticia lædatur) textus ipſe arguit in c. quoniam contra. ext. de probat. Præterea nulla tranſactio ſeu amica- 34 bilis compoſitio vim& auctoritatem rei iudicatæ habert. Ea enim cum ex mero arbitrio& voluntate partium hereat, nullam obligationem aut neceſſi. tudinem adfert, nec exactam etiam cauſſę cognitio nem requirit, ficut ſententia: in qua partes ad ob- temperandum non modo ciuiliter, ſed etiam natu- raliter obligantur, l.i. C. de poſtul.& l. i. fr ſi quis iu dic non obtemp.& iudicantem cunta rimari,& ordinẽ rerum plenainquiſitione diſcurere oportet, c. iudi- cantem. 3. qu. 5.1. iudices. C. de iudic. Et † ideo non o-3 mnis(inquiunt alibi Impp.) vox iudicis continet judicati auct ritatem cum poteſtatem ſententiæ certis finibus concludi, ſæpe conſtitutum ſit. Qua- propter ſi nihil cauſſa co gnita ſecundum iuris ratio- nem pronunciatum eſt, vox paciſci ſuadentis„Præ- ſidis actionem perimere, ſi quam habuiſti, minime potuit, in l. ex ſtupulatione. C. deſeent& interlo. Adfhæc 36 in amicabili compoſitione 1s, qui arbitratur, neque iuris diſpoſitionem, neque ordinem iudiciariũ ter- uare tenetur, ſed ſolum ex bono& æquom caulla procedit, l ſocietatem.§. arbitrorum.& ibi Dd. ſ proſo⸗ cio..lla verba.ff.de verb. fignif. laſ. Somnium. num. 2 lu- ſtitu. de acæio Panor. C. Quinta vallis. ver. ponitur ſes. de iu- reiur. Et proinde ſententia ſeu arbitramentum nõ 37 eſt ſemper ferendum ſecundum iuſticiam, ſed lecũ- dum quod arbitraror credit veriſimiliter partes ac- quieturas: quoniam arbitrator ſeu amicabilis com- poſitor ſolum attendere debet partium concoidi- am,& ideo ei permittetur, vt poſſit pro bono pacis dare vni aliquid de iure alterius, ca. ni ĩ eſſent. de pre- hend. Bariol. l. idem Pomponius. ff. de recept. arbitris: Quod vero ab initio huiuſmodi tranſactio& ami- cabilis compoſitio à iudicibus priotis inſtantig ten- tata ſit, ex ſæpe dicto receſſu litera B. ſignato f.cile deprehenditur. Cũprimis enimilla verba(auff heut dato beklagt)& pAo poſt(an heut dieſen abſcheid geben) expreſſe indicant, vno eodemque die ac bre- ui tempore totum hoc negocium inter partes con- fectum eſſe.Id enim proprie amicabili com poſitio- ni conuenit, vt controuerſiæ partium quamprim & celeriter componantur,& concordiæ conſula- tur: idque quo citius fit, eo plerunque laudabilius habetur. Sic enim finis litibus imponitur,& partes ſumptus ac impenſas lucrantur, cap. jinem litibus. ta. yenerabilis. de dolo& contum. l. properandum. in prin. C. de iudic. Idem deſignant hæc verba( verabſcheidet wo den/ vermoͤg deſſelben abſcheids daruͤber gegeben) item illa(verhoͤrs tag/ verhoͤrs handlung literis mu⸗ tui compaſſus, vt vocant, ad præfectum in B. ema- natis inſerta. Nihil enim aliud, quam amicabilem tranſactionẽ ſignificant. Sententia f vero ex breui- tate temporis& ſine cauſſæ cognitione lata præſu- mitur,& eſt ipſo iure nulla. iuxta Bartol.& Angel in Iprolatam. C. de ſent.& inter Dd. in di. iudites. C. de iud. Panorm. c. iurgantium. in fin. de ſent.& re iudic. Felin. a. Becleſia S. Mariæ. col. G.de conſtit. Nulla igitur ſententia valida interueniſſe videri poteſt. Et ideo nec hæc tertia exceptio reum releuat. Ex quibus omnibus ſic breuirer deductis, de bono iure actoris plene conſtare exiſtimo: ideoque libellum appellationis iuxta inſtitutam in priori inſtantia actionem conci- piendum eſſe, ſaluo peritiorum iudicio. RE⸗ 7 krſugh Natinnu mawitrmenni Nulams G MFuräſnen nen.. 10 uuias Cad n. kn 2Pronanciarumcth ergu d ahonempetimens geut at, n er hyulanmnsCieon nicabui compoſnont uhn dülpoficodem, neqleqttnad b tenetur, ſed Glunadeutn cdit, 1ſacctgen ſ. runa gn 1a vrda ſe mn. fguf ſmn .4e ace Paner.. LEnteräumm Et T proinde ſem entäſcuxbm mper ferendum ſecntmiuim quodar bitruorcrctfeclmin ucu quonianubintctum 7 olum arrendere cebe un Kideoci bermiucuuntpofin mnialiqmd de iute rriuih Iarre. 1. dem hmnu fän dveroabinicdo nuiinmd u scom oüno aiodchedaus t, exſepe cdoreccſalinf henditur C Ifinzanae cagt)& Pcdo pot(uſ 4. apceſc ndtani moaua npote totum acre n cſle ldenim pro dtha „ ntrouecle pachl uenit, vtcontlod 9 erer componanlul; b pue quo cituus kt, eoh uc. Scenim bas 9 8 un lubtöich u, oh Reſponſ. Iuris Decad. III. Reſponſ. XXIX. RESPONSVM XXIX. SVMMARIA. 1 Thema huius reſponſi proponitur. 2 Determinatio eiuſdem.& num. 9.&1o. 3 In ſucceſione feudi, filii& ceteri deſcendentes excla- dunt agnatos ex latere. Etiamſi inueſtitura ſit ſimultanea. A tur ad dominum feudi, excluſis collateralibus. Niſi aliud expreſſim pactum ſit in inueſtitura. Etſi fratres ſimul ſint inueſtiti, tamen exiſtentibus de- ſcendentibus frater excluditur. 3 4 Sola inueſtitura ſimultanea non ſuffucit, vt frater ſuc- gedat fratri in feudo nouo. THEM A HVIVS Reſponſi. 8 2 habebata domino Bernbardo, Comite de Æνν 1 uc Allena † Ae H. bora feudalia, quæ cauſſam pignoris, conſenſu domini obligaſſet, egit uidam Conradus des. cum ĩοſã, vt prefato Comiiti de F. tanquam domino feæuat reſignaret, vel refu- taret illud feudum in ſuam gratiã,id eſt, vt ipſe Cõ- radus de illo fendo rurſus inueſtiretur ſeu infeuda- retur. Cum autẽ dictus Conradus duos haberet fra- tres, oannem& Petrum, infeudatus fuit àdomi- no vna cum ſuis fratribus. Sic enim habent literæ inueſtituræ(mit zubehuͤff Iohann vnd Peter ſei⸗ ner Bruͤder/ ꝛc.) Conradus itaque ſic inueſtitus redemit bona illa oppignorata ex ſua pecunia, nihil ad hoc contribuentibus præfatis ſuis fratribus,& HFölus feudo vſus eſt pro ſuo, non contradicentibus Fatribus, vicunque ſimultanee inueſliti eſſent,& eorum pariter mentio facta in inueſtitura. Præmo- riuntur loannes& Petrus, fratres ipſius Conradi acquirentis. Poſt moritur etiam Conradus, relicto fülio Franciſco: qui hoc in feudo ſolus contendit ſuc- cedere patri defuncto, Heredes autẽ maſculi loan- nis& Petrifratrum defundtorum ipſius Conradi contradicunt,& allegando ſimultancam eſſe inue- ſtituram, pariter in iſto feudo, tanquam communi &ſimulraneo, vna cum Franciſcoigſörum patrue- lervolunt ſuccedere. Quæritur, quid iuris? 2(ils ſupfluis, breuiter reſpondeo: Cum Cõ- radus, qui primo feudum pro ſe,& fratribus ſuis, Ioanne& Petro, acquiſiuit, moriens poſt ſe re- liquerit filium Franciſcum, eum ſolũ in hoc feudo fuccedere,& cereros agnatos ex trãſuerſa linea ve- niẽtes excludere. per tex. expreſſum in e. 1. de ſucceſ. frat. 3 vi dicit tex. Mortuo † enim eo, qui beneficium tenebat, prima cauſſa liberorum eſt. Filiis enim exi- ſtentibus maſculis, vel ex filio nepotibus, vel dein- ceps per maſculinum ſexum deſcendentibus, cete- 4 ii remouentur agnati. Neque † aduerſatur, quod Conradus non ſolum pro ſe, ſed etiam pro ſuis fra- tribus, Ioanne& Petro, feudum illud acceperit,& ſic quod ſimultanea fuerit, acſit primainueſtitura: qui nihilominus filius primi acquirentis præferen- dus eſt in ſucceſſione,& excludit fratres: per regu- lam, quod quam diu ſunt deſcendentes, hiin infini- rum ſuccedere debeant, excluſis collateralibus, ſeu extranſuerſo coniunctis. ap. i. de ſucceſſ. feud. Et pater Feudum nouum deſicientibus deſcendentibus reuerti- 125 2A adſin. f. de probat. l. ſi neceſſartz.§. pen. H. de. pignor. act. & eſt opt. tex. in cap. 7. de duo. fra. acap. inueſt. in vſib. enim ait text. cap.- de fra. de no. henefi. inueſ. in vſib feud Si duo fratres de nouo beneſicio,& non de paterno ſimul inueſtiti ſint, vno ſine herede defuncto, ad alterum non pertinet eius beneficii portio. Er lo- quitur text. quando fratres illud nouum feudum in- ter ſe diuiſerunt, vt quilibet ſuam haberet portio- nem. Idem& multo magis obtinet, quando totum feudum penes vnum ex fratribus remauſit, quod eo ſine filiis, aut aliis deſcendentibus defuncto, fra- ter excludatur ab eius ſucceſſione,& feudum rede- at ad dominum.& ita tradit ſimpliciter Zaſtus in trat. feud. par. g. concluſ. S. num. 22. Quod ſi duo fratres de feudo nouo inueſtiantur, tamen vnus alteri nõ ſuc- cedat:ſed fratre mortuo, in eius quidem locum def cendentes(ſi exſtent) ſuccedant in infinitum: lis vero non exſtantibus, feudum domino aperiatur. Prædicta f probantur etiam per pulcrum text. in? cap. 1.§. vlt. de ſuc. feud. vbi dicitur: In alio vero feudo quod habuit initium tantum à fratribus, non ſuc- cedit vnus alteri, ſiue vna inueſtitura, ſiue duabus, niſi hoc fuerit dictum expreſſim, vt vnus alteri ſuc- cedat. Et per text. in cap.ꝛ.§. ſi duo fratresde feud. March. Si duo fratres( inquit ibi Imperator) ſimulinue- ſtiti fuerint de beneficio nouo,& non de paterno: ſi vnus eorum ſine deſcendentibus maſculiniſex us mortus fuerit, dominus ſuccedit, non frater? niſi pactum fuerit in inueſti tura, quod frater fratri ſuc- cedat. Ex f quibus textibus primum dicitur, ducto? argumento à contrario ſenſu(quod in iure validũ eſte probatur in l. 1 ſ. de oſiic. eiu cui mandl. eſt iuriſaict.) quod etſi fratres ſimul ſint inueſtiti de aliquo feudo: tamen quamdiu exiſtunt deſcendentes, frater fratri in tali feudo non ſuccedet, ſed per deſeendentes re- moucatur. Deinde † dicitur quod ſola inueſtitura 8 communis& ſim ultanea non ſufficit, ad hoe vt fra- ter ſuccedat fratri in feudo nouo, ſeu nouiter acqui- ſito: ſed requiratur etiam, quod nominatim ſit di- ctum in inueſtitura, fratrem fratri poſſe& debere ſuccedere(ſubiungitur enim in d.§. ſi duo fratres. per pactum enim ftater ſuccedit, non dominus. Ita- que ſi expreſſim in inueſtitura ſimultanea hoc non contineatur, frater ſuperſtes excluditur,& feudum reuertitur ad dominum. Si ergo in noſtro caſu mo- rienti Conrado ſine prole maſcula fratres ipſius, Io- annes& Petrus, non ſucceſsiſſent in feudo, multo minus eorum liberi ſuccedent: Accedit † prædictis 5 quod in noſtro themate Conradus inueſtitus de hoe feudo ad certam ſummam pecuniæ oppigno- rato quibuſdam creditoribus, illud redemerit,& L z 7 726 liberum fecerit ex ſuia propria pecunia, nec vnquam communicauerit illud cum ſuis fratribus, nec diui- ſerit, ſed ſolus in eo manſerit vſq; ad ſuam mortem. fratribus non contradicentibus. Quo caſu non eſt dubium, quin fratres, eorumq́; heredes excludãtur. yt notatur per Feudiſias late in d..i. de fra. de no. benef. in- ue.& A.c.. de grad. ſucce. in feud.& d. ca. i. de duo. fra. A cap. 10 znue. Concludo ergof in ſupradicta facti ſpecie, Frã- ciſcum, filium ipſius Conradi primi acquirentis, ſo- lum inillo feudo fuccedere debere: nec ipſum ob- noxium eſſe, vt filios dem ortuorum fratrum Ioan- nis& Petri in communionem feudi admittat: cum int ad inſtar ſuorum parentum, à ſucceſſione illius noui feudi prorſus excluſi de iure feudali, per ſupradi⸗ da,&c. KRIESPONSVM XXXN. SVvMMARILA. „ Factti ſpecies in hoc reſponſo determinata. 2 Qua requirantur, vt alienatio perpetua rei Eccleſiaſtica faleat?& num. 3. ·. 4 Cum forma dat eſſe ri, neceſſe eſt, eam actui coniuncta ſa, cui dat eſſe.— 6 Alienatio rei Eccleſiaſticæ, niſi ex cauſſa licita fiat, non pualer, vtcung, alias forma& ſolemnitas ſit ſer- aatt./ „ Conſenſus quando dicatur legitimus? . In præſenti caſu detimarum venditionem iure nullam eſe.& num. 21. 9 Decima inter immobilia compntantur. ꝛ0 Paria ſunt, non eſſe,& non apparere. 1, In alienatione rei Eccleſiaſticæ non flatur ſimplici aſ Trtioni pralati, nec etiam capituli.& n. 12. G 17. 3 Etſi Abbas& conuentus fateantur in inſtrumento de- b hiti, pecuniam eſſe verſam in vtilitatem monaſte- rii, tamen verſio per hoc non probatur. Quando lex requirit ſolemnitatu prabationem, non 14 uficit allegare præeſumtionem. Verba enunciatiue prolata in contractibus, inter eaſ- Aem partes an& quando probent? 16 Aliud eſi confiteri, aliud veraciter ita eſe. 18 Pralati G Ebiſcopi ſunt Eccleſiarum procuratores, nõ domni. 19 Confeſuio emanans inter perſonas probĩbitas, praſumi- aur ſimulata. 20 Nullum& inutile æquipollent. 22 Papa poteſt validare: quod iure poſitiuo eſt inualidum c ſupplere defectus ſolemnitatis omiſſce. 23 Si modo ex certa ſcientia& motu proprio id fiat. 14 Laicus an& quatenus decimas poßit poßaidere?& num. 26. 25 Alctus nullus& inualidus per ratiſicationem confirma ri poteſt. FACTI SPECIES IN HOC Kleſponſo detérminara. b 1 F¹ Tr quædam Eacleſia collegiata ſita in Du- Scatu L. inpagoſiue villa euncupata R. Verdé- fis diaceſis, quæ longe vltra memoriam hominum habuit&; poſſedit certas decimas in Archiepiſco- patu B.& in locis ad quing, ſéx vel ſeptem millia- ria ab illa Ecceſta diſtantibus. Quamobrem cum illarumi collectio non niſi magnis expenſis feri poſ- ſét, Canonici eaſdem pro certa pecuniarum ſumma annuatim vicinis arrendarunt. verum cum etiam Viaerent hoc periculoſò tempore ſummam conuen Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ. Germani tam ab Arrendatariis fiue locatoribus non ſins magna diſſicult te, grauiſsimis litihus& expenſu exigi poſſe, ſtatueruni eaſdem decimas vendere, nut etiam vendiderunt cuidam nobili ex diaæcet in B. qui quantum preti ſöluit, quantum deduttis oneribus ſupradicte decimæ annuatim fruclißwarc potuiſſent. Quam venditionem Archiepiſcopus in B. qui tunc etiam Bccleſiæ in V. præerat,& ſic tam venditorum, quam emtoris Verus ordinarius, con frmaui: vit hæc omnia ex literis deſuper confe. miis clarius videre litet. Modo nonnulli ex illis 4 r pendatariis emtori decimas ſoluere recuſant,& poſſeſtionibin quam pen venditores in quantumpn ipſis fuit, eſt imm us, cedere recuſant, forte ex lon- La poſſeſfione ſibi ius acquiſitum arbitrantes. Em- tor cum illis iure experiri deſiderat. Sed quia con- fürmationem ſedis Apoſtolicæ ſuper hac venditine non habet(quam multi neceſſariam eſſe arbitran- tur) quæritur, an abſ, Pontificis confirmatiuue Hæc venditio valeat,& de iure ſubſuſtere poſßit? Præiermißis am bagibus, breuiter dicendum, ma- gni& grauis ponderis eſe praſentis conultationis caſum, quia dealienatione rerum Eccléfiaſticarum in co agitur: cuius materia diffuſa& fatis intrita- ta eit ac per omnes fete iuris ſbros ſparſa. Et ideo pro methodica traditione,& faciliori intellectu materiæ, nec non veriore conclufione praſentitne- gotii& pracedentis quaſtionis indaganda,præmit. tendum eſt. ͤ Vodad hoc, vt valcat alienatio perpetuarei 2 (Alleßaſtice àACapitulo contra regulam nega tiuam& prohibitiuam(quæ eſt 12. q. 2.C ſine exceptio- ne.& in rub.& per tot. tit. de reb. Eccleſ.non alien. repe. in 6. & cle.& in Nou. de non alien. aui permut. reb. Eccleſ. in rub.& nigro,& in l. iubemus nulli. iunct. Auth. hoc ius ca- nenixzata in 10.7.2. S. hoc ius.& inl. ſancimus. C. deſacroſ. Eccleſ.& Inſtit. de rer. diuiſ.. facræ.))duo copulatiue re- quirantur. Primum eſt, vt † interueniat ſolemnitas; iuris Canonici,& obſeruetur forma: de quibusin d.c. ine exceprione 12. 9.2.& inc. dudum. dereb. Eccleſ.nen alien lib. ö.& in Cle. j. eod.titul. iuncta gloſſ. videlicet vt alienatio fiat cum conſenſu Capituli, Epiſcopi,& cum præuia cognitione ſuper legitima cauſſa alie- nationis:& ſic exigitur, quod fiat cum ſolemni& diligẽti tractatu, interlocutione& excuſſione:qua- re alienationem huiuſmodi fieri oporteat eum ub- ſcriptione Clericorum: vt eſt in forma, quam po- nit gloſſ. in d. c. ſine exceptione.& d. cap. dudum.in verb⸗ defenſore.& Spec. in tit. de locat..2. verſ. porro.& verſ. G ſcias.& vtrobiq, loann. Andr. Niſi enim prædicta ſole- mnitas& forma ſeruetur alienationis, contractus omnino nullus eſt& inualidus: vt in iuribus alle- gatis Quibus adde Innocent. in ca. vni vt Eccleſ benef. Paul. de Caſtr.& Dd. in d. Auth. hoc iuu. Pro quo f facit 4 etiam oprime ratio talis: quoniam cum forma ſit, d dat eſſe rei, I. Iulian.§. ſed ſi quis. E ibi Bart. ſf ad exhib. ideo neceſſe eſt, ipſam formam eſſe coniunctam a- ui, cui dat eſſe, alias eſſe ei dare non oteſt, vt pro- bat Bald.in l. quæcunq, C. de bon. quæ liſubiun gens ibi= dem, quod cum cauſla formalis& materialis ſint cauſſæ eſſendi rerum, ideo rebus de beant ine,— 4 1 Lnl E Tel 21 dr 1 anauſen6 nkub nen gluttanten 4 nud ufu aumms le ntthavrin lac arncdenlu mwültpte L iens nlltas dadsfnahuba 1 umonichne MFanntlien muuajace e uutugo! enialippto lünrnetr urmchelat aüin derm ſ dna wurnpol 1 Mmtt unc de mamnnle wyfhr luten nrnütin elta ner Reſponſ. Iuris Decad. III. Reſponſ. XXNX. forma erge conſtitutionis recedendum non eſt, ſi 127 hancalienationem non valere: cum T paria ſint nõ 15 „ renilnn d 8 actus valere debeat: yer text. ad literam in l.onſtitutio- eſſe,& non apparere, l in lege fundi. ibi Bar. ſfde ontra- Ju zuantum ni ad nibau. in fin. ſ.ad municip.& ca quæ not.& probat Bald. in emt. gl in c.:. de except. lib S. cum ſimil. Et quamuis literæ rep.lꝛomnes populi. de auſt.& iur. ad ſ.& Bar. in l.:C. de fid. inſtr.& iur. haſ.ſiſc.lib. 10. in ſi. vbi notabiliter dicit, ꝙ mala fides præſumitur interueniſſe, quando ſole- venditionisà Capitulo date ſonẽt(aus gutem vorbe⸗ dachtem raht/ vmb eines beſſern nuzzs/ ꝛc.) tamen ill⸗ verba non important tractatum, ſed conſilium. Lõ- Tat tancenan katſe 4 mnitas fuit omiſſa,& ordo debitus non ſeruatus. gaautem differentia eſt inter conſilium& tractati „„ uhna Alterum, quod f pariterde neceſſitate requiritur, inalienatione rerũ Eccleſiaſticarum. Nam vbitra- naan. 5 lanemaumna eſt, quod alienario fiat in caſibus liciris,& àiure per- ctatu opus eſt, conſilium non ſufficit. Deinde præ- n Kamnaa,, miſſſis- vt ſunt caufſa neceſſitatis, vtilitatis, pietaris fata verba non probant caulſam vtilitatis aut neceſ- riuere ſisr& incommoditatis: quas ponit& declarat gloſf. ſitatis. Sunt enim illa verba, vmb eines beſſern nutzes/ generalia: nec quæ ſit illa vtilitas, vel eius cauſſa, ex- primunt, aut ſpecificant. Igitur talis enunciatio aut confeſſio Capituli non probat: vt in ca. ſi cautio. de fi⸗ de inſtr.& in! generaliter. C. de non nu. pec. Nec releuat, quod literæ conſenſus Archiepiſcopi ſolemnis tra- ctatus mentionem faciant,& cauſſam alienationis nominatim exprimant. Non enim, quantũ †ad hoc, in vt valeat alienatio, ſtandum eſt verbis Prælati, vel ſim Plle eius confeſſioni in alienatione rerum Ec- fumma 12. 2.& Hoſtienſ.in ſum. de reb. Eccleſ. non alien. quæ tamen ad duas, tãquam principaliores poſſunt reduci, quas ponit text. in d. c. dudum. videlicet neceſ- ſitaris& vtilitatis: prout hoc notant Steph.& Card. ' inclem.. eod. tit. Quantũcunq; etgofob eruata fue- rit forma& ſolemnitas, de qua ſupra, niſi adfuerit cauſſa licita,& à iure permiſſa, ſeu caſus licitus,& à iure permiſſus. zudeer neceſſitatis aut vtilitatis, alienario eſt ipſo iure nulla, inefficax,& ſine robore: uber quam nulti 7 ueritur, u 0 lanjn yt optime probatur in c. quæ in Eccleſ.de conſtit. vbi requi- cleſiaſticarum regulariter prohibita. Nã licet Præ- Leuditio vakat, Gdin 1 it textus ad validitatem alienatio nis rei Eccleſiaſtæ latus dicat in literis contractus, aut conſenſus, cauſ⸗ — 49 hu ha b perſonarum conſenſu m legitimum. Idem facit tex. ſam talem neceſſariam& vtilem adfuiſſe,& pecunis 4„ inc. vlt. de reb. Ecel. non alien. i, ſine legitimo perſonarum in Eccleſiam verſam eſſe, aut tractatum& ſolemni- T Tauu ſe vae 6 Jeyiun 7 oſenſu. Conſtat autem, quod †œenſenſus non dica- tates debitas interueniſſe: non creditur, niſi hæc p n, mis dt alſenttiune mnli tur legitimus, niſi fuerit ſecundum leges aut cano⸗ ſpeciale inſtrumentum, aut alias legitime proben- 4giter: cuius naiæuifilihi a rer amner fan unu lunii erbedica truuuum, G fuu ia, nec nenu verunt aucljuu recedeuti uefuuiun nes informatus: ſicut ſiugulariter poſt Calder. o- ſtendit Panor. in d. cap. quæ in Eccleſiarum. in gl. fin. Di- citur autem conſenſus ſecundum leges aut canones informatus, ſi ſit præſtitus in caſibus lieitis,& à iure ad alienandam rem Eccleſiaſticam permiſſis: vt ſi adſit euidens vtilitas aut neceſſitas, vt in iurib ſupra titatis.& firmat hæc Panor. contra vpinionem gl. quæ eſt. 12. q. 2.in ſum.& in d. ſine exceptione. allegãs ad hoc gl. in c.i. tur:vt notant, dererminant& probant Gemin. in d. c.. de reb. Eccl. non alien. lib.. in pri. Anch.ibid. in. not.& in Clem. in 4. not. eod. tit. Alex. de Im. d. conſ. 1⁷.& Paul. de Caſtraonſæ1. Franciſc. Zabarel in Clem. eod. rit. Bart. iſt forte. ſ. de caſtr. pecul.& d. l.. C. de fid. inſtrum.& iur. haſ. jiſc. lib. 10. Bald.. auth. hoc ius. Spec. tit. de loc.§. ſeq. Imo quod magis eſt, ſi literæ Capituli cum Atchiepi- 12 ſcopi literis concordarent,& ſic Prelatus cum Capi- 4 13 hoc, 4 1 auniai ae in integ. reſt. ldem etiam tenent Archid. Io. And. Gemin. tulo confiteretur caſum licitum fuiſſe,& pecuniam cclcfaſticr3 Chmhan Petrus de Anch. in c. 2. de reb. Eccleſ. non alien- lib. G. Alex. de in vtilitatem Eccleſiæ verſam: non tamen ſufficeret. K prohibitiuam Mectut. Iol conſ. v vol. 4.& Panorm conſ-41. Et hæc eſt veri- Nam cum alienationes rerum Eccleſiaſticarum re- am e ntitſent chms tas canonica& approbata per Dd.& Paulinam con- gulariter prohibitæ ſint,& non niſi in certis caſib. O Na. Knn din alen ſtitutionem eod tit. quæ prohibet omnemalienatio-& ſub certis formis ac ſolemnitatibus permiſſæ, vt nipeG'unl iubenu nem rerum Eccleſisſticarum, præterquam in caſib. fupra deduximus atg; probauimus,& peeuniam alio po⸗- 21AH.. nade hcitis& iure perm ſſis: pro qua facit optimus text. tuiſſe conuerti, quam in vtilitatem Eccleſiæ: abſit, nfcvmauſt uuſb 1 inl.non dubium. C. de leg& in c. quæ contra iu. de reg. iur. quod in iis verbis forte in fraudem legis prohiben- dar. Dumum cihitmO Süb.s. lam ad: bropoſitum præmiſla applicando, di- tis prolatis,& caſum permiſlum ſubeſſe,& debitas nonid, Kobferuemu um ceendum eſt, hanc decimarum venditionem& alie- ſolemnitates obſeruatas fuiſſe,& pecuniam in vtili- „ ne u 44 Sudn nationem non valere, neq; de iure ſubſiſtere, ſed in- tatem Eccleſiæ verſam, pre ſe ferentibus, ſtetur& erue ad tiul. ualidam, ipſoq; iure nullam eſſe. Nã intuendo hunc credatur: ſicut probatur ad literam in. qui teſtamen- 66.0 aCun conſeuii ru- noſtrum venditionis conmtractum, ſimiliter literas tum. ſf. de prob.Ü. cum quis decedens.. Titia. ff. de legit. tut. ario ſat cum ſchet deſuper factas(vt ceteros defectos ſubſcriptionis o-& dl. iubemus. ibi, ſcientes, nulla ſibi occaſione vel rempore aia cogniione ad viciſcitudinem heneſicin colorati, Gc. Veritas enim mittamus)non apparet, diligentem tractatum, for- mam canonieam,& ſupradictas ſolemnitates ob- ſeruatas fuiſſe, ſed potius neglectas. Non etiam ap- paret cauſſas li itas, videlicet euidentis vtilitatis aut neceſſitaris adfuifſe, cur dictam decimarum vendi- tionem(quæ fdecimæ inter immobilia computan- tur, iuxta Clem. exiui.§. cumq́; annui reditus.& tenent Bart. Bald. Salyc.& Paul. de Caſt. in d.l. iubemus) fieri o- ſpectanda, non quod dictum, aut factum eſt. d. l. ſ forte de caſtr. pecul. diſt.. cap. veritate. cap. nuper- de biga. Vnde dicit Archid. 10. qu. 12. cap. hoc ius porrebtum. quod † licet Abbas& Conuentus confiteantur in 33 inſtrumento debiti, quod pecunia verſa ſit in vti- litatem Eccleſie: non tamen verſionem per dictam confeſſionem probari, nec ex hoc obligari Eccleſiã: . 4 intel-. tractalu, 9 adftiie⸗ eti 1oi. m ſeru 1 nu porteat. Ad hoc enim, vt licita ſit rei Eccleſiaſtieæ& ſubdit, quod propterea curioſus eſſe debeat cre- & 5₰ ets nung immobilis aut mobilis pretioſæ alienario,& alie- diror, vt ſciat, quo conuertatur pecunia ſua: per l. ci⸗ .— eInnoceflan, 3 nantium ſucceſſores obliget, oportet euidenter p- uitas. ſ. ſi cert per. i. quod ſi ſeruus. 8. ſed ſi ſic accepit. ff. de in uibas Dar 1 nutin parere debitam ſolemnitatem,& euidentem vrili- rem verſo. Cum igitur in noſtro themate literæ Ca- alsceun tatem ſeu neceſſiratem: ſerundum loan. Andr. in cap.:. pituli de tractatu nullam mentionem faciant, neqg; otime aatlo ujtui de reb. Eccleſ. non alien. lib. 6.& tenet Pet. de Anch ibidem. de ſpecifica vtil tate alienationis,& quoaut in quã tei.l„ orma CE in Clem. j. eod tit. q.3O0. Neutrum autem horum ap- vtilitatem rurſus verſa ſit pecunia: nec non lireræ eſeett p K 29 aret, quemadmodum exliteris deprehenditur: id- conſen ſus clare præ ſe ferant, Archiepiſcopum tra- ar cſoahe Phn kun eoq; ſupradicta concluſio vera, atq; firma manet, ctatui non inter fuiſſe, ibi( als wann wir ſelbſt dem 128 trractat gegenwertlg geweſen) impoſſibile eſt, quod Epiſcopus veritatem per enſum corporeum de tractatu habere potuit. Minime igitur in tam ardua cauſſa ipſius literis ſtandum aut credendum eſt:& ideo aperte ſequitur nuſlitas præfati contractus,& veritas concluſionis ſupra poſitæ, quacunque præ- 14 fumtione nonobſtante. Nam vbi lex requirit in aliquo actu vel caſu ſolemnitatis probationem, nõ ſufficit allegare præſumtionem: vt ſingulariter oſten- dAit Innocent.& lann. Andr. in e. innotuit. de cler. per ſal. pro.& Bar.in d. i.: Cod. de ſid inſirument.& iur. haſ. lib. io. & Augel. in d.l ſciendum. de verb. obligation. Quibus pro maiori confirmatione addi porelt Bart. in l. per diuer- ſas. C. mand. quod ſcilicet præſumatur in tali con- feſſione ſimulatio: cum ea in odioſis(ſicut eſt caſus y noſter)facile præſumi ſoleat. Nec obſtat, quod di- ciſolet, confeſſiones& verba enunciatiua in con- Rtractibus prolata inter ealdem partes probare. l.opti⸗ mam. C. dle cont.& commit ſtipul. Nam hoc verum eſt, quando enunciatiua emanant ſuper eo, ſuper quo partes libere diſponere, renunciare& præiudicare ſucceſſoribus ſuis poſſunt: alias autem, vbilibete diſponere, renuncſare& præiudicare non poſſunt ſucceſſoribus(ſicut in caſu noſtro, iaæta cap. 2. de do- nat.& in cap. fin. de offic. vicarii, lib. õ.)ſecus eſt: prout tener Bartol. in d. l. ſi forte.& d. I. ſciendum.&l. ſi quis in aliquo. C. de edend.& d. l. I. C. de ſide inſtrum. &x iur. hafe lib. 1o. Et ſubdir Bart. quod ſi tali confeſ- ſioni ſtaretur, eſſet iam via aperta ad donationem rerum Eccleſiaſticarum, quæ ſumme prohibita eſt, d. c. 2. Quia qua facilitare quis alienat, eadem facili- tate confeſſionem facere poſſet,& ſic defraudare legem, quod eſſe non debet:& ſic factum non va- Iedbit. J doli mali exceprione. ſf. de nouat. Nam faliud eſt, 16 confiteri:& aliud, veraciter ita eſſe: vt in. ſi æx tau- tione. cum ibi not. C. de non num. pec. Et ideo dixerunt Iudæi Pilato: Scribe, quod dicit ſe Regem Iudæorum, qua- ſdicerent: Hoc non probat, quod ſit: iuxta l. ſi ex 1 pretio. C. ſi cert. pet. Vltra prædicta, quodſola confeſ ſio Capituli& Prælati ſui non ſufficat in preiudiciũ ſuorum ſucceſſorum, niſi ſpeciali inſtrumento, vel alias legitime probeturveritas, tenet& probat Fe- der. de Senis conſil.: 43.& Peti. de Anchor. conſil 56. Nã 18 cum † Prælati& Epiſcopi Eccleſiarum procurato- res dicantur,& non domini, dc. 2. e donat.& ibi gloſ. Grcap. cum nobis, ihi glß. de elect. ideo modici effectus eſt eorum confeſſio: vt not. A Bart. in l. à diuo.. ſed ſi emtor. ſf. de re iudic. An gel. couſtl.. vbi dicit: Vbicun- 19 que †confeſſio emanauit inter perſonas prohibitas, eonfeſſio ſimulata præſumitur,& nihil operatur, niſi aliter probetur veritas facti confeſſi. Idem Ioa. Andr. in addit. ad Specul. tit. de dlonat. inter vir.& vxor. in rubr.& eſt text. apertiss in d. l. qui teſtamentum. ff. de probat.& d.l. cum qui: decedens.. Titia. Ad propoſitum itaque prædicta applicando, quia dicta confeſſio in literis emanata nõ releuat, ſed ſolemnitates& cauſ- ſam vtilitatis,& denique conuerſionem pecuniæ in vtilitatem Eccleſiæ inutiliter exprimit, ſicut late ſu- pra deductum probatumque eſt: ideo& reliquum ſequitur, videlicet probatas venditiones aut vtilita- 20 tes nihil releuare: cũ nullũ& inutile æquipolleant in iure. I.. f.& quidem. ſf quod cuiuſ.vniuerſ.nom.& not. gloſſ. cum ſuis concord. in cap. quamuis conſtitutio. de elett- lihr. 6.& inl. ſi autem nullum. vbi Bald. C. de legit. hered. 21& in c. clam paſtoralis, de re iudic. Et ſic t per conſe- Dn. Ioach. My nſi ng. Iuriſconſ. Germani quens dictæ literæ huius viri nobilis neminem ob- ligant, ſuntque ipſi plane inutiles,& nihil iuris cum jis in enumeratis decimis prætendere, aut defen- oteſt: ſed producendo eas perdit potius ius facitque id uotorie nullum& inutile: habe⸗ buntque Arrendatarii cõueniendi ſtatim exceptio- nem notorii defectus iuris agentis. Nam exquo de. cimæ illæ bona Eccleſiaſtica ſunt,& contra ordinè ac formam iuris alienatæ ad ipſam Eccleſiara petti- nent, à qua cum prædictis literis alienata præten- dere p ſuum, duntur, ad eamque ipio iure reuertuntur: nec ipſa. rum dominium in dictum nobilem vir um transla. tum eſſe dicitur: ſicut notat& probat Innoc. in c. Ray- naldus in gl. de teſtam.& Lægiſte in! ea lege. C. de condil. ohcauſſam. Quod cum ita ſit, ſtatim huic viro nobili Arrendatarii conueniendi obiicient exceptionem: Inepte agis, tua non intere ſt, quo ad te liberas ædes habeo. Nec obſtat, ſi quis dicat, Arrendatarios de- iure tertii excipere non poſſe. Nam cum notorie ex propria confeſſione& productione literarum con- ſter, ackorem nihiliuris in dictis decimis habere: merito ipſi exceptionem obiicient, Inepte& ſine actione agis, quia tua non intereſt: iuxtal. ſi cui lege- tur..ſi Titio decem. ſf.de leg. I. Ex quibus omnibus iam ſatis liquet, Peecczam decimarum ali enationem contra iuris formam factam, inualidam eſſe,& de iure ſubſiſtere non poſſe. Quodcumiita fit, ſumme neceſſaria conſultatori erit confirmario ſummi bõ- tificis. Nam is † ſolus facit valere, quod ratione iu- 22 ris poſitiui erat nullum& inualidum, ſecundum lo- an. de Li. vt refert. Panor. in c. cum ſuper de cauſſa peſſſ. & proprie.& facit firmum, quod alias non eſt firmũ: ſolemne, quod non eſt ſolemne, ſupp lendo defe- tus ſolemnitatis omiſſæ, 2. q.. in princ. c.i. de tranſact. c. quia. de præben. Intellige tamen † praæ dicta, ſi ponti- ³3 fex ex certa ſcientia& proprio motu confirmaret inualidum, infirmum& non ſolemne: ſecus, ſiin forma communi,& non ex certa ſcientia vel pro- prio motu. Nam tunc nihil iuris tribuerer, ſed ſal- tem vetus confirmaret, c.. in gloſ.& c. cum dileita. de confirm. vtil. vel inut.&c. quia diuerſitatem. de conceſ. præb. c. quia intention. de priuileg. Quod diligenter no- tandum pro forma impetrationis, vt recte impetre- tur confirmatio. Nam ſi non ex certa ſcientia con- firmaretur actus nullus, inualidus, infirmus, velnon ſolemnis, maneret nullus, inualidus: quia talis con- firmario nihil derogaret iuri communi „yt c. licet. de offic. ordin. c. dilect de ſide inſtrum. Secus autem, ſi excer- ta ſcientia, vel motu proprio confirmaretur. Nam tunc Papa videtur vſus plenitudine poteſtatis, etiam ſine iuſta cauſſa. Nam ipſius voluntas tunc ſufficit pro iuſta cauſſa, ſecundum Innoc. in c. cum ad monaſteri· um.& ili Panor de ſtat. mona.& dteiſtue hctenet Niua- Boer. q. 31. num. 5. 6. vbi iura ad nauſeamC uendum quoque eſt, ne petatur à Ponti umulat. Ca- ſice ratifica- ri actum, led confirmari, quia ſucceſſor ratificat ge- ſta prædeceſſortis: Pontifex autẽ, vt ſuperior, con- firmat. vt not. Panor. inc. i. de loc. Quiæ tanquam parerga pro pleniori informatione adicere libuit. Porro pro confirmatione prædictorum, videlicet 2 quod in noſtro caſu conſultatori opus ſit Pontificis confirmatione, addi poteſt, quod hæres Eecleſiaſti eg alienatæ, ſunt decimæ,& ſic res ſpirituales: qu à †laicis, niſi eas ante Lateranenſè concilium te- 24 nuerint, poſſideri non poſſunt, c. prohi hemus.& ibi Lup g ipuleleo Nmwüo mannlenipe gfbintade tltiyerpec htgde onnlr Hlopo qviatu nt Mratarcuem ce Na itinua( Ueheww mchatu Hürxalle mi — — Aimruter, m bcn. nnuteam. luelige ſer er ceraſciemi& pt dorma commani,& nor a omom. Namtuncnll ½ 1 Falti ſpecies huius reſponſi. Reſponſ Iuris Decad. IVv. Reſponſ. XXXIJ. 49 of. de decim. c decim. 16. J.). Et tenet Panor inc. cauſſam. de yræſtript. Felin. in c. ex parte decani. de reſcript.& in. 3. de maior.& obed. Quia nullus contractus cum lai⸗ eo iniri poteſt de decimis, per quem dominium di- tectum vel vtile transferatur: v eſt gloſ. G& text. in Cle. c.-. de reb. Eccleſ.non alien.& probatur iuribus pradi- Hw. Cum igitur laicus decimas, vel ius decimandi poſſidere vult, id cum auetoritate Papæ facere de- ber, alias non poteſt: vt in c. 2. de iud. c. vlt. de confir. ytil.& teuet Pano. in d. c. cauſſam.& Fel. in d.. ex parte. &d..& Boer. qu. 30. numn. 5. Licite igitur hic nobilis emtor has decimas ſine auctoritate& conſenſu Pa- pæ vt ſuas obtinere& poſſidere non poteſt. Con- cluſiue igitur teneo(ſaniori tamen& meliori con- ſilio ſemper ſaluo) quod hic nobilis vir opus in hac 15 te habebit confirmatione& conſenſu, ſiue auctori- tate ſummi Pontificis,& quod alias prætenſaalie- natio de iure ſubſiſtere non poſſit, nec quicquam cum ea ab Arrendatariis, qui forte poſſeſſione v- runtur, extorqueri poſſit. Nam eo ipſo, quod poſſi- dent, plus iuris habent, quam vir nobilis, qui non pafüde„& nullum ius, vt dictum eſt, in decimis 1 abet, ytl. z. f. Vti poßid. Videtur tamẽ huic viro no- 2 bili conſuli poſſe, vt impetraret à Capitulo alienan- te ratificationem alienationis cum tractatu, faceret- que ſibi defuper ſpeciale inſtrumentum cõfici, im⸗- petraretque omnium geſtorum confirmationem ab Epiſcopo: quia tunc validarentur, quæ modo in- 2s ualida ſunt: quia ⁊† actus nullus& inualidus poteſt perratificationem confirmari. vt in text.& gl. c.3. de his quæ iunt aprela. Quia tunc ratificatio ſolemnis, hoc eſt, cum tractatu retrotraheretur, quaſiab ini- tio interueniſſet: vt in A.c. z. Et ſic actus, quoad ſole- mnitares, ſubſiſteret. Quod autem dictum eſt de iu- re decimarum, in eo tale cõſilium dari poſſet, vt vit nobilis ille faceret extrahi in dicto tractatu de regi- ſtris Capituli, quid fructi feciſſent annuatim aliena tæ decimæ, faceretque id inſeri inſtrum ento tracta- tus:& ſitunc intereſſe ſummæ pretii ſummam re- dituum excederet, vel doceri poſſet pretium in res vtiliores expenſum, dici poſſet alienationem pro TPoſeßio ex praterito præſumitur continuata. 2 Omnes actiones& iura, quanto tempore praſcribatur. Pacto de retrouendendo an& quanto tempore preſtri⸗ atur?& num. 12. G 3. G ſcecx. luramentum imitatur naturam& qualitates contra- tus, cuj accedit. io ludex exceprionem præſcriptionis ex oficio ſupplere poset. 1 11 Agentem, cui obſtat legitima præſcriptio, iudex ex oficio epellere poteſt. 13 Verba, Quandocanque, Semper, Perperuo, quid ſignifi= cent? 8e 14 Non praſcribitur, qubu in hominis voluntate poſitum eſt. Poteſtati noſtræ quod adſcribitur, non adſcribitur ne⸗ ceßitati. Item ad fauorem noſtrum introduttum, in odium retorqueri non debet.. Communior opinio,& quæ vſitata eſt, ſemper pra- Fhüalead„. 17 In Camera imperialiuen preſcribi pacto de retrouen- endo.. In dubio ſemper humaniorem ſententiam tenendam Exceptio diuiſionis quando opponi debeat. Dilatoriæ ante litis conteſtationem obiiciendæ, non- nunquam etiam poſtea opponi poſſunt.& nu. 21. FACTI SbPECIE S b hnius Reſponlſi. X Tobiles ac validi GCerhardus& Arnoldus del NB. equites aurati ac fratres, annoà natiuitate Chriſti s57. quartampartem decimarum vini in territorio B. à nobili matrona Helena de E. ſciente ac expreſſe conſentiente reuerendiſimo domino Ge- orgioutum temporis Epiſcopo in S. tanquam feu- di domino, 2°00. Florentinis aureis bonis ac vſua- libus emerunt ac ſtatim poſtea inuefliti ſunt,&ꝶ feudum illud deinceps quietepoſtederunt, cumgq ef= fectu retinuerunt,& ad ſuos heredes maſculor wanſmiſerunt: jicut illi quouis tempore hanc quartam prenominatæ decimæ vinariæ partemà vtilitate Eccleſiæ factam eſſe,& tunc fauore Eccle- ſuccedentibus domini, Epiſcopi⸗ in&. in feudum ſiæ ſuſtentari poſſet poſſeſſio in nobili viro. Quia ne poſſidere& tenere decimas, tamen ſi hocvtile ellet Eccleſiæ, fauore eius ſufficeret Epiſcopi con- ſenſus: vt e gl. ſing. in cap. ſtatuimus. de tranſact. Sed credo, quod longe faciliori cura, labore& pecunia" 7. 7, n, Aee„es 410, 8 as 1a bes Z. de H. permiſſu ac conſenſu domini Rubertittum confirmationem geſtorum à Papa impetraret, ſi bo- num ſollicitatorem haberer. Sed hæc omnia con- fultatori nobili relinquuntur: is melius ſcire poteſt, quomodo ſtet cum Capitulo& Epiſcopo,& quate- nus prædicta melius expedire poſſit: ego ſaltem ad- monenqdi graria adiicere volui. Decadis tertiæ Reſponſorum iuris finis. prelp. 1w. KAEBSPONSVM XXXI. SVMMARIA. / 2 Punita, qua in hoc reſponſo diſcutiuntur. 3 Pactum de retrouendendo cõtractui adiectum, cenſetur 3 einſuan paaaa. * Deretrouendendo pactum duas producit actiones. 3 mMallione pacti de retrouendendo, quænã ſint Drobãda. „ ue tulter Wuia acteperunt, juxta tenorem literarum ſuper hac vẽ- 26 licet † laici prohibentur ſine Pontificis cõ firmatio- Aitione& inueſtitura conj erani Poſeis venp anne a nato Chriſtor4Adr. nobilis loannes de E, tertiam prædictæ quartæ decimæ vinariæ, hoc eſt, duõdeci- mam de Vniuerſis detimis in B.aliicuidam nomine temporis Epiſcupi in. pro ſexſuusg ſucceſſoribus ac dominis feudi ad goo. forenos oppignorauit ac veẽ didit: ea tamen lege& conditione, vt non ſolum prædittus Toaunes de E. eiuſc heredes ac ſuccéſſo- res, ſcd& Bpiſcopus Rub& omnes ſuccedétes Epiſc. in Saàprædicto Z. de H. ac omnib ſuis hered quan- docungq, redimerepoſſent: adieclis paclo& reſerua- tione, ꝙ ſi breui vel logo temporis ſpatio cotinęeret, vt Epiſcop Rub. vel ipſius ſucceſſöres has inſas deci- marü partes redimerent, aug, lic duodecimapars ad Byiſcopi ac Capituli manus perueniret; vt tund ſo. de E. ac omnes eius heredes, liberam haberent po- reſtatem, eam partem ab ipſis reluendi ac redimen Ahiuxta tenorem literarum coſenſus, qua ſuper hus * 130 b ereltæ. obſtonatæ ſunt. Poſtea vigore conceſſa eluitionis Henricus de E. inpracedente lite actor & appellans, eam ipxſam duodecimam partem de- cimarum in B. ad numerationem præſcriptæ ſortis octingentorum florenorum à domino Phil. tum tẽ- poris Epiſcopo& Capitulo in§. redimere petiit:& propterea pretium reluitionis vere e realiter præ- ſiitit, atque obtulit: verum Epiſcopus& Capitu lum hoc ei recuſarunt. Quapropter vtrag pars co- ram illuſtrißimo Principe ac domino, domino E. Mrchione in B. lanquam Ceſareo Commiſſario iudicialiter comparuit? ibidem prafatus Hen. de E. iudicialem intendit actionem, petens decerni, vt reus, dominus Epiſcopus, pretium redemtionis recipere, ac ipſi actori reluitionem dictarum parti um decimarum in toto diſtrictu B. concedere,& vti permittere debeat. Ad quanm actionem reus, dominus Epiſcopus, litem negatiue conteſtatus eſt, ac deinzeps ab Vvtraque parte iuxta ordinem iuris eo vſque progreſſum, vi per ſuccedentem domini Marchionem,&c. in B. in quem præſens contro- uerſiæ cauſſa poſt obitum domini Marchionis, tan- tum MI EPl oris inſtantiæ ſufficienter probarit, vel non: hocin quam caſarei commiſſariiper expreſſam proroga- vt ſequitur, latagpronunciata fuit: nempe domi- num reum ab attione inſtituta per dominum aclo- rem abſoluendum, eidemque domino reo ab actore expenſas, reſervata taxa iudiciali, refundendas eſſé:à quaſententia actor in contineuti,& viua vo- ce ad Cameram Imperialem appellauit,& acta in- diciaria loco Apoſtolorum petiit, eademque obtinu- it. Sic itaque ad me infra ſcriptum Doctorem ab Hen. de E. acta Gatlitata praæfatæ litis, quæ inter ipſum actorem ex vna,& diltum dominum Epi- ſcopum in S. reum ex altera partibus, coram domi- no Marchione in B. tanquam requiſito Cæſareo commiſſario geſta, vnacum quibuſdam literariis documcntistranſiniſſa ſaut: cum annexa petitione, vt quid iuris actor in prafata controuerſia habe- ret, G an iyſiadcameram 1mperialem interpoſitæ appellationis wictoria ſperanda eſſet, uec ne, inda- garem. Cum itaque ex profeſſione mea obſtrictus um, quid quouis in caſus iuris ſit, pro iudlicii mei tenuitate ad iuris expeditionem in mediumconfer- re: prafata acta iudiciaria, ſingulari diligentia, prout cauſſu ipſa expoftebat, legi atque ponde- raut. NXiſtimo autem ad reſolutionem ſolidiorẽ hu- ius controuerſiæ, tria præcipue puncta eſſe diſ cutienda. Primum, an& quæ actio Hen. de B. ad relui- tionem oppignoratæ partis de vini decimis in B. competierit. Secundum, an actor ſuam intentatam actionem in facto deduxerit, at probarit. Tertium& vltimum, an domi- nus Epiſcopus reus per oppoſitas exceptiones ſic ſe defenderit, yt merito à iudice prioris inſtãtiæ abſolutus ac liberatus eſſe videatur. Acvtad primum principale punctum de- ueniamus, deprehendo,& eſſe indubitatum exiſti- mo, quod Hen. de E. actori ex pacto retrouenditio- tionem partium deuoluta eſſ definitiua ſententia, Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ. Germani nis aut redemptionis, quam ipſius anteceſſor Io. do E. in venditione ſuæ duodecimæ partis vinide- cimarum in B.(vt ſupra dictum) ſibi ac omnibus ſuis heredib. expreſſe reſeruauit, de iure legitima nata ſir actio,& competat. per quam ipſam venditamac oppignoratã partem duodecimam de vini decimis redimere, ac recuperare queat:& quod etiam ean. gem actionem contra dominum Phil. quondam E. piſcopum in S. tanquam poſſeſſorem duodecimæ partis, per oblationem& effectualem ſolutionem conuenti prerii( deß kauffſchillings) inſtituere acin· tendere non prohibeatur. Quiaf cum pactum illud? reuendendi, ſeu de retrouendendo, apponitur in ipſo coutractu, cenſetur eſſe pars ipſius,& àcon. tractu veſtitur ac informatur:iux:æ Dd. in l. in bona fid. C. de pact.! lect ff. ſi cert. pet.& l. iur gentiũ quinimo. ſd pact.ideoq; cõtractui ineſt:& ſicut cõtractꝰ emtionis & venditioni:, ita hoc pactũ reuendendi obligatio- nem producit: ex f qua deinde duæ actiones naſ- 4 cuntur, ex vendito ſcilicet,& præſcriptis verbis: per textum in l. ſecunda,&x ibi glo.& D d. C. de pactis inter emtorem& venditorem:& hoc late proſequitur Tiraq in tract dere conuent.§.. in princ. fol. miln)s97. An autẽ Hen. de E. ſuam intentatam actionem cõtra præfa- tum dominum Epiſcopum reum coram iudice pri- præſentia diſquirere neceſſarium eſt: Verum † duo· principalia puncta per actorem hoc in loco pleniſ. ſime probari debent. Primum, quod ipſi actoriredem- ptio oppignoratæ duodecimæ partis decimarum vini in B.cã⸗ petat. Secundum eſt, quod dominus Epiſcopus. reus dictam decimarum partem poſsideat,& eſfectualiter detineat. Quodad primum attinet, quod actori redimendi ius competat, hoc ſatis patet ex literis conſenſus, à domino Rup. quondam Epiſcopo in S. anno Do- mino 1441. erectis: quas quidem venditionis vel conſenſus literas domini Epiſcopi Phi. penes quem modo adminiſtratio conſtituta eſt, proximus ante- ceſſor renouauit& confirmauit. Secundum princi- pale caput, nempe quod illa duodecima pars de vini deci- mix ad dominum Bpiſcopum reum peruenerit, quodque ile in poſſeſtione ſit conſtitutus. hoc yidetur ex ſequentib. cauſſis mediocriter, aut ſaltem in tantum eſſe pro- batum vt onus prob ndi contrarium iure domino reo à indice primæ inſtantiæ iniungi debuiſſet. Nã primo reus doininus Epiſcopus, ad motam de re- demtione actionem, litem conteſtatus eſt, actum temporis ne vnicam quidem exceptionem de poſ- ſeſſione prætendit,& ſic tacite confeſſuseſt, ſe hanc petitam duodecimam partem devini decimis in B. poſſidere ac detinere, verum actori ad redemtio- nem nonteneri. Hoc enim ex facta litis conteſtati- one neceſſ'rio infertur: alias ſi dominus Epiſcopus reus de poſſe ſſione, quod illam non poſſideret, ex- cipere voluiſſet, litem ob redemtionem non eſſst conteſtatus: ſed in continenti aduerſus actoremin- tentaſſer exceptionem: videlicet, Ego non poſſideo rem, in qua redemtionem tibi à me concedi po- ſtulas. Cum autem hoc prætermiſſum ſit, acreus, dominus Epiſcopus, in ſnallitis cõteſtatione dixerit No tibi in re petita redimendi ius competere: neceſſario hinc infertur dominum Epiſcopum poſſeſſionem non abnegaſſe, imo confeſſum eſſe: quia priuatio præſupponit habitum,& ſine ea fieri non poteſt⸗ l. decem. ff. de verb. oblig.&ec. Hæc iam relata iudicia: lis con- kadn aur 44 einuides rt quog mernnradicti Ginlegoſim lemreunſenol n f m eſ lanarmpon blaurer drx. mütm 9„ pelo — käftimn n Manerii ttwatvrdtu ati ſüuulo ratrenl b lähä duo Nen l lntem. an de 4 lis confeſſio, per miſſiuam, quæ à domino Epiſco· quod cum litigioſa pars decimarum(Quemadmo- po reò ab initio controuerſiæ ad H. de E. præſen- dum in falti ſpecie refertur) feudalis ſit, line præce- tem actorem& appellantem tranſmiſſa eſt, ſatis dente conſenſu domini feudi, neque à nobilibus perſpicue confirmatur& docetur. Nam in ea ſatis de H. neque de E. alienari potuerit. Ex quo con- aperte ſcribit, anteceſſores ſuos vnd den Thumbſtifft ſequitur, quod etiam hodierno die præfatum feu- in S.aliquot partes de vini decimis in B. realiter poſ- dum ad alios non Peruenerit, ſed ſolum apud do- ſidere: verum actori ius redemtionis cõmpetere minum reum, tanquam directum feudi dominum, negar. Si tamen hoc ſufficienter Pr obarit, offert ſe permanſerit. ad duem etiam de iure peruenire po- quòd æquum fůerit, non detrectaturum uxtate- tuerit. Arque hec in iure tamdiu præſumuntur, norem epiſtolæ actis inſertæ. Nam ad quid domi- donec dominus aduerſarius de contrario doceat. nus Epiſcopus ſe tam facilem acæquum declararet, Ex quibus omnibus ſatis apparet, quod priuſquam ſi patrem decimarum redimendam non poſſideret? hæc lis cœpta fuerit, ſimulque in eius initio inter Alias enim actor non tam temere eiuſmodi diutur- præfatas partes de poſſeſſione litigioſæ duodeci- nam ac diflicilem controuerſiam ſubiiſſet. Huc mæ vini decimarum in B. nulla controuerſia fue- eram ad comprobationem huius ſecundi buncti rit: ſicque actor ſecundum ſubſtantiale requiſitum poteſt addaci, quod in prioris inſtantiæ decimo- intentatæ ſuæ actionis, nempe quod dominus Epi- ſeptimo poſitionali articulo expreſſe boſitum eſt, ſcopus reus, ſæpe dictam litigioſam partem poſſi- dominum D. tum Epiſcopum iné. ibidem prępo- deat& detineat, per domini aduerfarii propriam ſitum H. de E. actoris pacruum& curatorem ro- confeſſionem,& multiplicem iuris præſumtio- gaſſe, ne, dum ipſe Epiſcopus viuerer, prædictam nem(uantum præſens cauſſ exigit) probauerit. Id- duodecimam decimarum redimeret, ſedi pſi domi- eoque iudices prioris inſtantiæ ‚aut dominum reũ, no Epiſcopo ad dies vitæ eius vſum ac fructum per- iuxta petitionem actoris, condemnare, aut dicto mitteret. Ex quo quidem rurſus ſequitur,& qui- reo probationem propoſitæ ſuæ exceptionis, quod em citracontradictionem, dominum Epiſcopum rem, cuius redenitio peteretur, non poſſideret, Rein in anri(afta, a. n, nonſölum litigioſam decimarum partem boſſedil-(conſiderato quad actor in contrarium multiiugam praæ- manage. ach e 4 ſe, verum eriam ſe nobilibus de E. reluitioni obno- ſumtionem iuris habuerit) imponere: aut ad minus raucatus. exemudlquitete necri ſeu xium confeflum eſſe. Si itaque dominus Epi- actoremad vlteriorem probationem ſuæ intentio- 4— incipalapancta per ach kcla ſcopus tm temporis in poſleſſione rei litigioſæ is admittere p me probauidebent Dum gruhicha fuit, ſequirur ex præſumrione iuris ſcripti, quod Commiſſarios, atque literas mutui compaſſus de- A nuu pnsgxarate duadaumey, unma. etxiam in hune vſque diem in poſſeſſione perman- legare& decernere debuiſſent. Nunc vt ad domi- aere nnd. Secundum eſt, jui xiyjhyuni ſerit: quia f poſſeſſio præſumitur continuata, niſi ni Epiſcopi rei defenſiones ac exceptiones perue- dnda duνun anem zyfßueat probetur contrarium. Nec impedit, quod hæc ab niamus: reperio præcipue tres exceptiones, qui- , ¹d primam actinet E acc actore in Priori inſtantia non deducta& probata bus reus ſe defendere, ac inſtitutam actionem de- mae e— hoc ſti ha„ enin iint. Nam ea per viua teſtimonia ſe probaturum, clinare& elidere conatur. Prima eſt, actori non kan—— Juoncum Näntial Prædictus actor obtulit: ſed ſolummodo 38 iudi- competere redemtionem. Altera eſt, litigioſam duo- „ nis admirttere,& deſuper nominaros& petitos tdems. nin0 1441. Erecti: qurs In tridd cem ſtetit, qui nullos Commiſſarios deligere ac decimam decimarum vini in B. ar eius vſumfructum nun- lred aſenſuslterus domniß Sli decernere volebat 3 quod ipſum quidem actor, quam in domini rei manus perueniſſe:& ſic rem, cuius re- u—.* Amius idemque appellans, in fais gtauaminibus allegare, luitio betitur; ab eo non poſideri. Tertia ac vltima fus Huer noo dminitratio conth cmanh acſüper hoc teſtes producere Poterit, iuxta genera- eſt, quod ad ſolum dominum Epiſcopum reum non vniuer- xſotrenouait& conftg i M. lem regulam: Non probata brobabo,&. Tum quo- ſa vini decimia ſpectent, ſed in iu habeat conſortes, videlicet miila d que priores iudices in concipienda illorum præté- den Thumbſtifft in§. Marchionem de B. ac monaſterium ſa ſententia hoc in loco merito perpẽdere debuiſ- M. ideo aduerſas prænominatos quoque hac aclione expe- ſent, litigioſam duodecimam partemde vini deci- riundum eſe. Quod ad primam exceptionem atti- mis in B ad nullius alterius ditionem peruenire net, illa ſatis ex præcedentibus liquet: nimirum polle, niſ Epiſcopatus in S. ob eam videlicet cauſ⸗ quod quondam H. de E. actoris anteceſlor, in ven- ſam, quod redemtio eius partis nemini alii, quam ditione ac oppignoratione litigioſæ partis de vini nobilibus deE. tanquam vaſallis,& cuilibet ſucee- decimis in B. ſibi ac omnibus ſuis heredibus redem- denti Epiſcopo in S. tanquam feudi domino à Z. tionem reſeruarit, eamque etiam Epiſcopus R. in de Hl. eiuſque ſeredibus ſit eſeruata ſicuti ex lite. S. ſuis conſenſus literis præf. to H. de E. ac omni- ris ſigillatis in iudicio exhibitis,& ſuper venditio- bus eius heredibus ſimiliter permiſerit: hoctamen neacredemtione confectis, manifeſte colligere li- addito pacto, vt tunc, quando ipſe, vel ipſius ſuc- cet. Negari autem non poteſt, ſed liquido patet, cellores reluitionis pretium ſoluerent, ac dictam illam controuerſami partem à nobilibus de E. non partem decimarum vini ipſorum ac Epiſcopatus eſſeredemtam, neque hodierno die in eorum, ne- dominio adiicerent: nobiles de E. quolibet anno que reliquorum de H. poteſtate& poſſeſſione eſſe. ad feſtuim S. Georgii liberam haberent facultarem, Quocitca neceſſario concludendum eſt, quod per eas vini decimas redimendi. Ex quibus clare con- præfatum dominum Epiſcopum R.in S. qui in vẽ- ſtat, eriam H. de E. in præſenti caſu actori hanc ditionem ac oppignorationem hiuius duodecimæ duodecimam decimarum redimere licitum, ac de partis decimaruin conſenſir, aut illius ſucceſlotes iure conceſſum eſſe. Sed ramen hoc in loco du- in Epiſcopatu S. ſæpe dicta decimarum pars redem- pitari& controuerti poſſet(quo etiam prioris inſtan- taſit, cum alias nemo reluere potuetir. Quod qui- ꝛia zudices commot: fuiſſe videntur, yt dominum Bpi- dem argumentum dominus Epiſcopus reus in ſcopum reum abſoluerent) videlicet quod cum no- priori inſtantia, nulla ſolida ratione infirmauit, biles de E. ſpatio centum annorum,& Vltra nec refellere potuit. Præterea iudices ex Præ-(ficut ex fatti ſpecie ſupra relata aſſequi licet) illas ſumtione iuris facile deprehendere potuiſſent, vini decimas non redemerint; per centum 4 nu. de- ontt ie or. 4 enn 1 c 332 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani annorum præſcriptionem hoc ius redemptionis de poſſeſſione ac conſorrtibus in cauſſa concluſum pror s exipitarit, acinterierit. Iura enim † Ciuilia ſit: quemadmodum expreſſe ex actis, ac præcipue ti. Mdem in c. cum acceſiſſent. col. 20. de conſtit. Angel. dominum Epiſcopum reum merito ab intentata actione ab- conſit. 54- incip Iulianus& Franciſcus vend. Iaſ. inl. pe- ſolui& liberari oportere. Verum non attentis predictis tens. C. de pact. l. ſi mater. Cod. de inſtitut.& ſubſtit. Ale- iuris fundamentis, meo iudicio ac ſententia, vide- x and. confil. 228. lib. G. Carol. Ruin. conſil. 84. num. 14. tur per immemoriale tempus præſcriptionis, actori lib. I. verſic. tertio quaro. Boer deciſ. 182.& Franciſc. Balb. reſeruatam redemtionem non adimi:& ſic eum in trattat. de præſcript. in 4. p.. p. princ. Nec obſtat, cum effectu de iure agere ac procedere poſſe. Tra- quodin literis emtionis ac reuerſus abemtore da- dunt enim † inſigniores luriſconſulti„pacto de te.n tis, in ſpecie exprimitur, venditorem ac eius here- trouendendo, præſertim quan do expreſſe& condi- des, quocunque anno„quandocunq; voluerint; o- tionaliter ius reemendi ac reluendi ad ſingulos an. ctingentis Hlorenis bonis ac vſualibus, duodecimam nos, ac omnè tempus, quandocunque venditor,& vini decimarum reemendi ac reluendi poteſtatem ſui heredes voluerint, reſeruatur, nulla temporis habere. Iuriſperiti enim volunt, etſi hæc verba, longinquitate præſcribi poſſe: licet 5o. 60. 100. ac Quocunq anno,& quandocunque poluerint(eins jegli plures anni effluxerint. Atque huius opinionisad- lichen jahrs/ wann ſie woͤllen)venditioni vel oppigne- ferunt ſatis firmas& legitimas rationes: quarum rarioni adiecta ſint, vel etiam illud iuramento in- inferius ex parte mentionem faciemus. Hancopi terpoſito promiſſum ſit: nihilominus tamen præ- nioné tenent antiqui Gloſſatores& Dd. Roger. Mart. ſcriptionem 30. aut 40. annorum locum habere. Simon. Vincen. lacob. de Rauen. Pet. de bella Pertit. Guil- Nam ſub his verbis ille latet ſenſus: ſi intra triginta helm.& ali: quos refert& ſequitur Cyniu poſt multain aut quadraginta annos reluitio aut redemtio fieret: d. S. ſed cum illud. in vtramq partem diſbutando. Item te⸗ 9& quodlibet iuramentum; ſorritur& imitatur na- ne: Alberic. de Roſat. ihidem,& Salycet. in dl.. cum notißi- turam contractus, ſuper quo eſt præſtitum, ita An- mi.§. eodem iure col. vlt. Raph. Fulgoſ. in! ſi rem.. omni. gel. in d. conſil. 4. vbi dicit, quod iuri& facultati ree- ff. de pignoratit. action. vbi refert alios eiuſdemi ſententis mendi, ſeu pacto de retronendendo præſcribarur Doctores Idem tenet Fabia. de monte, in tractat. de emptio. 30. annis: etiamſi in pacto ſit expreſſe dictum, quod& venaitio. in 7. quæſtion. princip. verſ. tertio quaro. vbi emtor promiſit retrouendere, quandocunque vel impugnat priorem opinionem ſupra traditam, fir. quotieſcunque pretium redderetur, etiam cum iu- mans hanc ſecundam tanquam veriorem, quod pa- ramento: quia in tali promiſſione ſubintelligitur cto retrouenditionis non poſſit vllo tempore præ iſta conditio. Si retrouenditio petita fuerit intra 30. ſcribi, quando fuit actum, quod emtor quandocun annos:& pariter in iuramento appoſito, quod re- que teneatur retrouendere:& id probat per plura cipit conditionem& naturam eilis contractus, ſuP maxime propter malam fidem emtoris, qui ſcit ſe quo interponitur, J. fin. C. òe non num. pecun. Felin. d. teneri ad retrouendendum:& ibi reſpondet ad mo- rubr. de præſcript.& in d. cap. ſi diligenti. col. a. verſ. ſecun- tiua contrariæ opinionis. quem Alciat. expreſſe ſequitur dum corollarium. Et licet dominus Epiſcopus reus in rubr. ext. de preſcript. Et ſecundum hand opinionem ton· hanc exceptionem de centum annorum præſcri- ſuluit etiam Raph. Fulgoſ. conſ. 2 4.incip. S.& P. ciues. G ptione expreſſe non allegarit, aut prætenderit: hoc Andr. Sic. conſ. 1. incip. ſcripſiu. in:. part. col. 10. hancque tamen indicem in concipienda ſententia conſide- in practica retinendam eſſe, Alci. vbi ſupra probat. Et vide ralle ac perpen diſſe, veriſimile eſt: ſicuti in præ ſen- etiam Chaßan. in conſuetud. Burg.titul. des rentes/ S. fol. ti caſu maxime præſumẽdum eſt, priorem iudicem(mihi) 203. nu..& ſeq. Et hanc iam relatam opinionẽ hoc ſecurum eſſe, ac tam longiſſimam præſcriptio- in iure melius fundaram& veriſimiliorem exiſti- 10 nem in conſideratione habuiſſe. Quiat poteſt iu- mo: quam etiam maior pars Doctorum ſemper,& dex ex officio ſine patris allegatione repellere agen- quouis tempore tenuerunt. Nam quod hæc opinio tem, contra quem eſt præſcriptum, yt tenet Antonius ſit communior, probant auctoritates paulo ante re- de Butr. quem refert& ſequitur Abb. Sicul. in c. ad aures. in latæ,& teſtatur idem Henning. in eleg. ſuo conſil- depre ylt. not. de præſcript. vbi Abb. ponit primo, quod præſcri- ſcript. pag.(mibi) u. num. 258. Et hæc poſterior opinio prio tollit ipſo iure actionem, abſque allegatione præcipue in hoc caſu locum habet: cum in literis & propoſitione illius. a6 quod facit etiam l. ſicut. ibi, vl- venditionis& reuerſus exbreſſis verbis cõtineatur, terius mouendi non habeat poteſtatem.& in fin. ibi, nuli quod nobiles de E. quocunq; anno, quandocunque mouendi vlterius facultatem. C. de praſcrip. 30. vel 0. voluerint, ſæpe dictam partem vini decimarum re- annorum:& text. in! 2. S. i. ibi, neque vlterius cuiuſquam dimendi. oteſtatem habeant. Quæ verba non atten⸗ V 11 C. de annal. exceptione. Secundo Penie Auod Tiudex to, quod ſuperius de iis allegatum eſt, ſi recte& pe- poteſt repellere illum agentem ex officio ſuo, cui nitius perpendantur, huncſenſum important; nul- obſtat legitima præſcriptio, quia ſine actione nemo lam ſcilicet præſcriptionem tum locum habere experitur: de quo vide plura apud Boerium deciſ.ʒ4⁴G. c. poſſe: ſicuti latius ex ſubiectis iuris fundamentis diſcere Et hoc ipſum deprehenditur etiam ex eo, quod à licet. Hæc enim verba, Quandocunquè. Quocun= 1z parte domini rei ſolummodo de redemtione,& o- que anno, Semper, Quoties placuerit, eyc. hunc in ſe mnino non ad reliquas duas prætenſas exceptiones effectum habent, vt excludant omnem præſcri- “ ptionem: int fatis firmas K lgummn mus ex parte mentioden cmn Rätenent antiqui Gloltrersgll m. Tmcen. laca5. ſekam M 4h0 1& 48: Jun nſmn G ſumqu at an ilai. n mans aumdja Wx. Ieoſct lium G umal ntm une a it Mhhyfal nuuratit. actun ju mm dnat rei ldem teuet Fdis enma una nüta in, fuhin udun ignat piotem opmorentm shancſecundam unqumn ſelin etrouenditionis nonufftlin cneutur tetrocendete:Küm me ptopter malam fäem mni tiad rerrocendencunKüife „ ontrarir opinionis fum dat RKReſponſ. Iuris Decad. ptionem: per text. in l..ibi, ne rerum dominia ſemper in incerto.& text. inl. quod ſi nolit. S. ſi quis ita. ſ. de adilit. adict. Atque ita tenuerunt Bart.& dng. quem refert& ſe- quitur Ludo. Roman. in d. l.1.§. de vſucap. Idem voluit Al- ciat. hoc expreſſe frmans in d. rub. de præſcript. num. 67.& ſaq. hanc opmionem veriorem eſſe aſſerens: quam etiam te- nuerunt Fulg: Andr. Sicul. Fabia.& loan. de Monte Ferrar. non conſtituentes differentiam, an expreſſe ſit re- nunciatum præſcriptioni, an perdicta verba. Idem ſentit Angel. in l. cum ita ſtipulatus ſim mibi à Proculo. ff. Ae verbor. obligat.& Barrol. Veron. caut. 68. incip. ſi pe- tens. item Bartol. Sociu. conſil. 86. incip. in cauſſa commu- nitatis Caſtri montu. colum.. Andr. Barbat. conſil. 1. fa- cit gloſſ. ſing. in l. qui luminibus. ff. de ſeruitut. vrban. quæ dixit, quodſi mille annis area mea iuxta palatium tuum fuit, nec ædiſicaui, quod nihilominus poſſum adiß- 14 care, nec probiberi valeam. Et eſt ratio: quia illud, quod conſiſtit in voluntate& libero arbitrio ho minis, non præſcribitur. Sic& in propoſito no- ſtro hæc verba(ſo offt vnd dick) id eſt, quotieſcun- que, quandocunque,&c. inferunt liberum ani- mum& liberam voluntatem petentis. vt decidit text. inl.z.§. i. ff. de arbitr. Ergo ſequitur, quod non præſcribitur. Non obſtant allegara ſupra in con- trarium: quia non poteſt negari, quin prædictæ dictiones recipiant interpretationem ſecundum ſubiectam materiam. Sed quando applicantur pſui temporis, tunc neceſſario intelliguntur de prohibirione præſcriptionis: quia veriſimile eſt ita intellexiſſe partes. Sed in diſpoſitione legali non eſt veriſimiſe, nec cenſentur per talem generalita- tem luriſconſulti derogare regulis generalib. præ- ſeriprionum, vnde tunc reſtringuntur, argum. I. ſi quando. C. de inofic. teſtament. ita Alciat. in d. rubr extr. de preſcript. num. 68. Huc etiam nonnihil momenti adferunt communes illæ iuris regulæ, quæ dicunt: I Hud † quod adſcribitur noſtræ poteſtati, non ad- ſeribitur neceſſitati. Et: Illud quod ad fauorem no- ſtrum eſt introductum, non debet nobis nocere, neque contra nos retorqueri, I. non quicquid. ff. Äe iudig.¹ quod fauore. C. de legibus. c. quod ob gratiam. de reg. iur. in 6. Verum hoc noſtro caſu, in libero il- lorum de E. arbitrio fuit conſtitutum, ac ad illo- ., ⸗„,.„.. 4 ⸗ 0 tum fauorem& vtilitatem literis venditionis hoc fuit inſertum, vt quouis anno, quandocunque vo- luerint, hanc pattem vini decimarum redimere ac reluere poſſent, ideoque nullo modo obligati fue- runt, ſuam voluntatem declarare, aut intra certum ac conſtitutum tempus hanc partem redimere. ts Huc f quoque illud iuris fundamentum inſeruit, acreferri poteſt; vt quando in aliquo puncto aut dubio luriſconſulti non conſentiunt, ſed diuerſas opiniones amplectuntur, cam, quæ magis in vſu ac quotidiana praxi verſetur, opinionem, reliquis Quod ſi veroactot lioc probate poſſet, per ipſum non ſtaturum quin quod æquum ſit, fiat. Sed iura ſemper præferendam eſſe, ac8in pronuncianda ſen- tentia tenendam. Iſtud inprimis voluit Ioann. Andr. in&. tonqqueſtur, in 2. uolumn ihi,& hea opinio. alleg. l. minime. ff de legib. Et in talibus dubiis ſequen- qi eſt conſuetdo, quæ eſt optima legum interpres, tſ ie interpretatiönẽ. ſ de leibus. c. cum dilettus. de con- ſuetudine. Et quod eſt conſtietum fieri, debet attendi, c. licet ex ſuſcepto. verſit. conſustum. de for. tompet. text. bon. in titul. de pact tonſtitut. in princip. bi, ab antiqno. vbi dicitur, ſeruandum eſſe, quod ab antiquo conſueuit fieri: cum ſimilibus. Ce. IV. Reſpon XXXI. 4 terum nunciſta controuerſia per appellationem ad Cameram Imperialem delata eſt: vbi f quouis 17 tempore in frequenti vſu& conſuetudine fuit ob- ſeruatum, ac in multis caſibus iuxta hanc ſecundam opinionem(quod adhuc memoria teneo, ac eius rei teſti- monium in pluribus caußu certo proferre poſſem jiudicatũ eſt:& adhuc indies talia experimur exempla, vbi multa oppida&ciuitates, quæ ante ducentos annos * venditæ ac oppignõratæ fuerant, redem tæ, ac pri- ſtinæ iuriſdictioni ex reſeruatareluitione, reſtitutæ ſunt. Et, vt concludam, huc etiam docttina hæc& regula, quæ valde coimmunis ac recepta eſt, referri poteſt: quod quando ſunt diuerſa iura& opinio- 12 nes, humaniorem& æquiorem præferre oporteat: vt per Hoſt. in cqſi vir. vbi et text. de cognat. Kvirit. quem alij ſequuntur,& Ant. Cor in ſuis ſing. verbo, opinio. in princ. facitl.benignius. cum l. ſeq. ſ.de legibus,& l. in ambiguis.ff. de iur. dot. cum ſimilib. Hanc autem ſecundamn opinio. nem veriſimiliorem, æquiorem ac humaniorem eſſe, ex præſcriptis iuris fundamentis facile eſt vide- re. Et probat idem Alc. in rub. ext. de preſcrip. vbi di= cit, quod hæc opinio tanquam æquiſſima ſit tenen- da in practica. Et Chaſtin conſuet. Burg tit. deß rentes/ §.i. num. 9.& ſeq. Ex his iraque ſupra poſitis iuris alle- gationibus concludi oportet, præfatum H. de E. poſthabita centum annorum præſcriptione(qua forſan prior iudex impulſus, vt contra actorem ferret ſen- tentiam, quod cum potentiori in conſimili caſu litiget, ac eidem domino potentiori reluitionem aliquorumà Huis ma- ioribus cum pacto retrouendendi venditorum& oppigno- ratorum dominiorum minime eoncedere velit, ſed percur- ſum immemorialis tempori reluitione praſcriptum eſepu- tet) facta ſolutione 800. florenorum, duodecimã de vini decimis in B. à nobilibus de E. oppignoratã iure repetere, recuperare ac redimere poſſe. Hiſce Ppræmiſſis, primam illam defenſionem domini Epi. ſcopi rei deſtructam ac refutatam puto. Quod ad ſecundam exceptionem attinet, quod dominus E- piſcopus reus hanc duodecimam lirigioſam partẽ non poſſideat, nec effectualiter detineat: breuiter reſpondeo, hanc exceptionem per dominum teum ne in minimo quidem probatam eſſe: ſicuti de iure, tanquam excipiens, facere debuiſſer, cum reus ex- cipiendo fiat actor: verum à domino reo contrari- um, quod in poteſtate ac poſſeſſione hanc litigio- ſam vini decimarum partem habeat, non ſolum per firmas& legitimas Picſaihtiones,verum etiam per eius propriam confeſſionem ſufficienter eſſe e- uictum: quemadmodum liæc ſingula ſuperius ſatis prolixe edocui, vt vlteriori deductione& demonſtratio- ne non egeant. Et hæc domini Epiſcopi reiexceptio, cum priori eius intentione& confeſſione maxime pugnat. Ille enim iuxta præſcripta palain in ſuis li- teris teſtatus eſt; ſe actori redemtionem diffiteri. volunt, quod nimis indignim ſit, vt quod quis ſua pro- pria voce ſemel proteſtatus ſit,&c.& multo magis hoc locum habert, quandò quis ſeriptis aliquid confeſ- ſus ac proteſtatus eſt. Porro dominus aduerſarius reus ſuam prætenſam inconuenientem& immatu- ram exceptionem, per quam, quaſi rem petitam nõ poſſideret, ſe tueri& eximere conatur, an litis con- teſtationem, ſi eam poſtea probaturus fuiſſet, de iu- rè opponere debuiſſet: cum tali caſu fBetſa non 133 ——— 2* 1 1 7 34. poſſidentem fruſtra intentetur actio: ſicut ius com- mune, ac omnes Dd. expreſſe docent, ad id deſuper ſe referendo. Quod quidem in hoc noſtro caſu non ſaum eſt: ſed hæc exceptio ſatis intempeſtiue cõ- cra iuris ſcripti ordinem, actum demum, cum do- minusaduerſarius in cauſſa eſſet concluſurus, op- poſita eſt. Ideirco iudex in pronuncianda ſententia diſlinitiua hanc exceptionem non debuiſlet atten- dere, maxime cum contrarium& falſum huius ex- ceptionis liquido conſtiterit. Eadem ratio eſt tertiæ exceptionis n ſtiue,& demum in cõcluſione cauſſæ fuit oppoſita. 179 de conſortibus, quæ itidem intempe- Nam dilucidi ac manifeſti iuris eſt: exceptionem diuiſionis, perquam& contra reliquos conſortes actionem incendi petimus, dilatoriam eſſe, nec ꝓr⸗ ſus litétollere ac perimere:ſed diutius differre& ꝓ- e-longare, actpropterea ante litis conteſtationẽ ob- ſiciendam eſſe: ſiquidem exceptio dilatoria debet opponiante litis conteſtationem, I. exceptionem.& 1bi Dd. C. de probat. Spec.tit.de except.S./.Sed hoc in no- ſtro caſu omiſſum eſt. Idcirco domino Epiſcopo tũ demum poſt litis conteſtationem actionem etiam adreliquos conſortes reiicere, amplius non integrũ fuit. Vetum cum dominus Epiicopus ſolus iudici- umin ſe receperit, manifeſte deprehendere licet, eam duodecimam vini decimarum partem etiam àb ipſo ſols detineti. Alias enim ſtatim in exordio litis,&ante eius conteſtationem, prætenſam exce- ptionem de diuidunda actione in plures conſortes obieciſſet. Etlicet Dd. tradant, quod exceptio di- latoria ſuperueniens poſt litis conteſtationem poſ- ſi etiam poſt opponi, ſecundum Bartol. in l.2 S. nume- rum. hde excuſat: tuto.& c. paſtoralis. de ewcep. Salyc. in l. e rror. C. de iur.& fact. ignor. gl.& Dd.in l. qui procurato- rem. ſi quis omiſerit. ſf. de procur. præfata tamen exce- ptio diuiſionis non. poſt litis conteſtationem nata eſt, ſed antea exſtitit⸗Nec vllam ignorantiam domi- nus aduerſarius prætendere poteſt, quaſi iam pri- mum poſt litem cœptam de hac exceptione certior factus eſſet. Conſortes enim ſuos vini decimarum in B. quouis tẽpore ante,&ab exordio litis cogni- tos habuit: eosque ſtatim in ingreſſu litis allegare concéſſo, domino aduerſario hane exceptionem & indicare potuiſler. Poſito autem, ſed tamen non dinuiſionis etiam poſt litis conteſtationem compe- tiüſſſe: non tamen probata eſt, Secontrarium ſatis clare& dilucide conſtat, ſcilicet neq; Marchionẽ de B. neque Monaſterium M. in ſæpe dicta litigioſa vi- ni decimarum parte vllum ius aut intereſſe habere. Pprimum enim, cum decimarum vini in B. quarta eſſent, ac vna cum domino Epiſcopo feudum con- pars, quæ ad nobiles de E. pertinet, feudalis ſit(ſicut ex ſuperioribus patet) nec abvlloalio, niſi à domi- nis Epiſcopis in S. in feudum accipi debeat: neceſ- ſario ſequitar, quod dominus Epiſcopus reus de li- etigioſa vini decimarum parte nullos conſortes alle- gare queat: alias& ip ſi conſortes domini feudales cedendi ius haberent. Secundo, ſi in hac litigioſa parte decimaruma aliis etiam aliquod ius& intereſ- ſe de poſſeſſione velredemtione competeret, do- minus Epiſcopus P. reus inique egiſſet, quod literas venditionis,& ſimiliter præſtitum conſenſum, ac reſeruatam redemtionẽ ad domini H. de E. Thumb Cuſters in 8. rogatum& petitionem, reliquis do- minis conſortibus, qui non minus ac ipſe Epiſco- Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani pus intereſſe habuerunt, inſciis& non conſentien- tibus, renouaſſet& confirmaſiet: vti hæc omnia geſta eſſe copiæ actis inſertæ ſatis declarant. Verum de iure non poteſt præſumi, quod hoc caſuillegiti- me quicquam ſit actum. Hinc iterum neceſlario cõ- ſequitur, dominum Epiſcopum reum nullum con- ſortem vini decimarum partis litigioſæ habere, ve- rum ipſum ſolum earundem dominumi ac poſſeſſo- rem eſſe: alioqui ipſe in aliorum præiudicium nihil renouaſſet aut confirmaſlet. Sicq; ex hocinfertur, redemtionem aduerſus neminem; niſi ſolum domi- num Epiſcopũ reum locum habere, aut fieri poſſe. Similiter ex actis prioris inſtãtiæ deprehẽdo, fol. us. quod actoris procurator in ſua tum exhibita peti- tione, inter cetera expreſſe deducat, Dn. Marchio- nem de B. item den Thumbſtifft in S8.& Monaſteriu M. iis, quas nũc detinent, decimarum parribus diu- tius vſos& fruitos eſſe. Nam oppignoratio nobili L. de H.& nobilibus de E. facta eſt. Vnde neceſſario concludi debet, hanc vini decimarum partem etiã num litigioſam in præſcriptorum dominorum po- teſtate non contineri. Item hãc partem neq; domi- ni de H. neq; de E.poſſidẽt: ergo nemo ali⸗ niſi Dn. Epiſcopus reus eam detinet. Hocargumentum ſatis firmum eſt,& facit ꝓ actore contra dominum reũ: ideoq; in deductione grauaminum allegari, ac ſuper hoc teſtes produci poſſunt. Manifeſte iraq; ex ſupra allegatis iuris fundamẽtis ap paret, vtraſq; exceptio nes,& de poſſeſſione,& diuiſione, non modo intẽ peſtiue ac ſero oppoſitas, verum etiam ab excipien- te neutiquam probatas eſſe:& proptereaillũ de iure non releuare, eiq; ꝓdeſſe, neq; actoris inſtitutama- ctionem repellere poſſe. Quocirca iudices prioris inſtantiæ, merito ac de iure, iuxta legitimam inſtitu- tam actionem& petitionemp actore,& contra Dn. Epiſcopum xeum pronunciare, ac ſententiam ferre debuiſſent: quod quidem in ſecunda inſtantia iudi- ces Cameræ Imperialis, infirmando iniquam prio⸗ rum iudicum ſententiam facturos eſſe, non dubitã- dũ eſt. Et ſic, vt præmiſſum eſt, concludo ego Myn- ſingerus de Frundeck. I. V. Doctor, ad omnia ante- cedentia puncta& articulos, atq; hoc iuris eſſe ſen- tio: ſaluo cuiuſq; melius ſentientis iudicio. KESPONSVM XXXII. SvMMARIAA Caſus réſpoß Familiarum dignitatem ſaluam eſſe, Reip. interet. Maſculi onera Reip gerunt. In fœminis ſexus virilis deſinit. Dinitiis familiæ tonſeruantuturru. Diuitiæ ſine immobilibus bonis fragiles cenſentur. Au fœmina in bonis immolilibus maſculis cedete dahe. ant?& nu. ſeq. vſq, ad fin.„ e Famina ad nubendum naſcuntur.² 9 Sine dote ſaminæ diſtculter nubere poſſunt. viden. 1 10 An propter publicam vtilitatem, quod alicuius proprit est, adimi paßit.& nu. 71† 515. u Reip. negotia fæminætractare non poſſunt. .. 4. 92 12 NMares E famina, quoad bona hereditarian eodem in⸗ ecenſentur.“ 13 NAus vhi non diſtinguit, ihi nec nos diſtinguere debenu: 1 Muris correctio vitanda. 8. 16 Propter familia cognatis ius in rebus hereditariis ali. ae, minon putesOS..ü 19 Publica vtilitas quplexa4S4. “ n Tami- —— ͤſͤſ— — 4 mürihi Mmänſiiſt Mngeinet den enam teſtatenon contineri. rur eetlaepcskalt — Epicopus teus camdein. n „ Rn. mamefep 4 ulmd An dam deog in deductionsgu 5 4 3 bollun N 1 1 8 leber vem ſolc te neuiquam ytobatzell wemmmd „Lune- nonreleuute eiqy delle, Pimüitn 1M ad Aodem tpellereßolt. Pluuinn ¹ nan cice. uam acdionem& petiione aem aun Epicopumteumpronun Ackax an domi- deduiffent qaod quidem 8. ncatin. nuran. inſtuntiz, merito ac deint tMlegims ũ un pe can Cumerz Impeculis iſ Ea dhiinxe as ctriot tumindcumſententam! a tleu ecmuum dück kfnt— p uclanl usccgs- iogrm ge kmndec. e Ohadond, aallenuc ccienta teatrras 1na dorlüno enuſcmelm e rpad 5 5VAM n mfe: amhuf n n 04 nundca taaaan hntem au ancra Re — 1 ens ſeuin nüt det na in b4n2 14omt 7 78, 6440M. G ru ſegilg. geccet- abend — en ßal cu 4e duurfanun? 1 mesale- npublisnnn BW 2 Git. ſeuiues mif † 2⁰ 21 22 25 26 27 2 3 , d. A 1 3 Ag W 1 Whn⸗ 4 1 *.. 4p 8 ſ 3 1 1 1 4 6„ 3.hG 3 1* 8 1 An conſuetudo, vt feminæ à maſculis in immobilibus bonis excludãtur, introduci poßit?& n.2 4. G 29. Statuta& conſuetudines facere& inducere poſſunt ii ſolum, qui merum& mixtum imperii habent. Statuta& tonſustudines vt valeant, requiritur con- Bjauſus ſaperioioipdp. Conſuetudo ſubſiſtit, licet iuri communi deroget. Pactum& conſuetudo pari iure cenſentur. Conſuetudo quomedo probetur Ad conſuetudinem legitimam quatuor requiruntur. E un. 30.31.32. 1 Conſuetudo ab allegante probanda eſt. CASVS RESPONSI. PECIES facti preſentis in qua conſulitur, ſis ſe habet. Nobiles fduo, iidemg, fratres, A.&. duas arces& poſſeſſtones(quæ iam olim cum filia- bus, atg ſic per lineam famineam ad ipſos eorug. familiam peruenerunt in communi E indiuiſim per dies vitæ poſſederunt ac detinuerut. Cum vero A. decederet, tribus filiis impuberibus: B. autem poſtea obeunte, vnicæ tantum filia relictis fratres patrueles conſöbrinam ſuam ad diuiſionem prouo- curunt, eique ſibi ſolis pradictis poſſeſionibus re- Aeruatis, pecunia numerata ſatisfacere nituntur. Hine quaſtio orta, an filiis, videlicet patruelibus, hoc de iure liceat, ita vt conſobrina pro ſua parie pecuniam numeratam accipere.& Vtraſque poſe ſohonesfratribus patruelibus cedere, eiuſq nomi- ne renunciare teneatur: an vero ipſà alteram ex poſfeßionibus retinere,& quo vtra altera melior, id igſa pretio compenſare poßit? Ad reſoluendam banc quæſtionem, camq de iure decidendam, pa- trueltꝛum fundamenta cumprimis tractari,& tum ſcripto iure conferri debent. Ex quo demum, quidiuris cuique parti competat, liquebit. Et al- ſegantur pro patruelibus hæc ſequentia argumen ta. Primum, quod bona immobilia ad conſer- uandam familiam&nominis eorum memoriam conducant& requirantur. Secundum, ſit in familia eorum vſu receptum,& per plures annos obſeruatam fuiſſe conſuetudinem, vt maſculi fæ- minas ab immobilibus ac ſoli bonis numeratà pe- cunia excludere poſſent. Tertium, ita inter nobilt Vſit atum, ſicque regionis illius conſuetudinem ferre. Vt autem ad primum fundamentum tranſeam; didetur illud iure ſubſiſtere,& lægiti- nmam cauſſam præbere, ob quam hifratres patrue- Lsſaam conſobrinam numerata pecunia à bonis 6 immobilibus excludere poſſent. 2 tereſt enim †Reipub. vt ordo familiarumque Ldignitas ſalua ſit,§. ſed etſi ſeruus. ſ. de vent. inſpicien. 3 cum † per maſculos gerantur onera Reipublic. 4 ument. fœmina. ff. de regul. iur. per † fœminas ve- ro ſexus virilis deſinat,I pronunciario, in ſin. ff. de ver- bor. ſignificat. fac. feminæ ff. de ſenator. l. cum quidam. 5 F deiuniſdilt. omn. iud. Abſque † diuitiis autem& facultatibus nullus ordo conſeruatur. Nou. deteſtib. Reſponſ. Iuris Decad.IV. Reſponſ. XXXII. 65 Fæmiuæ an& quando capaes ſint iuriſdictionum? S. ſantimus. J. pietatis. ſ. de ſuſpect. tut. I. creditores. ff. de priuileg. credit. Et † in iure diuitiæ& pecuniæ ſi 5. immobilibus bonis& tertis reditibus„res fragiles, leuisque momenti cenſentur, 1 ſi chorus.§. 1. ſ. dele- gat. 3z. Quocirca † æquitati ac iuri conſentaneum 7 eſſe dici poſſet, ad conſeruationem nominis ac ſtir- pis, fœminas virili ſexui in immobilib. bonis cede- re, eorumque æſtimationis pretium recipere opor- tete. Si enim hoc non heret, temporis progreſſu ſtirpes& familiæ maxime attenuarentur,& bor a ſoli in alienas farailias transferrentur: cum † fœmi. 8 nas ad hoc natura deſtinarit, vt nuberent, ſicque in alienam agnationem tranſirent; I. 2. C. de indict. viduit. toll. Sine dote f autem& reliquis bonis non 9 poffunt nubere. Cuius intuitu luriſperiti dotibus earum magna& varia priuilegia conſtituerunt, J. N F. folut. matrimon. l. quæſitum eſt.§. ſi ſponſa. ff. de priui- leg. credit. Si igitur ipſis fœminis immobilia ac fundi bona permitteremur, illa ex priori agnatione in alienas familias transferrentur: ſiquidem fœæminæa nubentes in aliam familiam tranſeunt, illiusque nomen& forum aſſumunt& ſequuntur. Neque hoe mirum videatur: cum explorati iuris ſit, quod 12 propter communem vtilitatem priuatæ perſonæ ius ſuum poſſit adimi, I. Lucius. ff. de euict. l. item ſi verberatur. ff. de rei vendic. fac. c. licet, de regul. iur. in é. cum fimilibus. Quanto magis hoc in noſtro caſu di- cendum eſt, quod fœminæ propter publieam vti- litatem ſuos fundos penes familiam ſuam relinque- re debeant: præſertim cum æſtimationem rei pro ſua parte auferant, nec vllum damnum patiantur. Inſuper † muliebris ſexus perſonæ non ſunt idoneæ 11 ad gubernationem Reipubl. nec poſſunt ciuilibus fungi officiis, I. fæminaæ. ff. de reg. iur. ac propterea eiuſmodi arcium ac poſſeſſionum incapaces exiſti- mari poſſent, I. cum prætor.§. qui poſſunt. ff de ind. l. qui vriginem. S. corporalia. ſf. Ue muner.& honor. Quod præ- cipue locum haber, exſtantibus maſculis coheredi- bus, qui hiſce caſtris& poſſeſſionibus præeſſe poſ- ſent. ſecundum Luc. de Penna. in! pen. in ſin. C. de profeſ. er med. li. 1o.& Panor. in c. dilecti. de arbit. Propterea merito dici poſſet, fœminas accepta æſtimatione bona ſoli maſculis cedere debere: ſecundum Zaſin conſil. 3. num. 67. rirca fin. lib.. Quamuis autem cauſ- ſæ ſupra relatæ non parum momenti adferant fra- tribus patruelibus, ac eorum intentionem nonni- hil firment: his tamen omnibus poſthabitis deci- dendum eſt, tres illos fratres patrueles cognatam& conſobrinam ſuam ab his caſtris& poſſeſſionibus, debita pecuniæ ſumma oblata, contra eius volunta- tem non poſſe excludere, neque eam de iure tene- ri, vt pecuniam pro ſua parte accipiat. Primum e- nim nuſpiam in iure hoc ſtatutum eſt, imo contra- 12 rium docetur: nempe maſculos ac fœminas, quoad ſucceſſionem& bona hereditaria, eodem iure cen- ſeri, iI. maximum vitium. C. de liber. præter.& ibi Dd. Hic enim ius neque in bonis neque in perſonis vllã dif- ferentiam conſtituit. lIdcirco t nec nos diſtinguere 13 debemus. l. quamuis. ff. de in ius vocand. I. pretio. f. de public. l.,.§. generaliter. ff. de leg. praſt. Et licet publice interſit, vt ſtirpes ac familiæ conſeruentur,& hoc quam commodiſſime per diuitias fieri poſſit: non tamen ex eo ſequitur, vt ob id puellæ maſculis bonis immobilibus cedere, ac pro iis pretium ſumere co- gantur. Nam& Reiy Iteteſllecundch Zaſ.in l.j. 136 b ff ſol.matr.) mulieres, 14 filias†diuites,& bene dotatas eſſe, quo commodius matrimonio elocari poſſint, d. I.1. f. ſolut. mat. l. quæ- ſitum.. ſi ponſa. ſl. de priuileg reditor. Idcirco hocar- gumentuminfirmius eſt, quam quod ius commune 1 ſcriptum mutare poſſit: cum correctio iuris ma- Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germam vnde mares procreantur, ac(vt in preſenti caſu)coheredes exſtiterint. Verũ cũ his domibus, earumque territorio merũ imperium non inſit, ab iis fœminè arceri non poſſunt: ducto argumento à contrario ſenſu. Si enim fœminæ, ex. ſtantibus maſculis, non poſſunt domus iuxiſdictio- nales poſſidere: tune in noſtro caſu conſobrina in- ——— “ 1 3 2 1 3 h 4 ¹ ———— —— ———— xime odioſa ſit, deoque vitanda: neque vllæ inter- pretationes velargumenta, quibus iura mutentur, mittenda ſint, c. cum expediat. de eletio. li. ö. Et licet uellæ ad nubendã à natura progenitæ ac deſtinatæ Rat,& ſimul per nuptias aliud nomè aſſumãt, ſuaq; bona inalienas familias trãsferant: nontamen hinc inferri poteſt, vt maſculi meliora bona auferre, ac pro ſuo libiru cum puellis agere& paciſci poſſint: imo potius hoc conſeqaitur, quod cum puellæ de- Ktitutæ bonis commode nubere non poſſint, ideo etiam pars illis competens, tam de mobilibus quã immobilibus, à malculis cedi debeat, quo cõmo- dius ſe nuptui dare poſſint. Puellis enim propter familiã& agnatos æqus, atqus ipſis, de bonis pro- 16 priis nihil decedere debet: quia f agnatorum con- ditio, familiæque nomen, cognato inunto lus adi- mendi modum& cauſſam non præſtet, qui eſt ge- nuinus ſenſus l. maximum vitium. C. de liber. praterit. 17 Neque † huc inſeruit, vel inde ſequitur, cum ob publicum bonum priuato ius ſuum adimi poſſit, ꝙ uita non poteſt compelli, vt pretium pro ſua parte ſibi in dietis bonis hereditariis competenti, ſumat. Exponamus has hereditarias domos ac poſſeſſio- nes etiam mixtum& merum imperium habere (quod me latet) exiſtimo tamen, cum illæ(vt in fa- cti ſpecie refertur) per fœminei ſexus perſonas ad hanc ſtirpem delatæ ſint,& ſic ante etiã à fœmininis poſſeſſe fuerint: Præſeutem I quoque conſobri. 0 nam earum merito capacem eſſe poſſe. Quamuise nim mulier iudicare, vel actus iuriſdictionales ex- ercere regulariter non poſſit, d. fœminæ. f dereg iur. hoctamen verum intelligitur, niſi iure hereditario, velſucceſſionis, hoc ei competeret: quia tum iudi- care,& iuriſdictionem exercere poteſt, Dec.in d.fœ- mina. Ange in l. cum prætor.. vlt. ſh. de iud.& notant In- noc.& Abb. poſt alios in cap. dilecti. de arbit. Idem& Abb. in c. ſgnificauit. dereſcript.& c. dilecta. de maio.& obed. A- lex. conſ. 1. col. G. lib.j. Idem quoque conſuetudinein- troduci poteſt,vt mulier iudicare,& iuriſdictionem exercere poſſit, Dd. in d.c. dilecti.& not. per gl fin in cap. Trt ideo gonceſſum ſit maſculis fœminas à fundis ac cum deuotißimam. 12. q. 2. G 15.7.3. S.i. ver. mulieres. ldem uaulter lu immobilib. bonis excludere, illisque certo pretio Bal. not. in! ſin. in prin. C. de arbit.& l.de quib. ſ.de lgib. ntjirn ſatisfacere: hoc enim argumentum generalius eſt, Et quamuis Abb. in d. c. dilecti. hoc tantum recipiat 4 rrxkat quam vt in hoc caſu locum habere poſſit: ſed illud intelligitur propter Reipub. vtilitatem, quæ rin- cipaliter vtilitas publica nominatur,& eam ſolam concernit. Sed vt familiæ ac ſtirpes ſaluæ ſint, Reip. verum eſſe in mulieribus habentibus dignitatem: tamen Decius ind.Ifæminæ, recte dicit, hoc in qua- cunque muliere procedere, vt ibi per eum. Vbi etiam Hieron. Cagnol. ſcribit, quod licet muliet einct.. Mr tmäbun. non principaliter, ſed eius, cuius nomen ac familia paliter iuriſdictionem habère non poſſit, illamtn neanni b vonſkeuar debet, priuatim intereſt. Et de hoc lo- habere queat in conſequentiam ſuperioritatis, vel. f quitur tex.in§. pen. Iu lit. qui ſunt ſui vel alie.&c. Ideo- dignitatis, aut ſucceſſionis. Vno enim conceſſo, o- e 1 te que etiam propter communem viilitatem nulli res mnia alia ad illud cõſecutiua, conceſſa videntur, 1². wau de propria eripi poteſt. ſicuti Bar. dicit inl. iubemus. C. de& ibi Dd. f. de iuriſdict. omn. iudi. Imo quod plus eſt, 1 d Jacroſanc. Eccleſ.& tenet Zaſ. in l. j. J. ſolut. matr. nu s. mulier regnum obtinere poteſt, c. cum deuotißimam 3 ſärin Necper omnia verum eſt, quod propter Rempub. vhi Archid. not.;/2. J. 2. vt ſcribit. Cor. conſi. 16. ad fi. vol.. 4 4 Nme euiquam priuato ſuum adimi poſſir. Nam hoc ge- Cuiſententiæ adſtipulatur Alex. conſ. 24. in S. limit.& läuſmin 18 neraliter non conceditur: ſed † ſaltem in caſu, vbi er cap. Idcirco breuiter concludendum eſt in præ- 8 dlman ingens atque ineuitabile neceſſitatistelum hocex- ſenti caſu, fratres patrueles ſuam conſobrinam in- 1 lejrtdin egerit, ac Reſpub. nulla alia ratione liberariac cõ- uitam de iure non poſſe pretio dimittere, prædictis 4 dürnüte ſeruari poterit, ſicuti Bart. in allegato loco expreſſe docet. poſſeſſionib. ſibi reſeruatis, quantũuis iuriſdictio- luret Erlicet in caſu neceſſitatis priuato ſuum eripi poſ- nales ſint, id eſt, merum&mixtũ imperium habeãt: 85 dele ſit, propter publicum bonum: non tamen inde cõ- nec illam ad renunciationem deſuper faciendam unds eanrre ſequitur ‚vr obid etiam fœmine à maſculis, pro fun- teneri: per ea quæ notantur in c. ſuper eo. ext.de renunciat. ſanienude dis& immobilibus bonis, certam pecuniæ ſummã 19 accipere teneantur. Nam † vt ſupra dictum, publica vtilitas diſtinguitur. Illud enim principaliter com- munem viiliratem reſpicit, hoc vero principaliter priuatam vtiliratemn, ac ex conſequentia demum publicam contingit. Quapropter argumentum àA maiori ad minus hic non procedit, cum res illæ, vn- de comparatio ſumitur, ſint diſtinctæ,& prædicata diuerſa, iuxta 1.2. C. de cond.& demonſtrat. Præterea per hoc argumentum legum ac iuris correctio in- troduceretur, quæ tamen prohibita eſt,¹1 præcipimus. in fin. C. de appell. Eberh. in lot.à comparatione,&c. Quod vero obtexitur, puellas harum arciũ& poſſeſſionũ non eſſe capaces, exiſtentibus maſculis: non nega- tur, Dd. id tradere, cum caſtris& poſſeſſionibus il- lis merum& mixtum imperium inhæreat, vt tum illas fœminæ poſſidere nequeant, quamdiu mares Adalterum punctum accedendo, quod ad rædicti in hacfamilia& ſtirpe conſuetudinem echat,que- ritur, num. illa agnatio eiuſmodi conſuetudinem introdu⸗ cere poßit, vt mares fœæminas ab immobilib. bonis certo pre- tio dato excludere queanri Ac primo quidem locoaf- firmari poſlet, eiuſmodi cõſuetudinem induci poſ- ſe, eamque legitimam cenſeri. Nam † huiuſmodi 2¹ conſuetudines excluſiuas fœminarumà ſucceſſione rerum immobilium, induci poſſe, probat loan. An. in ad. adspec in ti.de in ſtr. edi. ũ. cpendioſe. y ſed numquid. quẽ ſeq. Ang.& Imo. in!.z3 ſf de teft.& Ale in ſino ſbeciali. &r Ang inl. vlt. C. deteſt. præſertim ceteris neceſſariis requiſitis cõcurrentib. de quib. dd tradũt in l.?s populi. fde iuſt.& iur.&l. cunctos populos. Cde ſum: tri. q jid. cat. exego dixi ſup. late coſ.o. Verũ hæc omnia inſ pecie hic producere, nimis prolixũ, tũ quoq; ad p̃ſemẽ caſum forte nõ neceſſariũ fuerit. Nã etſi hæc familia talem conlue⸗ Reſponſ. Iuris Decad. IV. Reſponſ. XXXII. conſuetudinem introducere poſſet, de quo tamen, cam eiuſdem ſtarum ignorem, valde dubito: quia ſi huic familiæ, quemadmodũ Baronib.& Comiti- bus, inter ſe merums& mixtum imperium non eſſet conceſſum, huiuſmodi conſuetudinem inducere aa non poſſent. Nam † ſtatuta condere& conſuetu- dines inferre ii ſoli pofſunt, qui merum& mixtum jmperium habent. Hinc ſequitur, hanc agnarionẽ ob defectum meri& mixti imperii, aſſertam cõſue- tudinem neutiquam conſtituere, eoque minus hãc conſobrinæ ſuæ opponere poſſe: quantumlibet ſic aliquoties inter ipſos obſeruarum fuiſſe probare- tur. Talis enim conſuetudo, vel ſtatutum in his fa- miliis procedere poteſt, quæ habent merum& mi- xtum imperium,& ſic poteſtatem condendi leges: quales ſunt Comites, Barones,& potentiores no- b biles, arg. I. fn. C. de reſtam. quemadmodum hoc etiam Ial.& Zal. duo inſigniores Iuriſperiti, expreſ- ſe reſtantur in l. quod à filio.§. jin. ſf. de legat. 1. Idem Zaſtlate. conſ.. n. 11. lib. ꝛ2. vbi etiam dicit, talem ex- cluſionem fœminarũ habere euidẽtes rationes. Cui a5 adde Geor. Nat. in repe. c. quamuis. de pact. li. 6. Porro licer talis parẽtela& agnatio mero& mixto impe- rio potiatur: tamen ſi iuperiorem vel principem, in cuius territorio& iuriſdictione hæ poſſeſsiones hereditariæ ſitæ ſint, agnoſcant, ipſorum conſue- tudines nonaliter ſunt firmæ& efficaces, quam ſi ſuperior vel princeps iis conſentiat, vel eaſdem cô- A. ne. Tant. enſanht G. dna ——— 1. 727.6. le. tenae *0 Hotac ergue * ſatallad werumeſcein malberibos rmet: nec poſſent᷑ in noſtro caſu hanc conſobrinã rn. amen Decicsiat ſenn obligare, ſecundu Bar. in d.l.omnes populi. in: q.& Com- Mana peſt. in. c. cum omnes, de conſtitut. Bald. in lib. i. conſil. 22. demulere—, 43. Hæc igitur conſobrinæ erunt diligenter⸗per- ne. 4 lleton. nol ſeridit pendenda. Nam ſi illa deſint, abſque omni periculo chm hahter zurllctonem 4 allegatæ cõſuetudinis bona& poſſeſsiones litigio- M kade 24 fss retinet. Ad Trertium punctum, quo fratres lleo ain regionis conſuetudinem ab immobilibus bonis ex- cludere,& ad pretium ſolum adſtringere conantur, reſpondendo: primo quærendum eſt;, num talis cõ- ſuetudo de iure firmiter induci& conſtitui poßit? Et bre- uiter, omiſſis quæ in vtramque partem allegari poſ- ſent, reſpondendum eſt, indubitatum elle, huiuſ- 3am 34. maler tegnum 3 Aempub. VKi Scida. 7.7.-.nſe d amnt e.(ulleatenticadläpukrul 39 uin nla. bi G 9 ldtco reuiter c Lnn mhoces- fenti als futes fatrnel 12 a'tum deiure non polſe 7n- religione, vel iure tam naturali quam diuino non cn ofeſhonddditekr bagnat, neque delicto cauſſam præbet, neque bo- as Podemtont dmerum Sn. mpenl nis moribus contrariatur: ideoque ſabſiſtere po- tryi pol niesſin e äatio rx tl teſt talis conſuetudo, vt per Hoſt.& Innac. i. 2. de conſtit. nde cb- Hec lum 1d teun G Auth. vt nulli iud.§. I. Et ſic introducta cõſuetudo no fun- teneni:ſere4s natantur pro iure obſeruatur, iuxta§. ex non ſcripto. Inſtit. de iur. 1 nal Adaberns nat. gent. E cinil..de quib: ſ. de legib. licer ſeuera ſatis& . da i hac fun 25 dura ſit, lecundum F' ab: in d.§. ex non ſcripto. Ve 3 1 era mn. ee Hur, 1um iuri ſcripto deroget, ſecundum Bal. in à l. dr quib. G& 4—— Zaſ. ihidem. Poſſent enim maſculi cum fœminis pa- » eiſci& tranſigere, vt mares quidem bona immobi- emam a 4 0b lia retinerent, fœminæ vero eorum æſtimationem entum iomanßo auferrent. Igitur hoc ipſum conſuetudine quoque em. fe An introduci poreſt. Quod.n. per pactum, id etiam per . vaf conſuetudinem conſtituitur& inducitur. Nam —— 26 gonſuetudo& pacta pari iure cẽſentur, gl. in Rubr. d i. 1Aalhe mainezf d C.&e deuct, decur. i. 1. C. Bali, in.hert. O. de per h- scde Me bert. Dd. in d.l. de quib. Conſequitur ergo, quod ſi b„ alis conſuetudo, qua maſculi ſolum immobilia bo- penderetur, probari poſſet, hanc conſobrinã quo- Aus pretio contentam eſſe debere. Verũ hoc loco patruelis conſobrinam ſuam per obiectam notoriã modi couſuetudinem iure induci poſſe: quia cum naauferrent, fœminis autem eorundem æſtimatio denuòo quæri poſſat, num ad confirmationem hü- iuſmodi conſuetudinis, ſuperioris conſenſus, de quo etiam ſupra dictum eſt, requiratur? Ad quod reſpon- dendum eſt, hoc minime neceſſarium eſſe. Nam ad † probationem conſuetudinis cuiuſdam loci, de 2 communi vſu in diſtrictu& territorio eius loci ob- ſeruato, docere ſufficit text. in cap. ſuper eo. de cognat. ſpirit. c. fi.& ibi. Panor. de off. vicar. Innoc.& alii in c. ui- lecto. de of. ordi. 1aſ. in. l. 2e quib. ff de. legib. Oboritur autem hic quæſtio, quomodo præfata conſuetudo probari debeat,& quæ ad hanc requiranturꝰ Quo- circa ea hic diſcutienda veniunt, quo is, qui conlili- um hoc expetit, inſtruarur, quid& quantum iuris illi competat. Et t ad hoè breuiter reſpondendum: eſt, quod ad perfectam& legitimam conſuetudinè præcipue quatuor requirãtur. Et primo quidem, vt ſit rationabilis, vſu ſæpius frequentata, ac pet mul- tos annos obſeruata,& conſeniu ac ſcitu populi in- troducta. Nam in conſuetudine extraiudiciali pro- banda, ex communi Doctorum ſententia quatuor requiruntur: videlicet rationabilitas, actuum fre- quentia, temporis curſus ſiue diuturnitas,& quod ea inducta ſit ex cetta ſcientia. ſecundum Bar.& Zaſ. in l. de quib. ſf. de legib. Panor.& alics in c. fi. de tenſuet.& ibi Roch. Quod autem hæc conſuetudo rationabilis ſit iudicanda, res ipſa demo nſtrat. Nam † etſi ſcri- 25 pto iuri per omnia nõ ſit conſentanea:cum eo tamẽ ditecto non pugnat; nec malum euentum ſorritur, nec occaſionem peccandi inducit: item à iure natu- rali& diuino non abhorret, neque alias contra bo- nos mores eſt. Ergo valet,& pro iure obſeruari de- bet, I. 1.&r ibi Dd. C. qua ſit long. conſuet. Secundo frequentia actuum ad hãc conſuetudinem requi ritur: nempe vt probetur, eiuſinodi conſuetudinẽ ad minimum bis eſſe obſeruatam: ſecundum ang. in d.§. ex non ſcripto.& quidem intra decenniũ, ſecundum Zaſ. in d. l. dequib. Doctores tamen tradunt, in hoc nullam certam regulam dari poſſe: ſiquidem certo non conſtet, an eiuſmodi conſuetudo, aut quoties inter nobiles obſeruata ſit: idcirco hoc iudicis arbi- trio committendum eſſe, ſecundum gloſſ. in c.i. de con- ſit. Archi. c: fruſtra.. diſt. Bal. in d. iide quib. Actuũ enim frequentia quot vices exigat, non poteſt certa tradi regula, ſecundum Bal in dii de quib Eam tamen ita mo- derantur, vt plures probandi ſint, ſi parum noti ac incelebres exiſtant: pauciores autem, ſi quam plu- ribus hominibus noti eſſe potuerunt. Tertio f hie ³¹ etiam requiritur diuturnus vſus, ad minus decenna- lis intra quod tempus ſic ſæpius,& nõ aliter obſer- uatum ſit: nempe vt ſœminæ æſtimatione conten- tæ omnia immobilia maſculis ceſſiſſent. ſecundum Bar& Bald. in d.! de quib. Quarto& vltimo neceſ- 32 ſe eſt, vt talis conſuerudo ex certa ſcientia populi; præſertim vero nobilium inducta ſit,& non ex er- rore manarit, gl.in c. fin: de conſtit. Rom. conſei 68. Igitur necceſle eſt, vt plerique nobilium de eiuſmodi con- ſueruditie certi fuerint,& in eandem conſenſerint: quodetiam teſtes deſaper producendi expteſſe 6& de his, qui actibus huiulmodi interfuerint, quique eriam maior pars ſit, nominatim deponere& teſti- ficari debent, ſecundum Bar. Ang. Zaſ.&c. in d..de quib. Ex quibus conſtat, quod ad probationem notorie alicuius conſuerudinis plura requirantur,& quiin illa ſe fundat, omnes præſcriptas qualitates& ſub- ſtantialia plene probare debet: alias mauſe cadit, M 3 1ꝛ*„, 85 4 33 3 kilia etiamſi honis paterni⸗ renunciauerit, iiſdem tamẽ 138 Dec. conſ. 13.& Corn. conſ. 125. 4. volu. Nam † ſi con- ſuetudo allegetur aliqua, ea probanda eſtà parte ipſam allegante ad fundandam ſuam intentionem, ,1. de conſti. Actus enim, ex quibus inducitur con- ſuetudo, ſunt facti,& ideo probari debent, cum etiam prudentiſſimum quenque fallere poſſint, l.2. Fde iur.& fac. ignor. Cyn in l.i. in prin. G. quæ ſit longa cõ- Juet. G. l. 2. verſ. ſecundo quæritur. col. 17. C. eo. tit. Bar. bidem, quaſt. 27. Bal. conſi. 221. part. 3. Zaſ. conſ. 3. nij. 109. 11b.. E&rc Nunc ſi hæc diligenter perpendantur, quid iuris in præſenti caufſa ſit, cuiq; facile animad- uertere licebit: nempe quod ipſa conſobrina à pa- truelibus, quantumuis ipſi inter ſe merum& mixtũ imperium habeanr, nec per iura comunia, nec per prætenſam conſuerudinem, quæ in hac familia& agnatione vigere aſſeritur, à bonis immob' libus poſſeſſionũ hereditariarũ æſtimatione data: ſed ſolũ per communẽ vſum&cõſuerudinem excludi poſſit. Verũ prædictis patruelib. ad talẽ conſuetudinẽ plu- ra, eaq; plene probanda incumbenr. Ex quibus o- mnibus præfata conſobrina, quod ſi hoc caſu à pa- truelibus ſuis impeteretur, quibus ſe tueri debeat, ſatis informari poterit: ſalua tamen ſemper melius ſentientis opinione. RESPONSVM XXXIII. SVMMARIA. 1 Caſis huits conſilii. 2 PFiliæ conferentes dotem, etiam in reliquis bonis paternis ſudcedant. Fallit, vt num 3. Renjüciatio filiæ non tenet, ſi legitimꝗ& non perceperit. 5 Renunciatio etiam non iurata, de iure Saxonum filiam öbligat. 6 Liberi quando in pradefunctæ matris locum admittan- tur,& num 7. ex perſona fratrum ſuctedere potest. „ Renunciatio in paternis bonis non extendit ſe ad bere- ditatem fraternam. %o Mater vna cum liberis ad fratrum hereditatem vocatur. 211 Præſcriptio contra minores non currit. 12 Hereditati 30 annis tantum præſcribitur. 3 Inuentarium de propriis bonis nemo conſicere tenetur. CASVS HVIVS CONSIIII. F Acti ſpecies, in qua conſilium petitur, talis eit. Achatius de V. quondam ſeniori⸗ Cunradi de S. filiam, Canradi ianioris& lodoci fratrum, cni non plus, quam mille fiorenorum dotis nomine dati ſunt. Sed praæfatus Cunradus de S. ſenior in numms acpignoribus(vti publice conſtabat) lo- cuples& diues fuit. Poſtea quatuor eius filii de- funcli non mediocrem ſummam auri& bonorum reliquerunt. Tertio vna ex ſororibus præſcripto- rum fratrum, quondam Cunradi B. coniunx de- ceſiit, quæ quatuor millia forenorum,& vltra in præſeutibus nummis ac clinodii⸗ reliquit: quæ o- mnia mater iam ſenex de S. præfati Achatii de V. quondam ſöcrus, Vna cum reliquis adhuc ſuperſti- ibus filiis, ſcilicet Cunrado& Iodoco conſecuta eſt,& retinuit: ueque quicquam de his vel ad A- chatii defuncti vxorem, vel eius liberos, nunc a- Dn. loach. Mynſing Iuriſconſ. Germani Ctores niß praſcripta mile florenorum ſumma per- nenit. Cum autem certo ſciri non poſſit, num pradi- ci Achatiide V quondam coniunx legitime renũ- ciarit, inquirendæ ſunt copiæ renunciatisnis: his non exſtantibus ſentiendum éſſet, quod defun- gii Achatii de V. liberi in matris ſuæ locum ſucte- derent, ac vna cum auia, eiuſdemq filiis Cunrada & Todoco ex prafata hereditate æquam portionem auferre poſſent. Præterea cum anus, auia ſcilicei, tam exactæ ſit atatis, vt nihil præter mortis hura illi in ſingulos fere dies exſpectanda veniat: an compelli poſit, vt etiamnum Viuens, ac rationi particeps, de ſuis bonis inuentarium confacere te- neatur? Tempus, quoſenior Cunradus de§. reo. rum Cuuradi& Iodoci de S. fratrum parens,& Achatit de V.demortui liberorum, nunc actorum, auus dereſſit, Iſg, ad annos plus minus triginia vel vnum&triginta ſe extendit. Filii autè fliæg intra vigiati annorum ſpacium diem ſuum obie- runt. Ei hic eit caſius ſuper quo per atores liberos ſcilicet achatii de. reſolutio iuris petitur. Inquo de iure hæc primum quaſtio decideda oritur, num filia Cunradi ſenioris de S.& dchatii de V. vxor, mille florenis in dotem ex paternis bonis aateptis contenta eſſe debeat: aut num amplius habeat te- greſſum ad paterna bona,& vna cum reliquis ſuis fratribus ad æqualem diuiſionem hereditatis eius admitii poſhit? Et omiſſis ambagibus, reſponden- dum est breuiter, quod ſic: nec cogatur ſöle dote contenta e&ſſe. b Xpediti enim iuris eſt, quando filiæ acceptam Mdotem contulerint, quod tum ex æquis parti- bus vna cum reliquis fratribus ac ſororibus hcct. dere poſſint, perinde ac ſi nunquam ex paternis bo-: nis fuiſſent dotaræ: ſicuti ſufficienter& ſatis mani- feſte colligere licet exé. filiæ. I. filiam. l. vt liberi. C. de collat. Nec quicquam in præſenti negotio obſtat, quod paternis bonis renunciarit, iuxtal. paclum dd- tali. C. de coliat. niſi † de paternis facultatibus legiti- mam ſummã& debitam conſecuta eſſet, aut renũ- ciationem iuramento firmaſſet: quia tunc qui- dem filia deberet ſola dote eſſe contenta, ſecundum; 4 40 Iaſonem inl. in.( vbi tractatc is a- rpræſentium reorum ſororem, in vxorem habuit: 6 Be. ctat de pacto ſucceſſionis a mittendæ, in princ per tevt. in l..§. ſi parensi ſf ſid paren. manumiſ. fuer) f. de verb. obligat. vbi pro regula ſtatu⸗ it, quod quando filia, velalius, cui eſt ius ſlucceden- di, non tantum accepit, quantum ei debetur, vel ſa- tis eſt, quod tunc pactum ſucceſſionis amittendæ ſine iuramento non valeat, argum dll. fin.& per text. in c. quamuis. de patt. lib. ẽ. c. licet mulicres de iureiur. ibh.”6 Et dicit ꝙ per hoc oẽs renuntiariones puellarũ re. digantur ad nihilũ. Nã ſiue parentes fecerint teſta- mẽtũ, ſiue deceſſerint ab inteſtato: quod nihilomi- nus poſſiut impugnare teſtamentũ ad legitimã por- tionẽ. vel ſi nõ frcerint teſtamentũ, adtotã heredi- tariam portionem peruenire, praut Junt text. in d.l. pactum,& ibi Bald. Col. de collat.& facit l. quando. §. illud.&l.cum quibus. Cod. de ineſfic. teſtam. Ex qui- bus nunc conſequitur, opus non eſſe, renunciatio- nem amplius inueſtigare. Ea enim exſtet, vel no. ſe- ipſam 4 uinrmfet pirrtu K päönücom hrkadhatiel 1 nanſo godmater Blham mmüloc. de tlaucu uu ccbium aun reſe kut N umemüuhr anaüslub fe Wtt:modo do conuueit nruni bcrt Achatüde Jnmn xre hec enmun uslulua annadiſcuiuxeloAn Ee ſarruts in duen azemi teuit eſc celeat: utun mu eni, umnsias gu eerti pefit? Etemiſ mhuu aen breuiter, ſus ſe: uin teuta eſ. Xpedui enimiuriett, quuus dotem contulerit, qcdtuns macam telquis iua poffint, petinde ac huunqunc len* n colligete licet erlie luu Nec quicquam in ſctmi duecns bonit ene C.4,Ga. ut. f de pareln3 onen eDn nua debererſok d6 dla debereri kus mnlſe ſcd mc 3 ndr, i ru ferunt. bn 9 6 dum ſit: nempe † quod in matris prædefunctæ lo- Reſponſ. Iuris Decad. IV. Reſponſ. XXXIII. ipfam expediet Quod ſi exſtiterit, ſed corporali iuramento non fuerit confirmata, vel Achatii de V. coniunx ex patris defuncti bonis ſibi de iure com- petentem partem non ſit adepta ‚renunciatio neu- tiquam illi poteſt eſſe damnoſa, quoad impedien- dum ius petendi id, quod deeſt debitæ portioni he- reditariæ: niſi forſan in iis locis agitaretur cauſſa, v- bi non ius commune ſcriptum, ſed ius Saxonicum r in quotidiano vſu obſeruaretur. Tunc † quidem renunciatio illi obſtaret, licet non fuiſſet confir- mata corporali iuramento, vt eſt lib. 1.& 2. Landr. v- rroquæ lib. articulo:3.& tenet Zaſtus ſupra dicto loco,& Aluar. in titulo, ſi de feud. defunct. content. ſi inter. cap. mulier. Quod ſi vero renunciatio non ſit facta, neque etiam inueniatur, per ſe ſatis liquet, quod illa ad petendam ſolidam& debitam portionem& hereditatem neutiquam impediatur: cum non entis omnino nullæ ſint qualitates, iuribus vulga- tis. Hinc ſatis manifeſtum eſt, quid iuris Acha- tii de V. relictis filiis(nunc actoribus)in bonis a- ui ſui hereditariis competat, quid item illis agen- cum ſuccedant,& omnibus iuribus, quæ matri in paternis bonis competiiſſſent, perfruantur. Nam liberi hereditarie ſuccedunt matri, vt eſt in princip. Inſtitut. de Senatuſconſ. Orficia. Ergo liberi idem ius habent, quod mater,! hereditas. f.. de reg. iur. cum fi- milibus.& perconſequens, vna cum Cunrado iu- niore& Iodoc. de S.& aliis præmortuis fratri- bus& ſororibus ſuccedunt ſeniori C. de S. Nec hoe loco dubium parit, ſiue C. ſenior de S. ante filiꝛm ſuam(præſentium actorum matrem deceſ- ſerit, ſiue poſt. Nam ſi prior deceſſit, idem ius matri vna cum ſupradictis reis Cunrado& Iodoco, nec non aliis ſuis fratribus interim mortuis acqui⸗ ſitum eſt: modo dotem, cuius etiam ſupra mentio facta eſt, contulerit: cum liberi parentibus æquali- ter ſuccedant, iuxta§. I. uſtitut. de hered. quæ ab inte- Nat. d⸗fer. Et hoc ipſum ius quæſitum in liberos ſu- os(nuncactores tranſmiſit: quia ſucceſſerunt ei in omne ius, ſecundum allegatam regulam, I. heredi- tas.& 1. qui in alterius locum. ſ.de regul. iur. Si autem actorum mater ante auum ſeniorem Cunradum de „S. mortua eſt: tunc iure repreſentationis in ma- tris ſuæ locum ſaccedunt:& eam conſequuntur Poetionem quæ viuæ matri ceſſiſſet, iure repre- entationis. Nä ſi ex pluribus liberis aliquis deceſ- ſecit, relictis ex ſe filiis, hi ſuccedunt auo cum patru- is, loco ſui patris vel matris in ſtirpes, ſeu iure re- preſentationis: hoc eſt, accipiunt tantam partem, quantam parens, ſiviueret, accepiſſer,§. ſi quis igitur deſcendentium. in Nouell. de hered. ab inteſt. venient. I. vlt. . hoc etiam cognitum. C. de Epiſc.& cleric./. liberorum. ff. de verb. ſgn. Quocirca de hocarticulo omnino non eſt dubirandum. Quid vero ad quatuor fratrum& vnius ſororis prædefunctorum hereditatem reſi põ- dendum eſt? Nec hic dubitatur, quin Achatii de V.liberi, præſentes actores, matris locum ſubeant, camg; repreſentent, per iura ſuperius alegata. Quem- admodum enim mater viua vna cum fratribus ſuperſtiribus ſororis& fratrum defunctorum he- reditatem adepta eſſet, per§. reliquum. Nouell. de bered. ab inteſtat. venient. ſic quoque liberi eius re- licti cum auunculis ſuis in æquis portionibus ſuc- cedunt, per§. huiuſmuodi vero. Nouell. dicto titulo. 139 Hinc manifeſte colligirur, quod Acharii de V. li- beri actores, cum præfatis Cunrado iuniore& lo- doco de S. in reliquorum auunculorum& mater- teræ prædefunctorum relictis bonis ad æquas por- tiones vocentur. Et quæ de ſucceſſione fratrum& ſororum ſu pra relata, adeo vera ſunt, vt, renunciatio exſtet, vel non, amplius nec inquirendum, necti- mendum ſit quicquam. Tamertſi enim actorum ma- ter ex bonis ſui patris Cunradi ſenioris de S. debi- tam portionem conſecuta eſſer,& deſuper renun- ciationem feciſſet, quam& iuramento firmaflet, ſe poſthac ad paterna bona non acturam ‚verum ea ſuis fratribus& ſororibus adhuc exſtantibus per- miſſuram: reliqui autẽ fratres ac ſorores poſt mor- tem patris ſui ſenioris Cunradi de S. herediratem æquis partibus inter ſe diuiſiſſent, etſi(vt in praſenti caſu contigit) aceidiſſet, vt nonnulli fratres vel ſoro- res fuiſſent mortui: tamen illa,& deinceps eius li- beri(præſentes actores) renunciatione minime attenta, ad defunctorum fratrum& ſororis here- dicatem cum ſuperſtitibus Cunrado& Iodoco cõ- ſequendam eodem& pari gradu fuiſſent: licet etiã ea omnia, quæ deſuncti fratres& ſoror reliquiſlent, tempore renũtiationis factæ in paternis bonis fue- rint. Quia ea non amplius paterna, ſed frarerna he- reditas eſt, in qua mater vel eius liberi ſuccedunt. Ad eam enim renunciatio ſe non exten dit. Eſt enim regula iuris: Quoties duplici iure deſertur alicui ſucceſſio, repudiaro nouo iure, quod ante defere- batur, quod vetus ſuperſit: vr l. quoties, ſr de regul. iur. Vnde ſi filia renunciauit hereditati paternæ, non 8 excluditur, quo minus ſuccedere Pad in heredita- te paterna, quæ ex perſona fratris ſibi defertur, cum illa ex nouo iure ſuperuenienti ſibi deferatur: vt de- cidit Ang. in conſil. τ2.& tradit alex. in l. 1.§. veteres. ff. de acquir. poſſ. Rom. conſ. 163.&conſ. 40.& not. Pald. in l.I. col. ſnal ff. de rerum diniſio.& Bart. in I. fin. fral Tertyll. vbi inquit, quod filia, quæ renunciauit, vel excluditur ab hereditate patris, non prohibetur fuccedere fratri vel ſorori, quæ paternam heredita- tem adiuit: quia ex quo aditur here ditas patris per filium, deſinit eſſe hereditas patris,& confunditur cum patrimonio filii adeuntis: per. ſed ſiplures.§. ſ filio. ſf. de vulg.& pupill. not. in d. l. 1.§. veteres. Vnde ſi contingat ipſum poſtea mori, incipit eſſe eius here- ditas:& ideo ſi eius ſoror vel frater relicta bonaad- ierit, venit ad ea, non tanquam ad hereditatem pa- ternam, cui renunciauit, ſed tanquam ad heredita- tem fraternam,& ab ea non repellitur: quia pater- næ,& non fraternæ hereditari renunciauerat. Fra- terna enim hereditas nondum tunc tem potis com⸗ petebat:& ideo renunciatio facta, quoad heredi- 9 tatem paternam, extendere ſe ad fraternam nõ po- tuit: cum renunciatio ſe ſolum exrendat ad illud caput, ex quo erat ſucceſſio delata,& non ad alia capita, quæ nondum competebant: quia iuri de fururo renunciari non poteſt, I. is poteſt. l. quamdiu. l. 2. H. de acquir. bereditat. ſt ita ſcriptum.. ſub conditio- ne. ſf de legat. 2. Ex quibus omnibus clare patet, re- nuntiationem in paternis bonis factam non eſſe timendam. Ea enim exſtet, vel non, nihilominus ta= men ſuis auunculis& materteræ, iure repreſenta- tionis,& matris ſueę locum ſubeundo, vna cum Cuntado iuniore,& lodoco pariter ſuccedere poſ⸗= ſunt:& tantum accipiunt, quantum mater acee- 4 140 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani b piſſet, ſi vixiſſet. Verum hoc loco alia incidit quæ C ASVS,in quo conſulitur, ſic e habet. Nobi-† ſtio: An non anus de 8 praſentium actorum auia, jilia eo- 5 † quia am teſtatus decedit, qui vnum tan- rundem actorum, matr viuenti in fratrum G ſororis Prur 2 f hanu. voo ha exn zurinnnau defunctorum hereditatibus merito praferenda ſit? cum p- ſ2ν◻ 1 filum& Mliam reliquit. Shee9, ximior gradus, deficientib. deſcendẽtibus, ſit aſcen- æx ſæcun 22 Van 1A 9. 5 44. Auton 10 dentiuim? Ad quod † ſic eſt reſpondendum: Cum qub bona ſu aD expante ello q Mdſila: In eu, defuncti fratres ac ſorores, germanos fratres, ſcili- qui ſequitur modum diuiſit: Vt filiæ certa ſumma cet Cunradum& lodocum, ac ex ſorore nepotes ſſeni contenta vna cum dotibus, quæ eis nubenti. (præſentes actores) pott ſe reliquerint: parirer& il- S, perin J 2 13 per 5 ſummet patre T, e nu. li, vna cum auia, ad ſucc⸗ ſionem hereditatis præ⸗ 9nio elocatus tra Ane ehent, onſtitui c ſ5 Ipi de mortuorum Fracrum& lororum vocantur: perl. 2. 7 4 RFad ſenanuſtonſ. Tertyl& tenet Bart. in. quod ſcitu.·S. yn bereut. Quemadmodum etiam dictæ— hareun autem. C. dæ bon. qua ltber. Quid vero ad ſfenioris Cun- medio 2un ament 0— Hau tiim Ven 6 Snet?e tentibus fi- tadi de 5. hereditatem dicendum eſt: pofuntne exce- deinſſoribus„reliquis paterhls bonis in perpetuum ptione præſtriptionu 30. annorum repeli: jiquidem uante renuncizuerunt. Tono idem pater diſpoſuit, vt re- 32, anna deroßir: G fi, an ohſſer hu agentihus madd ezee. liqua bonamnenine obſtante; filiis cederent:&ſic ptio preſeriptionis? per.1. C de annali exceptio. Breui- lrimam voluntatem clauſit, volendo nihilcotra idt reſp ondeo, qnod non Ii enim actor 83 ſunt mi- eama quoquam machinari. Sed poſtea euenit, vt norennss, adue ſus quos eiuſmodi exceprio nulld ad 7.,„pr eh,, maior natu filius, ex primo matrimonio ſuſceptus, 1II habet locum. Nam contra minores non currit p⸗ is aut„riſ ſeriptio I3.C. quibus non obiic long temp. praſcriptio. Id- qula Vndà Clilie reliquis fratribus ac ſororibus non- circo ſi anni illorum minoris etatis detrahantur, nõ Aum nuptis, ſédſub teſtamentariis Ecuratoribus remanebunt 3o. anni:& ſic illis non obſtabit præ- con Nitutis, bon a indiuiſa poſſedit, deceſſerit„Cyd ſcriptio. De feara elo be fororum hereditate, præ Aictis fratri bus ac ſororibus ſuis auiam maier. nullaorirur diſputatio præteriptionis. Nam ex eo, nam reliquerit: oritur nund quaſtio, ad quem he- quo præfati fratres obierunt, viginti tantum annie- ν2ν 1 4 e, editas clus deueniat: num ſororibus&r fratribus 12 lapſi ſunt. Iam † ad petendam hereditarem alichids 1 7,6 ,„ e e e 09 4 dantur alicui 30. anai. I. hereditatis C. de petit. bereuit. fuis ſuperſtitibus aut auiæ aedere debeat? Ergo,&c. Ex quibus omnibus ſupra relatis, quid A- IN reſolutione huius quæſtionis, primum quidem — chatii de V. liberis in hereditate ſui aui,& patrueli- Ldici f poſſer, relictain hereditatem uom poſſe ad auiam 2 uim, materteræque agendum ſit, clare conſtat: ni- maternam peruenire, eam nimirum ob cauſſam, quia fun mirum, quodanum, auiam de 5. ac ſuos patrueles, dti patris ſuprema voluntas feruanda eſt, in qua ita di po- Cunradum iuniorem& lodocum non tam adaui juit, yt à marihus ſuæ agnationis,& maxime jiliis ſuis, he- ſui, quanr reliquorum patruelium ac materteræ he- veditas eius non recederet, vel alienaretur, quo ſtatuſun reditates conuenire poſſint:& quod exiiſdem tan- ceteris nobiltbis non inferiores exiſterent, eog, non laberen- tum illis præſtari oporteat, quantum mater eorum, tur, ſeu commodius fruerentur. Ideo filias proillarum condi- 13 fl vixiſſet:accepiſſet. Ceterum quod anus, auia de S. Tione honeſtis datibus elocauis,& reliquas nubente⸗ ſimili⸗ compelli poſſirvt de bonis ſuis Couficiat inuentari- ter dotare ordinauit. Quæ quidem vleima voluntas um, mihinon videtur. Nam ipſa adhuc eſt modera- teſtatoris ſeruanda& implenda eſt, iuribus vulgatis ttix ſuorum bonotum:& licet ipſius hereditatem Porro † explorati iuris eſt, quando prohibitio facta* ſperemus, tam eni pſaadhucviuente nihiliuris in i- fuerità teſratore, ne extra familiam res deueniat, Pfius bonis habemus: quia viuentis non eſt heredi- quod tunc extra familiam deuenire per ſucceſſionẽ tas. Efgo adhue nihil ſtatuere poſſumus de ipſitus non poſſit: per l.iita quis. 6 ea lege f. de verb. oblig.& . ponis, quia videre mur ipſius captare mortem: quod codicillis.§. a matre H.de legat. 2. Verum hæc fuit ſu- iniure odioſ ſimuin eſt. Arq; ita, vt upra ſcriptum cſ, prema voluntas defuncti patris nobilis, vt bona fua in prædictis omnibus& fingulis ſentio: ſaluo lem- penes lgecnanerenr de hein tanniidees Mt per meliori iudicio,&ec. RESPONSVM XXXIV. nobilis& equeſtris ordinis dignitatem conſeruan- dam muniaque obeunda, ſumtus liberaliores ſup- ——————— —— EMr A KTA peditarentur. Et ſie tacite voluit, vt illius bona intra e familiam,& penes maſculos heredes relinqueren- 4 Caſus praſentis ton,alii. tur, nec inde alienarentur: quæ voluntas ſeruanda 1 lug 2 92 Dufiteuu auſ arſaeun 1. cſt, perd.§. ea lege.& 8 amatre. Quod ſi gitur auia ſngana DBaciſia adprzuiſluu aeſum. leret hoc contra voluntatem eſtatoris,& bona ex- an 0 1 s L2 tra ſuam familiam transferrentur: quod quidemſu- 5 Hereditas ex perſona, qua defert ur, posl aditi 9. a 4 dne e 1, Se e vehio 4 Saue tur, poil ahidene ne praallegata iura prorſus non admittunr: Ex quibus — Srin vnr ſit eius, qui ſuccedit, proprium inferri poſſet, auia maternæ demortui nepotis bo- „PAft“ na, nullo iure deberi, ſed in familia, hoc eſt, penes 7 Teſtator, vt res extra familiam non alienẽtur, ex cauſ- maſculos heredes& progeniem relinquenda eſſe. à prohiber..;„— . aſ b— be e5 oteſt„„ Sed † his non obſtantibus, meo quidem iudicio, té- 4 8 Saxanum iure ania nepotes in hereditate alterius nepo- ſtamentum in hoc caſu auiam a ſucceſſione& here- tis, excludit. 14„,„ 1 nſu. e wuter Iu heneretare ditate nepotis non poteſt excludere. Etſi enim ſu-‚ 9 wne in hereditate liberorum, vna cum ſuperſtiti- prema voluntas defuncti patris nobilis eo tendat, a bus liberis, in capita ſucce 2, lan, en n ee 4 A CA in apia ſuccedunt vt filii tantum, quantum ad nobilitatis& equeſtris S VS PRA SENTIS CONSILII. ordinis dignitatem conſeruandam ſuffecturum ſit, — con⸗ 4 3 1 4 1 ſai Eirjimaun 4 TMutu, toua nAeurſa aabcr 4 - ſamſthin ba. hanbwurumnaſa einjuens: anuururaekd Ta chs itucuiut: uv enriu eperji tubas aut aueadmähu reſolutione huins quetiomiyn 11 pollet, rittm hnxitamtn uum„eruerirt, amunmm außs nu ſeriema raburts frrnuͦdhin tannis ſis uumid um N enm uun recriat, Madaan, uehilcha nur ixfuna aimman 1επεεε πeιν lnſuam heusin futur ixcud 4 rrrt münmit. Cur quicen ocs erumdr Kimpka 9† xoloctttiurisck, qrud- 1 aAtetmole, ne et lruncenn imiimmn 4 auhif 1 Arege.2 ter 1. 3 4 4 rerco. 3 d cho metent Klennhu ene * 4 aulk 4 1 8 poſetun F ciubi 1 1 08 hercdes durasfie bl 1 1 asnont uaau 5 aum bcgasu, zeis non Pota BI ne een furdiſu 9 1 auas de 4 nn cod 1 genim T patet nobilis in fata conceſſit, eius Reſponſ. Iuris Decad. IV. Reſponſ. XXXV. cidi poteſt. Eſt enim regula: eonſequi debeant: non tamen prohibuit, quo mi- nus bona ex eorũ poteſtate alienarentur. Et licet ſic diſpoſu ſſet, hunc tamen ſenſum non importaret, quo minus ea bona, ſi contingerert, per ſucceſſionẽ ab inteſtato ad legitimum heredem transferri de- berent. Nam licet teſtator prohibeat, res ſuas non debere alienari, illa prohibirio non impedit, quo minus res illa deueniat ad legitimum heredem, vel teſtamentarium, ſecundum Bart. in! peto.§. A fratre. ſf. delegat. 2.& in l ſi ita quis. Srea lege. ſde verb. obligat. per I.1. F. de fundo dotal.&l. quædam. f. de acquir. rer. domin. & cum pater. S. cum inter. f.. de legat. 2.& expreſſe inl. filiusfam. S. diui. f. de legat. I.&l. bater.. lulius dgrippa. f. delzg. 3. Et licet defunctus nobilis filiis ſuis plus quam filiabus reliquerit, quo eo commodius no- bilitatis ſtarum& conditionem gerere ac ſuſti- nere poſſint: non tamen hæc cauſſa in iure eſt ſuſ- ficiens, repellendi legitimum heredem ab inteſta- to venientem ad bona defuncti. Quamprimum bon⸗ in vnam hereditatem redacta ſunt: eaque ſtatim vt li- beri, vel eorum tutores, eidem ſe immiſcuere, no- men defuncti patris nobilis amiſit,& deinde filio- rum ſcilicet vnicum patrimonium facta eſt. Poſtea vero, vbi filius natu maior obiit, eius pars rurius appellata eſt ſua hereditas:& ſua pats non amplius dicta fuit hereditas ſenioris, ſui patris, ſed ſua, hoc eſt, ipſius defuncti filit, perl ſed ſi piures.§. ſ jilio. ſf de vulgar.& pupil. ſubſtit.&æ Moder. in l. 7. ſ. verel er. fj. de ac- Luir. poſſefl. G per Dec. in. quoties f. de reg. iur. Quæ cũ Rta ſint, tunc hæc ipſa defuncti filii hereditas ſuuis he- redibus, quibus alias iure legitimæ ſucceſſionis de- fertur, cedere debet: neque teſtamentum hoc ad filii hereditatem extendi, neque legitimis heredi- bus debita hereditatis porrio adimi poteſt. Sed ſi te- ſtamento expreſſe eſſet inſertum, vt decedentibus filiis ſine liberis, bona eprum ad ſe inuicem,& nõ extraneos deuenirent, quo nobilitatis ſplendor ac equeſtris ordinis decus inter illos eo facilius céſer- uari queat,& ſic ex cauſſa(nam ſine cauſſa nihil va- leret talis ordinatio, iuxta dictum. 5. diui.) aut vt auiæ (præſenti actrici) nihil ex hac hereditate capere li- ceret,& ſic certa perſona exempta ellet: tuncab iis 7 bonis excludi poſſet. Quando † enim ex cauſſa te- ſtator prohibet bona extra familiam alienari, vel in certam perſonam ea transferri non debere: tunc necex teſtamento, necab inteſtato adextraneum, velin iſtam cerram perſonam per ſucceſſionem de- uolui poſſunt, per d.§. diui.&l. patér.§. Iulius Agrippa. F. delegat.3. Et ſic intelliguntur ſupra dicti g. àma- nre.&§. ea lege. ſecundum Bart. in d. S. fratre.& dl.§. ea lege. Verum quandoquidem à patre hoc eſt præter- miſſum, legitimus heres ꝓpter eius, ſcilicet patris, reſtamentum, Adefuncti iunioris filii videlicet he- reditate repelli non poteſt. Cum itaque ex præſcri- Pi appareat, defuncti iunioris nobilis hereditatem egitimis heredibus deberi, neq; teſtamentum à pa= tre conditum illis eſſe obſtaculo:quæritur nunc vl- terius, quinam ſint illi legitimi heredes, auiane, aut defun= Si fratres& ſororesꝰ Et cum hæc quæſtio ex iure cõ- muni ſcripto reſolui debeat(nam † de iure Saxo- num mater velauia in totum auferret hereditatem, omnibus collateralibus excluſis, vt lib. i. art. 17,§. t.& . Es nimbt.& arr. 33. G lib. 3. art. 38. in gloſſ. circa me- 1 141 Quando ⁊ aliquis decedit, 9 non relictis deſcendentibus, ſed collateralibus, ſcilicet fratri- bus& ſoxoribus,& aſcendentihuus ſcilier patre, matre, auo, auia,&c. quod tunc aſcendentes, ſcilicet parentes, cum collateralibus, hoc eſt, fratribus& ſororibus in capita ſuccedere debeant, vt in Auth. de hered. ab inte- ſtat. venient.. co nſequens.& l. ylt. gfin autem.& ibi Auth- defuncto. C. ad S. C. Tertyl. Cumigitur defunctus fra- tres& ſorores collateralis, auiam autem aſcenden⸗ tis lineæ perſonas teliquerit: dicti fratres ac ſorores auiã non poſſunt excludere, ſicut nec econtra auia illos excludere poteſt, fed ex æquis portionibus ad hereditatem vocanturꝭ ita vt auià non libet fratrum vel ſororuma ex relictis lus, quã qui- onis conſe- quatur:& ſic herediras in capita diuiditur. Er hoe iuris eſſe, ego Ioachimus Mynſingerus D. in præ- ſenti caſu ſentio: ſaluo tamen ſemper meliori ac ſa- niori conſilio. KESP 21 23 24 2 25 27 O NSVM XXNXv. . SVMMARIA. Caſus hulus reſponſ. Quaſtiones, Huæ in hec reſponſa tractantur. Epiſcopus num ſuocedat clericis?& nuem. 5.8. Bona omnia, quæ habet clericus, ti ex Eccleſia olueniſſe praſumuntur. Tituli allegatio eo caſu, quv ex communi jure pro ali- uo præſumitur, non neceſſaria eſf. Ad pryæſcriptionem immemorialem non requiritur ti· ulus. b Teſtamentum in alteriu voluntatem relatum, an quando valeat: Non teſtari,& inualide teſtari, equiparantur. Niſi teſtator ore proprio heredem nuncupet, teſtamen- tum non tenet. Limitatur, nu.. 5 Inſtitutio heredis in alterius voluntatem conferri non poteſt.& num. 14. Fallit, num. S5. Teſtamentum quid? b Statutum introducere non poteſt, vt voluntate alte- terius teſtamentum confectum valaeitt. Cemmittens alteri diſtriburionem ſuorum bonorum renſetur ad pias cauſſas teſtatus eſſe. 1 Captatoria voluntas quando valeat? Boni viri arbitrarui relittum, quomodo accipiendum t? Eleemoſynaà peccatis liberat. Teſlatoris voluntas in dubio aliter interpretari non poteit, niſi vt bona diſtribuantur in pios vᷣſus. Bona quæ pauperibus ĩure relicta cenſentur, conſan· A Dlteras mihi redaitas, quæ hinc inde inter dinm. ea ex vulgatis ſucceſſionum regulis facile de- prætenſos teſtamentarios, tanq; partes ſcriptæ ſuntz 14²2 Ae Canonici cuiuſdam defungli bonis mobilibus onſulendo& de iure reſpondendo necéſſarium e- fit, vt cauſſam ex coniecturis colligamus; E bre⸗ niter inde facii ſpeciem formemus: quæ ſic ſé habe- 2„ deprehenditur Non itapridem't Canonicus qui- dam collegiatæ Eocleſiæ apud I. deceſſit, qui in bo- nis mobilibus& præſenti ære ſatir amplas reliquit facultates, Quibus nonnulli ex Canonicis, collegis ſuis,& vicariis, tanquaim teſtameniarii ſe immi ſuerunt,& inter extrancos, cognatos nec uon in profa nos vſuus diſtribuerunt: Vni tot millenos, al- teri vero plures dederunt:. reliqua vero indiuiſe adhuc penes ſé ſeruarunt. Cum autem Epiſcopus loci hæc reſtinit, necdum per diclos exſecutores de teſtamento defundti certion factus, iiſdem exſécuto- ribus, giutum Canonicum finè legitimo teſtamento 6 defunttum reſcribit: ideoque eius hereditatẽ ad neminem alium, præter ipſum, ſbectare: idque non tam de iure procedere, quam aiuturna conſue tudine à prædeceſſöribus ſuis ſic obſeruatum& oontendit. Petiit itaq à teſtamentariis, Vt diltigen- ter hæc bona tonſeruiarent,& ipſi, cum inuentarid deſuper confecto reſtituerent. Neque ſe ab hac peti- tiome receſſurum: licet tftamentum factum&e—= perhibeatur. Illud enim à prætenſis exſecutoribus ita annullatum eit, vt teſtamenti nomen amplius tuerinequeat, ac illi eiuſdem exſecutores eſſe non poſßint: cum intra legitimum 22 conſtitutũ tempus elluw inuentarium confecerint, nec teſtamentu ſqbi inſinuarint,& einſaem conditiones, iuxta te norem ſingularis conſtitutionis concilii Prouincia- lis non maniféſtauerint: imo quod contra ſtatuta Synodalia multis modis fines mandati tranſéreſ- ſi fuerint, ac contra voluntatem eftatoris egerint, o ipſo, quodſénatui eius ciuitatis to* millia floren. aumerarint,& inter coęnatos, ac reliquostantam pecuniæ ſummam diſtribuerint: eos autem, ad quos ſaprema voluntas ſe extendere poſſét praterierint. Quo quidem in locο conſiderare dehuiſſent, hæc bona maiori ex parte ab Eccleſia defuncto eſſe ac- quiſitaridei rco etiam penes Eccleſiam relinquenda, nec ſic contra voluntatem diſtribuenda fuiſſe. Quocirca ſe vigore inueteratæ confuetudinis, ac dinturni vſus, defuncto Canonico ſuccedere, nec in eius honis quemquam alium, niſi ſe, intereſſe pra- tendere poſſe: ac propterea iure ſe ſolum eiſdem pro- ſpecturum. Ex aduerſo teſtamentarii prætendunt, Aefunctum non inteſtatum deceſuiſſe, imo in facie Capituli generalis ſuam vltimam voluntatem co- ram Notario& teſtibus coſtituiſſé,ordinaſſe& co- firmaſſe, ſcg. ieſtamentarios Enominatos,& ele- tos eſſe: iacircoſe non immerito adminiſtration? huueiſ quogꝗ, peromnia ita aluros, Vt non tam caram Deo, quam hominibus, eius rationem red- dere poſsiut. Et licet dictus Canonicus inteſtatus 1. tatẽ ſa 2ocejſiſſet, Epiſcopum tamen nullo iure eins heredi- Wvi vendicare potuiſſe. in ea enim multa bona Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ. Germani comprehendi, quæ nõ ab Eccleſia ei obuenerint, ſed aliunde: hac ſine omni dubio ad cognatos eius per- tinere: reliqua vero Eccléſiæscui inſeruiuit, deberi: nec dominum Epiſcopum in hiſce bonis prius ſue- ceſſurum, quam cgnati;& Ecclefia defuncti ca- nonici deficerent. Nam& conſuctudinem à domi. no Bpiſcopo modo allegatam, qua ſé Epiſcopus eors Eocleſiæ cleritis ab inteſtato morientibus ſuccedere prætendit, difhtentur,& iuri ſcripto ac eorum Ec. dloſiæ ſtatutis repugnare:& poſtremo dominum Epiſcopum decreta Vnodalia,& contilia Prouin. cialia in hoc caſuparum releuare. Nam ila pero- mma fere,& maxime, quod ad preſentem caſum attinet, cum iure ſcripto& ſuis ſtatutis conuenite Ideirco dominum Epiſcopum rogant, ne ipſosin exſccutione interturbet: alias ſe iuri offerrent. Ad hæc igitur quæritur, quid in praſenti caſu iurisſu? Aa hanc quæſfionem reſoluendam,& quidiuiis in praſenti negotio ſun diiudicandum, exięit neceſ- ſitas, vt facti ſpeciem in aliquot quaſtiones partia- L T primum/ quis clericis ab inteſtaro morientibus ſur- cedat? Secundo, an eiuſinodi teſtamentum de iure ſubſiſtere poßit, nequis inteſtatus deceßiſſe videatur, ex eo quod aliorum arbitrio ac diſpoſitioni teftamentum, acſu- premum elogium commiſerit, vt pro illorum arbitratu pot mortem eius hona diſtribuerent? Tertio, quam habeant illi poteſtatem, quibus hoc exſequendum demandatum eſt, aut quatenus ſe extendat,& in quem bona conferte debe- ant? Quarto, quod ſi præfati exſccutores poteſtate, ilorun fidei commiſſa, abuterentur,& contra voluntatem teſtato⸗ ris agerent, an Epiſcopus vel Diæceſanus ſe huic negotio im miſcere poffit,& quod exſecutores vel teſtamentari non le- gitime exſſecuti eſſent, hoc impugnare, retractare,& prorſus exſecutionem remouere poßit? Quinto; ſi teſtamentum eius de iure yaleret: an Epiſcopo intereſſe, vel pars aliqua e hiſce bonis compeiere poßet? Ad primam igitur quæſtio- nem ſic vide tur ſentiendum eſſe, quaſi f Epiſcopus; ſuccederet clericis ab inteſtato morientibus: ſecun- dum ea quæ tradit Panor.in c. ů. de ſucceſſ. ab inteftat.& in c. quia diuerſitate.de conceſ. prabend. alegat. Iuno. inc. in ſinuante. ext. qui clerici vel vouent.& lo. And in c. cũ olim. el.2. de priuil. Verum in hoc caſu communiter à Do- ctoribus ſic diſtinguicur: Aut ille Clericus habet conſanguineos,& bona patrimonialia, aut alias in- duſtria, vel honeſto labore acquiſita:& inillis ſuc- cedunt eonſanguinei, vt cap. vſt. 12. quæſt. vlt.& qus. c. quicunque.& in Auth. 10.§. ſi quis Epiſcop. column. 9. Oportet autem conſanguineos probare, Clericum iſtum bona aliunde habuiſſe, quam ex benefieio ſuo: quia f omnia bona, quæ habet& poſſidet Cle- ricus beneficiatus, præſumitur habere ex beneſicio, & intuitu beneficii, ſecundum Panorm. in c. relatum.. deteſtament. In ceteris autem bonis, aut ſi conſangui- neos non habuerit, ſuccedit Eccleſia cui ſeruiuit,vel ex qua bona acquiſiuit: bona enim ſiue mobilia, ſi- ue immobilia ipſius Clerici, intuitu Eccleſiæ ac- quiſita, poſt ſui mortem, ad ipſam Eccleſiam de uoluuntur, cap. 1. cap. in officiis. c. quia nos, cap. quia:e- latum. 2. de teſtament.& c. i. de ſucceſſ. ab inteſtat. nib Epiſcopus faut prælatus ex longiſſima præſcriptio- ne, puta cum titulo 40. annis, aut ſine titulo per 1 tempus — Reſponſ. Iuris Decad. IV. Reſponſ.XXXI. 143 1 4 tempus⸗cuius initii non exſtaret memoria 1 tale ius his qua pro non ſcript. habent. 4 Igitur& ex hac cauſla acquiſiuiſſet, vt Eccleſiæ in bonis Clerici ab inte. teſtamentum quoque infirmatur. Tertio, † te- 3 ſtato ſuccedenti præferatur: tunc Eccleſia nõ poſ- ſtamentum nihil aliud eſt, quam noſtræ volun- ſet ſuccedere, ſed Epiſcopus,& excluderet Eccleſi- tatis iuſta ſententia, de eo quod quis poſt mor- am, vt elttew in cap. ide præſcrip. lih. G. vbi Tdeciditur, tem fieri velit, I. 1. ff. qui teſtamentum face. poſſunt. quod in præſcriptionibus ſufficit bona fides, vbi ius Si igitur diſpoſitio hereditatis in aliorum volun- commune vel præſumtio non eſt contra præſcri- tate conſiſterer, hoc teſtamentum non eſſet de b benté. Alias I debet allegari& probari titulus, niſi voluntate teſtatoris, ſed alterius: quod fieri non eſſet præſcriptio, cuius contrarii nõ exſtatmemoria. Poteſt. Quocirca diſpoſitio in facie Capituli fa- Namtanti temporis præſcriptio ius& priuijegium cta, eſt nulla, ac pro teſtamento haberi nequit, inqducit,& habet vim conſtituti: yt probat tex.& cõ· licet omnino ſolemniter coram notario ac teſti- caxad. ibiper glin e. ſuper quibuſdam. praterea. de verb. bus nuncupara eſſet. Oomnia enim ſubſtantialia 8 fignif. Vnde † cum in caſu iſto, videlicet cum Epi- requiſita teſtamenti, hoc loco deſiderantur: nec ta- ſcopus allegat bona Clerici ad eum,& non ad Ec- lis diſpoſitio per prætenſum allegatum ſtatutum cleſiam, ex conſuetudine aut præſcriptione deuol- confirmari poteſt. Licet enim ber ſtatutum indu- 3 ui, præſcriptio ſit contra ius commune ſupraalle- ci poſſer, vt poſſit quis de bonis ſuis diſponere gatum: ideo ad eandem præſcriptionem requiri- poſt mortem, prout velit, ſine exacta illa iuris Ciui- tur, quodper Epiſcopum probetur titulus vel ſal- lis ſolemnitate:tamen non poſſet induci, vt diſpoſi- tem quod probet præſcriptionem tanto tempore tio † illa permittereturarbitrio alterius, per ea qua 14 fuiſſe inductam, de cuius initio non eſſethominum dicit gl. in l. illæ. ſf. de hered. inſtituend. Tale enim ſta- memoria, ſicut traditur in d.I. de praſcrip. lib. 6. Cum tutum auferrer ſubſtantialia teſtamenti,& faceret. 4 Vimnr meeſunoſtto Epilcopus Prour allegat, ſuos quod teſtamentum poſſet eſſe ſine noſtra volũtate, —“ h prædeceſſores aliquando ſucceſſiſſe tali clerico ab contra ipſius teſtamenti definitionem, nec poſſet inteſtato decedenti,& non ſua Eccleſia, magnum definitum cum definitione conuerti, quæ argumẽ- fundamentum haberet pro ſe, maxime ſi contrari- ta omnino firma ſunt. Verum hoc ſtatuto accurate um non poſſet allegari à capitulo. Præſumtio enim diligenterque perpenſo, reſponderi poteſt, ſiex- eſſet, quod tale ius præſcriptum& in vſu eſſet, cum ſecutores deducere ac probare poterunt, eiuſmodi aliquando ſit practicatum: quam practicam non conſtitutionem in facie capiruli generalis(ſicuti modicum adiuuaret dictum Panor. in c. requiſiti. de prætendunt defuncto Canonico coram notario nſtam. vbi dicit, quod illud capitulum, in quo datur& teſtibus diſpoſitam eſſe, ſeq́; in ea exſecutores& Eccleſiæ Cathedrali portio Canonicain relictis E. nominatos Relectos: quin meriro adminiſtratio- piſcopo, de facto non ſeruetur: cum Epiſcopi fere nem ſuſceperint, quodq; eiuſmodi conſtitutio fir- omnia iura Capitulorum præfcripſerunt ita etiam ma& valida eſſet,& teſtamentum quo ad pias cauſ- dlatm ue hae ant umcuu ſe extendat, G ih an? Quatio, guudfefai ſuu unmiſa,abuttnetun, m æat, an Fjiſapu nl „ nſrr aſit,G ſnadexſau —, ntms a auti ſeut,jecim taſentinen rmouert yſi iuu it i rcc: in yſa idetur, quod in hoc caſu iuri ſuccedendi Capitulo aiſpoſitioni commiſſum& relictum fuerit, nullo iure ſubſiſtere poſſe. Quapropter& ille, qui ſic te- ſtatus deceſſit, pro non teſtato merito habeatur: . 8* 2. cum; paria ſint non teſtari,& inualide ſeu nulliter, competenti præſcriptum ſit. Adalteram quæſtio- nem iura in hanc partem inclinate videntur, eiuſ- modi teſtamentum, quod alterius voluntati ac ſas ſuſtentaretur, non eſt dubium. Nam erſi præ- ſeripta argumenta& iuris fundamenta valida& ma- gni momenti ſint, nec vllo modo refelli poſſint: ni- hilominus tamen de benignitate Canonica eiuſ- modi teſtamentum, quo quis exalterius diſpoſitio- ne reliquit bona ſua, poſt mortem diſtribuenda, pro rato ac valido habetur,& adeo quidem, vt de- functus, quoad piam cauſſam, inteſtatus deceſſiſle 15 4ℳ iſir enamfalertho 4 5 40 hoceſt, contra iura teſtari, yt per tot. tit. C. qui teſtam. reputari nequeat: ſicuti de hoc expreſſus textus eſt, ——— uie c fas poſſunt. Inſtit. quib. mod. teſta. infir. argumenrol. quoti- quem omnes ita communiter intelligunt, in c. cum 5mr Hres erercjenad ad erf.qui ſatudar. cogant.!. nulla cum ſimilib. ff deauctorit. ribi. de teſtm. Et in hoc caſu nihil obſtat ſupra modo eexrat ueuuſuenadt mn, ee rutor. Et primo quidem, quod hocteſtamentũ nul- allegatum primum argumentum, quia, ſecundum fn wminbof dadunnuu. Mn amftataemus, 8 en,* Suun eus aicenc rel 1 lum& inualidum item iuri communi contrarium 4 n ſit, vel hinc apparet. Nõenim tenet teſtamentum, bi teſtator nomen heredis ore proprio, aut ſcri- Pn nom exprimit. Illa namque expreſſio eſt de ſubſtantia& forma teſtamenti, l. iubemus.1. hac conſul- ubima. C.de teſtamen. g. ante heredis Inſti.de legat. Cum gitur in præfata inſtitutione vel teſtamento nullus cxprimatur heres, nec proprio nomine inſtituarur: cenſendum eſt, ac ſi nullum teſtamentum factum b ellet,& defunctus ab inteſtato deceſſiſſet: cum pa- ria ſint, non teſtari,& inualide ac nulliter teſtari, vt E ſupr⸗ dictum eſt. Secundo legibus cautum eſt, vt n inſtitutio heredis in alterius voluntatem conferri non poſſit. Non enim poſſum dicere, Inſtituo here- dem, quem ille voluerit: quod cum factum fuerit, dici- tur inſtirutio captatoria, ſecundum Papin. in l. caprato- Iia, ſ. de her ed. inſtit. Et alio capite traditur, captato- rias ſcripturas neque in legatis valere, vt in l. ca- 4 ptatori. ſ.delega.1. Perinde enim habendæ ſunt ac Ain teltamento ſeriptæ non ellent, I..in fim. d Archid. in 12. c. ſi quis de clericis.& Innoc. in d. c. cum tibi. iſta generalis diſtributio& diſpoſitio habetur loco heredis,& quod ille, cuius diſpoſirioni commitritur diſtributio bonorum, ſit nomine heres: quod etiã ſequuntur Bar. in l..& Bald in priuilegia. C. de ſacro- ſanct. Eccleſ.& Imol. in d.l. captatoris Sic T itaque præ- ig fatum teſtamentum& vltimæ voluntatis diſpoſitio non deſtituitur heredibus. Similiter& ſecundùum argumentum nihil moratur. Nam † qui hoc modo teſtatur, vt alteri ſua bona poſt mortem diſtribuen- da committat, videtur reſtamentum feciſſe, atque ad pias eauſſas teſtatus eſſe, ſecundum Da.in locis ſupra eitat. Iam autem dubium non eſt, quin teſtamentũ, in quo pauperes generaliter inſtituuntur, valeat omnibus modis, etiã omiſſis ſolemnitatibus, pro- pter pietatem. Licet † quoque captatoria volun- tas in teſtamentis non habeat locum: nihilominus tamentalis voluntas, quoad pias cauſſas, ſuſtenta- tur& toleratur, ſecundum Bart. in d.l. 1. In cauſſis aũt Profanis nequaquam. Propterea dicit Bart, quod 1= 18 dicat teſtarotz Committo bona mea arbitrio vel diſpoſitioni Tirii: videatur decedere,& teſtari velle ad pias cauſlas, vt valeat potius quod agitur, quam pereat. Debemus enim ſemper interpretari volun- tatem teſtatoris in meliorem& fauorabiliorem cauſſam, vt valeat potius quam pereat, iuxta t. cum dilecti. de don.&l. in teſtamentis N de reg. iur. Præterea tertium argumentum dilui poteſt. Namñ etſi teſta- mentum noſtræ voluntatis,& non alterius, iuſta ſententia dicatur: attamen ſubilla commiſſione ge- nerali& mandatò dę exſequendo, non poteſt intel⸗ ligi, vt pro ſuo libitu exſecutores hæc bona diſtri- buere poſſint: ſed voluntas illa regulatur& reſtrin- gitur arbitratu boni viri. Cum igitur prætenſis exſe- cutoribus teſtamenti, à defuncto teſtatore fidei il⸗ lorum cõmiſſum ſit, boni viri officio fideliter fun- gi debent, ac diſtri puere eà boni viti arbitratu, ſicut duo inſignes hiabentiir textus inl. Thais ancill.§. ſo- vvie ſua,&r in 1. deicsmmiſſaria ibert u. ſ. de fdeiuom- 1 ↄ miſſ. libertat. lam t bonus vir magis arbirrabitur ad ſalutem,& pro tedertione peccatorum teſtatoris diſpenſandum, quam alias: iuxta c. conqueſtus, de foro tompeteut. Ad ſalutèm autem& pro redemtione peccatorum magis facit, vr inter pauperes diſpen- ſentur bona, l.id quad pau perib us.! nulli ſ.ſi quis ad decli- nandum. C. de epiſc.& dleru.& inc. animæ. is q. 2.& in 20 c. medlicin. 1.dift. de pœn. Eleemoiy na, inquit † Am bro- ſius, à peccato liberat. Crimina eigo eleemoſynis redimuntur. Et cap. ſeq. Date eleemoſynam,& omnia pohis munda erunt: ex Luca, cap. iI. Sic ergo& te ſta- mentarii iſti, bona ſic ſuæ fidei commiſſa, pro elee- moſfynis pauperibus diſtribuere debent,& in piòs vſus diſpenſare,& nõalio: alias excederẽt fines mã- dari,& annullarent teſtamentũ, qa tale teſtamentũ au1 nequaquã valet, niſi quoad pias cauſſas. Necf teſta- 4 toris voluntas aliter interpretari in dubio poteſt aut debet, niſi vt bona diſtribuantur in pios vfus. Et q; bona ſic relicta debeant cõuerti in pios vſus,& non profanos, expreſſe tenet Innoc. in e. cum tibĩ. de teſta. & Bart. in l..& Bald in l. priuilegia. C. de ſacroſanct. Ee- deſ& imol inl taptatari. f. ie hered. inſt. Et ſic con- cordant in hac opinione tam Legiſtæ, quam Cano- niſtæ. Si enim conſtaret de voluntate teſtatoris, quod voluiſſet bona ſua per alium in profanos vſus diſpenſari: tunc talis voluntas, tanquam captatoria, non valeret, ſicut ſæpius dictum. Ex quibus omni- bus conſtat, voluntatem& poteſtatem in exſequen- do prædictorum teſtamentariorum ſatis eſſe reſtri- ctam, nec vſque adeo liberam, ſed iuris auctoritate, ſecundum voluntatem teſtatoris, per omnia regu- lari debere. Et ſic nec hoc tertium argumentũ ob- ſtaculo eſſe poteſt. Iam tertia quæſtio, quam ſeilicet habeant poteſtatem teſtamentarii,& quouſque ſe illa extendat, item in quem vſum bona ſint confe- renda? reſoluitur, exſecutores iuſtum modum nimium exceſlerint, ac ſatis temere, nec impune deliquerint, dum bona ſic diſtrahi paſſi ſunt, eaque in alienos ac pro fanos vſus contulerint,& Senatui ciuitatis ibidem,& co- gnatis tot millia florenorum ex bonis numerarint: 22 Vbi f enimiquis itabona ſua pauperibus diſtribu- enda relinquit, ibi non poteſt quicquam dari con- ſanguineis: niſi hoc à teſtatore dictum eſſet, vt& illis aliquid propter Deum daretur: ſecundum Bart. & Bald. in d. I.. C. de ſacro ſanct. Eccleſ. Contra quod & clare inde patet, quod dicti Dn. loach Mynſing luriſconſ. Germani prædictos exſecutores excuſare vel réleuare non poteſt, ſi prætendant ſe nihil alias, niſi his quibus debebant, expendiſſe, vel à Senatu vel conſangni- neis ad hoc coactos fuiſſe. Hilce enim verbis ſe non admodum defendere poterunt. Nam quod teſta- mentarii confitentur, conſtitutiones concilii Pro. uincialis, cum ſuis ſtatutis,& eommuni iure ſcripto b concotdare, nec non æquo& honeſto conformes eſſe: vnuſquiſque autem omnia ſtatuta& iura,& quæ ad ea pertinent, ſeire debeat: eorũ enim igno- ranria nemo excuſatur: vt per totum tit. C. de. iur& fact. ignorant. Neceſſario igitut ſequitur, fretenbo teſtamentarios conſtitutiones prouincialis cõcilii, proutipſi demonſtrant ac ingenue fatentur, probe tenere:& licet e⸗ 81 gnoraſſent atq; ſuis ſtaturis& juri ſcripro nonfuiſſent conformes, illis tamen cõ uri ſcrip ncõ ſtitutiones hæ ſunt inſinuatæ, vt ſic nullamignoriä tiam allegarc queant. Sed inter cetera etiam hoc nb conſtitutio concilii Prouincialis comprehédit titulo de teſtamentis& vltimis voluntatibus, cap. 92. vt teſtamentarii, omnibus poſthabitis, bona defuncti in inuentarium coram notario& teſtibus referre, Vltimam voluntatem adimplere, actam coram ordinario iudice aut illius commiſſario ra- tiones reddere debeant: prout tenet conſtitutio de verbo ad verbum hic ſubſcripta, OQVAMVjis iam olim multis conciliis Prouin- cialibus, velut Frizlarnenſis domini Gerhardi,&a. liorum Epiſcoporum Moguntinenſium ſuper teſta 33 mentorum ordinatione cautum ſit, quibus omni- no ſuum robur manere volumus: videmus tamnen hac temporum licentia pleraſque morientium vo- luntates in caſſum recidere, defunctorumque ſub- ſtantiam contra ipſorum legitimam voluntatem interuerti, Ateſtamentariis— rtim,& quibus pro „ 2* officio com perebat ratum ſeruare etonf arbittiũ⁴t ſerint teſta- ſtatuimus, vt qui deinceps nominati fa mentarii, quamprimum& ante omfiia ipſius de- functi hereditatem ſiue ſubſtantiam coram notatio R teſtibus fide dignis conſcribant,& in inuentariũ fideliter redigant, omnimodamque morientis vo. luntatem, arbitrium& ordinationem intra debitü tempus exſecutioni demandent& exſequantur, de quo ordinario aut eius commiſſario rationem faci- ant. Quod ſi quis infideliter agens huius noſtir conſtitutionis tranſgreſſor repertus fuerit, pro or-,, dinarii arbitrio, aut alias condigna pœna pro exceſ-,, ſus qualitate plectatur. Quæ quidem conſtitutio teſtamentariis nimis diira erit. Nam quibus modis ſe defendent, quod cum illis ordinaria adminiſtra- tionis ratio, quæ in primis fieri debebat, reddenda ſit, non confecerint inuentarium in bonis relictis? quid reſpondebunt ad hoc, quod dictis Senatui& conſangnineis ſine ſcitu& conſenſu eius, cuiadra- 2 tiones obligabantur, tam magnum aureorum ſũ mam numerarint, ac in profanos vſus diſtribue- rint, contra ipſius teſtatoris voluntatem. Cumigi- tur manifeſte contra allegatam conſtitutionem de- liquerint,& cont ral. tutor qui. in pri. f. de admin. iut. &. i.§. officio: ff. de. tut.&rat diſtra.&l. tutoris. C. 46 admin. iut. facile coniicere oſſan quod pœnæ eidẽ cõſtitutioni Synodali mſctte, obnoxii ſint,& id ꝙtà ihutilitet expoſuerint, rurſus tepetere tenean- tur: tum quodadminiſtratione cadant,& tanqua infideles exſecutores remouendi ſint, ſicut Lheltar b ein⸗ ä —————— “ ö 8 —, ͤͤͤ.ͤͤͤͤ- gauud” quæ mttunrd 7o xatuuno kundolo, rammgalim 1 ltenri dtimtennc — 4—— ————— lidas velut Friakarnenſtaumi um Epiſcoporum Mogurrrein ntorum ordinatione cummiid uum tobur muuere folmas ſt tem porum lccenti ſenſem Keſpon de infidelibus tutoribus, vt. ſuſpectus aut. eſt.& g. pen. Inſt. de ſuſpect. tut. Si vero prætenderenrt, ſe ad hoe Per ſenatum& cognatos com pulſos fuiſſe, hocn on eſt veriſimile: metus enim& vis non præſumitur. Sed ſi fuiſſent compulſi, hoc prius ordinario, vtpu- ta ſuperiori, cui rationem adminiſtrationis reddere tenebantur, indicare, eiuſque conſilio vti debuiſ- ſent: quia hoc etiam alii diligentes exſecurotes fe- ciſſent. Quodipſum illi, vel maxime ob eam cauſ- ſam, quod teſtator ſua bona ad pios vſus deſti- 3 narit,& vt† hoc recte& ex fide geratur, Epi- ſcopo curæ ſit, intermittere non debuiſſent, iu- tal. nulli. C. de Epiſc.& cleris.& in his quoq; bonis ha- beart intereſſe, vtinfra dicerur. Quocirca ſuperio- rem, ſcilicet dominum E piſcopum nihil celare de- buiſſent:& ſi tuncillos ab eiuſmodi viac poteſtate eripere non potuiſſet, ipfi extra omnem culpam& periculum eſſent conſtituti. Sed cum hoc præter- miſerint, in ipios faba merito cudetur. Quamob- rem ea omnia, quæ ſic profuderunt ac alienarunt, rurſus exigere tenentur, l. quicquid. C arb. tut& l. tu- tor qui repertorium. g. competit ſy de admin. tut. l.; F. de tut.& rat. diſt. De omnibus(inquit Vlpianus) quæ tutor fecit, cum facere non deberet, itẽ de liis quæ non fecit, rationem reddet hoc iudicio. Et cum prætenſi exſecutores tam ſubito, priuſquam in- uentarium confeciſſent,& ordinario tradidiſſent, bona defuncti inuaſerint, eaque hinc inde diſper- ſerint, inſuper etiam in diuerlos& profanos vſus contra teſtatoris voluntatem conuerterint, tum quoque ordinario ſuam debitam portionem abſtu- lerint: ſunt in dolo,& præſumuntur, quod habue- rint animum graſſandi in bonis, d. tutor qui. in prin. Igitur ea rurſus refundere debent, quæ ſua culpa Profuderunt, per ſuperiora. Nec eſt quod dicatur, prædicta iura de tutoribus loqui,& non de exſecu- toribus. Locum enim habent propter identitatem rationis, in omni adminiſtratore rerum alienarũ. Nam quis dubitat, ea quæ allegata ſunt, tam de te- ſtamentariis tutoribus; quam aliis loqui? Teſta- mentarii autem tutores quid differunt ab exſecuto- ribus? nonne eſt eadem ratio adminiſtrationis re- rum alienãrum:& licet hoc non eſſet, tamẽ ad hoc aſtringerentur allegata conſtitutione concilii Pro- uincialis. Ex quibus paſſim ſatis ſuperque colli gere licet, quantum hæ conſtitutiones vel decreta Sy- nodalia vel Prouincialia ordinariæ intentioni de- ſeruiant, vt illis tandem hoc infectum optandum 24 lit, quod inſcio Diœceſano egerunt. Cum † igitur (ſicut a paret ſteſtamentarii ſiue exſecutores teſta- mentiſl officid abuſi ſint,& illud quod in hiono- tem Dei, ac pios vſus inſu mendum f. niſſet, in pro- fanos ſine vlla vrgenti cauſla diſtiibuerint: oritur quarta quæſtio, an Epiſcopus remotis exſecutori- bus huic negotio ſe in gerere poſſit,& illi, quod in- debite ab exſecuroribus geſtum eſt, impugnare& (luris Decad. IIII. Reſponſ. X XXV. fuer. alien.& facit text. in Clem. iplius arbitraru diſtribuenda committit(ſicut in præſenti caſu fit) quod tunc exſecutòr debeat di- midietatem pauperibus diſttibuere,& dimidieta- tem piis locis, ſecundum Pet. de Par. in b 145 us voluntatem collara, tanquam captatoria ſvt ſu- pra dictum)non valet. Idcirco teſtamentum alle- gatum regulis habentibus in rebus profanis lo- eum, ſubiicitur,& quo adiſtam partem ipſo facto annullatur. Ideoq;/ per Epiſcopum exſecutio, tan- 26 quam nulla,& ex nullo teſtamento, atque contra Voluntatem teſtaroris ſubſecuta, retracqari poteſt: ſacundum Angel. in ſua ſummas in verl. exſecutor. num. 19. in fin. aliäs quoad piam cauſſam, nihilominus du- rat. Dutui enim eſſet, piam cauſſam propter im- pium factum exſecutorum lædi. Epiſcopus igitur meliorem exſecutionei facere deber,&id exſequi, ſicut exſecutores debebant. Quando enim exſecu- tio propter negligentiam vel delictum exſecutoris deuoluitur ad Epiſcopum, tenetur Epiſcopus ſer- uare formain in exſequendo, ad quam tenebantur exſecutores, ſecundum Bart. in! ſi puellam. C. ſi man. ita . de ſupplend. neg. prælat. quia pauperes adiuuari debent beneſicio Epiſcopi, & nõ decipi. Cum igitur ſuſcepit negotium, quod exſecutotibus mandatum eratà teſtatore, ſcilicet vt bonaad pias cauſſas diſ penſarent: hoc etiam& E- piſcopus faciet,& negotium conſummaré debet, non co modo quo caœptum, ſed quo conſummari debebat, iuxta!.in commodato.. ſicut. commodat.& l. Ii quis alicui.. qui ſuſcepit. ſ. mand. Nunc vero quinta quæſtio diſcutienda functi Canonici teſtamẽto vel bereditate partem aliquam bercipiat? Et videtur, quod eſt, hoc teſtamentum ideo ſuſtinere„quod videa- tur teſtatorem voluiſſe bona ſua pauperibus diſtri- bui. At expreſſe cautum eſt, quod Epiſcopus in 26 bonis pauperibus relictis nullam habeat partem, cap. ex parte. el. 3, de verbor. ſigniſicat. l. nulli. l. ad declinandum. C. ³de Epiſcop.& Epiſcopum in hiſce relictis habere. Quod argumentum videtur plauſibile: ſed negatur verum. Licet enim Epiſco pus non habeat pPartem in relictis pauperibus,& inde ſequitur, ꝙ necin hocteſtamento partem dictum teſtamentum non diſi ponit ſimpliciter de pauperibus, ſed generaliter ſub pia cauſſa intelliguntur pauperes, male tamen infer ur, quod ideo E biſcopus non habeat partem in hiſce reſictis bonis: cum etiam pia loca, vt puta Eccleſiæ& hoſpitalia, contineantur ſub pia caufla, cap. fin. de teſtamen. cap Xenodochiu. de telig. domibus. lam dubium non eſt, Epiſcopum detrahere portionem ſuam de relictis Eccleſiæ, hoſpitalibus, monaſteri- is, aut aliis piis locis: vt cap conquereute. de offic. ord.& cap. offici.& ibi Panorm.& cap. requiſſti de teſtä. Nunc itaque traditur, quando quis alteri ſua venit, ſcilicet an Epiſcopus ex de- non. Supra enim dictum ſi qui⸗ dleric. Ergo ſequitur, bonis nullam partem habeat:tamen præ- ad pias cauſſas. Iam erſi * ſua bona pro 27 tract. de Canon. * tetractare liceat? Ad quodreſpõd endum eſt, quod ſic. Nam ſũperiusſatis abunde dictum eſt. quod vl- tima voluntas in alterius diſpoſi tionem collocari non poſſit, niſi in piis cauſſis. Sed cum exſecutores voluntatem reſtatoris in vius profanos detor- queant,& eius bona eo inſumant: argumenta in Frime quæſtionc in contratium allegara, quod ſci- licet hac ratione teſtam ẽtum ſit inualidum, locum habent. Nam in profanis cauſſis diſpoſitio in altexi⸗ nem de illis bonis com petere Etexhoc infertur, port. Epiſc. cap.I. Quamuis alii dicant, omnia piis locis diſtribui debere, in eo loco, vbi vixit teſtator: & illa opinio habet fundamentum in leg. ſi quis ad de- clinandum. g. ibi autem indiſerete. Cod. de Epiſc.& cleric. vbi bonus textus pro hac vlrima opinione. Pet. autem pro ſe nihil allegat. Sic itaque conſeque- 28 tur, domino Epiſcopo Canonicam ſuam portio- „per ſupra dicta iura. quod etiã Epiſcopus habuerit in ₰ 146 dati tranſgreſſi ſint, dum bona diſtraxerint,& in aliorum manus diftribuerint, priuſquam Epiſcopo vires hereditatis per inuentarium fide dignum fi- nificaſſent: nec non conſtiriſſet, quot& quænam ea bona fuerint, quæ defuncto aliunde ex ſucceſſio- ne obueniſſent,& in quibus ſenatui tributum non dum ſolutum eſſet,& in quam ſummam cenſus ille accreuerit: item quantum deinde bonorum reſi- duum fuerit: Quæ omnia iuxta vulgatas iuris regu- las, tanquam ab Eccleſia non acquiſita, cognatis ce- dere debuiſſent:& quantum deinceps reſtarit, ꝙ in pios vſus inſumendum fuiſſet,& ex quibus domino Epiſcopo Canonica portio com petiiſſet:eam enim præ omnibus deducere potuiſſet, ſecundum Hoſtienſ. in Summa de ſepult. Cum igitur hæc omnia àteſta- metariis fint prætermiſſa, facile coniicere licet, q; Oxdinario ſufficientes rationes, prout conſtitutio concilii Prouincialis exigit, de omnibus iis, quæ in gefuncti boms exſtiterunt, reddere teneantur, nec comminatam pœnam effagere poſlint, niſi in hoc caſu ſpeciali quadam gratia afficiantur. Viden- tur enim ſibi potius proſpexiſſe, quam pie defun- to, eiuſue voluntati. poſtremo ante concluſionem etiam hæc quæſtio occurrit: Quanta fſit illa Canoni- ca portio Epiſcopali Reſpondetur, quod ſecundum varieratem locorum&conſuetudinum non eadem eſt: iuxta cap. requiſiſti. de teſt. m.& cap. certificari. de ſe- pult. Aliquando namque eſt tertia,& aliquando di- midia, vt cap. i.& 2.de ſepultur.& cap. de his. cap. decerni- mus.& cap. antiquos. 10.9.I aliquando quarta, cap. cum ſemper de ſepult. Proinde in hac re conſuetudo loco- rum inſpicienda eſt, ſecundum Glo. in d. c.requiſiſti. quæ ſi non apparert, debet Canonica portio intelligi quarta omnium, de quibus illa debetur: cum in du- bio ſemper, quod minimum eſt, ſequimur:& in ea omnia iura concordant, ſecundum Panor.in d. c. requi- ſiſti. Ex quibus omnibus ſatis clare conſtat, quid iu- ris ſit in propoſito caſu: alterius tamen iudicio me- liori reſeruato. RESPDONSVM XXXVI. SVMMARIA. 1 Caſus huius reſponſi. b 2 ure Saxonico fratres, prædefunctorum fratrum libe- ros, in fraterna hereditate excludunt: ſecus de iu- 7e Ciuili, vt numz3. 4 Fratres ex vno parente tanti, non niſi in tertio demum gradu, is qui ex vtroq latere iunéti ſunt, ſuccedit. Fratres germani fratris defuncti liberos, omnesq alion oolaterales excludunt. 5 Caroli y conſtitutio de ſucceßione patruelium& ami- rinorum cum patruis& amitis. CàASVS HVIVS RESPONSI. (h⸗ t propoſitus talis&ſt. Moritur parens, qui quatuor hlios& duas filias, nec non me- diocrem in praſentibus nummis& pignorib. ſub- ſtantiam reliquit: ex qua pradicti filii, iidemque fratres duas ſorores nubentes dotant,& reliquum imter ſe in quatuor partes diuidunt. Poſtea dus tan- tum ex his fratribus ducunt vxores, E ex illis ſuſ- cipiunt liberos: reliqui vero duo in cælibatu vitã tranſigunt. lam ambo, nimirum vna ex dotatis ſotoribus, nec non alter exfratribus vxoratis, poſt Dn. loach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani his bonis intereſſe:& ꝙ exſecutores limites man- ſe relictis liberis decedunt. Dei Iis lib inde exatli= Alhuot annis, etiam fra tres calibes ſine liberis moriuntur. His defunclis adhuc ſuperſtites ſunt vnus frater, ac vna ſoror, cum fratris& ſororis prædefuncto- rum liberis. Nunc igitur quaſtio oritur, num fra- ter& ſoror, qui fratres cœlibes abſque liberu defundtos ſuperuixerunt, in relitta corum he- reditate reliquorum fratrum& ſororum liberu, iure Saxonico, tanquam proximiores præferri de- beant,& præfatos fratrum liberos excluderepoſ ſinti aut an iidem in parentum ſuorum locum ſue- cedendo, vna cum patruoc amita, ad aquales pot- tiones admittantur? A D propoſitam queſtionem breuiter reſpondẽ- dum eſt, quod † iure Saxonico frater ac ſoror, ſuis in cœlibatu defunctis fratribus ſint pfoximio- res heredes,& quod demortuorum fratrum ac ſo- rorum liberos à ſueceſſione& hereditate excludãt. Eadem enim iura diſponunt, quod ꝗin linea trani- uerſali ſiue collaterali propinquiores fuerint gra- du, hereditatem percipiant: qui vero æquali gradu diſtiterint, hi etiam æqualiter ſuccedãr. Idcirco fra- ter& ſoror vtrinque coniuncti, mihi proximiores ſunt, quam fratris mei germani liberi ſuperſtites, aut patruusi pſe. Cuius f contrarium in iure Ciuili3 conſtitutum eſt in Auth. ceſſante. C. de legit. hered.& in Nouell. de her. ab inteſt. venient.§. ſi autem defuncio.&§. etſi igitur defunctus. ſicut quoque fratres ex vtroq; pa- rente ſoli hereditatem fratris germani conſequun- tur,& ex altero tantum parente natos excludunt, yt lib. z. art. 20. Qui ff enim de eiſdem parentibusnon ſunt progeniti, ſed ex altero vinculo tantum fratres exiſtunt, non in eodem membro conſtituuntur, ſed tranſeunt in gradũ remotiorẽ, nempe tertium, idq; pꝓcedit tam de iure cõmuni, ꝗᷓ Saxonico, vt li.i. arr. & in à. Auth. ceſſante. C. de lægit. per.& in Nouell de her ab inteſt. venient.. reliquum. Imo germani fratres non/ tam defuncti fratris liberos, q omnes reliquos in li- nea collaterali cõprehenſos excludunt. Et hoc ideo fit, qa ꝓpiores ſint gradu, vt lii. art. 3.§. Wan ſich ein Erb verſchweſtert ꝛc.à contrario ſenſu: vt Weichbildt aft. 63.in Gl.& in Auth. taq C. com. de ſucceßio. Et ſicin iis locis, vbi ius Saxonicum in vſu eſt, obſeruatur, vt frater in ſui defuncti fratris hereditate alterius fra- tris defuncti liberis preferatur. Verũ Magdenburg. ſtatuunt, vt fratrũ relicti liberi, vna cum patruo iute repreſentationis pariter in ſtirpẽ ſuccedant. Et hoc etiã ius ſcriptũ tenet, vt in d. Auth. ceſſante.& Authen. poſt fratres& l.z. C. de legit. hered.& in d Nouell de hered. ab inteſt. venient.. reliquum.& Nouell. vt fratris fili,§. Cl. in S. hoc etiam. verſ. ſuperſtites. Inſtit, de legit. agnat. ſus ceſſ. Sed f hoc loco ſilentio non eſt pretereundum, quod Carolus V. ſereniſſimæ memoriæ conſentiẽ- tibus Electorib.& aliis Principib. nec non reliquis Statibus Rom. Imperii, anno 15 21. modo allegata iu- ra ſpeciali quodam edicto confirmarit& ſanciue rit, diſponens expreſſe, vt fratrum ac ſororum libe- ri in poſterum vna cum ſuperſtitibus defuncti pa- truis& amitis in ſtirpem ſuccedant:& quod omnes diuerſas cõſuetudines, ante hac in quibuſcunq́; Im- pii locis obſeruatas, tãꝗᷓ cõmuniiuri cõtrarias Kin— quas, ex Imꝑatoria poteſtate& certa ſciẽtia ſuſtulit, * A 910⸗ * mein * dem enim wndihanm gi rfali ſiue coluatetal unidin. hereditatem kercyun umn terint,Nietüumeqruifürd K ſotor ntrinque at, quam fratri mei gemun he parruasipſe. Cui fcnrum aſtirutum eſtin aut efanduß feer.d utef mnt ſan — te ſoli hereditutem fatugm K exaltero tantunpucatensn rt.ze Qi fenindecidemn tptogeniti ſederaterpſicdis * in eodem ntnbuo aſcunt in gradi temosiot&ſi cdit tam de iure conun dunn 2 1441t.ſcate C.elgiMouu f nrvient. ſ. eliquun. locf rm deſunct fattb betsqonan colutenliößteh d rinſi detmcite eſal eh ldems Ln unt,vt fiat ricilden teruipel leiech Reſponſ. Iuris Decad. I V. Reſponſ. XXXVII. abrogauit,& proſus annullauir. Quocirca quã ma- xime verendum eſt, præſentem cauſſam etiam in iis locis, vbi ius Saxonieum obſeruatur, difficulter in iure obtineri Polie er etiam ea per ſententiam obtenta, non dubium ſit, quin talis ſententia per appellationem deuoluta ad Cameram Im perialem ibidem reformetur ac annulletur,& tandem iuxta ſupra allegatam Imperatoris conſtiturionem con- trarium pronuncietur. Conſultum igitur foret, vt eomponeretur& tranſigeretur. KRESPONSVMXXXVII. SVMMARIA. 1. Caſus conſilij. 2 In bonis quaſi caſtrenſibuu nibil iuris, ne pater quidem, nedum defuncti fratres vel ſorores habent. RKerum ſuarum quilibet moderator& arbiter. 4 Quod poßidemus, noſtrum praſumitur. Quod noſtrum eſt, ad alios non pertinet. s Pro impenſis non tam actio, quam exceptio retentionis rei, competit. 7 Hereditas adita confunditur cum patrimonio adeun- z16,& num. 2 1I. 1 Heres ſe pro herede gexendo, vel hereditatem adeundo; Ii dominus bonorum in hereditate relickorum,& num. 10. 2 Herer G& defunçtus eadem cenſe unuerſuua Mater immedtate eſt heres filii. 1e Heres heredu non eſt eadem perſona cum defunito pri- mo mortuo. Pactum de non ſuccedendo valet, ſi quus tantum accepe- rit, quantum ei debetur. b 14 Hereditati ſeu ſucceſßioni renuncians, videtur omnibus juribus ad ipſam pertinentibus renunciaſſe. vs Filia patemmæ hereditati renuncians, vel ab ea ſtatuto excluſa, eidem ex fratris perſona, defunct parente, ſuccedere poterit,& num. ꝛ0. is luramentum& pactum ſtatum preſentem, non ius ſu- perueniens, reſpiciunt,& num. 1⁷. 18 Renunciatio eſt ſtricte intelligenda, nec extendenda ad aliud, quam quod in renunciatione fuerir compre- henſum,& num. 22. 19 luramentum renunciationis ſucceſionis à parentibus præſtitutum, num liget etiam liberos? 23 Pattum extendi non poteſt ad ea, de quibus non cogi- ſia tempore pactionis. b 24 Renunciato vno remedio, quando non videtur etiam alterum ſublatum. 25 Dotalitium mulieris ab hereditate mariti quiddam ſe- Pparatum eſt,& mulier tranſmittit ſuum dotalitii ad ſuos hered.=,& maritus hereditatem ad ſuos. 26 Res expeditoria debentur proximi⸗ agndtis, ſi homo no- Hilis decedat ſine herede maſculo. 6 CASVS CONSIILII. atunt contrahentes, vel quæ non erant in cõtrouer- 1EAdum f ſic proponitur. Nobiem quendà ho- T na ſua uon tam ex 2ruitiis ſuus parta, quã ſuc- eelſione paterna acquiſitarſiwq ad plura milia flo- Toénorum auctainarcem quæ illia Principe quodã ob ipſius fidelia Feruitia in pienus conteſſa eſt, im- pendit, eamq, reſtaurauit& reſecit. Et poſtea idem nobilis duxit vxorem,& nauæ nuptæ ex dotali in- Tumento certamſummam auresrum, loto bono- Præſens controuerſia inter partes amice ac pacifice à2 b 147 rum mobilin, quæ illi alias propter priuilegia mu- lebria ex mariti hovis nomine aotalitiu compete- rent, reliquit. Ex hac deinceps ilium Vuſcepit, rem- que familiarem admodum auxit, veluti in ſuppel- lectie,& pænufrumento'aliuig, rehus molilibws clinodiis non tam aureu, quam argenieis, in lardo & farciminihus,in hutnio& cafgis, in Porde 2 cereuiſta,&c. Poſtea vero dece ſſit, hiſce bonis omni- bus iam enumeratis relicuu, item flio aoniuge, fra- ribus& ſonoribusfiatrumq liberis: qui filius, breui quoq poſt, vix dum exacto anno, matre ſua relrera,moritur. Hnc nata uæftio, quiſnd in iſtu milibus fiorenorum in arcem pignoris nomine cõ- eeſſam, eiuſdemg meliorationem impenſis heres exiſteret? ipſane vidua nobiluan vero eiuſdé fra- tres E&ſorores,atg eorum liberi relicti? Implorato Dei auxilio: Ad oblatum aaſum, mea quidẽ opi- nione,(alterius tamen iudicio meliori& ſanioi ſemper ſaluo breuiter reſondendum éſſe videtur: quod prædicta nobilis böna,& omnia lura, qualia- kung, ab i9⸗˙ relitta ſint, vxor eins, Prædicli filii matertanquam proxima heres percipiat, reliquiſ= Luer ſcilitet mariti fiatribus ac ſarorib. fratrum- que filiis preæferri debeat, equibus ne minimii qui- dem illis præſtare teneatur. b Dimo enim certum ac indubitatum eſt, quod dominus fuerit eorum florenorũ, quos ex ſer- uitiis acquiſiuit: illorum namque ſolidum domi- nium ad eum ſolum pertinuit, in T quibus ne qui- 2 dem pater eius, ſi ſuperuixiſſet, quicquam iuris ha- buiſſet, multo minus ad fratres ac ſorores, eorumq; liberos pertinent: cum illius peculium caſtrenſe vel quaſi caſtrenſe fuerit, iuxta g.i.& 2. Inſtit. per quas perſon. nobi. acquir.& l.i: f. de pecul. Caſtren.&! jin. C. de inoſſ· teſtam.&ẽ l. cum oportet. C. de bon. quæ liber. cum ſi- milibus. Similiter etiam ſentiendum eſt de florenis, quos ex paterna hereditate conſecutus eſt. Nam& hi pleno proprietatis iure ad illum ſpectant, cum illorum proprietatem per ſucceſſionem adeptus ſit. iuxta tit. ſf.& C. de ſuis& legit. her. Et cum hos flo- renos tanquam paternam hereditatem perceperit, factus eſt eorum dominus iuxta id quod dicitur jnſti. de hered. qualit.& differ. in§. pro herede.& l. cum heredes. ſrde acquir. oſſſ. Quæ cum ira ſint, in his tam ſerui- tiis, quam ſucceſſione acquiſitis bonis pto ſuo arbi- trio& libitu diſponere potuit: cum † quilibet ſua- 3 rum rerum arbiter& moderator ſit, iuxta l.in rem. data. C. de mandat. Nec hoc loco diſputandum eſt, num bona mobilia, vt pecota, lardum, farcimina, ſal ac hutyrum,&c. yeſtes, clinodia, equi, aliæq́; res expeditoriæ, militiæque deſtinatæ, cataphractæ, bombardæ,&c. quæ in pPrædicta arce acquiſiuit, iu- re proprietatis ad ipſum pertinuerint: cum † id ꝙ 4 poſſidemus, noſtrum ptæſumatur:& quod pecunia noſtra comparamus, noſtrum ſit. Hinc facile con- liciendum eſt, ꝙ defuncti nobilis fratres& ſorores, fratrumque liberi, nihil iuris etiam in his bonis ha- buerint: cum f id quod noſtrũ eſt, ad alium perti. 3 nere non poſſit: iuxta leg ſi yt certo. i duobus. ff com mod. Et ſi aliquas neceſſarias impenſas in arcis refe- ctionem feciſſet, has ipſe nobilis, non itidem eius 4 2 5 7 enim † adita herèditate, non dicitur am 148 ceſſario. f. de pign. tamen boni viri, iuxta lſi ſeruas. f. depign. act. Cum igitur nobilis è vinis exceſſerit, ommia præſcripta bona,& quod ſub pignore prædictæ arcis credidit, nec non ihn tefectionem& meliorationem eiuſdem inſumpſit, vnica hereditas defuncti nobilis effecta ſunt: que omnia, ſiue leuis, ſiue magni ſint momẽ- ti, indubitato iure ad legitimum ſuum filium; tan- quam proximum deſcendentis lineæ heredẽ tranſ- eunt, patruo& am ita, reliquiſq; patruelibus peni- tus excluſis: vt probatur expreſſim ſine omni con- trouerſia in Nou. de hered. ab inteſt. venient.§. ſi quis igi- tur.& g.i. inſtit. de hered. quæ ab inteſt defer.& in Auth. in ſucceßione. C. de ſui& legit. hered. Atque ſic filius, vt primum ſe paternæ hereditati immiſcuit, omnia bona Th pater in viuis habuit, conſequitur: iuxta . heredemn ff de regul. iur.& tenet Imo. in.3. d. ſi quis.fj.de hered. inſtit.& Alea in couſ.z 5. Iib. 4. Eſt etiam ſuus& neceflarius heres,& ipſo iure in eum continuatum 4 1.& 15 Dd.& in I. in ſuis. ſ. de li.& poſthum. Statim ditas defuncti, ſed confunditur cum patrimonio ſeu bonis adeuntis, ſeu immiſcentis fllii: vt not. per Azrin 11.§. peteres.& ibi Bart. Caſtr. Alex.& laſ.. de at- quir. poſſ.& not. Bart. in lſi Titius. ſfad§. C. Trebell.& not. in liſi quis ſeruum. ẽ fin. ſ.de legat. 2. G Ludou. Roma. conſ. 20. per l. ſed& ſiplures. filio: ſ: de vulg& pupill. ſubſtit. G tenet Paul. de Caſtr. in l. i.de fideiwommiſſ. heredit. Alex. conſ.) 95. num. 7.lib. b. G couſ. S6. num. 3. lib. 7. Curt. Iun. 3 „ mul ius in prædictis bonis patri debitum adeptus ſit, quod vicẽ defuncti nobilis ſuſtineat: cum † he- res quodammodo cadem perſoöna cum defuncto cenſeatur, per§.. Nouell. de iuram. à moriente præſtito,& * tenet Dec. conſ. 262. Cum igitur nobllis, idemque pre- dictus patet ſuis frarribus ac ſororibus& fratrum filiis, éx bonis ſuis quicquam deberi diffireatur: ſic e Quamprimum etgo prædictus filius deceſſit, præ- fata bona fact ſunchereditas, non quidem ſenioris Dn. loach. Mynſing. fratres, repetere potuiſſet, ſi princeps arcem rede- millet. Natn tunc ipſe ad impenſas tam actionem, quam retentionis exce ptionem habuiſlet: vt!.i ne- act. l. 1. ff. de pign.& bypoth. arbitratu eſt dominium: vt Inſtit. de hered. qualit.& different.. plius here- luriſconſ. Germani nobilis patris, ſed iunioris, filii ſcilicet. Quocirca& filius hæc bona ad ſuos proximos heredes,& non patris tranſmittit:& cum nullum deſcendentis li- neæ heredem, ſed matrem in aſcendenti linea reli. querit, ſine omni controuerſia conſequitur, quod mater † immediate ſu expreſſim, nec reperitur aliqua opinio contra. in Nouell. de heredib. ab inteſtat. venient.§. conſequens.& in Auth. defuncto.& Auth. cum ſolis. C. ad S. C. Tertyll. Quo- circa mater in omnia ea iura, que filio in bonis cô- filii ſit heres: vt probatur 1 petierunt, iuxta d.i. herede. ſucceſſit-& ſic marer filii heres facta eſt, eiuſque perſonam ſuſtinet, non au- tem defuncti mariti: cum heres heredis nõ ſit ea- 12 dem perſona cum defuncto primo mortuo: vr te- net Paul. de Caſtr. conſ. 97. lib. 2. Ideoque nec frater, nec ſoror nec fratrum liberi defuncti nobilis hiſce bonis gandebunt.(ſecus, ſi fratres ſoroxeſue abv- traque parte coniuncti, aut filii frarrum, ſororum- ue filii, cui mater ſucceſſiſſet, eſſent: tunc enim æqualiter cum matre ſucceſſiſſent ad fratris par- tem. Et ſi ſecundo nupſiſſet mater,& mortua fu- iſſet, bona eum à patre peruenerint, ad fratres de- functi flii reuerterentur, iuxta§. hinc nss. G§. fau⸗ tem inteſtatus Nouell. de nuptiis,& authent. ex teſtamen- to. C. de ſecund. nupt.) Sed ſi ſola mater eſtinme- dio, ſola etiam hereditatem aufert. Et ſic, meo quideru indicio, hæc quæſtio, quiſnam inter fra- tres ac ſorores, fratrumque filios,& vxorem, filii ræmortui matré, in defuncti nobilis bonis proxi- mior ſit heres, ſatis eſt deciſa. Sed aliud nunc ſuper eſt dubium, ſcilicet num bona mobilia vxori cede- re debeant: cum ſemeliis tenunciarit, eorundem- que nomine in ſponſalibus certam pecuniæ ſum. mam ſibi conſtitui voluerit. Et mrinauad obileii 1 poſſet, quod vxor bonorum mobilium ſe incapa- cem reddiderit, cum ei in ſponſalibus certa pecus niæ ſumma pro illis promiſſa& conſtituta ſit. Ex- ſiſceeſſurum,& tantum accepit, quantum ei debe- tur, tunc pactum de non ſuccedendo valet, nec po- plorari enim iuris eſt: Si quis paciſcitur zſe non i teſt contraueniri: argumento leg.. 8 ſi parens: ſ.ſi à pa- tre manumiſſ. fuer.& Ang. in. 61. f. e verbor. obligat. Cum iraq; vxor de bonis mobilibus tantum, quan- tum illi comperiit, conſecuta ſit, denuo illa exigere nullo modo poterit, ne bis idem exigat, I. bona fider. Ffde regul iur. Ideo tradit Barrolus pro us Quod quando † ſemel hereditati ſeu ſucceſ ciatum fuerit, videri etiam renunciatum ommibus ioni renun- 14 iuribus, quæ ad ipſam hereditatem competerent: ita concludit in leg. eec i. ẽ. iſ.de acquiren, heredit ale- gat l.ſiduo, S.idemm luliamus.&.ſi qui iurauerit. ſf. de in- niur.& tenet Angelus in ſ ſuum Cod. de iun duliher. ob i- dicit, quod ſi quis renunciauit hereditati ſimplici- ter; tunc ſi poſſibile eſſet, ex mille capitibus evm Geurdere poſſe, omnibus renunciatum videti. & ibi ſequitur Alexand.& laſon dicit hane eſſe communem opinionem. Si igitur vxor in pacto dotali bonis mobilibus renunciarit,& certa pe- cunia ſumma conrenta fuerit, nullum ne nunc quidem ad ſucceſſionem fllil habet tegrefſum 1 quia omnibus iuribus videtur renunciaſſe, quæ a4 iſta mot ilia(ſahrende hab) ſibi competere poſſent. Sed his non obſtantibus, æquum eſſe iudico, vxo- rem ad bona mobilia eſſe admittendam: non te- 4 ſpiciendo ad id, ꝙ rempore ſponſaliorum hiſce re nux- n yttunma mele mnc Mrinn i aube 1 nupilttuna t, dona cum Dalte acd klu teuerterentut,anſin ntefate Ntnel.ie nantugo aie 0 prund 1ant] SedliGbm lola etiam heredtutmuin! de a dicio hec aurfio,gun ac lotoren fratrumqne ſim qn . emortui matré, indefuncäwwtt e ſit herer, ſatis eſtdecin. cichut hubium, ſcilicet num dom woti edeant: cum ſemelisienucint nomine in ponldmcamn n ſidi conſtitui routeit Ri t, quod mor donorm 5 Atcddidert, cumci u houün ſamma pto lls pmiadas aa enimiuriseſt: Kitqxi runc pactum de non qux aiipam e 1 3— 2 lodit in Mx.T5 14 1 A „„§.iden Aland Ain ““ 19L 10 1230 & tuncf uag ocaul = od fiquis tenune s . duo 14.— el 1 ſdie launs uncſipo une n„om 44 zere polle dete p 6 4 9 i ſequttut: 19 lcrſl carum⸗&tantumacctt,u fuetit, vider 2 m ueine. dipam berinma 1. 9 15 16 Reſponſ. Iuris Decad. IV. Reſponſ. XXXVII. nunciarit,& quod debitam portionem abſtule- rit. Nec hoc loco obſtat, quod paulo ante de pacto de non ſuccedendò relatum eſt. Illud enim intelli- gitur ceteris paribus. Nam ſi renuncians debitam ſibi de iure ſucceſſionis partem perceperit,& dein⸗ de poſt factam paterne hereditati renunciarionem parẽés morte intercipererur, ſäccederenr iſti, quorũ intuitu illud pactum eſſet factum: quia omnia ad- huc eſſent in eodem ſtatu:& quibus ſemel ius erat quæſicum per renunciationem, hoc eis inuitis au- ferri non potuiſſet: iuxtac. quad noſtrum. dereg. iur. 22 tap. non debet. de reg. iur in 6. Si autem alirer res ceſſe- rit, vtputa quod iſti deceſſiſſent, quorũ inrmienpa⸗ ctum erat factũ: nihil prohiberet, quo minus uc- cedere poſſet renuncians, etiamſi alii eſſent(licet remoriores, quam renuncians) qui ſuccedere poſ- ſent: vt ſi filia renunciaſſet bonis paternis, tam ab inteſtato, quã ex teſtamento, in fauorem fratrum, etiam cum iuramento: tamẽ ſi fratres præmore- rentur, poſſet filia, non obſtante renunciatione& iuramento, inſtirtui heres à patre: quia iam ius tertii non læditur, hoc eſt, illius, cuius intuitu erat pactũ factum: yt c. quamui in fin de pact. in õ. cum Tpactum & iuramentum reſpiciant ſtatum præſentem, non ius ſuperueniens, c. ². de renunciat. text. in l.ſi patronus. Nde oper. lbert. Et cum pactum hoc ſolum ad bona mobilia ſe referat, vt illa penes hereditatem defun- cti nobilis, eiuſque proximum heredem relinquã- tur, nec ſub doralitio mulieris comprehendantur, nec poſt obitum mariti vxor illa, vt alias conſuetum eſt, conſequarur, poſtea autem maritus morte præ- Uentus eſlet: tunc vxori omnis ſpes& occaſio ad bona mobilia perueniendi fuiſſet præciſa. Illa enim ad hereditatem,& filium tanquam proximum he- redem, deferri debebant, cui per illud pactum erãt duæſita,& cuius intuitu per pactum erant reſerua- ta hereditati. Sed cum filius ab hac luce ſit ſubtra- mnia non lunt in eodem ſtatu, nec lædit eum, cuius ctus, pactum eius intuitu factum, matrem à bonis mobilibus repellere nequaquam poterit: quia o- 17 intuitu erat fackum. Nam † pactum ſemper habet cit pactum, ſicut& iuramentum: iuxta! fin. ſr qui ſa- in ſe tacitam illam conditionem ‚Rebus ſic ſtanti- bus. Rebus enim in alium ſtatum mutatis ‚euaneſ- tiſdat. cogant. l. cum inis ſabi, in princ. ſf. de ſolut. l. Mauia 18 nepote:n. S. vxore herede. ſf. de annuis legat.l. in conferman- do.é ſeq. de confir. tutor. cu ſimilib. Preterea præſcri- ptum pactum ita verum eſſe intelli gitur, ſi renunci- ans ſüccedere vellet ex illo iute, quod tunc compe- tebat ei, cum renunciaret: ſecus, ſi ex alio ſuperue- 2 nienti iure. Vnde ſi quis renunciauit hereditati pa- ternæ cum iuram ento, dubium f non eſt quin illud iuramentum non liget liberos: iuxta c. quamuis. de palt. in 5.& c. licet mulierer.de iurereiur libr. 6. ſecundum Zaf.in l 5 1de verb. oblig. Certe ſi ipſe decedat,& re. linquat liberos,& nemo ſitillis proximior, ad he- reditatem renunciatam non proliibentur venire; quia non ſuccedunt in locum matris, nec veniunt ex iute matris, ſed ex proprio& ſu peruenienti iure, quod ex perſona ſua illis competit: ideo mater re- putatur, ac ſi nunquam fuiſſet: propterea illis etiam non obltat renunciatio, ſcandum Philip. Franc.in A.c. uamuis.& txadit Zafius lolo Dradicto. Quando igitur vxor in bonis mobilibus ſuccedere tenuir ex illo iu- re quod renunciauetat,& quòd tunc competebat, 149 puta ex iure dotalitio, ſed potius ex iure ſuperueni⸗ enti, puta iure hereditario: re putatur ac ſic nun- quam pactum fuiſſet ſuper iſtis mobilibus(vber die fahrende hab) quia plane ex alio iure venit. Tunc enim venire poterart ad iſta mobilia vt vxor, iure do= talitii: modo venit vt mater, iure ſucceſſionis. De- nique intelligitur etiam iſta regula de eadem here- ditate: ſecus eſt, ſi eſſet iam alia hereditas facta. Vn- de ſi filia renunciauit hereditati Paternæ, vel ſta- tuto ab ea excluditur: ſi frater eam adierit,& more- retur, non prohibetur filia eam adire: yr decidit Ang. conſi. 52.& tradit Alexand. in leg.1.§. veteres. ff. de acquir. poſſeſſ& Roman. conſi. 40.& 165,& Benedis. Capra. con- fil 6s.& Bald. conſi. 8. Olare Socin.iu. conſi. 72.& Bart. inl. fin. f. ad Tertyll. Et ratio eſt, quia non eſt eadem hereditas modo. Statim † enim adita hereditate deſinit eſſe hereditas,& res hereditariæ ſubiiciun- tur patrimonio& dominioadeuntis: ideo non di- cunturamplius defuncti, ec. conſi. 69.& laſon. in Rubr. ſf. de acquiren. heredit. vbi dicit hanc eſe communem opinionem,& textus in l. cum heredes, in princip. ff. de acquir. poſeſſ. Quando igitur frater adinerit poſſeſſionem paternam, non ampli- us dicta eſt hereditas, ſed ſuum patrimonium:& eo mortuo cœpit eius eſſe hereditas,& non patris: ideo filia renuncians ab ea non excluditur, cum pa=- renunciatiof ſtricte eſt intelligenda, nec extenden- daadaliud, quam quod in renunciatione fuit com- prehenſum: Sic etiam noſtro caſu iſta mobilia ſiue fahrende habe/tempore renunciationis fuerunt iſti- us nobilis,& renunciauit illis tanquam rebus mo- bilibus illius nobilis: iam autem facta ſunt ĩpſius filii,& non fuerunt amplius illius nobilis, poſt- quam filius ea agnouit cum herediitate. Ergo cum veniat illa mulier ad bona filii, veniet etiam ad iſta mobilia, tanquam ad bona filii,& non tanquam ad bona prædefuncti ſui mariti iſtius nobilis. Ideo il- lud pactum ſuper rebus nobilis erectum, non po- teſt extendi ad res filii, quæ tunc non erant in con- trouerſia, ſed ad res ipſius nobilis. ris regula eſt; quod pactum extendi non poflit ad ea, de quibus non cogitarunt partes, vel quæ non erant in controuerſia tempore pactionis: inxral. cũ Aquiliana.l. tum tutoribus. g. jin: f de tranſack. liſi decerta. C. de tranſact. cum ſimilib. Quando igitur de heredita- te, aut rebus filii non fuit cogitatum tem pore ſpon- ſaliorum; nec erant in controuerſia, vt eis renun- ciaretur, ſed dotalitium mulieris: ſane huc non po⸗- teſt extendi pactum dotale. Eodem modo non ob: ſtat regula Bartoli,& ceterorum. Nam loquitur de hereditate, ad quam renuncianti com petebant plu- ra remedia& iuris capita ſucceſſiue eodem iure& tempore: vel illa temedia erant connexa, vel alia ab aliis dependentia: tunc ſi renunciaſſet quis he- reditati ſim pliciter, videretur etiam omnibus juris remediis renunciaſſe: ſecundum Gloſſ in l. i domus.& gi Paul. Caftren. Angelus& alii in addit, ad Bartol Se: cus autem, ſi iſta remedia ad iſtam herediratem non competiiſſènt eodem iure& tem pote ſucceſ ſiue,& non èrant connexa: ciato vnd remedio, non videtur alterum ſublatum: iuxta regul. leg quoties f. de regul. iur.& eſt textus,& ibi Bartol. in dict. leg. ſi dmus.& in leg. 1. S. ſed videndum F. de ſucceſſ. edici. lg. 2. in princip. ſ. vnde legit. Cod. de N 3 ternæ,& non fraternæ hereditati renunciarit. Et ſed adeuntis: ſicut probat tunc enim renun- 2 21 Nam † certa iu- 2 * 150 ſequi mobilia iſta(die fahrende hab) tatione alicuius iuris, quod tunc temporis competebat, vel quod ab eo dependebat: nõ poterit eir⸗ gula Bartoli ob- ſtare. Nam mulier iæctempore celebrati pacti do- talis ad bona mobiſia, tanquam vxor illius nobilis, & non tanqcã heres filu peruenire potuiſſet: nunc autem ex interuallo temporis venit tanquam heres filii,& non tanquam coniunx defuncti mariti. Por- roiurailla, quibas venit,& venire poterat ad iſta mobilia, non ſucceſſiue illi com petunt Nam dota- litium mutieris non ſtatim ſucceſſiue ſequitur he- reditas filu: ſed oportet, qnod primum. aequirat mulier ad dotalitium,& filius ad cetera bona here- ditaria,& etiam moriatur, antequam mulier ad eius heredirat m poſſit venire. Po ſtremo non ſunt con nexa, dotalitium mulieris in bonis matiti,& here- ditas filii. Nam dotalitiũ ab heleditate mariti quid- d mſepaxatum eſt, multo magis ab hereditate filii: 25& mulier tranim ttu ſuum dotalitium ad ſuos he. redes.& maritus hereditatem ad ſuos:& ideo non dependet alterum ab altero. Ex quibus omnibus nullum præſtet imi edimentum: quodq́; cõcuſiue aſſerendum ſit, uujleemad omnia relicta bona, ſi- ue magni ſide leuis ſinc momenti(qualid ſunt pe- cunia, omnia iura& pert nentia caſtri, frumentum, lardum, fatci nina, ſal, bu yrum hofdeum macera 5 tum,& ſi qua ſunt alia domeeſtica cibaria in penu * 8. exitentia: iem fahrende hab/& res expeditoriæ, vt cataphractæ, equi, bom bardæ:&c. merito admit- tendam eſſe: neccompelli poſſe, vt vel minimum de his defuncti nobilis fratribus vel ſoribus àc fra· 26 trũ filiis præſtet: niſit forſan proximi agnati eque- ſtris ordinis, die ſchwert Magen/ res expeditorias& militiæ deſtinacas, quas vulgo Heergewett vocant, pro more& ex iure Saxonico perere poſſent: unc rede deceſſerit) validiorem equum ſellatum, o pti- .— mum thoracem chalybium, aut ſi quæ aliæ expedi- toriæ nobilibus dari conſietum eſſet, vxor præſta- re tenererur. Ipſa enim talium rerum omnium, tan- quam fœmina eſtincapax. Landtrecht lih: i an. 22. G art. 277. Et ſic ego de iure reſpondeo: ſaluo tamen ſemper alterius melius conſulentis iudicioW. KRESPONSVM XXXVIII. i rThema conſilii per plures quæſtiones deduttum. 2 Dotes& donationes pröpter nuptias ad paria cenſeri. 3 PVyxor in honis mariti omnihus creditoribus prafertur, ſiue expreſſam: ſiue taitam hypothecam habentibus, * e num. 4... repreſentat actiue& paßiue,& num. 65. 7 Hereditas non intelligitur, niſi deducto are alieno, G 4 lLocatori ob penſionem res conductoris tacite obligatæ ſuunt. ö b 9 Pacta ſunt ſeuandna. 10 Conducto legem conductionis ſeruare debet. Morte natural conductio ſnitur, falit, vt num. 13. 12 Locationis deinitio. ö“ 14 Locatio nullo tempore definita, cenſetur ad arbitrium locatoris facta.“ mnonſtrat. Veru cum donatio propie= nup!las Niue Ioach. Mynſing: Iuriſconſ. Germani b is Defun ctus non tam ſibi, quam ſuis beredibur proſexiſſe eenſetur.„ 16 Mater tutrix eſt ſuorum liberorum, ea autem ad ſecun- da vota tranſeunte, finitur tutela,& num. 17. 18 Liberi matris viduæ fidei tutius, quam alteriu commit- tuntukx.“ ig Commodum ex re conducta pertinet ad heredes. 20 Liberi facta& patta parentum præſtare tenentur. 21 Resexpeditoriæ an ad hereditatem pertineant. 22 Res expeditoriæ, vuigo Heergewett/& que pertineant adl eas,& num.:2 2523.“ 22 Frumenta demeſſa,& in horreum illata, ad heredita- rem pertinett. h 25 Ordinem ſcriptura obſeruari neceſſe eſt. 1 26 Sequentia interpretantur ex pracedentibu. 27 Sipromittatur vſufruttus, vel habitatis, ſub tonditiu- ne, ſi i, cui promittitur, ante enentum conditionis, moriatur, euaneſcit promißio. 1 28 Dotalitium⸗ ſiue donatio propter nuptias, etiam in pe- unia tonſtitui poreſt. 30 Vxores omnià alata bona, vna cum donatione propter nupias 2 dotalitio, ante alios creditores præcipiunt. 31 Auus tenetur alere neptes.“ 32 Iuentarium toufici debet, ne quis yltra vires heredita iu teneauu, 33 Hereditäs paterna ad liberos, ſiue maſculos, ſiue fami- nas, 2qualiter pertinet. 34 Pater bona ſua inter liberos inaqualiter partini poteſ. 35 Legitima integra& ſine diminutione debetur liberis, alias ad ſupplementum agunt,& num. 43. 36 lad, prouedit etiam in filia dotata, teung, renunciarit, iſ iuramentum interueniſſet. 3 37 Legitima iure natura liberis debetur. 3 38 Bona materna non poſunt à pa re, vel auo in legitimã 3 compurari, nec ex iiſdem vni plus, quam alii rein- 39 Lgitima quid ſit,& zuomodo in zure accipiatur: 20 Pater vltra legitimam reliqua bona poteſt pro arbitriun, . 3. a nataige zi Legit na per patrem adhuc viuentem ſolui poteſt. 22 Depoſitio eius quod debetur, quando liberationemin- 44 Lgitima conditio, vel modus adietlus, pro non ſcripti habaururur. THEMA CONSILII PER plares quæſtiones deductum. Tema huius conſilii tale eſt Yaliddus& ho-i L neſtus Stephanus R. aund 1554. in regis An- oelie caſtris ſatuimmature ab inteſtato deceſſit,& ex cuniuge ſua Eua de Qduas fliaus, alteræm peſt- umam, net non in praſentibus nammis aluug 5 Heres tenetur ſoluere bona defundłi: quia eius perſonaã mobilibu medidcr es fa ultates bello Punt, nõ tamen ab ære alienò immunes reliquit. Præter- aaà patre ſuo Cunrado R. capitaneo in P. taſtrun, cum omnibus priuilegiis& iuribus traditum poſ- Fadit: ea tamenlege, vi certos quoſjdam annuos re⸗ . ditus parenti vitiſſim præſtaret: prvut ex literu conuentionis defuper erecti prolixius depreheude- e licet. Porrö inte Stephanum k.& præditiemn eius coniugem EFuam de O inſtrumenium dotalk ionfectum eſt, tuius ienorem tranſmlſä aapia de- dota= Reſponſ. Iuris Decad. I V. Reſponſ. XXXVIII. 15i. Aatalitium& vfasfructus iijdem padtis dotalibuus conſtitutus: necdum exſlutas ſit, ſequens oboritur quæſtio: videlicet ſaufructus eiuſdemg, 2uctio ad dotem aoo- flor quantus éſſe debeat,& annon idem dotalitium ſcilicet, vel ſuufructus Vulgo Leib⸗ zucht/ oder Leibgeding/ dotem ſecundum ius ſcti- ptum& conſuetudinem Brandenburgenſ. quo Ve pactum aotale refert excedere debeat 5 Secundo. nu etiam vidua ob 2ο floren. quos viro ex pateruis &maternis bonis vltra dotem attulit vt ex pa- Ctis dotalibus conſtat. dotalitium vel vſumfru- ctu auferre debeat? Tertio, ſi vidua ex bônis Ste- phracte, veftes, atenæ aureæ,& his ſimilia,ad wa- Jallos, aut ipſius Cunrad. R. fflias qdeferantur? Vn- decimo, aa qué frumenta horrei⸗& grauariis in- ueiæ& impoſita, pertineant? Seguuntur nunc viduæ exceptiones, infia fſcriptis quaſtionib. com- prehenſæ: ad quas quog, reſolutio petitur. Et pri- mo,non atento,g Senatus in Lex vma:& Capi- taneus Cunradus R pater, item Stephanus filius 3. eiuſdemg fratres L.e*ν A. ratione caſtri B. ex altera bartibus cõuenerint, vtex opia deſuper confecta trauſactionis manifeſti eſt- tamen Vidua vna ci liberis id omne, quondiã eius marito Stéphano R. in præfato caſtro competebat, retinere conatur. Et uauis pater flio StephanonR prædictu caſtru, pan- nua penſione locarit, ficq Iatis conſſet, reliti eia⸗ Viau inde nihil deberi: tamen contra einfdeéar- 2 gumenta in contrarii allata,& an vigore allega- tatrauſactionis Vidua caſtru retinere, vel Cunra- — Juoad ipſius dotälitiihaliag pratenſa lura ſtadin- us ⁴ upinatun zu om. utti in usluaonmn, — urt utni ienuim Lasaurni m ſurejcnit nruixi, ua axijim niſai /u. 1mu ſuitſi G uman ma — eiuſq, lberoru petitionibus praferri debeant? Ter- tioꝛſi bona a Stephano R. marito relicta debitir no fufhcerent: an pater, idenng, ſocer, Vltra dotalitiu, eiuſq, Vſumfrucli aliquid praæſtate debeat? Quar- to& vltimo num defuncti Stephani R. creditones in bomu d patre relioliszluheri eius preferri, vet hac ipſa abſque vlla diminutione debeantur? Porro quia Capitaneus Cunradus R. ſe obtulerit nepribui ſuis xftli Steyhano R.-eliim,& cuibi bet earuiquando huberent, oo.flore. dotis nomine, itẽ alios dο. loco auita hereditatii, vna cum mun- do muliebriono ſecus, quã aliit ſwit fliabur iam an- tea nuptis poſt bbitu ſuum numerauri& praſtari, eiuſq, rei gratia caueri delere. Verü cum vidua& eius cognati hans tam æquã conditionẽ recuſarint, amplius quæritur: Primo; Ni patri deiure liteat bona ppria per modi vel trauſactionis, vel pactb- 5 ſ rum dotalti, aut vltimæ Vvoluntatis inter liberos gh mi 1 9 brole feudi capace deceſſerit: quæritur, nu ies ex- Jabs Airibuere ita vt Vni minus Tuam alieri b e- nume A10, beditoriæ, militiæg, deſtinatæ, veluti equincata- linquat? Secundo, an filius vel ehebbu minus e 15² litum eſtʒillo ipſò contentus eſſe debeat? Tertio, quum Capitaneus neptibus ſuis ex præmortuo filio StephanokR tantum duantum cuilibet ex ſuis filia- hus iam antea mattimonio elocatus dedit, ſe datu- rum offerat: an impuberum neptum mater vel cognati contra hanc aui æquiſſimam conditionem, qua ne quidem in legitima eius neptes lederentur, iure venire queant: vel hanc inæqualem diſpoſi- tionem patyus in prspriis bonis impedire& prohi. bere poßint? Quarto, Si hæc patrus mens&diſpo- ſitio iure probaretur,& pſe, quæ vltro obtulit, ſer- uare, aut tots quot ceteris ſuis jiliabus, cum nuptui traderentur, dediſſet, in certo loco minimeq ſuſpe- cto deponere vellet: an etiam pupillarum mater, veltutores praædittum patrem, eundemq, auũ, nec non heredes eius maſculos feudi Jhaceſhes doneé nuberentur, retinere poſſet? Sexto: Mortuis am- babus neptibus, vel vna earum ſine liberis, vel pri- us quam matrimonio elosarentur: quæritut, num ea, quæ ipſis in dotem,& alias abauo deſtinata& relitta eſſent, ipſs auo& ſuis maſculis heredib. feu⸗ dorum capacihus vigore conſtiturivnis Branden burgab omnibus eius Aitionis ſtatibus approbata; Svſitatæ, retinere poſſent: aut an ea ad proximio= res heredes deuoluerentur? Qusrum omniuin A ſingulorum, cum omnibus circumſtautiis ex iure zon tam communi quam ſlatutario, legitima reſo- lutio petitur. Aa præcedentes quæſtiones de iure reſpondendo, vnamquamqué earunn breuiter per- curram,& pro tenuitate mei zudicii(alterius ta- men ſenténtia ſemper falua] quid iuri eſſe ſentiã, Aeclarabo. Et quod ad primam quæſtiouem atti- net, ſeilicet dotalitiuni, eiuſq, èſuufiuctus ad 7b. gureos in dotem,& totidem pro augmenio dotis al latos in præſenti caſu quantus eſſe debeat? 4* Ap † hoc breuiter reſpondetur ‚iure communi Xnouiſſimo expreſſe cautum& diſpoſitum eſſe, dotes& donationes propter nuptias Hodie æquis paſſibus in omnibus,& per omnia ambulare, pari- que iure cenſeri: quod tam in conſtituendis, quam augendis, lucrandiſque, omni modo ſeruari debet æqualitas tum in quantitatè, tum in quoritate ſeu pactis, vt Inſtit. de don. in g. eſt& aliud.& ibi Glo. magna, ver Hald. in Auth. fiue a me. C. ad Vellei.& eſt textus in Au- then. æqualitas. C. de don. ant nupt.& in Aut h. ſed quæ. C. die pact. conuent.& in Nouel de aqualit. dot.§.1I.& in No- uell de non elig. mul. ſecund. nubent.§ ſn. Et hoc etiam ſecundum iùs Saxonicum(quod in Marca Brandẽ- burgenſivſitarum eſt)leruarur: vt eſt Gloß. in art. 20. mib. Landtrecht in§. die dritte gab/ vbi dicit: Dieſe gab/ puta die widerſtattung ſoll gleich ſein der mitgifft: vnd was der mittaifft gebricht/ ſoll auch dem leibgeding ge⸗ brechen: id eſt, Donatio propter nuptias. vel dotali- tium, eiuſq; vſusfructus doti equalis eſſe debet:& ꝙ vni deeſt, id etiam alteri deficere oportet. Cum igitur in preſenti caſu dos 400. flor. conſtituta lit,& auctio eiuldem totidem: hinc ſequitur, vt pro do- te 400. flor.& ꝓ augmento dotis ſimiliter 400. fHlor. in donationem propter nuptias(ꝗᷓ alias dotalitiũ, loach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani vulgo autẽ leibzucht/ vel leibgeding vocant) præſten- tur: qui iuncti in vnam ſummam, conficiunt 800. flor. Quando vero donatio ꝓpter nuptias ſiue do- talitium nõ hereditarie, ſed ſolum in vſufructu cõ- ſtitueretur, tunc iſti 800. flore. in remunerationem dotis, eiuſdemq; augmenti non ſufficerent. Nam donatio propter nuptias non tam in quantitate, ꝗ́ Tnocheste e in effectu doti,& eius augmento re. pondere debet: per ſupra allegata iura,& maxime in d. 4uth. æqualitas.& in corpore, vnde ſumitur, nempe in§.. Non. de æqualitat, dot. Cum igitur vſu& conſuetudine communi receptum ſit, vt in vſufru- ctu dotalitii, ſeu donationis propter nuptias con- ſtituendo ſumma duplicetur, vbialias ſimplum in proprietate ſuffeciſſet: conſequitur, quòod vxori dote 800.& denuo 800. flor. pro augmento dotts debeantur:& hiſce ipſa contenta eſſe, nec plus exi- gere poſſit. Ex quibus etiam ſecundum dubiũ, quo quærebatur, num viduæ ob paterna& materhalo. na, que erant 400. flor. vſusfructus dotalitii quoque deberetur, ſatis reſolutũ videtur. Nam hi 400. flor. pto augmento dotis habentur: idcirco ad inſtar do- tis remunerantur. Ad tertiam quæſtionem, num do- talitid, eiusg, vſufructu ex bonis muriti eius viduæ ſöluto,in reliquis bonis creditores viduæ præferri debeant? reſpon⸗ dendum eſt, ꝙ ſi vidua ſua propria bona„quæ marl. to attulit, nec non dotalitium,& eiuſdem vſumfru- ctum præcepiſſet:(ipſa f enim in mis omnibus re.; liquùis creditoribus præfertur:& quod ipſi vidux ſcilicer debetur, ab ðmni ære alieno per maritum conflato prorſus immune eſſe oportet, inxtal. aſi- duis. C.qnl potiores in pig hab.& tenet hoc Pet. Vn.& ali Dd.& eſt in. his conſequens. Non. de æqualitat. dot.&t. ex literis.& ibi Dd. de pign.& dixi olene in ſ. fuerat. Inſtit. de actio. nempe †† vxor præferatur omnibus credi. 4 toribus, ſiue taciram ſiue expreſſam hyporhecam habentibus: vtcunque nonnulli in expreſſa hypo- theca contra ſentiant, ſed male, vt ibi tunc nec ipſa vidua, vel quiſquam alius, ceteris creditoribus&e ſi⸗ deiufſoribus obſtare porerit, quo mninus ipſiex re- liqua mariti relicta ſubſtanti ſua credita conſequã tur. Quod vero poſt exſolutum æs alienum reſiduũ fuerit, id ad liberos heredes pertinet. Heres enim tenetur ſoluere debita defuncti, i. fin. C. de iur. deliber. & l.i.& fin. C. de alt. heredit. Repreſentat f enim per. ⁰ ſonam defuncti, ſucceditq; in locum atq; vniuerſa iuta defuncti, tam actiue ꝗᷓ paſſiue, vt inxta.i. Noue. de iureiur. à morient præſtit.& l. nihil aliud. ff. de verb fyn. Quocirca nec vxor, nec eius liberi, vel quiſquã ahus creditores defuncti remorari, vel hereditatem per- cipere poterunr prius, quam ipſis creditorib. ſfatisfa. ctum ſit. Hereditas renim nõ antea intelligitur, ni- ſi deducto ære alieno. Ad quartam queſtionẽ, num pater Cunradus R.in 300. flor. quæ illi ſilius Srepha- nus R.ob conductionem arcis nondum etſoluerat, aliis creditorib. præferri debeat: breuiter reſpon. dendum eſt, ꝙ omnia bonaà filio defuncto in præ- dicto caſtro relicta, Cunrado R. patri ob debitam penſionem tacite ſint obligata, vt † ſunt textus in 8 2. G*3. Nin quibus cauſsis pign. vel hypoth tait.cantrak& in§. item Seruiana. Inſtit. de actio.& l. 1.§. ſt heres. ſf. ad. C. Trebell. l. certi iuris. C. locat. Igitur pater in hoc aliis creditoribus præferri debet. Nam credicor, qui bo- na debitoris obligata haber, prefertur ſimplici cre dito- tanu m icämnad unticmtem Ereain bcum uncinäd, tiabttmegu lftnmf. ammuüge — — — — —, — — — ———— —— ——— ——— Reſponſ. Iuris Decad. IIII. Reſponf. XXXVIII. Arori quia forciora iura habet:nam n ſolumper- Sinuentatio prædiciis petere,& conſequi poteſt ſonam, ledetiam resſilppoſitas habet. Quinta que- Ptimo enim, cum ea, quæ ininuentatio cortinen. ſtio expreſſi& manifelti luris eſt. Nam quod patri tur, ad filium(eius quondam marirum hiure con. glius debet, illud perinde atq; alii creditores extra- ductionis pertinuerint, dici non pote ,9 kilii pro- nei ex eiuſdemn filſi bonis petere& conſequi poteſt. pria bona fuerint. Quocirca cõductione 1 it. 1. Quicquid enim filius nomine patris exigit, id patri omnia ad patrem locatorem redeunt, Caſtrũ enim. debetur. Quodad ſextã quæſtionem attiner:& pri.& quæ in inuentarium relata ſunt ‚ſine vlla dimi- mo, an vidua inuẽtariũ à Cunrado R. patre,& Ste- nutione patri reſtitui& reddi debent, iuxta, liſt vul- phano R eiusfilio confectum, edereteneatur? di- Herauers. ldminus S.yltiſelocat Quod quidem fieri cendum eſt, quod ſic. Inter patrem enim& filium nõ poſlet, ſi vidua domeſtica cibaria ex inuentario pactũ& conuentũ eſt, vt quando is ab atce recede- conſequeretur. Præterea iure Saxonico(ex quo pe- ret, omuia in inuentario annotata patri reſtitueret. titio cibariorum, vulgo das Mußtheil/ manat) cau⸗ „Quod ſane filio ſeruandum erat. Pacta f enim ſunt tum eſt, vxorem ex caſtro, eiuſque pœnu, nulla ci- ſeruandal..f. de pact.& l.. f. de conſtit. pecun. cum ſi- baria petere poſſe, niſi ipſi in eodem dotalitium 10 milibas. Et conductor omnino legem cõ ductio- velvſusfructus conſtitutus eſſer: vr eſt textus expreſ⸗ nis ſeruare debet, S. onductor. Inſtit. de locat.&l. ſ in ſus in art. 24. Weichbild. Ergo cum viqua noſtra do- lag§. conductor. f.löcat. I. legem. C. loca. Porrò cù morte ralitium vel vſum fructum loco dotalitii in hoc ca- Hii cõductio caſtri finita ſit, vidua eiuſdem à caſtré ſtro non habuerit, nec in eo, tanquam mariti non recedere,& bonatempore conductionis in inuen- proprio, ſed ſolumà patre cõducto, habere potue- a1 tarium relata reſtituere cogitur. Verum † condu- rit: ipſa ex prædicto caſtro domeſtica cibaria con- Ktionem narurali morte filii finitam efleʒconſtat ex ſequi non poteſt. Ad ſeptimam quæſtionem, vide- 2 natura contractus locationis. Eſt f enim locatio licet ad quem turela liberorum defuncti flii Stephani R. rei vel opetæ pro certa& nummatia mercede ad pertineat,& vnde eiſdem alimenta ſuppeditari debeant: vſum facta conceſſio: qui vſus ſi perpetuus eſſet,& breuiter reſpondendum eſt: de iure communi 16 ad heredes porrigeretut, excederet limites& fines ſcripto matrem liberorũ ſuorum proximiorem tu- contractus: ſeeundum Oldendoro. claß. 4. actio.9. Nec tricem eſſe: Mater enim ex conſtitutione Iüſtiniani vbſtat huicl. viam veritatb ignoras. C. de locat.& con- Im peraroris, etiam ante agnatos ad tutelam admit- Auck.&§. mortuo conductore. Iuſtit. sod. Nam loquũtur titur, ſi S. C. Velleiano& omni auxilio renunciaue- prædicta iura in caſibus, f vbi aut locatio eſt perpe- rit, vr.. matres;& Auth. matri& auiæ.& Auth. ſeura. tua, aut vbi certa tempora in ea ſunt præfinita: tunc mentum. C. quando mul. tut. ofic. fung. Et licet auus pa- enim heres in locum defuncti conductoris ſucce- ternus adhuc in medio ſit, propter matrem tamen dit, ſi intra tempora conductionis deceſſerit, non excluditur, modo onus tuĩtelæ ſubear, lideliterque exnatura cõtractus, ſed potius propter legem con- adminiſtret: ita tenet Bart. in d. Auth. matri& auiæ. per tractui adiectam: quæ omnino ſeruanda eſt: vt ſu- S. ex his. Nou. de hered. ab inteſt. venient.& ſequitur Salyc. 7 4 pradictum. C um f autem nullu m tem Pus, vt Pote in d. Auth. matri 2 auid. nu j. verſ. quæro tertio. per ratio- hic, conductionis præſcriptum ſit, præſumitur eami nes i5i relatas. Et ſic nec quidẽ defuncti fratres, tan- ad velle& arbitrium locatoris factam eſſe, Ideo ar- quam collaterales& agnati, matri in tutela libero- bitrio patris locantis relictum erat, quandocunq; rum ſuorum præferri debent: cum auum etiã pa- vellet, caſtrum à filio reperere, etiamſi adhuc vixil- ternum excludat mater. Sed † ſi mater ad ſecunda 17 ſet conductor filius, iuxtal.*:.loc. Ideo defũncto fi- vota tranſiret, tutelæ adminiſtratione ſtatim pri- lio, vidua eiuſq́; heredes caſtrum cedere& reſtitu- uarerur, rt in d. Auth. ſacramenti. Quod ſi mater tu- re, eaq; omnia preſtare compelluntur, ad quę ipſe telam liberorũ ſuorum ſuſcipere velit, eoſdé domi lius, ſi adhuc viueret, obligaretur. Sicuùt enim con- ſecum educare, victũ& amictũ aliaq; neceſſaria eis ductor tenebatur reſtituere poſſeſſionẽ, iuxtal. vi- ſuppeditare debet. Quamdiu enim mater vidua 18 deam. H.iui.loca.&l.ſi quis cqductionis. C. ocat. necnõ manſerit, eius fidei tutius, quã vllius alterius com- inuentariũ,& in eo res annotatas iuxta pacta con- mittun tur liberi: vr l. 1. Cod. vbi pupill educ. deb. Reli- iẽta cedere& reddere? I. fi merces.:conductor. ſde ti. qua, quorũ in octaua quæſtione métio fit, videlicet cum ſimilibus: ita& heres eius facère obnoxius eſt, de doralitii augmento, aliiſq; muliebris ſexus priui- iuxtal. contraltus.& l.tum conductor. C. e. Ex quibus legiis; nô aliter accipienda cenſeo, quà q́; appella- ſequitur, viduam& liberos defuncti filii Stepliani rionedicti augmenti, vulgo der Beſſerung/ omne id, R.reſtitutionem caſtti,& rerũ in inuentario præ- quicquid ornamentorũ& clinodiarum à defuncto ſcriptarũ haadquaquã differre, vel impedire poſ- marito vxor adhuc cõſtante matrimonio accepit, ſe. Quod autem caſtro cum inuentario reſtituto in cõtineatur. Et hocillud eſt, ꝙ in ſponſalibus& pa- mobilibus ſupererit, ad hereditatem pertinet, vel ctis dotalibus Augmentum collatæ dotis appella- creditoribus cedit, aut iiſdem contentatis, vel defi- tur. Neè poteſt hocvxori auferri, ſub prætextu eius, cientibus, liberis heredibus& non viduæ debetur. quod vxor illud non attuliſſet ſecum: ſed debet ei Ita enim expreſſe tranſactum eſt, vt ſolura penſio- non ſetus atq;alia boua, quæ maritdò adfert, ſecun- ne eonductionis, rebus in inuentario deſignatis re- dum ius SXonicum(ad quod pacta doralia ſe refe⸗ ſtitutis reſiduum patrimonid eiuſdem Stephani R. runt) relinqui: Iura aurem& priuilegia prædicta accteſcat& relinquatur. Ergo eo mortuo hoc ipſũ muliebii ſexui in Marca Brandenburgenſi& ter- 1 ad eius lieredes tranſit. Nam † defunctus, qui ſibi ris Saxonicis conceſſa ſant, vt viduæ equeſtris ordi- proſpexit, videtur etiam heredibus proſpexiſſe: ſic- nis ex Bonis mariti defuncti domeſtica cibaria, 153 tuu(rul yetisna in jix hal. f Di o cfir x emfenum N d ax iuas. G ili Dd.fepign g&'³ 4 ala nempe iq worpta ue ddas, bne tacitam lue Sa mih heacdarnlentian, ſedm mn que n hil inde debetut viduæ, quæ dotalitio, eiuſq; vſufructu contenta eſſè,& reſiduum liberis relin- quere tenetur: nec vlla domeſtica cibaria ex caſtro dot᷑alitiũ, ſponſalitiam largitatem,& vtenſilia, vul- go Mußtheyl/ Leibgeding/ Morgengab/ vnnd Geraͤde percipiant& conſequantur. De cibariis qnid iu- ris in noſtro caſu ſtatuẽdum ſit, ſuprain reſolutio- ne ſextæ quæſtionis ſatis abunde oſtenſum& de- 2 claratum eſt. Doralitium autem ſponſalitiam lar- gitatem& vtęnſilia, vulgo Letogeding Morgengab/ vnd Geraͤde/ ipſi viduæ ex ſubnantia à marito reli⸗ cta debentur. Eidem enim iura& priuilegia mulie- Pria in pactis dotalib. expreſſe releruata iunt. Sed ſi almpkero inuentario nihilteſtaret, ex quo vten- iilia& dotalitium conſequi poſſet: tunc viduæ ni- hil deberetur, necpetere poſſet, quod nõ exſtaret. Pari ratione ſi aliquid quod ad dotalitium& vten- ſilia pertinetet, exſtaret quidem, ſod nec dum ſolu- tum, vel oppignoratum eſſet: iliud ipſum ſi conſe- jui veller mulier ſöluere& redimere tenererur. Landr. lib.i. art. 2 4. in text. Weichbild.& art. 23. in Gloſſ. Ad nonam quæſtionem preuiter dico, cum filius Stephanus R. caſtrum B. pro annua penſione in ſui b 8 commodum& daminum(zu gewin vnnd ver⸗ u ſt)conduxerit à patre ſuo, quicquic inde lucri fe- cit, ad libezos ſuos, tanquan p roximiores heredes, & non fratres eius ſuperſtites pertinere. Et hocet iam filius in tranſactione, quam cum patre celebra- uit ſibi expreſſe reſeruauir: nimirum vt commo- dum, quod vltra conuentam penſionem patri de- bita n ex conducto caſtro perciperer„illud totum rei ſux familiari& commoditati propriæ cederet, nemine ex reliquis liberis( defuncti fratribus jeum 19 in hocim pediente. Namf vtilitatem, quam quis ex re conducta acquirit vlira penſionem, lucrifacit ſi. bi ſuisque heredibus. Quam tranſactionem patris cum defuncto filio, reliqui eius fratres obſeruare z0 tenentur. Liberi t enim factum& pactum patris præſtare debẽt. Et hocipſo liberi defuncti Stepha- 21 niR. ontra ſuos patruos ſe tueri poterunt. Ad†de- cimam quæſtionem, meo quidem iudicio, reſpon- dendũ eſt: quod præſcriptæ res expeditoriæ, veluti equi, caraphractæ, veſtimẽta,& torques aureæ, his- que ſimiſia in hereditatem defuncti mariti referen- da ſint: Nã huiuſmodi mobilia, vulgo fahrende hab⸗ nihil aliad ſunt, quam liereditas: vide text.& Gloſſ. 22 Weychbildt artic.2 6.Sed ſivxor alimenta& cibaria ſumeret(ſicut eidem iure Saxonico conẽeſſum eſt) tunc detuncti Srepliani fratres tanquã proximio- res agnati(als die naͤchſten Schwertmagen) res ex- peditorias, quas vorcant Heer gewet te/hoc eſt, præ- Paramenta ad expedirionem militarein pertinétia, Niciſlim aufterre poſſerit t andrecht ii. nt.27 ihi 23 Gboſf.ſn. Ad res autem expeditorias perrinent gla- dius defancti cum validiori equo inſtructo, melio- ra arma pro vno equo inſtruendo, prout ca defun- ctus tempore mortis poſſedit, lectus paratus, men- lle, duæ pelues cum manutergio:& alia ad expe- dionem militarẽ ſpectantia, ſi exſtant: ſi vero nõ exſtant, neque vidua, neque heres ipſa præſtare te- nentur: Landtrecht/ lib. l art. 22. Reliqui autem equi, arma, neenonveſtimenta, torques aurei, rebus ex- peditoriis, militiæque deſtinatis non annumeran- tur, ſed ad hereditatem pertinent idcirco relictis 24 filiabus debentur. Vndecimo, f quod ad frumenta nor eis&granareis inuecta& impoſita attinet, bre- uiter dicendum eſt; quodilla hereditati annume- rati debeant Fruges enim, quam primũ dem eſſæ, & in horreum illatæ ſunt, ad hiereditatem pertinét, c referun ur inter allodialia: ſecundi Bal. in conſ. 33. 1. voium.& Franciſc. Curt. iumior in part. 3.§. expedito. na. Ioach. Mynſing.I uriſconſ. Germani tracta. de feudis,& facit text. in lſ vſufructuarius meſſem. quibus mod. vſus fruft.& text. in§ his conſequen. in tit. his iuturlex,& ili laco. Aluærot prepaſſ& And de ſem Ideo& frumenta ad relictas filias peruenire debẽt. Reſolutionesad viduæ exceptiones ſequuntur:& primo ad§.i. incip.& primo non attento,&c. quo que- ritur, num vidua ſæpedictum caſtrum reſtituere, aut vigore literarum Senatus in L. illud retinere debeat? reſpondendũ puto: Cũ Stephanus R. præ- dictum caſtrũ B. iure conductionis poſſederit, nec quicquà aliud in eo habuerit, heredes,& relicta eius vidua, ſine controuerſia poſſeſſionẽ huius ca- ſtri reſtituere tenentur: iuxta ſupr adictam]I. ſi quica- ductionis. C.de conduct.& l. videamus. S. vinum. frlocat. Nec hoc loco quicquã obſtat cautio literariaà Se- naru in L.erecta. Primo enim ſenior CunradusR. ſummam aureorũ in hoc caſtrum impendit& ſol- uit, ideoq; in eo ius pignoris nemini, niſi ſibi ipſi acquiſiuit. Er licet quoq́; filiis ſuis, Stephano ſcili- cet nunc defuncto, necnon A.& l. adhuc ſuperſti- tibus præfatũ caſtrum vna etiam obligatum ſit: ad illud tamen ante ſenioris Cunradi R. patris eorum mortẽ eis plus iuris nõ competit, quam pater ipſis conceſſerit:patre enim adhuc viuente, filii eius he- redes eſſe nequeunt: cum vinẽtis nõ ſit hereditas. Et ꝙ pater quondam ſuo filio Srephano caſtrũ hoc pro annua penſione locarit, atq; id beneficii præ. ſtiterit, vt ꝙ ipſe filius vltra dictam penſion com- modi perciperet, ipſi filio ſcilicet accederet ridem filius,& nunc eius heredes, nec non vidua gratiam habere debent potius patri, quam quodillo inuito caſtrũ, quod nunc ei debetur, detineant. Secundo cõſtat ex tenore literarũ inter Cunradũ R.& Sena- tum in L. ſupet præfato caſtro in B. erectarum, ꝙ dictus Senatus inL. caſtrũ hoc ad aliquot annos Cũ- rado R. eiusq; filiis ſub hac conditione obligarit, vt id eius filiæ& generi tum demũ, quando Ipſe Cun- radus R. vna cum filiis ſuis decederent, p oſſidere queant. Ex quo liquidum eſt, Senatũ in L. caſtrum hoc noluiſſe prius ad fœminas peruenire, quamo- mnes ſæpedicti Cunradi R. maſculi hetedes præ- mortui eſſent: qui cum adhuc viuant, illi ex ordine fœminis præferuntur. Ordinem † enim ſcripturæ ſequi oportet,i generaliter§⸗quid ergo ſ de fideuömiſf libertat.I.2. f. de vulgar.& pupil. Proptereaex dicta clauſula intelligitur, quod mens Senatus fuerit, per maſculos arcem, tanquam magis habiles, regi de- bere potius, quam per fœminas: quæ voluntas ſe- quenda eſt, iuxta ꝗ. ante heredu. Inſtit. ae legat. alias i literis prædictis non de generis(ven den Tochter⸗ maͤnnern /) ſed filiabus eſſet facta mentio. Cumigi- tur vidua, eiuſq; filiæ, fœminini ſexus perſonæ ſint, ad adminiſtrationẽ& tutelã ſæpedicti caſtri minus habiles& idonei ſunt: hinclicet ipſæ contra volun- tatem Senatus in L. arcem hanc poſſiderent, cam tarnen ſine omni mora& cõtradictione fratribus reſtituere tenerentur:& potiſſimũ nunc auo⸗ cũis adhuc viuat,& illam repetat: nec quie quã inde li- beris eius ſine ipſius permiſſu in ſæped&taaree cõ- petat. Et hãc repetitionẽ caſtri pater, idẽqʒ auus in pacto cũ filio de functo Srephano R. iuito, ſibi ſemper ſaluã eſſe cõſtituit. Nec quicquas viduam & eius filias hic releuare poteſt, ꝙ; cautio literaria ſæpius allegata ſequentẽ hanc clauſulã contineat: yt ſi pater caſtrũ repetat, teneatur ipſe filio ahã de- ſtinare bunüte iih ateer C Nuni tene ladberbaltiun Min aruünan aicrkeudu cäci, erauac eancdo de 2 nctee tibanaxfui necnd † da ilaltemenauteſeniarn 5* „ macis hls urundco conceſſertt m tades cile an c. rf. wod ferchere, itüt N antn paru Hlus d nunccius hercdes 2ionibe lerer ludere dedeut potiuspatt& fqmuii puna cattrü, quod nunceidebe i atiemt eapha. cülutextenote literaruinJ amailb dtde. mmia l. fuper prefito tTulaan dpon. dldu Semtus inL. cfrin 1 ien dK. vncum Hlüs ſt Kdenſt 4G 1 ) 419 ropteloe * 1 4 Reſpont luris Decad. 1V. Reſponſ. XXXVIII. deſtinare domum. Hoc enimaliter interpretari ne- quit, quam vt illi aliam habitationem nõ iure pro- prietatis, ſed ſaltem quoad vſum habitandi cõſtitu- at: cum caſtrum B. non iure proprietatis, ſedtan- tum titulo conductionis filio traditum fuerit, ſe- cundum quod interpretari debet ſequens promiſ- 16 ſio. Sequentia † enim interpretari debent ſecun- dum præcedentia. Cum igitur præcedens habita- tio non fuerit hereditaria, neq́; etiam ſequens ha- bitatio hereditarie intelligenda fuit. Si itaque ha- pitatio ad vitam ſolum durat,& filius deceſſerit: ſe- uitur etiam ipſam habitationem ceſſare& exſtin- 27 gui. Quoties f enim vſusfructus vel habitatio pro- mittitur ſub conditione, ſi is, cui promittitur, ante conditionis euentum moriatur, euaneſcit promiſ- ſio. Porro quod ſecundo loco quæritur, ex quibus, atriſne, an defuncti filii bonis dotalitium vel eius vſusfructus, vulgo die Leibzucht/ viduæ exſolui debe- atꝛad hoc reſpondendum cenſeo. Cum dotalitium, vel eius vſusfructus, pactis dotalibus cautus quidem ſtt, ſed incertum exiſtat, in quibus, hiſne vel aliis ſeudalibus bonis conſtitutus ſit:& defunctus nul- la immobilia vel feudalia bona poſſederit: dotali- tium,& vſumfructum in bonis immobilibus, et- iam viuus conſtituere non potuit, quod etiamnum nec eius heredes facere poſſunt, ſed coguntur ex bonis mobilibus dictum vſumfructum, vulgo die Leibzucht ſoluere. Quando enim mortuus non ha- buit immobilia, tenetur ex mobilibus& pecunia as conſtituere detalitium. Etf quod in pecunia con- ſtitui poſſit dotalitium ſeu donatio propter nupri- as, eſt expreſſe in Nou. de æqualit. dor.§.. Imo cum dos & eius augmentum conſiſtat in numerata pecunia, conuenientius antipherna conſtitui non poteſt, quam in numerata pecunia: ita enim magis equa- litas(quæ omnino in antipherna ſeruanda eſt, vt in ducta Nouell.) ſeruari poteſt. Vt autem dotalitium, vel eius vſusfructus ex patris bonis præſtari debeat, Rerinon poteſt: cum filius bona mobilia& pecu- niam, ex quibus vſusfructus dotalitii conſtituere- tur, habuerit& reliquerit. Nam pater pro filio non tenetur, iuxta tit. C. ne pater pro iilio. Nec obſtat quod pater tempore ſponſaliorum in dotalitium conſen- ſerit, cum id ex filii bonis cõſtitui poſſit:& parens, tanquam proxeneta, nihil aliud fenſerit, quam vt dotalitium pro more& conſuetudine ſolueretur. Si autem filius in bonis nihil haberet,& pater ſe do- talitium conſtituturum promiſiſſet, tunc diuerſum obtineret. Secundo, ſi vxor dotalitium præcepiſſet, 155 vt ante omnes creditores, omnia que marito attu- lerunt, vna cum donatione propter nuptias& do- talirio, ex maritorum bonis ſine vlla diminutione percipere poſſint.§. hi conſequens, in Nouell. de æqua- lit. dot. l.aßiduus. Cod. qui potior. in pignor. hab.& his cõ- tentæ eſſe debent,& non amplius petere. Si autem hereditas † à creditoribus exhauriretur, nec ſuper- 31 eſſet quo liberi educarentur: tunc Cunradus R. auus prædictis liberis ſuis neptibus alimenta præ- ſtare teneretur, iuxta expreſſum text. in l. ſi quis à li- bertis. f.de agnoſcen. liber. Verum& mater quoque per hunc textum liberos alere compellirur. Ad quar- tam quæſtionem reſpondeo: Cum Stephanus R. ære alieno grauatus ſit, priuſquam illud, etiam ſi totam hereditatem abſumeret, exſoluatur, liberis eius nihil debetur. Creditoribus enim ante omnia ſatis fieri debet. Nec liberos releuat, quod impu- beres ſint, l. ſub pratextu. Cod. de actio. heredit. Ideo pa- terna hereditas, donec creditoribus ſatisfactum ſit, liſdem debetur. Verum ſi liberis ex aui bonis vel he- reditate aliquid obueniret, illud ab omni credito- rum patris exactione liberum& præcipuum eſſet. Nä ſicut Cunradi R. aui bona, Stephani filii ſui cre- ditoribus neutiquam obligantur, iuxta tit. C. ne pa- ter pro fil. ſic quoq; licet hæc auita bona ad filii Ste- phani liberos deueniant, eiuſdem creditores exi- gere non poſſunt: quia tunc eſt hereditas aui,& nõ patris. Tenentur † autem liberi ſuper bonis pater-3 nis conſicere inuentarium, ex quo vires relictæ he- reditatis appareant: alias tenerentur vltra vires pa- ternæ hereditatis,& de propriis bonis aliunde ob- uenientibus æs alienum à patre conflatum dilue- re, iuxta l. ſin. S. ſin vero poſiquam. C. de iure deliber.& ibi. late Dd. Ad quaſtiones. porro. quia Capitaneus Cun- radus R.& in ſpecie ad primam& ſecundam, qui- bus in dubium vocatur, num pactis dotalibus, te- ſtamento, aut tranſactione pater bona ſua inter li- beros inæqualiter diſtribuere,& vni plus, alteri mi- nus relinquere poſſir? reſpondendum eſt, heredi- tatem † paternam ad liberos, ſiue ſint maſculi, ſiue 33 ue fœminæ, ex æquis partibus indifferenter per- tinere: text. eſt clarus in!. maximum vitium. C. de lib. reteritis. Sed † ſi pater adhuc viuus bona ſua inter 74 liberos partiretur, idque fieret vel per teſtamen- tum, vel pacta dotalia, aut aliam quamcunque ra- tionem, poſſet vni ex liberis plus quam ceteris re- linquere:& quibus minus eſſet relictum, quatenus eis de legitima nihil decederet, eo ipſo contenti eſſe deberent: ſed ſi minus legitima eis relinquere- tur, ad ſupplementum agere poſſent. Integra enim 8 1 u8 K unt nihil obſtat, quo minus ceteri creditores ſua liqui- pl lum agere poſſen ac e cdich dacredita ex reliqua defuncti ſubſtantia conſequi& ſimpliciter ſine omni diminutione liberisà pa- 3 Leiun⸗ k„ 1&aufferre poſſint: nec liberi quicquam commodi rentibus legitima debetur: vt ſunt text. expreſſi, Pen.* eiuſq; li exbonis ſentiunt prius, quã dicta debita ſint exſo- in J. omni modo.& l. ſequen. C. de inofſic. teſtam. Quo 3 ape lur mnn 29 luta. Hereditas f enim intelligitur, deducto ære a- eirca ſi pater teſtamentum conderet,& aliquot ſuis 099 adadminn lieno,& heredes defuncti obnoxii ſunt creditori- liberis vel cognatis tantum relinquetet, aut filiabus Mrete⸗ abdles&ic n bus,& tenetur es alienum ſoluere ex hereditate, tam 2uplamn aſſignaret dotem, vt reliquis legitima 2 anem Snalusn zuxta l.i.& fin. Cod. de act. here. Ideo vidua nummosà non eſſet ſalua: tunc poſſent, qui minus legitima ged tunel bac omo defuncto marito relictos in detrimentum credito- conſecuti eſſent, contra eos qui plus accepiſſent, — lbtuete tenefen rum inique retinet. Quodad rertiam quæſtionem ad ſupplementum eius, quod legitimæ Seeferage- — uhurruuKilun mt attinet: licet defuncti filii bona creditoribus non re: ſecundum Bart. in.. C. de inolic. donat. Quodad- bdds ersem ſbei uope 1 ſufficerent necdum tamen parens ex bonis ſuis eo† verum eſt, vt eriamſi filia dotata, quæ minus 36 wenu u Ethict Propriis creditoribus ſatisfacere tenetur, iuxta accepit, renunciauerit hereditati paternæ, nihilo- e⸗ per iß tit. ne pater pro filio: nec quicquam vltra dotalitium minus agere poſſit poſt mortem patris ad ſupple- mume⸗ P'do- abu 30 viduæ eius preſtare deberet. Nam fœminæ ne mentum legitimæ, ſiiuramentùm non interuenit, — r. bnß quiequam conqueri poſſent, iuraillis permittunt, vt notatur in generaliter. CO. de inoff:teſtam.& probatur Kau une us4 —, 156 i Nouell. vt cum de appell. cogno. S. hac autem. ita& in. pactum dorale. C. de pact. conuent.& l.pactum dotale. C. de tollat. Stenet Zaſius in ſtipulatio hoc modo.ſ.de verb. ob- ligat. vbi dieit in ſecunda concluſione de ſucceſſio- ne amittenda: Si filius vel filia non acceperit tantũ, quantum eis iure naturæ deberur, quod tunc pactũ de non ſuccedendo ſine iuramento non valeat, ſed oſſunt agere ad ſupplementũ legitimæ, allegatc. quamuis. de pact. lib. 6.& dicit, quod per hoc omnes renunciationes puellarum ad nihilum rediguntur, quod& docer Bal. in l. pactum quod C. de collat. Ex prædictis quoq; tertię ãſtionis reſolutio pẽdet. Nã tiilli 500.flt. quos quæliber ex quinq; filiabus ſe- nioris Cunradi R. ab ipſo in dotem acceperunt, ad legitimam non ſufficerent, poſſent ipſæ contra fra- tres ſuos ad ſupplementumagere, vt ex ſupra addu- ctis fundamentis iuris conſtat. Quod in tantum ve- rum eſt, vt etiamſi ſucceſſioni paternæ renunciaſ- ſent, locum tamen haberet: quamuis de iure Saxo- num illis obſtaret exceptio. Hinc facile colligere li- cet, ſi prææfati 50o. flor. non implerent legitimam, mater, eiusq; liberi hos recipere nontenerentur. Licet enim pater in bonis ſuis liberalius diſponere queat, ramen liberos ſuos legitima defraudare non 37 poteſt. Nam † illa illis deberur iure naturæ, vt No- uell. de ttient.&ſemiſſ.. tandem. Porro quamuis nepti- bus pro bonis matris& auiæ conſimiliter 500. flor. numerarencur, ii tamen ad legitimam non ſuffice- rent. Bonafenim materna,& ab auia prouenientia, dictis neptibus in legitimam à patre vel auo eis de- bitam non computantur, ſed vt præcipua deben- tur: nec licet patri vel auo ex iiſdem maternis vel a- uitis bonis vni præ aliis plus relinquere, vt tractat Bar. in l. Titio centum,. Titio genero. y. de cond.& demon- ſtrat. Sed quicquid Stephanus R. parer à Cunrado R. ſuo patre,& harum neptum auo, in donationem- pter nuprtias percepiſſet, id totum in legitimam cõ- putaretur, vt in l. vt liberis, in fin. C. de collat. Quando autem auus hiſce 500. flor. tantum(ſiue 400 plus vel minus foret)adderet, vt compleretur legirima: tunc neptes contentæ eſſe deberent, nec quicquam contradicere poſſent. Nam quod pater eorum ab auo accepiſſet ‚id etiam ad neptes puenit. Eæ enim in percipienda legitima in locum patris ſuccedunt, yt Nouell de hered. ab inteſt. venien.. ſic tamen. Sed ſi a- 3⁸ uus Cunradaus R.in veſtes nuptiales, vel alias in rem filii vxorati impenſas feciſſet, hæ in legitimam non computarentur, 1 ſi quando. ẽ generaliter. C. de inoſ te- ſtam. E& ibi colligit Bart.Si tamen tota hereditas æqua- liter eſſet diuidenda, tunc cogeretur quodaccepiſ- ſer tẽpore emancipationis, velalias, conferre, d..yt iberis.& l. ea demum.& l. ſi emancipati. Cod, de collat. Porro cum de legitima multa hactenus ſit factamẽ- tio, cognoſci oportet, quomodo legitima in iure, tum etiam in præſenti caſu accipiatur. Eſt rautem 32 legirima nihil aliud, quam pars paternæ heredita- tis, quæ liberis non tam iure naturali, quam ciuili debetur:deducto tamen prius ære alieno. Et huius ratio ſecundum numerum liberorum iniri debet, vtpote ſi liberorum ſint quatuot, vel pauciores, pa- terna bona in tres partes diuidentur, quarum tertia prædictis quatuor, vel paucioribus liberis, ex æquis partibus deberetur, cum reliquis duabus partibus pater pro arbitrio diſponere poſſet, ſed pluribus li- beris quam quatuor exſtantibus, dimidia pars bo- Loach. Mynfing. Iuriſconſ. Germani norum legitimæ cederet. Vt ſi pater quiſpiam ha, beret quinq;, ſex, ſepte m, vel plures liberos,& 1200 floren. in hereditate relinqueret, tunc 60 0. flor. in legitimã liberis p̃dictis debitã cõputarentur: Quod reliquũ reſſet, id poſſet pater vni ex liberis, veletiä 4⁰ ad piascauſſas relinquere. Hec omnia ꝓ bãtur inNo- uell.de triẽ.& ſemiſſ. S. freq. igitur.&§. hæc nos auth. noniſ. C. de inof.teſta.& in N ou. de his, qui nup. iter. ꝗ. porro hanc particulam. Quod ad quartam quæſtiõnẽ attinet: ſia- uus adhuc viuus neptibus ſuis prædictam legitimã dare vellet, id quidem facere poſſet, ad id tamen nõ compellereturiuxtal.i. S.impubes ſ. de. collat. hn. Sed 4i ſi pater, idemq; auus, neptib. ſuis legitimam ſolue. ret, tunc mater, vel curatores, eundem aſſecurare deberent. Solutione enim eius quod debetur, tol-. litut omnis obligatio. Idcirco prædicti curatores vel mater, auo ſecuritatem detrectare non poſſent Verum antequam legitima ab auo com pleretur, ei- dem curatores auo de ſecuritare cauere nonniſi ad id quod accepiſſent, tenerentur. Sed ſi auus legiti mam deponeret in locum curatoribus non com- modum, ne tunc quidem curatores auo ad ſecurita- tis cautionem præſtandam obligarentur. Depoſitio 4¹ enimf pe cuniæ, vel eius quod debetur, ſi vim ſolu- tionis habere debeat, oportet quod nolit folutionẽ acceptare creditor. Nam ſi ipſe acceptare vellet, & debitor noller ei ſoluere, ſed contra eius volun- tatem in alio loco deponere, non contingeret libe- ratio. Ergo etiam debitorem liberare ab obliga- tione per quierationem non teneretur, iuxta!l. acceptam. in princip. ibi poſt conteſtationem oſeras,& ſi non ſuſcipiant, confignatam depon. C. de vſur. Quood ad quinram quæſtionem atrinet, quatenus ne- ptes aui oblationi aſſentiri teneantur,& numi- dem auus ſe viuo neptibus ſuis legitimam dare ob- ligetur, ex ſuperioribus ſatis conſtat. Sed ſi con- tingeret, vt pater ſine teſtamento decederet, tunc omnes liberi ex æquo ſuccederent: ita vt filii& maſculi, feuda occupantes, reliquis liberis, eius- que tutoribus, partem eis in feudis competen- tem in pecunia præſtare tenerentur. Quia noneſ ſent obnoxii inuiti cum coheredibus in commu- nione ſtare, l. vltim. C. commun. diuid,(communio namque parit diſcordiam l. cum pater.§. dulciſimis. f. delega. 2.&l. in re communi ſf. deſeruit. vrban. praditor.) Sic quoque ſi pater in teſtamento neptibus ſuis le- gitimam relinqueret, ea adiecta lege ‚Vr maſculi feudorum heredes hanc ipſis tum demum, quan- do puberes& nubiles fierent, ſoluerent: tum ne- ptes, vel earum tutores, legirimam penes maſculos, heredes ſic relinquere non tenerentur. Legitima enim †ſine vllo grauamine, conditione, vel mode liberis ſolui debet. Erfſi modus legitimæ adiicere- 44 tur, pro non ſcripto haberetur. Hoc in præſentiad- 1ee dendũ(inquit Iuſtinianus in l.quoniam S. de inof teft.) vt ſi conditionibus quibuſdam, aut dilationibus, aut aliqua diſpoſitione morain, vel modum, velali- ud grauamen, introduxerit, ipſa conditio, veldila- tio, vel alia diſpoſitio moram, vel quodcunq; onus introducens tollatur:& ita res procedat, quaſi nihil eorum teſtamento additum eſſet. Vbi autem auus vel pater eiuſinodi conditionem in liberorum commedum, ne ſeilicet illorum legitima à curato- rib. vel matre diminueretur vel conſumeretur, adii- ceret:tunc ipſe legitimam penes aliquem relinque- fe, recita- 4 8 8 Rentar. modum ne runcquidem as Wponen tincunionem prxſtandag wrnan enim pecunmzeleicse . KNa. Ganishadetededen,o uaepo accepuue creditor. N don ket. A dedior nolletei ſolue nuler tnemin aloloco depone mencaa, tatio. Eso etiam dedit 8* deden. Auptan. in jrinc. ui dende. tone per quictationem Ko tunni! ad Jnn ſuſchiat, enfguad Sd. C4f madat ad qunuam qurſtionelj 3 Fnm. hees aui oblationi aſent äs aeado R. demaumsſe vino nept Saem p. Ügerr, er ſaperiotidu mam i. nagetet, Mpater line tet Ondo omnes ldeli ex equo 1 Sctmine l, ſeudaoccupan N d 00 40 intt AMM dedel⸗ Salinarum fo⸗ 3 Conſuetudo contra ius ſëriptum quando valeat. I Fodiens metallum in loco priual, tenetur ſuperiori, 1 Reſponſ luris Deead. IIII. Reſponſ. X X⁴ 2 Pällus rei fendalts veile ber. 3 Incrementum feudi ad vaſallum, non dominum per- 4 Auri cæ argenti fodinæ ad ſuperiorem loci pertinent. Maetalli fodinæ inter regalia namerantur. unt.& hum. ä. alinarum 50 eregalibus annumerantur. „ Metalli appe tione veniunt lapidicina precioſæ. o Alumen, vti aunrum, inter precioſa metalla refertur. I Decimæ minerarum in prinaii fundo inuentarum 4 1 ſuperiori debentur.“ 12 Decimaæreferuntuy inter regalia.. * etineat. necnon domino fundi decimas ſôluere. Quando idl non habeat locum. num.,—;4Aa4S4. 16 Piſcus tenetur priuato, in cuius fendo vena inueni- tur, decimas dars. 4 JVæritur, aum terra aluminis aut viclrioli zwcdaljchäſe eua lanemG das ma ad ſuperiorem loci, an vero ad vaſallam perti- neant?ꝰ-Suæ/tio hæcper Fransfurtianes dactores in bunc modum deciditur nempeſi Veſallus a ſuperi- Neri in fundo cum omnibus benefciis, priuilegiis o iuribus ſine vlla riſcruarione inueſtiretur, quod tunc idem vaſallus eiuſenodi alumi nis ac vitt:ioli mineras in feudo repertas, fibi aut integras, aut pro Pparle ſaltem retinere, ac pro ſuo libin foderenec nun ab aliis ibidem foſſuris decimas, aut àliud tole- * tbile 3 Dnueutionis 5 regi um exxgere Polſet. alias Fi in communikus ſundis feudalibus foderetur, tuuc wonueniar& quibusfundamentis doeſter, dyhici- eudum eit. Ei breuiter reſpondendo,cenſatur ea iu- riG propoſiæ qnæſtioni cenſcntanea qſſe. 3 N Am fiuris mãifeſti eſt, vaſallum in bonis feuda- lib lib. vtile dominiũ habere,& in illis vtendis fru- endis feudi dornino ſemp pręferri: vt probatur in c.i. tum clbauesirarplntitocinasi cipibus ditionis deberi,& interr 4 Regalia in feudi conceſſione non niſi expréſſu veni- 1 Refponl. XXXIN. mρ §. 1I·Eii gl.& A luar inc. Conr.& idem Aluau latius in tum verum eſt, vt eętiam feudi incrementa& acceſſi= ones ad vaſallum ſolum pertincant: i 2.1 S. fquis de emanſõri de inueſt: feud. cotrouer fuer. Cum igitur mi- neeræ in vaſalli fundis rep eriantur,& feudi Cönditio hinc melior reddatur: uitur Ifrue crum ex metallo proueniens, ad hertineat, vr4auimn if.de ſufzult, Sed vt prę- dicta ſententia& quæſtio recte intelli, V diſcutiatur, primo quid em indu 8 bitatum ac iure cau APus GlOflis ceb egalia connumera- ri:prout est text. expreſſiu in Kargenidric.in tit. quæ ſint regalia. Nec obſtat, quod illæ in vaſalli vel feudalib. fundis inueniantur. Licet enim argẽti fodinæ in lo- cis priuatis eſſe poſſint, vt leg. diuortio. ſ virif. ſolut. matrimon.& l.3. ca ſequen:ſf. de reb. eoru tamen nihil- ominus ſunt principum, quo ad ius regale, ſecundu Aluar.& Matth de Aitnd. Hargentaria. Atq; hu- ius hæc tatio aſſignari poterit, quod metalli fodinæ inter regalia cõprehendantur, tin text. d..argenta- rie. quodq; non præſumatur, regalia cum feudo cõ- ceſſa eſſe, niſi in conceſſione expreſſa ſint. Nam † in generali conceſſione feudi non præſumuntur ea ve- nire, quæ ſpectant ad regalia, niſi exprelſe& in ſpe- regal.& Bald. inl. 2. curca é. col. Cod. de ſeruir aqua, cum ibi concord. Ideoq; etſi vaſallus aluminis, victri- Oli, æris atq; metalli fodinas in propriis feudalibus cie nominentur, ſecunai Prapoſitumi in ca. 1. quæ ſint fundis haberet: tamẽ n5 obſtat, quo minus hæ Prin- cipib.cõ petant: præſertim cum in concedendis feu- e, nand, Sinena in Belehe⸗ dis harum nullam faciänt mentioné. Quocirca licct 4³ Vaſallus quando mineras in feudo inuentas ſolus clauſula, S iné réſeruatione c omnib.inrib.&c. de qua ſententia Francfurdiana mentionem facit, inueſti- turæ eſſet inſerta: eum tamen effectum non produ- ceret, vt vaſallus abſq; omni onere atq; cenſuinuen- ta& effoſſa metalla ſine onere atq; cenſu ſibi ſoli v- furpare poſſet, quemadmodũ dicta ſententia Pranc- furdiana hoc innuit. Nam † in generali infeudatio- 7 ne, vt dictum eſt, regalia non cõprehenduntur, quia ſunt de publico iure ſecundum gl.& ibi text in l!. iuter Publica: ſf. de Verb- ſnificat. Et ideo de iure cautum, cum Princeps concedit caſtrum in feudum cum o- mnibus pertinentiis luis& iuribus, ſine vlla reſerua- tione,& valallus inuenerit aurifodinas, quodtenea- tur domino ſoluere decimam,! cuncli. C. de meta.&s expreſſe Voluit Alber. de Roſat. in læꝓuiſſimum. S.I. So l. item ſifundiuſf. de ſufuci.& Andr. de Iern.in d. g.ar- gentariæ.& ſoquitur A uti. ibidem. Nec obiici poteſt, Pręſctipta iura in auti& atgenti fodinis,&ſic in me- tallis precioſis ad regalia pertinentibus,& non vili- a.I. J. I.tit. de inueſl. in Te alien. fact. Quodf etiam in tã-; Pe fruetus& lu⸗ olã ipfum vafallůä untelligatur,& latius 9 perioribus&prin- 4 — 5 bus, vt aluminis& victrioli mineris, Mcum habere. Nam etſi huiuſinodi viliores metalli fôdinæ inter regalia non nominentur: ſalinæ ſtamen ſub iis com- 3 i commu DusſOderelur, tunc prehendentur, vrin.& ſalinaramun tit. qua fint re- lucrum ex mineris inde cerutu meriiò atuc de iure Fäperiori deberetur. Verum an hæc ſententia iuri Lal. Cur igitur al uminis ac victrioli fo dinæ non ſub- intelligerentur, cum quodammodo ſint ſpecies ſa- linarum,& quæ illucidant materiam? ſecundum gloſ. in il. cuncti. Præterea in eiulmodi mineras effodi- endas non minores ſumtus, ac in auri, argẽti,& ſalis impenduntur:atq́; æque rarius acillæ inueniuntur, Quare non etiam propter indentitatem rationis i- dem ius in talibus fodinis ſtatueretur? ſicut argumẽ- tatur Paul. de Caſtr.& Pill. de Corariis de marmore — 1 — 158 1)yI ad aurum& argentum,& cetera precioſa metalla: u¹ eſt apud Veron.in tractat. de ſeruu in tit. de montib. Et 9 firmat Bart. in d. cuncti. quod t Npelltions metal- Ii veniant lapidicinæ precioſæ. Nec palam aſſerere qubitant Andr. de Iſern.& Matth. de Afflict in d.§. IO ar entariæ. nu. 16 alumen fæque, atq; a 8* p ſi clauſula, Cum ommuib. beneficis& iuribus, in ueſtitu- 5 ræ eſſet inſerta, ſicq; feudum a Principe, qui ius deci- — 15 cimas tenerentur. Per ad ſuperiorem ſpectat, t A,5.agenraris:tum au- Sji conſtatef. commu. prædior. ſecundum Alb.& voluit Zaſnl. Barberiusiff. de ofi præt. Et hæc de iure com- / Dr. Ioch. Mynſing: uriſonſ Germani muni. Sed ſi hoc loco alia& diuerſa conſuetudo ob- ſeruaretur, hæc per omnia iuri præualeret, vt efttex. expreſſius in d.l. obmetallicum. C.de ee ahas Ihen,e his omnibus çoncluſiue ſequitur, quod ſi vaſallusin 2 certo aliquo fundo cum om nibus iuribus& perti. nentiis inueſtiretur,& deinde in iſto feudali fun- do mineras inueniret: tunc hæ, carundemq; emolu- mentum illi acquirerentur- niſi quod ſuperiori vel Principi decimas inde numerare deberet. Et pro- pterea ſi extraneos ſibi aſciſceret, vt illi pAteret, ci cis conuenire poſſet: ſed& iſti ex ſuis partibus me- tallicis ſuperiori vel Principi de iure decimas pręſta- retenerentur: niſi falia exſtaret conſuetudo, quæ tũü i obſeruanda eſſet. Simili rationc, ſi talis conſuetudo eſſet recepta, vt vaſallus in ſolo ſuo metallum inue- niens nullas inde decimas ſoluere deberet, aut ſi in fundo illo feudali cum omnibus beneficiis& iuri. bus infeu datus eſſet: tunc nec ipſe, nec extranei aſci- ti ſocii, ad decimas tenerentur, ſed velomne lucrum, vel partem aliquam ſolus percipere,& cum extra. neis, quos in ſocios admitteret, pro arbitrio paciſci poſſet. Vbi autem in feudo conceſſo ſitus eſſet fun. dus communis, non feudalis, in quo vena metallica inuenirctur: hæc non ad vaſallum, ſed principem yel ſuperiorem immediate pertineret. Si tamen fundus alicuius eſſet, illi deberentur decimæ. Quæ omnia ad propoſitam quæſtionem ‚&deſer latam ſenten- tiain de iure ſic breuiter reſpon da eſſe cenſeo: erx quibus quiſq; facile depromet, quodad præſen- tem materiam faciat: faluo tamen ſemper alterius meliori& ſaniori confilio. KESPONSVMD XI. SVMMARIA. 8 Caſus 7 huiuspeſponſi. 2 Quſtio 5 3 MLtione in rem plus cautum éſſé, quam in perfonam. In domicilii loco quis de omnilus bonis vbicunqas 1 Eo Gtuls At. locorum ſitis conneniri potes. Inueſtitura& realis feudi traditio eius vtile domi- nium in vaſallum tranffett. 6 Boſſeſſio rei mendacid in actorem transfertur. Rei vendicatio quæ requirad. NMinorum bona immobilia non poſſuns alienari, S ſi ſiat, alienatio tamien nulla est. Eallit,Vt num.g. 15 Vendicans fendum nulliter denditum, tenetur em toriprecium reſtituere Faliit, vt num. 12. Nemo cum alterias iattura Aitari debet. „Mercans conira iura, et in malaſide. Minor maior fatus, quinquennal hlentio, quæa eius curatores nulliter alienarüt tacite approbat. 14 L. fin. Ciſi maisr fadt. alien. rat. habꝛin bonus allodi- alibus, non feudalibus locum hahet. 15. 17. 1§. 4 80 is Taciturnitas quando pro conſenſu vel digenſu ha- beatur. CASVS ET QVRXSTIO. habere ex tranſmiſis literis,& omnibus Aliis documentir diprebendere licet. I. atotes quidã ud- mine pupillorũ poſt obitu pa rẽti in feudis antliquus, & auitis anno i5inueſtiturã petiuctuns 2 D2⸗ proca: & num. 1 Faa t eciem in um, quiſequitur, modemſe? ad fultu 5 huusſ 1 her 6 Juui Fhuuaun Muualmes nau) e mämab- — dimunsscc tinlapupu erermiuräre um leit mmreum Wwicdharnt wenmtrione tw e nopi Aktantun ebüriddici 5 — äudet ndi dRceoninasge ſgan kam danhäce Aeadedur Mämdinut pyve: . 11 kalum — 4 —— ——Q—— —— „ RKeſponſ. luris Decad. IIII. Reſponſ. XL. procuratorem cum pleno mandato dimiſſum ean- quaſi rei vendicatio competit, ux.] F. ſ ager ve demobtinuerhnt ᷑4c iuramentum debitum domi- vel emphyrpet. e est tex an propoſitoin d. c. 1,§. rei aure npraſtiterunt. Cum ita hiiſiaguliprout debe- 75 mida Luam luut 4 ¹ nu Tliapor 5 in— Tfu lieeen 5 bat, peraciue pvpilli feudorum runſus par ticipes& quaſi vendicare poſſe. Scdl Ji rei e tee Ere pe aomini ĩMaki ſint, merito etiamillapenes eos ad- rens,ſebona hæca tutoribus emiſſe, ſeq; iure& tiiu- huc eſſe debebant. Sed nunc ab extraneis poßiden- lo emtionis poſſidere, econtra tamen de nullitat⸗ tur, qui hac fſe a tutoribus emiſſe prætendunt. contractus replicari poſſet: tutoribus bona hæc Quoa ſt ita eſet, ſequeretun tutores propria aulio- illais diuendere xalienare nullo ure licuiſe, A ritateprædicta feuda vendid ſſe: prout etiam ea ſi- udure 1 urbe ne du atq; inualidum Eſlen Explorati 18 4.GGöGʒ„ eſttutores bona immobilia minorũ ven⸗= ne couſenſu& ſa 4 dominor umfe udbitemſine in. derenon poſſe:& licet id conentur, venditionem ta- terpofti ione decre 14& per 2. NWa indicis fiup li aten men de iure non ſubſiſtere, ſed inualidam conſtat:g 2 proadmodum exiguoprecio vendiderunt. Ex quot ſunt texrtuu in rit. ſride reh-eor,& C. do prad.& al. reb ſequens oritur quæſtio, an quonai pupilli, am ma- minorper toti. amuisfinterdum alicnatio talium 9 iores facii, feudum, quoa olim per procuratorem cõ- 2noram non Phibeatur eaq; fepius fieri ſoleat: il- ſemutbauun, ey taenra yefaundmaa oſhrachu e deninjueenarme acaſdleuniyxeiuerueni ditum, ab emtoribus& poſſe/ſſoribus ein J debent: quib. omif P1d0 litura⸗ us,tanquam ſuo 2 venditumat Se 222 L2& lfalſo lds e⸗ ſa ee fubſtanrtiali requiſito deſtitutus, nullus: ſecundi Bal⸗ iure recuperare: ve 1:utores potius ad inter 2ſſe nn I.quacunq: C.de bon. quæ liber. Et primo quidem damnà conuenire poſuint. minorum immobilia bona ob æsalicnum„quodali- A D prõpoſitam quæſtionem breuiter reſpõden- unde exolui nõ poſſent, niſi ex immobilibus, alicna- 4 dum eſt, quod pupillis, iam maioribus, liberum ri poſſunt: vtl.obar. CA. rit. 1. magus puro. S. non poſſim. uenirctur hæcnonad E 3. ſit, ſiue emtores& poſſeſſores feũdi, liue tutores tã- 1bi SBart. f.d. tit. Nec tunc quidem ſuſicit, vttu- Penorem immedattſ o uun. quã venditores, conuenire, text. est ad litera ad pro- tores bôna immobilia vendant, ſed prius quam illud 159 A4 * . 7 5 7. . 72 2 . Pu- — 8 128α 48‿υ⏑ν Doflet. Ybiautemin fen scommunds non feu rr fent acries eſſct, illi dcberet Arnn ſ. poſitu inlmogir puto. ſ.pen. ade reb. eor. etc. Sed vulga- fiat, magiſtratus decretum& auctoritatem ſuam in⸗ den. propoſtam quxlion 3 ris fac trita iuris regula eſt: Melius eſſé in ré agere, quã terponere debet, Juide. Cde præd.&& al. reb. minoil amk- tamde dun ſo hreaüte in perſonam. Idcirco cum actoribus vtros conuenire 1.Mhpradia: ſ de eb. eors. Ex quib. ſi vnum deficiat, dens(a. er qabasquiſqsficiledh Maban.. venditio nulla eſt:& minorennes cabona rurſus vé- Judas gulcp ticll dao dicare& conſequi poſſunt, a.’ magis puto F.pen. l.præ= meram tem materiam kaciat: ſ. 11 ee, e An POlitceafAeu uso. LerePed 8 diorum. C.d. tit. Cum in præſenti caiu neutrum ho- a dec. nclori& ſmniori conſii rum obſeruatum lit, ſequitur contractum venditio⸗ re nis eſſe nullum& rerum alienatarum dominium mdun KXESSPOI SAn penes actores remanſiſſe. Quare rei vendicatio ab rn(. SvA! 461 actorib. intentata, hac exceptione reorum prętenſæ Rmnüter 5 7 emtionis nullo modo tolli& eludi poteſt, vt est text. bwiaehm expreſſus in d. Iipradiorum. præſertim cum hæc feuda fint auita& anriqua, ſecundum Baliin conſ.g. ing. vol. Hinc alia reſultat quæſtio: cum contractus venditi- Auw- 9 aufun „ Mhauem ren lurcd 2 bAeib“ he⸗ ſuu d quod reſponde- onis in ſeipſo nullus ſit, numactores precium emti- 4. no enim inuet oOnis retinere, an vero emrtoribus reis refundere de⸗ — 13 beant? Cui reſpondetur, quod precium reddere te= ri*0*& 8 3 neantur. Non enim ſcum alterius damno vel iactu⸗ te dr ucns n A Kinka ra locupletari debent, iuxta l. nam hoc natura: fy. de . codict. indeb. Igitur per exceptionem doli mali acto- res repelli poterunt, donec actores precium reddãt, iuxta gloſ. Od. in Ijin. Cide vſur. Nec ſufſicit, vt pre- cium emtionis tantum reſtituant, ſed coguntur et- iam intereſſe medii temporis vna præſtare. Nam cũ actores a reis feudum vna cum fructibus perceptis vindicent, idq; proprium rei vindicationis ſit, præ- ſertim quando a malæ fidei poſſeſſore res petitur, vt bunt: hic rei habentur: † cum contra iura mercati ſint„Pr nt miſſis ſolennitatibus, iuxta c. qui contra iura. de reg zur.& Bart-in!. 2. C.de fidinſtrum.& iure haſiæ. lib. 10. t, vt estrexx. in! Jhi. f.de ꝛuxtal.ructus.&S l.er diuονν/ο. 8 Vbr autem. l. Iulianus. lifficultate rchuiſita S.idem Iulianus.lpræterea. ff. de reꝛ Vindic. Sic ꝗ uoq; uaſi, ꝓbare Dothnne Annt. actores id precium cum intereſſe medii temporis reddere debent, vt æqualitas ſeructur,& neutra pars cõtra æquitaté grauer ur: alias doli ex ceptio obſtabit petenti rem cum fructibus, text. apertur in lag. ffun= dus. g. fi:ffe deæ rebarorim.¹ſi pradinmal. tere. C.deprad. & al. reb. minonsèed hoc loco ſcitu neceſſarium eſt 12 quod reis probandi onus in cumbat, precium hocin rem actoris verſum eſſe: alioqui nõ ſunt obligati, vt * 4¼ 1 1 8 8 5. h 3 1 1 3 1 3 11 1 „ .=— 160 b quid reddant, text in A.l.pradiorum. Sinliſi pro patré. J. verſum I.3·S. ſed ſi mutuatus ſf.de in rem verſo.& d. ſi fundus. Iſi. prædium. Nec ſufficit, tutores in literis Venditionis confiteri ſe acceptam pecuniam in rem & vtilitatem pupillorum impendiſſe: ſed hoc a reis directe probandum eſt. Nam ſicut tutores contra le gis prohibitionem alienarunt, ita etiam in fraudem legis cofeſſiones facere p otuerunt,iuaxta l. qui teſta- mentum f.de probat. l. cum quis decedens. F, Titia. ff. de legar. 3. Veritas enim in talibus ſpectanda, non quod gstum aut factum eſt, lſi forte:ſf. de caſtr. pecul:c. ve- rirate.y. diſt.c. nuper. de bigam.& ideo curioſus debet eſſe emtor in talib. caſibus, vt ſciat quo vertatur pe- cunia ſua, iuxtal. ciuitas: feſi cert. pet.l. quod ſi ſeruus.. ſea ſi accepit. ſ. de in rem verſ. Quamobrẽè antequã rei de in rem verſione edocuerint, hæc actio actoribus ſalua& integra eſt. Et quamuis præſcripta fundamẽ- ta ex manifeſto iure ddna ſint, videntur tamẽ ca omnia quaſi vnico flatu deſtrui ac confutari poſſe: videlicet quod hanc annullationem huius contra- ctus venditionis diuturno ſilentio approbarint, nec vlterius audiendos eſſe actores, rert. in UH. maior 13 fact. alie rat.in quo expreſſe ſtatuitur: Quod thi mi- norennis, cuius bonu immobilia a tutoribus Vel cura- toribus vendita eſent; ad legitimam atatém, hoc eſt, vigintiquing annos eruexerit, S his copletus, proximo ſubſequeti quinquennio ſuas actiones non intentaritsſe diſtulerit,& ſic triceſimus atatis ann. elabatur: Videtur actionem remiſiſſe,er quæ nulliter a tutoribus geſta ſunt, tanto temporum cuſu, durante ſilentio, approbaſſe& rata habuiſſé. Idcircò cum præſentes actores triceſi- mum annum attigerint, videtur illis obſtare d. I. fin. Meo autem iudicio,& pro facti contingentia, d 1. in. hiſce actoribus nihil obſtat, tametſi triceſimum an- num ætatis exceſſerint: cum emtores, iidemque rei hæc bona nondum per 30. annos poſſederint, nec 14 30. annis præſeribere potuerint. Nam t etſi præſcri- pta fin vltra 2. annoos, etiam quinquennio exactõ, viam vendicandi bona a curatoribus vel tutoribus vendita& alienata præcludat: hoctamen ſolum in bonis allodialibus locum habet. Nam cum quis fa- ctus ſit maior, pro libitu de rebus ſuis diſponere po- teſt:& quilibet rerum ſuarum eſt moderator& ar- biter, iu. vtal.in re mavdata. ff. mandat. quu migitur eſt, quod leges in his cabus, certis tempòribus præ- finiant, in quibus talia bona allodialia, ſic ſine decre- to atutoribus alienata, vendicari poſſint, neemtores ſemper& pexpetuo in anxietate viuant: proutiura loquuntur. Verum quod etiam in noſtro caſu locũ habeat,& ad auita& antiqua feuda referendum ſit, 15 nemo iure probare poterit. Si enim rationem præ- dictæ! ſin. penitius intucamur, deprehendimus d. J. H. propter tacitum conſenſum, qui ex quinquenna- li ſilentio vltra 2 1. annos præſumitur, eſſe latum: ſie vt quando pupilli poſt 25. annos inſuper etiam quin- quennium etatis ſuæ exceſſerint, nec dum atutorib. alienata vendicarint, in eorundem alienationem ta- cite conſenſerint, perinde ac ſi eam expreſſe ratam habuiſſent. Licet enim huiuſmodi alienationes nul- lius momenti& inualidæ fuerint: tamẽè per eiuſmo- di ratificationem& maiorennitatem pupillorum vi- res conſequuntur, vt per tot. tit. Cſſi maior fact. alien. ſine decret. Præſens autem negotiũ ſic ſe habet, quã- tumuis pupilli iam facti adulti in huiuſmodi tutorũ alienationem ſexcenties conſentirent, etiam inter- Dn loach. Mynſing. Jariſconſ. German poſito urameénto cauerent ſe non retracturos dicti alienationemi tamen ea nullo modo ſubſiſtere poſ ſet, ſed in nihilum recideret. Tritiſſimi enim iuris eſt, bona feudalia nullo modo alienarr poſſe, domi- no inſcio&nolente: quod adeo verum eſt, vt talis alienatio iuramento firmata, nullum robur habe- ret, ſecundum Bald. in conſi.. vol. 3. ca. imperialem. de prohib. feud. al.& etiam adeo debet eſſe nulla aliena- tio rerum feudalium ſine conſenſu domini, quod non poſſi nt præſcribi res ſic alienatæ, etiam longiſſi- mo tempore, ſecundum Andr.de Iſern. quem ſequnn- tur Dd.& refert Par. Socin. conſ. Sé. in! ꝓart-& Franc. Curt in part. a ex qui b. cau ſcfeud. amitt. n. 92. Cũ itaq; expreſlus cõſenſus, cui etiã acceſſit iuramentũ, hanc alienationem confirmare non poteſt, eadem multo minus ex tacito& præſumto conſenſu clapſi quin- auennii valebit. Nam in hoc caſu potius preſumen- Aun eſt, in talem illicitum contractum tutorum pu- pillos, modo maiores factos, nullo vnquam tempo- re conſenfiſſe, nec conſentire voluiſſe,& ſic rem illi- ciram facere contrainhibitionem iuris. Nam † cum ¹⁰ taciturnitas ſit mediũ quoddã inter cõſentire& diſ- ſentire, iuxta c. quitacæt. de reg. iur. ib. G. illi extremo- rum eſtapplicanda in propoſito ne videantur rem illicitam feciſſe,& contra prohibitionem iuris con- ſenſiſſe. Hinc ſequitur, ius actorum ſaluum& inte- grum etiamnum eſſe,& bona hæc actores, non attẽ- to quodtriceſimum annum exceſſerint,& ſic quoq; quinquẽnium præterierit, vendicare poſſe:cum rel, yt etiam ſupra dictum, præſcriptione 30-annorum ſe contra actores tueri nequeunt. Ideo ne quidem quinquennium hoc, cuius a. Iſi. mentionẽè facit, reos quicquam releuare poterit. sedquid reſpondendũ ¹7 ad d.rf. caſu quo emtores conſenſum domini habu- iſſent, deq; emtis his bonis inueſtiti fuiſsẽt:vel ſi ipſe feudi dominus a tutorib.emiſſet, vt ita etiam cõtra- ctus ex iure feudorũ ſubſiſtere poſſit. Hic f videtur, 18 quod prædicta I. fi. locum habeat,& actorib. 30. an- nos natis viam vlterius agendi præclu dat. Nam tali caſu, quo geſta ex omni parte eſſent firma& valida, nihil r eſponderi poterit, præterquam quod tuncex I. 2. C. de reſcinden. vendit. agendum eſſet:cum bona hæc nimis vili precio vendita eſſent tantiſper vendi- cari poſſent, donec rei iuſtum precium ſoluerent. Et hoc remedium, quantumuis actores triceſimum ætatis annum egreſſi eſſent, ſeq; vt in.fi. ſtatuitun neglexiſſent, nibilominus locum habere poſſet. ET quibus omnibus, meo quidem iudicio, ſatis conſtat, actorum cauſſam in iure bene fundatam eſſe: maxi= me ſi nondum triceſimum xtatis annum attigiſſent. Nam tunc cauſſa eorum ſatis liquida eſſet, itavt ſine vlla difficultate,& legitima contradictione alienata bona feudalia vendicare& conſequi poſſent: ſaluo tamen melius ſentientis iudicio. Decadis quarta Reſponſorum iuris finis. DECAS V. KRESPONSVM XLIL 3 SVM MARIA. 1 Caſus 7 S& huiut reſponſi. 2 Queſtio „ Sj Taſailus poft commiſſam noxiam adomino in vus nunquam inquietatus fueritp os t mortem vaſal- i non potest filius inqnietari.. . 1 4 Re⸗ —— =— —=— — 3ühu 7 V mhuu Anohicun ulan ef uufie MA Vytnben 1 — — = — — — — —,» uinnuzu. Nüſinn (SVS Hu e V Panuae. u-geea eug Mſa muxltü — tärfsmi Wwiagyne ußſyſſe WNan Jan Kann gus baiaaenn dddranra- 1 nin m MNan ennur laglanmi qaennuvalehr. N* ſacnnuralchi. Nmin Lumektiatalemil Ackin lem ull ctam khacere contrainhil cnurnitas ſit mediũ 4 dmehn lcitum llos mod maloresfa te conſ niiſe,nec conſent d uha ¹ S mh * 1 dn Mrtac uꝛtacetd- Dlhhe amcſtappücanch innrel. e pesanen Iac ncnam ecllle,& contray N tonnin aiiſſe Hncſequitur,ius— Fumcuamanem eſſe,& be 1A ain b 106 aod ticcſmum anng= len. 1 qamnquemumpezterterit ac meriam ſupradictum, pn a A F ü. 1 15 fecoatraactores tueri neq. qeinquennium hoccuiu X qvicquam releuare poteri add. cafuquo emtores lent deq; emtis his bonis Kudi dominusatutorib cuns cxiure ſcudorũ ſubii quod prxdicta ſ. locum M. nosnxis vium vterlusag k caſa, quogeftacxomi p LR HunEN. uu⸗ nihi retponden Pote 1 ** 12.C.denfenden- venau e Rrcnims nil precio vnſ aari poſſent, donec fel Et hoc mecumqu m eſſeſ. hilominu rta sannum egrel nepleriffent,m axctorum meſ non cauffim in urc zum tticeimuſ— omniduv med q— 8 Reſponſ Iuris Decad. V. Reſponf. XI.I. 4 Nes inter alios acta, tertio non præindicat. b Aheriper alterum non debet iniqua conditio inferri. 5 Senteutia friuiurs. 7 Per appellationem ſéntentia ſuſpenditur. „ Erecutioni 3o. annis praſcribiturxT. Omnia iuraet actiones 3. vel ao. ann. præſeribätur. 10 Lex ſi non diſtinguit, nec nos diſtinguere debemus. nI Breſcriptio 30.Vvel a. annorum in fendis etiam lo- cum habet.ʒ t2 Jus(anonicum abrogat ius Ciuile: quod in certis caſibus, preſériptionem bonam fidem non requi- rere, di 7 onit Jus Canonicum quando de peccato tractatur, obſer- uandum eſt. 14 In bona fide qui dicantur eſſe? 15 In praſcribente Hona fides preſumitur, niſi contrari- um probetur. tenetur.—* Indubio bona fides preſumitur. 19 Dubitatio præſcriprionem non interrumpit. 19 Preſcriptio 3b. annori an tollat actionem ipſo iures 20 Mala fides quomodo probetur? 1 CASVS ET QVS TIO. 5. nuerunt&ẽ poſſederunt: vti ex literis reueralibur, deſuper confectis, appare! Sedcum pradidti nobi- les aduerſuss dominos de B. anno Domini πz,,Fon- trouerſias& lites alere cyiſſent, atg literas dafh- dationis ſcripfs ſent, poſtæa a domiais de F.(qui in hoc feudo ius quoq, prærendebant) eius inueſlitu- rã petebant. Qua decauſſa dominus N. de F. ẽ do- mini de B. in conſiſtorio E. litigarunt. vbi ſenten- tia lata, vt domini de B. conferendi feudi poſſeſßtio- nem retinere debeant: quæ ſententiz in rem iudi- 2 catam init. lam † quæritur cum nobilès de W per lonum tempus de dicto feudo per dominos de B. inueſtiri noluerint, nec ab iiſdem interpellati fue- rinti ſed ab alus dominis de F. aduerſaribs etiam re- quiſiti,& vltro inueſtituram petierint, netnon li- reras diffidationis contra dominos de B. ediderint: anper hoc ius feudi amiſerint;& ſi a feudo nbn ce- ciderintnum, ipſi iure zom pelli poßiint, Vt dominis de B. fidelitatem praſeᷣxrtrrt D primam partem quæſtionis propoſitę, omiſ- X ſis iis quæ Dd. varie diſputant, breuiter reſpon- deo: Nobiles de W. nunctenentes feudum, ob præ- i6 Bonam fidempreſcribent, necprobare nec allegare O4 T propoſitus ſic ſc habet. Wobiles de W. a Aominds de Z. itts patronaitts* malores deci- 8 mas in pago K. tanquam autiquum feudum obti- dictas noxias a maiorib.ſuis cõmiſſas, eo priuarine- Turumn Communis † enim Dd. ſententia eſt, quod 55 V vaſallus poſt commiſſum noxiam a domino in vita nunquam inquietatus fuerit, poſt mortẽ vaſalli non poſſit filius inꝗᷓ etari, Io. 3 Blanc in ſua Sum. it. quib. mod. feud. amit. c; Odofr. l. i. C.de reuoc. donat. vt eum refert& ſeꝗ tur oan.-Ind. in addit. ad Spectit de feu. s. nuc dicamus. Aluar.&s cõömunitèr Feud. in cimperiale. .inſuper. de prohib-fend. alien. per Fride: ꝗa delictũ pa- tris nõ debet hoc caſu filio nocere, l.crimi. ſf. de pœnis. nec auctoris delictũ heredi nocere deber, keius qui delatori. f. do iure fiſen fac: gl.inl.ci emancipati.. emã- 16t cipatus. f.ade coll. bon. Aluar.& Da.in J.§inſaper, p̃ſer⸗ tim cũ dominus vaſalli delictũ nouerit,&i pſum cõ- ueniendi, priuandiq; feudi facultatẽ habucrit, Toau. And. in addit. ad Spec..nunc dicamus: tit de feud. Zaſ. in vfib. feudiit. de feud pri.& refu. concluſ.: 2. Ad ſecũ- dã partẽ huius quæſtionis reſpõdeo, ꝙ ſentẽétia in E. publicata nobilib. de V. neutiq́ nocere poſſit. Primo enim illa inter dominos de B.& dominos de F. lata eſt. Iure autẽ certũ eſt, quod † res inter alios acta, ter- 4 tio nõ piudicet, ſ., ape& ibi Dad. laresſf. de re ind. c. pen. ibi Canoniſt. ext. eo. tit.& in rubr. s I.1. C. res inter alios asta. ointer dilectos. de fid inſtru.l.*& 2. C. qui. res ind. nõ nõc. Et ratio huius eſt viua& naturalis: ꝗa nõ de-/ bet alteri per alterum iniqua cõditio inferri, 1 2⁵ αε bet. frde regaur. vide Bal.in lingenun ſf.de ſtat. horain. GI4. 2. C. de fid. inſtr. Præterea ſſentétia eſt ſtricti iuris,& J.I. Ciſi plur. vnaſent. Bar.Iſi expréſim..de appel. c. au- ditis. in 2. not. dé præſcri. Et ideo non extenditur ad a- lios, quam inter quos agitatum fuit iudicium, niſi ex magna ratione, Zaſ.in d.I.æpe. in 2. not. vbi refert A- lexan. ita dicere. Cum igitur nobiles de W. in ius nõ vocati, nec in iudicio verſati fuerint, dicta ſententia illis nocere nõ poteſl. Eſſet enim contra bonos mo- res, damnũ ſententiæ illũ pati, qui nõ fuit in iudicio: vt dicit Zaſein d.ſ. ſepe. in 2. not. Secũdo, ſæpedicta ſen- tentia nobilium de W. feudum non, ſed aliorũ nẽpe A. de H. feuda concernit: vt ex literis huius ſenten- tiæ conſtat. Ideo domini de B. eãdẽ ad nobiliũ de W. feuda referre non poſſunt. Tertio, ex conſilio litera L. ſignato, mihiq; vna cũ ceteris ſcriptis pro inſtru- ctione exhibito, apparet, a ſæpedicta ſententia ap- pellatum eſſe. Sed ſmanifeſti iuris eſt, quod interpo- 7 ſita appellatione ſententia ſuſpendatur, c. venientes. in verb. appellat. ſuſpenſas. de iureiur:laſi cauſſu cognita. C.de tranſatt.l..§.vlt. fad S. C. Turpil. ibi, videtur ex- tinctu. Pingitur enim ſentétia appellatiõe exſtincta: & quidem eatenus, ꝙ pendente appellatione nullũ effectum operetur: vt per Zaſiin l. idere ind.& ego de hoc ſcripſi in a. c. venientes. Nec in tranſmiſſis ſcri⸗ ptis reperio, quod ſententia hæc à iudice appellatio- nis eſſet confirmata velreformata. Hinc contra do- minos de B. præſumtio oritur. Nam ſi ipſi in inſtan- tia appellationis ſentenriam obtinuiſſent,& ad eos feudum, quòod nobiles de W. poſſederunt, pertinu- iſſet: certe per 40. annos non tacuiſſent, ſed potius nobiles de W. ratione feudi conueniſſent. Quarto, licet ſententia appellationis ratione feudorum no- bilium de W. pro dominis de B. lata fuiſſet, adhucta- men de præſcriprione diſputandum eſſet. Ea enim 8 ſi tricennaria ſit, contra exſecutionem admittitur: ita Bald. in l.debitori. C de pat. perl ſicut C. de præſcri. 0. vel ao. annorum cum vulg. Sed num nobiles de W. feudum hoc 60.& pluribus annis, quibus domi- nos de B. non recognouerunt, contra eoſdem præ- ſcripſerint? inquirendum eſt. Et deciſiue reſpon- deo, hHoc caſu rigore iuris Ciuilis libertatem præſcri- ptam eſſe. Nam intra 6o. annos, nobiles de W. a do- minis de B. nullam inueſtituram petierunt. Jure † autem Ciuili 30. vel 40. annis omnia iura& actio- nes præſcribuntur, A. I. παↄt.& l.omnes.&& ibi Dd. C. de praſcript. 30. vel 2ο. annorum. Et in hac præſcri- ptione de iure Ciuili non requiritut bona fides, iu- ribus præallegatis. Quamuis videri poflet, quod in feudis præſcriptioni non daretur locus, vt nonnul⸗= li Dd. ſenſerunt: gloſſn capi. verb perlongateimpotu 1 0 3 Tehhtiehehe ee eeeSit aeeeihe eesahe e ese eesbegres ete 3Seetebehens Bthe ſeruit. amitt. Bald. læg. i. in vltim. col. Verſi. item ſcias. 12² 162 b Dn. Joach. Mynſing luriſconſ. Germau. de inueſt. in re alien, fact. gloſ.pen. verb. ac beneficio. in c. I. de prohib. feud. alien: per Lothar. accedat cap. 1.. præterea. de capit. Corrad.& ci. de proh. feud. alien. per Erider. qui textus gen eraliter loquuntur, ideo gene- 10 raliter intelligendi: quia t vbi lex non diſtinguit, ec nos diſtinguere debemus. ſeruitus. ff. de ſeruit. vrban. preædio. cum na Communiori tamen opini- one/ quam etiam iudex in ferenda ſententia ſequi . d. 1 3.... 11 debet) in feudis f præſcriptionem 10. vel 0. annò- rum locum habere, receptum eſt: hoc probatur per c. 1.. f quis per3o.& ibi Bal.& Aluar. ii de feud. fuer. content.& ca. 1. in fin. in I. not. de fend. dat. in vic. leg- comm.& cap. ¹..yorro. verb. praſoriptione. qualit. olim feud.p ot. ͤlien. Aluar. d. S-prætereaidem in titul. de prο- h bifeud. alien, per Fride in princ.& in c.:.5. quid ergo. de inuéſt. de re alien. fact. Oldr. conſi. 242. incip. Reue- rende pater. Sed an lura Ciuilia, quæ a tanti tempo- ris poſſeſſore bonam fidem non exigunt, per ius Ca- nonicum ſint correcta, vel non? magna eſt inter Dd. contentio, cap. fin.& ibi Dd. de præſcription. cap. poſſeſſor. de reg. iur. Eb. 6. Nonnu lli enim aſſerunt, iu- ra Ciuilia de tricennaria præſcriptione loquentia, per Canones nõn abrogata: ita Bartol. in log. ſeꝓqui- tur.§. ſ viam. verſ.& per hoc: ſf. de vſucap.& leg. hôc iure. ff. de ſeruit. vrb:& læg. vltim. in fin. f. quemadi. od. de ſeruis fugit. Ex iuxta hanc ſententiam n obi- ſes de W. libertatem proculdubio contra dominos de B. præſcripſerunt:& ſi ad fidelitatis præſtatio- nem per dominos conuenirentur, ſe præſcriptionis exceptione tueri poſſent. Econtra f autem, quidain ex Dd. præſertim Canoniſtæ volunt, omnia iura Ci- uilia, quæ in præſcriptione malam fidem admit- tunt, correcta& ſublata eſſe per ius Cauonicum: quod in omni pręſcriptione bonam fidem requirit. Paul. de Caſtro, in d. S. ſi viam. 8⁹ dict. leg: icut.& per eoſdem Ddl. in dict c fin. de præſt᷑ription. Ex quibus de- mum ſequitur: Quod ſi nobiles de W. in mala fide, reique alienæ conſcii, necnon certi fuiſſent, quod dictum ius patronatus,& maiòres decimas in C. a dominis in B. feudum accipere deberent, cos de iure Canonicò contra dictos dominos de B. præ- ſcribere non potuiſſe. Porro vtra ex ſupra relatis o- 1 pinionibus præferenda ſit? cenſeo † ego, ius Cano- nicum, quo ad præſcriptiones, etiam in foro ſecula- ri obtinere,& iuxta illud iudicandum eſſe. Quia in præſcriptionbus dicitur tractari de peccato:& quando tractatur de peccato, ſtatur iuri Canoni- co, etiam in foro Ciuili: ita tenet Iaſon, in leg. ³.§. ge- nera. num. 19. f. de acquir poſſ. Petr. Ferrar. in ſua prac- in for. reſponſ. rei conuent. Verb. preæſcriptionis numèé. 2. Hic conſequenter diſpiciendum, num nobiles de W. in præſcribendo libertatem, bonam vel malam fidem fouerint? hoc eſt, anilli nouerint, vel igno- rarint, quod hoc feudum iuris patronatus& de- cimarum in C. a dominis de B. conferendum eſ- ſet? Nam ſi habuiſſent rei alienæ notitiam, tunc de iure Canonico non potuerunt præſcribere: verum ſi rei alienæ non fuerint conſcii, ſed in bona fide 14 conſtituti,tunc potuerunt præſcribere. Quia † ille dicitur in bona fide eſſe, qui non habet notitiam rei alienæ. iuxta Panorm.& Da.in capiſi diligenti. n. 5. de praæſcript. Sicut ille eſt in mala fide, qui notitiam rei alienæ habet, per ca. ſi virgo. 34.]. 2. inſumma. Pro huius dubii reſolutione reſpondeo, quodpro no- des indiſtincte præſumitur in præſcribente obtinere non poſſe, vt hoc ius patronatus illud tamen præſcriptionis except Nam; præſcriptio 30. annorum lice bilibus de W. præſumtio iuris militet Ea præſcribente bonam fidem tantiſper præſu onj donec contrarium probatum ſit, preferrin i 5 præſcribendi libertatem: per Eloſl. dict. cap. ſ ain, eu verb. bona fine.& poſt eam Da.& per gloſſi Aha8e 3 ſRtit. de actiò.& leg. pen. Cod. de eviłl. quia praſumitu- ignorantia, niſi probetur ſcientia. Nam boma liberta. tem, licet poſſit probari contrariumst pulcreper Panorm. in dict. cap. ſi diligenti numer. 21. üuuhn hoc caſu præſcribens habet pro ſe fundamentum præſumtionis iuris: debuit enim credere rem talem eſſe, qualis naturaliter eſſe debet: hoc eſt liberamiita Panon.in d&, i diligenti. Hinc † etiam ſequitur quol 16 ei qui pręſcriptionem prætendit, bonaim ſidem pr. bare vel allegare non incumbat, Dan in.eſi,de pre. ſeript. Alex.rrem alienamé ſf. de big. acl. Bal...oſi Juu per 30. col. 3. verſ. quærit hic gloſcſ de feud. fwerit cin. trouerſ. Alexand. conſ. 7⁶ 2. Dart gloſ-c. diletto. 16,quaſ 5. Alias quoq; regula iuris eſttritiſſima, bonam †. 1 dem in dubio præſi amizniſi probetur cõtrarium Rt hanc eſſe communem opinionẽé poſt multas allega- 2 tiones dicit F erd. Vaſq ilhu, Lon:ro. lib. 1. G. 79. nu. ¹. quod ampliat ibidem procedere, etiamſi poſſeſſor non oſtendat vllum titulum&hanc ſimiliter cõmu- nẽ eſſe refert, alleg. Alc.& T iraq. vt ibi. Qui ergo do- lum ſeu malam fidẽ allegat agendo vel cxcipiendo, probare tenetur,. quoties.§. qui dolo. ſf.de prohat. l ſa- per ſeruis. in prin. C. qui mil. poſſ.vel nolib. il. Pacit yul- gata regula: Quilibet preſumitur bonus niſi probetar contrarium Porsò etiam hoc cum primis attenden- dum, quod dubitans de iure ſuo cenſetur eſſe bonæ fidei, tam de iure Ciuili quam Canonico,& poteſtli- cite vti poſſeſſione, 1—i priuſquam. f de non. qper, uun- tiat. Bartolleg. Barbarius. 12. col. ſf. de offci. rator. in repet. di licite poſſidet:ergo poteſt præſcribere etiam iure Canonico, per teact in ca. fin. virgo.3 4 q ucſtio.. ita Panorm. dilt cap:fin. nu. 39. de praſeript gloſ. d.ca. h diligenti. verſ. bona fides. in ſin.& gloſſ.plenior in cah. jin. gloſſrfin.& ibi Imol.de praſcript. text: in ca.1. 16.3.3. gloſſ.c paſtoralis.in fin. de offc. delega. Ludou. Romryle- niſſime pot Bart.l.naturaliter: f. de acq. poſelaſ A. lexan.l. 3. J. genera. eo. rit. vbi † dicunt, communem! eſſe opinionem, quod dubitatio præſcriptionem non interrumpat, ſequitur Baldil. ſuper longi Cod.de praſc ript. long. temp. Fel.d. afi. Nam yt is qui dubitu, non cenſetur contra conſcientiam agere, priuſquam de veritate rei edoceatur:ſic etiam is malam fidẽ ha- bere non præſumitur: quia dubius in conſcientia nõ intelligitur facere contra conſcientiam, niſi poſtquã monſtrata ſibi fuerit veritas, ita tenet Balſingul, inc. fi. col. 5. de conſuet.&& c. bonæ. 2. Col.j. de poſtulat. prela. S&d. c. ſi diligenti. col.2.vbi dicit, quod conſcientia de. a non generat malam fidem, ꝗ in ſua Marg 2,— conſcientia. verſ—i. Ex quib. conſequitur, quodſ 0 mini de B. nobiles de V. conuenirent, eis probatio malę fidei& cõſcientiæ reialienæ incumberet. Et ex iuribus& fundamentis ſupra relatis concludo ego⸗ dominos de B. contra ſæpedictos nobiles in iudicio vna cum decimis in ſubfeudum ab ipſis recipiant. Licet e⸗ 2 ℳ..«.* 2 tat: nim dominis contra nobiles ius agendi compets- jone eliditur. tnon tollat a⸗ 9 ctionem ipſo iure, tollit tam enim f in 1) I Krru 1 hu, 8 — m Leladnale Derd&- 4 . 45 ae ien ignor d Ce der mdiſtns dbne 3 8 dc dubgemn Haci 1 Tluas quoq; tegubiims c dem m nl t 4„. 6 danc cſſna erkmiihi hanc ucconmanemqhane 3* 4 dc d 1 8 rd. 1 4 4 9 8 Amplat ldadem droatm — 4 4 3 mſtendat vllumttumälng ke reter vAleg. Acs Tupe lum keu malam hdẽ llcgrgahn probaret netur, aun ſuuuh her ſcrau m ri.(ju niye e data reguh: Quibe nimn ancrarum Porn oetiumbocmn 1 m, quod daditamdeinr un leizam de iure(uibqumm Nvupo ſſ ſhone, uf 3 14g. n I Lesu ass vper. Klicite poſideterp uch ure Cinonico nerien mauns .em dl n Sn 84 1. G4 laudn r 74 12ℳ nralisenn de 5 47 — 1 7 ſSrzs.] au a . dnee c veritate rei edo 1. 6, ere non præfam uh tfacerecomes N 5 C. irvent 9*. 2 d.can g 6 2)].) 29 ſqufand Reſponſ. Iuris. Decad. V. Reſponſ. XLII. Cn. 4 ̃, 7u is. C. de iur.& fact. ignorant. Salicet. 1f. Jicut 6. quaſtion.(od. depræſcript. Ʒ0. annor. gloſſ.& Dad. l. eum. F. qui iniuriarum. ff. ſi quis caut. Sd l. at qui natura. ff. de negot. geſt. Bertach-in ſuo Repert. li- tera praſcriptionis effectus. verſic. 3. Niſi domini de B. nobiles de W. in mala fide& conſcientia rei alie- na fuiſſe probarent: eo enim ipſo oppoſitam ex- 10 ceptionem præſcriptionis eneruarent. Qualiter † autem probari poſſit mala fides præſcribentis, tra- dunt Dd. in d. cap. ſi diligenti. Petr. Ferrar. in form. reſponſion. rei conuenti, verb. præſcriptionis, num. 22. Et hæc mea eſt ſententia: vniuſcuiuſque peritio- ris ſemper ſalua. KESPONSVM XLIE SVMMARILA. 1 Exceptio habet vim defenſionir. 2 Defenſio eſt iuris naturalis. Jaden tenetur parti petenti copiam dare atteſtatio- numaſiſint publicara. Kclore probante ſuam intentionem, index reumn condemnare debet. adicis Mcium circa diuerſa, vel etiam contra- ia teſtium dicta. ð In teſtibus ſibi contrariantibus primo reſpicienda auctoritas perſonarum. 7 Secundo téſtimoniorum fides ad cauſſa notitiam eſt ewigenda. „ Tertioad numerum teſtium eft recurrendum „ Taebes duo in qualibet cauſſu ſusſſiciunt. 0 Teſtes pauci nobiles pluribus gnobilibus praferen- dli /ſunt. 7, Socius criminis neque pro ſocio, neg, aduerſus eum jidem habet. 172 Aa ab ſöluendum quam condemnandumpromtio- er eſſe debemus,& quando procedat. 13 Pœna fauor contra delinquentes. 14 Keiup. interest delicta puniri. 1) Teſtis vnus releuat a5 expenſis, 76 Kegula, Vittus victori condemnetur in expenſas uando non hab eat locum. cuſantem ex vna,& I. B. de F. reum ex altera par- tibus, coram iudicibus in N. peracto, mihi non vi- detur iudices iuſtam& iuri conformem tuliſſe ſen- tentiam: vtiex ſequentibus rationibus& iurium fundamentis deprchendere licet. Et primo qui- dem abſque omni controuerſia verum eſt, cum to- ta vis& ſubſtantia huius negotii in atteſtationibus perpartes productis ſita ſit, quod dictis iudicibus INproceſſu criminali inter nobilem H. de L. ac= de iure ſcripto minime licuerit, accuſatori dicto- rum teſtium a reo productorum petitas copias& . 1 competentem terminum ad excipiendum denega- re. Nam Tcommuni Dd. conſenſu traditur regu- la, videlicet quamlibet exceptionem„naturam& proprictatem defenſionis ſortiri. Defenſio T au⸗ tem ex iure naturali competit: ideo nemini aufer- ri poteſt: ita Abb. in rub. extr. de except. vbi docet, exceptionem quamlibet vim defenſionis habere, atque adeo a iure naturali procedere, l. fiquidem. J. defenſronis. C. do exceꝙt. l. I.§. cum aristes. ff. ſi quad. Paup. feciß. dicat. iunct. l. Yt vim. ff. de iuſt.& iur. vbi communiter Dq. fac. l. defenſionis.& ¹bi not. Bar. *de iur. ſc. lib. lo. cum multis concord. Bald. d. l. vt 163 vim. Proinde † cogitur iuder parti petenti facere copiam teſtimoniorum, boſtquam ea publicata ſunt, 2. Cod. or li pendent. ipſo retinente origi- nalem deſcriptionem eorum teſtim oniorum, c. quo- niam contra. extr. de probat. vt partes diligenti tali- um conſideratione poſſint explorare, an firma ſit probatio: Ex his concluditur, actoris in exceptio- nibus eius deductam petitionem, qua contendit ſi- bi atteſtationum rei copias communicari debuiſſe, iure fundatam, atquenon minus eius gratia peri- ſum actorem apud dictos iudices interpoſitam pro- teſtationem legitimam eſſe. Et hæc inter ceteras prægnans eſt, de iure fundata grauaminis cauſſa: ex qua actor hanc prætenſam ſententiam, per viam Ap plicationis ſubſidiariam, ad ſuperiorem reduce- re debuiſſet& potuiſſet. Secundo actor cum hac ſententia ſe maxime grauatum ſentit, quod cum is contra reum inſtitutam accuſationem plene,& per teſtes omni exceptione maiores probarit ‚ nihilo- minus tamen dicti iudices ab intentata& probata accuſatione, prætenſa ſua ſententia reum abſolue- rint. Quia † actore probante ſuam intentionem, nullæ ſunt partes iudicis in conuictum, niſi vt con- demnet ur, l. proinde. g. notandurn. ff. ad l. Aquil. cum valgar. Et quamnis rei atteſtationes videre,& cum dictis teſtium ab actore productorum cõferre cum primis neceſſarium eſſet, vt ex tali collatione gra- uamina eo certius deduci poſſent: in defectum ta- men earum, ex inſtructione verbali, tum quoque exceptione contra aduerſarii atteſtationes in ſeri- ptis exhibita, mihique tranſmiſſa, hanc conſulta- tionem conſcribendam ſumſi, perſuaſus dictam a- ctoris exceptionem ex prælectione atteſtationum a reo productarum deiure ortam eſſe. Plis ſic præ- ſuppoſitis, cenſeo ego, ſæpedictas rei atteſtationes actoris probationes minime eneruare& tollere: ſed dicti iudices potius actoris, quam rei probationes ſequi,& iuxta eaſdem iudicare debuiſſe: idque pro- pter ſequentes legitimas caufſas, ex iure communi deductas. Primo enim iura&Dd. ſtatuunt&probãt: S1 † contingat, partes vtrinq; teſtes, diuerſa vel etiam contraria deponentes„ producere: tunc vt iudex de fide teſtium excutienda recte ſtatuat, neceſſe eſt vt gradus quoſdam obſeruet, ne confundatur ani- mi motus,& cæcutiat in diiudicanda veritate. Pri- mum fenim reſpicienda eſt auctoritas perſonarum, F quæ verſatur in dignitate, moribus& grauitate, 4 3. ff. de teſt: Hinc eſt, quod honoratum plebeio, virum fœminæ, ingenuum libertino,&c. præferre opor- teat, l. vlt.. de Fid inſzil. émper..de iur. zmmn.l. no de- ber. f.de dol. mal. l. in multis. ffde ſtat. hom..filia. ſ A inoff. reſtam. d. 1.3. f. de teſtib. Hfancimus. in Nou. eo tit. l.padoné. g. vlt.f. de excuſ-teut. lecum hi.. ſed Ss perſo- nari. ſl.de tranſatt.& c. licet cauſſume. vbi Canoniſtæ, ext. de probat. Conſimilis eſt doctrina Dd. Si alterius Partis teſtes in ſua depoſitione non varient, ſed in effectu, verbis licet diuerſis, idem tamen importan- tibus conueniant, neque ſingularcs, diuerſi, vel inuicem contrarii, ſed concordantes ſint, tum et- iam iudex ex circumſtantiis cauſſæ,& pro natura negotii, huiuſmodi teſtimonia veritatis luci magis; quam alterius partis teſ tibus aſſiſtere coniicere poſſit: tunc hæc omnia in com ponendis& exami- nandis dictis teſtium diligenter perpendi& pon- derari debent. Et licet in tali caſu vnius partis plu⸗ 4 △—& —————— ——— 164 res, alterius autem pauciores teſtes exiſtant:tamen ſi pluresilli teſtes ſuſpecti, ſibiipſis contrarii, ſingula- res, vel alias dicta eorum veritati non eſſent cõgrua: pauciores autem; omni exceptione maiores eſſent: tunc minor numerus teſtium maiori præferri,& a iudice in concipienda& promulganda ſententia at- tendi debet. Secundo † teſtimõoniorũ fides ad cauſ- ſe notitiam eſt exigenda: id eſt, videri debet, qualia ſint teſtimonia, nempe quam veriſimilia„quam na- turæ negocii conuenientia,vt inde iudex(non attẽ- to numero teſtium/)alia præponat aliis, lob carnem- §.vlt. ff.de teſtib.j.ſi plures.&s 192 Bartiff. de accuſ Ter- tio †demum perpendi debet numerus teſtium,& ex teſtium numero res perpendi: quibus ſcilicet opor- teat potius accedere,ſi teſtes& perſonarum& teſti- moniorum fide ſint pares; d. I. 3. H. eiusdem quoqueé de teſtibus.&s in c. in noſtra. vbi Abb.& Felin. ext. de probat. Bal. eleganter. I.reſtium. ffe de teſt. Spec: tit. de teſt.§. poſtquam de teſtabus. ver. porro cum ab vtra⸗ que parte, Ge. Nunciſi in præſenti caſu vtriuſque artis atteſtationes diligenter ponderentur Rexa- minentur, conferantur ac expendantur, conſtabit actorem ſuam intentionem tribus teſtibus, viris ho- neſtis& nobilibus, Regiis conſiliariis, qui& ſpe- ctatæ fidei, ortuſq́; non vulgaris ſunt, etiam plus quã ſatis eſt, probaſſe. Kegulare f enim eſt, quod in qua- libet caufſa, ciuili vel criminali, duo teſtes fufficiant, ui ſint omni exceptione maiores:id eſt quorum fi- des nulla ex parte poſſit eleuari,&qui communi ho- minum opinione reputentur boni viri, I. vbi nume- rus.& ibi Dd. de toſtib. Deut. cap. 19.& Manut h.;15.& hi teſtes vltra id, quod omnino concordes ſint, in e- orum depoſitione ne minimum quidem deficiunt: quorum etiam dicta vna cum redditis rationib. pro natura huius negotii veritati magis, quam dictis te- 2 ſtium areo productorum conſentanea ſunt. Nam quid mouiſſet hos tres teſtes, vr conrra reum depo- nerent aliquid, quod non verum, aut illis incogni- tum fuiſſet? Nec hic circumſtãtiæ vel cauſſæ adſunt quæ eos averoab ducere potuiſſent. Inſuper ex his actoris teſtibus duo ſunt nobiles,& ex antiqua, nec non celebri familia oriundi, probatæ vitæ& ſpecta- tæ fidei viri, quorum induſtria ex præclaris officiis cunctis commendata eſt,& publice nota, ita Bald. in 10 J.lteſtium. qui expreſſe ait, Paucos† teſtes nobiles multis ruſticis ac vilibus perſonis, iure pr Eerericlos. allegat I..H. his cunabulis ſ de ofhe-præter-verſio:cre- didit enim princepr. Abb.post 2 ost. in d. c. in noſtra. de probat. cum iuribus ſupra citatis. Siv quoq; tertius teſtis per actorem productus H. B. bonis parentib. ortus, moribus& officiis honeſtis præditus, ita vt etiam nihil quicquam excipi velopponi poſſit con- tra eius perſo nam, fidem vel dicta. Porrohorum tri- um teſtium depoſitiones in effectu conueniunt& concordant: quia dicti ſui concludentes rationes ad probandam actoris intentionem reddunt. Depo- nunt enim, quod præſentes viderint& audiuerint“ actum. Præterea actorem ad fundandam ſuam intẽ- tionem non pᷣarum iuuat, quòd ipſe, cum& alii ſub- diti iurarent, accuſatum inobedientiæ arguerit, quã nõ inſiciatus eſt, ſed ſe excuſare voluit. Quod etiam confirmatur eo, quod reus poſtea petierit& roga- uerit, ſe ad iurandum admitti. Demum præſumi- tur reumnoniuraſſe: cũ iuxta alios ſubditos nomen ſuum, vt quidem debuiſſet, non dederit, vel annota- Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ German. ri curarit. Quod proculdubio propter adm onirio nem actoris non intermiſiſſet, ſi cum aliis ſubditis iuraſſet. Et hæc eſtviolenta præſumtio, quæ dictorũ trium teſtium depoſitiones& actoris intentionem maxime confirmat. Quæ omnia& ſingula diligen⸗ ter perpenſa iudicem bonum& doctum eo com- mouere debuiſſent, vt in terminanda hac lite addo. mini actoris probationes, vt quę iuri& veritatima- gis conuenirent, accederet,& pro actore contrare- um ſententiarct. Sicq; maiorem teſtium numerum minime reſpexiſſet: ſiquidem manifeſtũ eſt, huiuſ- modi teſtes erga reum plus quam actòrem affectos fuiſſe:quod vel hinc apparet, quod dictus accuſatus vna cum pfatis teſtibus ſuis ſociis, cõmunicato côn- ſilio iurare detrectarit. Socius t autem vel particeps criminis, neq; pro ſocio, neq; aduerſus ſocium fidé habet, lenim. C. de teſi. lſi filin. C.de lib. cauſ.l repet.y. Ae quæſt. l. vird. S-cum mulier: fl. ſol.-mat. ii quenuam. (.de E piſc. S eler.&æ c. veniens.&& c. perſonas. ext. de te- ſtib Ex quo facile deprehẽédere licet, hos ipſos teſſes erga reum valde Mffectionatos fuiſſe,& quod ipſum tanquã auctorẽ ſuæ intentionis; iuuare ſtuduerimt. Præterea diligenter perpendendum quamuis teſtes per reum producti, dum alii ſubditi digitos eleuarẽt, eundem quoq; digitos erigere forte videre potuiſ ſent: attamen cum poſtea in plectione& pręſtatio- ne iuraméti vnuſquiſq; ſeipſum potius, quam alios obſeruarit, non facile animaduerterunt, num reus quoq; digitos ſuos perſeucranter& vſq; ad finẽ iu⸗ ramenti erectos tenuerit, vel eoſdem demiſerit,& non iurarit: vti hoc domini actoris pręfati tresteſtes concorditer deponunt& ꝓbant. Quitres teſtes pro- culdubio diligenter& fideliter reum obſeruarunt, num Gipſe, ſicut ceteri ſubditi magiſtratui iuuare& obedire vellet: eo primo pmoti, quod illi nouiſſent reum eundem eſſe, qui& aliorum nomine cauſſam egerit,& inter cetcros rebellionis auctor fuerit: nec non iuramenti pfæſtationem præ aliis omnibus re⸗ cuſarit. Secundo, quod ſæpedicti teſtes„vt quia ma- giſtratu ad hoc, vtſubditi obedirent,& Kegium mandatum exſequerentur, deputati eſſent animad- uertendi cauſſam, òccaſionem& ius habuerüt. Nec facile præſumendum, aut poſſibilg eſt, quodintan- ta turba ſubditorum tam magnus numerus teſtium (40.enim pro eò depoſuerunt)reum continuo ani- m aduertiſſent, eum iuraſſe e, nec digitos demiſiſſe ſed vſq; ad finem iuramenti leuatos habuiſſe quod cu- iusſibet rationi& iudicio relinquo. Econtra autem actoris teſtes, propter cauſſas ſupra relatas, reum be: ne animaduertere potuerunt: quum pauciores nec in multitudine ruſticorum retruſi fuerint, ſed ſoli& liberi ſteterint, nec non ipſum reum tanquam auto⸗ rem, qui&reliquorum nomine cum eis vt Regiis commiſſariis contulerit, in oculis& conſpectu ha- buerint. Ex his omnibus euidenter deprehenditur, cuiuſnã partis teſtimonia valididra,& pro qua ſen- tentia ferenda fuerit. Nec impedit hic, quod iura ſtatuant, nos † promptiorcs ad abſoluendum quam condemnandum eſſe debere, c. ex literis, de probat. 1 Arrianus. ſede actiò s obligat.& lreſpiciendumſrde pœæn. Nam huiuſmodi fauor reiin caſu dubio exau- diendus eſt, non etiam co caſu, quo pro actore ple⸗ ne probatum commonſtraretur, c. nouit. S. ſed for- ſfan. extr. de iudic. S& c. cum æterni. verſenihil fauor ve Furp. de re iud. lib. é. cum concord. In dubio ero reus eſt ab⸗ 12 8 — 3— — — — — — —— ½‿ b — — — — ½ 3 g +½ — 8 —— — — ——— alobevbi Kngerin janzobtte crgnderer Reakiberer amnattömim amacmlloy flexackb Ki acrpotui mehendum, doltcrr 8 7, 1 A. — Lam hoc⸗ t 1. nüüc — di 3 2 ———— ——— ——— —— ——44—= —= —— —= — —— lun ur 1 Orxredetrectar. 3 8 mnn * * 8 tanquã auctorẽſ Terea diligenter S Fer reui Product dumaulpen andem quocol dicitse e. 4 Sdiits cixmin ¹ 4 don iurarit:rti hocdemidicms loncorditer deponunts;imde 4 um Liipſe. icut ceteiſidcung becire relleteoprim nn, cum cundem eſſe, qu Lumnn gerit Kinter ceteros nheltuim don iuramenti htrlanionm fms ufun Sccu ndo qroc xcuti —,— 1 itratuad boc, ſtidcdiu ddein nandutum exſequer atrrceer ertendh cauſſim ôccaionemin- .. acilc orrſumendum, aut „.“— dent kcl enim pro co depoſuerm dnb cumuraſn 54 nert 4 1 14 0„ T 4 3 Oreln„ ibet rationi&iudd 3 toris teſtes pro h uun drderunt-Go animaduertereh uir multitu un 6 int, necnonf 1 gri ſteter dun Jone — 3 4 2 0 3— 1 m. qut& relqu. vaul 1, nu 7 19 m wiuft au g. Na 0 „sckt,nofe he 1. 4. rgrofcer ur ntertend 8 Mamen cum poſtezmjth dein ramẽrti rnuſuigitam Odteruun, non facile adumadbe quod; digitos ſuos perkuerart tamenti crectostenucrt, ut 4* 1 AIInn. uldubio diligenter& Kdctem *„ 4 M— aturbaſabditorum tm eI quæ ſupra deducta ſunt, euidenter conſtare poteſt Reſponſ.lutis Decad. V. Reſponſ. XLIII. eſtabſoluendus: id eſt, ſi teſtes ab vno vel vtro moniorum fide,& numero fuerint pares, humanius eſt, vt pro reo iudicetur, d. c. ex literis. vbi Canon. l. ue licet vera ſint, ea tamen, ſi actor ſuam accuſationem maiorem. f. de pact.&; l. vlt. C. qui bon. ced. poſſ. contra reum, vt hic, plene probaſſet, locum non haberent. Inſuper vt certi iuris eſt, vt iudex reum in cauſſis criminalibus circa ſententiam fauore proſe- quatur,&magis ad abſoluendum, quã condemnan- 13 dum inclinetur: ſic † etiam conſtat, non minorem 14 fauorem in puniendis delictis verſari. Reip. † ſiqui- dem cum primis intereſt ne delicta maneant impu- nita, l. ita vulneratus. Madl. Aquil c. vt famæa. de ſen- tent. excommun. Bartol. l. 2. 5. exercitus. ff. de infam. g. iur. in 6. fac. not. per Dyn.&e alior, in c. odia. de re ZLegiſtæ l. ſa quis id quod.. de iurisdict. Quod&in Ppænalibus verum eſſe nemo negauerit. Nam& in pœnis cauſſa immediata eſt fauor Keipub.& cauſ- ſam immediatam attendi oportet: quę nimirũ prin- cipalis eſt: ita Soc. I.] in prin. col. vlt. Ff. de verb. obligat. Idem in effectu Bald. voluit, in not. diſtinctione illic iag tradita in l.vlt. vbi&s Salyc. C. deinter. matr. Delicta enim ideo puniuntur, vt delinquentes corrigantur, & alii a malo abſterreantur:alias enim Reipublicę& leges confunderentur,& corruerent ‚rebellioni& vitiis cauſſa pᷣberetur. Poſito autem ‚ſed in præiudi- cium veritatis minime conceſſo, iudices per ſe, vel etiam ex conſilio peritiorum iuſtis rationibus(quas tamen exactis&inſtructione exhibita minime de= prehendere potui) commotos, vt magis inclinarent ad abſoluendum, quam cõdemnandum reũ: tamen vltra abſolutoriam pro accuſato latam ‚dominum a- ctorem contra tam plenam probationem intentatę accuſationis, in expenſas condemnare non debuiſ- ſent: quum iuſtiſſimam cauſſam accuſandihabuerit, vtiex dictis teſtium& allis circumſtantiis ſupra re- latis, clare patet. Tum quoq;, quod iura& Doctores 15 ſtatuät, ſemiplen am f probationem per vnicum te- ſtem factam partem ſuccumbentem in expẽſis ſub- leuare. Nam etſi regula eſt, quod victus victori de- beat cõdemnari in expenſis, properandum..un au- tem. C. de audè eumT qus temere ſfreo:tit.&fin. litibur. de 135 dol& çontu. hoc †tamen non obtinet, quando vi- ctus litigandi cauſſam habuit, I. Jui ſolidi. S. etiaen. ſ. de legat 2.& probatur in. oportet. Wouel de ind. 91.& Ddun d Sn auté. vndecunq; tandem illud reluceat. Idem fallit, ſi victus ſemiplenam probationẽ ſuæ in- * non probaſſé, in prin. C. de calum.&s l.1. Cde adu. dixer. ꝛzud. auth. generaliter. C.de Epiſc.& cler¬.ladmo- nendi. vlt. col ff.de zureiur. Alex.&o Iaſ.d..ſin auté A. lerx. conſ. 109. viſo themate upraſcripto. ⁷. part. Quod ſi ita eſt: quando magis in noſtra ſpecie agens ab ex- penſarum condemnatione abſoluendus fuit? qui non ſemiplene tantum id eſt, vno teſte, ſed plene ac perfecte, tribus teſtibus omni exceptione maiori- bus ſuam intentionem docuit. 7 vb numerus. ffi de teſtibus.& not. in conſtit. Caroli I. art. 67. vt ex his 8 2 nde, quod ad hunc articulum condemnationis expenſarum attinet, dominus agens fundatiſſimum SZArauamen prætendit retractandæ ſententiæ: quod ſolum deberet ſufficerè, etſi ex prætenſa iudicum 1 tentionis fecit: puta per vnum teſtem omni exce Ptione maiorem, Can. in J. c. finenm litibus. Bald.! qui 15 p ſt, ſite que* condemnatione nullum aliud illi ſuppeteret,&c. Et litigatorum producti perſonarum autoritate, teſti- vt tandem concludam, ex ſu pra allegatis fundamen- tis ſentio, dominum accuſatoren„tanquam gra- uatum, de præfata ſententia in principali, præcipue autem in expenſis( quæ intuitu æquitatis omninò compenſandæ erant) per viam ſu pplicationis,& a- lia competentia remedia ‚apud ſereniſſimum Ro- manorum regem, huius cauſſæ legitimum ſuperio- rem, iuſte conqueſtum ſaluo tamen vniuſcuiuſq; melius ſentientis iudicio. KRESPONSVM XIL.III — SVMMaARI A. 1 Fxor inuito marito Votum facere nequit. Maritus vxorem adulteram accuſare pore t: non econtra. Maritus& vxor quo ad lucram& pœnas dotis&s donationis propter nuptias, item ſéparationem thori,æquiparantur. Priuatio dotis&;donationis propter nuptias an an- teſententiam, velea demum lata locum habeat⸗ Si propter delictum ordinaria pœna ſit imponenda, reſpiciendumn est non deligti„ ſed latæ ſententia eꝛpus.. 6 Vi maritus ob adulterium coningis dotem lucra- ecratur: ſic vice verſa,&c. 1 Panæ& muléla tanquam odioſæ vitandæ ſunt. Dos nado patto eſicaciter con ſtituitur, propter ſin- gularem eius fauorem. 5 In dotus conſtitutione ſtipulatio hngitur. ro Sine ſcriprura dotis conſtitutio valida eft. Ii In conditionali obligatione non naſcitur ſtatim 06- ligatio. peti poſſint? 12 Promiſſa dos& donatio propter nuptias quando —N2 4 13 Promittens doten,& non ſolueng, ſöluto matri⸗ monio nihil lucratur: idem in donatione propter nuptias. 1 Mulier ſöluto matrimonio mariti ad conſzituen- dam donationé propter nuptias conuenire nequit. 115 Ferba enunciatiua demonſtrationis an probent 15 Inſtrumentum ad aliud ſe referens, quando probet, dol hon. 17 Confeſſio ſiimplex non inducit obligationem. 15 In ſpiritualibus etiam minor I. annis liberam a gendi faculratem habet. 3 19 Dos, veldonatio prspter nuptiasza mninore ſine cu- atorè conſtitui non Holeft. 20 Argumentä de coutrattibus ad indicia nõ procedit. 21 Minor de mobilibus dotem conſtituere potest. . 1 9.„ v7„„„ 9. 7.„. 21 tr 8 22 Sp nſalitia lar itas cum d natione propter nuptias an æquiparetur? 25 Sponfſalitia largitus, quid? 2 Morgengab/ quid? b 2 Non probat Hovadeſſ: quod contingit ab hoc abeſſe, 26 Inſtrumentò tam diu fides datur, donec contrarium probetur.(liter fiat? 27 Probatio contra inſtraméentum, quomodo s qua- 25 ſuſtrumentum ipſum quibus modi⸗ impugnetur? & num. 30. 31.67 33. 29 Donatio propter nuptias non præſumitur ancta 7 dot non augeatur. O½—— 2„.—. 32 Circa inſtrumeti erettioné cõſmetudoloci attéditur. 37 AAdulterium est crimen Eccleftaſticum. 55 Sententia ex proceſſu inualido nulla eft. 5⁶ Sentétia nulla nom niſi 3o. annis elapſisun rem iudi⸗ catam tranſit... —— 1 166 7 Pœna delitti in libello non ſpe cificata, nihil officit. 39 Renuntiatio non praſumitur niſi prôbetur. 9 Conſuetudines rationabiles iuri communi præferen- dæ ſunt. o Qua ad conſuetudinem requiranturi& nu. 42 ·& quomodo probeturinu.. 21 Pæna de iure communi mitigande ſuntt. 33 Ad conſuetudinem hinus acttus iudiocialis ſulicit. 4 Onſuetudo per quot actus extra iudiciales intro- Adutag,„,„,„, 3 2Q Quantum tempus ad conſuetudinem requiratur 47 C onſuetudine probata ſecundum eam iudicandi, non attento iure communi. „ 4 9 Iudex ſecularis de dote vel conſtituenda ſiue repe- tenda cognòſcerè potest. „9 Sentenria udicis fidem facit inter eos, quib. præert. Jo Reconuentio porest fieri apud iudicem couentionis. . Adulter an donationem propter nuptias, vel ſaltem eius vſum, amittat? 72 Priuatio intereſſe vel donationis propter nuptias 56 adulterium tempore condemnationis incipit. Iſis exactiſſimeq; ponderatis actis& duodecim V annexis queſtionibus ad me tranſmiſſis, pro re- ſolutione, cum iura communia ſcripta(ex quibus earundem deciſio dependet) magis de vxòre fœdi- fraga, quam viro adultero loquantur, primo omni- d um deſpiciendum eſt, num coniuges ambo, quo ad a- dulterium, aquiparentur? Ex eo enim multa dubia 3 facilius reſoluentur. Porro quamuis iuribus Diui- no, Canonico,& Ciuili notorium ſit, quod maritus præ vxore multis prærogatiuis vtatur.(Eafenim marito ſubdita eſt,& ad eiuſdem voluntatem viue- re&attemperare ſe deb et, nec quicquam contra vo- uere aut facere poteſta3...o. manifeſtum-o. noluit. c. mulierem.& fere per totum. Item t maritus vxorem mœcham de iure Ciuili accu ſare poteſt, cum hoc vi= ciſſim vᷣxòri in virum ſuum non conceſſum ſit, I.pa blico. C. de adult: canonita 32 3.I.publico.) Negari † tamen non poteſt; maritum& coniugem, quòodad dotem, donationem propter nuptias,& ſeparatio- nem thori, æquiparari. Nam ſicut propter adulte- rium vxoris vir lucratur dotem, c. plerumque, de do- nat. int. ir., vor. authent. vt liceat mairi Vel aui §. Hde adulterio. ita mulier propter adulterium viri recipit dotem,& lucratur donationem propter nu- ptias, I. Neonſenſu. J.i vero C. de repud. c. I. ext. vt lit. conteſt. gloſſecum text. in c. Cbriſtiana religio. 32. qu.j. quia vir&mulier in hoc non ad imparia iudicantur, 32.. 1. C. fhuis vxorem. Dd. communiter in d. capit. plerun qus. Er ſic vxor& maritus, quo ad dotem& donationem propter nuptias, pari iure cenſentur. Nunc ad primam quæſtionem, annõattento adul- terio maritus L. V. ſuas duat partes bonorum, du- rante patrimonio alienatorum, conſequi& retine- re poſſit? quæ quæſtio, vt mihividetur, in tribus punctis conſiſtit. Primo enim L. V. maritus, cum ante ſententiam ſeparationis matrimonii, per ſpi- ritualem iudicem latam, ius Burgenſe in S. reſigna- rit, an contra quondam ſuam vxorem, bencficio ſtatuti in S. de iure vti& gaudere poſſit? Secundo, num pœna& priuatio dotis& donationis propter nuptias, atempore patrati aduſterii„‚an vero a die ſententiæ ſeparationis inſligenda ſit? Et quia ad pri⸗ mam quæſtionem in iure Ciuili notiſſima regula ff. eod. tit· Dn. lIoach. Mynſing. Juriſconſ. German traditur, quod ob adulterium dos& donatio pro⸗ nis ſeruetur; diſpiciendum erit. Et † quo ad prie mum punctum, dicunt iura, eorumque interpre⸗ tes, quod priuatio dotis& donotionis propternu- ptias, ſtatim atque ſententia in adulterum lata eſt, locum habrat,!.ſ qua pœænaf de verb ſignific. Imol. inl. cum mulier. ſ oluidnatrimon. qui allegat l. viro. quod ad hoc per argumentum a contrario ſenſu kacick. Porro licet, vt modo dictum eſt, videri poſſit, ab L. V. in deductione actionis vel recon- uentionis(quarum tamen neutram vidi) contra quondam ſuam coniugem ſtatutum ciuitatis in§. allegari non poſſe: propterea quod ante ſententiam ſeparationis matrimonii a ſpirituali iudice latam per ſpontaneam reſignationem iuris Burgenſisin S. ciuis eſſe deſierit: eo tamen non attento, præfa- tus L. V. ex pluribus cauſſis ſæpedicto ſtatuto vti po- teſt. Primo, quod in loco dicti ſtatuti adulterium commiſſum ‚ibidemq; ad priuationem dotis& do⸗ nationis propter nuptias actum ſit. Secundo f ex preſſi iuris eſt, ſi propter aliquod delictum ordina. ria pœna ſit imponenda, quod tunc non ad tempus latæ ſentẽtiæ, ſed delicti commiſſi reſpiciatur. Quo- ties enim de delicto quæritur, placuit non eam pœ nam quem ſubire debere, quam conditio eius ad- mittit co tempore, quo ſententia de eo fertur: ſed eam cauſſam ſuſtinere, quam ſuſtineret, ſi eo tem- pore eſſet ſententiam paſſus, cum deliquiſſet, 1.f. de pœn. e. fin. de ſentent-æxcom. Bart. l.omnes populiiſf de iuſt.& iur. Abb. V. jin. de conſzit. Verum L. V. tempore quo deliquit, erat adhuc ciuis in S.& ſtatu- tis ibidem obnoxius. Sequitur ergo quod etiam nũc iiſdem contra quondam ſuam coniugem vti potue- rit. Nunc cum præmentionati ſtatuti tenor ſic ſe habeat(vt ſi hiis ex coniugibus adulterium com- mittat, vterq; bona ſua, quæ conſtante matrimonio non alienata, nec in dotem aut donationem propter nuptias aſſignata ſunt, retincat, in partis autem& alienatis bõnis, maritus duastertias, vxor verovnam tertiam auferat) recte hinc infertur, L. V. maritum ob commiſſum adulterium non impediri, quo mi- nus duas tertias ex bonis, matrimonio coaſlanten lienatis, vigore ſæpedicti ſtatuti conſequatur. Sed ſt dictus maritus aliis forte rationibus(quæ mihi er inſufſicienti facti relatione incognitæ ſunt) obſtan- tibus, hoc ſtatuto vti& gaudere non poſſet: tunc conſulenda& ſeruanda eſſet loci conſuetudo: de qua mihi æque nihil conſtat. Tandem& ea ceſſan- te, ſuccedit ius commune, ex quo præſentis caſus de ciſio petenda foret. Sed r ius ſtatuit, quod vxor pro- pter adulterium dotem amittat, quam maritus lu- cratur. Sic vice verſa mulier propter adulterium viri recipit dotem,& lucratur donationem propter nu- ptias. Ceterum in reliquis bonis nihil diſponit, nec inter bona alienata& non alienata differentiam fa- cit, a. c. plerunq, d.. ſde adultérios l. conſenſu. it ve- ro. C. de neęꝑpud. c. ⁊. vt lit. non eonteſt.& ſimil. in princ. ſup. alleg. Hinciure ſequitur, quod quilibet con⸗ iugum, poſt ſeparationem matrimonii, bona ſua, præter dotem veldonationem propter nuptias alla- ta recipiat, nec ob commiſſum adulterium,& ſecu- tum diuortium amittat. Pœnæ f enim& mulctæ; 4 tanquam 7 4 1 — 18 notete 1 fa 9 Klap äla. dVanfcitr M ewcnnütui Kieame uptiseo nacebpr —e— —2 — uenprn rüüdsgon ngedent nite n leturfttn 5 A Mmſeulät, danquam odioſæ, reſtringendæ& vitandæ ſunt, lin- rerpreratione: f.de pœn. Lunuf Kia uſae. de yanuent. Aiſt.&ꝓxa. Et ſic reſoluta eſ Tefoluta eſt prima quę- ſtio. Quantum ad ſecundum dubium attinet, tria conſideranda ſunt. Et pr imo,num verha in tractatu ſponſalium facta, dotem& donationé propter nu- btias inferant, ita vt eX iiſdem v xOr maritum iure ad priuationem conuenir epoſſit?Secundo, ſiex- reſſis verbis nec dos, nec donatio conſtituta ſit inũ nihilominus pacta eſſe videanturò Tertio&vltimòô, an non attento diuor tio, pr ædictus maritus ad con- ſlitutionem donationis propter nuptias perconiu- gem de nouo compelli poſſit? Et ad primam quæ- fuionem videtur reſpondendum, in ſponſalibus in- 7.. 9 1 aatonnspropter nuptius ur g Refh iurseſt, ſ hropter S ** 3(od Arien Kur, ledde G 4 v 8 dener c. ſn. Le ſentent.exq at lm uf I iur. Aℳ00. c. fn. 1 Sk. rempore quo deliquit eraſ mnididemobnorius Sequi= 1 ſdem contraquondam i Erulhn nn. Nunc cum præment ie knnn b Maben(ml Juns er conit ümmn mittat Iterqß bonaſus, qu e en non llenatanecindotem te nron dupeins aignata funt, rct E eiſäum henatsbont matitusdu Sebimun riaum zufert) recte hin ruu 3 obcommilſumaduberium nebn, aus dus tertas er bons, I e onban 8 5, ¹ 4 clübinle 8 4* 10 teruenta verba dotem& donationem propter nu- ptias inferre: cum eo tempore eorum ſit facta qui- dem mentio, verbis tamẽé ſimplicibus. Iura fautem communia ſingulari quodam fauore introducunt, etiam nudo pacto,& fimplici promiſſione, ſine o- mni ſolemnitate dotem efficaciter conſtitui, ita quod ex eo agi poſſit, l. ad exactionem.& ibi Dd. C. Ao dot. promiß. Quod in tantum etiam locum habet yt quibuſcunque verbis dos conſtituatur& promit- tatur, ſtipulatio interueniſſe ſemper cenſeatur. Fin- giturf enim hodie in dotis conſtitutione ſtipulatio, quoquo modo ea promiſſa ſit, J. 1.§. rei vxoriæ. 8 ſeqq. duo. Cod. de rei vxor. act. vbi gloſſ. ac eadem in. diuortio. ff. de verb. obligat. in.fwerat. Inſtit. de actio. Imolin l..ſf ſolut. matrimon. Neg etiam ſcriptura o- pus eſt. Nam † citra confectionem inſtrumenti do- talis, dos conſtitui poteſt, l cum citr. C.de iur. dot vbi rext. ſing. Sed cum, vt ſupra dittum e, dos& donatio is verbis, quæ ſponf propter nuptias eodem iure cenſeantur: ſequitur, vt quæ circa dotis promiſſionem dicta ſunt, ctiam in donationem propter nuptias locum habeant. Verũ his omnibus non obſtantibas, diligenter pondera- ſalibus interpoſita ſunt, nullam eſicacem dotis vel donationis promiſſionem de- prehendo: quum, vt ex ſecunda quæſtione appa- ret, corundem nulla expreſſa ſit facta promiſſio, ſed ſolum nuda mentio: videlicetſ contingat vVxorem lo- 11 fenats, nigereltpeuiciſ er ollh „ 9 91 us markusalis forter⸗ O0 de 4 5 93— lulte un 1 1=Gnole e 8 ddom prætet dô hcommll diat⸗De 0 a recif ta tun cupletari,&c. Ex quo aperte conſtat, hanc donati- onis propter n upt promifionem non ſimplici- ter& pure, ſed adiecta conditione factam, ideo ante Reſponſ Iuris Decad. V. Reſponſ XLIII. 167 quodyxor conſtante matrimonio ita auxerit ſua bona, vt ex iiſdem L. V. marito mille aureos in dotẽ aſſignare potuerit. Secundo neceſſe eſt, vt dos per v- xorem iuxta expreſſum pactum realiter marito cõ- ſtituta ſit. Quod ad primum, mihi non conſtat, num mulier hæc ſua bona matrimonio cõſtante locuple- tarit: quamuis ex dictis teſtium apparet, quod L. V. maritus ipſam vvorẽè ſuam ca propter ſæpius ſollici- tarit: ipſa autem reſpondere ſolita ſit: Mi marite: nõ- dum moriemur:& his atq; ſimilibus verbis, rem ad id tempus diſtulerit, quo tandẽ adulterium&diuor- tium interuenit. Sicq; per E. V. maritũ donatio pro- pter nuptias, conſtante matrimpnio, nõ fuit conſti- tuta: quæ etiam ob huius conditionis defectum nũc non ſoluenda eſt, per iura ſupra relata. Ccterum quod vxor, poſt diuortium demum, quondam ma- ritum ad conſtituendam& ſoluendam donationem propter nuptias de iure impetere& conuenire poſ. ſit, non video. Primo enim iura dotem ideo conſti- tuunt, vt vir onera matrimonii ſuſtineat. Cum igi- tur intuitu&reſpectu dotis, donatio propter nupti- as amarito conferatur,& in præſenti caſu matri- monium ſit ſolutum, ſicq; cauſſa, ob quam vtrunq;, nempe tam dos, quam donatio propter nuptias cõ- ſtituuntur, ceſſet: ſequitur, quod ipſa mulier ampli- us donationem ꝓpter nuptias marito cuincere ne- queat ſicut nec maritus L. V. coniugi ſuæ dotem 11 auferre poteſt. Quod vſque adeo verum eſt, vt licet dos& donatio propter nuptias, quæ pari iurè cẽſen- tur, inuicem eſſent promiſſæ, neutra tamẽ, quoquo modo ſolutum ſit matrimonium, peti poſſit, Ang. in auth. de nupt. Col. a. Bart. in liex diuerſoiff. ſolut. ma- tri. nifi earundem lucrum pactum eſſet. Sed in præ- ſenti caſu mulier V. a D. vt eſſent inuicem promiſ- ſæ dos& donatio propter nuptias, quod tamen fa- ctum non eſt, nullum lucrum prætendere poteſt, eum dotem non ſoluerit. Nam † ſi quis promittit 1 3 .. 1 ⸗ 3 17.. 12 conditionis euentum nullam obligationem validã naſci potuiſſe. In obligatione enim conditionali, non naſcitur ſtatim obligatio, ſed differtur in euen- tum conditionis,§. ſub conditione. Inſtit- de verb. obz lagat edereif de verbrhignif.& ſi ſub conditione fi- at donotio, neceſſe eſt eam vel æquipollentem im- pleri,a„g. l.vlt.(.de din. qua ſub mod. Nili ergo puri- ficata ſit conditio, obligatio non naſcitur, nec agi Poterit Nunc ad fecundum punctum ſecundi prin- cipalis dubii, num conditionem ſecutus ſit euentus, deueniendo: Euentum conditionem ſecutum eſſe exverbis ſupra relatis nullum eſt dubium, cum ex- breſſe conuentum fit, vt ſi vxor ad meliorem fortu- nam, quoquo modo id fiat, perueniat, marito ſuo L.V. mille aurcos in dotem conferre velit,& tunc Ipſe maritus viciſſim millena Oeniponti ſub annuis luris locata, in donatiônem propter nuptias aſſi- Bnare& conſtitucre. Nunc certi iuris eſ t, quod pro- pter dotem eiuſq; reſpectu donatio propter nuptias 4⁴ .* 3—.. 1 Londitdatlär, ſieq; dos præcedere debeat. Quare vt Impleatur dicta conditio, duo requiruntur. Primũ, veldotem vel donationem propter nuꝑtias, nec ſol- uit: is quocunque modo, fe morte, Ghe diuoltio, ſolutum ſit matrimonium;, nihil lucratur, in auth. de exhib. reis.§. vlt. in auth. de non elig. ſec nub.. vltimin auth. cum exabl. inſtr. dot. Ad ſ hęc Dd. communiter 14 & expreſſe tradunt, quod mulier ſoluto matrimo- nio maritum, vt illi donationẽ propter nuptias con- ſtituat, conuenire nõ poſſit. Imputet enim ſibi quod durante matrimonio hoc non peticrit,& effectui tradiderit: ita expreſſe Ang. in auth. de æqual. dot.§. z. Sed quæro(inquit) an matrimonio ſoluto poſſit mulier petere, vt donatio ſibi conſtituatur, ad hoc vt ipſa lucretur?&c. Et dicit, quod non: quod etiam& ſingulariter not.& alleg. gl.in auth. do-s data. C. de do- nat. ant. nupt. Et ſic ad ſecundam quæſtionem, eiuſq; ſubiecta puncta, breuiter reſpondendum cenſeo. Ad tertiam quæſtionem, an ſcilicet ex inſtrumen- to donationis propter nuptias præſumatur L. V. vxori ſuæ V. a D. prædictam donationem conſtitu- iſſe, eamque conféſſatum eſſe? Reſpondeo, quoa priorem huius quæſtionis partem, an& quibus ver- bis inſtrumẽtum de tali donatione antenuptiali 10- quatur, perpendendum eſſe: ſed in dicto inſtrumen- to, incip. Coram notario indice,&c. quod datum eſt 6. Calen. Jun. ann. 2..donationis propter nuptias fit nuda mentio per ſequentia verba: Conſtituti va- lidus,&. quæ verba Dd. enuntiatiua demonſtratio- nis nominant: id eſt, eiuſmodi ſunt, quæ aliquid 4 87 168 monſtrant velindicant, Bart. in lex hac ſeriptura.ſf. de don. verſic. nemo ad tertium:& ibi in addit. Bal.in!. 15 1.C. de falſ.cauſ adiect. leg. Talia † autem verba per notarium, vt in præſenti caſu cöntigit inſtrumento inſerta, illud, de quo prolata ſunt, probant, Dd. com- muniter in l.optimam. C. de contrah. ſtipul. Bar. in! ſci- endum. ſf.de Verb- oblig. in li⁷ forte. ffide caſt pecul.& in A. I ex hac ſcriptura. Præſertim ſi actus ſine eo, cu- ius ſupra mentio facta eſt, côſiſtere nequeat,& alio- quin perſonæ ad co ntrahendum& præſtandum ha- piles& idoneæ ſint. Quæo mnia in præſenti caſu ad- ſunt,& quatenus opus eſt, tum quoque per plura exempla deduci& comprobari poſſent. Pulcrum exemplum exſtat in c. illud. de preæſumition. vbi com- muniter Canòniſtę,& præſertim Feli. Nec hic ob- 8 ſtat, quod obiici poſſet, inſtrumentum † ad aliud ſe 16 referens, niſi etiam illud exhibeatur, fidem non me- reri. vt in authen. ſi quis in aliquo. vbi Bart. in fin. C.de edend. Quia licet poſterius inſtrum entum ad anti- quius ſe referat,& ex eo vires ſuas capiat: illud tamen in præſenti caſu; quo partes ſola& limplici aſſ ertio- ne ſe inuicem obligare pöſſunt, locum non habet, ſed poſterius inſtrumentum plene probat: Bald:n d. authent: ſ quis in aliquo: in 2 wol. Dd. hgeneraliter: Co. de non num. pec. fati not. per Ang. in l.ſ donatio. ſæ de Aonatio. Nunc ad ſecundam parté huius tertiæ quæ- ſtionis deueniendo, ſi talis inſtrumentaria cautio infringi non poſſet, ſed valida cſſet:tunc dico quod um L. V. maritus, dum huiuſmodi cautio erigere- tur, præſens fuerit, ipſum talem donatiõnem pro- pter nuptias tacite confeſſum videri: licet alias con- feſſio extraiudicialis ſine cauſſa inualida habeatur. Nam ex ſequentibus inſtrumenti verbis(eius vxori legitimæ; dc) cauſſam ſubeſſe facile animaduer- tere eſt, d. c.illud. extr. de praſunt. vbi Canoniſt. Sed hæc con feſſio L. V. quondam fuæ vxori facta, ne 17 quidem in minimo eum obligat. Quiaà † eiuſmodi confeſſio ſimplex nõ inducit obligationem ſeu dif- poſitionemattus præcedentis: ſed depoſiti proba= tionem, Bart yn. Ang. ind. Igeneraliter. l. Publia. eg I. Lucius. fdepoſit. Bal. in l. 1. C de falſecau. adiset. leg. Circa quattam quęſtionem reperio ego, iura Ca- 18 nônica nonnihil legibus Ciuilibus aduerſari. Iure † enim Canonico expreſſe conceditur cuilibet, qui annutR ætaris 14.attigit,in m atrimonialibus& con- nexis caufſis libera agendi voluntas, nec vllo cura- tore opus nabet, v. fiu. vbi text. aperiuus, A2l. Dd. commaniter not. deiud. in vbi minor repręſentatur maior quo ad dotem& donationè propter nuptias: evt Bald. etiam refert in l. mulier in minbre. Cod. de iur. dot. Econtra ius Ciuile, licet minoribus contrahen- 19 di matrimonia libertatem permittat attamen † ſi- ne curatorèẽ conſtituendæ dotis vel donarionis pro- pter nuptias facultatem denegat, l in copulandis. C. de nupt. l.ſ ciendum. ſf. de rit. nuptiar. text. in l. lex quæ tutorcs. Co. de adminiſt. tut. Jui tamen de decre- to iudicis loquitur;& bonis faltem immobilibus: ſed meliorem text. a contrario ſenſu in l. mulier in minore. C. de jur. dot: fac. l generalis ſod.tit. Nune ero quid iuris in noſtro caſu ſeruandum ſit, diſpi- ciendum eſt. Et meo quidem iudiciò, cum cauſſa hæc coram ſeculari iudice vertatur, hic ius Ciuile obſeruandum crit. Et poteſtad ius Canonicũ ſupra relatum reſponderi, nimirum quod illud, vt ex titu- li allegatione conſtat, in iudiciariis ſolum,& nõ aliis Dn. Joach. Mynſing. luriſconſ- Germau. ſi quam ob nuptias vxori feciſſet, tempus exſtat, intra quo gerit, debui Quod tamen, meo iudiciò, non cou- eſſe velimus. „9= inſcio ſuo curatore„‚ item in minoribus annis ad- huc conſtitutus„& tertio contra ius ſratutarium in S. pr miſiſſet„ad proxime præcede ntem quæſtio- me refero. Ad quartam vero cauffam reſj ondeo, cum ego non certus ſim, quod hæc Jonatio⸗ * vulgo R ieadt b . cl ee 11 386, ſe 1 dune 4 chraane ſanäm0 Wpher nd medun küftetur Rrmobedexqu —— fimepre eAdfercarune.. n rnagerl f 11 urtenpot 3 fazech (un um ec mwmuoco wämon ermnänp t tgdent meinray Räuneler n lüs ni — Dn rgui Waung.. un r dcelecohte ühnnen lanna 9, — dh 1 N acie ern bn , geante, leleng lüerit t,LE Wmer. à 4 uiſi ant Ahrun dtu nn ſuſhlari tthene an a 1r Gie a b, 5h TMas ncre dan uqoohlen. as zaes A N rin M m p ſe⸗ nte 4 ut com⸗ 30 ſ 3 No%. cetera debeatur( vti hoc communis conſuetudo re- gionis, quæ cum primis indaganda eſt approbat. Nã fitalis eſſet conſuetudo, tunc ea ſolum& ſemper in virginibus, quod tamen interdum fieri non ſolet, obſeruanda eſſet. Et ſic L. V. caſu quo præfata dona- o, die Morgengab, facta& conſtituta fuiſſet, quod ipſe ſolutus& minorennis, ipſa vero eius coniunx 23 vidua fuiſſet, nihil releuaret. Namt non probat hoc eſſe, quod contigit ab hoc abeſſe, Üneg, natales. Co. de — roha. Sed ſi quis eam amplecteretur ſententiam, hanc donationem, die Morgengab/ eſſe ſponſalitiam largitatem, uic non admodum repugnarem. Nam idem eſtpro ſponſalitia largitate aut donatione an- te nuptias, quæ hodie propter nuptias dicitur, habe- antur. Et hæc pro quintæ quæſtionis ſolutione ſuf- ficiant. Sexta quæſtio num inſtrumento, quo do- natio propter nuptias conſtituta eſſe prætenditur, magis cfedendum ſit, quam L. V. quondam marito, quthoc diſitetur? per tritam iuris regulam reſolui- a tur, quæ habet:quod inſtrumentum verum pręſu- matur, donec contrarium probetur, Bart. inlelin 9. J. Cde teſtam- precibuts. C. de probat.& ibi Bart. idem mil ſexcautione. C.de non num. pecun. Talisf autem probatio vel per literas, teſtes aut confeſſionem par- tis de iurè fieri poteſt, Bart. in l.iuris gentium. H. quod fere. ſſ. de patt. Angain Igeneraliter: verſ:in 2a gloſß ibi. Code non num. pecun. Hinc ſequitur, ſi L. V. per prę- dictos modos contrarium doceat, inſtrumentum 28 contra ilium non probet:niſi f forſan ipſummet in- ſtrumentum impugnare vellet. Nam poſſet, ſi ita res ferret, ſequentibus vti exceptionibus. Et primo quidem contra ipſius notarii, a quo inſtrumentum confectum eſſet perſonam: cuius conditio, ſtatus, mores; fides, mihi incognita ſunt. Inſtrumentum enitn vim& ſubſtantiam habet ab ipſo notario.Vn- deſi in his requiſitis aliquid deficeret, inſtrumen- tum rueret, Spec. de inſtrum. edit. inſtrumentum ergo. num. 214,, 22. qui allegat l. ſcripruras. C. qui por tionin pig hab fac. c. firmitatis. de hvret. Secundo poſ- let qnoque contra tenorem inſtrumenti per alia li- teraria doeumenta excipi. Quæ ratio reprobandi inter ceteras optima eſt. Si autem& hæc deficeret, tunc pleriſq; aliis præſumtionibus vti deberet: vt- pote poſito, ſed non conceſſo, dotem& donationẽ nſtr.. 29 conſtitutam. Cum † autem dos non ſit aucta, nec donationem propter h uptias auctam eſſe præſumi- tur auth. ſed an neceſſe eſt. C. de donat. ante nupt. Por- ropreſumitur quoq; contra prętenſum inſtrumen- tum: quia, vt ſiupra deductum eſt, nunquam̃ dos, neq́; donatio antenuptialis realiter& efſicaciter cõ- tituta eſt. Keprobatur f enim inſtrumentum, ſi tale quid probetur, quo probato non poſſit ſubſiſtere, quod in inſtrumento cotin etur, Spec: vbi ſupr. nu. 21. qui alleg œinter Ailetkos. de fid. inſtrum.& l. optimam. jf. de contr ah. ipulat. Et id genus plures præſumti- ones ad eliciendum dolum qui inſtrumento inter- nentropotuerit, allegari,& per circumſtantias fu- ſius deduci poſſunt, Aolm: obi gloſſc&s Dd. C. de Tertio t poſſet dictum inſtrumentum ex de- ₰ Iect Ius, qui illud con ecit, rogatus: tum quoq; nulli eſ- donr 411L1.... adhibiti teſtes:& ceteri defectus plures poſſent Peendi contra ſæpedictum inſtrumentum, Spec. vbi Reſponſ. Iuris Decad. V. Reſponſ. XLIfj. Frig Morgengab pro flore virgineo ſolum, vltra tu folemnitatum reprobari: videlicet quod an- nus Dontificatus non eſſet inſertus, nec etiam nota- ( b 183 piin.breuiter. in d..inſtrumentum ergo. in auth. de tabell.in princin auth. de inſtrum. cauſ.& fid.. ſed 6 inſtrumentum gloſſ. S Da.in d.liuris gentinm. g. quod fere:. de pact. Sed † hiſce omnibus vel vno verbo 3 1 replicari poteſt: nempe huiuſmodi inſtrumentum ſecundum conſuctudinem&ſtylum curię in S.con- fectum eſſe. Illud enim non per notarium, ſed, vt fertur,& ex eiuſdem principio, Coram nobis,&c. apparet, apud officialem dictæ Curiæ in S. erectum eſt arg. l.omnium. C. de teſtament. Valet enim argu- mentum ab vltimis voluntatibus ad contractus, I. ſubſtituto. 9. Jin. cum. ſeq. S& ibi Da. ff. de logat.iI. l. iure ciuili. ff. de condit.&o; demonſtrat.l pactum inter here- dem.(.dé pact. Ideoque hiſce ſolemnitatibus ſupra relatis non opus eſt. Sed ſi L. V. probare poſſet, ſe. eo die, quo confectum eſt inſtrumentum ‚abſenté 3 fuiſſe:tunc eiuſdem vires penitus eneruaret, l.gene- Taliter. Cdeé nõ num pecun. vbi communiter Dd. And. Barbat. 4. Vol. conſ. 37. nu. 2.&9 conſil. 59. nu. 23. 5 247. Quæ omnia eo prolixius referre volui, vt dictus L. V hiſce, ſi ita res ferret, vti poſſet. Porro ad ſepti- mam quæſtionem, eiuſdemq; primum fundamen- tum, per quod L. V. aduerſariæ intentionem elide- re conatur, breuiter dico, quod hoc illũ minime re- leuare poſſit: licet aprætenſis iudicibus matrimo- nialibus ciuitatis in S. ratione ſeparationis in ali- quo pro eo iudicatum ſit. Nam huius cauſſæ cogni- tionem inique& contra iura ſcripta nulliter ſuſce- perunt. Adulterium † enim eſt crimen Eccleſiaſti-,„ cum, quando ad ſeparationem thori agitur, Ioan. Andriin& ſi in fi de for. comp. in 6.& Clem. diſpendio- ſum. de iudiriis. Spe. de comp. ind. ad§. I. verſe in cauſ. His Egcleſtaſtieus.& verſic. ig. Quapropter negari non poteſt, omnia quæ præfati iudices tanquam incom- petentes egerint, ipſo iure irrita& nulla eſſe. Hinc † ſequitur etiam, ipſam ſententiam nullius eſſe mo- 35 menti. Si enim proceſſus nullus: ergo& ſententia. quia caſſata radice,& c. l. qui re... qui aream. ꝑ de Jôlut.I. in omni fde adopt. fac. qua not. in Sec. vbi ſu- pra:g. inxt. verſautem rationeiudicits est nulla. vbi mul- ta allegat. Nec † ante curſum;0. annnòrum in rem iudicatam tranſire poteſt. Bartol. I. quidam in ſuo. ff. de cond.inſt.& Inſt. de perpet.& temp. actio. in princ. l. licet. C. de iure delib. Et licet ſententia hæc per iudi- cem competentem lata eſſet: nihilominus tamen poſſet L. V. denuo conueniri:cum interim forte no- ua cauſſa emerſiſſet. Adde, quod L. V. nunctertio li- tem ingreſſus fuerit, nec vnquam de tali ſententia & re iudicata exceperit: ſicq; huic tacite renuntiarit. Circa octauam quæſtionẽ cenſeo mulieri V. a D. ni= hil officere, etſi in libello& actione inſtituta pœnam patrati aduſterii contra L. V. non ſpecificarit. Nam † ſi quis ob delictum accuſetur& conuincatur, licet 37. pœneę nulla mentio fiat, tamen in cã, ſiue ſit iuris cõ- munis, ſiue ſtatutarii vel conſuetudinarii, etiam cõ- demnatur.I. palz. ff. de rit. nupt. l.. q. calumniarorib: ff. ad S. C. Turpil. vbi gl.& Bart. Nec quicquam impe- dit, quod verba libelli fuerint defectuoſa, velôbſcu- ra. Quidlibet enim facile coniicere poteſt, quis fue- rit animus aceuſantis. Sic quoq; in proceſſu cauſſæ ſpecificatio pœnæ non requiritur. Inſuper nihil etiã refert, quod huius pœnæ in t.:.&:. iniſtantiarum ſententiis nulla fiat mentio. Nam dicta mulier, pri- uͦſquam ſententia per appellationes ſæpius ſuſpen- ſa in rem iudicatam iuiſſet, ad pœnam agere nolui- — . — — —õ 1³²³²““ vbſſſſſſſ“ intentauit, quod etiam iure facere poterat: vti infra in decima quaſtione latius dicetur. Et ſic ex huiuſmo- 38 difilentio nulla renuntiatio inferri poteſt. Non e- nim præſumitur renuntiatio, niſi probetur, l. z. C. de edict. d. Adria. toll.& ibi Bal. quia eſt facti: præſertim cum tantum tẽpus nondum effluxerit, ex quo L. V. ſe contra dictam mulierem pręſcriptionis exceptio- ne tueri potuiſſet. Nona quæſtio eſt: Cum ex com- muni vſu& conſuetudino regionis, circa ſeparationem matrimonii ob adulterium factam ſeruetur, vt vtri- que coningum bona ſua non alienata libere cedant, ali- enata vero diuidantur: an per huiuſimodi conſuetudi- nem pœnæa iuris communisprinationis dotis, vel dona- tionis proprer nuptias ꝓreſcriptum ſit:& quæ ad talem præſcriptionemrequirantur, ipſiq, E. I probanda ſint? Ad hanc rerhirle quod ſi prædicta conſuetudo eo, quo ſequitur, modo probari poſſet: tunc pœnæ, quæ ex iure communi adulteris imponitur, præſcri- kiu. eaque ſublata eſſet& mutata, Et vt hæc pro- e percipiantur, duo præcipue perpendenda ſunt. Primo, an huiuſmodi cõſuetudines iuri communi præ- ualeant,& ſecundum eds iudicandum ſit? Et licet videatur conſuetudines non recipiendas eſſe vel amplectendas, niſi in iuris communis defectu: ſic- que conſuetudinem nunquam attendendam, quã- do iuri communi repugnarct, diſeintt. I. conſzetu- do. cap. cum cauſſci. de re iudic c. quod clericis. de for. compet. l. 3. J. Aiuus. ſf. de ſepul. violitamen Dd. com- 39 muniter concludunt, conſuctudines † rationabiles iuricommunipraferendsscfſe,.2 S ole. Ircnn- ſuet. c. cum veniſſent. de eo, qui mittit. in p0 ſoß. Barto. in l. de quibus. ff. de legib. Dd. communiter in l. ¹.& 2. C. quæ ſitlong. conſuct. Ex quò apparet, quæ nam 40 ad talem conſuetudinem requirantur: nempe T quod ex iuſtis& æquis rationibus,& certa ſcientia introducta, nec non certo& a iure definito tempo- re præſcripta ſit, d. c. fi. de conſuet.- vbi Dd.& pulo glo. diſt. õ. fruſtra. in ſin. Quæ duo ſubſtantialia requi- ſita in hac conſuetudine reperiuntur. Iurà enim volunt, eam conſuetudinem rationabilem& legiti- mam eſſe, quę iiſdem non ſit contraria, c. cum Ecele- hia. de cauſ.Poſ.& propr- c. cum dilectus. de conſit. ang. c. Abb. de verb-ſig. læc autem conſuetudo, vt quę pœ- nam iuris communis reſtringit& mollis, eidem non aduerſatur: imo maxime cõuenit. Nam † iura com- munia non exaſperandas, ſed mitigandas eſſe pœnas ſtatuunt,.. interpretations: fade pœn.Ifabtum. He fin. ſf. de regul. iur. An autem hæc conſuetudo per legiti- mum tempus præſcripta ſit, mihi certo non conſtat. Ideo poſteriorem partem huius quæſtionis accedã, & quę L. V. probanda ſint, oſtendam. Et vt hæc con- ſuetudo fubſiſtat, duo probare neceſſe eſt. Primum eſt t, quod in conſimilibus caſibus talis conſuetudo ſa- pius obſeruataſit. Secundum eſt, vt tempus legiti- mum ad præſöribendam conſuctudinem a iure conſti- tutuminteruenerit. Circa primum præcipue inue- ſtigandum eſt, quot actus ad introducendam con- ſuetudinem requirantur& ſufficiant. Et in hoc Dd. differentiam conſtituunt, nam licet ſemper plures actus neceſſarii ſint, diuerſimode tamen in 43 iudicio,& extra illud ſeruatur. Quia † in iudiciis bi- nus actus ſufficit,l.cum de conſuetuidine.& ibi gl ide legib. Dd. communiter in d.. de quibus. cum extra iu- ti, tandem concludunt, ad ſupradictos actu quirantur. 0 udicis arbi- trio relinquitur„Bartol. in d. l. de quibus. alle 1 44 qnod ſi nolit.. quia aſſidua. ſf. de æqilit. edict/ d— de leg. 3. cum ſimilibus. Iuxta ſecundum requiſ 3 quid probati debeat, animaduertendum eſt dund Dd. poſt plures altercationes, iuſtis tationibus bai Ldaen 1Ar e ctus pro in- troducenda conſuetudine decennale tem u quiri. Kecipitur enim conſuetudo iururnan 1 turn: ſ. de legib. Sed decem anni faciunt diutarnum l. f cum fideicbimmiſſaria. F. Ariſto. ff. qui,&a Qulus mua: lib. non. fi. Item conſuetudo, quæ dicitur longa probatur C. qua ſit onga conſue. Sed decem annilon. gum tempus cônſtituunt, Inſgit. de vſucap. poft Igitur,&c. Niſi talis conſuetudo contra canones& Eccleſiarum iura introducererur. Nam intali caſu 40.anni deſiderarentur, Bartol-vbi ſupr.perc. ſn ul glo.& Canon. de conſuct. Probabit igitur L. V. quod in ſimilibus caſibus ſæ pius& ad minus his,& perde. cennium idem obſeruatum ſit. Ex curſu cnim tem- poris,& frequentia actuum inducitur tacitus con- lenſus, qui parit conſuetudinẽ, Vart d.ê.de qnib. Sc. Porro † vlterius quæritur, quomodo huiufmodi ³6 conſuetudo probetur. Et tradunt Dd. plures& di uerſos modos probandi conſuctudinem: ex quibus —.. faciliorem,& L. V. magis conuenientem cenſerem 3* ſi ipſe inueſtigaret, num intra decennium bis ſecun- dum hancconſuetudinem eſſet iudicatum: quiahu- iuſmodi probatio ſufficit, d. l. cum de con/ſuetudine. fac. l.. C. eod. text. eleg. in l. cum in totu.(.de adiſipriu. vel ſi iudex talis conſuetudinis in ſua ſententia ex- preſſam mentionem feciſſet, vel in illa ſe fundaſſet, vel ad illam ſe retuliſſet. Nam hæë ad probandam conſuetudinem de iure ſufficcrent:quia iudicis ſen- tentia fidem facit inter eos, quibus præeſt,& dicitur magiſtratus princeps ciuitatis,/ padone eſi cinitatis. H.de excuſat tut. Et quæ iudex facit, cenſetur facete ciuitas. l.¹. J.omania enim. C.de vet. iur. enucl. 8i autem modis iam relatis de conſuetudine doceri nõ poſſet, tunc neceſſe foret, illam per teſtes, viros diſcretos& ſenes, quibus plures eiuſiodi caſus noti eſſent pro- bare. Tali f conſuetudine probata, ſecundum eam iudicandum eſſet:& ceſſaret ius commune: eiuſq; pœna, Bald. in authen. ſed nouo iure. C. de ſeru. fugit quæ dicit, furta& delicta debere puniri ſecundum conſuetudinem& ſtatuta loci, 7. ſacularu.§. ſmul quædam. ff. de extruord. crim. Abb. in c. inter alia. de immunit. Eccleſ. Decima quæſtio, ſcilicet an mulier V. a D. contra L. V ad prinationem donationus propter nupt ias O Morgengab apud ſecularem iudicem, 4 quo matrimonium non eſt diremptum, reconueniendo agere poſſit? duo dubia continet. Primum, uã udex ſéecularis de dote& donatione propter nuptias conoſce- re poſſit? Et † reſpondeo, quod ſic, ſiue conſtutuan- 4 tur, ſiue repetantur. Ang.& Alex. in l.. f. ſolut. ma- trim. Canon. in c: de prudentia. de donat. int. vir. S v- xor.& ibi gloſſ Anch. conſil. 21. Nec obl kat, quod hic prius ad diuortium coram ſpirituali ludice a- ctum, idque obtentum ſit: nec non apud eundem ad priuatiõnem& pœnam agi potuiſſet. Quiaf ſepa- 49 ratio thori,& reſtitutio dotis&donationis propter nuptias( quas omni modo parifico) aliæ atque di- uerſæ ſunt: ad quos aperte facit cap. 2. de donat. In- ter vir.& vx. quod quidem c. negotium reſlitutio- nis do- Ws deau mimnmi Wrrnnkt — — — — ——— —— 9- Nwudli rmn adl Wm , AN. f4 4 lhan 4 Aaket a ail ln Gmad 4 4— uf 1 aei e actgalt dſigt. 1. 84 rnhu 8 tionid dſup. * uſuet 4 bt.1 mann ℳ th 4.4h K . 19 41.* luetud d 1h0 4 un cunſte Me 1 . t) 41. cnſa .Cum n ah p tats aifch uden dun ktacere Adet am m Kautem 2 netu n atlpolet, verte in Gdſcdetos3 1 l- * — —— nis dotis,&aliorum bonorum, ad alterum coniu- um poltdiuortium pertinentium, committit Ca- tulo: cui alias de ſtylo Curiæ cauſſa matrimonialis cõmitti non poteſt. Ita intelligit& allegat illud Fel. inc.licet exx ſuſcepto. de for. co mpet. fac. per Veſtras. vbi wx. apertur, de don. int. vir. vor. Et apud iudices diuerſos ſucceſſiue peti poſſunt:& ſtat electio penes agentem, coram quo iudice agat, Detr. de eAnch. in ſcpr, aleg. conſcqui allegat ad hoc l. 2.& 2. J. de eo quod gert. oc. cum diuerſi ſunt iudices in quæſtione com- petentes, electio eſt actoris. Hinc ſequitur, quod di- a mulier ad priuationem donationis antenu ptia- lis& Morgengab/ L. V. coram ſeculari iudice recte conuenerit. Secundum dubium eſt an per reconuen- none addittam priaationem agi potuerit? Et clari iuris ſo elt id ſieri potuiſſe. Keconuentio f enim fit apud quemlibet, apud quem poteſt fieri conuentio, 3. 7u. ne. accuſatoris. J. cuius in agendo. cap. 1.& 2. ext. de mut. et. l. cum Papinianus. C. de ſent.& interloc. onm iad.&o auth.& conſequenter. ibidem. Ad vndecimam quæſtionem deueniendo, au maritus L. V. ſolum- modo vſumfructum dotis et donationis propter nuptias, aut ipſam proprietatem æarundem amiſerit? ex iure ri nouiſſimo facilis eſt reſponſio: videlicet † ſi vxo- rem adulter habeat, ſolo vſu mulier fruatur dona- tionis, proprietate ſecundum leges filiis ſeruanda. Filiis autem non exſiſtentibus, antenuptialis qui- lem donationis proprietatem mulieri competere ſancimus; in auth. vt lic. mat. vel auiæ, S. quod vero. colla. 5. Sequitur nunc 12.& vltima quæſtio:nem- peaquonam tempore L. V. quondã ſuæ vxori pro- prietatem donationis propter nuptias cum intereſ- ſè debere inceperit?an a die adulterii commiſſi, vel Iz potius diuortii? Ad † quam breuiter reſpondeo, quoda tẽpore ſeparationis matrimonii,& nõ prius, teneatur L. V. ad dictam ſortem, vna cum intereſſe, Sunt enim iura expreſſa, quod delinquens pœnæ non ſit obnoxius prius, quam conuictus& conde- mnatus ſit:& tunc ſtatim incipiat debere, text. eæx- preß in l.ſi qua pæœna. f. de verb ſigniſic. Toan. de Imo. in Icummulier. ff. ſolut. matri, qui in terminis noſtris loquitur,& allegat I. viro. ff. eod. Nec contra hoc L. V.quicquã releuare poteſt, quod diuortii ſententia huius pœnæ nullam mentionem fecerit. Sufficit e- nim, quod ille per dictam ſententiam adulterii ſit conuictus& condemnatus: ſicq; non opus eſt quod in tali ſententia pœna exprimatur,& condemnato imponatur, Bari. in hſ te. C. de infam. Bal. in! ſiquis, non dica rapere. C.de Epiſe&; cler. Et in hunc modum ad propoſitas quæſtiones per fundaméta ex iuread- ductareſpondendum ego cenſeo: vniuſcuiuſq; ta- men melius ſentientis iudicio ſemper ſaluo. K ESPDONSVM XLIV. SVMMARIA. Quæſtiones huius reſponſi. 1 Laſe maieſtatis crimen pluribus modis committi- tur.& num..& 6. 3 Ea ſola ſcientia crimen læſa maieſtatis incurritur. Violans ſcienter ſaluum conductum, tenetur lege Yalia maigſtatis. 7 Contra Imperatorem proprie crimen maièſtatis committitur,& num. 9. W Pœna œriminis leſc maieſtatis varia. Snu. 11.8013. 10 Maieſtarus dittio cui conueniati Reſponſ Jurss Hecad. V. Reſponſ XLIV. 72 C. ontra ſuperiorem reco gnoſcentes, crimen leſa ma- ieſtatis non admittitur. 4 Contra Preæſidem Imperatoris, crimen læſe maie= Ratis admittitur: pæna tamen ad liberos non extenditur. I Fendum quatuor modis aperitur. 16. Der refuta- tionem. 20. Mortem. 22. Defettum. 23.2 ½. De- lttum. Iõ Refutatio feudi quomodo hiat? 17 Feuda alia paternai alia vero ſunt nona. Feudum antiquam an a paterno differatꝰ I Feudum antiquunitem nouum per refutationen apertum ad quos deuoluatur? 2⁰0 Feudo per mortem aperro quis ſuccedat? 22 Aſcendentes in feudo morte aperto non ſuccedunt. 22 Fendumpropter defeclum apertum, ad que redeat? 23 Feudi amiſſio per delictum duplex,& num. 26. 24ν Vaſallus inſcio doinino alienans fendum, tantum amittit, quantum alienat. 25 Feudo ſemel alienato non prodestalienanti, etſ il- lud recuperet. 26 Delicta per ſ ſeudaamittuntur? 27 Ber alienationem fenda amiſſo ad qusé deuolnatur? 24 In fendo ex delitio amiſſò quis ſuccedat?& n. 51.32 24 Ex putris delicto contra filium praſumtio oritur. Fallit: vt num. ſeq. DVSTIONES. Onſultus ad ires infra poſitas quæſtiones, quarum primàa eſt: Quulbus cafibus crimẽlæ- ſa maietſtatis ommittatur? Secunda:? An hoccri- menetiam,& quibus modis, in Electores vel alios Principes commitzatur? Tertia& vltima: In qui- buſuam caſibus& vaſallus e ſilii, ceteriq heredes & agnati ob delictum feudo priuentur Suantum temporis an guſtia patitur, Vt ſequitur, reſondeo. & ad reſolutionem primæ quvſtionis accedo. ℳ Tque cum hoc ter maximum crimen leſæ ma- ( jeſtatis plura capitulz& cauſſas complectatur, nèc non multis variiſq; modis committatur, præci- puos& frequẽtiores ſaltem hic recenſebo: vt ſi quis aliquid contraKomanum populum molitur: item ſi quis Imperatoris vel Regis Romanorum hoſtes cõ- ſilio, opera, pecunia armis vel quocunque modo iu- uerit, 1.. 2. 5.& e. H. ad!Iul. maieſt. Ado in Sum. C. co. Touanide Plat. opublica autem. Inſi de pub:iud. Ant. Ca- pye: deciſ. Neæap. ¹29·4 prin. nunciumq; miſerit. d. ſ... f. hoc tit.& l. i.ſ.incidat: ad S. C. Tur. Bart..i. qne au- tem. C. de caduc. tollen. vel curauerit, vt ex amicis ho- ſtes populi Komani fiant, vel ſubditi populo Roma- no non amplius obtemperent, ſed deſciſcant: veldo- lo malo effecerit, vt homines ad ſeditionem tumul- tumq; contraRemp. cõuocentur:velquis magiſtra- tus populi Komani, qui imperium poteſtatemve ha⸗ bet, occidatur, l. quiſquis. C. ad l. jul. maieſt. Item qui contra Imperatorẽé, vel eos cum quib militat, vel qui eius conſiliis& conſiſtorio interſunt, factionem in- icrit: vel eam nouerit,& non indicauerit. Nam † er ſola ſcientia hoc crimen incurritur, licet nullum fa- ctum interuenerit, d./. quiſquis in fin.& ibi Bart.& Dal. ide Bar. l. vtri. ff.ad l. Pomp. de parric. Quod ve- rum eſt, quando talis ſcientia probari poteſt: alias ſecus,iuxta A ng. in tractemal:gl. che hai tradito laã tua 2 17t. 172 tem. Hipp. de Marſ. ſing. 16 ½.& Ant. Capyc. d. deciſ. 4 Naap. 129. num. 6;z. Quiue † arma populo Romano ademerit, vel loca aut caſtra ad Imperium pertinen- tia occupauerit. Item, qui de hoc erimine confeſſum reum in iudicio,& propterea in vincula coniectum exemerit, velſcienter ſaluum conductum violaue- 1 rit. Frangens † enim ſeu violans ſcienter ſaluũ con- ductum, tenetur lege Iulię maieſt. Ang. in l. vtimur. fr. de ſepul. violat. Bartol..3„S. transfuga ad l. Cornel. 6 de ſicar. Itemf qui contra ciuitatem, vel locum Im- peratori addictum& confœderatum aliquid moli- tus fuerit, vel aduerſus Imperatorem fœdus inierit & coniurarit, Doctores in L.2. C. vtarmor. vſus. lib. i¹. Et ſunt adhue plures caſus quos, cum rariores ſint, breuitatis gratia omiſi. Eos autem licet requirere in iuribus ſupra allegatis,& maxime apud Capyc. d. deciſ.: 29. vbi recenſet 3 6. caſus ſiue capitula legis Iu- 7 liæ maieſtatis, aprim. ad numer. 17. Et hic ani mad- uertendum eſt: Etſi pluribus& variis modis, nuñic relatis, hoc delictum fiattillud tamen proprie aduer- ſus Imperatorem, eiuſque conſiliarios,& alios qui cum ipſo habitant, militant& gubernand, commit- titur, d. 2uiſhuis,Sbi Cy&S Sal. Taan. de Platenn d., §. publica aatem. Nam proprie maieſtas eſt in Im= peratore, per teæt in proœm. nſlit: in pri.& l. vlti. C. 8 ge legib. Atque † tali caſu huiuſmodi erimen pro ſummo habetur: reuſque non ſolum capite mul- ctatur, ſed etiam ipſius memoria condemnatur: cõ- fiſcantur quoque omnia eius bona: arcentur inſu- per eius liberi a materna vel auita, omnium etiam proximorum hereditate. In reliquis autem capitu- lis huius criminis delictum morte ſolum exſtingui- tur, nec liberis adimitur ſucceſſio, I. fin. ff. de accuſ. Item in crimine perduellionis filii ſunt omnino in- capaces etiam ex teſtamentis extraneorum, Aul. quiſ= quis. Secus eſt in aliis capitulis læſæ maieſtatis: ita Loan. de Platea,in d. 9. Publica autem. Porrò ſecundo uæritur, An hoc crimen læſæ maieſtatis poſſit in Electores, vel alios Principes committi? Et poſſent hic in vtramque partem argumenta adduci: fed o- 9 miſſis illis, primo omnium ſciendum eſt, quod f hoc ſcelus læſæ Maieſtatis, aduerſus nullum alium, præterquam, cui dictio Maieſtas, attribuitur, fat. Maieſtas autem nihil aliud eſt, quam maior poteſtas, ſecundum Oldrad. conſil. 5. uum. 5. Arguendo igitur a ratione nominis, uxta!. Aecernimus. C. de Epiſc.&9 cler. S l. tugurii. ſf de verb ſiyntfic. non committitur crimen læſæ mateſtatis, niſi cum læditur maior po- teſtas: vt per Oldrad. ibid. latius: fac. quæ ſcribit ſo- an. Fab. in prowm. Inſtit. in princip. verb. maieſtdtem. Et ſic hæc dictio ſolum illi, qui ſummam habet in ſuo territorio poteſtatem, conuenit. Ex quo facile colligere licet, contra quem nam tale crimè proprie locum habeat. Quia ſi rex aliquis aut princeps in ſuo regno vel ditione ſupremũ dominium ſolus& im- mediate potiatu, nec alium ſuperiorẽ, veluti Prin- cipem aut Imperium recognoſcat: tunc dicitur ha- bere Maieſlatem intra regnum ſuum,& per conſe- quens aduerſus eum committitur crimen læſæ ma- ieſtatis: ℳ. gid. de Belmera conſil. 1y. fuctum est tale, ecce.. primo igitur quæritur. Iddem port Paul. in clem. paſtoxalis. de re ind. Nec refert, eiuſcemodi poteſta- tein ſupremam ex priuilegio& gratia Imperatoris vel Imperii, vel diutiſſima conſuctudine, quæ vltra 0 ribus ad nos deublutum eſt. Qamuis f alias Ddj imen 8 ter feuda antiqua& paterna differentiam conluͦtu- b Dn. Joach. Mynſing. turiſconſ. German. patria. verſcquæro, aliquis. foan. de Plat. d. publica au- hominum memoriam ſe extendat, nactus ſit n a in præd. locis Bart. l. lex 12. tab. fad IIul. maieſt. e 9 1 in apoſt. Idem in extrauag. qui ſint rebelles. in v, 4„ debellando. Et aduerſus talem regem; princi zem vel ciuitatem, non minusquam ip nunlntperatorene crimen læſæ maieſtatis admittitur. In iis enim dictio Maieſtas, in effectu committitur: eademq; pœna b. cum haberenecpef quod delinquens morte afhici. ¹i atur, bona confiſcentur, eius memoria condemne- tur,& liberi eius hereditatis incapaces reddantur de his pœrnis vide A,1. quiſquis.& bi Dd. C. dl la¹ muiéſt. Ceterum in alias ciuitates& principes qui Imperatorem, alioſq; ſuperiores recognoſcũt, cum non habeant maieſtatem, id eſt ſupremam poteſta- tem, crimẽ læſæ maieſtatis committi non poteſt. Hli enim cum non habeant maieſtatem, id eſt ſupremã poôteſtatem, ſed agnoſcant ſuperiorem, non poteſt in eos crimen leſæ maieſtatis committi, O?drd coh- ſil.. gid. bi fapna Zabar. tamen in A. clem paſto- ralis. contrarium ſentit Sed prior opinio commu. nior& verior eſt. Et ceſſant quoq; hoc caſu pœnæ huius ſceleris: ſed † his aliæ ſurrogantur: vt perBar. ¹) in d. extrauag: ui ſint rebell. verb. rebellando. verſſed an hac conſtitutio. Niſi talis inferior princeps eſſet vicarius Cæſaris, aut præſes Imperii. Nam contra 4 eum non minus perduellionis reus quis fieret, acſi ipᷣſimet Imperatori rebellaſſet, Bart. in loc. yraall Loan. Ae Blat. in d. publica. Sal. 41.7. quiſpus. Mloc tamen caſu pœna non æque ad liberos extenditur. Ethanc öpinionem, tanquam communem, ego amplector. Ita enim maior& potior humerus Do- ctorum tenet: puta Bartol. Salyc. Jo. de Plat. inlocis — 3 3 praædictis, Alber,in!. ſiquis in hoc genus. C.de Fyiſc.& cler. Cuman conſil. 13. ad primunm reſpondetur. Cupjc. deciſ. Neap.129. num. ³⁷25.& 39. vbi adhuc multos Dd. eiuſdem ſententiæ citat. Migid A. conſil. j. Paul. dA. cle paſtoralis. Soc. conſil. 22.in I. vol. Nunc pro ter- tiæ quæſtionis reſolutione pleniori, quibus modi quis ſuis naturalibus&aliis heredibus Kdun com. mittat, cum primis ſciendum eſt, feudum † quadru- pliciter aperiri& cõmitti: nempe refutatione, mor- te, defectu,& delicto, Zaſ. in trattat. fend. part. 10. in 2. cap. a princip. Heudum f autem per refutatio- nem aperitur, quando valallus illud domino libere 16 reſignat, nec amplius vult ſeruire. Quod etiam eo inuito(quibuſdam tamen caſibus exceptis)facere poteſt: pertext. in cap. j. veiſie. Juis vafallua dt va- ſall. qui contr. conſtit. Lothar: feud. alien. vbi prore- gula feudali traditur, vaſallum ſine domini volun- tate feudum refutare poſſe:& hoc ſequitur Zaſ vbi ſp. Et hic neceſſe eſt nouiſſealiqhua elſe feudaan-i tiqua vel paternaàt aliquavero noua. Feudum autem antiquum ſeu paternum illud eſſe dicitur, quod ab aliquo ex noſtris communis agnationis antecelſo- . ant. Nam inſpecta proprictate verborum feudum antiquum&paternum inter ſe differunt. Siquidem feudũ, qnod ab aliquo ex anteceſſoribus, qui com- munis aghationis vltra quartũ gradum origo fui antiquum dicitur. Si veroa patre, vel ab aliquo 8 que ad quartum gradum, nempe auo, proauonat 4 uo, atauo proueniat, paternum dicitur: ita declar 4 Bald. S. hoc quoque. de ucceß. feud.& hab 2thr Ah 7 3 de grad. ſucceß. de nat. ſucceſcfeu:glc. nde ſucfeua aam Uettn 0. cclaxeri hauuſär aurmſüi 1WR! tsruchn. lnulucſ t 10l.Ka dd ehle elei ruh g tta heihſl 22,9, an Ucyl ütsl Wütka Reſponſ. Iuris. Decad. nui fu. derpoſ Hcum vero. Confunduntur tamen. Sed ſi feudum non a maioribus ſed noſtra perſona initium habuit: tunc nouum dicitur, c.i. quor teſtaſint 19 neceſſe Redeundo ad quæſtionem. Nunc fſi per re. futationem aperitur feudum antiquum ‚tunc illud adliberos maſculos heredes, iiſq; deficientibus ad a- natos deuoluitur,.;.de eo, qui fin. fe. agna. vbi Alua. Idem in g. vlt.· concl. 9. quæ fuen. prim. cauſ benef.amit. Sin vero nouum ſit feudum, ad dominum, excluſis ſillis& agnatis, reuertitur, Aluar. vbi ſup. Zaſ.d. tra- ttat.feud.part. ¹o: cap. 2. verſ.in hae porro.niſi ta le feu- dum etiam intuitu,& in fauorem liberorũ eſſet cõ- 10 ceſſum, Zaſin loco iã citato. Secundo feudum ape- ritur per mortem vaſalli. An autem tũc ad dominũ, veldefunctivaſalli heredes deuoluatur, longa eſt in- ter Dd. diſputatio, nec breuibus oſtendi poteſt: vt de hoc apud Zaſ. late videre eſt in.tract feu, p.v. per diſ- curſum vbi locos petendos commemorat. In pᷣſen- tiarum autẽ ſub compendio nouiſſe debemus, quod cömuniter in feudis antiquis ſiue paternis heredes deſcendentis lineæ, vti ſunt filius, eiuſq; liberi,&ho- rum liberi, feudi capaces ſuccedant, d. c.i. de ſucoceſ. feu. Et ſi hivlterius amplius nõ exſtent, tunc ſem per collaterales agnati a primo aſcendente progeniti in arfeudo ſuccedunt, Caſ.in A part. S. concluſ.;. Ad † eos autem, qui in aſcendenti linea ſunt, vtpote pater, a- uus,& ſic deinceps, feuda non deuoluuntur, c. ¹. de nat. ſucceſfeud. Nec etiam in nouo feudo frater fra- tri ſuccedit, Zaſin d. par. S. concluſ.8. Etſi hoc caſu de- ficiunt liberi, feudum ad dominum redit, e.-. ad f. de 22 feud. ſucceß. o.1. in fin. de feud. March. Tertio † feudũ aperitur per defectum vaſalli: vt ſi is mutus, vel ſur- dus, aut alias ſit imperfectus:& ſiquidem feudum ſit antiquũ, tunc ad filium, eoq deficiente, vel non ido- neo exſiſtente, ad fratrem vaſalli deuoluitur: ſicut in quibuſdam caſibus non ſunt capaces, quos enume- rat Zaſd.part.. tit. commu. de ſucceß. Nouum autem feudumtali caſu ad dominum, excluſis filiis& agna- tis reuertitur, Aluar. in d. g. ſin. concluſ. 27. 8 4. At ſi vaſallus eſſet factus clericus vel religioſus ‚tüc no- uum feudum ad filios pertinet: quibus non exſtan- tibus, dominus in eo ſuecedit. Sin autem ſit feudum antiquum, tunc dominus non, ſed filii& agnati ſuc- 33 cedunt. Quarto t feuda aperiuntur per delictum: quod bifariam accidit. Primo, per alienationem. Nã lultotum feudum, vel eius partẽ, inſcio& non con- entiente domino alienat, ſiue ven dendo, donando, 14 pignorando, vel alio quocunq; modo:is quantum alienauit, tantum amittit, c. 1. ae prohib. fend. alien. per Fed. c.”/ de vaſ. qui con. conſt. Qoth. Et quamuis Bal. putet, totum feudum perdi, etſi pars tantum ſit alie- nata. in ca.i· qua. ol.feud. pot. alien. ab eo tamen com- mumter receditur: quia pœna cum delicto com- meniurari debet, 1. ſancimus. Cod. de pœn. cum vulg· 25 Quod t etiam locum habet, etſi vaſallus illud rede- millet,& recuperaſſet. Quia feudo ſemel alienato non prodeſtalienanti, etſi poſtea recuperet: quoni- amalienatione facta, feudum iam in commiſſum cecidit, Aarot. c. 1 post princ. I. not. quid iur. ſi post alien.&s g. 2aſch. par. 10. concluſ..Niftin continenti velinter paucos dies, priuſquam dominus vaſallum conueniſſet, fieret. Zacob. de Ardiſ.in ſua ſumargn.l. Tui poſſeſſione. ff. de vi& viarmat. Zaſ.in d. oncluſ.. vel nondum tradidiſſet, Bal. e? Aluar.. 1.§. aut ſi li- elario. 7ν. mod. feud. amit. Vel ſi vaſallus ignorans 1 V. Reſponſ. XLIV. 173½ fuiſſe feudum„‚emptori etiam ignoranti alienaſſet, c. 1.H. ſi vaſallus. 2. ibi Aluar.& Præpoſchide feu. fuer. controu. vel deniq; cum reſeruatione,& expreſſo pa- ctoadiecto, ſi dominus conſentiat, alienaſſet: tum feudum non amitteretur. S dum per delicta, quorum aliqua& ſolum præcipua referam: vt ſi vaſallus a domino pro ſeruitio præ- ſtando requiſitus nõ ſeruierit, vel in bello illum de- ſeruerit, cap. J. G 2. quæ fnit prim. cauſ. ben. amit. vel feudo aperto inueſtituram intra annum& diem„ſi miles non ſit. ca. 1.. præterea. de proh. fend. alien. per Fed. c. 2. decapit. Corrad. c. vlt. de proh. feud. alien. per Loth.& c. I. qua lan prim. cauſ. ben. amitt. alias initra annum& menſem a tempore ſcientiæ non petierit, Cloſwzerb infantia.. in fin. quo temp. mil. pot Aluar. ibid. ali. Quod tamen limitatur, niſi ex iuſtis cauſ- ſis impeditus ſit. Quæ autem ſint hæcauſſæ, vide apud Praæpoſ. post Dd. in d. cap. quò tempore miles. 8s Aict. cap. I. quæ fuer. prim. cauſſe ben. amitt gloſſ-c. im- putari. de reg. iur. in 6. Zaſæ in tracat. feud. part. 7. in prin. vel domino inimicus fuerit, aut coniugem eius . ſtuprarit, vel ſollicitauerit, aut fil4am, nurum, ſoro- rem apud dominum degentem vitiauerit, ca.1. quib. mod. feu. amit. c.. H.rur ſits. 2. ibi Aluar.&o alii, qud fue. prim. cauſ.ben. amit. Item ſi vaſallus inceſtas nu ptias contraxerit, velalias cum conſanguineis perſonis rẽ habuerit, Bald. J. c. quib. mod. fend amit. alleg. au- then. de inceſt. nupt. Et licet Papa diſpenſet, feudum tamen non recuperatur. Idem Balq. l. 1. quaſt. SI. ffe de rer. diniſ. Vel amicitiam cum hoſtibus domini contraxerit præſertim in domini damnum, Aluar. d. c. I.§. item’ſi fidelis. 2. col. quib. mod. feud. amit. Zaſ. d. part. 10. concluſ.. verſo ceterum ad materiam. V el vi dominum inuaſerit, in eum inſultum fecerit, vel munitionem aut domum eius inuaſerit& occupa- rit; ſiue id præſente vel abſente domino factum fuerit, ca.:. J. ſimiliter. ibi gl. Verb. ſciens. quib. mo. feu. amit.. I. 9 preterea. quæ fuer prim. cauſeben. amit.& d. c.:. in fin. quib. mod. fend. amit. Veldominum(non- nullis caſibus exceptis) accuſarit criminaliter: per Da in ca.iI..item ſi delator. quæ fieral. canſben. amitt. Velcõtra dominum, ſine id in cauſſa ciuili, ſiue cri- minali fiat, non com pulſus teſtimonium dixerit, ar- gu. J. pos⁵t logatum.. ſunt qui pntant. de his quib. vt in- dig.& ca. 1I.5. militer. de com. feud. rec. d.§. item ſi de- lator.&ẽ ibi Alu.& Nal. pos⁵t gl. Item ſi ſcienter domi- no feudum abnegaueri t,cap. 1.·§. Vaſallus. I.& 2. ſi de eud. contr. fuer int. dom. Sad. c. 1. S. fin. de cap. Cor- rad. Velalias feudum perdiderit, veldeterius red- diderit. Bald. in c. 1. 9. publici latrones. de pac. tenen. Aluarot. c. quicunqué. 3. eodl. tit. Vel ſubditos male tractauerit, nec admonitus a propoſito deſtiterit, text. in d.. quitung- quem ad hoc Bal ponderat. Zaſ. d. part. 10.concl. 5. Vel perſonas, quæ in dominum de- liquiſſent, reciperet, nec ad eius requiſitionemiillas, quæcunque excepta coniuge, eſſent, ipſi exhiberct. text. c.. einſusper. Sibi Bal.de prob fend. alien per Eed. Item ſi vaſallus ad controuerſias feudales ter citatus non comparuerit, ſed contumaciter emanſerit: tali caſu dominus primo realem feudi poſſeſſionem„X ſi per annum contumax deinde vaſallus permanſc⸗ rit:ipſum feudum p enitus conſequitur, c.i.de milit: vaſul. qui cont. et. Sunt ctiam plures aliæ cauſſæ, ob quas vaſallus feudo priuatur:quas omnes hic rcfer- re, nimis prolixum,& fere impoſſibile Foter videin 4 7 ecundo † amittitur feu- 26 ———— — 174 a.c. per diſcurſum. G 9. pradift. qua fuer prim. cauſ ſa benef.amitt.& cap.!. in quibus cauſſis feud. amitt. ey ibi late Dd. Nunc ad primum modum, quo feu- 27 da per delictum aperiuntur, redeundo. Si illud no- uum&illicite alienatum ſit: tunc recta ad dominum reuertitur, omnibus filiis& agnatis vaſalli excluſis, d. J. vltim. S; ibi Aluarot. oncluſ. 16. G 24. quæ fuer. prim. cauſſ. benef. amitt: c. I in princ. de vaſall. qui cont. oonſtit. Lothar.& cap. 1. item ſi fnerint. quibus mod. feud. amitt. Sin autem ſit antiquum: tunc ſolum fi⸗ lii excluduntur,& deuoluitur feudum ad agnatos, non ad dominum, cap. 1.§. hoc quoqus. de feud. ſueceſ. 85 cap. 1. de alien. feud. cap. 1.§. Iitius ibi Aluar. ver- ſic. item permittite: ſi de feud. contr. fuer. inter domi. 85 b 28 ag. H. Vltim. ibi Aluar.- concluſ. 25. quæ fuer. prim. 3 auſ. ben. amitt. Ceterum 1 ſi feudum per delictum in dominum commiſſum aperiatur, ad quemtum illud pertineat, ex ſequentibus regulis diſcendum eſt. Prima eſt, ob quamcunque noxiam in domi- num commiſſam vaſallus feudo priuatur, propter eandem quoq; filius eius,&ceteri deſcendentes, feu- di fiunt incapaces. Nec hic quicquam refert, vaſal- lus contra ipſum dominum, velalias perſonas de- 29 liquerit. Nam f ex patris ſcelere præſumtio oritur contra filium, argum. l. quod ſi nolii. 5. qui mancipia. ff. de ædil. edict. ita Audr. de Iſern. d. G. ¹. ſi vaſäll. feu. priuet.& d. S. Vltim. quæ fuer. rim. cauj. benef. amiit. Bald. c. 1.§. hoc quog, de feud. ſucceß. In. l. 2. Cod. de 30 lib.& cor-liber. Alaar. d.. I. concluſ.:. Quod † ta- men limitatur in caſu, quo feudum non ſoli patri, 3 verum quoqucè eius liberis eſſet conceſſum. Nam — tunc filii non ex perſona patris, ſed iure proprio ve- niunt. Ideoque patris noxia, liberis non poteſt præ- 2 b iudicium parere. Bart. l. eum qui. ſſ. de interd.& rel. Bald.! lege. C. de legit. hered. Caſtr. l. ſ finita§. ſi de vertigalib ff. de damn. infetl. Imol. c. fin. extra de feu. Et in hoc diligenter inſpiciendus eſt inueſtituræ te- 31 nor. Secundaf regula. Etſi vaſallus ita deliquerit, vt eius bona confiſcari poſſint:feudum tamen non pu- blicatur, ſed ad proximos agnatos defertur. In qua regula licet Dd. diuerſimode ſentiant, eſt tamen hæc communior opinio: vt per Bart. 8& Dd.& post eos Alexan: d.. ſi de vetigalib. ad ſin. I luarot. latiſ.d. §. vltim. concluſ. 12. 35. Zaſ. d. part. 1⁰. concluſ. 2. v. 2. Hanc etiam vſus& conſuetudo Germaniæ ap- 32 probat. Tertia f regula. 8i vaſallum in nouo feudo delinquere contingat, idque fiat contra dominum, vel alias perſonas:tunc feudum recta ad dominũ re- dit, filiis& agnatis penitus excluſis: licet quoq; feu⸗= dum non tam patri, quam filiis congeſſumſit, Zaſ.v- bi ſupra par. 1o. ca. 2. conc. 3. Si autem feudum eſſet pa- ternum:tunc refert, an in perſonam ipſius domini, vel alterius delinquatur. Nam ſiin dominum ipſum peccetur: tunc feudum ad eum ſolum deuoluitur, e- iuſdemqꝗ; omnes filii& agnati vaſalli incapaces fiũt: niſi dominus vaſallo occaſionẽ in ipſum delinquen- § di dediſſet. Nã eo caſu feudum nonad dominũ, ſed ad agnatos pertinet. Alua. d. ſ. vlt. concl. 6. Sunt etiam alii caſus plures, in quibus hæc regula locum nõ ha⸗ bet: de quibus videas Dd.& inter ceteros Zaſiũ loco præallegato. Similiter ſivaſallus adomino requiſitus ad ſeruitia Imperatori vna p̃ſtare recuſet, tunc ipſe, filii, nec non agnati feudum amittunt: ſicq; illud ad ſolum dominum defertur: niſi vaſallus eo anno do- mino medietatẽ omnium fructuum quos percipe- Dn. loach. Mynſing. Juriſconſ. German ret ex feudo, ſolueret, c... frrmiter. de proh. feu. à lien. per Fed..i in fin. de allo. vel.pa. infir. Sin autẽ vaſallus non in dominum, ſed alterius perſonam peccaret, vi puta ſi proprium ſuum fratrem occideret, vel quid ſimile patraret, itavt iure feudum committeretur, tunc feudũ non ad dominũ deuolueretur, ſed agna⸗ tos& eos ſolũ, qui in quarto gradu agnationis tum temporis exſtarent, rex. eſt in d. 9. vl. quæ fuer pri cauſ. pen. amit 1uncto d. S. i vaſaullus. ihi gliſi de feud. controu. fuer. Nicol. de Neap.· d. c. i: ſi vaſallus feud. prin. tex. c./ ad fin. an il. qui int: fra. do. g10. t. 7.§. ſin autem. qui feud dar goſſ- Alu. d. H.lt. conclus. 10.& 12. Et ſic illi, quiin 1.2.& 3. gradu eſſent vaſallo agnati, æque atq; ipſius liberi excluderentur, Iaco. de Beluiſ.in à. S.i vaſallus & ibi Bald.&ẽ Aluar.d. S.vlt. concluſ. 10. Ex quibus o- mnibus ſupra deductis, ſufficienter apparet, in qui, buſnam caſibus non ſolum vaſallus, ſed etiam eiuſ- dem liberi& agnati, propter ipſius delictum feudo priuentur. Et ita ad ſipra ſcriptas quæſtiones de iu- re reſpondendum eſſe arbitror: melius ſentientis iudicio ſemper ſaluo. RESPONSVM XIL.V. SVMMARIA. Caſiu huius reſponſft. uæſtio huius conſilii. Dꝛniſio habetur pro alienatione. Tranſattio est ſpecies alienationis. Decretum alienationis rerum minorum interpoß umaſi damnoſum, contru id reſtitutio compent. 6 Qui tranſogitipænitere non potest.& num. 11 Et ua ſit ratio. nu. ¹.. 7 Praudem fallere fraude licet. Tranſaclio est contrattus innominatus. 9. Tranſattio quandofſit contrallus nominatus? o Tradere e&t facti. 8 13 Contrattus ſcripturam requirentes, œnitentiæ lo- cum Fdant, donec ſcriptura ſin perfelta. 14 Contrattus quando dicatur in ſcriptis fallus? 25 Declarandi ius non egreditur perſonam. 16 Accidenralia contractuum in arbitrium certeper- ſona relata, poſſunt etiam ab alio expediri. 7 Ex tranſactione non orttur actio,ſed ſolum exceptid. 1 Tranſatlio quomodo veſtiatur? XA 19 Tranſatio ſi non ſernetur prima aclione agi poteſf. CA SZV S ¶ Aſus Tproponitur talis. Dominus Comes W. de L. non ita pridem obitt, relictis vxore D. B. de Pf. e& liberis, inter quosratione bonot um ab Vtrog coniuge allatorum, ilem hereditaie acqus ſuorum,& flanie matrimonio pattorum, lues 2 controuerſiæ ortæ: nec nou vtring, curatores dati ſunt. Porroprafata domina Comitiſſa iterum nu⸗ pſtt domino Franciſco Baroni in B. El cum paries pradictas controuer ſius ad dominum Prindipen & Abbatemin u.& Ladetuliſſent, ipſas compo- Juit, vti ſequentibus capitulis continciur. Priuu, vi dictorum liberorum curatores& agnati domi- ni Comitis N de L. relictæ vidaæ vinnia eius ho⸗ na tam mobilia quam immobilia, vi caſtra,pagv, Villas, domos, cenſus, argentea vaſa, fuppelleciibia, Veſles, clinodias,& reliqua, quoquo noint ene W aien⸗ g 72 3 — — — —̃ — — 14 Alhatg’: lumminn nſnm 1 — AMkun aewmii aiſeaimn heernine oblperce Mdtcllone gandlle Dr — — — — — — ¹ aureemkcs kraeuman ähmnrgel Gaun!,. Ktupcte danin faeaümlte ai hi optan* feud- raſeri bn den udin larenne 1§ My MAR 1 u. amm h Lalumg n nusras imn nal Hnm uuma rreun a m. 7de lics ium ank: t coun un muu ⁸ Relponſ luris Decad. V. Reſponſ. XL.V. nrentur ſtu'ex hereditate paterua, ſiue materna, aut alia quacunq, ratione eſſent acq uiſita,& abi- 3 domin Comitiſſa 7 zondam marito ſub allata, tum etid qud jpſa poſt modum conſtante matrimo- nioex ſualinea per Jinlen tiam, Vel aliter nacta eõ- adepta ſget, vna cum debitis& creditis hinc pro- uenientibus, penitus nibil excepto vel reſeruato,tã- quam libera& propria elus bonua in totu reſtituere qebeant. Secundo. vt lidem Curatores, ſi quæ ex ſu- pradictis Comitiſſa propriis bonis durante matri- monio per quondam eius maritum domini Comi- em W de L alienata&ſſent, ea cum primis ex ipſe. us relicta hereditate reficerent& copenſarent. Ter- no& vlimo conuentu eit, vt ſt inter partes iuxta Qosarticulos,& quæ ab eis dependent, necdum ſatis conueniret, quod tunc apud eundem dominum Ab- batem expouere,& quod is aäplias deſuper decla- rarit& deciderit, ſne vlteriori prouocatione ſer- uaſe debeant& velint. Et qamuis vigore huius tranſaliionis initæ dicta domina Comitiſſa reſtitu- tinem ſuorum bouorum,& refectionem eorii, quæ, vi ſup. Aiclü eit, alienataeſſent, apud curatores ſæ- pius ſöllicitarit, tamen nibil iupetrare potuit. Inte- a rim autem moritur dictus Abbas. Nunz † domina Comitiſſa ab inita tranfactione diſcedere,& prima adlione experiri cogitat: quæritur an poßſi. Co deſuper conſultus reſpondeo, vt mihi vide- Latur, deciſtonem huius caſus in ſequentibus arti- culis conſiſtere. Primo, an dicta tranſactio fuerit vali- da' decundo, an domina Comitiſſa, cui traſactio per cu- ratores non ſit ſeruata, aꝗb eadem recedere,& ius ſuum perſequipoſſit? Lertio, quod ſi ei hoc non liceret, ſed ad tanſactionem aſtringeretur, an ex eadem contra libe- rus ſuos, veleoru curatores agere poſſit? Quarto, qua de- maã actione contra eoſdem experiri queaté Prima quæ- ſtio: Et ſi tra nſactio ob ſequentẽ cauſsã inualida dici poſſet: ea enim quomodo diuiſio bonorum fieri de⸗ z beat, diſponit. Scd diuiſio in iure habetur pro alie- natione, Bal.in l. z. C.Puduerſctranſadt.nu. ³. vbi dicit: Minor non poteſt diuidere ſine decreto iudicis, 1„i⁹ falu. C. de præd. minor. cõcor.l.ci hi. o.ſi ci lig. ff.de tranſ- adl Pin gi enim lites poterunt, vt tranſactio citra au⸗ toritatem prætoris fiat: idem Bald. c. 1. col. 2. de pro- hib. feud. per Frider. Bautol. log. inter pupillos. ſf. de autor. tut. vbi dicit: Diuiſio cum minore, ſine de- creto iudicis non valet. Sed huic tranſactioni nul- lum legitimum decretum interpoſitũ eſt. Nã domi- nus Abbas licet partes cõpoſuerit, tamen nõ fuit iu- dex ordinarius. Quare inferri poteſt, hanc tranſacti- onem inualidam& nullam eſſe. Inſuper contra hanc 4 tranſactionem opponi poſſet. C um tquęlibet tranſ- actio ſit alienatio: tranſactio enim eſt ſpecies aliena- Sonis Verjauſstranſegerit: ſof quidin fraud'patro. dedminorum bona ſine iudicis decreto alienari nõ poſſ unt,I.7.ff. de reb. eorum, S;c. Bal.in d. I.1.C Raduerſ. tranſact. vbi dicit: Si in tranſactione non interuenit decretum, ipſo iure non valet tranſactio: quia ſicur in contrahendo requiritur decretum: ita& n diſtra- tu& liberatione, l,minon ad reſoluendum. C. de pra- di. minon. U.1.&s pentot. C. de reb. eorum,& c. Ergo hanc ranſactionem inefficacem eſſe,& nullius momen- 55 ti. Hoc autem non obſtante, decido, tranſaction em inter ſupradictas partes initam, de iure valere. Nam iurain fauorem minorum cauerunt, vt ſine decreto eorum bona immobilia non alienentur: quod in eorum detrimentum& læſionem non poteſt inter- pPretari, per ea, quæ late traduntur u c. quod ob gra- tiam. de reg. iur. lib. 6 Cum autem hæc tranſactio li- beris vtilis ſit,& commodum adferat, ſequitu r, quod ſit efficax& valida. In hanc ſententiam loquit ur tex. in l.non eo minus. C. de procurat. Nam iure cauetur ſi minor ſine auctoritate curatoris in iudicio compa- reat,& ſententia contra illum feratur, quod ſenten- tia ſit ipſo iure nulla: ſi vero fertur Ppro eo, quod te- neat. Minoribus enim ætas in damnis ſu buenire, non in rebus proſpere geſtis obeſſe conſueuit. Nam quod fauore quorundam conſtitutum eſt, ad læſio- nem eorum non debet interpretari, leg. quod fauore. C. de legibus quæ ibid. late per Dd. Et iura ſuperius allegata hanc interpretationem recipiunt. Nam ſi ſæpius dicta tranſactio relictis liberis de L. damnoſa foret, tunc ipſa per ſe eſſet nulla. Et ſiper curatores, 3 interuento etiam iudicis decreto, celebrata eſſet tranſactio, tunc per reſtitutionem in integrum re- ſcinderetur: per ea quæ not. tor. tit. Cſi aduerſius traãſ= act. Ad ſecundum quæſtionem, ſcilicet an Aicta do- mina Comitiſſa quod hactenus tranſaltio per curatores no ſit ſeruata, ab eadem recedere,& veterem altionem contra liberos, eorumg;, curatores inſtituere queat? bre- uiter reſpondeo, quod dominæ Comitiſſæ non † ε liceat a tranſactione diſcedere: pe⸗ leg. quamuis. Cod. de tranſattion. cuius textus verba ſunt hæc: Quam- uis qui pactus eſt, ſtatim pœniteat, tranſactio reſcin- di,& lis inſtaurari non poteſt:& qui tibi perſuaſit, intra certum tempus licere a tranſactione recedere, falſum aſſeuerauit. Nec enim licet in continenti fa- cta pœnitentiæ conteſtatione, conſenſu finito re- ſcindi. Idem tenet& ſequitur Bart. in d. l. quamuls. vbi dicit: Contractus tranſactionis non reſoluitur ex pœnitentia. Idem ſequitur Bald. in d. l. quamus. gi. S Ddunſi pecunia,ſ. de cõd. ob cauſſum. Quæ nò ſ0- lũ procedunt, ſi tranſactio tendit ad liberandũ, ſed &ſi tendat ad obligandũ-,?. ſ ſaper poſſoſf C.de traſact. Idé ꝓbat Alexiin l.dedi. et ibi Iaſ. u. 13: f. de cõd. ob cau- ſam,ci ſimilib. Et quãuis contra hoc opponi poſſat, Fallere t fallentem, fraudeni, repellerefraude, 7 . Exemploq licet ludere quemg, ſuo. In lcum proponas.& ibi Alciat. Cod. dè patt. Item † 8 quod cõtractus tranſactionis ſitinnominatus, Bar- tol.& Dd. in! iue apud atla. Cod. de tranſaction. text. in Ieg.i-H.tranſigendi.& ibi Dd. ſf. de pact. leg. 2. 1b1 Barrol. f-deiureiur. Bald. in rub. C. de Ter permui gloſ. c& Dd. leg: cum mota. Cod. detranſaction. 4 lciat. in rub. Cod. d 2 tranſact. num. 10.Vbi quærit, qualiſnam contractus ſit tranſactio? Et reſpondet: Si†ſtipulatio acceſſerit, du- 2 bium non eſt, eſſe nominatum: ideoq; ex eo actio- nemex ſtipulatu dari: alleg. Bar.l. 2..de cond. ob cauſ- ſamalioqui innominatus eſt:ideoq;non niſi re ſecu- ta parit actionem, d. Iiue apud acta. Quãdoq; dubiã litem quis remittit, vt ſibi aliq uid tradatur:& hic c0 ntractus eſt, facio, remitto, vt facias, tradas, d. I. cu mota. Tradere enim facti eſt, l. ipulationes non diui- 10 duntur. f.de verb. oblig.& quæ ibi latius deducuntur. *.—.... Sed cum in innominato contractu locus ſit pœni- tentiæ, ſequeretur dominam Comitiſſam pœnite- 3 2. 2.9„. 6 re potuiſſe, lag. ſ pecuniam.& quæ 1 late per DOd. no- ——— e —-——— Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. ern non recedantur, f. C. de cont. emp. leci ſtipulatus ſum mihi a Proculo. ff. de verb. oblig. Verum nec hoc obſta- re poteſt. Primo enim vlteriores controuerſiæ nullæ funt ortæ: ſed ſolũ ad obſeruationẽ ipſius tranſactio- nis hactenus actũ eſt. Secundo: talis reſeruatio non ipſa tranſactionis fubſtantialia, ſed ea ſolũ, q̃ vlterius accidere poſſent, concernit. Idcircò tranſactio hæc propter mortẽ domini Abbatis infringi nõ poteſt: ea qᷓ notabiliter Dd. in d. leſi quis arbitratu. ſf. de verb oblig. ſcribũt. Quia ſqu ando aliꝗd accidentale in cõ- tractib. remittitur ad arbitrium tertii, recedimusa pſona arbitratoris? gl.l. emtis. in gl. mag. C. de contrahn 176 tantur ſf.de cõd. ob cauſſum. Hæc tamẽ dominã Comi- tiſſam minime releuare poſſunt. Licet enim tranſa- ctio ſit contractus innominatus, vt ſup. dictũ eſt, ta- 11 men iure ſingulariter cauetur, ꝙ vna parte inuita, altera ab ea recedere nõ poſſit, Bar et Balin I fratris. (de träſaact. vbi dicunt, hoc in tranſactione ſimplici- ter introductũ eſſe, litium dirimendarum fauore, ſententiam probat Alc. in d., Rue apud acta: à prin-= dé in L.quãuis.( de trãſac: et in d. fratris. vbi dicit: Ex his conſequens eſt, vt quãuis tranſactio contractus ſit innominatus, ſoleatq; in contractib. innomina- tis pœnitentię locus eſſe: in ea tamen ſpeciale eſſ eone 32 ex pœnitentia reſcindi poſſit, idq; litium perimen- emp gl.liin perſonam.in verb generaliteriſ de reg. iuris. darum fauore. Porro quamuis etiã dici poſſit: Cũ ad Et hæc pro reſolutione ſecundæ qᷓſtionis ſufficiant. finẽ ſæpedictętranſactionisadiectũ ſit, quod in for- Nunc ad tertiam qſtionem. Quia domina Comitiſſa mam ſolenné redigi,&cuilibet vnum exemplar dari a trãſactione ſupradicta nequit diſcedere: quæritur, debeat: quod autè id hactenus omiſſum ſit, idcirco ni ex talitranſactione ad eiuſdé obſeruationè contra li- dominam Comitiſſam ad obſeruationé tranſactio- beros ſuos, vel eori curatores, aliqua aclio copetat Et i⸗ nis huius amplius nõ teneri. Sic enim Imperator di- breuiter reſpõdeo, ꝙ nulla legitima aiOex talitrat. 13 cit. Contractus † venditionũ, vel pmutationum, vel actone nonorituractio, ſedſolum exceptio, d.ſus donationum, quas intimari non eſt nec eſſarium: da- apud acta. Cde trã adt.& poſſu nt huc verba eius tex- tiones etiam arrarum vel alterius cuiuſcunq; cauſſæ tus adſcribi:ad idẽ facit õci proponas. 2. C. de palt. ybi 6 quas tamen in ſcriptis fieri placu it, tr anſaction ü et- dicitur: Quod ſiaduerſariu stuusteneatex lioe pla⸗ iam, quas in inſtrumento recipi conu enit, non aliter cito, nullam eſſe actionem natam, ſi tibi ſlipulatione vires habere ſancimus, niſt inſtrumẽta in mundum no n ꝓſpexiſti: actori ergo contra reũ ex nuda trãſa- recepta, ſubſcriptionibusq zpartium confirmata, èeſi ctione nõ oritur actio. Idẽ tenet DPet. Ferr. in form. li- human. per tabellionem conſcribantur, etiam ab ipſo cõ ple- Hell.quo agitur vt paèta ſeruétur: in verb. tranſactio- deulenin n 3 nes. alleg."ſ ſeper-Iiſipro fundo. l. cu mota. ſi quidé.(. 1 ta,& poſtremo a partib. abſoluta ſint, vt nulli liceat, b de traſati. V eſtitur f autẽ tranſactio quatuor modis: riuſquã hæc ita pceſſerint, aliq ius ſibi ex eodé cõ- hirenum tractu veltranſactione vendicare,. contratt. C.de in- traditione, ſtipulatione, iuramèto,& acceptilatione; er ſtr. S Inſtitde empt. Svend:iuptin. a vtrobig, Dd-ad jurib. vulgat. Verũ hæc tranſactio non eſt veſtitu ſeͤ iſahuni hanc obiectioné reſpõdeo, ꝙ necipſa quicq& releuet. remanetin metis finib. nudę trãſactionis Ptſic brr- ſamuiu: Et pro pleniori intellectu libet hic ſup. allegatum ius uiter concludo, ex tali tr anſactione dominæ Comi- p tnäinum dellararcNam verbasin quib. deciſiohuius gſtionis tiſſę ex dicta tranſactione ipſos curatores conuenire kenan verſatur, hæc ſunt: nempe, Tranfactionũ exlä, quas nequeat,xidendũ eſt quonam alio remediortipo ipamar Iainſirumero recipi conuenit Bt hæc d. dupliciter ſire Et reſpondeo: hoc ipſum remeciſin urc ed. an 14 interptantur. Primo, † in ſcriptis dic untur, quando mi: nẽpe vt domina Comitiſſa prima actioncznoſe 8 1e hocagunt contrahentes, vt non aliter valeat contra- cus ac ſin ulla trãſactio interpoſita eſſet, experiatur ſaapw 3 ctus‚ niſi fiat ſer iptura. Alli dicunt ſuflicere, ꝙ con- ad ꝗ tenentur dicti curator es reſpõdere: 8 dſitrãf Nünn trahentes, vel aliqs eorum dicat in principio contra- actionẽ opponerẽt: tunc ex parte dominæ Lomitif 888 Ctus, ꝙ inde ſcriptura fat: licet non dicat, Galiter nõ ſæ replicandũ foret, qnod trãſactio non eſſer ſrun- häbei valeat, niſi fiat. Primum intellectum ſequitur Bar. in ta. Et tali caſu tenetur iudex aut cõpellere curatores ſi u d9 d. Lcötrattus. in i. not. Secundum intellectum appro- vt tranſactionei ſeruent: velad primam actionem, e 5 bar Bald. quod quandocunque ante factumaliqua vtiuxta pactadotalia: iis au té dehcientib promoe ifäsa artium habeamus notoria, quod ibi ſit ſignum, regionis dominæ Comitiſſæ ſatisfiat, pnuntiare. Et a hun 1 B Wlellld. quod contrahentes noluerint in ſcriptis contra- hanc ſententi à probat Bar.in d. I. jine apud alta. nu. 3z. Kaspe, here, Ang. aſtit. de emp.& Vendin prin ibidem Porc. Verſ. 3. nota. ſi reus † non obſeruaret promiſſa, potelt¹ 1 hadet c Io. de Elat an gla Primam opinionẽ firmat o. Fab. cõueniri prima actione. alleg. gl.. œñ propondw. 2. Crde 3 nile in d.l.cõtrattus. vbi dicit: Dic ergo contractũ'in ſcri- traſatt. cu vulg · Nec recipimus, ꝙ alig putant tranſ an duiu ptis eſſe quando apparet, quod partes nolebãt obli- actionẽ paratam habere executioné, impetrato iu- un eimds gari, niſi facta ſeriptura: Et neuter intellectus domi- dicis officio: qa a regula iuris nõ eſttemere receden- dbatem næ Comitiſſæ intẽtioni deſeruit. Quia partes tranſ- dum, contractib. paratam exſecutionè denegante,l enu actionem ſolum ꝓpter faciliorem probationem in minor 25. ann.Su¹ Rdeicomaſf de minor alioqui yt Al. ebi b ſcripturam redigi voluerunt. Et cum dominaC omi- in. fratris. eleganter refert) quorſum opus fuiſſet upan tiſſa propter allegatas cauſſas, ab inita tranſactione tot reſcriptis Aditari au prima actione, an pᷣſcriptis d recedere nequeat: interim autẽ dominus Abbas, pe- verbis, an de dolo, an ex ſtipulatu agi trãſaction. caul- 8— nes quem declaratio huius tr anſactionis ſtetit, mor- ſa poſſit, lattione. mota.(de traãſasi·ſi officio iudicis tuus ſit: videtur, quod vel ob hanc vnicam cauſſam confeſtim exſecutio cõcederetur? Et hæc vera ſunt: 8 15 tranſactio exſi biret. Tradunt enim iura, ius ſdeclarã- qa partes trãſactionẽ hanc nõ iurarunt, necſtipuleti di non egredi pfonam proferentis, vel declarare de- ſunt:vti ex eius Copia videre licet. Sed ſi ſipulatio vel 1 bentis, vt pulcre ꝑ Dd. in quis intentione ff.de ind.!. iuramẽtũ interueniſſét, tunc nõ eſſemus amplius in 1 ide Pomponius.§ plures ſ.de rei vind. Bar.& Alex. I. terminis nudi pacti: ſed ipſa eſſẽt per luramentũ, vel 1 inter Rtipulantẽ.:ſi Stichi ſfode verb. oblig: ſ. ſ quis ar- fidem p̃ſtitam veſlita,& ſic roborata, ex qua tum do- d bitratu. eo. tit. vbi expreſſe firmatur, quodap erſona minæ Comitiſſæ com peteret actio, ⁷ quis maior 2]. arbitratoris electi, per partes poſtea non arbitrantis ann. C. de traſact. Qia iuramento veſtitur eaiinu ſe unmn mtu.. e eü erhga a e lecune. peun dem Auh necduu 2 4 lauſt i. dres ala 2 6 ullaleg 2 &pofi luyn 2— ſariust a emmt aig. r- c- ldẽten. ſeruct 1 1 1 1 fund ulſtau ein i eroradss 1 iürut an cor trauſt A⁴. audet 8 ranfat d neipt 2 duonan plam zmitil interh tore ncerp odta üdesi n Fonznöte h *— 1' 2 EI ſa 1 Reſponſ. luris Decad. V. Reſponſ. XL VI. Bum. Awd! cñ proponas. laſein liſi pecuniam. ff de cod. hcauſſam. Ferrar: in form. libell. quo agitur, vt pac. ſer. 8 9 veru. trattionis. Et ſic arbitror ego Ioachimus Mym ſingerus a Frundeck, ad præcedentes quæſtio- nes de iure reſpondendumi ſaluo tamen vniuſcuiuſ- que melius ſentientis iudicio.* nll KESPONS VM XLVI. SN M MARIA. — AMlter naſtrinu veteru milits Alilitum ſunt tres ſpæcic. lilites quomodò teſturi poſſint: Tyas caſiu circa teſtamenta militum conſiderandi. Miulites ſi in prælio ſint, quom odo teſtentur? b 6ᷣ Milites in caſtris degentes communiter duobus te- ſtibus teſtari poſſunt. Miles domum reuérſi us Wilitariter teſtari nequit. Muites domtſtici priuilegiis militaribus nõ gaudent- „ Militer uoôſtritemporis verſantes in expeditione, mi- litaribus frui priuilegits,& num. I1. d Deſtipendiariis militibus noſtri temporis. 2 De ſecunda huius réſponſi quæſtione. b Fæmina in teſtamentis teſtes éenequeunt. PDPDVNc0l A— D koroſolatione controuerſiæ, quæ babita eit in P ter R.& Ar. duo puntla præcipue diſcutienda fint. Dimum an T. de cuius hercd tete lis eſt in militia Neapoli mortuus circa diſpoſitionẽ ſui te Kamentt, veterum militum priuilogium habuerit: Secundunn, pofi¹ aquodà etus I. vt miles teſtari po- tuerit, vſterius videndum est, num eiuſdem teſta- meutum, ralione teſt ii ſit ſuffictens& validum: Tcircaprimum punctum, ſunt plures qui arbi- Llane oſtratib. militib. vetéris militiæ priuile- gis quæ in corpore iuris continentur, non cõ petere: ita Syec: in tit. de proc. F.z. verſ-ite quõòd est miles. qui al- lg. Ddein cin noſtratde proc. Et pro hôc cõſuluit Bal. c ,220. in 3.part.& videtur etiã Ang. ſic conſuluiſſe, 1,279 Idétenet Hoſt. in c. cũ déſideres, in prin. de ſen- .— 8... 4 ten&xc.& Io. And. ibi. Aret. coſ. 12. posꝶt prin. ci mul- ꝛuuſmilib Sed f breuiter decidédo, ſciendũ eſt, ꝙ di⸗ ctio(miliis) tripliciter accipiatur. Primo enim per eam intell: guntur veteres milites, qui apudKoman. ad ſignalmperii iurarunt,& in brachiof tigmate no- tati, aliisq; folénib. recepti& obſtricti ſunt: de quib. Da. ſatis pſpicue tradũt, Spec. in tit. daprocad.. 1. verſ. item quod ett miles. vbi multa nni Tecenſr Scl.in lpen. ff. quib. er cauſ. ma. cu fimil de his etia( n. et Sa⸗ hoin lil.(deiur.& facignor mentions faciunt. Et hi in iure vocantur milites, quotieſcũq; de eorũ priui- legio mentio fit. Secundo dicũtur milites, quos vul- hoequites auratos nominamus:& hi domii reſident, nec militia, vel ea rarius vtũtur: de quib.in iure nulla mentio habetur. Tertio ſunt milites, ꝗ noſtro tẽpo⸗- re ſepius puùblica& honeſta bella ſequuntur,& ſtipẽ- dièa principib, quib. inſeruiunt, merentur: qui a ſi- Sulsad quæ iurant, ſine venia recedere non poſſunt: tantiarü varietate ſubinde mutatis, obſtrin guntur. Allls conditionib. pro temporũ& reliquarũ circum- nt ipoſſunt vcterib. militib aliquo modo æquipa- raripᷣſertim cũ Imperatori militant. Qua diſtinctio- neßmiſſa ad primũ punctũ reſpondeo: ꝙ ad primos — milites attinet, de iiſdé nullum eſſe dubium, quin † là teſtamenta quomodo velint, conficere poſſint, nec vyllas ſolénitates oôbſeruare teneantur, ſed ſi ſim- riuilegiis vti poſſinte Prrulleg pliciter ſecundum i pulcre docet text. in l.:. f. de milit Jideliſſimis commilitonub. ſuis& eoru ſrmplicitati zo ſtati fõ vult eſſe illori voluntate tres caſus circa teſtamenta mili- 4 tum conſiderandi:de quib. not. eſt glin l, milites Cae milit: teſta. atꝗ, idem tenet gl.in l. diuuts. ff. o. Dalin l li- cet. C. de pact. c ſimilib. Prim us teſt, quando in pręlio · nitatib. illis teſtari gina aut clypeo, li- nnotauerint, aut in oeuentu in confli- pliion n bent æquale priuilegiũ te- ſtandi, etiamſi eſſent farcinnarii, ex. eft ſngulari- in d. l. F.de bo. poſſex teſt. wilit fac.Iſi ſgede teff mil Et ſuf- ficiunt duo teſtes etiã non rogati:vel ſi alias ꝓbabili. ter de tali voluntate cõſ taret, valida eſſet Secundus Tœaſus eſt, ꝙmilites in caſtris degẽtes, quo- 6 cunq; modo velint, teſtari poſſint:duob. tamẽ teſtib. adhibitis, quos etiã rogari neceſſe eſtl. Lucifde mil. teſta. At vero neceſſe eſt, ꝙ huiuſmodi teſtes ſint vo- cati velrogati. Et hoc videtur voluiſſe ICtus in d.l. diuus: ff.de teſta. mil vbi eit valde notabilis tex pro hoc, c abſe eh urpe prin. Tertius †caſus eſt, ꝙ mi- les domum reuerſus militariter teſtari nequeat. Et ſic veti milites in prælio non egent teſtibus:in caſtris egent. extra iure cõmuni teſtantur, glin d. L. milit. Se- cundum genusſcil. noſtri tẽporis militum eſt, ꝗ nõ militant pro repub.& nudo nomine dicuntur mili- tes a Doctoribus: de quib. ita loquitur Cyn. in l.1.g. 6. C. de iur.& facagnor. quod fnoſtri milites domeſtici 8 Vacent mercaturis& negotiis priuatorũ& multi re- periantur, 9 ſe neſcirèt armare,& qui vi liſſimas ar- tes exercuerunt,&cinguntur enſe, balneantur aqua, antecedunt potu&h onore, pellis variæ, deauratorũ calcarium, cum quadã progatiua reuerentiæ ſalutã- tur. Et ſatis in hoc priuilegio gaudent, de aliis priui- legiis militarib. non ſunt digni, Eiſdem quaſi verbis ſubſequitur Sal. n d.11. Juaſt.). Et ita intelligéda ſunt ea, quæ per Dd. ſup. in contrariam partem ſcribũtur. Tertii ſunt milites, ꝗ in expeditione verſantur,& ſti- . 1*. z......7 2 militariaà priuilegia non habere arbitrentur:mm aior 9 tamen pars Doctorum eos, ſi prin cipibus, dominis pendia merentur: quos licet ali„vt ſup. dictum eſt, la IMefe 10 1 ¾ vVvtlup. & ciuitatib. ad honeſta bella ſe obſtrin gant,&publi- ca mereãtur ſtipendia, ité ad ſigna iurent, ſtatuta, le- ges, conſuetudines& vſus miſitares inictos obſer- uent, militarib. priuilegiis gaudere tradunt: pſertim quando ſub Romano Princi pe militant: qui nõ mi- nus atq; veteres veri milites, tali priuilegio fruũtur. 8..:.*.⸗ 2** 2—· 2...*.„ 1 Defſtipendiariis meminit Sign. oo(92. ol. 2. dicens: 18 P t 1gn. G His miſerrimis temporib. ſi urrogatos eſſe ſtipendia- rios in locum militum, alleg. 1. 7. Kr. de ofi. Sroconſ. qui etiam ſubiungit, ꝙ cum publicæ vtilitatis,& cu- iuſcunq; tuitionis neceſſitas conſiſtat in ärmis,& ar- morum miniſtris, q ſunt ſtipendiarii:poſſ e etiã gra- uari religioſas domos& monaſteria, vt pro pacifici ſtatus acg ſitione ſtipendia Ruiuſmodi armatis ſolui poſſint: vide Pet. Ferra.in practein act. eal gl. Ver. iure dominii. ad fi. verſ⸗ litib. ergò. Idem probat Cyn per mul- ta‚ in d. l.. C. de iur e fact ignor, dicens eos, qui vacãt . 4 armis,& qui parati ſtant pro defenſione Reip. vel ci- uitatis, velregis domini ſui ſicut ſunt milites, qui ſtant in Apulia videtur poſſe dici, ꝙ& debeant habe- re priuilegia militaria. Quod idem ſequitur Salyc. 8 178 I1 ibidem extenſiorib. verbis. Et dicit † Iac. de Kauen. (vt eñ alleg. On. di ratio& cauſſa priuilegii militaris in noſtris ſtipendiariis inueniri poteſt, priuilegiũ in eis locum habebit. Idẽ tenet Alex. centurio. 2. colfff. de vulg. a pupill. poſt ꝓplixum tractatũ, quẽ adducit de militib. auratis noſtri tẽporis, qui nõ militant, ſed ociantur. quos& a priuilegiis militarib. excludit, tã- 0⁴ dem ſubiungit de lis, qui vacant armis pro defenſio- ne Reip. ꝙ tales gaudeant priuilegiis. Caute tamen puto hoc tractandũ, nõ de omnib. qui ad ꝗlibet bel⸗ la currunt& recurrunt, ſed qui vinculo iuramenti a- ſtricti pro Rep. Koman. iura militaria obſeruare co- untur:& de his ſentiunt Doctores noſtri. Vnde di= cit Ang. coſ. 179. de militãtib.nõ eſſe dubitationẽ. Et pro hoc egregie Lud. Kom. c⁰*.·196 poſt prin. cõſuluit. Nec obſtat, ꝙ non oëẽs ſolennitates& cõſuetudinæs, quib. veteres vſi ſunt, circa tales noſtrates militesob- ſeruentur. Nam ſicuti pleræq; conſuetudines anti- uitus obſeruatæ, téporis ſacceſſu mutantur,& vna aliam ſeꝗtur: ſic idem circa milites fit, qui hodie fuas habent ſolennitates nõ minus ꝗ́ olim veteres habu- erunt. Et ſichodie noſtri a veterib. militib. in effectu nihil differunt: niſi quos veteres milites, hos nos ſti- endiarios nominamus, ira Cyn.& Salyc: in d. L.I. C. de ꝛur.& fatt. ign. Et hæc pro primi puncti reſolutione fufficiãt. Ex quib. ſatis liquer, quod dictus T. milita- 1² riter teſtari potuerit. Secundo quæritur: CumT. V miles teſtari potuerit, num eius teſtamentũ duęb. rogatis teſtib. munitu valeat? Hic repetendũ, quod ſup. dictũ eſt, de trib.caſibus:ſcil.vt ſi milites in ipſo prelio lint, ſine teſtib. rogatis teſtamentũ conficere pofſint: ſin autẽ in caſtris verſentur, tunc neceſſe eſt, vt duos te- controuerſia circa rogationem horum duorũ teſtiũ verſetur, ipſius teſtatoris diſpoſitio, eiusq; verba di- ligentius perpendenda ſunt. Et depᷣhendo ex dicto primi teſtis, quod vocatus ſit: ſed cum præter ipſum„, eefirmaas alia T 2o Sentetia cofirmds aligud nulla es loet ipſa nuullacit- nemo adfuerit,& vnicus ſit, eius dictum nil facit, per iura vulg. Inſup etiã eius teſtimonium obſcurũ eſt: 9a deponit, quod domus in F. ſita debeat ad M. pti- nere,& ipſi omnia relinquat. Quare huic teſti non multũ tribuo. Obſcuritas enim reſtem vitiat. Cõſi⸗- militer nec alterius teſtis, mulieris ſcil.teſtimonium 13 quicquã curo. Fœminæ fenim in teſtamẽtis teſtes eſ- ſe nequeunt, I ui tantimodo.-mulier: ſ.de teſta. g. te- ſtes. Inſt. eo tit. Sed reliqui duo teſtes concordant: ꝗa deponunt de W.& domo, ité ceteris bonis:&c ipſi ſint qᷓſiti& rogati. N am ſihoc deficeret, tunc ſecun- dũ ius cõmunereſtamentum præfati I. concideret, . nec quicꝗᷓ militare priuilegiũ releuaret, ſicut ſup. al- legaui A. Idiuus fide mil.teſt gl. d.mil. C. eo. Sedexte- ſtiũ dictis colligo, illos ad hanc teſtationẽ fuiſſe ro- gatos:qa iſte fuit cũ teſtatore,& teſtator in ſuateſta- tione hũc teſtẽ pᷣcipue allocutus eſt,& corã eo& ſuo *. 5 ſocero teſtatus, pᷣſumi poteſt, ꝙ hi teſtes ambopꝓcꝗpter . häc diſpoſitionẽ pᷣſentes fuerint: ꝙ ſufficit, arg.1. he- red.; pen: ff. de teſt. Cũ igitur M. de F. ſequẽs teſtis cũ prioriomnino cõueniat, hinc cõiicio, hos ambos nõ fortuitos teſtes, ſed rogatos fuiſſe. Et ꝓ horũ teſtim. mihi videtur huius miliis vltima volũtas ſatis Hba- ta. Ex quo demũ ſequitur, ꝙ domini K.intentio non ſit fundata: ſed cum litigioſa bona teſtatoris fuerint Ppria, eiusq; volũtas, cuius vigore M. dicta bona poſ ſideat, iure militari rata ſit& firma, ꝙ dictus M. per dominum K. euinci nequeat: ſed M. ab impetitione ipſius R.abſolui debeat. Dn. Joach. Mynſing. luriſconſ. German ₰ 2 KESPONSVM XLVII SVM MARIA. Fattum huius reſponſi- 8 2 Quaſtiones huius reſponſi. b 3 Sententia ab incompetenti indice lata, nulla eſt. Super exceptione peremtoria iudici quide cognoſce- re⸗ ſed ſolum, nechafianaseae licet. b Sentenria lata iudicus officiunm hnit. 5 Senrentia ſuper re non petita latatest nulla. 7 Sentetia lata cõtra abſénte non contumacè, eſt nulln. ę Ad ſentétia no praſumitur quis citatusniſi probetur. 9 Sententia lata post terminum ad hoc conſtitulum, ſine noua citatione non valet. 20 Sententia, quæ fertur ſuper re in indicantis territorio non ſita, est nulla. , Soententia nulla non meretur exſecutionenò. 2 Facto alterius nemo grauari debet. 13 Sententia contra abénte lata, nunquã nocet tertin. 14 Clericus an. ſuñ ſubditu cora ſecnlari defédere poſſi? 75 Sententia a quolibet interueniente, qui ex ea qa- mnum ſentit, impugnari p otest: licet principali amplius non poſit. co num. 16 y Senteitia nulla partiu co onſu confirmari nã potei. „ Mullitas 30.ann. agendo& excipiendo opponi poteſſ. 19 A ſeutentia exſécutionis potest appellari. 2„— 2*. 1.—.1 20 Scutentia de axſequendo hal'et vim diihitiuæ. 2,/ Actum nullum confirmans nihil agit. 22 In hac cauſſa quomõdo ſut pronuntiandum. b 23 Siinder adl qusé, reperiun nullitate prioris ſentetia ſu= per ea pronuntiars debet etiuſi appellatum fuerit. 241 Vt iniquitas, ſic etiam nuilitas cau ſſum denoluit 2) Emphyteuticæ rei quis index conpeiens: ..—.. 3 2, u 2-2„. 2 ſtes rogent& adhibeant,&c. Nunc autẽ cũ totahæc 25 Ouando inter laici& cleric et causſa realistunt —... 3— 1..— oram indice laico trattanda est, vi res es kſita. 27 Deexpenſis huius litis. 29 Luſtam habens caufßjam litigandi, etſi ſuccumbat, non tamen condemnantur in ex enſig. T AC I V M. 21.„.— ⁴ J2enen, tale proponitur. Dornini vicarii churi Cathedralis eccleſiæ tręentintnſis habuerunt quaædã bona emphyteulica in diſtrictu Huttenhei- menſi ſia, quoru aimidiam parié Ioau, Erieſſen 2 Gavgolpho Hurftün ciuib.i*³ Huttenkteim: altéram vero dimiadia Ioun. Meiden in emptiteuſistos . 1„· 2, ce ſerunt procaubne anuuo&. libraru,& ad ditia cip h) teuſin 7 axdã y raäla C fpl aa pertintntein qus alius quidã nomine F.i ciuis bppidi B. excidit arbo- res easg, Aomu deue xit: que.² uprad'ti empliyteu- F tæ coram ofſitiali oppidi conuentrunt: Staten de. tera vnus ex actorib. H. E propefaiquod:eu l. *. ipſis ligna vi abſtuleri',& peꝰ altã qu a9u debuerat, viam domi denexerit: ob quæ Verba reus alteri ex aclorib. in oppido B. arretar fecat, auinno ibidé ab iniurid illatam de iure ſecu experiundi Poſtes cum F. H. requiſitus ſe Mteret,per l. F. conutmlus 2n 30. ſölidi⸗ mulci atus&o condénatus&st. El rtuts ad ſui defenſionem prætédin ſun radiclã yluam, ex qua t- gna abſiulezit& domu dev'exeru, ad ſe perlintit: eobtulit ſelegitimæa pro batibus, arbitratus, ſi bo b probet ſe ah adtione inuriarum abſöru'uurt Quu autẽ ditlus reus hoc non probare:, uaices ttian' 1⁴l hos — Rreanoenim aigtannirn. ar 3 M runracn Wanserytuen 1 ranmſme luhhn MBnicrauaiud rſkewelfn babru 1 1 4] V waſln, 9 p-/ 9 6 1 T lilan 1 Rloi Dan R Wnaoirici ln dn yter Aaeeg. . 1 decopar — —— Knen SVIN NAR NM onſ. entimq munag alush . lAe ,, 8, 1èhxx, Mium, 1 4 ente noy eetnn, ttur hma nnthan e Ahun nan uld, Wum on dale 1h) rauand ua 3 54 melats e im ttnm A Cordſe 2 7 Snmmm.. achſenſt an rinj tril 2 er oun ut nis pale ai n nde hat funa Tmanmn m diſtyn an àm iatnul as 5 8 4 debeten ann lum unn nnulu a adenhen ariude anwM? 3. an li an(uun aumdf. auem an pian leesh mu. dun uusiämit Shchenut. „ Lr 7 n) N. t 54 7 A. kene nauiſ 9 ua um Reſponſ Iuris Decad. V. Reſponſ. XLVII. poc inc dentipunslo ratione ſyluæ cognouerunt, e- iuſpyroprietatem actori adiudicarunt, per Fenten- ni:qsæ tamen abſe nte, necetiam citato reo vel eius amuaſell, lata t. Poftea elapſõ bimeſtri actor pro exſecutione dictæ ſententiæ cõtra G. H. in Conſijto- rin Rotwweiléſi implorat: vbi licet ſupradicti domi- i vitarlitanquã directi domini ad defende di ſui empbyteutã omparuerint,& huius ſententiæ aul- litatem oppoſuerin:, necuon 2euſſa vemiſiona ai. aquidem hec lis emp hyteuſin Eccloſtaſtican con- terueret) adludic? ſpiritualé remitti petierint: ni- hilominus tamen iudices N ot Weilenſés ſententiam hanc in oppido E. latam confirmant,& exſecutioni demandant: a qua confir matoria ſententia domini rar ad Cameram lmperialem Spird appellant, G'ibidem cauſſam naliitatis& iniquitati⸗ proſe- qauntur:&; taudẽ ad ſententiã con cluduat: quæri- tur, quæ ſius partés iudicis inpronantiando. 1 Go iudicationem huius cauſſę in reſolutione ſe- quentium quæſtionum conſiſtere arbitror: qua- 1 rum fprima eſt, nũ ſententia in prima inſtantia per in- dicesin B. circui litigioſam ſyluã lataoſit valida, et in rem iadicatã tranſierit. an vero prõ nulla cenſeri debeat? Se- cunda, nã attoy in curid Rotweileſi pro exſecutione hu- ius ſententis, præcipuæ ctra Gangolpbum fH. aonuaſal- lamagerey orwerit? Tertia, an d ominis vicaris tempo- reexjſecutionis ſententiæ pro ſauo vaſällo vel emphyteuta duto Gangolpho Hf. adimpedienda exſecutionem, pra- ſertim coralaico iudice,agers licuerit? Quarta, an aſen- tentia Rotweileſ, rationc ex cutionir fiendæ lata,licue- appellare, Snulitaté primæ ſententia in hac appella- tionizinſtantiaproſequii Quinta& vltima, quid per iu- éices Camerain bac cauſuu decerni debeat? Et ad pri- mam qſtionem procedendo, breuiter reſpondeo, ꝙ; ſententia primæ inſtãtiæ in B. habitæ in ſe ipſa nulla Cirrita ſit ex ſequentib. iuris fundamentis demon- ſtrari. Primo tenim in iure ea ſententia pro nulla ha- betur, qa iudice in cum qui ipſius iuriſdictioni non ententia ſiquidẽ efficiatur nulla ex iudicaätis, fi ſit lata à iudice incõpe- tenti.c.at ſe clerici. deé iud. c. ad noſiri. de coſtet. l.; F. de hipretor.' ſi, de in Tiſd.& Cſia nò cõpet. iad per toti l.. 4* 5—. 7— „ rr e 7 iprin. S&l ci Præto⸗ A 2 Jeſ... ſubeſt, lata eſt.? „. defectu perſonæ 82— ₰ — 2 ⸗«2.—.. 2 ⸗— 4 in caſu quo iuriidictio inc Petelltls 1 udicis eſſet p. 4 3. rogata, Da. in! σννᷣν erit. f.de iuri/d. Ss L1 qutis in co- ſerwwendo. Cide patt. Sed in noſtro caſu velex: pſius a- ctoris céuerſione notorium eſt, ꝙ reus iudicib. op- pidi in B. n6 ſit ſubie(tus: qui exiã, ad hanc liti gio⸗ m eln„er. 1e 8, ham lyluã attinet, eorum iuriſdictioné ns progauit, ſed ſolum ꝓpter prætenſa conuicia in actorè dicta Promiſit, ſe, quando vocaretur, cõrã Senatu& iudi= 5IhAe„ 1. O.. 1: Cio iεᷣ cõpariturum. Et hinc ſequitur, ꝙ dicti iudi ces cõtra reum nihil quicꝗ́ excepta tantum iniuria- tum cauſſa, pronunrtiare potuerint:& alias incõpe- tentes fuerint. Et ſic hæc ſententia, rationc ſyluæ ad- uerſus reũ lata, ex iuriſdict. defectu penitus nulla eſt. Nec obſtat, o; obiici poſſit, reum iudiciũ dicti oppidi Prorogaſſe tacite, co ꝙ in ſua reſponſione contra actoris libellũ ſe obtulerit ꝓbaturũ, hãc ſiluã, ex qua igna abſtulcrit, ad emphyteuſin, ꝗᷓ ipſi domini vi- carit cônceſſerint, ptinere,&c. Ad hoc enim reſpõ⸗ etur, ꝙ réus ſalté exceptiue& incidenter ſyluæ hu- ſum fuit, pronuntiat, ſententia ſua eſt nulla Fdeiud. Quod tamen limitatur 1542 ius dominium in ſua reſponſione allegarit, eoq; pro defenſione in principali cauſſa vſus ſit. Nec vlla actio ſup dicto dominio principaliter deducta, vel lis de- ſup cõteſtata eſt. Quocirca dicti iudices ſuper domi- nioh uius ſyluæ nihil cognoſcere& decernere potu- er unt. Nam T cum reus in modũ exceptionis aliquã 4 exceptionẽ peremtoriã, vel piudicialé obiicit, de illa cognoſcere ꝗdem iudex debet, fundata actoris intẽ- tione, erceptioné. C. de proba.li quidé. Cae excep. ſed non ſententiare ſup ea, ſed tantũ ſu ꝑ principali pro- nuntiare, glest cömaniter probata in c.1.& ibi Dd. de ord. cog. per l.:.& 5. C. de ord. cogn. Porro mulctato reo ob conuicia actori dicta, iudices iam ſuo officio erãt functi. Poſtꝗᷓ; autẽ iudex ſemel dixit ſentẽtiam, de- ſinit eſſe iudex, ſiue bene, ſiue male iudicauerit, liu- dex. ff.de reind. ꝗ in literis. de off. deleg. Et ex hac etiam ſecunda cauſſa dedur. ob quã hæc ſententia nullius ſit momenti: videlicet quod iudices plus iudicarint, quã ab actore petitũ fuit:ꝗa actor reũ ob diffamati. onẽ ſolum conuenit,& ideo iudices reũ in alio quã per actorẽ petitum erat, condẽnare non debebant. Sed ꝙ plus iudicatũ, hoc eſt nullũ,& ſine effectu. Nãa cum Tiudex ſuper alia re ꝗᷓ petitum, aut in eũ cõſen⸗6 „Sped. de Jent. J. queadmodi. verſ.nec ſuſſic l.1. C hia nõ cõpet. iud. Sententia enim debet cõformis eſſe libello,. vt fun- dus: ſf. com. diuid.l. vlt. in fin. C. de fid. liber. vbi dicitu r, ſtultum eſſe iudicẽ, ꝗ in aliud condemnat, quã fuerit ab eo petitum. fac.. licet Hely: de ſymon.&s c. qualiter. 2.de accuſat. Tertia cauſſa nullitatis eſt, ꝙ reus ad ta- lẽ ſententiam audiendam non fuerit citatus, ſed ipſo abſente ea lata ſit. Ius enim ſtatuit, ꝙ ſententia lata 7 contra abſentẽ non contumacè ſit ipſo iure nulla, I. de vnoquoq:f. de re ind.lſi, vt proponis. l.ea quæ. l. pen. C. quom.& quan. l. quia abſento. Cde procuril.i.. tem en ex editto: ff. quæ ſent. fiaappel. reſcind.l.ad peremtoriat. c l. ſeq..de ind. Et abſentia im pedit ſententiæ vali- ditaté, c. 1.5. 7.9. Nam ini ꝗſſimũ eſt abſentem& in- auditum condẽnare: adeo ꝙᷓPa pa loquens de ſe ipſo, dicat ſe hoc facere no pPoſſe, in c.¹i. de can/ poſſ.&o pro- priet. imo nec princeps poteſt, Cle paſtoralis. dere iud. Z aſ.po⁵ Ddl. in d.lade vnoquoquse. vbi multa pulcra de hoc. Et generaliter, omnia quæ cõtra abſenté nõ per contumacim ſtatuuntur, non valent, c. omnza 3. z. 9. Nec fpræſumitur reũ ad audiendam ſententiã cita- 8 tum, niſi probetur: ſenrint Dd. cummuniter, Cuilh. de Cun.l. i fj. de in ius voc. ꝗa cõtumacia non Plumitur, Ffac.l. a. C.dle exhib. reit,&; gl fi. c. quoniã cõtra. de probat. niſi ſententia eſſet vetuita,& antiquũ inſtrumẽtum ſentẽériæ: quia tunc pſumitur citatio, cũ pro antiquis inſtrumentis pᷣſumatur, omnia ſolenniter eſſe acta, 1 ſciendi.&; ibi Dd. H. de verb. oblig. Zaſpoft Alex. in a.l. de vnoquox Et dicit Bald. in add. ad Spec. de ſent. verſ. citatio debet. ꝙ citatio debeat eſſe legitima, ad hoc vt ſententia vires Habeat. Et quãuis ex proceſſu primæ inſtantiæ apparcat vtranq; partẽ apud acta citatà eſ- e,vt ad quindenã in iudicio cõparcant, illudq; con- tinuent:ad p̃ſtitutum tamẽé terminum neutra partiũ cõparuit, nec tum ſed poſtmodũ lata eſt ſentential- deo neceſſe erat, partes ad audiendã ſententiam de„ nôuo citare. Eſt enim manifeſti iuris, quodtſenten- tia, q fertur poſt terminũ ad hoc ſtatutum, ſine noua citatione, non valeat, lciν non eo aie.(Juado prouos nõ est᷑ neceſſé. facad.l.ſi, vt proponis. 2. C. quom.& quan Et dicit Bar. in!. vli.&. vlt. f. quod vi aut clam, quod ci- 180 tatus ad certam horas, ſtille actus non fit ea hora, non valet, niſi denuo citetur: ꝙ etiam ſequitur Zaſ. in d. de vnoquoq, vt ibi per ei. Qartan ullitatis cauſſaeſt: cũ ſylua litigioſa extra horũ iudicum diſtrictum& ter- ritorium, in iuriſdictione oppidanorũ in H. ſita ſit: 10 ſequitur, ꝙ dicti iudices oppidi B. ſuper hac ſylua, I ratione rei controuerſæ, in præſenti cauſſa incõpe- tentes fuerint,& nulliter ſentétiarint, e. ſaneſi Epiſc. de for- cõpet. c. vlt. eo. rit. l.vlt.( vbi in veact. c. experien- tur. 1. J..& ibi Dalate Et ex præſcriptis rationib.& iuris fundamẽtis cõcludo, ſententiã per iudices op- pidanos in B. contra reũ, ratione dictæ ſyluę latã, pe- nitus nullam, adeoq; ſine effectu eſſe, vt ne ꝗdẽ no- men ſententiæ mercatur. Ceterum ſecunda quęſtio, videlicet an actor pro exſecutione huius ſententiæ Rotweilæ agere,& implorare potuerit, ex pręcedétis 11 aſtionis reſolutione dependet. Sententia fenim quę nulla eſt, nõ poteſt exſecutioni mãdari, ſ. a. 5. õdena- ti.&æ 19i Dd. ff. de re iud. clem. paſtoralis. ext. cod. 1it. Et ſentẽtia, q́ nõ valet ipſo iure, nõ meretur exſecutio- nẽ legis, nec iudicis, 7 feriatis. f.de fer. nec trahit ſe- cum exſecutionẽé, li gs ſilio.. e gs:ff. de iniuſt. teſt. nec nomẽ ſententiæ meretur, A clemi paſtoralis. ad ſi fac..2.§. teſtam. quéadmodu teſteaper-eit l.nõ putawit. quis: ffede corra tab. Et poſito, citra piudiciũ veritatis, ſententiã hanc in ſe valida: nõ tamen potuiſſet actor contra Gangolphũ H.rei conuaſallu eiuſdẽ exſecu- tionem petere: cũ hic conuaſallus apud hos iudices nunq́ ſit cõuentus, ſod ſolũmodo Ii P. ut ſcp. ditl, actorem ipſummet, in ſecunda inſtantia reſponſi- . 2,„ ₰*—₰ onib. ſuis ad defenſionales hoc confitentẽé, iniuriaruũ accuſatus fuerit:quo circa in illũ nulla ſententia fer- ri potuit. Ad hoc dictus Gangolphus apud iudices in B. nunꝗᷓ cõparuit, neq; etiã vnquã citatus fuit: ideo contra ipſum huius ſententiæ exſec utio minime a- 12² ctori cõpetere potuit. Eſt enim ſcõmunis regulaiu- ris: Quod ſententa inter alios lata, tertio non piudi- cet,lſæpe. f. de re iud. open. ext. eo. tit. cͦ vulg. Eſſet e⸗ nim contra bonos mores, damnũ ſententię illũ pati, ꝗ nõ fuiſſet in iudicio, Zaſ. in d.¹. ape. vbi dicit etiã A- lex. ꝙ ſentẽtia eſt ſtricti iuris,& ideo nõ extendenda ad alios, niſi magna ex cauſſa. Facto etiãvt alia tradit régula)alterius non debet grauari quiſq́, I. nõ deber. frdereg iur. Ité iudex nunq;intendit piudicaretertię ſonæ, nec etiam ſi vellet, poſſet ei piudicare, qui nõ 3 P P qui n eſt citatus, per ea quæ ſuip: ſunt dictasé; materiam vide inl! nã ita dinus. ff.de adopt.& in d.I.ſæpe. Quamuis aũt ſpeciales ꝗdam cõpluresq; caſus ab hac regula exci- piantur, quos recẽſent Dd. in d.. ſpe.& a. c. pen. ſicq; per ſentẽétiam inter alios p ublicatã etiam tertio poſ- ſit præiudicari: in nullo tamen eorum hicverſamur Et licet eſſemus in tali caſu, quo ſententia etiam ter- tio, qui iudicio non interfuiſſet, noceret: tamen ſen- tentia in H. F. lata contra Gangolphum eius conua- ſalliũ, nihil faceret, nec exſecutioni mãdari poſſet: cũ reus ipſe H. F. publicationi ſentẽtiæ huius nec pſens 13 nec etiã citatus fuerit. Docẽt enim Dd. quodt quãdo ſententia ꝓlata eſt tanq contra abſentẽ( vtin noſtro caſu jilla nunquã noceat tertio: videlicet illi, cui alias noceret, ſi cõtra p̃ſentẽ lata fuiſſet. Præſumitur enim victus potius ꝓpter contumaciã, quam ꝙ habuerit malam cauſſam, ꝛta pulcre Pet. de Auch. cõſ.¹91.de plu- rib. quæritur. n.. allegat tex. in l. qui repudiautis. 9. fi. ſf. de inoff. teſt.& Bart. in l.cum filius. ff. de verb. oblig. Aa- de Lud. Kom. hanc doctrina laiiſſime tradenté, coſ. 329. 1 Dn. Ioach. My nſing. Iuriſconſ. Germãn. n. 10. Ss qua ibi habentur, hucadſtribi poſſunt,&c. Ve⸗ nio ad tertiã qᷓſtionem: circa cuius reſolutionẽ quã- vis prima facie dici poſſet, nec ipſos dominos vicari- os ſupradictos, vel per ſyndicum& procuratorem pro ſuo vaſallovel emphyteuta corã Rotweilenſitã- quã ſæculari iudicio agere poſſe e, vti hoc Spec. expreſ⸗ ſerenet in tit. de 1.& 2. decrot.. 3. verſ- quid ſi dominun. vbi inꝗt: Quid tſi dominus clericus eſt, qui vt defen. 14 ſor vult iudicium ſuſcipere ſub iudice ſæculari, ſub quo cõueniebatur feudatarius vel emphyteuta? Et ꝗdẽ non videtur admittẽdus, in auth: de ſanciſ Epi. ſcopis, S.aliũ auté. I. milité. C. de procl placet. Cde Eyiſt. &y cler. c. ſ deligenti. de for. copet. Etiamſi expreſſe re- nuntiet priuilegio fori ſui, vr ibi. Et ide Spec. vb fun. verſcſeq. Quid ſi ſyndicus(inquit) alicuius Capituſi veniat ad defenſionem feudatarii, vel emphyteutæ Reſpondeo:di clericus eſt, nõ admittetur corã iudi- ce laico: ſi vero vt latcus vult defendere nomine Ca⸗ pituli, ſimiliter non admittitur, ſicut necCapitulum admitteretur. Atramen his non obſtantib. arbitror, ꝙ domini, vel eorũ depntati, in pſenti caſu pro ſuo vaſallo vel emphyteuta in iudicio Korweilenſi cõpa- rere potuerint. Nã ex facti ſpecie apparet, eos nõ cõ- paruiſſe animo ſubiiciendi ſeiudici xæcullariſ in quo caſu Spec.& iura ab ipſo allegata loquũtur)ſed ſolũ. modo vt cauſſa emphyteuſin Eccleſiaſticã concer- nés, ad iudicem Eccleſiaſticũ ordinariũ remittatur. Et ſic intendebant declinare iudiciũ Rotvveilenſe, tanquam incõpetens:ideo ꝙ prætenſa illa ſententia, cuius exſecutio petebatur, cõcerneret emphyteuſin Eccleſiaſticam, qᷓ non eſſet tractanda coram iudice ſæculari. Porrofcertiſſimi iuris eſt, ꝙ cuilibet pmit-1 titur impugnare ſententiã, etiam inter alias perſonas latam, ex cuius exſecutione damnũ& piu dicium ali⸗ cui immineret, c. ci ſuper. ibi Canon. de re ind. D.inl. ad. Pio.. ſuper reb. foeod. S&s in l. u ſententia: f. de appell. Et talis poteſt ad impediendam exſecutionem, nulli- tatem ſententiæ opponere. Et fquantumuis princi- 16 palib. partib. manus clauſæ eſſent: tamen tertius cõ- trſeltor propterea non ꝓhibetur, ſi intereſſe præ- teldat: ita Io. de Lięna. et Pet-de Anch.in celem. vnich de re ind Zaſiin d. hi ſuper reb vt ſi latę eſſent tres co- formes ſententiæ, tunc iſe, contra quem ter pnun- tiatum fuit, in exſecutione exceptionẽ nullitatis nõ poteſt obiicere, d.clem. vnica. Si tamen tertius veni. ret,& nullitaté ꝓ ſuo intereſſe obiicerer, audiretur- Igitur cum dicti domini vicarii huius emphyteufis Gangolpho conceſſę in qua exſecutio ſententiæ pe- titur fieri, proprietarii ſint: necnon actor in illà em- phyteuſin, tanꝗᷓ rem ſuã allodialem, illiq; ꝓ iudices primæ inſtantiæ adiudicatam, vigore obtentæ ſenté: tiæ per iudiciũ Rotweilenſe effectualiter introdud petat:& ſic exſecutio pᷣtenſæ ſententię nõ ſolũ Gan- golphi vrile, ſed etiam dominorum vicariorum di- rectũ dominiũ concernat: ſufficientes ſubſunt cauſ⸗ ſæ,ob quas dicti vicarii petitæ exſccutioni ſe oppo- nere,& contra hanc pᷣtenſam ſententiam de nuſiita- te excipiere potuerint. Nam cũ in noſtro caſi videa- tur actor exſecutionẽ ſentẽtiæ petiiſſe ſuꝑ tota rem ſolidum(quia iudices N. ei ſimplicitertotũ lirigio- fum lignetum adiudicarunt, nõ diſtinguendo inter directum& vtile dominium)& ſic non ſolum tra- ctetur de iure vtilis dominii,& poſſeſſionis rei con- uenti, ſed etiam de directo dominio vicariorũ: me- rito ipſi audiendi erant Intereſt enim ipſorum ma- xime, nadeh ten win weeſ nceipſ dag Jndicun Wea. Reutac dclennn eote. lai Ferſza rean, usclerie a nn ere i uitn. du,, Jtade 1 1 Lcpa. Luhy u N 3. 4 eipeſſr ℳo 87/ 1b n Nrerhi li a teudatar W ſtnoa mhhnn dO ac Te 4 Vie vogineC 1 82 1 e aialm h'S not n. vs ahin, at, an lo lio „1 in lndi nicä. Etit randic. lpet n decggüc. 14. ndi ſen 2 1 ¼. ar Halle 1 llegn 4 d) d. ren 141 1. teulin n ſid an. Mci c anrünmen tnare an. dornennl 1 hel. dc0h e lklät uncde emprndn elett an cotdj ude mitur am ulbe nl. tiüeti aan dlurns onedz aan ludicrmal- eribi an zuDeh Sil an iüßeh ye jenda aan bonetéu. ere.I N vnnprin. ſeel an nxtisc. ph 17 der „D nndhhnich eriul eclarsd- llec a lnt Phü nlltrrn dnet min si ene r slrerl iiic m ¹ hun b qua dolc 5 1 b nt.I ün Nhen all lwipnne atan n cohtlin 1 nle uake ünn ſe au ten⸗ ſcü 1 3 viexrlofun 1 sbludral . atiou orf S ntün derulle dan lrocdlili an e lup tote 1 rertültg 1 nguendo bir ut t on lunt-, un eöotislc 3 ni eriiin eARMru T Reſponl. Iutis. Decad. V. Reſponf. Xl.VII. iime,t ſe exſecutioni opponant: ꝗa ſiexſecutio fie- ret, poſſet aduerſarius in poſſeſſionẽ miſſus negare, Chabere ius abipſis vicariis, tanq́ dominis. Vnde& nominatio hoc caſu iure pmitteretur emphyteutæ, ot Bal dicit inl.2. Cdein rem. alt. per lei coloni. Cdea- rric·So cenſit. li. I.& Maria. Soc. latiſſime inc. quonia doauenter. SRin aliis. vt lit. nã conteſt. fol. 20 2 in; mebro au diſtinct. Neomoratur dominos vicarios qquam ſententia per iudices in B. iampridélata ſit,& ab ea nemo appellarit. Nam cum talis ſententia in ſe ipſa . nullius fuerit momenti, vt in prima qſtione ſatis ex- peditũ eſt, nõ opus erat appellationem interponere: cũ ſententia, quæ nulla eltzin rem iudicatam nõ poſ- y ſttranſire, nec †expreſſo etiam partiũ cõſenſu con- firmari, iuxt. Bart. J. ex re im. ff. de appel.l. quada mu- lier ſ fanil. exorſedicct in vim pacti poſſit, gl.I. 2. C. co⸗ Is mn. vtrund. Inſupꝑ tetiam quolibet tẽpore intra tri- cenniũ, tã agendo quã excipiendo, nullitas intenta- ri& opponi queat, Bar:! qdd in ſuo- ſ. de cod. inſt. Ang. Iuſt. de perpets& té-atin rin. DOd.!l.licet. C.dde iur. de- lb,Specrtu. de ſent.. anten. verſ- ſin. Pro reſolutione quartæ q́ſtionis, qua in dubiũ vocatur, numa ſentẽ- tia exſecutionis per indices&otweilenſes lata appel- hti&nullitates ſententiæ in prima inſtantia publi- catæ in Camera Imperiali adhuc deduci potuerint? reſpondeo, in hoc caſu appellationẽè permiſſam eſſe. Licet enim ab exſecutione nõ appelletur, niſi exce- 1) datur modus: tamé f ab ipſa pnuntiationc bene po- teſtappellari: vt qa iudex pronuntiet exſequendum: tta notin l.ab exſécutione. Ciquo. appel. non reci. Bal. in addit. ad Sped. de ſent. verſ. an oppoſita exceptionè. vbi dicit, ꝙ pronuntiatio ad exſequendũ non eſt exſecu- tio ſaltem mera. Nec obſtat, ꝙ opponi poſſet, ſentẽé- tiam de exſequẽdo aliam ſententiam, eſſe interlocu- 0 toriä, iux. Pet. de Anch.coſ.52 2.Ci duob ſe†. Quiatin- terlocutoria hæc eiuſinodi eſt, quæ habeat vim defi- nitiuæ, in qua per conſequens appellatio debeat eſſe licita, A ng. coſer:1 †. col. 2. Capyc. iu Naæapol. deczſ. 7. 4. 27. Cum ergo ſit interlocutoria, habens vim ditfinitiuę, debet etiam regulari vt diffinitiua, Abb. c. perwenit. 2. colde appel. Deci. i id. in 1. col. verſann glo. 2. Pari modo nullitas ſententiæ primæ inſtantis in Camera coram indicc appellationis proponi& deduci potuit, per ea qua late diſputar Rom. conſ.5/75. nu. vLi multa pulcra de Hoc. que huc ſunt adſtrilenda. Quiamuis talis ſentẽétia nulla per iudicem Kotweilenſem ſit confirinata. Nã 1 4 4 5— 1.„.** Ifconfirmans actü nullum, nihil agit * wontt t:ꝗa quod nullũ eltcõfirmari nequit, c aæditis. de elect.& cõfirmatio non valet, vbi confirmatũ eſt nullum, cuintèr dilectos. vercu igitur: ibi Dd. maxime Felin. de ſid. inſtru. Da.. adoptio S. de adopt. Dec. post Pau. c.i. de confir. vtili, vel mutilii: vbi pro regula ponunt, ſententiã nullam cõ- firmari non poſſe. Anch. idem co/ 382. Viſer diligenter. Adde, q ſententiã nullam conſirmare, ſoli principi reſeruatum eſt,&. hoc quippe, 3.J.G.:C. in primis, e. ein glu es: de tranſcalio.&; c. nullus Vlterius./ 1.q. 2· Lud. Rom. 2 o7 n. 3. Ad quintæ qſtionis reſolutioné, nempe qualis hic ſententia ſit ferenda, inſpiciẽda eſt appel⸗ pſorũ libello inſerta, in quo duo pe- 4 meſt vt pnuntietur in prima inſtantia nn hder aut inique iudicatũ,& bene app ellatum eſſe- Alterum, vt cauſſa principalis ad Eccleſiaſticum iu- lantiũ betitio, in tunt: Alterume O 8 * 1 lcern remittatur. Et ꝙ ad primũ attinet, cũ ex actis conſtet, in prima inſtantia plures nullitates cõmiſſas, vt ſup ꝓrolixe edocti es t,illa principaliter in concipi- 1 181 enda ſententiaatrendenda,a iniquitas, quæ in actis kä eprehenditur, prætereunda eſt. Quia cum i- 5 11 ſta ententlaſit nülla,& ſic careat fundamendo, non poteſ quicquam validum ſuper ea pronuntiari, arg. eehne altera ſuperion pars.. de except. rei indi. Et ideo in noſtro caſu non debet ſuper iniquitate dictæ ſentẽétiæ pronũtiari, ſed tantũ ſuper nullitate ipſius. —. 8* Et ftradũt Dd. ꝙ in caſu quo nulliter pronuntiatũ&; appellatũ lit, aiudice ſubſequétis inſſãtiæ, vt ſeꝗtur, ſententia concipienda& ferenda ſit: nẽpe in prima inſtantia nulliter ſententiatum,& ſuperflue eſſe ap- pellatum, ita not. in add. ad Pec.tit. de ſent. 5. vt autem. Ver. vbi autem in litera B.& allegatur ibi ita tradidiſe Lac. de Aret. ælleg.l. nominationes. ffi de appel. I.. C. qui pro ſua iuriſd.I fi.f. de iur. patron.& l.quæda mulier. f. fam. erciſc. vbi hoc videtur expreſſum. hoc ponit etiam Oyn.1.e09. C de appell. Circa alterum autem, petitã ſeil. remiſſionem, videri poſſet, quod cauſſa principalis apud iudicem ſuperiorem remanere,& ibidem eius proſecutio fieri deberct. Quia fficut iniquitas ſenté- tiæ deuoluit cauſſam ad ſuperiorem iudicem ita etiã nullitas:& ideo cognito ſuper nullitate, poterit etiã de cauſſa principali cognoſcere, iuxta Bart. in!. fex- preſſim. f.de appel. Inn. cai conting. de oſf. deleg. et ſequi- tur ferriin ſuma pratl. in for. appel.a ſent. Ain. Verbofaiſſe & eſe nullu. n.. Hoc tamen non attento, cum prin- cipalis cauſſa non corã ordinario, ſed iudicib.oppidi B. tanꝗ incõpetentib. primo tractata ſit, nec iudici ordinario nihil, nedum ꝙ nulliter ꝓceſſerit, im pu- tari queat,& ipſa cauſſa Eccleſiaſticam emphyteuſin cõcernat: mihi videtur, remiſſionẽé hic locũ habere. Quisautem in emphyteuſi Eccleſiaſtica ordinarius &competens ſit iudex, controuertunt Dd. Maior ta- men& potior pars Dd. eo inclinat, quodft quãdo eſt quæſtio inter em phyteutam,& alium tertiũ, qui no: eſtemphyteuta, ſuper re emphyteutica, vt in noſtro caſu hic:tunc is eſt iudex competens, in cuius terti⸗ torio bona funt ſita, etiamſi emphyteuſis ſit Eccleſi- aſtica, itã laſein l.. n. 73. Cadde inemphy. vbi teſtatur hoc ſſe veriſſimu. Joan. de Ana. cõſ.s in vlt. col.&; ibidé in addit: Lud. Bolog. Buæc. cni Veniſſent.de iud. Dom. c. Ro. de pænit. in 6. Lud. Rom. coöſ.2 2 in 2. dabio. Dd. comu- niten in cem. 2. de re. Eccleſ-nò alien. Facit hcommunis theorica, ꝙ quando eſt cauſſa realis inter laicũ& cle⸗ ricum, debeat tractari coram iudice laico, vbi res ſita eſt, ita Guilh.de Cunꝛin auth- clericus. in prin. de E prſc. & cler. pertex: in l.de iis. ſ. xod. tit. vbi idem tenet,& et- iam Odofr. ibi fac: tex: quth-vler. ibi, ꝙſi natura cauſſæ, vel alia ratio,elc.: Et in hanc ſententiam inclinat poſt multa Boer. deciſ. 9. in: part. fol.). Idem tenet Hoſt. in Summ. eod. tit. 5. 2. dicens, clericum ratione rei ꝓ- phanæ, reali iudicio conueniendum, poſſe conueni- ri coram ſeculari. fac. ca. quod clerieis.& c:ſ diligenti: de for. compet. vbi tantum diſponitur circa actiones criminalcs,& ciuiles perſonalss. Ad idem facit auth. 23 ſed hodio. C. dé Epꝛſc.& cler. vbi tantum de perſonali dicitur:& ſic ſecus videtur eſſe in reali, in quo perſo- tur perſona, ſed res,& c. Cum autẽ controuerſia em- phyteuſis, q́; a præfatis dominis vicariis Gangolphus poffi det, in diſtrictu oppidi H. ſita ſit ſequeretur eOs qui ibidẽé iuriſdictioni pfunt, in hac cauſſa principali cõpetentes eſſe iudices, ad quos etiã ipſa cauſſa prin- cipalis remitti debeat. Quamuis quidam ex Docto- rib.velint, ꝙ etiam ſit inſpicienda qualitas perſonæ na non dicitur obligata, vt Inſti. de ati.§.. nectrahi⸗ —xxèêͤͤͤͤͤ ͤ— —⸗—xxx:::ęOCQOQQ⸗QQSQnõ-n— ——————— ———⸗—⸗———B;&/=BV·ͦöy—— —— ————————— ———————— 8 4 27 timo, †quod ad expenſas litis attinet, in eas appella- 28 18 2 conneniendæ, ratione rci ſitæ. Et ideo ſi conuenien- qus ratione rei eſt clericus, conueniri debet coram Eccleſiaſtico, in loco rei ſitæ: ſi vero ſit laicus, coram lalco: vt late traditur per Marian. Soc: in o. ſaneſi Epti- ſcopi. in 9. declar. ext. de for. compet. A leg. A chid.- 7.4. ,o. clericum e Oldrad. conſ.O ½. Et vide pro hac opi- nione, quæ ibi ſcribit Soc. idem tradit Boer.un A.de- ciſcs in i part., Matth. de A fflict. deciſ. 24. ExX quo ſeq neretur, quod vicarii, ratione huius ſyluæ, ſorti- rentur iudicem Eccleſiaſticum, ad cuius zuriſdictio- nem dictum oppidũ B. pertineret. Sed prior opinio eſtcommunior,&in iudiciis ſecularibus recepta. Vl= tum condemnandum eſſe cenſeo: quantumuis cõ- lirmatoriam ſententiam Rorweilenſem pro ſe alle- get,& arbitrari poſſit, eum iuſtam litigandi cauſſam habuiſſe, ideoq́; in expenſis ſubleuandum eſſe. Quia ſi quis iuſtam litigandi cauſſam habuitznon eſt cõ- demnandus in expenſis, vtcunq; ſuccubuerit, I. qui ſolidum. F. etiami ſſ. de legat. 2. porter. Nouell. de iudic: 29 Lloſ., Dd.I. properandum.(. de iudic. Appellatus e- nim ſæpediet um Gangolphum ad iudicem Kotwei- lenſem temere citauit: cũ primæ inſtantiæ in B. ſen- tentia, cuius exſecutio Kotweilæ petita eſt, non ad- uerſus ipſum Gangolphum, ſed contra H. F. fuerit lara. Quocircaappellatus exſecutionem non contra Gangoſphum, ſed ſæpedictum H. F. petere debebat. Etſietanquam temerarius litigator merito eſt con- expenſas ſecundæ inſtantiæ, per ciin. ihbi, quiq, vllos demnandus in expenſas primæ inſtantiæ,& etiam in contra Juο, Icde reſcript. leum quem temtre. j. de iu- Aic.& auth qui ſemel. C quomodo& quundo. Necap- pellato prodeſſe poteſt, quod Rotweilenſem ſentẽ- tiam obtinuerit. Eafenim prorſus nulla fuit, ideoq; tanquam nulla reiicitur. itatradit Guid. Pap. conſi. 2. num..ad quod vidè etiam dectſ. I hholoſ. 222·& ibi in apoſt ill. B irt.l. qui in alterinus:. de reg. iur.& eundem in d.!eum quem temerè. Specul. de expenſ. 8. poſtremo. verſic item nata generaliter. Ex quibus omnibus ſup. ſcriptis iuris fundamentis non dubito, quin pro dos minis vicariis intereſſentibus,& Gangolpho prin- cipali appellante, contra EB. de B. appellato ferenda ſit ſententia, videlicet quod in prima& ſecunda in- ſtantia nulliter ſit pronuntiatum,& ſuperflue appel- latum: necnon partes, quo ad cauſſam principalem, ad iudicem competentem remitti debeant, dictum appellatum in expenſas& damnain Camera& Kot- weilę perpefſa iudiciali reſeruata taxa condemnan- do. Et ſic, vt præſcriptum eſt, de iure reſpõdeo: cu- iuſq; tamen meliori ſententia ſemper ſalua. KRESPONSVM XLVIII SVM MARIA. 7 Alienatio feudi ſine ſcitu domini non valet. 2 Agnarorum etiam conſénſaus in alienatione feudi an- tiqui requiritur. 3 Patery non potest vendere feudum auitum in praiu- Aliciur filiorum. *½ Generalis concluſio de prohibita feudi alienatione. Scriba inſtrumentum ſuper prohibita feudi altena- tione conficiens fit infamis,& præſcinditur illi manus. 6 Feudum alienatum an& quando reuocari poſſit- 7 Feudum alienatum quamdiu reuocari poſſit per a- Feudum quando tempore præſcribatur, variant Dd. gnators Dn. loach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani 9 Praſcriptio 30. annorum in feudis tontya prinatum locum habet. 4 10 Preæſcriptio hramemorialis habet vim priuilegu, & conſtituti. 11 „7 Praſecriptio iurium i tiam requiratꝰ 12 Praſeriprione ſublata durat vltramemorialis. 19 Preſcriptio vltramemorialis tantum potèſt, quan tum Imperator. 331.“ 4 Praſcriptio centenaria tantæ efficacia est, vt exclu- dat reſtiturionem in integrumu. 1r In factis antiquis omnia ſolenniter& recte atla eſſe ræſumuntur. hhpgar An praſcriptio centenaria cum mala fide de iurs Canonico procedat 9 Preſcribens ſemper debet eſſe in hona fide iure Ca nonico. I 8 ncorporalium quando patien⸗ S VMMA. A Dquaæſtionem mihi præateritis diebus propoff. tam, videlicet an Vaſalus peßat ſine ſcuu& poluntate domini directi& agnatorum ſuum fe„ dum vendere& alienar ebrcuiter reſpondeo, idi non poſſe, adeo vt ſi fzciat, hlerum ſui agnatis 4 em venditionem reuscare. „ St enim vulgata rehale quod † ſ vaſallus hodie: alienet ſine conſenſu domini, non valeat aliena- tio, c. imperialem. de prohib. feud alien: per Prider. Eta- deo vera eſt iſta regula, quod feudum nouum non poſſit alienari inter conuaſallos, ſecundum Bald. dc. imperialem. verſic. quærõ.: nunquid gacol num. 9. Item † in feudo antiquo ad hoc, vt valeat alienatio, non ſufficit conſenſus domini, ſed requiritur conſenſus agnatorum, c. 1. de alienat. feud pat. vt late proſequitur Curt. de feud. ¼/part. in prin. tit. ex quibus cauſſis feud. amit. quæſt. vlt. col. æ. er. prima ergy.& idem Curt iun. conſ.i.· num. 31. facob.de Beluiſ& And. de Iſern. dicens ad validitatem talis alienationis eſſe neceſſe, amicos uorum intereſt, conſentire. Notat& hoc in primis Bald. conſ. 19 9. 3. Vol. num..& vonſei é num 1. vul.fe cum inquit, in alienatione feudi eſſe neceſſarium non ſolum conſenſum domini, ſed etiam agnatotũ: idq; tum maxim e, quando alienatur in extraneum. Quinctiam f pater non poteſt vendere feudum an- b tiquum vel auitum, inpræiudicium filiorum, Caſtr. conſr./ 73. lib. 2. nu. 3. Verſ.ſecundo omanet. Ludo. a Go⸗ Xa. conſ. a· num. 26. qui feudum ſine conſenſu domi.- ni alienari non poſſe affirmat, Auando pertinet ad- heredes deſcẽdentes,& ſucceſſores ſanguinis. Pe- niq; † Zal. de fenud. 9. part. in prin. tradit, quod feuda4 nõ poſſunt vllo pactoalienari per vaſallos, nec in to⸗ tum, nec in partem, quocunq; titulo, ſiue pignoris venditionis, ſiue in animę ſalutẽ, ſeu vllo prorſus diſ tractionis genere etiãſi fub vmbra, ſcu nomine in⸗ ueſtituræ, vel libelli dato precio cõuẽtio fieret:ſocus facientes feuda amittunt. Et t qui ſcriba inſtrumen- tũ fecerit, infamis eſt, manus amiſſione interim mu ctandus, per texx. c.;¹. vſq, ad§. ꝓterea. de probrfeu.ulieper Frid. hac ille. Etrlicet feudum ſine agnatoru cõſenſu alienatum, per eoſdem reuocari poſſit: illud tamen intra annum, velad ſummu mtriennium, fieri de- bet. Feudum autem quando alienatur, vel diuidi- tur per vnum ex con ortibus in præiudicium tettui conſortis:tunc ſemper ſalua eſt re uocatio: Bald corſ. 3ů. num. 1. 110. 1. Similiter quando pater recepitf eul⸗ dum pro 12 Glelur. Wacdlbllen 1 D aheran r wlickeitte nttenen Lacan Raguuden Jlubuna nainln eer pol V Norn iunn Vkt mrialuta a da tantee i . 1 9 4 nirtegn, u„Mern 1 nua ſalenn 1 7 dehet ſe ſa MM2h thiyraus ◻ Aj yf 4 uug 8 a pM. an1'hne tar, 1Tt n Gguu cut. Suld) A 1 fl ldomu an alkalena — D.uhq mn. hoc Nt an kerat norr ini, ſd an urchkals ar feuu 4 eynuim rin.nt an ttuſt tu „prims an tmyetim. beluils lmn iren Dnatiot dan ece micc ntitel al bwelhprinis Jhe S m.n, a Sun vonet a ek Jomit an Bnaatoru Frxile a auzua Werdi 1 nariu in, u, - un e zum proſe&eſilis maſculis, ſi mortuo patrevnus ex filiis maſculis partem ſuam alen auerit in alium, qui non ſitde numeròo iplorum filiorum deſcendenti- um maſculorumalienatio non valet in Prel adlcium fratris alienãtis:& côaltenante mortuo poſſunt fra- tres partem alienantis conſequi. Alexx.con 71129. nu.:. ib. †. idem oonſ. I F. eod. li roui Tefert& ſéquitun Ey an. Baldin trat. Iepræſéript. ³ parte princi. 7.7. vbi dicit, auod ffifeudum fuerit alienatum in extraneũ, tunc oteſt reuocari per agnatos proximiores, qui non conſenſerunt alienationi, viq; ad; o.annos. Deniq; Brunus csu*. 66. clare dicit, quod alienatio facta in eutraneum, poit 30. annis reuocari. Secus vero el⸗ ſet, ſi feudum alienaretur non in extraneum, ſed in aliumagnatum: tunc enim in traa nnum a proximi- ore reuocatio eſſet facienda, p er Bald.in loco iam ci- tatö. Etideo prudenter monet Zaſ. de feud. 9. part. yiucin quod cauti eſſe debent agnati, ve intra an- nie uo vaſallus alienans feudum non habeat filium he- redem feudi capacem. I'ali enim calu valet alienatio in vita alienätis, c. Titius. ſ de feud fuer. contrbuer int. dom.& va all:&e g. hoc quog, quando de feud. ſuc&& v- trobiq, ita notant: gloſ.- Tacob.r d Seluiſ. ern. Bald. A.tit. dopro hib. fend. alien. per Erider. Aluar. S.ſed&s res. per qunt ſiinuéſtit. Alb. Brun. conſ-o. col. 3 cir ſin. licet 1⁵⁸ dubitet detextu in d..ſed& res. Ex ſupra enumeratis iuribus facile intelligere licet: Etſi quondam domi- nus Comes W. de E. feudum ſine conſenſu domini Kagnatorum ſuorum Marchioni vendere non po- tuit, quod tamen eiuſdem agnatis, domino Comiti N. de E. factam venditionem reuocare non liceat: quum ad hodiernum vſq́; diem a cõtractus tempo- te, nempe de anno 1387. non tantum 3 0. ſed etiam 162. auni elapli ſint. Ad hocincertumm eſt, num aitto Imperio conceſſus uerit, vel nou? Nam in inſtrumentis leluber ca e, ulla mehtio Hieſed hxc Iic 10.. de uper cOtectis, elus nulla melltio nt.ied Bæclie 10- tempore factæ venditionis Comitatus hic feudalis, h ab 9 nant: Nos Wolfgangus, Comes de E. profitemur;&c. mod vendamus ioſtram pärtem in Comitutu S.&s no- ſtriomnes, qui hereditaric, vel alias in dicio dominio E. — 2 — 2). 7...„ re 7 2 4 2 8„ 3 Hucuſq, habuimius, vel 2 ʃ F9/1 E A St habere 8 CſSTht 8 1 4 9)„,. 1. 9/ſu 6ãςᷣο. EX QUIO. ver Dils Comitatü E. tum temn- -. 3 1 poris feudum Imperii fuiſſe, minime couſtat: rum etiam hoc ex poſtremis inueſtituris ab Im perate Carolo V. Wormatiæ, an. 5a.& Auguſtæ an. 1130. datis, non viq; adeo certum eſt. Illæ enim ſolummo- do contin Er, quòd ſua Cæſarea Maieſtas ius venandi ( den Wildban Had Comitatum E. pertinentem, cũ ſuis iuriſdictionibus, dominiis& iuribus: irem ban- no&iure ſtatuendo in ſanguinem, aliisq; attinentiis & bonis in feudum gratioſe concedat. Et ſic ex tali 8 1 8* X A inueſtitura non ſatis apparet, Comitatum hune feu- dum Imperii eſſe.Porro poſito, ex ſupra dictis literis &inueſtitura probari, hunc Comitatum Imperiale eudum olim fuiſſe& nunc eſſe: nihil tamen video, quo talis venditio infringi& retractari poſſit: cum tanto temporis curſu, huiuſmodi reuocationi ſit praſcriptum. Quamuis † enim aliqui Dd. tenent quodres fe udalis nulliter alienata non poſſit vllo té- bote præſcribi contra dominum 3.pratereu. de capit- Corra. vbi dicitur, licere dominis omnesalienatio- neslineipſorum conſenſu factas, nulla obſtãte præ= eriptione reuocare:&;§. ¹. Verſ. nos autem. de prohib. 4 Reſponſ luris Decad. V. Reſponſ. XLIII. Ml. 183 Ffeud. alien, per Fride.& a.i. J. quid ergo, ſi precio. de inue- ſii. de re alien. fall. ibi gloſcper qua iura ita tenent aliqui antiqui Feudiſtæ,& Ijern. in d. g.pratérea. Idem ſirmat. Socin: conſ.96 lib. I. ium. 7. Verſ. tertio s Suaui. Bru. nus conſ. f. Zaſ. vbi ſupra, SSc. tamen communior opinio eſtin contrarium. quam tenet gloſ. a. preæte- rea. dicens, illa iura debere intelligi de præſcriptio- ne longi temporis 10.& 20. annorum, in qua requi⸗ ritur titulus& bona fides: non autem de præſcri pti⸗ one longiſſima 30. vel 40. annorum inducta: quia il- la non cenſetur excluſa, ſed currit etiam contra do- minum,&c cum hac gloſ.tranſeunt Bald. Nicol. de Neap. Aluar.& Præpoſ. d.§.praterea, prout refert& ſe- quitur Fran. Bald. de praæſcript. 2. part.i rin. ꝗ.:1 Z2.Humm.. Ad hunc quoq; modum iura Præallegata interpre- tatur Curt. ſeni. conſf. ꝓ. num. 2. vbi huius præſcripti= onis vim& effectum accurate proſequitur,& tan- quâm ad viuum reſecat: necnon& Alb. Brun. ſibi. ipſi contrarius, conſi. 6. vbi aperte oſtendit, verita- tem eſſe præſcriptionem longiſſimi temporis hodie 7 obſtare: quia per eam omnis tollitur actio, 7. ficut. C. de praſe rip. 3o.annor.& quia hæc præſcriptio inducta eft contra negligentes,& vt rerum dominia tanto tempore non ſtent ſub incerto. Ad confirmationem prædictorum optime facit, quod ſcribunt Iſern.& alii d. J.ſi quis per 3:ſi de feud. fuer. content. int. dom.&s ag. vaſ.& tex. q. de quarta. de praſcript.& alia quæ ad- Fert Alex. conſil. 16 9. Piſo thematé. lib. 2. Eel post Abbat. ca. ad audientiam num. ié de praſcript. So ein. conſ. 266. in cauſu. vol. 24& pluret adducunt Modern. in trac. de preæſcript: fol. i33. nu. ꝙ ½.&o aliis ſequentibus, vbi ômnes volunt, quod etiam feudum Eccleſiæ ſi pacio 40 an- norum præſcribi poſſit quando contra eam pręſcri- bitur tanquam vaſallum& vtilem dominum rei feu- dalis. Eò minus in præſenti caſu dubitãduni eſt, præ- ſcriptionem contra agnatos Comites de E. locum habuiſſe, quod cõtra eos tanquam priuatos curſumn ſuum abſoluerit. Præſcriptio fenim 30. annorum in 9 fendis locum habet contra priuatum, ſed contrã fi⸗ ſcum requiruntur 106 anni: prout tradit Matth. de A iict. ſ de feud Fuer. contromerſeinter dom.& ana:C. hi quis per o. num.§. G. Licet quoq; cauſſa hæc fi- ſcum aut ipſummet Imperatorem Romanorũ con- cerneret: parum tamen de caſſando contractu ven- ditionis ſperandum foret: quia non ſolum too. ſed vltra etiam 6 2. anni a tempore contractus effluxe- runt. Pręſeriptione fautem vltra memoriali acquiri- 10 tur directum dominium, cundum Bald. Saly. Alex. & alios,l.traditionib. C.de patt. per textil.hoc inre.. du- ctus aquæsſ de as. quotid. et aſt. Et tale tẽpus vltrame- moriale habet vim priuilegii, ca. ſisper quibuſcam.§. præterea. de verb-/ſin. Et licet non ſit licitum induce- re gabellas, niſi per ſuperiorein, l veligalia. ff. dépuæ= blican. tamen exactio præſcribitur tanto tempore; Bart.ſi publicanis. S. in omnibus vectignlibus, f. de pu⸗= blica. Bala conſ. 12. 2 part. Item tale tẽpus habet vim conſtituti nec requirit allegationem tituli, vel bo- nam fidem, Franc: Balbu. in tract. de præſript. 2. part: 3 part princip. num. 15... nec etiam ſcientiam& pa- tientiam, quando tractatur de præſcriptione iuri- um incorporalium: quia in vſu tanti temporis, cuius in contrarium non exſtat memoria, præſumitur, quod iuſtus titulus fuerit talis vſus,& quod inter- ceſſerit patienitia ſuperioris, Alexan. conſ. 2 ½. ponde- ratis, nu: i:& 1 lib.;. Bald. c ¹. qua ſint.regal. Item 12 2 — —-—,--ů-ʒ—õᷓ ——— 1 184 Dn. Joach. Mynſing. lutiſconſ. German. ſublata præſcriptione, nunquam vltramemorialis ſublata cenſetur. Deci. conſ. 271.n.3.& Ang.per tex. ibi in auth. vt de cetero comm. non fi. circa fin. Matth. de Aflict. deciſ- 272ν ,ꝛ⁊νe fuit iſte caſus. Plura præterea de virtute tanti temporis, cumulat Chaſſ. ſuper co nſue. Burgin glo.& laprauici.n.3. vſq; ad nu. 22. in rubr. 13. Tali quoq; tempore præſcribuntur reſeruata Prin- cipi, Bart. Snc. con 7.1II. nu.1.vol. I. Adde, quod habe- tur pro veritate, vt nor. Bal. C. cum cauſſam. de probat- gloſ-l.. C de ſeruit.& aq. Curt: iun. conſ. ISs. preæſuppo- nitur. num. 12. 15514. 15. vbiad longum proſequitur virtutes talis præſcriprionis, Franc: de Rip. in repetit. 6 quo minus. nu.⁊ T.f. de flumin. Corn. conſ. 22·uu. 36. lib. 3. vbi late docet, per pręſcriptionem memorialẽ poſ- ſe præſcribi ea, quæ alias non ſunt præſcriptibilia. L- tem † talis præſcriptio poteſt tantum quantum Im- crator cum cauſſa, Ant. Kub. conſ. 13.n.6 adde g ſeri= bit Eealc.ad audlienti. col fide præſcript. Mar. Soc. coſt. 125. nu. 29.lib. 2. vbi dict, huiuſmodi præſcriptionem vim priuilegii vel tituli habere. Et hucuſq; ſatis de- ductum eſt, quod per tempus immemoriale non ſo- lum feuda, ſed etiam maiora iura præſcriptione ac- 14 quirantur: quæ † eiuſmodi etiam efficacia eſt, vt per reſtitutionem, velalia quacunq; ration: infringi ne- queant. N am aduerſus centenariam pręſcriptionem non datur reſtitutio in integrum: quia per eam tolli- tur omne iustita voluit Rarbat conſi. 4tuud adferam in medium. n. 7 in fin. lib. ¹.& Laſ-conſ-20:verſ. Sar= hitror. lib. 2. nu. 2. dicens hanc opinionem eſſe indu- bitatiſſimam,&c. vide etiam Mar. in d. vonſ.II.n. 2⁵. vol. 2. Porro licet Comites de E. tanquam agnati, li- teras deß Burgfriedens, ann. 1377. datas pro ſe alle- garent, q uibus ſequens eſt inſerta clauſula: Conueni- mus quoq, vt ſi quis noſtrum de E. ſuampartem vVende- » re, aut oppignorare Vvellet,is alterum per tres meſds pro „ pibere debeat:& ſiintra hoc tempus de precio non con- » geniaut, tunc tribus arbitratoribus res committatur:& s quicquid hi arbitrati fuerint, ilud vtrinq, laudari de- „ het, Sed ſi alter aut nollet, aut non poſſet emere, tunc non »' debet impedire vencdlitorem. Et qui emerit, ad omnià his „ literis contenta abligatus erit: nec non vlterius cauebit » uramento&S literus,ſicut res ipſa poſtulabit. Tamen& hoc nihil reledabit. Nam præſumend um eſt, quod nondam Comes Wolfgangus agnato ſuam partẽ 15 prius obtulerit, quam cam venderer. Quia t in factis antiquis omnia recte& ſolenniter acta eſſe præſu- muntur. Sed& ſi hęc oblatio eſſet intermiſſa:talis ta- men defectus propter tempus omnium longiſſimũ, & immemorialem poſſeſſionem iamdudum purga- tus& ſublatus eſſet, vt ex ſupra allegatis iuris funda- mentis clare conſtat. Iandem ex his omnib. conclu- do, de iure ciuili reuocandæ venditionis exiguã ſpẽ ſupereſſe: ſed de iure Canonico quod ſecundum quorundam opinionem in materia præſcriptionis Ciuili præfertur talis emtio forte impugnari& tol li:modo probari poſſet, Marchionem malę ſidei em- 16 torem fuiſſe. Nam in materia pręſcriptionis, in qua agitur de peccato, ſtandum eſtiuri Canonico, glo.& DdA.& poſſeſſor-de reg. iur. lib: E. ibꝛ Ioan. Andr. in vlt. up- pot. Abb.& Imo.& communiter alii c ſin. de præſript. Bald. Augelll. ſuper longi. C. de præſeript: long. temp. Canoni. ca. Eccleſia. de conſtitut.& cap. I. de oper. no- 17 ni nuntiat.& quæa ibi notantur. Certum autem eſt, quod de iure Canonico nulla currit præſcriptio cum mala fide, ratione peccati- Præſcribens enim ſemper debet eſſe in in bona fide,& nulla temporis. arte habere conſcientiã rei alienæ, text,& Dd. Aic. ſin.&; d. c. poſſeſſor. Bartol.& alii l. Celſuus. ff. de oſu- capio. U naturaliter eod. tit. Angel.& alia.ê. ſuyer longi. Canon. c. vigilanti.& c. ſi diligenti. de praſtrupt. ita quòd ſupra dicta regula& concluſione contine- tur etiam præſcriptio centenaria& immemorialis, conſiderando generalitatem A.&. fin.&s d. c. poſſeſſer. Et ratio huius regulæ eſt, bonum animæ,& vr pec- catum euitetur: quæ ita viget in hac præſcriptione, ſicut in quacunque alia&conuenienrer in ifla de- bet etiam interuenire bona fides. Nam ſi procede- ret cum mala fide, eſſet nutririua peccati,& tanto magis animam grauaret: ideo non eſt ſeruanda Et quod in ea requiratur bona fides, tenet expreſſe Phil Franc. cap.I. Col fin. de præſcr ipt. lib. 6. post gloe bi, verb. niſt. Et hanc opinionem dicunt eſſe veram Mod. in tract. yræſcript: fol. 6 ob.I.& 2. um. 30. pruus hæc omnia refert& ſequuur Pariſ.Conſ. 27. nu. 115. 16. 6,17.lib.I.&S conſ.i. unum. 3. eodl. lib. Et lic vt præmit. titur, iuris eſſe arbitror: peritioris tamen cuiuſque melioriiudicio ſeinper ſaluo. RESPDONSVM XIIX. G8VM MARIA. 1 Species facti huius e/onſi, S iuteni asd atliomis. 2 Exceptio reoruiz. 3 Pactum reciproca donationis vel inſtitutionis in uie valere.& num. 9. 3 4 Viri cum vxore intum pallum reciprocamde Vtri. uſque haréditaté, vel donatione, valet. Donatio reciproca morti cauſſa fatta uon indiges tranſatlionc. b 6 Reciproc donatum vel pactum non admiitit reud- 1 cationem, etiam ob ingratitudinem. Donatio viciſſitudinaria aſſimilatur venditiont. mutationis habet.; 10 Quod a principe certa ſcientia fit, de eo diſputare non licet. b Pactum vt ſuperſles ſuccedat pramorienti, vim per- 2 onfirmatio principus facit ceſſare omnem defellum b actus. 72 Succedendi facultas eſt publici iuris. 13 EPraternitus& padta de ſucceſſione vici Rtudinaria, quando valeant? 14 Contrattus celebratus per eum, qui legem condere poteſt, vim legis habet. 11 Pacta inter fratres de ſuccedendo an valeant. 16 Ultima voluntas liberu&ſe debet, nec vllir pallis ligari. ö 17 Patlum de acquirenda hereditade nullo iurament firmari potest. 4 19 Diſtintlios qubd aclus contra bonos mores de iure u- uꝛli iurameunto firmetur,& non, qu ſit conira Ho- nos mores de iure Canonico, reuicuur, tanquas erronea:& num. 20. 1 Iuramentum contra bonos mores, etiam ciuiles,uoH Valere. b 27 n volunutate partium ſita, etiam iuramenlo non ol⸗ Kante mutaii po ſſe. 22 Liberi meritis parentum imt prouooandi Kd 6b/ — quidt. 23 Hereditas debetur liberis inſtinttu natund,& uurt duuin. 7⸗ 1„ 172.. 8* bſolutionem. 24 Iuramentum iliicitum non requiit abo tNO. 427 25 Conſuetudo, vt maſculi caxcludant fœmiiuas, Valess 7 6 4A ανσ 3 1 ef vranbi nnucuake lahu Kna 1 iho tinnun. ¹ 4 44 a- ð A!* Sd 4. d.n. 4 H uſan. 3 Geßa 2 duulge ulaKch A 4 hahn e,3 entenari K. ontih. demde n nd 1 bbonn 449ſß Viget ln 4 enn. Kcom falpdohe dna fid A 8 tnutrit rocede t:ideon A eh 1 3 bomah k k.- At nnre. 1.At oräſt Pintone a tes 4 * ſeſan „us ana 7n n.; eod. ih ſeſttern Ik r. pe ei Dert at aauſ LAluo.* RSVN M 844 1IMA 1 x * 6 ½ 0 4. 44 7 draohuc i. n)anh ann. deldmn bh., Dnd a uunnna eldt an Uunt n. 0 41 arta 4' A miti M. Accad nd unhtma. rta ſax A lewuſßua „tact nn munaeedan eſtau iig”— deſu e A „, I bdens' cohaele uper aas lht a db'el⸗ „were 6 alein 9 zut Ah b 4 ban dabe a vong i 4 nuutih 1, 1 in enau ruil iat yd uunan o nuub 1 72 „vorn 110 u N luaainarun 1 lnlman ,„ 1 num cuienn 3 muumd 27 Statutum qui facere 50 ſſi nt? 21 Conſuetudo familiæ non habentis iuriſclictionem, quantum tempus requirat, vt Valeat. 8PEGCIS EA GCI. ymad exhibitam& tranſmiſſam altionem nobilium de M actorum, ex vna& obieclas exteptiones nob. de R. eiuſdemg, conſõrtis reorum, xaliera partib iuris reſponſum deſidereturi illud autem ad acta& probata, ti nõdum probatumſed altem propoſita ſin actio accommodari nequeat: re- retur tamen ad vtriuſc; partis jura non ſccus ac ſielſint probata. Et primo res exigerè videtur, vt faltum, quod ſic ſe habet, præmittatur. Præ- 1fm fnobiles de A4 petitionem hereditatis ad böna uædam hereditaria ab illorum patruo relicta, ¹⁰- traeiuſdem legitimam& naturalem filiam ream inſtituunt, ex his videlicet fund amentis. Primunm, quodlactorum& reæ patres pattum de fuccedendo, & wnfraternitatem quandam, Iimperatoris au- Cioritate interpoſita, necuon vtriuſque interueni- eute iuramento in conſeruationem ſuæ familiæ in- ijſent: ita videlicet, vt ſi alter eorum ſine maſculus heredibus decederet, ſupesſtes defundii heredita- tem vniuerſam auferret as retineret: modo inde füias ſi qææ exſtarens, honeſta eprofamiliæ digni- latemecnon regionis more, competenti dote eloca- ret, Secundu, quod atlores prætendunt, fundamé. lueit, quod non tam in familia, quam ettã inter ce- teros nobiles diæceſis Mindenſſis, ſicut ſupra relatu eft, ommuni quadam conſuetudinè obſerueturi vt exſtantibus maſculis, filiæ a bonis immobilibus ex- dantur, quantumuis remotiori gradu ſint azuati. Nunc autem alteri ex fratrib. deceſiſſe, nulio poft ſe ßlio, ſed ſoluyſenti rea, vipote filia relicia. uo- eirca cõtendunt aclores omné ab eo relictã heredi- taté non quidé ad ſuã hliã, ream ſcil, ſed ad eos iure non td pacli, quã diclæ conſuetudinis pertinere. Et 4 hecſant inſtitutæ actionus fand ꝛmenta E contra rea,eiuſaé maritus, ſup dictuũ pactu et cõſuetudinẽ prorſus difhtentur. aut ſi quæ telia exſient illa ta- men inualida eſſe dicunt. Nam quod ad pacli atti- netgcu reæ pater tẽpore, quo illud inierit, iuuenis ſo- lutus,& poteſtati curauori fubiectus, nec tale pactu vnquam apud illum conſpeclum fuerit poſtea Vvero daxerit xorem, ex qua filtos pariterq, filias ſuſce- perit. inſuper ſcitu& conſenſu poſtremo viuentis ſui hlii, tum ,2. annos natl, omuia ſua bona praſen- tibus reis ceſterit& donarit: tum etiam, quod tal? cebionem& donationem confirmatio Imperatoris Hper ditlo pacio inſcio defuncto ſecuta ſit,& im. beirata:illud prorſuu nullius eſſe momenii aſſerunt rei. Quapropter ab intentuta actione abſolui pe- tunt. Et primod ſpiciendum eit, quod ſi actores probarent allegatum padtum, necnou dictam con- luetudinem, num eorum intentio ſſét fundata. Reſponſ. Iuris Decad. V. Reſponſ. XL.1 X. 185 M primis autem ſciendum eſt, quod talia pa- a& fraternitates, quibus alter alterum in cer- tis bonis(prout hic circa ceta& in inuentario de- ſcripta bona, pactum& conuentum fertur) heredẽ inſtituit,& diſponit, quid de ſuis bonis poſt obitum fieri velit, de iure ratas& firmas eſſe, nõ vno/ ſed plu- rib. locis comprobetur. Reciprocafenim vel mutua; donatio vel inſtitutio, vt ſcil. ſuperſtes alterius ſit he- res, vel alterius bona capiat, in iure valet& firma eſt, prout Oldrad. expreſſe decidit conſ. 139. 7 loan. And.in addit. ad Spec: in tit. de inſtr. edit in.porro. Sahyc inl. fi. Cde pact. Ang. conſ. 79.& Alex. conſ-y. lib. j. ſafrin lſi pater puellæ. C. de inoſi. teſta. Et hanc opinionem ſeꝗ- tur& approbat Hipp. der Marſil. in ſng. ſuo 333. vbi inquit, quod iſta opinio ſit æquiſſima, cum iſta con- uentio ſeu pactum ſit viciſſitudinarium. Quxæviciſ- ſitudo magni eſ teffectus, ſecundi Alb. in d. ſin.& in I.hereditariu.& ibi Ang ſf. de bon. auto. ind poſſ⸗et Ang. inl.ſancimus. C. de donat. Imol.& Rom in l. Attilius. ff. de donat. Guid. Pap. conſ. 31.&conſ. 2 2½. Iaſin l.iipula- tio hoc modo. ff. de verb. oblig.& Zaſ.coſ. 211.l1. 2. o cöſ. J. S conſ.¹ 7.li. 3. Caro. Ruin. conſ. ¹26.li.!/. Dec. conſ. 316. Steph. Bertrand. conſ. 2:li. 9. Mar. Soc conſ.1J3. lib.1. Zaſ.conſ.I. nut.. li. 2. Micol. Boer. deciſ. 2 5). 5 Cæpoll. in caut. 112.n. 1. 2.& 3.& Soc.in tratl. fallent. reg. 1o³ς. fall. 1. Barbn. canſ.60. lib.. Et eſtftalium pactorum effe- 4 ctus primus, quod tales pactiones reciprocæ in iurè ſint firmæ,& effectum ſortiantur eriam intet viruùmm &vrxorem, licet alias regulariter ibi donationes ſint prohibitæ. Anchar- conſ. 101. Pet. Cyn. Bald. Saly. Paul. de Caſtr.& Iaſin l.ſ pater puellæ. C.de mmoſſic.teſtam.& Hipp. de Matſi. ſing. 5o.&s est text. expre ſus in l.quod autem. S.ſi vir& vxor. ſf. de don. int. vir.& vxor. cum concordant. Secundus effectus eſt, quod res ſic in-/ uicem per pacta poſt mortem donatæ non indigent traditione nec inſinuatione, etiamſi excedant ſum- mam 50 0. ſolid. ſecundum Paul. Caſtren. 8 In. in d. Iſipater:et Oldrad conſ.139 et Angel.in l. hereditari- um. ſf. de bon. auto ind: poſſ. Alber. et Sal in! fin. Cod. de pali. cum multis fimilibus. Itemftertius effectus reci- 6 procatorum pactorum eſt, quod reuocari omnino non poſſint, nec etiã ſi propter ingratitudinem, Bo- er. deciſ.3 /. allegat In. Bald& Salyc. in d. fin.& Ae- cidit Ludo. Roman. conſ. 29 9.in fin.& voluit Bald. in l. hicum mihi. fede donat. quia f tale pactum vel dona- 7 tio viciſſitudinaria magis venditio eſt, quam dona- tiò, vt dicit Fo. Fab. I... C. deinoffi teſta. arg. texanl. em- tio. C. de contrah. empt.& inl.emtorem.. vlt. ſf. de att. et Guid. Pap. conſ. 21 ½. et conſ. 217. 1mO † tale pa- 8 ctum, vt ſuperſtes ſuccedat decedenti, vim permu- tationis habet, vt eſt gl.in d.. quod autem. J.ſi vir. ff. de donat. int. vir. et vxor, et tenet Iacob. Butrigar. et Alber. in lhidonatæ. ff. de donat. int. vir. et vxor: et Roman. conſ. 6. et Barbat. conſ. 6⁰. lib. 6. Et hoc potiſſimum eſt ratione incertitudinis, dubiiq; euentus: cuius ratio- ne multa permittuntur, quæ alias non permitte- rentur, per tex. in lhien pactione. et ibi glo. Cyn. et alii, C de vſur. et in l. ſ ea lege: et ibi etiam gl et Bal. eo. tit.& Gn. Bal.in d.l.ſi pater.&(ard. in c. quod autem. 5.7. d fimon. Ex quibus fomnibusclare patet, eiuſindi pa⸗? 9 ctum vel confraternitatem, qua fratres ſuis maſcu- lis heredibus bona ſua reciproce reſeruant de iu- re ſubſiſtere, acpropter viciſſitudinem,& dubium euentum quem vterque ſibi exſpectandum nouit, vtfirmam& validam obſeruan dam eſſe, ita vt neu- Q; —— ——— 86 tri illorum huic eötrauenire, vel eandem teſtamen- to, vel quauis alia vltima voluntate infringere liceat: cum talia pacta reuocari non poſſint, vt ſupra dedu- ctum eſt. Atq; tale pactum multo maxgis locum ha- bebit, quando vtriuſq; iuramento fuerit confirma- tum: quia per tale iuramẽtum robur accipit tale pa- ctum, etiamſi alias non valeret, vt in c. quãuis. de palt. Iib. 6.; c. cum contingat. extra de iureiur. Et licet hoc rætermiſſum eſſet, attamen ſi per ſummum magi- ſtratum confirmarentur, exinde quoq́; robur&vali- ditatẽ acciperét, etiamſi alias in iure per omnia ſub- 10 ſiſtere nõ poſſent. Non enimſdebent diſputari, quę 1² principe fiunt ex certa ſcientia, ſecundu Balin.eos. 11 Cde appell.&& glin c:ad hoc. de reſcrip. Quia per con- firmationem Principis dicitur ſublatus omnis defe- ctus,& omnia, quæ illum actum poſſent inualidare, ſecundu Bald.in proæm. Decretal.& Alexx. in conſ. 3.6. vol. Fel.in ca. cum inter. de except. Cum itaq; confra- ternitas& pactio iſta cõmodum vtriuſq; concernat, & ad conſeruationem familiæ ſit erecta& deſtinata, tum quoq; contrahentium corporali iuramentô, ac Imperatoris decreto confirmata: non audiendus eſſ, eam qui vellet impugnare. Verum quamuis ſupra adducta argumenta, leges& rationes de fraternita- tibus& reciprocis pactis excludentib. fœminas lo- quentes, reis fortiter obſtars videntur: arbitror tamè (ſaluo interim meliori iudicio quod hęc omnia cõ- tra& aduerſus ream nihil faciant, nec actores litigi- oſa hæc bona vendicare& obtinere queant. Primo namq; tale pactum, præſertim in noſtro caſu, pror- ſus eſt ſuſpectum: cum conſtet, quod patres litigan- tium, diuiſionem ſuorum bonorum per notarium, ſieq; publicam perſonã aſſignari curarint. Sed quod hanc fraternitatem& pactionem, quæ grauius præ- iudicium in ſe habet, priuatim remotis arbitris inui- cem inierint, præſumendum nõ eſt: ſi quidem dicta diuiſio per notarium conſcripta, penes reos exſtet, de allegata autem tranſactione vel fraternitatę nihil quidquam appareat. Porrs licet talis pactio in legiti- mam formam eſſet redacta, vel alias ſufficiẽter pro- pari poſſet: nihiléminus tamen rei ad eiuſdẽ obſer- uationem, vel reſtitutionen bonorũ, per actores pe- titam minime tenerentur: idq; ex ſequentib. ratio- nibus. Nam fratres, iidemq; patres licigantium, hu- iuſmodi pactionem de iure inire non poterant: quũ talia pacta nihil aliud ſint, quam leges ſuccedendi. 12 Nunc autem certi iuris eſt, quod tfacultas ſuccedé- di ſit publici iuris, ix. Ofi.ſf. de ſuis& legit. her. là autẽ actis priuatorum ius publicu lædi non poteſt, I.us publicu. f. de patt. Quomodoigitur harum partium patres vt priuati, firmiter ſtatuere& ordinareſuper 13 hereditatibus per pacta potuerunt? Etſi t in prædi- ctum modum efficaciter paciſci potuifſent, neceſſe fuiſſet, vt iuriſdictionẽ, merum& mixtum imperiũ habuiſſent, iux. I. I.& ibi gl.& Dd. ff. de iuriſdl. om. ind. & ſic ius condendi leges, ſicut Baroncs, Comites& Principes. Nam ſi huiuſmodi perſonæ, in talibus di- gnitatib. cõſtitutæ, ſic inuicem faciunt fraternitates excluſiuas fæminarum, propter cõſeruationẽ ſtatus familie& dignitatis:tales vim legis habent,& valent: nõ autem ceterorũ inferiorum, cut in terminis vo-= lit Bar. in conſ. 2.& Saly. quem etiam alii ſequuntur, 14 in pen. C. de donar. int. vir.& vxor. Quia contractus per eum, qui poteſtlegem condere, dicitur habere Vim legis, ſcut ibi in addit. ad Sal. Riminald. not. iο Dn. loach. Mynſing. Juriſcon. German. contrallibus Baronum& Principum. Nec quicquam obſtat, quod noſtrę tranſactioni iuramentum inter⸗ uenerit, ex quo robur acceperit: iuxta ca. quauis do patt. lib. b. o c. cum contigat. extr. de iureiurana. Pro- bati † enim iuris eſt, quod talia pacta inter fratres de ſuccedendo, inducunt votum captandæ mortis, zuxta l. de fideicommiſſo. Cod. de tranſact. ibi, cum fra- 1 trum concordia remoto voto captandæ mortis retinea- tur, vt eſt text. in leg. fin.& ibi gloſ. Cod. de pact. gauna captanda. de conceſſ. praben. lib. 6.& quod auferant liberam teſtandi facultatem, ſintque ideo contra bo⸗ nos mores,& propterca non valent, iuxta leg. ſtipu- latio hoc modo. cum concord. ſf. de verb. obligat. Quare etiam nec iuramentum talibus pactis adiectum va- let, aut eſtobligatorium, iuxta ca. non est obligaton- um. de reg. inr. lib. 6. quia f vltima voluntas homi- nis libera manere debet, nullisque pactis aut verbis ligari, vel conſtringi, ſecundum Angel. Bartol. Sahig. Alexand. de mo. in! pattum quod dotali. Cod. de patt. Bartol. in!. ſin. Ciam d. tit. Ant. de But. in o. cum con. tingat. de pac. lib. õ.vſque adeo, quod nullo reme- 1) dio intròduci poffit, pacta ſucceſſionis acquirendæ iuramento, aut pœna vallata valere,& mutari non debere, text. in a.l. ſfipulatio.& ibi Bartol.& Zaſ.& in l.ſi quis in princip ſf. de leg.3.& tanet Eranciſ. Curt.un répet. d.l.pactum quod. quia ſunt contra bonos mo- res, extid. c. non est obligatorium. Nec† admitto hic! & alii in leg pattla quæ contru. Cod. depact.& aliim o- cis, de bonis moribus iuris Ciuilis& Canonici: quaſi illud c. non est obligatorium, intelligendum ſit reſpe- ctu bonorum morum de iure Canonico: videlicet quando iuramentum eſſet nutritiuum peccati: non àutem ſi quid eſſet cõtra bonos mores de iure Ciuili, ſicut illud quod cuiq; libera& ſalua eſſe debeat teſtã. di facultas, prout etiam in ea opinione eſt Mar. Soo, onj. 6. nu. 49.quia illa diſtinctio, quod actus contra bo⸗- nos mores de iure Ciuili firmetur iuramento, non qui contra bonos mores de iure Canonico, eſt plane erronca, nec habet fundamẽtum: quia opinio illam diſtinctionem tenentium fundata eſt n l.r. ff de don. int. vir.& vxor.illa ratione, quaſi donatio inter viru & vxorem eſſet contra bonos mores,& tamen fir- maretur iuramento: quia nõ ex illa cauſſa prohibe- tur donatio inter virum& vxorem, quod ſit contra bonos mores: ſed ex illa, ne ſe mutuo amore ſpolient coniuges: ſicut in d. i. videre est,& expreſſe tenet Bar. in lſi quis pro eo: ff. de fideicommiſſ. Non immerito i- gitur valet donatio iuramento vallata: quia nihil a- Etum contra bonos mores. Pręterca text. eſtt& ibi te- net Bart. in l. eis. C. de nupt. in l. ſi quis inquilinos. g. J. de legat.i. qui etiam expreſſe decidit, ſicut illud non eſt obligatorium. iuramentum contra bonos mores diſtinctionem, quam faciunt Bald. Paul. de Cafir.& vel conſtitutionem, nullius mométi eſſe. Ex quo di- lucide intelligitur, iuramentum contra bonos mo-! tes etiam iure Ciuili non valere. In eadem Opinione etiam eſt gl.in d. c. non est obligatorium. dum dicit, re- gulam poſſe exemplificari in caſu l. contraclus. ff. de reg. iur. Deniq; ratio illius capituli hanc cõ trouerſiã dirimit: quia ſicut non valet pactü, quod eit contra bonos mores, vt principale: ita nec etiam iuramem tum, quod eſt acce ſſorium, vt ibi gl.dicit quã ſequun- tur omnes,& bene probatur in Ino dubium. Cod. dele- gibus. Et cum ſic illa ratio omnibus placeat, oportet etiam placere, quod ita militer, quando Pacue 1. Pring a. Hhho .. U ſ. rdeii aas 4 exty. 4 Aaui. dd ulé 4 waln dl 38 klo. V. 1 t mdem litan add da 4 n 22 4! Ar, Sih 1ℳ nl ne 91o den. 66 14 4 em lmd taim nonyal enta, üfde uhh nlbeh i d TAAl Ula yIE h. l a menn d nul Bant e undum. anze. 1 lum Jun 4 0 it. Ant. etadto Cta ſict aa an dah aptnle Wadah a mtirun atio. S, an 19 :leT.S.e Hn. 1 4 3.0 1 5 AMch Cer 4 ¹ Vacuman. ontra a Ju ris Ciu ann uas. umint un deiure an oine ſlet nu n x B abond aan ceimiul berase al chentelä⸗ neann dan llreram, 1ctio, dan Becktnide ißem an men, in Sdei im 3 dnr damtt abecpliollan m ful an Hlifden, nne,g ih ntoltte i5 bono 9 5 kni. lübe⸗ . aAro niane an ddl vodlt contls —— MN nent 2 4 dl5 pole Vval üundn AA d 64 1 maurüu] 1 H i cStrobb huu kte ri. ſackit, 0; 1 or ubucun ui n bontrabonos mores de iure Ciuili, ſicut quando de iute Canonico. Et ideo etiam ſemper dicendum, iu- ramentum tale, factum contra bonos mores, nõ fir- mare, ſed vt acceſſorium, cum ſuo principali cadere. 10 Nec t obſtat, quod prædicti Dd. prætendũt, pactum de non ſuccedendo eſſe contra bonos mores de iu- re Ciuili,& tamen firmare iuramento, iuxt. c. quam- ais. quia hoc non verum eſt, quod ſit contra bonos mores:& errant in eo, ſecundum Rier. Butig el. in rep. A. ſtipulatio hoc modo. Et quod errent, patet ex his, quæ dicit Bartol. in fin. C. de pact.&g in d.- ſtipulatio hnc modo. Nunc quia tale pactum, ſi ſeruaretur, hoc inferret, quod neuter ex dictis fratribus de bonis ſuis per teſtamentum, vel aliam voluntatem vltimã diſponere poſſet, cum in eo teſtandi facultatem ſi- inon reſeruarint: hinc dubium non eſt, quin illud pactum ſit contra bonos mores, iuxta text. expreſ- ſum in. ſipulatio. Idcircò iuramento vallari noh potuit, ad ſupra deducta me referendo. Et ſic denuo conſtat, quod talis fraternitas ſeu conuentio non raleat, nec poſſint vigore eiuiidem actores litigioſa bona petere. Quod etiam ex hoc infertur, quod reæ pater, licet taliter pactus ſit, tamen antequam mo- reretur, ab eo pacto diſceſſerit, dum ſuis liberis bona litigioſa iudicialiter cederet, donaret,& traderet. Et ſiobiceretur, patrem contra initum pactum iura- mento confirmatum, dictam ceſſionem& traditio- nem facere non potuiſſe: cum contractus ab initio voluntatis ſint, ex poſt facto autem neceſſitatis, tum quoq; iuramenta manu regia ſeruanda ſint atq; tu- nda:huicobiectioni reſponderi poteſt, negari non poſſe, quod præſens pactum pendeat ex mera& li- bera voluntate partium, idcirco illud licite& citra culpam ab alterutro partium reuocari potuiſſe. Nã à1 hæc t, quæ pendent a mera voluntate partium, mu- tari poſſunt:nec poteſt pacto prouideri, ne voluntas mutetur, ſecundi Bar. in!.cum precario. ſode prec. per A.ſi quis inprin. f. de legat. 3. Præter ea quæ ſupra di- ctaſunt, reæ parens cauſſas habuit, obquas ad huiuſ- modi pacti öbſeruantiam non tenebatur. Quia illud tempore, quo adhuc tutorum poteſtati ſubiectus, necdum in matrimonio conſtitutus,& valido ahimi iudicio præditus erat, atq́; affectu erga liberos pror- ſus carebat, abs ſe initum fuit:& primo quidem ge- ſtum ſine tutoribus non valuit: deinde affectio pa- d terna erga liberos illum non immerito ad reuocati- onem præſentis pacti mouit. Meritis † enim liberi lunt prouocandi ad obſequia parentum,& non pa- ctionibus obſtringendi: ſicut dicit text. in l. quan- do.ſ. illud. C. de inoff. teſtam. Eſt valde conueniens, inquit Iuriſconſultus, quod ſpes pulcerrima foue- at liberos in ſucceſſione parentum„vt in liſi fratres.. dem reſpondet. f.pro ſoc. I. fin. C. de ſenten, paſß. Nec ta- lem reuocationlem impedire potuiſſet iuramẽtum: quia obſtringeret patrem contra pietatis oſficium, Murta l quidam cum filiumé f de verb. oblig.& remor- deret conſcientiam& naturalé æquitatem& pater- ham affectionem erga liberos, iure naturæ debitam, atq; neceſſariam charitatem. vt eft in I. Paulo Calii- 23 macho. ſ. ff. de legat. 3, S tradit Bal.in c. c contingat. eiureiuran. Hereditas † enim debetur liberis, in- ſtinctu naturæ: vt inl. nam etſi paréentibus. ſ. de inoffic. tetament.& in l.cum ratio. ff. de bon. damn. fasit!. ſcri- Ptorf vnde liber.&o c. ius naturale. I.diſtinct. Imo et- am lure diuino debetur hereditas liberis, Gal.„.& Reſponſ. luris Decad. V. Reſponſ XLIX. 13 eit goin S. vr aurem. Nouell. ut qui ſe hab-perhib. rir tenet idem laſ.in l.non hoc. C. vnde lgitimi. Ergo tale pactum firmiter non potuit valere contra i 5 flfr us natu- rale&diuinum. Honeſtius igitur fecit pater contra- ueniendo, quam ſeruando: quia iuramentti illiciti melior eſttr anſgr eſſor, quam ſeruator: iuxta ca. vbi periculum. de elect. lib. 6. quod eæ Bar. di vit in l. Labeo⸗ ff. de inreiurad. Et dicit Eelin. post. glo. in c. fin. de teſt. cog. quod † vbi iuramentum eſt illicitum, non opus 24 eſt abſolutione. Quæ eo magis in noſtro caſu lo- cum habent, quod(vt ſupra probatum esᷣt) vtrum- que, tam pactum quam iuramentum, nullius ſunt momenti: idcirco neque contractus, neque iura- mentum attendenda ſunt per text. in d. ca. quamuis. ibi:ſi non dolo. Neq; hoc pactum per prætenſam Im- peratoris confirmationem vllum effectum ſortitur: cum illa ſubreptitie, partibus quorum interfuit non citatis, impetrata fuit. Imo& ca quoque prorſus eſt nulla: quia iam multo ante quam interueniret Im- peratoris confirmatio, bona litigioſa reæ per pa- trem eius erant iudicialiter etiam tradita:& ſic illi ius in dictis bonis quæſitum fuit, quod reæa Cæſa- re non potuit auferri: ſcut teſtatur Zaſ. in ronßil. I. li. 2. vbi ſe refert ad ſuos ſingulares intellectus. Ad hæc, vt talis tranſactio vel contractus filias a ſucceſ- ſione paterna excluderet,&cc. opus fuiſſet, reæ pa- rentem dictæ confirmationi præſentem eſſe,& bo- na Cæſari tradere, nec non denuo ab eo in feudum agnoſcere: vel ſaltem contractũ vna cum fratre corã Imperatore repetere,& deſuper confirmationẽ po- ſtulare. Hæc autem facta non ſunt. Ergo ſurreptum fuit Cæſari. Et licet hæc omnia ceſſarent, tamen ad tale pactum rea non teneretur: quia in illud nunquã conſenſiſſet, propter graue indè reſultans præiudi- cium. Faciunt quæ dicuntur de liberto, qui pactum reſtrictiuum liberratis ſeruare non tenetur, vteſtin 1.1 S. qua oneranda. ſ. quar rer. act. non dat- Ex quibus omnibus conſtat, actores inſtitutam ſuam actionéẽ non poſſe expedire verum ream ab ipſorum impe- titione abſolutã iri. Nunc ꝙ ad ſecundum actorum fundamentum, allegatam videlicet cCõſuetudinem, attinet, non f inficiamur conſuetudinem introduci 2 ½ poſſe, quòod maſculi excludant fœminas: quia quoch poteſt fieri per ſtatutum, etiam poteſt fieri conſue- tudine: cum vtraque vim legis obtincant, iuxct. S. ex non ſéripto. Inſtit. de iur. nat. gent. S ciuil. Bart-in l. de quib:ſf. de legibus.& pari paſſu procedant, ſccundum Un l. 2. SG ꝛν Bald. C. qua ſit long. conſuet. Sed † quod 26 ſtatututa excluſiua fœminarum fieri poſſint, teſtan- tur Dd. inl. maximum vitium.[οd. de liber. prater. Ergo& conſuetudine id introduci poteſt, ſicut et- ium aperte Ioun. Aindr. teſtatur post I bert. in add. ad Specul. in tit. de inſirument. edit..compendioſè. quod 3 Angel.& Imol. ſeqununtur in l.3.ff. de teſtam. laſ. in l.omnes populi. de iuſf.& iur. Sed an agnatio, ſeu fa- milia aliqua(ſicut nobiles de M.))talein conſuetudi- nem in ſua familia introducere potuerint? quæſti- onis eſt. Iam ſi pari paſſu ſtatutum& cõſuetudo ami- bulare debeant, ſicut ſupra dictum, fatendum eſtza nemine conſuetudinem induci poſſe, quam qui ſta- tutum facere poſſit. Statutum f autem nemo facere 27 poteſt, niſi habeat merum&mixtum imperium, ſeu iuriſdictionem, ſecundi Bar. in d. l omnes p puli. Er- go nec etiam conſuetudo ab aliò introduci poteſt: .„ 4. 7. 1. 5 2 an„ 2 4 21. Hout& Alex in lnon ſpeviali: Cde teſtaren teſtatar -=V 5 — ———————— — — —— ———y—— ———— ——— ————— — 4 Cum igitur hec familia de M.talem poteſtatem non habeat, ctiam allegatæ conſuetudini non admo- dum fidendum erit. Et licet, ſecundum quorundam opinionem, in ſimplici etian b 28 ctione talis conſuetudo introduci poſſit: ca t tamen non valeret, niſi probaretur retro a centum annis,& amplius, in tali fanilia vſurpata: necvnquam aliter obſeruatum fuiſſe, ita vt vim conſtituti& priuilegii haberet, iuxt.l.hociure. Seduttus aquæ: ſf. de aqua 2un tid.& æſtiu. cap· contra morem. 100rdiſt. alias vim legis minori tempore in tali familia acquirere non pof- ſet, nec aliquis eam pro lege contra uris ſcripti le- ges ſeruare teneretur: cuin ipſa familialegem con- dendi poteſtatem non habeat: quod& Dec. putat in conſ.ę.dum defendit, fœminas a familia Vrſinorum excludi ideo, quod nunquam fuerit auditum eas ad- miſſas. Sed quid hic diu rem orandum: Nam etſi ta- lis conſuetudo exſtaret, ea tamen nihil operaretur, ita vt eius vigore actores hæc bona litigioſa petere poſſent: quia conditio non exſtitit, nec dies ceſſit illis ex eo, quod per bitum non vacarint, ſed iudi- cialiter viuo patre tradita fuerunt reis. Ergo vt he- reditas defuncti peti ex conſuetudine non poſſunt, cum in bonis deme tempore mortis nonfuerint. Et ſic arbitror& concludo, quod rei ſint ab impe- titione actorum merito abſoluendi: ſaluo tamen mecliori& ſaniori iudicio. KESPONSVM I. SVMMARILA. Cuſus huius conſl. 2 Hereditasa parentibus relicta, ad liberos tam ma- res, quam fœæminas indifterenter pertin et,& nu. 3. Qua forma& ſolemnitate in Franconia fieri de- Drant renuntiartiones a virginibus. b 5 Renuntiatio per jiliam in hereditate paterna falta, quando obligee?— 6 Siin aliquo abtlu ad conſummationé rei certa for- ma requiritur ſi omittitur; attus non valet-& num. SüS6. Imperfellum teſtamentum nullum est: ſic etiam de quolibet actu imperfeclo ſentiendum est. „ Actum tum demu cenſéturaſi nihil amplius ſuperſit· 0 Perfectum quod dicatur. Proiſtone ſpeciali non opus est iure cautum ſit. 72 Superuacanea in iune probibentur. 13 In Franconia nullam exſtare conſuetudinem, quod ilia renuntiare debeant.“ 14 Index vt ſecundum legem; ita etiam ſecundum conſuetudinem indicare debet. 19 Sivſus populi variat non eſt legitima conſuetudo. 16 Hereditas per pacta non datur nec adimitur. 35 m Renuntiationes filiarum ſunt ſtritti iuris,& odioſa. 19 Actus ſine debita ſolemnitate eſt nullus, Snu. 22. 19 Pactum futuræ renuntiationis differt ab ipſa re- nuntiatione. 20 Incidenter atta non inducunt diſpoſitionem. 22 Teſtatorem velle non ſuſſicite ſedrequiritur, vt de- hite diſponat. 8 23 Res facile ad priſtinam naturam redit,& un. 26. 2 ½ Renuntiatione remiſſaufilia denuo ſuccedit, nec ex- cludi potest. „ ſi nobis communi 21 Minor contra remiſſionem renuntiationis ſucceſſi- onis non poteſt reſtitui. 27 Obliuio per decenninm inducitur: familia etiam line iuriſdi- 3 36 Si ex forma ſtatuti fœminæa ſucceſſione excludun- 39 Nemo alteri ius 40 Legem a qua He non recedat; nemo jibiipſi im Dn. loach. Mynſing. Juriſcon. German. 25 Voluntas teſtatoris poſt decennii mutata videtur. 29 Remiſſio renuntiationis donatis preſumutur. 30 Kitio ex pacto contractui adieito competit. Alteri nemo vtiliter ſtipulari potest,&; num. 32. — EFaliit, Vt num. 33.34. Actio datur ex ſtatuto. tur, ieſtator praſumitur voluilſe id, quod ſtatu. tum ſuæ ciuitatis vult. 37 Si quis remouttur a lucro alterius reſpettu, applica- rur illi lucrum, cuius intuitu remonetur. 38 In ſtatuto familie alicuius, quæ conſderanda ſm. Gᷓ unms,t Sü vum ſune ein, faltoadimerepuc ponerèe potest. 12 Nouum ſtatutumaſi non obſeruetur, vetus non a5- rogat,&naum. 43. 22 Statutum, vt filie accepra dote hereditatibuu renu- tient, an a priuata familia fieri poſſit?& un. g. CAS V5S5A. Ouun †& exeo formatam quaſtionemtum awwvmentureſertim ditahi ad ne wan miſſa diligenter perlegi,& pon deraui:& extußu Daà ſententiu quæ meaſi: in eum quiſcquitur nu. dum comprehendi. Et pro reſõ utipue dicia quaſti. onis aſſero, quod domina Amalia Georgii de H na. turalis Clegitima filia, eiusdem Geor gii ſni patits ſine teſtamento, vel alia quauis vltima voluntate, Gabſo aliis liberis vita functi legitima& vnita heres ſu: net nõ cius relicam hertaitatemaquodad propria& allodialia bona, quantum eorundẽ fe mineus ſexus capax eſt, adire& petere poſiit. Nan in ure ſcripto expreſſe cautum eſt, quod defunctorum hereditas recta ad liberos, tan- quam ſuos& neceſſarios heredes naturali iure per- tineat& deuoluatur: ita quidem, vt de iure antiquo tales liberi heredes, etſi voluiſſenta parétum&ma- iorum ſuorum hereditate abſtinere, non potuerint, Inſt. de her que ab inteſt. Äefer. J. 2.& auth. eod. tit. ibi glo. cum muliis iuribus concord. Et licet iura antiqua inter maſculum& fœmellam differentiam conſti- tuerint,& mares, vtpote qui familiam conſeruent multum prætulerint, Inſt. de legit. agnat. ſucceſ.i. cete rum inter maſtulos. ſequentes tamenlmperatores ta- lia iura, tanquam iniqua,& naturali æquitati com traria mutarunt, emendarunt& ſuſtulerunt: ſanci- ueruntq;, vt poſthac † in huiuſmodi caſibus natu- ralium hereditatum amplius n ulla differentia inter mares& fœminas ſeruetur, ſed æquo iure ſuccedãt. De hoc ſunt clari tex in auth. de hered.ab inteſtat. ve- nient.&& l.- maximum vitium, per totam legem, Cum g! & iuribus ibi concord. C. de jib. prater. Hinc de iure nouo, ſcilicet quòd ad naturalem a mnino redactum eſt, colligunt Dd. communem doctrinam: Si filia: ergo heres,&c. ſic quidem, vt neceſſario ſequatur, ſi verum fit, aliquam eſſe natu- ralem& legitimam filiam alicuius, quod etiam ſit heres,& heres quidem neceſſaria, per notata Dain ſupra allegatis locis, praſertim in d.§. 2. Et adhoc al- legantur expreſſe leges, bona& æquiſſima natura- ctſt li ratione, in l. ſeripro herede. f. vnde liber.&l. 5 — em æqualitatem o- ———— ——— ͤͤ “ —— —— — — „ naun 1 kang 3 Aind — we Kwanll uu,n nenamn. an ordl laußn — muneaſ 3 nitur h) eiihin. t. Hul cro alten A intun 4,6 hchla. uin,„ ſie eiu e. n receda ai 4 non dſ. 4 1 Ane eu un,. has tnau m familia 1 z9, on 1 9 8 V unn mnam rum 1 Alm a , GOm 3,6 nn ifitme anm. pronß a aanu na Am an Jiu. 4 elusd u üſßin ia quun an aulkiu kta in moen icham, im 1 un, tmatiſe Nadut n os hert aan wllige per trquid a eientquo tur,, ℳ tll Jbd riumj 2. Alrncdelue natt connüje b ol ſeailmn be Raumn ſeu, run voc cun 1n1 4 muau 9 nect e ft uhbt e u Sul 19 er 0 3' 72 k. 4 3 M kyn ſim. 7 non fiat, nihil actũ videtur. Nam himpert In riſ patentibus:f de inoſie: teſtam. iure ſuccedendi. f. Ae iure dot. cum concord. 194. Nec obſtat his ſupra di- tum dotalitium inſtrumentum in quo inter cete- ra quoq; continerur„& ſpecialiter conuentum eſt, vt virgo etmalia de H. omui paternaæ hereditati ſucceſſioni; qute ad ipſam ex familia de H. in futurum xrtinere& deuolui poſſit, iuæta ordinationem Princi- palu conſiſtorii Francomiæ„So ſicut ibidem vſurpatum est, ſine mord& reguſatione Vlla ſufficienter renuntia- redebeat: qua renuntiatione dittus Ceorgius parens, e- inſque heredes contenti ſint: in eamdemque Philippus de T. ſicuti decet,& conſenſit, nec non promiſit, quo- que conſentire& annuere debet: viciſſim in hac renun- naione virgini Amaliæ materna hereditas& ſucceſſio, 85 quicquid in de emolumenti proueniri poterit„ſalud, intéra,& reſéruata&ſſe debet,&c. Nam ex eo, quod domina Amalia ſecundum ordinationem& orem Ducalis conſiſtorii Pranconiæ renuntiare debuerit,&c. deprehendimus, quod huiuſcemodi renuntiationes(modo lgitimæ Hlant) ſingularem uandam formam& ſolemnitatem requirant. Sic enim fieri ſolet& debet, vt renuntianti virgini vel fœminæ primum per iudices legitimus detur cura- tor, cuius conſilio& conſenſu ipſaex certa ſcientia deliberatam renuntiationẽ faciat: quamdeinde cor- porali iuramento confirmet,& demum iudices de- cretum interponant. Quę † licet iuri communi con- formia& conſentanea ſint,& renuntiantes obligẽt, c. quamuis ibi. Dd. c mmuniter, de patl lib. 6.! fin. C. de pact. pattum uod dotali. C.de collat& in c. sum con- imgat,& c. muliercs. ext. deiureinr. vbi Dd. materiam renũtiationis pleniſſime proſequuntur, eamq; vali- dam dicunt, ratione iuramenti,& fidei datæ, licet alias nulla ſolemnis ſtipulatio vel ſolemniſatio in- terueniat: attamen cum talis renuntiatio ab ipſa do- mina Amalia facta non ſit, nec vllæ ſolemnitates .- 8 1. I 1.. interuenerint,& obſeruate fint, ad eiuſdem obſer- 3 2* uationem minime tenetur, non ſecus atꝗq; ſi huius nulla eſſet facta mentio. Nam vbicunq; in actu gerendo ad conſummarionem rei certa forma ſiu extrinſecæ quædam ſolemnitates requiruntur, eaſ⸗ dem täquam ab ſubſtantiam& perfectionem actus velnegotii adoſſe& interuenire neceſſe eſt: quod ſi fectum in iure pro nullo habetur: argumento text. nſtit. quid. mod. teſt. infitm. J. ex eo autein ſolo. ibi. nam imperfecti d telamentum /e dubio nallum eft. Et 1 hanc conclu- ſionem notabiliter colligit& approbat Zaſ.in!iſ ita K ipulatus ſi⁷n. I. nu. 2. ſf. de Lerb. oblig. Sl.reum Jus g⸗ quu ita. ſy. eod. tit. cum iurib. ibi allegaits. Cui fortiter 9 luſfragantur vulgata illa dicteria iuris: Quod † nihil cenſetur actum, quando aliquid ſupereſtadagendũ, bin exſecutione. S. ſecunda ſpec. ff. de verb oblig. Idem 10 perfectum dicitur, quod ommnibus ſuis partibus conſtat,& in quo adſunt, quæ adeſſe debent: er tex. & notab. dot'rinam inl. Iiin prine: ſf. de orig. iur. in l.l. 1.— 26„— C. de arbitr. I. zatas. C. de reſcind. vendit.& notab: glo. verb perſicere.in! ontratlus. C de fid. inſtrum. Alber. in Na Ditkio. verb. perfeciſe. 2 Verſ. quando dicitur berfectum. Ex quo etiam ſequitur, quod ex aduerſo nulla conſuetudo, quæ circa ſucceſſionem filiarum nobilium ſeruanda eſſet, allegari poſſit. Ea cenim ex- ſtante, non opus eſſet hac ſpeciali prouiſione& ſo- emnitate circa promiſſions renuntiationis, ciufq; 1 Præſtationem. Nam † non opus eſtſpeciali prouiſi- Reſponl luris Decad. V. Reſponſ. L. 182 one, nec debet ſingulariter peti& impetrari, quod communis iuris via& diſpoſitione 4 vtpote hoc ca- ſu, ſi conſuetudo exſtaret)prouiſum eſt: vt expreſſe ſtatuit Imperator in l.z. C. de theſaur. li. 10.l.in cauſa.fr. de minor.& not.(an. o. nuper A bbat. post glo. ver. com- ponendum. ante fi.de decim. cum vulg. Similiter etiam † ne ſuperuacaneæ velinutiles cautiones petantur 14 & adhibeantur, vbi ius commune ſufficit, clariſſimo textu inhibet Iureconſultus in I. hac Kipulatio.. fin. Hf. vt legat. ſeu fideicom nomin. caueat.&& Can. c.3 cum gl. Verb. aduentus. de maior.& obedient. cum gorcor. ibi fign. Porro quod talis conſuetudo non ſit in Pran- 13 conia, vel hinc etiam liquidum eſt, quod plures no- torii caſus exſtent, quibus certum eſt, filias nobiles vna cum fratribus& agnatis ex æquis partibus ſuc- ceſſiſſe, nec ad tales renũtiationes inuite adactas eſ- ſe nunquam. Quod certe nõ fieret, ſi legitima& ef- ficax conſuetudo in loco vigeret. Illa enim, tanquã ius publicum& ſtatutarium eius loci, adſtringeret, &obſeruari per omnes æqualiter deberet: cum æ- qupar entur lex ſeu ſtatutũ, aut conſuctudo publice inducta& recepta,& non differant, niſi per tacitum & expreſſum conſenſum. Et t proinde iudex pari 14 ratione ſecundum conſuetudinè indicare tenetur: ſicut alias ceſſante conſuetudine ad iuris rationem adſtringitur, adeo vtteneatur tranſgrediens con- ſuetudinem, ſicut tranſgredienslegem: vt commu- niter Dd. notepaſſim in materia conſuetudinis, inl. de quibus ſf. de legibus. s l. 1I. C od. qua ſit long. onſuetud. Quod ita, vt præmittitur, verum eſt, ſi conſtaret,& notorium ac confeſſum eſſet, huiuſmodi conſuetu- dinem ibidem certo conſenſu vtentium approbatàã & receptam: non autem ſi de ea dubitaretur, aut diſ- ceptaretur,& maxime ſi de eius approbatiòne vel obſeruatione ambigerctur, ita quod non eodẽ mo- do& ſpecie obſeruaretur, ſed quandoque ſic, quan- doq; aliter, per quoſdam varii vſus& mores, in eo- dem obſeruanda allegarentur: quia tum varietas& diſſimilitudo obſeruationis impediret,& vitiaret, vt nulla legitima conſuetudo ex eiſdem firmari vel cõcludi poſſet, licet alias ſæpe tali modo apud quoſ- 1 1 dam fieri conſuetum ſit. Eſt † enim certiſſimi& re- ceptiſſimi iuris doctrina, quod ſi vſus populi variat, &non eſtvniformis, nullam legitimam conſuetudi- nem ex his vſibus introduci poſſe: eo quod iſto ca- ſu vnanimis conſenſus(id quod eſt ſubſtantialiſſi- mum acquiſitum eiuſdem) deficiat. Et ita quidam Dd. eleganter notant, aliud eſſe, ſi dicatur, quod hoc ſolitum& conſuetum ſit aliquo loco, vel inter quoſdam fieri:& aliud, certam& firmam conſue- tudinem aſſeucrare. Nam legitima conſuetudo ſemper vno& æquali modo fieri,& ad ſui obſer- uantiam(velut lex, aut ius commune non ſcri- ptum)omnes coordine velloco compre enſos cõ- muni conſenſu& approbatione vtentium aditrin- gere habet. Ita iſta iu hanc ſententiã cxquiſitiſſimis iurium rationibus elegantiſſime eomprobat& de- clarat Zaſ. co uſ. 1g. I.volnu.. 8 mu ſtis e*‿ᷣg. I conſll. 3. eod. Vol. num. S. Vbi multaa allegat. Secundo, qu d hæc conuentio de futura renuntiatione de iute ſit inefficax, imo etiam in ſe planè nulla, ex ſequenti- bus apparet. Primo † enim iura prohibent expreſ- ſe ſucceſſiones& hereditates futuras per huiuſ- 16 modi ſponſalitias pactiones nec dari, nec adimi: textus qui ad hoc quotidie allegatur, est in l. hereditas. —————— —— —— ——.————————— ———õ———————————— —— d. 5——— ÿ———— 190 17 18 Cde patt. conuent.& l. pattum, quod dotali. O de patt. eiminnumeris iuribus& himilibus ibi not. Secunao 4 uod tales filiarum renuntiariones ſtricti iuris ſint, &odioſæ valde, nullumq; effectum mereantur, do- ceri poteſt multis prægnantibus rationibus: tum et- iam quod tranſactiones huiufmodi plerunq; ſtricti auris fint: vt patet ff. e C. Ae manſall. pertot. maxi- mietali caſu, vbi naturali& ſoripto iuri,& eiuſdem diſpoſitioni in ſucceſſione filiarum aduerſantur: vt plene notat A. Brun. ſupr. alleg. ira t. de ſtat. excliu. fæm. a ſucceß. So. ad quem me breuitdtis cauſſa re- mitto. Tertio f, non ſeruata forma vel ſolemnita- te conuenta, actus vitioſus& im perfectus eſt,& pro nullo habetur. Quarto, quia cum hæc renu ntiatio non ſit perfecta, idcirco de iure pro imperfecta ha⸗ — 19 betur,& nulla. Nam flonge aliud eſt pactum vel — promiſſio de aliquo faciendo: alind ipſum factum, quod ſubſequi debet,& proprium actum veltracta- tum expoſtulat, qui ctiam ex multis cauſſis poſtea deficere, vel non ſubſequi poſlet. Et ſic exemplifi⸗ cant Dd. multis caſibus, quod ſcilicet promiſſum vel pactum de donando non eſt donatio, ſic pactum ſeu promiſſio devendendo, non eſt venditio:& pro- inde ex pacto de vendendo non oritur actio ex em- to, ſed actio ex ſtipulatu, ſi ſtipulatio interuenerit: ita ſing. not. Matt heil. ſing. 2/⁷. nold, quod aliud eſt vendere, vbi multa allegat; qud ſequitur cum pluri- hus alais allegationibus AIb. Brun. in d. tratt. de Ftat. exolud. fœmin. propter maſcul. b. art⸗princ.]J.3.& 7. vbi multa exempla adducit, allegat Nellum idipſum multis aliis caſibus& exemplis confirmantem in traët. de bannit. 2. part. 2. tempo ris.S. S. uæriturt inter cetera etiam Brunus, vbi ſupra. Porro venit hoc pactum ad contractum matrimonii incidenter,& non prin- cipaliter: cum præcipua intentio contrahentium 20 fuerit, matrimonium contrahere. Sed † ea, quę non 2 principaliter proprio actu& diſpoſitione, ſed inci- denter& acceſſorie peraguntur, nõ operantur; nec inducunt ſufficientem diſpoſitionem: Dd. c. ſi Pa- a. de priuileg. in é. cum mnultis iuribus ihi ſignat. Pro 1 † prædictis etiam facit vera illa iuris diſpo ſtio, quod non ſufſicit aliquem aliquid velle& intendere face- re, etiamſi illud exprimat& incipiat peragere: ſed neceſſarium eſt, vt etiam debito modo& lepitice diſponat& perficiat, nec ab incepto vel inchoato opere deſiſtat, antequam ſufficienter compleat& perficiat: maxime in caſibus, vbi certæ aliquæ, vel extrinſecæ ſolemnitates ad perficiendum actum re- quiruntur: proui eſt expreſſus text. cum caſu in. ex eo autem ſolo. Inſtitut. quibus mod. teſtam. inſirm. L- tem alius caſus, qui ſimpliciter ad hoc allegatur& extollitur inl. quidan cum jilium I. de hered. inſtit. per Bald. ibi& Alex. in l. 3. C. delib. prater. vbi perd. l. quidam, hanc theoricam notabiliter colligit non 2²2 †ſufficere„quod teſtator velit, niſi diſponat. Et id- eo licet teſtator expreſſe voluerit ibidem heredi- tatem ad filium venire, tamen quia non legitime ſuſficienter diſpoſuit ‚non potuit agere er teſta- mento: idem refert& ſequitur Curt. conſ. 72 ·ʒum. 36. In quibus iuribus, præſertim d. 9. ex eo autem ſpecia- les caſis& rationes traduntur, propter quas actus non perfici debeat aut poſſit: vt ſi forſan quis mor- te fuerit præuentus Vel pœnituerit aut libere remi- ſrit, nam tunc cenſetur inefficax, quod etiam præ- ſenti noſtro aſu deſeruit. E'icet enim parens dictæ Juriſconſ. German. Dn. Joach. Mynſing. dominæ Amaliæ ꝓmiſſæ renuntiationis plane cer. tus fuerit: eiustamen realem pręſtationem per reli- uam ſuam vitam, pluz minus z0. annos, non petiit: imo huic expreſſe derogando apud dictam ſuam fi- liam& generum alioſe; viros bonos, præſente quo- ue Ioan. de H. agnato ſuo, cuius potiſſimum inter⸗ gu häc renuntiationem realiter ficri, ſæpius palam profeſſus eſt quod ditta ſua filia ſola eins heres eſſet fu- tura,& quidquid relinqueret, ei ſoli deberetur, Rc. uod præfatus agnatus audiuit,& cxpreſſe appro- bauit, ad tranſmiſſum caſum me referendo. Ex quo iam clarum eſt, licet dominaAmalia propter dictam promiſſionem adrenuntiationem tenebatur: cũ ta- men talis ei ſit remiſſa, de iure ad eandem amplius compelli non poteſt. Primo †, quia res facile ad pri. 23 ſtinum ſtatum& naturam ſuã reuertitur, præſertim in caſibus pœnalibus& odioſis, vel qui ſunt ſtricii iuris: vt in præſentiarum præten ditur ſtatutum, ve conſuetudo, aut pactaconuenta, ratione renuntia- tionis, per quam filia legirimaa naturali ſucceſſione patris excludi debeat. Nam †ſiilli, quorum intereſt 24 vel qui pacti ſunt, renũtiationem futuręſu cceſſionis (etſi reipſa plene& legitime ſubſequuta,& perfecla fuerit talis renuntiatio) remittant, vel alias defici- ant: huiuſmodi filia deinceps legitime admittetur, gnõ amplius exeludi poterit: ita expreſſe puloris in- ribus affirmat MAlber. Brunus in d.trutt. de ſtat. exelu. ꝶmin. art. 10.princ. q. 2. G art.!2. qu. 12. cum multis allegatis ibid. Et ſcribit idem in loco præallegato, uòd taliter remittens ſua iura, quibus filiam ex- cludere potuiſſet,& conſentiens; vt admittatur in ſuccèſſione, poſtea nõ poteſtamplius pœnitere: ad- eo†, quod etſi ſit minor, non poſſet in hoc reſtitui. 25 Bald. in l.non promunere. Cad Orphyc. ocin. conſ.10⁄. in cauſſ.t-vol.&& conſ.:1 Ia pulcra quæſtio. cum ibi allg. inrib. Et alibi, idem ius vel fundamentum(inquit) maſculorum, per quod fœmellas ratione ſtatutorũ excludunt, eſſe ſpeciale& derogatorium iuri com- muni. MAem Brun. in d. tract art. S. princ. q.it·ante ſin. & art. 15..3. Quod multo verius eſt de ſpecialibus pactis, velconuentionibus de facienda, vel factare- nuntiatione: prout eſt caſus noſter. Et † ideo multo! facilius ad priſtinam naturam redire, eiuſq; fauoréè, & generalis iuris diſpoſitionem aſſumere debet: per iura vnlg. quæ communiter Dd. not. præſertim An- gel. inl ſi vnus. S. qui ſf. de pact. Secundo præmiſſæ 17 concluſioni fortiter ſuffragatur, quod per longi temporis omiſſum, puta 10. annorum, præſumitur & inducitur obliuio, Dd. communiter inl. furtum. §. fin. f. de vſucap.& not. Alexand. l. ſi is, qui animo. f. de acquir. po ſſeß. circa fin. ſicut um voluntas teſtatoris mutata cenſetur; l. ſunci- mur.&; ibi Dd. C. de reſtam. Quod& quidem ter- tio, multo magis verum eſt,& pro qualitate noſtri caſus procedit in multo maiore& longiore tempo- re, puta 2c. tranſcurſorum annorur,& contraria perſeuerantia dicti parentis vſq; ad morttem fuan, antequam etiam profeſſus eſt contrarium, quo ſcilicet promiſſam renuntiationem a dicta ſua iilia non exegit. imo aperte ſignificauit, quod heredita- tem ſuam naturalem ad eandem deuenire vellet: concurrentibus quibuſdam aliis fortiſſimis ratio- nibus& adminiculis, quod eiſdem prætactam con- uentionem, vel promiſſionem de futura, vel fact- enda renuntiatione remittere voluerit,& ſic non tam & poſtdecenni- 18 alsiri cheroata 1 oibadunte — Wntunne . t enunt Aem 9 nunug 80 „ 1 ando apbb iba n uo culug tealter haſlaß Jueret as 4 Laudiuit aum me Ne wunaAm s Rtatione deiure umof am ſuite odioſt 34 m præten conuent,. gitimaa Nam flit tiationet ltimelal ) remit inceps voOterlt: an runutim, a 2. Jart. l ldemt ſuaiunn onſenti poteſta 2 ornonſ d 2.Cadb u .pu U turamt ttionet ter Dd de palt tragatl A10.A9 Svelfun dfœme a Kden raltant uih. ultovet bosdel 1 aſusno h luxdir. nut Kccdoni n ſ Klah a ar kkagri en yipn ag 29 mtacite uam expreſſe remiſerit. Eſt † enim pro- ditum a Dd. quod ratio ſanguinis, taciturnitas lon- itemporis,& facta compenſatio, vel(vt in caſu noſtro habetur) vltronea delatio& repudiatio ſu⸗ per eo, quod quis debebat, inducunt& probant do- * ₰ 4 nartionem velremiſſionem: prout eſt rext. cum hn. libur.& ibi communiter not. Dd. l. Proculo: ff. de pro- Har. l. libertu.. I.& ibi gloſß. ff. deæadim. legat. Nunc er his omnibus, vt ſupra quoque in principio aſſe- rui, denuo concludo: quod domina Amalia hoc ca- ſu de iure ſui patris vera& naturalis heres ſit in al⸗ lodialibus bonis, nec non, ſupra dicto dotalitio in- ſtrumento minime obſtante, eius hereditatem ad ſe deuolutam adire& petere poſſit: Sed illi forſitan op- ponipoſſet, quod dotalibus& ſimilibus pactis de- beret eſſe contenta. Nam licet promiſſio futuræ re- nuntiationis, vtpote quæ realiter non ſit ſecuta, non habeat eam efficaciam, quam, ſi facta eſſet, habe- ret: id tamen efficiat, vt huiuſmodi promiſſio ad- hucimpleri debeat. Secundo poſſet forte opponi, quod in familia nobilium de fH. ſit ſtatutum anti- qunitus obſeruatum, vt ſœminæ dotibus, iiſq; com- etentibus contentæ, ſucceſſionibus renuntiare de- beant. Et quod ad primam obiectionem attinet, in- „ficiari non poteſt, eam in iure fundatam eſſe. Poteſt fenimagi ex pactis in continenti appoſitis in con- tractu vt adimpleantur,& fiat, quod conuentum vel ptomiſſum eſt, l. 2. C. de patt. int. onnpt.& vendit. Ang. pulcre conſil. 199. Quod verum eſt, li non ſit nu- dum pactum, ex quo de iure ciuili non datur actio, 1 aru gentihm:& uin imo. Iper tor. tit. ſf. depact. 6 eod. ſod ſint pacta veſtita,& confirmata per contra- ctum cuiin continenti apponuntur, vel per ſtipula⸗ tionem, aut iuramentum& fidem datam,&c. per Dd. m c.de act. lib..&o patet tot. tit: ff. de verb. ob- bę.& plene not. Legiſl. in l.lecta. ff. ſi cert. petat. S&ẽ in 4.§. quimumo. cum bi not. Et quamuis dictæ clauſulæ promiſſę tenuntiationis nulla ſti pulatio&ſolemni- tas, quæ alias de iure requiritur, interuenerit, nec ea ſide data& iuramento firmata ſir,& ſic ex multis cauſſis in iure confutari poſſet: veruntamen cum ſponſalitio eontractui talis renuntiationis promiſ- ſio in continenti adiecta ſit, cum pro firma& effica⸗ eihabendam arbitror: ita quidem, vt ex ea agi poſ- ſit ad realem renuntiationem faciendam, præſer⸗ timetiam propter ſpecialem clauſulam, dicto in- ſtrumento dotalitio prope finem appoſitam: quæ continet, quört ambo, ſponſus Ss ſponſa, nec non ve= inſque familia, expreße profiteantur, omnia ſupra ſcripta ſe praſentibus& ſcientibus inita e³ fabta eſſe Jud etiam obſerazure&s praſtare velint,&c. Ceterum pro defenſione& impugnatione iam relati argu- menti, domina Amalia prætendere poteſt: Licet talis actio faciendæ renuntiationis in genere qui- dem proponi poſſet: id tamẽ per agnatos ſuos nunc Maentes, efficaciter fieri nequeat, propter cauſſas ſequentes. Nam in dicto inſtrumento dotalitio ex- reſſe cautum eſt, quod domina Amalia talem re- nuntlationem, in fauorem agnatorum tũ viuentiũ rentum, Kin genercfalté,& non nominatim pro- milerit. Nec etiam referret quicquam, quod quon- damn Georgius parens dictæ Amaliæ in huiuſmodi t enuntiatione ſingulos agnatos nominatim expreſ- et: a per tale pactum illis tanquam tertiis, nul- melhlcacem actionem aduerſus dominam Ama- Reſponl Iuris Decad. V. ReſponſI. 191 liam intentan dam acquirere potuiſſet. Certiſſima enlmm eſt regula 1urls, Quod † nemo poteſt alteri Vvä 31 tiliter ſtipulari, ita quod nec frater fratri ſtipulari, vel acquirere poſſit: per text.& ibi plene Dd. in a. ſi quis alii.&. alteri. Inſtit. de inutilibus ſtipul. S l. fuu- pulatio..alteri. ſf. de verb.oblig. Et eſt clariſſima re- gula iuris in!. quo tutela. jin. iis verbis: Nemo pa⸗= ciſcendo, vel legem dando, vel ſtipulando, poteſtal- teri vel tertio acquirere ff. de reg. iur. Similis text. in l. inter. C.de inutil. ſtipul. cum ſimilib. Et proinde ex huiuſmodi ſtipulatione, vel pactione etiã ſolemniſ- ſima pro altero facta, alteri nulla efficax actio quæ- ri poteſt:& ita non poteſt tertius vel extraneus le- gitime ex huiuſmodi ſtipulatione agere, vel exi- gere:licet eidem ex adiecto pacto ſolui poſſet, vt ibi- dem plene referunt& notant Dad. quorum rationes& 3 deciſiones breuitatis cauſſa non refero. Verum pdi- ctam regulam, ſcilicet quod generaliter nemo poſ- ſit alteri vtiliter ſtipulari vel acquirere, notabiliter limitat duabus fallentiis Zaſ. in! ſfipulatio. g. alteri,ſf. dé verb. obligat. quod fallat primo, ſi ſit conſuetudo notoria in loco, quæ aliud inducat: ſcilicet quod quis ſtipulando alteri aequirere poſſit. Idem, ſi hoc per ſtatutum fuiſſet receptum& introductum: alleg. Lud. Roman. inl. certi condictio. ſ. hi nummios. Verſ.& quia quotidis. f. ſi cert petat.& textan! ſi quis donatu- 3 rus. ad fin.de vſufruct. Secundo; fallit, ſi perſona 3 4 publica, puta tabellio, vel notarius publicus, ſtipu. letur pro abſente,& factam promiſſionem nomi- ne eiuſdem recipiat:& quaſdam alias fallentias ibi- dem refert& proſequitur, vt ibi per eum. Porro poſ- ſentfolum illi agnati, quibus nominatim renuntia- tio pacta eſſet, contra dictam Amaliam agere, cete- ris omnibus excluſis, per iura clariſſima: quæ multis eoncordantibus& fundatiſſimis rationibus refe- runt& tenent Dd. in J. quacung. ff. de act. 2 oblig. c F. n Inſtit. de action. ibuattio estius, quod ſibi(non alii) debetur, cum gloſſ-&; iuribus. alegat. Sed ſi apud Francigenas legitima&cſficax vigeret conſuetudo, quod omnium nobilium filiæ paternis hereditati- bus dote accepta renuntiare deberent: cum talis conſuetudo iuris communis auçtoritatem habeat, imo eo in locò iuri ſcriptò præferri debeat, per ea, quæ plene not. Dal inl. omnes populi. ſf. de iuſt.& iur. &l. de qutbus. ſf. de legib, tunc meo iudicio omnes agnati de familia& ſtemmate H. licet ipſis nomi- natim renuntiatio non eſſet ſtipulata, vigore alle- gatæ conſuetudinis, vel etiam dicti pacti; pariter 3351 agere poſſent. Nam † quod actio detur ex ſtatuto, velconſuetudine notoria, ex qua alicuius intentio fundatur, ſicut de iure communi, tenent commu- niter Dd in d.lomnes populi.& d. l. de quibus Et ſi ſecundum illa ſtatuta vel conſuetudines priuata diſ- poſitio facta ſit, ſecundum illa iura etiam facile ſuſtentatur;& vires capit, vt ex cadem efficaciter agi poſſit. Pro quo ad præmiſſa ex ſpecialibus cir- cumſtantiis noſtri caſus faciunt, quæ fere in ſimili ſpecie eleganter notat&probat Franciſcus Curtius 4— 8 4 conſil. 23. num. 20.& praced. Quod ſi ex forma ſta- 36 tuti fœminæ dotatæ excluduntur, teſtator(facta diſpoſitione ſpeciali) præſumitur voluiſſe id, quod „ vult ſtatutum ſuæ ciuitatis: fecundum Aichar. in ſuis reportatis in l. tres fratres. ff. de pact.& mualta ad hoc refert Alexand. conſil. 127. 1I. vol.& Barbat. in capit. Ruynuunus. circu piincip. de teſtament. Li= * 7 — 6.. — ͤͤͤſͤͤſͤſͤſͤſͤſͤſͤͤſͤͤͤn— 2 — 3.*— 7. —————— 192 cet igitur in diſpoſitione non ſit expréſſe denomi- natu m. quibus acquiri debeat: tamẽ ſi emanat con- remplatione alterius, illi quæritur, etiamſi ſermò in alium dirigatur, 1. jideigommiſſa. 5 interdum. if.de le- gat. 3. J ſéruo legato. S. 9e G kator. ſf de legat. 1.1. Tutio centum.§. Iitio genero. ff. de conditi.& demonſtrat- Non enim eſt quærendum cum quo quis loquatur, ſed in quem ſuæ vôluntatis intentio dirigatur, Icum pater. ſ. donationis.& l. miler ad ſorörem. in prindip: ff. de legat. 2. Modo ſi verba& ratio ſæpedictæ ſtipu- latæ renuntiationis referantur ad familiam& no- men dictorum nobilium ex ſtemmate de H. illi in- telliguntur vocati,&illis Scduiri debet, ratione vel intuitu quorum Hiliæ fcmiella a ſucceſſione exclu- 37 duntur. Qnoties t enim aliquis remouctur alucro, alterius contemplatioe, applicabitur lucrum il- li, cuins reſpeGtu remou ctur, I. legatarius. Cod. de leæg. l. Edefaulus. Cde ſiuis SE legit. not. in 1 post lega- tum.. amittere. ſ. de his, quibus Vt in dign. Alexan. in d. oonſil. 127. Vbi pleni hme. Exhis upra relaris, vt mihi widetur, de prima biectione domina A- maliafatis erit inſtructa. Adſecun dum argumen- tum in contrarium adductum quodattinet, nem- pe familiam nobilium de H. habere ſt ngulate ſiatu- tum; quo fœminæ dotätæ ab hereditatibus exclu- dantur: cum iftud in facto conſiftat,& per ſe, quod iuri ſcripto& naturali contrarium,& filiabus præ- iudieialeę ideoq; cum valde odioſum ſitmon præſu- mitur, ſed deduci,& clare probari debet. Nunc ü huiuſmodi ſtatutum in kamilia exſtät, eius tenor di- ligenter inſpiciendus eit:&videndum„‚num deiu- 38 re ſoripto valeat Circa † quod conſiderari debent 39 tr 4 quentes circumta ntiæ: ſcilicet quiſnam illud fe- cerit,& an cius rei facultatein habuerit: item contra quos„& in quibus bonis obſeruandum ſit: an ſta- tuentes ſuos&neceſſarios, vel etiam agnatos aut deniq; extrancos grauare voluerint porro numo- mnes de familia a principi d in huiuſinodi ſtatutum conſenſerint, illudque confirmarint,& pro ſe,& omnibus ſuis heredibus& cognatis illud receperint velnon. Nam his diligenter perſpectis& pondera- tis, quando& contra quem huiuſcemodi ſtatutum locum habet, vel non, planum erit. Eſt enim alias ita iuris regula, quod f nemo 1uùs alterius ſine eius facto adimere, ſibic; vſurpare po ſſit, I. ius noſt rum. 40 Ae vecul. iur. ca ſimilibus ibidem. Et nemò po- teſt ſibitalem legem imponere, a qua non liceat re- cedere, l. plures. ff. Aepacl. Item non poteſt quis ali- um in plus grauare vel onerare, quam eundem ho- norat: ſaluatamen in his etiam legitima parte natu- ræ, quam nullatenus grauare debet, deſuper ad iura remittendo, I. filius famil. F. diui. cum ibi nor. ff. de 1& ö. 8. 41 Jeg. 1. Similiter † funt& aliæ circumſtantiæ, ex qui- bus virtus& efficacia huiuſmodi ſtatuti deprehen- di poteſt: vtpote, ſi forte per communem agnatio- nem, vel etiam eius heredes omnes, iuramento, aut ſingulari Imperatoris priuilegio vel approbatione ſiue legitimo decreto, vel guouis alio modo conceſ- confirmaatum& munitum eſſet. Item, quam diu durauerit, num etiam ſemper obſeruatum vel non obier aatum fuerit, conſiderandum eſt: quia in hoc præcipua eius virtus& energia conſiſtit. Nam licet tale ſtatutum in optima forma factum eſſet: tamen ſinon foret obſeruatum communi& naturali iuri ſuccedendi nihil quicquam dero gare poſſet. Eite- Dn. loach. Mynſing. Juriſcouſ. German nim certiſſima iuris regulà, quod nouũ ſtatutum„½ conſenſui illorum, qui id ratum habent,& opler- uant, innitatur, ita vr ſine tali approbatione& ob. ſeruatione non valeat, per clarum text. in d. lde qui. bus.ff. de legibus. cum iuribus ibi allegat. Hinccom. muniter Dd. concludunt: quod ſi conſuetudo,vel 43 ſtatutum loci reformetur velabrogetur, nectamen id per ſubditos recipiatur, ſed verus ſtatutũ vel con ſuctudo obſeruetur: talis abrogatio vel reformatio nullius ſit momenti, tamdiu, donec ipſa fuerit re- cepta: ita ſngulariter Iaſ. in d. l. de quibits. numm. 3 ⁄. verſic. confirmo id. vbi uliquot exempla refert ex Bald, ibi,&o in auth. omnes peregrini. col. fin. C. coma. de ſu- ceß.vbi dicit, quod ſiin ciuitate facta eſt reformatio, & expreſſa derogatio alicuius ſtatuti: tamen ſiante & poſtſtatutum fucrit obſeruatumailla reformatid, ex quo non fuerit admiſſa in vſu hominum, nihil ſtatuto derogauit, alleg. Anchid. c. fin. deſtanti. 4. G 1 Anch. in comment. c. canonum ſtatuta. verſ. quæro vl. terius, fatta fuit quædam reformatio. de conſtut. Intet cetera autem circa huiuſmodi ſtatuta queritur:ſum f illud apriuata familia fieri&introduci queat? Et 44 de hac quæſtione Dd. varie ſentiunt. Quidam enim concludunt, quod priuati homines,& familiæ, ta- non poſſint: cum tantum is debeat poſſe inducere le ſtatutum, quod ſe ſuoſq; heredes obliget, facere conſuetudinem&vſfum publicum, quialias legis vel iuris condendi facultatem habet. Nam conſuctudo publici iuris eſt,& conſenſus, non priuatorum. tem ſtatutum vellex tãtum differunt, vt expreſſum & tacitum, pro eo quod communi vtentium more recipiuntur, approbantur: prout plene nor. Dd. ind. I. de quibus pertotam materiam ibiden collettam Sed † communior eſt Dd. ſententia, quod per familiam 4 huiuſmodi ſtatutum poſſit fieri, Zaſe in l. ſe quid a f- lio.§. fin. ff. de legar. 1. alleg. Ioan. 4 nar. post Obert: de 2 Bol. in addit. ad Spec. de inftrum. edit.. cvmpendidſe, b verſ. ſed nunquid dicemus. A4 nge. Imol.& alu in 13.. de teſtam. licet Raph. Cuma.i bid. dubitet. Et dicit Lal. vbi ſupra, hanc doctrinam eſſe veriſſimatn, in his fa- millis, quæ habent merum& mixtum imperium: ſicut ſunt Comites, Baroncs,& potentiores, nec nõ nobiles: vide ibi, Ss etiaan Iaſ. ibid.: ni multa pro G contra allegat. adde Zaſ-conſ. F. vol. 1. Franc. Curt. in tractat. de feud. in 2 part. princ.§. I. nurm. 10. vbialle- gat Eranc. de Aret. conſcré2. diligenter& mature diſ⸗ cuſſis, circa finem, vbi plenius videre licet. Et ratio huius deciſionis poteſt eſſe generalis. Nam kehuhi eſt quod quæ poſſunt induci per achum, poſſunt& per conſuetudinem& ſtatuta: vt generaliter not. Da.in a..de quibus. ſf. de legib. Sicq; concludo, meq; melius ſentientis iudicio ſubmitto. Decadis quintæ Reſponſorum iuris finis. DECA D. VI KESPONSVM LI 4 SVM MARIA. EFalli ſpecies ſequentis reſponſi. Punèta in hoc eſonſo tractanda. Primum puncttumE Libellus ea concluſione indit andus. Qui cauſſum damni dedit, tenetur atlionè vtili l. Aquiliæ. Et quid ea aclione conſequamur. „ ge⸗ Nuchwei NAunmen inihſn N näu WTbuniund n dü a id ratn 2 lnetli u Der clann 4 arihuih. 4 ntqut durfelah tur ſedy 3 1 dis bt amdin, dlizuate egrmc- cluitate licuius 1 obſerus diſſ iny g. Ancha onumſ mreform uſmodl tafieri& a varieten zuatihot a luoſc; h 4 ntumie 12 1 5 41 Publ atem hal an Ax nientus, 3 d SIr atul 1 — od comm otur: t naterian u ſentent ofſitſter lec. Jad' 9 7 einlnn 2 K. Am gmauabis nam ele etumà roneos Am* 7. „ 0 74 f. vnüüt. 4 4& 702. blenlus elle gel nducp ſtatuta LAA een 0 ſubm 209 Iuß A b A MAà NI 4 Vn Nrer 2 drteerum 4 4 1 ii e rtwr.d- 3 21 ſentüm 4 ler lt44]; Sauidumpunduh. Aliomiuriarum etlA⁴ouibid n cuêularipoint? Cumulatiaactionum quando germuſſa. i, Werlaperſcinzurioſa inducKnt preſumtionem 4- nimt iniurioſi gontra proferentem. 32 Enea prelumt lo transfert. enus probandi cantrari- uminaduerſarium. 33 Oppenens exceptionem turpem in iudicio, teuetur iniurlatum. 3 4 Quartum punttum huins réſponß. Aualtio ininriaramper reum eliſas 1s liuriam iniurià nonlicet epelerre. 17 Non licet ſe propria austoritate vlciſci: nec relatio- ne‚ſed innocentia crimina purgantur. Qutntum punçtum. 9 Hiuriarum attio an in heredes tranſeat? 20 Sextum punctum. 21 Litigatore pendente lite, mortuo, inſtantia litis non finita transfertur in heredem. 22 Heres tamen de nouò citandus est,& acta iudicii repetenda. 23 Diſeuſſa l. nulla dubitatio. C.de procuratorib us. 24 Iu attione iniuriarum multum referre, an ſenten- tia feratur in principalem, vel eius procuratorem. 21r Actione iniuriarum ciuiliter intentata, index condemnat pro arbitrio; conſideratis circum- ſtantiis. 38 Miuria ex hoc caſu tam ex facto quã loco augetur: 27 Ex perſona iniuriati minuitur. 3 29 in attione iniuriarum taxa iudicis iuraméntum agentis ſubſequi déebet. 8 zy Aniuramentum taxanda inuiuria cauſſa 3 poſſit et- iam deferri heredi iniuriati? 30 Diſtinctio Ludou. Romani in præditta quæſtione. 31 Eacultas probandi periuramentum, an& quan- do tranſcat in heredem. 32 Anu iniuriam paſſiss ad ſummam emendæ iunate te- neatur neceſſario. FACTI SPECIES: 0 Vadam Catharina I. velut ajſecta iniuria Anli,& damnißcata, anno 1542. litem habunt in CGonſz toris C. L contra nobilem& vali- dum W. de W. in qua ipſa proſc ſententiam ob- ꝛmuit. Cum autem deſignationem expenſarum luuindicialiter exhibuitſſet„reus exceptiones 05- tulit contra prafaram deſ.gnationem, in gaibus iuter cetera bet verba zvnlinebantur: daß ſie die Klaͤgerin vnchlich geboren/ ſich auch alle geit leichtfertig gehalten habe ltem, daß ſie auch Reſponſ. Iuris. Decad. VI. Reſponſ. IL. I. alle Zeit als ein verdaͤehtig boͤß Weib/ die ſich der Jaͤuberey gebraucht/ gehalten/ ꝛc. id eſt, Tuod zſe actrix ſit illegitime nata, ſemper ſe tur- Diter,& vt leuis perſona geſſerit: item; gquod ſemper tanquam luſpe⸗ta mala muller reputata fuerit, quæ veneficio vſa ſit,&c. Hac uerba vel- ut iniurioſa, dicta Catharinz ad animum reuo- cans contra eundem W. de W. denuo citationem in Camera obtinuit anno 16 43. Et primo proe- menda iniuriarum 500. florenss ſihi adiudicari pe- it. Deinde, quia dilius reus in cauſſa fuillet,& 15z occaſconem praſtitiſſet, quod ipſa omnibu ſuis bo- nis mobilibus& immobilibus exuta fuiſſet, reda- dlaq eſlet adſummam inopiam, petlit pronuntia- ri,& condemnari reum ad ſibi refundendum da- nnum inde enatum,& expenſas huius litis ſol- uendas.Reus litem conteſtatur uegatiue. Aãtrix in vim probandi iniurias ſibi illatas, producit ſupra didtas exceptiones in originali,iudicialiter a reoin alia cauſſa exhibitas. In quibus æadé verba expreſ- Je habebantur, quæ ſupra ſunt adſcripta: videlices quod ipſaeſſet leuis mulier, illegitime nata, vene- fica,&c. Interim luſticium prafati Conſiſtorii in⸗ cidit: quo durante, pradicta actrix dis ſuum obiit. Reſtaurato deinde iudicio,liberi& hereder prafata actricis citationem impetrant aduerſis dilumre- um, adreaſſumendam cauſſam;& proſequuntur litẽ, dant ſuas probationes. Inter cetera producunt etiam quoddam documentii literarum a commu- nitate in E. ſcriptarum: in quibuscontinetur, quod ditta Catharina& ſuus maritus in oppiduloE. do- mitilium habuerint, ibique honeſte vixerint, alis menta ex vaccis, ouibus& aliis armentts, ac pro- Prio opificio honeſte quærentes& c. Coutra pradi= &las probationes rcus excipit, inter cetera aſſeren- do, quicquid ſcripſerit in allégatis&; prodadtis ex- ceptionibus contra deſignatiouem expenſarum, id non iniuriandi animio, ſed ſui deſendeuai cauſa faulum ſte, uiad funkkz airixiani as ekieris immenſas ac in decentes atque pro mauori parte e- mentitas, qua re commotus fuerit ad ita ſcriben- dum,& ad ſignificandum veritatem. Ouod ipſe damna intulerit, el occaſconem præftiterit, quod ſuis bonus exoneraretur, hor pernegat. Tandem vtrinque multa ſaut agitata, prout mactis ad dicenda, qu ſcilicet ſiut pautes iudicis in pronuu- tiando, nan potui iuſtitiæ doeſſe. nauſeam babetur. Couſul us iiag. pro ſententia EE †Breuiter huius cauſſæ iudicatio videtur mi- E hi in ſex punctis conſiſtere. Primum, qualis a- ctiaſit intentata ab actrice. Secundum, an adłiones ab actrice intentata, putuerint suiularis Tertium, an v traq ſit erobata- artum, dato quod vtraque vel al= terutra probata ſit,an pet defenſibues rsi ſit eliſa Quin- tum, an hæ actiones tranſzerint in heredes, tam actricis, quam rei canuenti. Ex quibus tandem ſextum pun- Ctum conſtabit, quomodo in hac cauſſa pronun- tiari debeat. Quꝑdif ad primum attinet, duæ acti- Önes intentatæ yigentur,& ſimul in libello cumu- latæ, actio ſcilicet iniuriarum„Ractio legis Aqui- liæ: idq; ſatis apparet ex duplici concluſione libelli, ext qua vtique libellus eſtpqrincipaliter iudicandus: iuxta Panoruit. in capit. æx parte. de for. compet.&&: ex parte. de reſeript. Alexand: conſil. t 6. lib. 2. Feder. de Sents, Conſil. 2 5. Caſtr- conſal:. in antiq impreß. Actio quidem iniuriarum ciuiliter eſt inſtituta: quia a- Ctris in libello æſtimauit iniuriam, ſalua taxatione iudicis, ad certam pecuniæ ſummam, nempe 500. aureos, quod ei permittentibus legibus facere l- D. ——————j— 154 cuit iuxta ſpœxna autꝰm.. in ſumma Inſtit.de iniur. 11 Huic f actioni coniuncta eſt actio leg. Aquiliæ, quæ pariter actrici aduerſus reum competiit, ſaltẽ vtili- ter. Is enim ſi non damnificauit actricem, ſaltem da- mni cauſſam dedit: pro repetendo ergo damno, e- iuſve æſtimnatione reſarcienda, merito tenetur ytili I.Aquiliæ iudicio. Cõſequimur f enim hac iudicio non ſolum damnum, id eſt, quod amiſimus; ſed et- iam æſtimationem damni dati, tam i nperdendo, quam in acquirendo.I. qui occidit.§. Has quoq, attio- ne. frad l. Aquiliam. S.illud non ex verbis. Inſt. eod. Niſi velimus dicere, actionem in factum prætoriam ac- cumulatam eſſe: quæ pariter aduerſus eum, qui da- mnioccaſionem præſtitit, datur: imxtal. qua aclione. ſed etſi quis adl. Aquiliam. Ad ſecundum punctũ, an iſtæ duæ actiones cumulari potuerint? reſpon- deo, quod ſic: quia f regulariter cumulationem permiſſam eſſe conſtat, quando iure noninuenitur prohibita, angumentol!. nec non. quod els. f. ex quibus cauſſis maior. vbi quæ ſpecialiter lege non prohi- bentur, permiſſa intelliguntur, Et in noſtro caſu nulla regula impeditina cumulationis obſiſtit: quas recenſent Dd. inl. naturaliter. S. nil commune. fl. de acquir. poßel. edita.(od. de eden. in. in minus. Inſtitut. Ae actio. o.paſtorualüs. Ae cauſſa posehe&s prop. Dy. in cu. nullus pluribus. de Tégul iun. in 6. Et nemini negan- dum eſt, vt pluribus iuribus vtatur, I. nullus vide- tur. de reg. iur. li. 6. Imo; illis duabus actionibus con- tra cundem agitur ex diuerſa cauſſa,& ad diuerſam rem:ergo cumulatio admiſſa. Et idem, ſi ad eandem rem ex diuerſa cauſſa ageretur. Vnde eſt, Taod qui ignorans rem, quæ fibi ex legato obuenit, forte for- tuna emit, duplici actione experiri poſſit, ſcilicet ex teſtamento,& ex emto. Nam altera actione rem i- pſam, altera precium conſequitur, vt probatur ex io leg hidem cum eodem.ſfde iurisditkio. Ad tertium punctum reſpondeo, primam actionem, iniuria- rum ſcilicet, ſatis probatam eſſe per exceptionem, cõtra deſignationem expenſarum, iudicialiter pro- ductam: in qua primum actrici, tanquam malæ& mendaci muſieri non eſſe adhibendam fidem ſcri- bit:deinde illam illegitime natam,& leuem, ſiue in- famem(leichtfertig) aſſerit, eamque pro tali reputa- tam eſſe. Et hæc verba iniurioſa non ſemel repetun- tur. Hæc verba ſui natura ſunt iniurioſa,& famo- ſat ex quibus ſtatim contra proferentem ſeu ſcri- bentem præſumtio iuris enaſcitur, eum animum iniuriandi habuiſſe, etiamſfi dicat, ſe illa non animo contemnendi dixiſſe. Talis enim præſumitur ani- mus, qualem verba oſtendunt, l. quod Labeo. ff. de ſupellect. leg. l.1. J. diuus: f. adl. Cor. de ſicar. Ex ver- Pis animus iniuriantis colligitur, qui eſt fundamen- tum& ſubſtantia iniuriæ,. 3. f. de iniuriis. Vnde& Ariſtoteles dixit, quod verba ſint notæ paſſionum 12 Larum, quæ in animo fium. Et † huiuſmodi præ- ſumtio, nempe quod proferens verbum iniurio- ſum, cenſeatur id animo iniuriandi feciſſe, transfert onus probandi in aduerſarium, quod ſcilicet non fecerit iniurioſo animo:& tantiſper perdurat, do- nec contrarium probetur./ſnon conuicii. 1⁰ Cy. Bal. Salycet.& alii. Co. de iniuriis. Dd. commnniter inc. 13 cum te.de re indic. Et dicit Angel.in tratta. de ma- leſuc. in§. verba contumelioſa. quod etiam opponens aliquam exceptionem turpem in iudicio, teneatur iniuriarum. Secundam actionem non reperio pro- Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ German 5 ·* 4— 5 47 batam. Ad huius enim probationemactionis, niha aliud protulit actrix, quam teſtimonium quoddam aSchulteto& communitate oppiduli E. emanatam: in quo fatentur, maritum attricis, cum attrice ſua coniuge, in ditto loco domisilium, item boues& oua, c alia quædam habuiſſe,&s quod ſe honeſte bi geſſerit, Guluerit, tanquam honeſtum operarium decet,&c. Sedinterim non docet, quod culpa domini rei ſua Bonaamiſerit, aut quod ipſe reus amittendorum bonorum occaſionem preſtiterit: quod probarene- ceſſe erat. Cum ergð hoc non fuerit probatum, per- inde eſt, ac ſi non eſſet poſitum aut deductum: cum ſit idem, quantum ad iuris exſecutionem, non eſſe, &non apparere, ſeu probatum non eſſe, I. duo ſumt Titii. ff. de teſta. tuté. c. plerique. 2. quæſt. 2. gloß. c. at circa. S. alioqui. verbo‚ſuperuenerit. C&. nulli. de electu. ne, in 6. Bartol. l. in lege. ff. de contrah. empt, cumſ- milibus. Veniof ad quartum punctum, an allio in- rentata fit per reum eliſa?(Loquor autem dunta- xat de actione priori, iniuriarum ſcilicet: cum po- ſterior per ſe corruat, vt iam dictum eſt, quia pro- bata non exſiſtit.) Et reſpondeo, eam non eſſec- 1) liſam. Neque enim aliam defenſionem reus adfent, quam quod dicitꝭ ſe prouocatum fuiſſe per actrice Muæ indecentes, immodicas,& pro maiore partee- mentitas expenſas iudicialiter petierit: itaque iuris ſui conſeruandi gratia ad huiuſinodi verba ſeriben- da proſiluerit. Qui autem iure ſuo vtatur, nemini faciat iniuriã, mrta vulgatam regulam,&c. Sed hęc defenſio penitus nil releuat. Dato enim, quoda- Gtrix immenſos ſumtus indebite perierit: dato etid, quod nonnulla verba indecentia, ignominiam de- notantia protulerit: tamen † propterea nonfuit h- 4 citum reo, iniuriam iniuria propulſare: cum hocle- gibus fieri prohibeatur, quæ propterea concedunt iniuriato actionem ad vindicandam iniuriam in iu- dicio, S. in ſumma. Inſtit. de ininriis. l. ſi non conuicu. Cleod. Spec. tit. de accuſat. verſ-quid ſi vocaui te latri- nem. Angel inl. vt vim. ff. de inſt.& iure. Bar.li. Cvn- de vi. Quare f nemini licet ſe propria auctoritate i vlciſci.h.nullus. C. de iudiciis. Nec relatione, ſed inno- centia crimina purgantur, lis, qui. ſ. de publ.ind..dl in fin.&; ihi gl. de teſtibus. Item hæc relatio criminis non eſt incontinenti facta, ſed ex interuallo: itaqut nihil releuat. Præterea verbailla, quæ reus ſe protu- liſſe fatetur, ſunt pura,&ſui natura iniurioſa, ex qul- bus contra ſcribentem præſumtio iuris enata eſt. eum iniuriandi animum habuiſſe, vt ſupra dixi: a quæ me breuitatis gratia refero. Ex quibus conclu- do, actionem iniuriarum prætoriam ab actrice in- ſtitutam, perdefenſiones rei non eſſe eliſum. Quo! ad quintum punctum, cum pendente lite contige- rit, vtramq; partem,& actricem& reum e Viu ex- ceſſiſſe, an iſta actio in heredem tranſierit? quęritur. Et t non videtur: quia hæc actio nequeh eredibus eius, qui iniuriam paſſus eſt, neq; in heredes faci-. entis datur, limariarum actio. de iniuriu. Prætefea hæc actio pœnalis eſt: quia non rem, ſed pœnã con- tinet. Siue enim agatur iniuriarum ciuiliter, feu Friminaliter, vtroque modo dicitur agi ad vindi- ctam, I. 2.§. mancipatus. de collat. bono. Ergo in he- redes non tranſit, 17i.. de fiduc. tut. l.1. Cex qelict.de- funct. Verum dicendum eſt, hęc procedere, ſi lis non niuria- 4 actio, & pol fuiſſet a partibus conteſtata: quia vero lis cũi tore adhuc viuente eſt cõteſtata, fuit ꝑpetuat Waſan ä *. .— 1 6. 8 * ſtlnre waltel gkrigol ea W dendl garb anvrtu giri iac Waunater olochär, 1 Rarlued g prrlict renltget bänrte chereule — berehd 1 uma WRtsln WAlenreo namoconn waan aldl dNconunr aoröo. 4 8 8 ſuperne,. ba?( 1. 4 erdall r trreſdo 2ſ al.,,,g. mnehee. b liam de n Prouces ge t nodicas a 1 dicualſta as 1 aadhul an eh autemiu mamn, ulnam enbiſedter releuat, aum Alodi. wsinded aMeteätperi indece am wmlmèt. amenf anteamnütt, niuriap antaomoek. r, qu amam clunt drindic ans ührupinm. zit deth unn im taitu ſa. n dan vukeluh. 3 Fdeu un Bnn- nilicet mat atorttt p dicu A lohe Mnd. tur,s a lnalaban „. Rte an etoernün8 actyſe un cul:taqle verba in klele! oin aa Vüfdberol- An d ſannch macrit a enn. nn act t lertiuen, erede ſeletec * hæca a herecesker setb. 3 Pratee . 1 4. mahA adpero uiant t culltet, bl 10d0 8 Troi b 1 0.LI mde ,dell A ar u- u1 ſczu ai erllll, 4 4 ⸗ ebhe 1 Jlscl un taqt i erutaui, 4 4 3 7 Kpol amde. prorl⸗ &poſtmortem iniuriantis facta tranſitoria etiam in heredes, vtcunq; pœnalis exſiſtat, iuxta lſpeum.§. u eapaan bi Da. ſ h1 quis caui. l. omnes. ff. de ahlig.& actio. vbi ait Vlpianus Omne pœnales actio- nus post lité inchoatãeriam ad heredes tranſeut. Quod ꝛ0 †ad vltimum punctum attinet, quomodo concipi- enda ſit ſententia, an in ipſius defuncti rei procura- torem, aut eius heredes ferenda ſit? Nam in defun- ctum ferri non poteſt, quia eſſet nulla, 7. penult. quæ ſeut ſne appel: reſo. ein famma. ibi. Dd. dere iud. Quid 11 lgitur Haciendum? Paulus † de Caſtr. in A.in ſumma. notabiliter docet, iſto caſu, quando quis pendente lite moritur, inſtantiam litis non finitæ in heredem transferri, ita quod heres in lite ſuccedere poſſit& debeat, ſ cum hominem. de fideiuſſorib. vbi inſtantia 22 dicitur in heredem transferri. Debett autem heres de nouo citari, ad reaſſumendam cauſſamtnempe vt omnia acta& actitata præhabiti iudicii repetat, ita quod non inſtituatur nouus proceſſus cum herede: eſtpractica Bartol. in l. Lucius. ad S. C. Jrebellia. Nec obſtat nula dubitatio. C. de procurator. vbi Impera- 33 tor aperte dicit, quod † ſiactor, velreus per procu- ratorem litiget,& lite conteſtata vnus ex litigantib. vita defungatur, nihilominus litigatorem poſſe ac debere cauſſam finire: cum procurator poſt litis cõ- teſtationem dominus litis fi t, cap. quamuiis. de procur: hprocwratoribus. C. oode. quia reſpondeo, hoc verum elle, quando iudicium per procuratorem eſt agita- tum: quia per eum finiri debet, vt ibi dicit textus. Ci- tato tamen herede, quod ſuppletur, vtpote in quem iudicium transfertur: nec nouo mandatòo ab heredi- busindiget, niſi forte heredes iuſtã reuocandi canſ- ſam haberent, arg.l. quæ omnia. de procurator. ita Zaſ. in d.lin ſamma. Concludo ergo in noſtrõ caſu: Cum heredes ſint citati,& approbarint etiam procurato- rem,& ſe intromiſerint pipſum omniaq; acta& a- ctitata vno contextu repetierint: ſantentit in procu- ratorem, tanquã dominum litis, ferendam eſſe. Ac- cedit, quod alias, quando ciuiliter iniuriarũ agitur, Kinteruenerit procurator, ſententia ſit ferenda in procuratoré, non in principalem, /a. Sa uis alie. 14 f.de infaun. l.:. Ode ſent.&interlo. omniu iud. Eſt f au- tem magnum diſcrimen, vtrum in hac actione ſen- tentia pronuntietur in principalẽ, vel in procurato- rem: quia priori caſu principalis notatur infamia,& anemine, niſia principe reſtitui poteſt, laathletas. 9. funt: de infan. Altero caſu nemo illorum notatur in- ¹5 famia. In † quantum autem ſit condemnandus pro- curatot confiſtit in arbitrio iudicis, Isenim, quando ciuiliter iniunriarum agitur,& ſiab actore æſtimata ſitiniuria(ſicut in noltro caſu actrix æſtimauit ad ſos. aureos) poteſt velin tantũ reum condemnare, quantt iniuria pa Hus æſtimauerit, velmin oris, prout ei viſum fuerit, ex facto, ex loco, velex per Iotia, S. e- na aut en. h H. atrox ins erin. Inſtit. de iuiurT. L. conſtitu- honib.§./ eo. Iudex enim habet auctoritaté taxan- bminuendi, au gendi,& prorſus tollendi, I. videa- muus. ſ. fin. S; l.in aclionib. de in litem iurando. Augetur fautem noſtro caſu iniuria, tã ex facto, quam ex lo- co. Ex facto quidẽ, quia in ſcriptis facta eſt:&omnis iniuria ſcripto illata, multo grauior eſt verbali, 1. ¹. C. def amo ſelibel.l.lex Cornel. Hhi quis libru. ibi Dd. de in- lariis o ſimili. Ex loco veròo, quia facta in loco ſum- mi iudicii, iudice pro tribunali ſedente:cuius aucto- 77 Maté reus reucreri debebat. Ex f perſona vero eius 1 2 * 26 Reſponſ. laris Decad. VI. Reſponſ. LI. cui illata eſt iniuria, minuitur: 155 1nllata ettiniuri:quia humilis perſona fuit, quæ iniuriam paſſa eſt. Et iura dicunt, aliter ſe. natoris,& aliter extranei& humilis perſonæ iniu- riam xſtimari debere, d. atrox. Fnſt. de iniur. ibi Dq. Concludendo ergo cenſeo, iniuriam hanc æſtiman- dam ad quinquaginta tantum aureos actrici(medio etus juramento) perſoluendos. Del iudicis luramentum agentis ſubſequi, quando præ- toria iniuriarum actione agitur, 2: per Dalin d.§ pæœ- na autem et Cyn. in! ſi nou conuicii, C.a, iniuriis. quem Panor ſejwitur in d. c. ca te. nu. 23. de re ud. vbi dicit: A. ſimabitur iniuria periuramentum iniuriati, ſecu- tatamen taxatioe iudidis, ne in infinitum iure:.“ Sed thic noua quæſtio exori 4 ſit etiam deferri heredi ipſius iniuriati? Et breuiter, licet in contrarium multa poſſent allegari, reſpon- deo in noſtro caſu, quod poſſit: Sic enim etiam eſtin iuramento in litem, quamuis contra heredem do- loſi non iuretur in litem,. Jin. C. de in litem iurando: tamen Reres dolum paſſi bene poteſt iurare. Et dicit Caſtr. in. fin.. hoc iudicium. ff. ue quis eum,&c. idem obtinere in iuramento, quod præſtatur contra do- loſum damn um dantem, vel æſtimationem damni, ecundum formam fhquando. C.vnde vi. In contra- rium facit, quod ſcribit Baldus in Iait prator. in princ. F.de iureiurand. dicens, ſtante ſtatuto, quod de da- mno dato credatur iuramêto accuſatoris,& accuſa- tor porrecta accuſatione deceſſerit, heredein cius non poſſe iurare: argumento eorum, quæ notat glo. l. idem Pomponius ſeribitiſi frumentum Hofin. verbo, ſi appareut. ff. de rei endic. Vnde apparet, quod pote- ſtas declarandi& interpretandi mentem defuncti, non conceditur heredi. Lud. Roman. Tin d. S. hoc iu- dicium. diſtin guit: Aut facultas iurandi conceditur a lege:& tunc tranſit ad Reredem: aut conceditur ab homine, vt ſi promiſſi ſtare iuramento tuo,& tuné non tranſit ad heredem tuum: Mem tenet Rom./ qui boma. g. qui damni. f de damno inſectl. in additione no. & in ſing.ſccis, fol. 6. conſil. 2 90. vbi num.. ita dicit: Debet † enim taxa 2 8 tur, an tale iuramentũ poſ- 23 3G An f facultas probandi per iuramentum tranſeat in 1 heredem: ſic diſtingue. Aut loquimur in iuramen- to, quod defertur per iudicem, legis auctoritate ſi- bi neceſſitatem im ponentis:& tunc iurandi facul- tas tranſit in heredem. Katio: quia lex ſemper lo- quitur,& conſequenter reſpicit perſonam heredis, teius cui ſucceditur, h. Arriani. Cde hæreticis. Aut loquimur in iuramento, quod defertur ex ſola par- tis voluntate:& tunc ad heredes non transfertur: vide plura apud Alexan. in A§. hoc iudicium, Por- ro cogitandum, quod hic actum eſt detali iniuria, quæ afficit etiam heredes iniuriati: quia reus actricẽ vocauit ſpuriam, illegitime natã, veneficam,&c. Vi- detur etiam, quod eum actrix ad 5oo. florenos taxa- uerit iniuriam, ſi ludices velint iuxta hanc meã con- ſultationéillam adminimam ſummã, ſcilicet quin- quaginta aureos taxare; nihil opus ſit iuramento: quia non debet ambigi, quin defuncta actrix tanti æſtimaſſet iniuriã. Et ita in p̃ſenti cauſa ego iudican- dum cenſeo: ſaluo quorumcũq; melius æquius ſen- tientiũ iudicio. Quanꝗ, vt mihi quidem videtur, di- ci etiam poſſit, nõ opus eſſe in noſtro caſu, quod he- redes iurẽt. Licet f enim conſueuerit fieri, quod iu- ret iniuriatus:tamen hoc nõ eſt neceſſitatis, nec iure cautum reperitur, quod iurare debeat, iuxt. d.!” ſnon conuicii. q.i.& in deciſ.ꝰ eier hee I.in apost. 2 — 196 Dn. Joach. Mynſing. Juriſconſ. German. KESPONSVM LII. — SVMMARIA. 1 Caſuu huius reſponſi. va 2 Qualis proceſſus fueru inſtitutus coram Duce Po- meraniæ? Tam iniuriarum, quam l. Aquili attionem con- tra exſecutores dari, excedentes fines mandati. Laſdem attiones cumulari poſſe, aduerſus magi- ſtratum etiam in factum actionem dari, ſhi non Fuaar uad Alle, velfatiu zod non dehe àm adiudicata fuerant: a qua ſententia idem Bar rholdus H. appellauit ad Cameram Imperialem: ybi talis ſententia approbata E coufirmata fui, & pro exſecutione eiusdem impetralæ exſecutori- ales literæ ad Senatum oppidi A. Proinde ob non paritionem extractarum exſecutorialium, eo vg proceſſum fuit, quod Bartholdus H. iunior ſinio. ris Bartholdi H.fius, adinſtantiam aclorum, de- claratus ſuerit in baunuum, Edenuutiatus, prout literæ banni continent. Illarum tenore actorts, vna 6 Hesf Aren ſeeBeeefanenie mah p: rum nuntio Cameræ, requiſierunt magiſtrat pra- 7 Iuterditto Kecuperandanquc Probanaet, iailli oppidi A. vt eos mitterent in bona Partholdi 7 Ex Juolibet delitto oritur& criminalis actio ad 4, r, S,e. 2, 1, ,, 7 ppænam,& ciuilis adintereſſe. i a FN. hauniti. Magiſtratus id mandauit Schulteto ““ Sadia.& Scabinisihide, quod tenore literarum banni, G& r. in praſentia unntii Cameræ Imperialis, actons Io Dummoödo non intentetur aque principaliter: I Pana frangentis datam ſecuritatem. 12 Sententiam hius iudicis poteſt alter exſequi, de ed eue„„er...“ 713 Superior indea inferiorem cogere potest, vt ſenren- riam exſe quatur. 31 Iadex in ſcr=iptis Tequirendus ad exſequendum. 7 Obiellio, quod Senatus in A. in praſenti caſu ca- ceſſerit modum in exſequendo. 16 Vxor non tenetur pro maritoo 17 Nac ex ipſius delitto. ö““ 15 Confiſcatis bonis muriti, non veniunt dos Vxoris, vel 29 Vvor nequit ſé pro marito obligare. 30 Bona ex primo deoreto poſſéſta alienari nequeunt. 32 7 miſſus ex primo decreto; eo finito tenetur ad re- itutionem fruttuum. 32 Etiam iniuſte exſequenti non licet réſiſtere. 33 Ceſſiones allegatas nihil releuare. 3 1 Ke’i litigioſa alienatio, ipſo iure nulla- 3 1 Appellun⸗s ſuccumbens condemnatur in expen ſis, 72 ex prioribus aclis iudicetur, etiamſi obtinuerit in prima inſtanti. z6 Si in cauſſa appellationis ex prioribus actis indice⸗ tur, etſi appellatus pro ſé primam ſententiam ha buerit, nihnlominus damnaturin expenſas 4 CAS VS F Acti ſpecies ſic habet. A. de§.& conſortes a- T ckores conuener unt Bartholaum H. ſeniorem in conſiſtorio Ducis Pomeraniæ, ſuper certus ſpeci- ficaiu bonis, quæ ibidem actoaribus per ſententi- mmiiterent in præfata bona illius Bartholdi H. reſeruato tamen iure vxoris illius, der lebendig Gerad halben/& vt ſuper bonds mobilibus conß- eretur muemarium, ne aliquid alienaretur. Yxur gitur Bari hola: Huius iuulovis oppoſuit ſe huiuſ. modi im miſioni, aſerendo bona, qua poßideat, uon ſe mariti, ſed/ uavxoris propria: nec literas banni ubi præiudicare poſſe ſcd eas maritutu tautu con- cernere: C& a tali ex ſerutione appellaitii ad Ducem compul oriales: reliqui vero proceſſus conits Magiſtratum denegati. Poſlea inter partes præ- dictas, ſcilicet inter A. ſupra dictaun de S.& ve xorem Bartholdi H. ad concluſionem vſque cauſt ſæ proceſſum fuit,& lata ſenientia ſubſegquus: tu tenoris: In der Appellation Sach M. S. H Haußfrawen Appellantin eins/ wider A. von S. ſampt jhren Mitverwandten in ackiis benant Appellaten anders Theils/ iſt nach al⸗ lem fuͤrbringẽ zu recht erkant/ dz vnverhindert gethaner litus conteſtation, die Sach durch die Appellation/ als nichtiglich beſchehen/ an das Key ſerliche Kamergericht nit erwachſen ſeyl vñ ſo die gedacht Appellantin vermeynt/ dz die gemelte A. võ S. in krafft der acht guͤterſjr der beruͤhrtẽ Appellantin zuſtaͤndig eingenomem vn donatio propter nuptius uur bona vxoris propria. P Dait, ania,& in euetil um ad Camierãl mper ialä: 19 Vxor creditoribus marii potest ſe opponere, exſe- Cus appellationi Schultetus& Scabini atquieut- cutionemq impedr. runt, eidemo detuleruu Deinde ad adloru vlteri 20 An eicui mandatur exſccurib, competat etiam co orem inſtantiã magiſtratus denuomadauit Schul- Snie„. v b teto& Scabinis, vt zuxta literas banni altores in 21 Tertius potest impedire exſecutionem. Sou Heoer,. p hd, eeunereu. Mn ea⸗ h 22 Omnia bona apud vxorem reperta, preſumuntur at Keafd Han, 5* eeekee, 1. l4, aunmſa 1 rbegert. mariti eſſe, donec probetur contrartam. 47 e Vellent, p 7 æfat à ipltus Bay! 5 dai vror ſ 99 1 tuane 23 Statutum ciuitatis Itetinenſis, quod bona maritiss poſuit: aiq, ita de fatto neſtitãt„quvod magiſtr Alus limn 4 vworus pott nuptias oommiſceantur,& fiant com ta ndem ipſam per ſuamt familiam iuſſerit eduti ex d luu,, ä— ædibus,& attores deinde in eaſdem réaliter iiuui- Mederun 24 Et de iure valere tale ſtatutum. ſerit poflea ipſe Ba ie g7„ e, NThen 25 Statutum, quod vxorteneatur pro marito valet. P b5, e4 pſe 3 27 le2 vomine ſa d PXe, 1 Nun 88 22 Non debet adprobandum admittinquodprobatum per procuratorem appellationem ab immiſtioneſeu 1 mn r non releut. exſecutione factam proſequendo, ſupplicauit in ſu⸗ 11 ni 27 Securuatem à duce data, in noſtro caſu relenare. preꝛ⁸ Auguſl ali prætoris pro citatione ad viden iai 29 Oblatio de fideinbendo ab vxore banniti facta, nie dum ſe declarari,&c. coutra Magiſtratum A. 1 tea Belobskat, Verum ipſi fuerunt tantum decretæ citatis 3 hu ruynpf an talen ſedtun am mn d hnnute. nnud ad uuli- xts lue n ih 2 Den deints d Ag mi- laa ulh tleztv latiun amfhe JuJa nalenſs — 4 niun 5* ℳ ubu 9 hde d adjile. Reſponſ Iuris. Decad. VI. Reſponſ. L.II. vnd noeh einhabe/ daß alsdann jr derſelbẽ hal⸗ ben/ jhr Spruch vnd Forderung vor Richter vnd Schoͤffen zu A auff derſelben jhr Bitten vorzunemen/ vnd außzufuͤhren/ hiemit vnbe⸗ nommen/ ſondern vorbehalten ſeyn ſoll:id eſt, Incauſſa appellationis M. S. H. Vxoris appellatricis ex vna, contra A.de S. eiuſq conſortes in actis ex- preſus, appellatos ex altera partib. pronuntiamus, iuris éſe dicimus, quod litis conteſtatione non autenta, hec cauſſſa per appellationé tanquamnulli- ter interpoſitam ad Camerã! mperialem non ſis de- nuoluta: itamen præfata appellatrix putet qictã A. des vigore bauni bona aliqua ad ipſam appellatri- cem pertinentia occupaſſe,& adhuc detinere, quod eiralione talium bonorum ſuam debitam actionẽ doram iudicibus&o Scabinu in S. intentare ey pro- yuere liberum G&praſeruatum éſt debeat Ei quia B. H. nihil per huiuſmodi friuolam appellationem in Camera Impevriali confequi potuit, post conſé- quutam abſolutionem a banno, praſentem proteſ- ſam contra Magiſiratum in A. coram Duce Po- meraniæ inſiituit, ratione fractæ ſecuritatis) deß Geleidbruchs halben/ /ua vxori llatæa, priora mnia acta& actitata in amera ventilata in ef- failudeducendo. Videndum ergo, quid aut quali- terſitpronuntiandum. Etcum primis in præſenti cauſa valde dubitari poſſet, qualem procéſſum B. Hnomine ſuæ vxoris inſtituerit coram Dute Po- merauiæ, an ordinarium, vel extraordinarium? 1) Eperio enim ex actis, quod primum verbote- X nus egerit,& deinde illi iniunctum fuerit, vt ſu- am poſtulationem ſcripto commendaret: quod& fecit, Porrigendo quandam bene longam ſcripturã: in qua deducit damna& grauamina a Senatu in A. illata ſuæ vxori& liberis, contra ſecuritatem a Duce illi datam: petens tandem reſtitutionem ablatorũ bonorum,& repoſitionem perpeſſorum damnorũ, quæ æſtimat,&c. Primum videtur mihi intentionẽ B. H. fuiſſe, quod noluerit Ducem ordinaria aliqua actione inuocare, ſed potius per viam querelæ pro- cedere,& vti iudicis officio nobili: quoniam ſpera- bat forte hanc viam futuram co mpendioſorem. Id- que ſatis apparet ex ſua proteſtatione, quã in omni- bus fere productis inculcat: videlicet, quod nolit ſe- ſeinyllum proceſſum iudiciarium intromittere, ſed dũütaxat ſummarie agere, cauſſamq; Duci, velut ſuo uperiori, committere puniendam:& vt tam ſibi, quam ſuis illata damna ex nobili officio reponãtur, betere:id eſt, daß er ſich in kein Rechtfertigung laſſen woͤlle/ ſondern allein ſummarie klagen: vnd die Sache dem Hertzogen/ als ſeiner Obrigkeit/ zu ſtraffen/ vnnd lym vnd den ſeinen zu erſtattung der groſſen Schaͤdẽ/ ex nobili oflicio zu verhelffen befehlen. Siue autem ber viam querelæ agere, ſiue ordinarium proceſſum inſtituere voluerit, apparet, eum plures actiones ſi- ue petitiones cumulaſſe. Nam †& iniuriarum actio- nem propoſuit prætoriam ad æſtimationem,& legis Aquiliæ ad reparationem damnorum:& vtramque (ſicut& de dolo actionẽ) aduerſus exſecutores ſen-, tentlarum, ſi exce dant fines mandati, poſſe intenta- ri, probat I. non videtur.§. qui iuſſum. a cvntrario ſen- ê. de reg. iurls. Dy. eo. lib. 6.& tradit Gᷓuido Pap. decuſ. 293:nu.;. Item ex occupatione rerum publice facta datur actio iniuriarum l. item apud Puleoze.§. ſi quis bona.&§. ſeq. ffde iniar. idem Guido deci 29. Quod 1¼ Jautem he actiones cumulari poſſint, ex coliquet, 4 quod nulla regula impeditiuacumulationis obfiſtit, de quibus Dd. in. edita.(.de edendo. ſin minus. Inſri. de actio. Et conſtat, quoties ex duabus actionib. con- tra eundem agitur,& ad diuerſam rem, cumulatio- nem admitti: vr per Dd. ibid. Sic noſtro caſu diuerſa cauſſa agendi adeſt, puta delictum iniuriæ, ſiue vio- lentiæ,& damnificatio, agiturq; ad diuerſam rem:in priori quidẽ actione, iniuriarum ad pœnam& vin- dictam: in altera, ad damnum datum recuperandũ. 3 Poteſt f etiam videri, actionem in factum intentatã— eſſe contra Magiſtratum in A. iuxta ea, quæ tradunt Dd. in l.fin. de var.& extraord. cog.& l. ſi filius fam. de iuclic.&§. vlt. Inſlit. de oblig. quæ ex quaſi del. Quem- admodum enim iudex, ſi non faciat quod debet, hac in factum acttone conueniri poteſt: vt Da. in ditt. locis,& l. argentarius.. fin. de eden. concludunt: ita e- contra, ſi facit aut promittit quodnon debuit, nec ſpecialis actio aduerſus eum ſit prodita, hac gene- rali in factum,&ex quaſi maleſicio conueniri poteſt ad intereſſe: vt per Bart.& aliosin d.¹ fin. Ideœnim eſt in iure facere, quod non debes,& omittere quod faciendum erat. Tum f autem aliquis videtur face- re cõtra ſecuritatem, ſi quid mali mihi faciat, vel in- ferat, vt not. in l.ſ quis maiör. Cde tranſact. Dd. lede- nuntiamus. C. de his qui ad Eccleſconfug. Alii dicunt, quod ille frangat ſecuritatẽ, qui per ſe, vel per alium damnum dat, arg. l. ſtipulatio iſta.§. I. 2. 2 3. de verb. tendos commemorat. Poteſt etiam dici, quod vel poſſeſſorio recuperandæ, vel condictione triticaria egerit, quæ domino ad rem mobilem velimmobil?ẽ, vi ereptam datur. Duo ⁊ autem ſunt probandain 7 interdicto Recuperandæ: deiectio ſeu ſpolium,& poſſeſſio, a qua fit deiectus,. 2.§. hoc interdi ttum. dæ 3. 21 4„. 4+. 5 vi c&ẽ vi armata.. cum ad ſdein. de reſtit. ppol. Porrot 8 regula eſt Dd. quod ex quolibet delicto, ex quo o- ritur accuſatio criminalis ad pœnam, oritur etiam actio in factum ad intereſſe,& ſic ad proſecutionem rei familiaris, text.& ibi Baril. qui nomine. ds falſel. ho- die. H. I. eod. probatui in ¹ fin. cumn ibi not. de priu. del. Io- an. de Ana-. accedens. de accuſ. Et ideo eſt in optio- 5 neillius, qui damnum ſeu iniuriam paſius eſt, agere criminaliter ad pœnam ordinariam, vel ciuiliter ad. intereſſe, velvtroq; modo copulatiue. Exemplum: Si aliquiscommiſit furtum, poteſtaccuſari crimina- liter ad pœnã iuris:vel contra eum agi ciuiliter con- dictione furtiua ad rei ablatæ reſtitutionem, iinter- dum..· qui furem. ibi Bart.& Da. de furt. Poteſt etiam agi ad vtrumq; ſcilicet vt puniatur,& vt ré reſlituat, ſecundum Bar. d. o. qui furem. Spcc tit. de furt.. I. verſ. 9 ₰ 197. oblig. S l. 1.:ſf. locati. Guido Pap. deciſ. 1g. vbi locos pe- — ſed nunquid. Quod t tamen procedit cum aliquali 12 limitatione, ſcilicet vt non intentetur iudicium cri- minale,& ciuile æque principaliter: ſed debet accu- ſator principaliter agere criminaliter,& deinde in- cidenter per officium iudicis petere reſtitutionem, .. 8. erne. 7 ꝛu. vta Bart. I. 2. C. I. vi onorum raptorums l. 1.Cod. 1. quando ciuili atlio crinrinal. præ iucl. Idern in! hi quis 1 4.„. 1„„„.„„ 7 ad ſe fundum in fin.( ad l. fuliam de vi pubuc. 1 10 111 1 noſtro caſu videtur B. H. vtrumꝗ; iudicium cumu- R 3 4 193 laſſe. Petiit enim Senatum in A.& violatores ſecu- ritatis a Duce præſtitæ, puniri:& ſibi res ablatas re- 11 ſtitui. Puniturf autem frangens alicui datam ſecuri- tatem extraordinarie, cum certa pœna legibus non ſit conſtituta, iuæxta l.:. de eſfract.&s expil arbitrio ſci- licet iudicis, ſecundum qualitatem perſonę,& atro- citatem delicti: atque ita concludit Guid. Pap. deciſ- 419. His præmiſſis, quæro primo, an licuerit exſequi Senatui in A. ſententiam banni, in Camera Imperi- ali latam? Reſpondeo, eis licuiſſe exſequi. Fuerunt e 12 nim requiſiti per literas denũtiatoriales banni. Et † notum eſt, quod ſententiam vnius iudicis ordinarii, oſſit exſequi alter ordinarius ſuper eo requiſitus, l.a dliuo Pio. q. ſententiam. de re iud. ibi Dd. Et hoc pro- cedit, ſiue æqualis iudex æqualem requirat, ſiue in- 13 ferior ſuperiorem, ſiue ſuperior inferiorem. Imo † poteſt ſuperior virtute ſui imperii inferiorem com- pellere: argumento e. cum inferior. de maioritate& o- bed. Atꝗ; ita in noſtro caſu eſt factum: quia Camera velut ſupremum totius Imperii iudicium, mandauit ſub pœna banni quibuſcunq; requiſitionem partis&quorumcunq; immiſſionem facerent in quęcunq; bonaB. H. banniti. Et quidem in ſcriptis id factum eſt: quod etiam de iure requiri- 14 tuf. Neceſſef eſt enim, indicẽ in ſcriptis requiri, per quem ri debeat exſecutio, c.& mana. S. contrahen- tes. de foro comy. in ê. i ji derd nond. de exhi-reis. Tene- bantur ergo Conſules& Senatus ad requiſitionem nuntii Cameræ,& partis victricis exſecutionem fa- cere:& vanũ eſt, quod aſſeritur ex parte B. H. quod ſe ingeſſerint. Tleritrene reſpondeo, quod ſic: nihil enim aliudh Magiſtratib us, vt ad Sed an debito modo exſecuti fuerint? ccerunt, quam quod virtute literarum bannitene- bantur facere, nempe vt immitterent A. de S.& ſuos conſortes in bona B. H. banniri ex primo decreto cuſtodiæ cauſſa. Ergo nihil peccarunt: quia iuris ex- ſecutio non habet iniuriam, I.iniuriarum.§. 1. de in- iur. fac. quod ſeribitur per gl. in l. quod enim null. S. pla- 15 ne. de acqui. rer. domi. Sed † rurſus opponitur, ipſor Conſulcs& Senatumin A. in exſequendo modum ex- ceſſiſ multifariam: primo, quia væorem ipſius B. H.ſę= ſe opponente exſecutioni,& bona ſua eſſe aſſerentẽ, non audierunt. Secundo, quia contra ſecuritatem, dictæ v- xorio ſuiſq; bonis a Duce Pomeraniæ datam, eã e domo piolenter eieccrunt, vna cum liberis. Tertio, quia vxo- rem nomine mariti ſatigfactioné offerentem non audie- runt: imo en miſere ex domo eiecerunt ci liberis. Quar- to deniq;, quia permaſerunt, quod immiſſi creditores o* b mnia dilapidarent, deſtruerent, alienarent. Cum ergo ipſiin exſequendo exceſſerint fines mandati, nõpo- teſt dici iuris exſecutio, ſed iniurię illatio:er textum expreſſum inl. ſiiniur. de iniur.& ideo,& iniuriarum, & de dolo tenentur: imo etiã officio iudicis puniri poſſunt, vt per Guid. Pap. deciſ. 293. vbi iura. Videa- 16 mus † ergo de ſingulis. Et quo ad primum, ſciendũ eſt, ſecundum iuris diſpoſitionem, vxorem non te- neri pro marito. tot.tit. C.ne vxor pro marito. l.2. C. ne t7 filius pro patre. nec etiam ex fideiuſſione ſua, auth. Rqua mulier. Stot:tit. f.&(tad Vellei. nec ex delicto viri tenetur vxor: vt per Aflict. latiſſime in conſtit. reg Sicil incip. Patarenorum. vbi ponit regulã cum limita- tionibus. But. confil. 7. in fin. Dd. c. ex literis. de pignori- bus, cum concor. ibi not.(contrarium tamen vide pu⸗ 13 Panor. conſſil. 6õ z. in facti weneideeaſe) Et † hoc adeo verum eſt, vxorem pro delicto viri non teneri, Dn. loach. Mynſing. Juriſconſ. German quod etiamſi mariti bona eſſent confiſcata, non ve- —— niret in tali confiſcatione dos vxoris, nec donata propter nuptias, c. peruenit. de empt.&s vend. nec bo- na propria ipſius vxoris, nec localia ei donata: quin- imo manu iniecta poſſet illa rapere,&ſibi occuſtare, ne afiſco õccuparentur, I. ſipoſthac. vbi Ang. pulcre, C. de ſentent paſf facit textus. ſ. quiſquis. C.adl. Iuliam maieſt. Beneditt. repetit. c. Raynutius. verbo,& vxorem nomine Adelaſia nu. 279.1.part. Et ideo etiam ſenten- tia non poteſt mandari exſecutioni pro debito ma- riti, nec etiam pro communi debito, in bonis vxo- ris, maxime dotalibus, I. ſed ſ alia. C. de bon. damn. Bal. l. ob maritorumn. in fin. Cene væxor pro murito. Imo tpoteſt vxor creditoribus facientibus exſecutionẽ in bonis mariti, ſe opponere,& allegando& pro- bando vergentiam ad inopiam, petere dotem ſibi reſtitui velaſſignari in bonis ipſius mariti,& itaex- ſecutionem impedire, iuxta Baldum not. in trallan dotium. parte 7. priu. 1§. 24. Ferra. in titu- de form. lib. quando ma. ag. ad dot. gloſſ. vxor quondanm. Ita quoque ſi bannitus ſit maritus,& bona ſua ſibi ad- empta, poteſt mulier petere ſuam dotem, Ferra. vbi ſup. nu. 9. Bar. leſi conſtante: y ſolut. mat. Nunc ad pro- poſitum. Cum in noſtro caſu ſolummodo debuerit fieri exſecutio in bonis H. B. banniti,& nõ in bonis ſuxæ vxoris: videntur vtique inique feciſſe prædicti Conſules& Senatus in A. vxorem ſe exſecutioni op- ponentem, non audiendo: quia eã audire debebant, & bona mariti abvxoris bonis ſepàrare. Quid dice- mus?Illius contentionis diſſolutio ab ea quæſtione pendet, Anf iudici cui mandatur exſecutio, compe- 20 tat etiam cognitio? de qua in c. paſtoralis.§. quia ve- ro. de offic. deleg. in I. I. C. de indilt. vid. tol.& inc. de cetero. dere iudic. Et licet Dd. varie loquantur, er communiori tamen ſententia ſic diſtinguitur. Aut enim talis cognitio verſatur circa res, in quibus ex- ſecutio facienda eſt,& de iſtis exſecutor cognoſcen- di ius habet, l.a Diu. Pio. S. in venditione. S:ſi ſup. rebus. cumh. ſe. ꝑedere ind. Aut verſatur cirea exceptioncs quæ opponuntur poſ rſententiam& tunc refert, an tales exceptiones reſpiciant merita principalis cauſ⸗ ſæ:& nõ poteſt cognoſcere, vel eas diſcutere, ſed re- mittere debet ad priorẽ iudicem, ſ pen. de confeſſ. an ſolum tangant exſecutionẽ, nec impugnentſenten- tiam:vt ſi is, contra quem debet fieri exſccutio, obii-⸗ ciat exceptionẽ competentię:vel fideiuſſoropponat exceptionẽ epiſt. d. Adrian.& illas audire, ac de iplis cognòſcere atq; pronuntiare poteſt. An vero tales ſint exceptiones, quæ directo ſententiam impu⸗ gnent: vt eſt exceptio nullitatis, falſorũ inſtrumen⸗ torum,&c. Has audire quidem& admittere exſecu- tor poteſt, non tamen ſuper eis pronuntiare. Sed ſi euidẽter appareat: tunc remittere cauſſam debeta priorem iudicẽ, A. c. de cetero.& l. ſiprætor.- Marcelk de iud. Sin eas falſas repererit, his non attentis exſe⸗ quatur ſententiã primi iudicis: pertex. in l.ſatis. G4. falſeSic in noſtro caſu, cũ vxor B. H. tanquam tertia perſona obiecerit, bona iſta in quib. Senatus& Cõ- ſules in A. volebant exſequi, ſua eſſe, non mariti: vi- detur eam audiendam fuiſſe, nec in iis vlterius pro- cognouerit eas eſſe veras, vt quia nullitatis defectus cedi debuiſſe. Et notũ eſt, quod tertius, qui nõ fue- 21 rat in iudicio principalis, poſſit ſe opponere exſccu⸗ tioni, d.§. ſſuper rebus. Verum ad hoc reſſ ponderi poteſt: Cum iidem Conſules& Senatus in A. fue- rint h —— allaxes — — — — —. — — — keurunrer uhrnuapu dbthnecp ußpulueſe 68 MNorberbon Hraeduna danlſuua 4 — Tlununte . 4 Nänt. bus facie A h donere,d atran, nopiam, an a nisihl Aui iuxta a An ſathial. Kterelna an re. olu aigr „ wlöf. Al— 1 riquein nke A-yxofel att auuhich⸗ do:quh an echh e bontsſ 3(llie. is diſfolu a da mandutt un tioc quaine an sſtsoe C.deind atnohed icet Dd. aan unt e intentin dirgut l Qtur ci tt dbésd- deiſtse amen ehu. ε d eAA erert* 14 b udich: t auntels of A n aC iſtath 5 4 ſl. u jt 4 uſſemn 8 t. 5 pquo n.„reblll. i 3 ync 9 0 8)— hie⸗ ales t ſules int meri exſecutores, recte ipſos non attendiſſe vl- s exceptiones. Exſecutor enim merus, qui datus ad ſententiam exſequendam, Prius tamen diſcuſſo negotio exſecutionis,(vt nu ntius datus ad poſſeſſi- onem tradendam,&ſic quandonihil habet, niſi ſen- tentiam exſeq ui, ſecundum formã cõmiſſionis ſuæ) nullam exceptione maudit, gl. d. c. de cetero. ibi Abb. & Fel.c. paſtoralis. quia vero.n.] J. dæo hf. deleg. icluſ- 2.text. vt proponus. l.exſecutioné. C. de exſec. rei indi. Excipiuntur tamen quinq; caſus, de quib.per Eelini, ohiſwp. Sed horum caſuum nullus huc Auladhrar. Imo etſiin noſtro propoſito adeſſet talis caſus, vbi etiam mero exſecutori liceret exceptiones admittere: tamẽ ſivideat opponi exceptionem per malitiafh, cauſſa differendæ exſecutionis( prout hic videtur factum eſſe non tardabit exſecutionem propter exceptio- nesalias admiſſibiles, Feli. vbi ſup. nu. II. verſclimita o- mnia. Panor- ibid. alleg. Innoc. in c. post electionem. in hi. de conceſpraben. Anchar. conſ. ¹†. ex narratis in facto. penult. col.& dicit Alex. conſi. 55.& 195 ſuper contentis. a. volu. quod præſumitur cauſſa in iudice exſequen- terepellente exceptionem. De hoc tamen dubitat Feli. vbi ſuip. num./ 2. in fine, quia calumnia percipitur az ex calumniis extrinſecus obiectis. Item † non vide- turandienda fuiſſe vxor ipſius B. H. in noſtro caſu, nec ſeparationem bonorum neceſſariam fuiſſeꝛcum omnia bona apud vxorem inuenta præſumãtur ma- riti eſſe, donec probetur contrarium. Et ſi vxor bo- naaliqua ſua eſſe contendat, non tamen auditur ali- ter, quam ſi propria bona probet: quia in dubio bo- na vxoris ex bonis mariti acquiſita præeſumuntur,/ 2 90 Quintus. de donaunter vir.& vxorem. l.etiam. C. eode. ZEaj. conſ.. nu. 21.lib. 1I. Et dicit Bald. in! maritorum. C. ne vxorpro marito: quod bona reperta in domo ma- riti pręſumuntur ipſius eſſe. Imo etſi vxor poſſideat, tamẽ iuxta maritũ iure familiaritatis poſſidere cẽſe- tur, Afex post alios.I. qui iure. de acquir, poſſ. Præterea dato, Conſules& Senatus in A. de iure obli gatos fu- iſe, quod vxorem opponentem ſe exſecutioni audi- rent,& ſeparationem bonorum facerent: tamen hu- iuſmodi ſeparatio nihil relcuaſſet vxorem: propter- ea quod in oppido A. ſtatutum&conſuetudo extat. 6 Pf 2 3 quodtbona mariti& vxoris poſt matrimonium iam conſummatum cõmiſcentur, ſunt communia„&æ- qualiter coniuges creditoribus obli gantur( außge⸗ noͤmmen die lebendige Geraͤde. Et hanc conſuetudi- nem ipſemet B. H. fatetur veram. V igore ergo huius 3 conſuctudinis, non tenebantur audire vxorem, nec toportebat vxoris bona ſepararea bonis mariti. Sed † quod huiuſmodi conſuetudo ſiue ſtatutum, iure in⸗ duci poſſit, quod ſcilicet bona mariti& vxoris com- mania efficiantur, probat e. hignificauit. de don. inter ver.& vx.& pulcre Anchar. conſ. 102. vbi late de hoc. 35 Quod fitem valeat ſtatutum, quod vxor teneatur ꝓ marito, probat Bar. in tract. repreſſal.in 3. 7.¹·par prin. 8 facit ad hoc lhac dif'initione. C. de omni agro deſér. 1b. 10. Hfin. C.de primip. lib. 12.& l. ſaitis. C. in quib. cauſ. bigtac. contrah. Chaſſ in conſue. Burg. rub. 7.§. I1. Ver- boꝛcontre la femme. vbi latiſſime de hoc. Et hæc cõſue- tüdo vel ſola excuſat Cõſules& Senatum in A. quod . 1 3 4.. non deliquerint„‚nec modum exceſſerint, non ad- mittendo vxorem, ſe opponentem exſecutioni: quia etſi probaſſet, aliqua bona ſua propria fuiſſe:tamen z6 ber hoc non potuiſſet effugere exſecutionem. Et de Tiure non debet quiſquam ad probandum admisti, Reſponſ Iurts. Decad. VI Reſponf L.1l iuris bona mariti eſſe: item erant communia vi ſtatuti in oppido A. ſupra dictum eſt. Quo †ad obla- 195 quod probatum eius cauſſam non adiunat, Der gloſ. in Verbo nihilominus. ca. cum conting. gat. de oſfi. delegat. cum vulg. Quod † ad ſecuriatem a Duce in P. vxori B. H. conceſſam attinet, in qua a ctor videtur princi- pale fundamẽtum ſuæ intentionis ponere, hæc meo iudicio penitus nihil obſtat: tum quia Dux declara- uit in quadam ſua mifſiua, prioris inſtantiæ actis in- ſerta, quod per huiuſmodi ſecuritatem nollet impe- dire banni exſecutionem: tum quia hiæc ſolummo- do concernebat bona vxoris B. H. in quæ hic non fiebat immiſſio: præſumebantur enim preſumtione tionem ab vxore factam, reſpondetur, quod nec cre- ditores, nec requiſiti exſecutores tenebantur de lu- re ipſam audire: tum quia non habebat vxor, vnde ſatisfaceret, nec fideiubere de iure efficaciter pote- H. gore rat, vulgatis iuribus: tum quia non conſultum fuiſ- ſet ipſis, incertum pro certo acceptare,& ſpem, vt 29 dicitur, precio emere. Imo vxor non poteſt ſe ſuaue obligare pro marito: vt per Iaſonem in l!iſi conſtante.n. 25. ff. ſolut. matri..⁴ vltimum quod attinet nem pe deſtructionem bonorum, in quæ immiſſio per ma- giſtratum in A. eſt facta:ſane fateor, creditores miſ- ſos in bona ipſius B. H. ſaltẽ cuſtodiæ cauſſa inique &contra ius egiſſe, ſi quicquã ex bonis ipſius diſtra- xerint, aut alienarint: quoniã expediti iuris eſt, quod 7 T bona ex primo decreto poſſeſſa, diuendi aut alie- ³3⁰ nari non poſſint lin poſſeſſion. f. ex quib. cauſe in poſ- Meatur: nec immiſſus lucratur fructus, l. Eulcinins. in prin. co. tit. niſi iudex hoe ſpeciatim decernat,& Pp⸗ pter nimiam contumaciam, cum cauſſæ cognitione permittat, d. l. Fulcinius. K.iudex.& ibi Zaſ.& Bart. i- bidem, vbi ſe refert ad Spec. de 1.& 2. decrero, é. reſtat. verſ.hoc autem nota. idem Inno. c. diletto. de Verb. ſignif. Vnde eſt, quod immiſſus ex primo decreto, co fi- nito. teneatur ad reſtitutionem fructuum ex prædio perceptorum, I. Prætor aitein prin.&s F. His verbis. quib. ex cauſ.in poſſeatur. idq; etiã expreſſe vult Ordinatio Cameræ, ſanciens quod bona vigore banni ob con- tumaciã inflicti reſtituenda ſint exbannito poſt ab- ſolutionẽ obtentam. Itaq; non eſt dubium apud me, quin ſæpius dictus B. H. iuſtam actioné aduerſus im- miſſos creditores haberet, qui tẽpore primi decreti ita deteriorarunt&alienarunt res ſibi cuſtodiętantũ cauſſa cõcreditas& permiſſas. Quod autẽ deſu pMa- giſt atum in A. cõuenit, ridicule egit: quia hi ex nul- lo genere obligationis ei adſtrin guntur, nec ex con- tractu, delicto, vel quaſi:niſi quaſi delictũ ex eo me- tiri velimus, quod cõniuentes fuerint ad hęc omnia: Porro quod vxorem ſæpedicti B. H. ex domo educi iuſſerint Conſules& Senatus, iure id factũ fuiſſe de- fendi poteſt: quoniam iſta exſccutorib. reſtitit. Sed † exſecutori etiam iniuſte exſequenti, nõ licet reſiſte- re, Bar: l.vt vim f. de iuſt.& iure, per l. qui reſtituere, de rei védicatione. etl inſſioni. ne vis fiat ei. Imo exſecuto- ri ſententię licitũ eſſt, reſiſtenti inferre violentiã quo ad actũ exſecutionis explicandũ, in. rtanota. per Inno. in o. olim. 2. de priuil.& l fin. C.ſi per vim, vel alio modo. Aęꝰb.& Dd. d. c. ci de cetero. de re ind. Concludo ergo, quod iudices primæ inſtantiæ male iudicarint, con- demnando Magiſtratũ in A. ad reſtiturione damno- rum,& bene appellatum ab eorum ſententia fuerit: & quod prædictus Magiſtratus in A. ab impetitio- * 2«** 4 7 8 88 ne actoris, in prima inſtantia facta, ſit abſoluen- K 4 —— 1 200 33 dus. Ceterum t quod ad prætenſas ceſſiones attinet, jſte ſatisſunt deductæ per aduocatum appellantium in ſuis productis: ideo nihil opus de hoc multa ver- ba profundere. Nam quod non valuerint, neceffe- tum habere potuerint huiuſmodi ceſſiones& re- futationes, in vxorem factæ, vel ex eo liquet, quod hæ, lite iam cœpta& proſequuta,& deſuper pendẽte 34&interpoſita appellatione, fuerint factæ. Et alias † notum eſt, quo drei litigioſæ alienatio ipſo iure nul- la ſit, Guid. deciſ.⸗337,. 4. Item ex conon potuit vale- re huiuſmodi ceſſio, quia facta fuit in fraudẽ credi- torum, cum B. H. item notorie non erat ſoluendo creditoribus:& proinde non potuit amplius in eo- rum damnum& fraudem, quicquã alienare aut re- futare, nec huiuſmodi refutatiòrecipi vel tueri cõ- iugem: ſicut probat textus cum caſu in 1.2.& l'pen. ibi Caſt. post Bart. Cſt in frau. credit. Et colligitur aperta fraus velex eo, quod B. H. maritus omnia ſua bona fimulalienarit in vxorem, iuxta leomnes. S. Lucius. ſ 35 qua in frau. credi. Wof adexpen ſas, de iure quidem tricto eſſet appellatus in eiſdem cõdemnandus, vt- cunq; obtinuerit ſententiam pro ſe in primainſtan- tia: ob id f certe, quoniam in ſecunda inſtantia ni- hil noui eſt deductum,& ſolum ex prioribus actis ſententia concipienda: quo caſu volunt Dd. appel- latum condemnandum eſſe in expenſis, non atten- ta ſententia pro ſe prius lata, Canon. in ca. finem liti- hus. de dolo&s contamac. Da. inl. properandum. S. ſin autem alterutra. C. de iud. Attamen quia alias miſer B. H. ſatis eſt depauperatus, òe eriam conſilium Do- ctoris ꝓ ſe habuit, ſicq; iuſtam habuit cauſſam, ſen- tentiam pro ſe latam defendendi: ergo mallem ex- penſas vtrinq; compenſare: ſaluo tamen aliorũ me- lius æquius ſentientium iudicio. kR ESPONS VM IIII. SVM MARIA. b Ad rehitutionem petendam ſeciale mandatum re- — quiriturnec generale ſuſſicit.. 2 Jdg, verumaſi reſtitutio principaliter petatur: ſecus, ſi ꝛncidente 1 5 De forma mandati ad petendam reſtitutionem. 4 Minor contra ſententiam quandocung reſtituitar. Modo cognitio læſionis pracedat. 5 Qualis eſſe debeat cognitio ſuper læſione. 7 Libellus pro impetranda réſtitutione minoris contra fantentiam, qualiter formandusi 2 Quc laſio cauſſet re itutionems 9 Quatuor probanda ad impetrandam minori reſti-, tutionem. o Minor leſus ex factoprocuratorinnon reſtituitur, F procurator ſoluendo ſit. Minor laſus ex facto tutoris vel curatoris, optio- nem habet, vel petere reſtitutionem, vel in tuto⸗ rem curatoremue agere pro indemnitate. 2 Auxilium ordinarii non excludit extraordinarin. 13 Concoluſio ex preædictis. ‿π Aitio tutelæ non datur ante finitam tutelam. Dolusex coniecturis conuinoitur. 16 In noſtro caſiu poſſe colligi dolum tutorum ex ſubſc= quentibus.& num. 17.19.! 9. 20 Procuratore, veltutore ius dicenti non obtemperã- te,an is, vel dominus, vel pupillus tenatur? 21 Lus dicenti non obtemperaſſé quis dicatur? 22 Reſtitutio in integrum requirit cauſc cognitionem. 23 Minor non habet perſonam ſtandi in iudici. z Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani 2 ½ Sententia contra minorem indefenſum eſt ipſs in-. re nulla.& num. 2656.. 25 Minori qualiter ſuar reri defenſio permittatur? 27 In noſtro caſu Comitem Thomam non fuiſſe inde- fenſum 29 Et ipſi denegandam eſſe reſtitutionem, eum ſe pro maiore geſſerit.& num. 29.84 335.. 191 30 Minores pubertati proximi contra deliltum non reſtituuntur. 31 Miß ſꝛmplicitate indutti deliquerint. 32 Minor maiorem ſe aſſerens, quando reſtituaturl Ncauſſa turbatæ poſſeſſionis, quæ agitata eſt in- ter tutores nobilium pupillorum de H. ex vna,& generoſos omites, dominum P. F.& dominumOt- tonem dẽ W.& K. pro ſe ĩpſis, nec non contra Co- mitem de N.& dominum Ioan. de alta Kupe, velut curatores domini minoris comitis de W.& R. ſub- miſſio facta eſt in hoc ſupremo Conſiſtorio, ſuper reſtitutione facienda, contra ſententiam pœnæ de-. claratoriam, quæ fuit 15. Octobris, anno 155o. in eodem Conſiſtorio lata. Priuſquam autem diſpute- mus, an hic concedenda ſit reſtitutio? cum primis videndum eſt, an procurator reorum, petens iam reſtitutionem, ſit etiam ſatis legitimatus: alias enim nullitas totius cauſſæ& proceſſus enaſcetur. Et ſine controuerſia eſt etiam per procuratorem reſttuti- onem inintegrum peti poſſe: vt per rubr. C.etiam per procurat. reſtitut. ꝓoſſ.imp. Sed an generale mandatä! ſufficiat pro reſtitutioné imploranda, quale hic a procu- ratore prafatorum Comitum produttum est, in quo ne verbulo quidem fit mentio de petenda reſtitutione? Et omifſis ambagibus dicendum eſt, ſpeciale manda- tum requiri, nec generale ſufficere: quæ eſtcommu- nis Dd. ſentẽtia. Idemq; ſatis probatur in leillud 9e talis, de minoribus, vbi dicitur: Si talis interueniat juuenis, cui ſit decernenda reſtitutio, ipſi poſtulan- ti præſtari debet, aut eius procuratori, ſi id ipſi no- minatim ſit mandatum. Qui vero gencralem de v- niuerſis negotiis coram ſibi promiſſam proponit, nec ex eo audiendus eſt. Idem habetur inc. per tuu c. coram. de in integr. reſi. Eerrar. in forma reſpon:in act. hyp: glo. i. Et huius rei triplicem rationem Baldus ad- fert in l.i.(od. etiam per procuratorem, s c. huncq; ca- ſum recenſet etiam glo. in c. qwod ad agendum. glorh- nalis de procuratorib. lib. G. inter caſus, in quibus ſpe- ciale mandatum cxigitur. Addit ftamen hoc verum ¹ eſſe, ſi reſtitutio principaliter petatur: ſecus„ſtinci- denter: idemq; gl.tenet in c. ſuſcitata. verbo, poſtala- uit. de in integ: reſtit. Hlud tamen verum eſt, quod nõ ſit opus in tali ſpeciali mandato reſtitutionis nomi- natim inſerere cauſſam, ob quam petitur reſtitutio, ſed ſufficiat in genere narrare, quod ſit conſtitutus procurator ad implorandam reſtitutionem, vt Bart. probat in liiliucfam. de donat. quem ceteri communier ſequuntur. Ex prædictis ergo concludendum vide- tur, quod mandatum ex parte comitum productum ad petendam reſtitutionem, non ſit ſufficiens: cum in eo reſtitutionis nulla fiat mentio, per ſup. Aitia. Et hoc cõmitto dominis iudicib. Dato autem, ꝓcurã- torem reorum ſatis legitimatum eſſe, ad imploran- dam reſtitutionẽ: videndum conſequenter, an peti- ta reſtitutio ſit concedenda? ane illud extra cõtro- 4 uerſiam eſt, minorem reſtitui poſſe contra ſententiã, ſiue interlocutoriam, ſiue diflinitiuam, Ici& muno- res. Cſt aduerſirem ind.I. i-æod. tit. nec ſolum datur 30 reſti⸗ uugeai lencum Nalaun üteltuno, u heit huſöfeumor . I nan hällenon . vrnxwc um a9 anßn Droxim 1 1 um nn 4 qeli* 2ſemn eſſionkk, iuamn pupilor 9 Prack nimnf iawt ſeipls A um loan 8 oris com U dremo f. Ode ea. Drüuft da ſitn curator n ſatsle Eprocc(l te per pie „ 4 16 1pOffe.- „. Kdf ah: mylna a Atumhfn ro de nes de endatd an dückl eiuspto ldpln. n. M rale de. V n ſil an pöpponh pallitet n aſ d tam nanda 605 p arrate 1dam! onat. ergo pafde nem, I caleprndh- adonm. rukluage lrkeruenict tnapema 4 4 nahain All 2 enkllusi er llnec;c- Jedlcc, 2 thn i gabds he mecrerum 1 ul⸗ a u] Mueu ml Juoc T ntobis Do0 üchra * Iſtconttun neen 4 dencun ſice 4 im 1odcn . gclll nm erterka dicib it dinphr imn ere nfe lume ilecnchi⸗ dan5 afectedd lituif al6 u A. rel⸗ geſtitutio aduerſum ſententiam cuiuſcunq; iudicis. ſed etiam contra ſententiam Præfecti prætorio,& Imperatoris, lin cau ſa. Sefin. Cu aliq uot. 1223. 4/9, ad Hanon ſolum de minor. Item& Pontificis, ſuſcitata. de Jwiniegr-reſtir Priuſquam † tamen aduerſus ſenten- tiam minor reſtituatur, omnino neceſſarium eſt, co- aitionẽ læſionis præcedere,& de ea apparcre, vtrũ &illæſus ſit. Sed fan plenaria, vel ſummaria cauſſæ cognitio requiratur? Et ſiquidem principaliter ad- uerſus ſentétiam imploretur reſtitio, pleniſſima o- pus eſtcognitione,& a iudice actus& proceſſus,& a- * videnda& perſcrutãda ſunt, quo is poſſit cogno- ſcere,an iuſta occaſione minor conqueratur,& vtrũ zuſtaratione ſe iniuſte a iudice condemnatum pro- ponat: idq; Dd. communiter tenẽt, moti ad hoc per lfin. Chiminot ſe maiorem dixerit: ſub illis Verbis, Ea qua in prece contuliſti, examinare Praſidem Prouinciæ conuenit: qui ſi exluce probationui te deceptum cogno⸗= ucritidem veriſequeturquem tex. ad hoc poderat Sa- haæin d.l.l. Cſhi aduer. rem ind. Quod ſinon principa- ſiter& directo, ſed incidenter minor ſe contra ſen- tentiam reſtitui petat: tunc fufficit leuis& ſummaria quædam cognitio, ſiue indagatio: vt per Dd. vbi ſup. & annem Mauni in tralt. de reſtit: in integ. c. 93. 1n noſtro vero caſu videtur principaliter peti reſtitu⸗ tio:ideog; pleniſſima opus erit cognitione. Deinde conſiderandum, an libellus, in quo petitur reſtitu- tio ſit formalis& iuſte conceptus? Quod mihi non 7videtur. Nam† Dd. volunt, max ime Bald. n no du detur. C. de integrireſti. mino. quod libellus, in quo pe⸗ titur reſtitutio, debeat expreſſim cõtin ere, quod mi- nor fuerit læſus propria facilitate, vel dolo aduerſa- rii. Nõ fenim omnis læſio cauſſat reſtirutionem, ſed eatãtum, quæ prouenit ex facilitate ætatis, veldolo aduerſarii,7.i,in prin.&o g.. de minorib. Sal.d.! non vi- detur.& ſic non ſufficit ſolum allegare læſioné, pro- utreorum procurator in ſuo libello petitæ reſtituti- onis fecit. Et ſubdit ibi Bald. ſi ſolum dicatur mino- rem læſum eſſe, nec addatur, ſua facilitate, vel dolo aduerſarii, libellum eſſe ineptum& reiiciendum: ꝙ etiam Bart. voluit in l. Verum. S.ciendum. de minorib. G Matth. de A lict. in con, it. reg. Sicil. li. 2. rub. 39. in- dip. minorumiura. nu. J. idem tenet Salyc: d.! non vidée- Jiur. Imo ad hoc, vt concedatur minori reftitutio per iudicem, quatuor ſunt probanda: videlicet ſe eſ- ſeminorem: deinde ſe eſſelæſum enormiter& im- odice: tertio, quod læſio proceſſerit ſui facilitate, elga 1 d 1 ſ 17„* 6 2. 010 2⁴ UETIATII, vt l. fi. C.dte in zut eg. VOſt L. Siel O? N. 2— —..— Rtandem allegare, quod ſit intra tempora petendæ 4 2.. 2 1— 1 ⁴. 7 reltitutionis, vt per Antän. de But. in c. conſtitutus. de 1n integy.reſtit. de uo vide etiam, qua ſöripſi in Obſer. Camer. meis, cent. 2. ↄ ſer. 16. Qualiter autem probe- — tur lælio, vide Alexan. in I. õY⸗& poſted. Jiſ minor. de 4 8. 3..... 4 4 5 2 8 minoribus, vSi iura allegat. Petitur autem in nôſtro calu reſtitutio, primo nomine& ratione Comitis P. qui eſt maior: pctit tamé reſtitui, tum quia abſens 1 4— Werit, tum quia ſuus procurator mortaliter eo tem- 9 re r 544 5 1— 4*„* 2443 1 2—.—₰ 8— Poreægrotarit. Primum videamus de Comite Ot- tone. Et quatnuis prima facie videri pofſit, quod ei non ſit concedẽda reſtiturio, cum ex culpa ſuorum Utorn ſir Leſ. e 4. utorũ ſit leſus, cõtra quos regreſſum habet pro in- Jor...— 0demnitate conſequenda, maxime ſi ſint ſoluendo: Vtin noftr ae 1.. r. 4 9, o caſu. Idem enim& in procuratore mi- N. pis 3 ſar 1 1 Pe r 4 4 5 2.* 3 its Obleruatur: quia ſi læſus ſit per factum ſui pro- Lllratoris, mil — — ₰½ — Reſponl Iuris Decad. VI. Reſponf. LIII. 15 reſtituitur, uiſi procurator non b 20 ¼ ſit ſoluendo, perlcum mandato. de minorit. Ergo idẽ videtur In tutore& procuratore dicendum, ſicx fa- cto ipſorum læſus ſit minor. Item vbi quis ordina- rium remedium habet, ceſſat extraordinarium, I. in cauſſc. 2. de minorib. ibi Rar.& Bal. Contrarium ta- men tradit Bart. in lin prouinciali. de nou. op. nunc. nẽ- petquod tali caſu minor optionem habeat, vel pete= ii re reſtitutionem in integrum, velin tutorem aut cu- ratorem pro ſua indemnitate agere, pertex.u l.3.(ſ tut. vel cur. interue.vbi expreſſim dicitur: Etia in his quæ minorum tutores vel curatores male geſſiſſe probari poſſunt, licet perſonali actione a tutore vel curatore ius ſuum conſequi poſſint, in integrum ta- men reſtitutionis auxilium eiſdem minorib. dari 17 pridem placuit. Et ſic eſtin electione minoris, an ve- lit reſtitutionem in integrum petere, vel mox tuto- rem aut curatorẽ conuenire:poteſt enim vtramlibet viã eligere: nec expectare tenetur minor, donec ef- fluat tempus quadriennii, quod ad petéẽdam reſtitu- tionẽ datur, vt multis docet Io. Mauri. in tralt. d reſgi. in integr. c. 1 29. vbi declar. l.l. eiuſetit. non obſtare: vide etiam fanor. in G. cum veniſſent. dein integ: reſti. Non obſtat, quod ſup. dictum eſt, ceſſare beneficium iuris ſpecialis, vbi auxilium ordinariũ, ſiue iuris cõmunis, . 1 habetur:quia freſpondetur, quod auxiliũ ordinariũ ¹ non excludat extraordinarium, quando com petunt contra diuerſos: docente Sal.in A.! eriam. Non etiam obſtat, quod ſecus eſt in procuratore: quia is volun- tarius eſt:tutoris autem vel curatoris officiũ eſtne- ceſſarium, vt per Salyin I.fi. C. eodl. tit. f tutor, vel cura- tor. Exprędictis ergo concluſiue dicendũ eſt, pupil- 1 3 lum Comitem Ottonem, quandoquidem per talem ſententiã pœnæ declaratoriam eſt læſus, ſi pœna de- beat exreb. pupillarib. ſolui, reſtituendum eſſe con- tra pręfatam ſententiam:alias tolleremus ei optionis beneficium, quod ex dicta l. etiam. habet. Verum hic cogitandum cenſeo,& indagandum, an hæo pœna tu- torib. nomine ſui pupili inflitla, poſſit transferri RKatim in ipſos tutorer? Quod non videtur, quoniam(vt ſup. dictum eſt jetiamſi pupillus ex culpa tutoris lęſus ſit, tamen reſtitui debet, ſi id malit, quam contra tuto- rem experiri, Al.etiam. Adde, fquod actio tutelæ an- 14 te finitam tutelam intendi non poteſt. Abſurdum e- nim eſſet, a tutore adminiſtrationis rationem nego- tiorum pupilli expoſcere, in qua adhuc perſeuerat, inquit Vlpianus in lſi tutor.., iteſtamento.& I. niſi F nita. in princip. de tutel.& rat. diſi rah: Sed his non ob- ſtantibus crediderim defendi poſſe, quod ſtatim tu- tores ad ſolutionem pœnæ condemnari poſſint: pri- mo, quia Dd. communiter d. l etiam. intelligunt, quando minor læſus eſt ex facto vel negligentia, aut etiam culpa tutoris ſiue curatoris. In noſtro autem caſu non ſolum culpa tutorum deprehenditur, ſed etiam eiuſdé dolus& calumnia manifeſta, necnon ſummus iudicii contemptus: quo etiam non videtur . 1. r; locum habere d. etiam. Dolus ſautem ex multis cõ- 15 lecturis redargui, conuinciq; poteſt: quos late Bart. examinat in l. post contrattum. ſide donatiombus. Et licet quandoq; ſingulæ coniecturę non ſufficiant ad conuincendum dolum: ſi tamen ſimul& coniun- ctim plures conglutinentur, tunc aperte conuinci- tur dolus: vt per Bart. d.! post contrattum.& Decium „ 14. 7 in l.pattum quod dotali. C. de pactt. Sed f ita eſt in no- 16 ſtro caſu. Nà rutores pfati facile ſcire potuerunt: ſub qua forma ſuſcipiciẽda eſſet recognitio p̃ſentationi⸗ —— ————————————— 2—— ————— 4—— ſ“ m— “—— 8 3 2——— 3—— oooſ Bee eree de.— 4 ͤͤͤͤͤ ——— 17 † dato, 202 Capellæ S. Margarethæ in L. nempe iuxta oblatio- nem prius factam ab ipſis reis, ad quam relatio facta eſtin ſententia 28. April. ann.: 544.lata. De ſi di- cas, iſtos tutores tum non fuiſſe in lite: re ponderi oteſt, d tamen eos ex actis potuiſſe cognoſcere. Er uodin hoc negligentes extiterint, tamen ab ipſis judicibus per ſententiam commoniti ſunt de danda recognitione, iuxta oblationem prius factam, quæ lata eſt 8. N ouemb. anno 1549.Item paulo po die 3 1. Ianuar. an.. 155 0. rurſus cõmoniti ſunt,& re- latio facta auff das beſchehen Erbieten: dies etiam in ſententia expreſſa, wan ſolch Erbieten einkommen: ita quod plane nullam amplius ignorantiam præte- xere potuerint. Præterea verba oblationis( deß Er⸗ bietens)fuerunt omnino clara& manifeſta. Et tamẽ rurſus non paruerunt, ſed obtulerunt documentum (ein Vrkundt) factæ oblationi prorſus difforme. Quis ergo velhinc non colligeret, calumnioſe id ab 18 ipſis factum? Porro ſ cum hanc calumniam iudices &iuſtam habuiſſent cauſſam condénan- ſecurorialium, id tamen præter- ndam reorum malitiã, rurſum ſententiam tulerunt: 5.Octob. an. 1550.& ne quid prætexere poſſents in cadẽ ſentẽtia inſerue- runt formam, ſecundu in quam erigi deberet docu- mentum, cum declatati aduerterẽt, di reos in pœnas ex miſſum eſt:imo ad conuince one pœnæ in euentum, præ- fixæq; tres hebdomadæ ad parenduũ ſententiæ. Quid factumꝰobtulerunt quidem rei aliud documentum: ſed tum demum, cum iã cuc nrualis illa ſententia pu- rificata eſſet: id eſt, poſt tres hebdomadas iam elllu- xas. Et quamuis hæc mora excuſari forte potuiſſet, ob intemperiem acris,& lutulentam viam, quam tũ fuiſſe rei prætend unt: attamẽé oblata recognitio rur- 19 ſus difformis fuit præſcriptæ formæ. Imo feũ in nar- ratione documenti(deß Brkunds) inſeruiſſent ad verbum ſententiam prædictam: tamen poſteain d.ſ- poſitione ex profeſſo& data opera alterum mem- brum omiſerunt Nemlich/ wie die Rheingraffen zu⸗ vor zweymal praͤſentiert haben/ daß ſie den Klaͤgern die zwey naͤchſte mal auch geſtatten wolten: hoc eſt, quẽ- admodum Comites de W.& K. antea binis viecib. ad Ppræfatam Capellam pſentaſſenteita idem licitum eſ- ſe deberet actorib. binis vicib. in poſterum: q eſt ma- nifeſta& notoria calumnia,& euidentiſſimus totius iudicii cõtemtus. Nec video, quod hæc tam manife- fla&intolerabilis contumacia,vlla ratione, vel quæ- ſito colore excuſari poſſit. Nam quod præenditur, reos non ſemper potuiſſc conueniti, itein quandoq; cx reis nonnullos abfuifie, hoc omnino nil releuat: quia ſipotuerunt dare documentum, potuiſſent v- tiq; etiam ſub ea forma, quam iudex præſcripſit, da- re. Cum ergo ex prædictis omnib. manifeſte colliga- tur, quod doloſe& calumnioſe prætari tutores, in offerendo documento tot ſententiis totics repetitis non paruerinr, neq; ius dicentiobtemperauerint,& ſic fuerint in grauilſimas notoria contumacia: con- ſequitur, quod ipſi& non pupillus puniri debcant. Tradunt enim Dd. in l.. frſt quis aus dicenti non obte- bli procurator alicuius, vel tutor, vel cura- tor, ius dicenti non obtemperauerit, ipſe puniatur, non dominus vel pupillus: quia non cenſetur domi- nus procuratori mandaſſe, vt faceret aliquid illicite, velvt contu maciam admitteret grauiorem, licet in leuiori cõtu macia, quam ſimplicem appellant, pro- curator ad litem conſtitutus præiudicet domino, d. uiori contumacia loquitur tit. ſi quis in ius Dn. Joach. My nſing luriſconſ German. 1. 1.5 h procurator tuus. Is aute † videtur ius dicenti nõ 1* obtemperaſſe, qui quod extremum in iuriſdictione eſt, non fecit, hoc eſt, qui ſententiæ diffinitiuæ non aruit: vt eleganter hoc declarat ⁊ aſ.in d. I.:. ſis vide- tnur. Et talis contumacia lõge grauior eſt,& atrocior quam contumacia elus, qui in ius vocatus nõ venit. Nam& is contumax eſt,& male facit: proprie tamen adhuc nihil ei pręceptum eſt, quod contemnat Ideo zuriſdictionem magiſtratus non impedit, quin pro- cedat in cauſſa ad redendam iuſtitiam. Et de hac le- vocatns non ierit, vbi leuioris contumaciæ ſ pecies tractätur: de grauiore vero tractat tit. ſ7 quis iits dicenti non ob- temp. Sed qui decreto Velpręcepto iudicis non obtẽ- perat, is grauius delinquit,& non exfequitur iuſſum magiſtratus, vt per Oldend. claſſ-t. act. 2.c.. cui& ad. Merſuts quem cõpetat. Quod ſi hanc viam ſequamur, 1. dem per obliqunm cõſequetur pupillus, Comes Ot- to, quod alias directo per cõcefſionem reſlitutionis in integrum nanciſceretur:nempe vt indemnt ſer. uetur. Deinde pœna ſuos auctores tenebit, quodius & æquitas omnino exigit, neq; perſonas delinquen- tium tranſgredietur,I ſaner mus.(.de 5 œnis, ci ſimnilib. Tertio, ſi hic reſtiruerctur pupillus, lam impunitie- uaderenttutores contra ius publicum: quia reipub. intereſt ne crimina mancant im punita, l. item vul⸗ 8 eratus. adl. Aquil liſi logius. S¹ de iud. l. ona ſides. de- pofiti, cum vulg. Volunt fautem D d. in lin can ſe.⁊de 2. muinoribus, quodl reſtitutio in integrum non dcbeat concedi ſine cauſſę cognitione. In ea autem interce- tera vertitur, ne allis perſonis præter minorem ſab- ueniatur: quod tamen hic Herét, ſi pupillus reſtitue- rerur. Concludo ergo in præſenti hypotheſi expræ- dictis, nos poſſe inflictam pcœnam in tutoreés delin- quentes transferre. Venio nunc ad perſonam Comi- tis T. qui pariter reſtitui petiit. N ar in p etitione re- ſtitutionis, etiam nomine D. I. inſtitit procuratot pro reſtitutionc, tametſi poſtea in vltimis cõcluſio- nibus, 6. Sept. an. 5 51 ſſerat, omnia quæ ſunt a- cta contra D. I. ſint ipſo iure nulla, quia contramt norem indefenſum, 8* minor nõ habeat legitimam perſon am ſtandi iniu- dicio, I atta. de re iud.&(auilegut perſ per toti, ma- xime in lin re.& facit!. in vniuerſ. Ciqun da. tuto. S0, lclarum. C.de auto praſi. Ang.in momentanes. C. di⸗ Cto tit.qͥui legit perſo: tametſ geſta ab adu ltis, non ha- bentibus curatores, cxtra iudicium valeant,& imd ſubſiſtant, l. ſcuratorem. C. de intégr. Teſtit. minor 49.: 4 d. Ideoquet ſententia conttæ ata, ipſo iure nulla eſt, I. cum & minores. C. hi aduerſ. rem iud. ac per conſequens reſciſſione non habet opus,l. decem. de verb. obligatib. Habet enim textus: Cum& minores vos eſſe alutme- tis,& indefenſos manſtie, nullum vobis præindicium fierio,praſes prouincia proſua grauitate cwrabit. Quo ſi iuſta tutorum ſeu curatorum defenſio accefſerit intelligetis, in integrum reſtitutionis auxilium vo- bis neceſſarium. N eq; obſtat, quod ſolet minorillu⸗ arum retum defenſio permitti, tem. ſi. ex quibus canſ. maio. Nam conceſſa ſic eſt intelligen da, modo apte, is eam ſubæat: quodlegiti me& eflicaciter præſtabit ſiſui curatoris auctoritas actui acceſſerit: quam ler iubet interuenire, ob fragile ac debile minoris iu- dicium. Alias ſi ſim pliciter defenſionem mänon per⸗ neceſſarius. de acq. hare minorem indefenſum! & vt decet c. Sane t iuris eſt expediti, 11 vt eſt in e hocau-, t defenſio minori e ruvn gnuune zuutef dextter duiſent decha 4 la lögt 9 S) qutm kum et lratus ne endamit ultur tt. tat di 9. ſelgren u dhAh. d0 0 l h 1 Dlequeta 1 per cöc (uos aud ag le ſau am Tctrhn ra lp. maneant à—* Ar logiuns 4 0 mMante ** enio u tuipeht mine D el pal 1.R iuodiu ehclen. ug nul dnttle. emal emiere- . 9 dnsOt. tetland returine an„ relpuh, 29 lorennem ſententiam pronuntigrit. Item fdict minus T.in omnibus exhibitis documentis in allen vbergebnen Vrkundten) loquitur vt maior& prin- cipalis,& ſigillum ſuum ſin gulis etiam appendit: vt velex eo conuinci poſſit, ipfim doloſe& calum nio- ſe ſeſe ingeſſiſſe huic cauſſæ exſecutionis, tanquam maiorem. Iam poſtquam videt, pœnam ſibi intlictã eſſe offert ſeſe ad probandum minorennitatem: in linem ſcilicet conſequendæ reſtitutionis in integrũ, vel eludendæ ſententiæ, ratione nullitatis, velut in zo minorem indefenſum latæ. Sed pro regula tradi- tur quod minores, maxime pubertati proximi, con- tradelictum non reſtituantur. cum in eo doloſe ver- ſati ſunt, ſed debeant puniri, l. auxilium. g. in delictis. de minor.².1. Cshiaduerſedelitt.& ibi paſſim Dq. tamet- Reſponſ. Iaris Decad. VI. Reſponſ. LIII. permiſſam diceremus, ita vt curatore opus non eſ- ſet: confunderetur diſpoſitio multarum legum per guas eſtintroductum, minorem non poſſè ſiecu- ratore efſicaciter iudiciũ ſuſcipere, iurib. ſup. allega- 26 tw. Volunt ſetiam Dd. quod etſi minor fuerit defen- ſus, viq; ad litis cõteſtationẽ, vel vſq; ad probationes oſtea tamen deſierit defendi,& contra eum feratur ſententia: talẽ ſententiã pariter ipſo iure nullam eſ- ſe nec minori opus eſſereſtitutione, ita Salyoin a.l. cum& minores num. 6. Ioan. Mau. de in integr. reſtit. ca. 99. Canon. c. cauſſam, quæ. de reind.& ibi Barbat. 17 Angell. fina. Cod. qui legit. perſon. Sed † conſideran- dum, quod in noſtro caſu, Dn. I. non fuit indefen- lus: quia mater yidua, vt tutrix, nomine liberorum fſuorum in lite ſemper fuit vſq; ad ſententiæ difſini- tiuæ prolationẽ incluſiue. Imo etiam tem pore emiſ- larum exſecutorialium, dicta mater defenſatrix fuit, eiq; vt tutrici facta eſt exſecutio exſecutoriali- um prima die Iulii, annot4rz. Videtur ergo, quod dominus I. non poſſit allegare, ſeindefenſum exſti- tiſſe in hac lite: quia defenſus fuit per matrem. Niſi velimus dicere, eum non fuiſſe defenſum in cauſſa exſecutionis,& ſictempore, quo lata eſt ſententia pœna declaratoria:& ideo quo ad ipſum, videtur i- ſtaſententia eſſe nulla, quia contra indefenſum lata. Quanquam iudicium exſecutionis ſit etiam incho- atum cum matre, quia eidem fuerunt exſecutoriales 2 inſinuatæ. Videamus † autem, an ex hoc capite ipſi ſubueniri poſſit? Quod mihi non videtur. Nam ex actis liqueſcit, quod ſe in hac cauſſa exſecutionis pro maiore geſſerit. Primum enim in miſſiua, quã ipſius procurator L. C. de S. die 21. Auguſti, anno 1549. exhibuit, velut maior ad eundem L. C. de S. ſcripſit, &ſeſe obtulit ad ſolutionem exſpenſarum actoribus adiudicatarum. Quxæ res etiam effecit, vt deinceps iudex in ſingulis ſubſequentibus actibus eum pro maiore habuerit,& in ipſius perſonam, tanquã ma- s do- eo caſu in iudicis manu ſit, penſata delicti qualita- 31texpœnam moderari. Secus teſſet, ſi ſimplicitate du- ctio& citra aliquem dolum deliquiſſent: quia tüc per reſtitutionem a tota pœna eximendi eſſent, Bart. d. .& multum poteſt hac in re diſcreti iudicis iudici- um. Sane I0. Maur. ſup. dicto tractatu c. 163. pulcre do- cetin hoctoto articulo debere iudicè apud ſe, iuxta caſuũ contingentiam, excutere,&hoc vnum expen- ere, an doloſe minor fuerit verſatus? Eo enim con- 1 tto,ipſi non ſubueniet. Sin autem patuerit dolum 4 eſſe,& minorẽ iuſta occaſione motũ non paruiſſe, 32 dAdftur reſtitutio. Prædictis †etiam adde, ꝙ minor, qufe maiorem aſſeuerat, ſic in dolum incidit, vt re- 203 ſtitui non debeat: Per textum in l. 2. C. ſi minor ſe ma- ior. dixæe. Hoc tamen diſtinctionem recipit: quia ſi minor ſe maiorem dixerit dolo aduerſarii, reititui- tur: quod ſi dolo ſuo, abneganda eſt reſtitutio. Sin vero neutrius dolus acceſſerit, vt quia minor ſe an- nis maiorem exiſtimet,&ita eriam pars opinetur, lo- cus erit reſtitutioni. Ceterum ſi minor ſua facilitate læſus fuerit,& citra omnem partis aduerſæ dolum, reſtitutio danda eſt: quæ omnia Dd. in d. 1I. 1. o d. I. auxilium.& late ſoan. Maur. vbi ſup. c. 71. 172. 1/3. G 174. examinat: vide etiam Dd. in f verum ſciendum. de minor.& l. minoribein integrum. Cide in integ. reſtit. minor. Sane in noſtro caſu, ſi quis totum proceſſum 33 huius cauſſęexſecutionis diligenter perluſtret, mul- tas coniecturas deprehendet, ex quibus poſſit verus dolus ipſius domini T. conuinci:ideoq; concluden- dum videtur, dicto domino T. aduerſus hanc ſenté- tiam non eſſe ſuccurrendum, neq; eum admittendũ eſſe ad probandam minorennitatem. Venio ad per- ſonam domini Comitis P. P. quem conſtat eſſe ma- iorem: is duplicem cauſſam prætendit, ob quam re- ſtitui petit. Prima, quia abſens fuerit: ſecunda, quia ſuus procurator tempore latæ ſententiæ fuerit gra- uatus mortali morbo. Sed neutra harum tanti mo- menti eſt, vt propterea veniat reſtituédus. Nam pri- ma nihilreleuat: quoniam ſi potuerunt rei dare re⸗ cognitionem omnium ſigillis munitam, potuiſſent etià formam in eadẽ obſeruare, quæ ipſis præſcripta fuit in ſententia. Et ſic abſentia quęprætexitur, nihil excuſat. Porro ſecunda cauſſa eſt friuola: quoniã yt- cunq; fuerit mortaliter ægrotus procurator, tamen nihil neglexit, nec eivlla mora imputari poteſt ſem p enim ſcripſit reis, vt ex protocollo apparet. Quare etiã quo ad Comitem P. P. denegandã cenſco reſti- tutionem: ſaluo cuiuſq; melius ſentientis iudicio. KESPONSVM LIIII. Sv M MaARILA. I Afliues an tutores petere teneantur:& uu. 10. 2 Pupilli hereditatem ſperanstutorem petere tenetur- Magiſtratus moniti tutores dare tenentur. Tutela deferturproximioribeagnatis& cognatus. I Agnationis& cognationis dijferentia hodie ſublata- luriſperiti ana tutela excuſenturl Diſtantia loci an excuſét a tutela? De centèéſimo lapide, miliari, paſſu,& pede. 9 Habens quing, liberosimpuberes, excuſaturatutela. o Iufirmitas an excuſét a utela? I Senium quatenus a tutela excuſet!? 12 Minor 2 5. annis excuſatur a tutela: 16 Nec azudice turor conſtitui potest. 14 Patria poteſtas non excuſat a tutelas 1I Quottutela excuſentatutela. Habentes degnitatem, an atutela exouſenturt 17 Tutor tribus in locis dari potest. 1 Quantum tempus detur adprobandam excuſcitia= nem tutele? SVM M A. Vaͤlicatio couſiſtit iu eo,vt deuiur tutores legitimi relactis pupillus quondam nobilis viri domini Io- annis Stu rmſeder E⸗ Gregorius de N. velut af⸗ finis, qua dicti loannis lam defundti filiam in vxor habet nominauit quatuor. Sed hi omnes& ſingu= li excuſatioues allegarunt, quare hbuiufimodi iu- telam non teneautur fuſcipere. Spectatim gitur ——————— 404 Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. de ſingulis videndum, an cos a tutele munere ex- ruſare valeant. Cum primis autem poneſte& pie fcrit præfitas Georgius de N.quodcum monffrſan- Lra wnenepade, ei Hutmn Anu Nem tamen tutores petat. 1 A Ffines † familiares parentum, ſicut& educato- . X respupillorum, legis hortatur pictas, vt cura- tores petant: tametſi id facerę negligentes, nec da- mnum, ecpœnam ſufferant, l.2. in prin. qui, etant 2 tutores. Aliit vero, quiĩ quoquo modo pupillorum hereditatem ſperant, Magiſtratum commonere de- bent, vt tutores det,iſciant. Cde legiti. herea. alioqui a iure ſuccedendi excluduntur, Ingenua. oi mater. 3 ad Tartul.& A. ſciant. ed t& ipſi Magiltratus, qui ius dandi habent ſi moniti fuerint tutores dare te- nentur non habentibus, ſüb pœna periculipᷣræſtan- di, I.2. in prin. qni petant tuto et l.i.ſ. ciendum. de magi- ſtrat coueniend. Videamus primo excuſationès ſen- rici de Z. quæ diuerſi generis ſunt. Prima eſt,;non ſit proximus agnatus: imo allegat, ſe neſcire quoto gradu ſit coniunctus defuncto Ioanni Sturmſeder. 4 Hec excuſatio liberat a legitimaturela: quia tilla de- fertur proximiorib. agn atis, Inſt. de legit-a²nat. tutela, 5 in prin. vel etiain cognatis hodie. Quia nouiſſifio iu- re ſablara eſtvetus differéria⸗ gnationis& cognatio- nis, tam quò ad ſucceſſiones, quam quo ad turelas,§. ex his autein Ae hered. ab inteſt. venien. auth HJicut here- ditas. Cede legir tut. licut remotiorèm proximior cx- cludit ab inteſtato, iurib. prædictis: ſic qus; tutoris munere prægrauatur, A§. x His. et L.. de tut. Compe- tit enim legitima tutela inſtär lucceſſionis ab inte- eſt ꝙ ſit Affeſſor Cameræ: quæ num excuſet, neſcio. ſtato, iurib. prædictis. Secunda cauſſa, quam alle Ber & Alias fequidem tradunt Doctores, quod Iuriſperiti, tamerſi regulariter non kabeant immunitatem atu- tela, ſitamen vel Romæ doceant, velin probato ali- uo gymnaſio, aut ſint Principi a conſiliis, excuſen- tur, ſed& probari. in fine, hoc tit.liuriſperitos: in prin. eo.tit. Videtur ergo idem,& quidem multo maxgis de Aſſeſſorib. dicendum: quum hi quòq; ſint conſilia- rii Principis, 9 alias adſtricti ad cauſſas iudiciales. Tertia. quam al egat, cauſſa, quod ſcil lõge remotus ſit a domicilto pupilli‚ apud me parum facit: quia nõ 7 eſt magna diſtantia. Er† diſtanttiam loci atutela ex- cuſare, non reperio: ducto argumento aſufſicienti partium enumeratione, ex tit. Inſti. de excuſat. tutor. niſi ſit magnalid eſt,vltra centeſimum lapidem: ea e- nim excuſat, non ſolum. J. qui teſtamento. Ss l. propter g litem..:.hoc tit. Centeſimus fautẽ 8 deſignat 10. miliaria. Miliaria Italica quinq; efficiunt vnũ Ger- manicum. Ergo centum miliaria legalia faciunt 20. Germanica. Sed tanta intercapedine pupillus non diſtat. Conficitur autem miliare mille paſſibus, paſ- ſus quinq; pedibus;pes quindecim digitis gloſl.3. de verb-ſi tea. Cficwt.i. quæſt. 4£ ½. Pro ſingulis z0. milia- ribus, id eſt, quatuor Germanicis, ſinguli dies cöõpu- tantur: vide&. qui autem. Inſtit. de ęxcuſ.tuto. d. l. 3.& 9 Lrhi quis cautio. Porro quarta cauſſa, quod quinq; liberos minorénes habeat, eſt in iurę fundata. Nam tres liberiRomæ, quatuor in Ixalia, è quinq; in pro- uinciis, ſufficere ad excuſationem atutela, nOotũ eſt, Inſti. de excuſitut. in prin..:.& l. 3. S numerus. ff. eod. l. 2. C. qui nu. lib.&c. Ex prædictis concludendũ, Hen- ricum de Z. non eſſe grauandum hac tutela. Necim- pedit, ꝙ replicatu r iplum defuncto Ioanni Sturm. feder promiſi ſe, ſe habiturum commendatos ſuos liberos, ſiipſum contingeret mori: per hocenimre. uera non cenſetur promiſiſſe, quod etiam tutor eſſe velit, ſed quod alias paratus ſir ipſis Prodeſſe ac eos defendere. Nunc de Friderici de P. excuſationibus, an ſint legitimæ,videndum- Drima eſt, quod nonſit 3 agnatus,velalias fanguine iũctus pupillissſed defun. o, Sturmſeder duntaxat aſinis fuerit, quia nepté ex ſua ſororehabueritin vxorem. Hanc exccptio- nem fatetur aduerfarius. Cum ergo non ſitex nu. mero velagnatorum, vel cognatorum, ſed tantun atnis, legitimatutelaadipfum nihilpertinet: qui ſaltem agnatis, vel cognatis hodie defertur, quike ceſſionem ab inteſtato ſperant, l.. Cde legit. tut. e; Inſtit: eoa. in princ. Secunda eſt, ꝙ perpetua infirmi. tate laboret. Hæc in lure pariter eſt fundata. Aduer- ſaf enim valetudo, ob quam quis rebusſ uis non po- 0 teſt commode præeſſc, vtiq; excu ſat, L.. C. qui morb. ſe excuſil non ſolum, fin. de excnſat. iut cum duaburll. ſeq. Kitem propter adue: ſam. Inſtit. eo. An autem hæc excuſatio in 4 cto vera cxiſtat, neſcio: aduerſarius diffiteri videtur: ideo probatio ei incũberet, ſi vnus ex agnatis pupillorum eſſet. Terria excufatio, quod ſit vltra o-annos, non excuſaret. Namft vt quis pro- ii pter ſenium remiiſionem habeat, neceſſe eſt quod compleuerit 70.xætatis annum,. tem maior 7o. Inſti. eod. ibi glo.& l.2. eod. Quarto ſe excufat, quod diſtet pupiſfs 10. miliaribus. Sed tantilla locorum diſtã. tia immunitatem non præſtaret, ſi agnatus pupillo cognatuſue eſſet. Sed quia affinis tantum eſb non poterit cogi ad ſuſcipiendam hanc tutelam. Sequun- tur excuſationęs Ioannis de F. is fatetur quidem proximitatem, nempe quod ſua auia fuerit ſoror defuncti Ioannis Sturmfeder:& ſic inuicem cõiun- 1 nitur in quarto gradu:adfert tamen aliquot excu- lationes. Prima excu ſatio eſt, quod necdumſit vltra 22.annos. Heęc iure fundatur. Minorfenim) annis, 12 tametſi tutorin teſtamento ſcribi poteſt,tamen non adminiſtrat ante completum 25. annum,„. furuuſu. Inſtit. qui teſtam. tut. dari po⸗ſ. Annus tamen 15. cœ- ₰ ptus pro completo habetur: idq; fauoris cauſſainſſi- tutum eſt, leg. ad rempub. de muneribus& honoribus Iudex f autem minorem 25. annis non poteſt tuto- 1 a rem dare: quia is inquirerę debet, vt vti is conſtitu- atur, qui ſtatim adminiſtrationem ſuſcipiat. Secun- da t ipſius excuſatio, quod ſit in patria poteſtate, i- 14 pſum non excuſat. Filiſtam. enim indiſtincte tuto- res eſſe poſſunt, non obſtante patria poteſtate. Ra- tio eſt quêniam tutela ad publicas functiones refer- tur in qujbus Slius patriæ poteſtaris ius non ſequi- tur, ible, a quo. fnali. ag Irebell’ Hli Jane de hus qui ſunt ſui vel alien. iurir Vndè etiam tutorio nomi- ne verſari in iudicio poteſt, ſine patris Venia, 91¼8 Bart. l. vlt.. neceſſitatemae de bonis quæ lib. Pattemd; ipſum pupillinomine in ius vocarè ſine venia: quod alias Ppter patriam reuerentiã non poteſt, 1⁹.. de in ꝛus Vocado. ertia ipſius excufſatio eft, quod diſtet a domicilio pupillorum vlt ra vndecim milliaria. Se hanc nonreleuare, ſup. dixi. Ex prædictis ergo com- ſtat, niſi ic Ioanni obſtaret minorennitas, cum no excuſandum atutela. Venio nunc ad Frid. S. excuis- tiones. Eius prima excuſatio iure ſubii ſtit, quia ſeptẽ liberos minorennes habet: cũ tamen quincq; ſuſſicc- rent, vt ſup. dixi. Sccunda vero excuſario, qu 0d n. ua- 7 ½ “ W rumg Wwtwcülr ſt pac mplum vSchedeal oſpeta lllac cundaci quamq eftiqeh an, 0 e . Ae exuj isennum dus Kedtz an congäl n pretan 1 a d quiad ah ume iencamt m nnis de] uhh urqu Jpe quod unnſcdar daadfet ſatloe 1A ndatur nendof plerumz aimſt in pufe 2 7. 22 beturid a beh, u0. dem em 2 treredch iſtratioh an ad pubi then ven mnus R40 Na 4 een ¹ 1NnR Niuse h 13 erentt* ban lüle ſos an trau r. öVI 6 4 furctml ti et:cuta* rvelo 3 dure pant 1 nerſimh n neſſt ai alu nexcult an nem nab 4 13 . 8 1 4* 4 GxI.* 4 Reſponſ. Iuris Decad. VI. Reſponſ. L V. quabus tutelis oneratus ſit, parum releuat. Quo- niam f duæ tutelæ non excuſant, ſed tres oneroſæ, nonaffectatæ: quamdiu ſcilice tadminiſtrantur, et- amſi in eaddem domo ſint,§. tria onera. de excuſat. ruto. leg. tria onera. f codC. Et hic numerus tutela- rum ex diuerſirate patrimonii debet colligi, non exnumero pupillorum..ſi is qui. eod.l. ji quis tutor. de ritunupt. quanquam interdum etiam vna tutela re- miſſionem præſtet, ſi tam diffuſa negoiioſaque eſt, yt pluribus æqui polleat.I. 5 is qui tres.§. ceterum. hoc tit. Sed hoc hic neque deductum, neque probatum eſt. Tertia cauſſa, quia iudicialibus cauſſis præfe- ctus ſit in Palatinatu, videtur quoque in iute fun- 16 data, Habentes fenim dignitatem cum adminiſtra- tione(vt eſt præſidiatus Aſiæ, vel Cappadociæ: itẽ præfectus vigilum aut annonæ, vel magi ſtatus ci- uitatum, durante magiſtratu hàtutela excuſantur: ſulceptam tamen non deſerunt, I. Athleta. in prin.1. non tantum.§. finali. l.adminiſtrantes. f. eod. tit.. qui po- tefl. inſtutut. eod. Tametſi municipii magiſtratus tu- telæ excuſationem non habeat,.propter magiſtratum 4. tit. Quarta cauſſa, quod nõ ſit proximus agnatus, in iure releuaret, ſi in facto eſſet vera: poſſet forte jpſi iniungi, vt intra certum tempus docetet, quo- to gradu cõiunctus fuiſſet defuncto Ioãni Sturm- feder: quia cum ſi teius cognominis& armorũ, eſt contra ipſum præſumtio de attinentia proximio- ri, donec de alio doceat. Ex prædictis apparet; ſin- gulos illos, qui in tutores poſtulãtur, legitimis ex- cuſationibus vti ad obtinendam remiſſionem tu- tele. Vnde concludendum videtur, omnes& ſin- gulos releuandos eſſe,& iuxta ipſorum petitiones eos abſoluendos ab emiſſa citatione. In expenſis nõ poſſum condemnare actorem: tum, quia quod fe- cit, pietas ipſum facere hortata eſt, d. 1.2. in princip. qui per. tut.tum quia omnes& ſinguli( excepto Fri- derico de F.) ſanguine iuncti ſunt pupillis, vt me- rito nominati fuerint. Interim autem non eſtcon- ſultum pupillis,& officium iudicis eſt vt ſemel, cõ- monitus tutores dare debeat, niſi malit pœnam pe- riculi præſtandi incurrere. 1.2. in princip. qui pet. turo. l. 31 S ſciendum de mag. conueniend. Quod ſi non repe- rat legitimum, in defectum recurrendum eſt ad dariuum, inſtitut. de Attiliano tut. in princip. Poteſt au- tẽf tribus in locis vtiliter tutor dari: ſcilicet origi- nis, domicilii,& facultatũ, Da.in g.ſed hoc iure. Inſti- tut. de ttilia. tutore. Niſi obſtaret minorennitas, Io- annem de F. in tutorem ordinandum eenſerem. Nam exipſius propria confeſſione conſtat, quod proximus forer in ſucceſſione ab inteſtato lIoanni Sturmfeder/ ſi liheros, quibus iam tutores petun- tur, non ſuſcepiſſet. Nec aliam excuſationem, ſal- tem de iure releuantem attulit, quam minorenni- tatem, quam tamen diffitetur actortideoque vide- retut ipſi imponenda probatio eiuſdem: nam cum ſe in ea fundet, merito onus ꝓbandi ſuſcipiet, iuri- buu valg. Præſcribi f itaque illi breue tem pus pote- rirad probandandam minorem ætatem; neinpe quinquaginta dies continui, juxta. S. qui autem. Inſti- tut. de excuſat. tuto.& l. quinquaginta. ff. eod tit. Proxi- miores alios nullos ſcio neque arctare poſſüm Ge- orgium de R. vt plures nominet: quoniã ſua ſpon- tsfecit yt afinis, quod pietas eum facere iuſſic. lam iudicis officium eſt, vr commonitus det tucorem. binon reperiat legitimum, ad datiuam tutelam de- 205 §. ſciendum. de ma- o in defectum le- us adiungi, nem- ſcen dat, I.2. in princip. qui per tut. 1.j. giſtr. conuent. Poſſet etiam ex offici gitimi tutoris, Iohanni de F. datiu Pe Georgius de S. N. donec vel de proximioribus conſtare poſſit, qui tutelam ſuſcipiantt veldatiui conſtitui, per iura ſupra paſſim deducta. KRESPONSVM LVy. SVMMARIA. Exceptio tranſactionis eſt litis finitæ. Quæſtiones in hoc reſponſo tractatæ. Arbitrorum duo genera. Arbitratores qui dicantuerer Arbitri& arbitratores quomodo diſcernendi?& nu- Wo.—. Iu dubio potius praſumitur quis arbitrator eſſe, quam urbaterr Arbitrator& amicabilis com poſitor in quo diſſerant? Aaictum de arbitris eſt probibitorium. „ In cauſiis ciuilibus indifferenter compromitti poteſt. 10 Super iniuriis compromitti poteſt. i De qualibet cauſſa criminali poteſt ciuiliter compro- 12 Exceptio laudi arbitramentalis eſt litis fnita. 13 An ea in praſenti caſu exiſtat prabata: 14 Fundamenta appellantis in hoc themate. Forma compromißi ſeruanda: alias nullius eſt mo- Snherer, 16 Arbitri& Arbitratoris poteſtas ex voluntate partium pendei. 17 Siin tres ſit compromiſſum,& duo abſente tertio pro- cedant, nihil agitur. 1 Arbitri, iudices, aduocati, procuratores, tutores, an& quando teſtes eſſe poßint?& num:19. 20 Praſens& non contradicens, habetur pro conſentiente. 21 Si in tres ſit compromiſſum, duo laudare poſſunt, tertio præſente& non contradicente. 22 Laudum arbitratorum non requirit ſcripturam. 23 Compromiſſo facto de pluribus controuerſiis, ſi non pro- nuncietur de omnibus, an valeaeasu: 24 Sententiæ arbitri ſtandum ſiue 2qua, ſiue iniqua ſit. 25 arbaratorüs laudum, ſi enormiter eſt iniquum, reduci- tur ad arbitrium boni viri& num. 29. 26 Bonus vir quu intelligatur? 27 Raeduclio eſt ſpecies apf ellationis. 28 Arbitrator poteſt moderate alterutram partem lædere. 30 Arbitrator quando dicatur enormiter laſiſſe: 3 eſus per arbitratorẽ cnormiter, quæ remedia habeat? er3e. b 55 Qua annalia ſunt ad agendi, perpetua ſunt ad exci- Ppiendum. N quinq; diuerſis appellationum cauſſis, à Vuil- helmo Roſſio appellante in hoc ſupremo Impe- rii tribunali ſucceſſiue introductis, aduerſus C.& M. nomine ſuarũ vxorum appellatos, omiſſa lon- giori diuerſorum proceſſuum coram prioribus iu- dicib:. habitorum enarrarione, breuiter exiſtimo, vel eſſe confirmandas priores ſententias, vel cauſ- ſas hic non acceprandas: idque propter obiectam excep tionem tranſactionis, ſiue arbitrii homolo-1 gaci, qᷓ eſt litis finitæ. iuxæta Bar. in lrſi. ſ.pro ſuo. Qua- ie autem ſic exiſtimem pronunciandũ, ſubſequen- tia(niſi fallor)dilucide oſtendent. Tractaboff autẽ 2 in hoc reſponſo ſequentes quæſtiones. Primo præ- mittam an illi tranſactores partium, de quibus in acti 8 ——— 2— ——— “ 206 preſentis canſſefit mentio, fuerint arbitri vel arbitratores: Sccundo, an obiecta exceptio tranſaclionis appellatis de iure coipetat? Tertio an eadem in facto probata exiſtat: Quarto, an replicarione appellantis rurſus eliſa ſit? Ad 3 primum tſciendum eſt, arbitrorum duo eſſe gene- ra: iuxt al. ſccietatem.. arbitrorum.& quæ ibi Dd. arbit. Alii enim eliguntur à partibus, vt ſeruato ordine iuris procedant& cognoſcant:& hi proprie dicun- 4 tur arbitri, ſiue compromiſſarii. Alii r vero nonvt more iudiciorũ cognoſcant, ſed vt tanquam amici inter partes ord inẽr ac diſponant: quos vulgo arbi- tratores vocant,& amicabiies compoſitores. Et vtrique oſſunt vel cum pœna, vel ſine ea eligi: vt probat Lanfr. tract. de arbitr. in princ. primaæ partis,& nu. 22. Nam vtriq; generi arbitrorum pœnæ adiectio cõ- perit, vt notatur in! in. C. de contrab. empt. Eſt tamen alias inter vtroſque magna differentia: vt plene per Speculato, tit. de arbitrio,.i. in prin. In noſtro veto ca- ſu putarim nos eſſe in watetia arbitratorum& a- micabilium compoſitorum potius, quamarbitro- rum. Neque enim reperio, quod iuris ordo fuerit coram eis ſeruatus, vt patet ex tenore inſtrumenti pronunciationis, ſed tandum modo proceſſerint vt arbitratores: ideo eorum pronunciatio non poteſt cenſcri ſententia arbitri, ſed potius ſententia arbi- tratorum,& amicabilium compoſitotum, it in ſi- mili argumsntatur Guido. Pap. conſ. 101. per totum. Et Dd. communiter † tradunt, ad cognoſcendum, an ſen- tentia cenſeatur eſſe lata ab arbitro, vel arbitrato- re, reſpici debere proceſſus& ſententiam:ita Lanfr. pulcre in d. tract. de arbitr. vlt parte, q. 4. Inn.& Bal. in c. Quintauallis. qe iureiur. Vnde ſi proceſſit iuris ordine non ſeruato, deinde pronunciatvr arbiter vel con- tra, proceſſit ſeruato iuris ordine, deinde tamẽ pro- nunciat velut arbitrator; vel deniq́; permixtim er- iam in medio litis ſerunauit modo vnum, modo ali- ud: omnibus iſtis caſibus cenſebitur pronunciaſſe tanquam arbitrator, non tanquam arbitet: vt per 6 Dd'in A.c. Quintaualli.. Accedit, f quod in dubio ma- gis preſumitur„ compromiſſum eſſe in aliquẽ vel- ut arbitratorem, quam arbitrum, iuxta Lanfr. vbi ſu- pra parte vlt. quaſt..&ν⁄de quo vide etiam Alex. conſ. 13. 2 96. lib.1.& conſ. 9. lib. 4. Ad de prædictis, quod ali- as dicunt Dd. qnoties in aliquem compromittitur, ſi talis electus eligit viam arbitri, iudicialiter prô- cedendo vt iudex, tum eſt arbiter. Bart. Salyc.& ali, l. ſocietatem.§. arbitrorum. ff. pro ſocio. Innoc. d. cG. Quinta- yallis de iureiur. aut non apprehendit viam ordinari am aliquam iudici, ſed procedit amicabiliter hite partes, omiſſa ſolemnitate proceſſus iudiciarii:tum dicitur arbirraror, Innoc.& Abbas d. c. Quintauallis. Lanft. de athit. parte vlt. quaſt. a. Raph. Cum. conſil.7. Sic. & Bart. I. in lege de iudic. poſt. Gloſ. dicit, an quis arbi- ter ſit vel arbitrator, cognoſci debere ex modo p· cedendi. Nam procedunt vtarbitri, ſi ordinarium judicium ſeruant: vt arbitratores autem, quando eum ordinem non ſeruant. Quod etiam poteſt ex ſententia apparere, vtrum componant amicabili- ter, an determinent ſecundum punctum iuris, 4Au- thent. ſi vero contigerit. C. de iudiciis. l. ſi de meis. g. re- cepiſſe de arbit. Caſt. 4.de iud. Alex. ſi. ſeruus plurium,. 7 1.de legat.. Differt t tamen arbitrator ab amicabili compoſitore, quod hic fine compromiſſo amice componit partes: arbitrator vero ſine compro- miſſi præambulo non dicitur. Item arbitraror ſi ſe- Dn. loach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani mel com pro miſſum acceptauit, cogitur pronun- ciare, I.3. g. tametſi. de arbitru:. ſecus in com poſitore Gloſſ.d. S. recepiſſe. ibi Bart.& Innosent. in d.c. Quintaual- lu. Ex prædictis concludendum in noſtro caſu cen. ſeo, illos quatuor Scheidsleut/ oder Scheidsmaͤnnen (ita enim paſſim à partibus appellantur) arbitra⸗ tores fuiſſe,& amicabiles compoſitores, nonarbi- tros. Hoc ſic præmiſſo, conſequenter inueſtigan. dum eſt, an obiecta exceptio tranſactionis ſiue lau. diarbitratoris homologati, appellatis de iure com. petierit? Et hie rurſus ſciendum, edictum de ar- 8 bitris eſſe prohibitorium:& ideo omnes perſonæ poſſunt compromittere,& ſuper omnibus rebus ſiue cauſſis, quæ non ſunt ſpecialiter exceptæ, an. de arbitr. Spec. de arbit. g. reſtat, in princ. c. cauſſa. dein in. tegr. reſt. Quæ autem ſint perſonæ prohibitæ, quæ item res& cauſſæ, vide lartiſſime Ioan. Bap. in na. cta⸗de arbi. lib. 2& 3. per diſcurſum. Hoc præmiſſo, re- ſpondeo ad præfatam quæſtionem affirmatiue, q ſic. Reperio enim in noſtro caſu perſonas compro- mittentes tales eſſe, quæ potuerint dirimendarum lttium gratia compromiſſum facere: item arbitra. tores etiam eius conditionis ac ſtatus fuiſſe, quiar. bitrium ſuſcipete potuerint: item cauſſas etiam e- iuſmodi eſſe, que potuerunt deduci incompromiſ- ſum. Nam ſuper bonis quibuſdam hereditariis di- uidendis partes contenderunt. Et † in cauſſis ciui- libus indifferenter compromiſſum fieri poſſe, ex- tra pugnã eſt. Potuitf etiã ſuper iniuriis cõpromit- 10 ti: quia licet in criminalibus illicitum ſit compro- miſſum, lnon diſtinguemus§. nihil de recept. arbir. ia- men quia de iniuriis etiam ciuiliter agi poterat,& necdunm inſtituta fuit vlla eriminalis accuſatio:ideo recte in compromiſſum deduci potuit. iuxtal. quid ergo.§. de compromiſſ ff. de infa. Spec. tit. de arbit..reſtat. circa prin. Bar.& Gl. d.§. de compromiſſo. Imo de qua- l liber cauſſa criminali poteſt ciuiliter compromitti: vt docet Io. Rapſt. in tracta. de arbi. ſib. 3. cap. 10. Et ſic ſuue perſonas compromittentes, ſiue eos, in quos fa. ctum eſt compromiſſum, ſiue res in compromiſ- ſum deductas reſpiciamus, conſtirit de iure com- promiſſum. Et ſic ex laudo arbitratorũ nata eſt 1¹ appellatis exceptio aduerſus appellantẽ, litesiam ſopitas reſuſcitantem: quæ exceptio dicirur etiam litis finitæ,& impedir luis ingreſſum, ad inſtar ex- ceptionis rei tranſactæ: cum ſententia arbitratorũ ſit quædam tranſactio, Nouell. vt differ. iudic. S. ſi veno contigerit. Collat. 9.& not. Bal. in l. peremptorias. tolaz. verſi. quæro, vtrum. C. ſenren. reſc. non poſſ. Ancha.q.i. verſß. 1o. de litis conteſt. lib. ö. Alex. in l. vir bonus. in addit. ad Bar⸗ to. f. iudicatum ſolui. Nunc † ad tertium punctum, i an prædicta exceptio in facto probata exiſtat? Et e velut vno omnium teſtiũ ab appellatis producto- rum ore probatam eſſè nihil ambigo. Nam partes in arbitrarores quatuor conſenliſſe, fatetur ipſe- merappellans, ad quartum exceptionalem articu- lum: item in ſexto replicatorio articulo: niſi quod addit, conditionem quandam fuiſſe adiectam, ſcili. cet vt N. pro ſuperiori(fuͤr ein Obman) recipere tur,& vt ſecundum ipſius conſilium arbitratores pronunciarent. Sed an id releuet, infra ſuo loco di- cemus. Eundem articulum verum dicunt:. 2.3.4 9. & 9. teſtes, qui omnes actui interfuerunt,& vide- runt.Et ſic probatum conſtat, partes conſenliſſe in arbitratores, vt lites omnes dirimerent. Porroarbi- Tnes Au lmerenmt eeg. acnde —„ (lante conl 4 1. , ſſenme g— Kowilonce Tüiſtunſum 6 a quæſtio doſtroca 4 quæ pom dmiſſun litionba a g. tuerint.t. duetuntdt a lis quibut enderunt in. omptoml Tetälupe nalibus l al emu. H. n etiam ciu elacim lum dedus denfacy .dt anpn 1 poteſtch 1 .de alil anna ktu gentes, an amus, K xlaudo: luerſusa aute rquæen den luisingt dg e:cumkt „ Nautell me ot. B4 N im tla i ex.In ArIT nfactop ns dunfu u ucu h. 1., ſcl⸗ 3 icatolo a r conſet andam fuͤrem 6 Sus con dreeue umielt unc fad dn dtui int hr nſtabh d. 0 nesdi 1 Reſponl. luris Decad. VI. Reſponſ. LV. tratores laudaſſe ſuper cõtrouerſiis inter ipſos mo- ti⸗non diffitetur appellans,& ex probatione 7.& aexcept: articulorum ſatis conſtat, quos articulos 12.3. 4.5.7. 8. K 9. teſtes veros dicunt, vt ſic nihil du- bitandum ſit, quin ſufficienter exiſtat probata hæc exceptio in facto. Nunc ad quartam quæſtionem, anſupradicta tranſactibnis exceptio replicatione appellan- 14 tis rusſſus ſit eliſa? id f vt cognoſcamus, neceſſarium fuerit, fundamenta appellantis, quibus nititur, or- dine expendere. Primum eſt„ea lege compromiſ- ſum fuiſſe, vt N. pro ſuperiori ſine balæmone(fuͤr ein Obman) reci beretur. Secundo, tres tantum ar- bitratores acceſſerint ſoli prædicto N. quarto arbi- tratore excluſo, contra legem compromiſſi. Ter- tio. iidẽ tres pronunciarint, quarto arbitratore non conſentiente. Quarto, cum de omnibus tauſſis fue- iit comptomiſſum, omiſerint de iniuriis pronun- ciate. Quinto& vltimo, per laudi pronunciationẽ fuerit deceptus appellans vltra dimidium. Hæc ſunt b aainqusappellantis fundamenta,quibus exceptio- nem appellatorum conatur elidere. Primum ergo appellantis fundamentum eſt, ſeſe ea lege in quatu- or arbitratores conſenſiſſe, vt N. pto Palemoneſfuͤr chen Obman) reciperent,& ſecundum ipſius eon- ij ſiliumptonunciarent. Id † cum facere neglexerint, ſequitur eos nullitet laudaſſe, vt qui fotmamà par- tibus præſeriptam non ſeruarint, 1. 2. C. de arbitr. ¹ ſi 16 tum dies. o.ſi intra: ff eo. Nam necarbiter, nec arbi- tratot᷑ quitquam poſſunt, niſi ſecundum arbitrium eis à partibus conceſſum: imo omnis eorum pote- ſasex conceſſione& voluntate partium pendet,& ceſlante conſenſu partium, nulliter pronunciant, Inon diſtinguemus. S. de oficio. e arbitris. cap tum lilectus. to. tit. Hoc fundamentum multum ſtringeret, ſi in facto verum eſſet. Nam † iure expteſſum eſt, ſicõ- prowiſſum factum ſit in tres,& duo abſente tertio pPronuncient, illud non ſubſiſtere, i. /ſtin tres. de arbit. Laufr. late de arbit. in 5. parte, quaſt. 13. nume. 25. Spec. eo. tit. õ. ſin. verſ. ſedl pone, lata eſt ſententia. Sed ex maiori numero teſtium deprehenditur, nulla aliam condi- tionem adiectam fuiſſe compromiſſo, quã vr qua- tuor electi arbitratores dominum Nadirent,& ab * velut rerum litigioſarum gnaro hiomine, in- lormationem reciperent, ſicut teſtes appellatorum iddeponunt fere omnes, ad 4. 7.& 8. exceptiona- lesarticulos. Hanc autem conditionem tres arbi- tratores adimpleſſe,& ad præſtitiitum diem con- ueniſſe ipſum N. ad informationem ab ipſo haben⸗ dam, probant 2. 3.& 4. teſtes ad 8. excep arti. Neque obſtat, quod obiici poteſt, illos teſtes fuiſſe arbitra- tores,& ideo eos idoneos non eſſe, in eadem cauſ- Raad teſtiſicandum. Nam † netati nõ poteſt, quod abitri& arbitratores(ſicut& adminiſtratores, iu- dices, aAduocati, procuratores, tutores& curatores) quamdiu nondum ſunt functi ſuis officiis, non pof- ſint eſſe teſtes. I. ne in arbitris.§. ſin autem in ſcriptura C de arbit. propterea quod magnum videantur ha- ere effectum erga cauſſas, quas tractarunt. At vero expletis muneribus& officiis eorum, an liceat eis teſtimoniũ dicere in cauſſis, quas olim tractaſſent d. varii varia ſcribunt. Verum Ioàn. Andr. ad Spe- cul.deteßte. 5.1 ver ſeanunquid reto. xectiſſime diſtin⸗ Fuit: Si negotio controuerſo ſit aliquid, quod ipſis imputari poſſit, quia in officio ſuo fecerint;, aut kratermilerint, quod facere vel prætermittere non Win af. 207 debuerant: tunc velut ſuſpecti non admittunturad teſtificandum. Sin autem nihil periculi aut damni ad eos propter geſtum officium pertinet: tunc non ſunt arcendi à teſtimonio. Sed in noſtro caſu nihil vel periculi vel damni ad eos propter geſtum offi- ciunmn videtur redundare, ideo merito ipſis creden- 3 um. De † hoc tamen articulo, vtrum arbiter vel r* arbitrator teſtis elle poſſit, vide late Lanfr. de arhit in 7. parte, quæſt. 27. num. 66. G M. Anton. Pata.e odrraus. g.s. num: 2. vſ, au num 32. vbi pulcre diſtinguit. Aut enim deponit tanquam ſimplex inſtructor, aut tan- duam teſtis:& tunc aut partibus conſentientibus, aut altera inuita. Et hoc terrio caſu tria conſiderat tempora. Primum, in quo pendet iudicium roram arbi- tro. Secundum, in quo pendet iudicium coram alio iudi= cee ſinito tôpromiſſo, cauſſa tamen nondum iudicata. Tet- tium,(quod proprie huc pertinet) in quo ſententia lat der arbitrum, tauſſa pendet per appellationem, pel alio mods coram alio iudite. Et rurſus alia duo facit c⸗ pita, quia aut deponir᷑ ſuper cauſſa principali,&de iuſtitia ſen- tentis, aut ſuper actis ipſis cauſſæ,& proceſſu ipſo, Echoc poſteriori capite conſiderat primo an poſ= ſit eſſe teſtis: ſecundo, an probet. Quod poſſint eſſe teſtes, quando deponunt de proceſſu, communitet concludunt Dd. in c. cum à hobis. de teſtibus. c non ſine. He arbit. ne in arbitris. C eod. An probent? Iac. de Are. Cyn. Barr. Bald. Angel. Alb. Caſtrenſu.¹ ue in arbitri. indiſtincte tenent, quod quandò agitur de proceſ= ſu, duoplene probent,& vnus ſemiplene, quibus eriam adſtipulantur Bald. i.c. cum à nobis. But.& Hen- rit. de Boych. d. c. dilecta. de teſtibus.& Laufr. in c. quoniam Contra. verbo, teſtium. verſ-quaæro quinto. e probat. Alii ta- men& hic diſtinguunt vide M. Anto. in d. tracta. vbi jupra. uu. 22. Non obſtat ſecundum fundamentum, quòd ſeilicet V. vnus ex arbitratoribus, non præſens fuerit; quando reliqui informationem receperunt ab N. tum quia non ſtetit perarbitratores, quo mi- nus is eom paruerit, ſed per ipſüm appellantem, qui ipſi V. per ſuam aneillam denunciauit, ne iret: tum quia ei liberum fecerunt poſtea reliqui arbitrato- res, ante laudationem, vt N. adhuc accederet ſui in- formandi gratia: tum etiam, quia id ſponte prætet- miſit,& conſenſit quoq́; in laudum itum denique, quia appellans ante prolationẽ lauidi ſciuit, V. quat- tum arbitratorem hon fuiſſe apud N.& cimm partes denuò ante laudi publicationem tommonerentur adillud ſetuandum, nihil de hoc ipſe appellans vel obiecit. vel excepit, ſed expreſſim in illud conſenſit. sed † ntum eſt, quando partes ſunt præſehtes,& 40 poſunt contradicendo impedire, ne dctus hat, ſi ta- ceant, nec conttadicant, quod intèlligantur con- ſentire, Bart. i. quæ dotis. ſoluto matr. laſ. l.non minotem. C. de trauſact.& facit pulcrum conſ. Alex. s 2⁴libr. ſuper conſultatione premiſſa. Nihil etiam obloquitur d.iſ. in tres. le atbitrit. quia non eſt probatum, quod N. 3 Ooman debuerit recipi, vel ſecundum eius conſili- um pronunciari. Nam vtcunq; id videantut aſſere- re 6.& appellanris teſtes, qquibus adminiculantür octauus ad 5.& nionius ad 5. 6.& 7. qui de auditu te- ſtificantur: attamen conttrarium plures teſtes ap- pellatorum adſetunt: ſeilicet eam tantum legem præ ſcriptam fuiſſe, vt afbitratores informmationem ab N. reciperent: puta primus ad. teftius ad 8. ſe- ptimus pariter ad 3.& 8.& nonus ad 8. item nonus ad. qui præſentes fuetunt, vic erunt& audiuerunt, 8 1 —————..——⅓———— ———V—Q—QO—B—B⸗-;Iꝛñ——-::———————. ———; 4——— 1—— ——————— —— “ 208 Dn. Ioach. Mynſing luriſconſ. Germani b tum, nempe quod per illud laudum fuerit deceptus vltra dimidium iuſti prerii, illud diffitẽtur appellati. Videndum ergo: an in facto id ſit probatum,& dato quod ſit, an in iure releuet? De Poſderlore pums dica- ſe Erhiteſtes plures numero prioribus ſunt legalio- res,& veriſimiliora deponunt, vt merito eis lux ve- ritatis magis aſſiſtere videatur. Nam& præſentes fuerunrt,& ipſimet negotium peregerunt. Et dato, verum eſſe, ea lege conſenſum in quatuorarbritra- tores, quod laudarent iuxta domini N. conſilium (citra præiudicium veritatis„) tamen nondum eſt plene probatum, quod contra ipſius con ſilium lau- Aarint. Solum ſecunda teſtis appellantis dicit, ſe id 4 N. audiuiſſe. Sed in hoc ipſi; vt ſingulari, vix cre- dendum„præſertim cum teſtificetur de auditu,& etiam ſanguine coniuncta ſit ipſia ppellanti, ideoq; ſuſpecta. Adde, quod ſeptimus teſtis appellantis ad g. arriculum expreſſe deponit, quod tres arbitri pa- lam dixerint. ſe laudare iuxta mentem domini N.& ea rarione ipſe teſtis motus, etiam in landum randẽ conſenſerit. Sic ergo cadit etiam tertiũ fundamen- tumappellantis Neque enim verum eſt, quod tres tantum arbitri laudarint, quarto nempe non con- ſent ente. Nam contrarium verum eſſe, quod ſcili- cet etiam conſenſerit in laudum, ipſemet V. in ſua depoſitione ad 8. replic. articulũ,& ad. exceprio- nale art. expreſſe fatetur. Et conſtat ex omnium reſtium vnanimi conſenſu, omnes quatuorarbitra- tores præſentes faiſſe, quando laudum fuit exhibi- tum,& publicatum partibus. Cum ergo conſtet de expreſſo conſenſu Püns V. quarti arbitratoris, non opus eſt nos in hoe fatigari, maxime cum ſola ipſius præſentia ſuffici- ai ens fuiſſet. Nam † ſi in tres arbitros com promiſſum ſit, poſſunt duo laudare, tertio preſente& tacente, Gloſ. ex text. l. irem ſi vnus.§. Celſus. verbo, non valere. de arbitr. G& prohat Ioan. And. ad Spec. eod. tit.. ſequitur. verſ. ſed quid a tacet. licet Spec. ibidem contrarium tene- a2 re videatur,& male. Et † in arbitrio eſt arbitrato- rum, vel in ſcriptis, vel ſine ſcriptis pronunciare, ſen artibus arbitramentum ſignificare, vt dicit Baldus in d.c. Quintaualli-& in ſin. quaſt. æ. C. de contrah. empt. Sed&per nuncium, vel per epiſtolam arbitrari per- miſſum eſt, Bald d.fin. quaſt. 3. vt ex eo non poſſit in noſtro caſu laudum impugnari, quod non fuerit Prælectum partibus, ſed hoſpiti domus, in qua con- uenerant& arbitratores,& parres, datum, vt is par- tibus traderet, id quod eum etiam feciſſe, ex actis conſtat. Quarrum fundamentum appellantis eſt, ꝙ non fuerit ſuper iniuriis laudatum: cum tamen de omnibus controuerſiis partium in arbitratores fu- 23 iſſet compromiſſum. Sane nõ inelegans eſt quæ- ſtio apud Dd.ſi factum ſit compromiſſum de pluri- bus controuerſiis ſimul,& arbiter tulerit ſententi- am ſuper vna tantum, de aliis nihil dixerit, an valeat? In qua communiter diſtinguitur, vt ſi quidem di- ctum ſit, quod ſeparatim poſſit pronunciare, valeat ſententia ſuper ꝓnunciato,& de aliis etiam tenea- tur pronunciare, I quod tamen, de arbit. Quod ſinon appareat, quid ſiractum, quia nihil ſit nominatim expreſſum, ſed ſimpliciter de pluribus cauſſis com- promiſſum in aliquos, eo quoque caſu vnius cauſſæ de finitio ſubſiſtit, Gloſd.! qui ſi tantum. Laufr. de arbit. in 5 parte, quæſt. 16. Verum in noſtro propoſito, illud fundamentum in facto non exiſtit verum. Nam ar- bitratores etiam ſuper iniuriis pronunciaſſe,& qui- dem ſine ſcriptis, plerique teſtes affirmant, præſer- tim quintus teſtis appellatorum ad 7. except. arti- eulum. Sequitur vltimum appellantis fundamen- mus. Et † iure cautum eſt, tri, ſiue æqua, ſiue iniqua ſit, ſtandum eſſe,dienn pro- ferri. g. ſtari. de arhitr. ibi Bart.& alii. tamen † arbitra- 2 undamenro appellantis diutius mper ſententiæ arbi- 24 toris pronunciatio, ſi ſit enormiter iniqua, reduci poteſt ad arbitrium boni viri, I ſocietatem.§. arbitro. rum. ff. pro ſocio. Rationem differentiæ tradit Pa- norm. dict. cap. Quintauallis. numer. 30. Bonum †vi. 26 rum autem interpretantur Dd. iudicem ordinari- um eſſe, I. continuus.§. ita cum, de verbo. obligat. Sedan partium velarbitraroris iudicem? Et Barto. hocac- cipit de iudice partium, per cap. expoſita. de arbitru. iremq; Lanfr. tract. de arbit. yltima parte; quæſtio. 18. CO 19. Angel. vero in l. ſiſuſpecta.. vltim. de inoſic. teſtamen. hoc de iudice arbitraroris intelligit: cum † redu- 7 xio ſit quædam ſpecies appellationis,& quemad. modum inappellarione aditur ſuperior iudicantis. ita idem dicendum videtur in reductione. Tumde. mum autem dixi reductioni locum eſſe, ſi arbitra- toris pronunciatio enormem læſionem contine. at. Arbitrator f enim poteſt modicum fiue mode- ⁸ rate alterutram partem lædere,& auferre de iure vnius,& alteri dare, per Gloſſ.in I. ſi de meis.§. recepiſſ. de arbitris. Bald. ad Specul. ritul.de arbirris, verſic. 2. G 4. Socin. conſilio 220. viſo compromiſſo. libr. 2.& tuncnon licet recurrere ad arbitrium boni viri. Si f aurem ²⁷ enormis& immoderata ſit læſio, recurri poteſt, vt ſupra dictum eſt. Dicitur fautem tum fieri im- 1⁰9 moderata ſiue enormis læſio, quando fit exceſ- ſus vltra ſextam partem, J. vnde ſi Nerua. cum I ſeq. Sro . 2„ ⸗2— 3 3 ſocio. Lanfr. de arbitru, in vlt. parie, q.. nu. 31. Bart.in ſt- perit. A. S. arbitroruũ.& in l-ji. C. de cuntrah. emp. Et † tunc zt poteſt(vt diximus) fieri recurſus, primo per modũ agendi, vt ſeilicet accedat iudicem, tanꝗᷓ bonum vi- rum, peratque reductionem fieri: cum huiuſmodi arbitrium ſit iniquum,& enormem leſionem con- tineat, ita Angel. l. Pap. S. ſi filius exheredatus. de inoſic. teſtamen. Er iſte modus agendi durat perpetuo, id eſt, vſque ad 0. annos, Lanfr. vbi ſup. quæſtio. 20. 2u- mero2s. Secundo f† fit recurſus per modum exce 3i ptionis, vel etiam replicationis, vt docet Petr. lacob. de arhitris& atbitra. in princip numero. vbi docetpul- cre practicam, vt ſi reus credat ſegrauatumex arbi- trio, tunc taceat,& quando agetur contra eum, po- teſt excipiendo queri de iniquitate arbitrii,& tum eadem venier corrigenda, ſi probetur. Item ſi actor credat ſe grauatum, agere deber ſuaactione, ſi quã habet, acſi arbitrator non pronunciaſſet. Et tunc ſi reus excipiat de arbitrio, poterit actor replicare eiuſdem iniquitatem. Er ſic poteſt tamactor quam reus recurrere ad arbitrium boni viri, ſi ſe leſum reperiat, modoid intra tempus fiat, quo quis exci- pere vel replicare poteſt. Si recurſus fiat ope ex- 4— ceptionis, durat perpetuo: quia † quæ annalia 3z ſunt ad agendum, perpetua ſunt ad excipien- dum, ſed ſi per modum replicationis, durat quam diu actio competit, iuxta quam fit replicatio. Sic ergo& in noſtro propoſto, appellans ope repli cationis reductionem fieri perit inqui arbitrii, in quo ſê appellati fundant ad perimewdam ennae. lationem: quod vtique ipſi facere licuit, ex pra dictis. Et ſic hæc petitio reductionis, Per male 3 3 repl ““ — — — = — —½ — — — 1 uni dilntd es lacs ae dek,* unia daüt an ue han Gd üam ſt cnom. eim niviri, 4b teüu esappelt Itna b ne aditut n rann deturinte an Munte. ctioni l an(ubm. normem at eunn. poteſtm a iräa.h 4 1 lin. em lederte an neül dr Gluſtul an gu ultrulcke uu ſa. ne n kmnon ditriumbt anäft raua ſitlt an ui ·e,Lmde ahanlſ nnit jaih aulman. lf Cun eanzüfmmeh eritccull irftholi edatiude ens ſbemnül ionem a hül 84 1 ceplc gjeuu de . 74 In. 00t0? dn atbäcl 9 8 iud 9 1 Gſelom bed ck. Si1 x un2 Reſponſ. Iuris Decad. VI. Reſponſ LVI. 1.„ 2.. 5 1 2 5. 35.„„. 8 teplicationis facta ab appe lante, iure ſubſiſtit; 19 luramentu ad ignorata& tuoogitaranbh ententitar. validaque eſt. Sed an in facto probata ſit, videamus. Et breuiter reſpondeo, eam non eſſe probatam. Nam ne vnus quidem teſtis de hoc quicquam de- onit, excepto vno teſte appellatorũ, qui deponit; ſe opinari appellantem per huiuſmodi arbitrium nimium fore læſum:(Es haͤb jhne gedaͤucht/ der Ap⸗ pellant wuͤrde durch ſolchen außſpruch zuviel vervor- theilt)ideo noluerit in laudum conſentire, licet po- ſtea conſenſerit. Sed hic teſtis opinatiue loquitur, nihil certiaffirmat, neque vllam dicti ſui ratio- nem, vel in quo læſus fuerit, allegat. Præterea eſt ſingularis,& ſanguine coniunctus appellanti, vt ſu- ſpicio ſit de affectione. Accedit, ꝙ ſi diſcurramus per totam ſeriẽ omnium proceſſuum habitorum coram prioribus iudicibus, tuncnon reperiemus;, appellanté per latas ſententias ne in modico qui- dem læſum fuiſſe, aut grauatum, vt mihi videatur penitus cauſſam iniuſtã fouere. Facit etiam, quod exlaudo plus conſecutus eſt, quam per ſententias ei fuerit adiudicatum. Prædictis quoque addi po- teſt, audum arbitratorum etiam homologatum fuiſſe: dque ex eo probatur, quod teſtes maiori nu- mero expreſſe deponunt, poſt traditam eiuſdem laudi copiam à partibus in illud denuo conſenſum fuiſſe( vnnd ſie haben einander darauff eins gebracht/ vnd den ſcheids leuten gedanckt) vt probant quintus teſtis ad 7.& decimus teſtis ad 4.& 5. exceptio. arti- culos. Quapropter vt me ſemel expediam, ex ſupra dictis omnibus& fingulis, mihi in hac cauſſa pro- nunciandum vidertür, quod exceptio tranſactionis, ſiue arbitramenti homologati, ab appellatis obie- cta, ſufficienter probata ſit,& per conſequens ſe- cundum petitionem exceptionalibus articulis an- nexam debeat iudicari: ſaluo tamen melius ſenti- entium ludicocoo. RESPDONSVM LVI. SVvMMARIA. I Thema⸗ ſiue caſus huius reſpon. 2 Au reo in hoc caſu exceptio renũciati onis competierit:? 3 Quod reus eam iure proprio obiicere nequiuerit. 4 Renunciatione facta in fauorem alicuius, eo non acce- ptante, reualeſcit ius acceptaniz. Non poteſt quis ſe iuuare ex eo, quod prius impugna- 6 Reo in hac hypotheſi nec ex iure defunctorum fratrum renunciationis exceptionem comperijſſe. 7 Algumenta, quod reõ dicta exceptio conceſſa fuerit. Renunciationem in noſtro caſu vtcunqe iuramento frmatam, vel ipſs iure non valuiſſe, vel reſcinden- tuuſſhht 9 luramentum non debet eſſe vinculum iniquitatis. 10 luramentum vt ſit licitum debet habere tres comites. ii Dolum ineſſe ex propoſito& re ipſa, in iure aquiparan- Tur. 12 Iuterueniente dolo ex propoſito in contractu, vtcunque iuramentum acceſſerit, contractus non valet. 13 Mdem eſt in dolo, re ipſa exiſtente, ſi enormißima ſit læſio. 14 luramentum licet fingat aliquem eſſe maiorem, tamen nno fingit aliquem eſſe prudentem. 1 Elegans limitatio adc. quamuis. de pac. lib. 6äSG. is Si filia inducta ſit ad renunciandum iurato bonis pa- ternis, eo quod ipſt legata ſint à patre aliquot millia, et legatum deinde non appareat, renunciatio non kTale, 209 15 Quando id non habeat locum. 19 Vt renunciatio filiæ valeat, neceſſaria eft tam cognato- Tum, quam agnatorum praſentia. 20 Præſentia conſanguineorum facit ceſſare praſumtionẽ Adolis, vis, metus. 21 Renunciatio tam ratione perſona renunciantis, quam eaius in culius fauorem fit, pro illegitima habetur. 22 Quando ſilia ignorauit vires bonorum, quibus renun- eliat, non obligatur etſi iurauerit. 23 Licet iuramentum ſeruandum ſit, etſi quis enormiter ſit laſus: tamen hoc ceſſat, ſi cum laſione concurrat etiam deceptio patris, vel conſanguineorii.& n. 24. 25 luramentum vt obliget, ex certa ſcientia preſtitum 2ſe Aabeet. 26 Defectus conſenſus in renunciatioue eam reddit inua- lidam, nec talem defectum iuramentum ſupplet. 27 Non dicitur eſſe conſuetudo, quando apparet aliquid Vvaridò inodo fuiſſe obſeruatum. 2 Si dolus ex propoſito dedit cauſſam renunciationi, etſt iuramentum acteſſerit, vel decretum iudicis, tamen non valet, nec abſolutione opus eſt.& num. 29. 30 Contrattus deſiciens in formalibus iuris, ipſo iure nul- lus eſt. 31 Determinatio thematis in hoc reſponſo propoſiti. 32 Defenſio ſententie a prioribus iudicihus in hac cauſſa atæ, quoad fructuum adiudicationem. 33 In petitione hereditatis non ſolum ves hereditariæ, ſed etiam fructus& augmenta, quæ poſt mortem teſta- tori⸗ hereditati acceſſerunt, dcbentur. T HEMA, SIVE CASVSH HvIVYSKESPSONSI. THEatA tale ex fatoprèponitur. Nohibst&¹ validus Franciſcus S. ab S. ſuperioribus anni⸗ Eviuis deceſſit relicta poſt ſe vnica filia lgitima & naturali, Sophia nomine, qua tum quingq tan- tum annorum erat: relictis item quinque fratri- bus Vvilhelmo, Chriſtophoroõ, Sixto, loanne,& Ca- ſaro. lam tres pranominati fratres, ſcilicet Chri- ſtophorus, Sixtus,& Ioannes, tanquam patrui& broximi agnati ditiæ Sophiæ, eius tutela, rerumq pupillarin adminiſtrationem propria auctorita- te,& ſine ſcitu& confrmatione iudicis ſuſcepe- runt, ſeq prõ tutoribus palam geſſerunt: nullo ta- men conſcripto inuentario, donec prafata Sophia ad tredecimum atatis ſud annum peruenit. Inie- rimi vilhemus vnus ex patruis inieſtatus mori- zur, nullis liberis poſi ſe relitlis, ita vt hereditas ipſius ad dictam Sophiam quõ ad quintam portio- nem, loco pradefuncli patris iure repreſentatibnis deuolueretur. Poſtea pratacii tres patrui abſenteg heſciente Sophia iam nubili, abſente item Caſparo, vno ex patruis, qui tutelam Sophiæ non ſuſcepe- rat) ſPonſalia cötraxerunt cum nobili Tanne Ia- cobo de L. vt eandem Sophiam duceret in vxoré, cum patto quod ipſa acceptis tribus millibus aureo- rum in dotem, renunciaret non ſolum paterna he- reditati, iam ad ipſam deuolutæ, cuius vires duv- decim aureorum millia longe excedebant, ſed etin ſucceſſionib. pradittorum quatuor patruorum in § ₰ 210 eorum fausremtea tamen conditione adiecta, quod ſicontingeret omues mori ſine liberis maſculis; ſal- num ei deberet eſſe legitimum ius ſuccedendi eiſ- dem. Quo contractu ſic inito, ditti tres patrui, o- muem rem ſiguificarunt Sophicæ, allegando, eique perſwadendoõ, moris eſſé inter nobiles in Franconia, vt puellæ in matrimonium elocatæ, accépta legi- tima dote, ſic iurato renunciarent ſucceſſionibus, &yc. Sophia, ſic d tribus patruis, velut tutoribus perſuaſa, coram iudicio prouinciali Franconi æ ſö- Lmniter&cum inramento renunciauit in fauorẽ prædictori patruoru, preſentib. ſæpedictis tribus patruis ſponſo ‧/ε,& aliis duobus nobilibus, qui aſſerebanturd Marchione Brandeburgenſi cura- tores eſſe dati ad hunc renunciandi actum. Quo fa- to Chriſtophorus, Sixtus,& loannes curarunt perfici matrimonium inter annem lacobum de L.& Sophiam, traditir& ſolutis eidem 3000. au- reis in dotem. Deinde ſine mora bona paterna di- ctæ Sophbie inter ſe diuiſerunt: excluſ tamen fra- tre Caſparo abſente. Sixtus deinde mortuus eit, te- ſumento poſt/ſe relicto, in quo Caſparum, loannẽ, & Chriflophorum fratres heredes inſtituit. Chri- ſtophorus haud multopoſt etiam decedit, inſtituẽ- do Caſparum&r loannem fratres. 7. andem& lo- annes è viuis ſublatus eit, relicto teſtamito, in quo atrẽ Caſparum, eiusq liheros inſtituit heredes: ſicg omnia bona ipſius Sophiæ paterna ad Caſpa- rum vltimum patruum peruenere, non quidem virtuie renunciationis, aut diuifionis antea factæ inter fratres, ſed ex fratrum pradefunctorum te- Namentis,& ſic titulo ſucteſſionis. lam Sophia, quæ hactenus acquieuerat renunciationi, petitionem hereditatis pro adipiſcédis bonis paternis,& pro quinta parte hereditatis VWVilbelmi patrui aduer- ſiu ſæpe dictum Caſparum inflituit: qui ad ipſius uctricis intentionem elidendan obiecit exception? renuntciationis iuramento firmatæ,& c. Ea autem non attenta pronunciarunt iudices, reum conuen- tum teneri actrici reſinuere omnia bona heredi- tarla patris ad ſe deuenta, itemo partem quintam hereditatis Vilhelmi, vna cum fructibus à tem- pore occupationis pertéptis,& qui percipi potuiſ- fent, Ec. Ab hac ſentẽtia appellauit Caſparus reus ad ſuperius Tribunal, vbi varie diſputatum est,& tandem ad diſnitinam concluſum. Quæritur quaæ ſint partes iudicis inpronunciando? 2 E.I Pprin inueſtigandũ, an Caſparo atruo(iam Myreo conuento)exceptio renunci tionu ab actrice zura mento ſirmatæ competierit? Ad quod explicandum conſi derari debet, num eam iure proprio& ex ſua perſona, vel iure defuncti fratris Ioannis oppone- 3 re potuerit? Quod autem iure proprio illam ob- iicere nequiuerit, ex ſubſequentibus fir manif ſtũ. Primo, quia etſi ceteri fratres Caſparo abſenti ſti- pulati quoque fuerint,& in omn um fratrum fa- uorem renunciatio facta ſit: tamen per actus ſe- quentes ſatis declararunt, mentem ipſorum non Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani fuiſſe, vt fratri abſenti quicquam acquirerent, cum ſoli poſtea inter ſe diuiſerint actricis bona, tam pa. terna, quam materna, frarre Caſparo proſus excu- ſo, per ea quæ habet Rom. conſ. 135. vbi iura. Deinde Ca- ſparus talem ſtipulationem ſiue renunciationem nõ acceptauit, nec quicquam ex bonis actricis poſt renunciat enem apprehendit: prout ipſemet ex. preſſe fatetur ad 36. poſſit. arti. actricis, ꝙ ſcilicet ante obitum fratris Ioan. nihil iuris prætenderit in bonis actricis&c. Ergo ex tali renunciatione ſeia fundare non poteſt, quia ſtipulationem ſibià fra. tribus ante 28. an. factam nõ acceptauit,& nullain- de ipſi nata eſt obligario, iuxtal. qusties. E. de do. quaſſ mo.& † alias iuris eſt, quod renunciatione factain4 fauorem alicuius, eo nõ acceptante, reconualeſcat ius cenunc antis, Bal.in! pactum. G. ie colla quæſt.. 3a. hyc ihi. Gemi.c. quamuus de patt. lib. b. Ro. conſ 22. propoßſ- ia mihi conſultationu. Præterea ex ipſiuſmet rei con- feſſione,& quorundam teſtium dictis conſtat, eum palain& diuerſis vicibus im probaſſe hanc renun- ciationem, velut iniquam: ergo iam ſe ex ea funda- re non poterit: quia f non poteſt quis ſe iuuareex; eo, quod prius impu gnauit, l.cum proponas. 2. C. de pact. c. cum olim, de cenſ.l. ex eo. de rtg. iur in 6. Quodet- iam procedit, i iuramentum interuenerit, c; de iu- reiur&c. Denique obſtat ipſi condirio appoſitare- nunciationi, quæ purificata eſt per mortem trium patruo um, Chriſtopori, Sixti,& Ioannis, quire- nunciationem ſoli acceptarunt, bonaque interſe duuiſerunt, cum hi nullos liberos, ſiue heredes ma- ſculos reliquerint. Neque enim conditioilla exce- dit perſonas trium fratrũ, qui ſoli poſt factam re- nunciationẽ apprehenderunt poſſeſſionem rerum hereditariarũ, quibus renunciatũ fuerat. Et ſiccõ. ſtat ex prædictis, Caſparum reũex ſua perſona, vel iure proprio non poſſe iam actrici obiicere exce- ptioneni renunciartionis, quam nõ acceptauft, nec pro ſua parte in 28 annis bona vlla apprehendit- Sed nec exiure defunctorũ fratrum ipſi reo haca exceptio competere poteſt, qnia nõ potueruntte- ſtari de rebus alienis:& bona illa iam facta faerunt altena, id eſt, ipſius adtricis per euentum conditio- nis renũciationi adiectæ, ſcilicer ꝙ omnestres fra- tres mortui ſunt ſine liberis Et ſic Ioan.vl imus fra- ter, non potuit teſtari de bonis paternis actricis re- ſtitutioni affectis: nec reus per hãc nimis ſerotinã acceptationé renunciationis poteſt auferre ius a- ctriei denuo qua ſitũ. Nec aduerſatur, ꝙ Caſparus iam prærendit, ſe nunqud iudicialiter repudia e renun- ciationẽ,&c Quia reſponderi poteſt, ꝙ nimis ſero venit reus, nempe, poſt d functũ tertiũ fratremlo- an. quia eo mortuo ſine hberis, mox ius renunciã- tis eſt r⸗ conualidatum, perinde que iam habetur, ac ſi non renunciaſſet. Ergo nec ex illo capite, nempe iure ſucceſſionis, quod ſucceſſerit fratrt Ioann. re- nunciationis exceptionem prætexere reus potu- it, ad elidendam actrics intentionem. Verum 7 dato, fine † præ udicio veritatis, quod reo com- petierit excrptio renunciationis allegatæ ſine iure proprio, ſiue iure prædefuncti fratris 10- ann. cui ex teſtam ento ſucce ſſit: ſ[ quod ea- men meo iudicio non eſt, ex ſupra d ctis lli- cet multa alle gari poſſent, ex quibas conuin- ci videatur, iſtem renunciationem eſſe validam; ſicut multa argumenta,& quidem ſatis ſtru gen- 112 b n— uu dil 1 Pasööel maücru3 unn rimät röaldü mncbbene anaent Rmwenv umna ſauäne iien nn MNMouana 1). uuc lümm al he ani niccnam, 9 Kntae an Latre(a wenn canſ. Syhj 7 räeh. onem ige end wlue Llune 4 a ehencit.. idh 1 olllt. 1n 2ae an. nihili 26 rdühilia a 4 oet alin e 5 dote li ui 4* na lhu eit amnözcce n Uäle o iuxtalg an aälli auod renu 4 tas Oaccepta 1padum u epad. 3 A] rtereat n. m teſtium n ge 2- um A krau 3umpe emn. — üb. 4 Det uun, mnault,ch 1 a0 ex eu leng 1(u entum in 3n te 4 84 — ſtatiplics an polhr. lHcanꝛek nen im doti,un, aug ceptarunt an xim lloslibeto an nie aderunty in err srenunck d lls. arum teil Kah ohene ſe amadt u tletkr 1s, Qcam ann dldnec rnis bons dtn eted dcdorüft an lrolac oteſt ql Ta leme bomall an Kfatne l bonis a reus pek Wm d n aun Kfkl crionis p ,e (ahatus gces Reſponſ. Iuris Decad. VI. Reſponſ LVI. 2u9 aa abaliis in hac cauſſa conſultis adducta ſunt, po- tiſſimum quia iuramento renunciantis filiæ,& de- reto ipſius iudicis firmata ſit, præſentibus conſan- uineis, turoribus& ſponſo, per iuraab ipſis ap po- e& luculenterallegata: quæ breuitatis cauſſa, ne actumagamus, prætereunda cenſeo: tamen re pe- nitius introſpecta, contrarium mihi videtur verius, uod † ſcilicet talis renunciatio, vteunque iuramẽ- to firmata ſit, vel ipſo iure non tenuerit, vel certe 8 reſcindi debeat tanquam illicita,& contra bonos mores: idque ex ſequentibus cauſſis. Primo, quia 2 vulgata iuris regula eſt, quod: iuramentum nõ de- beat eſſe vinculũ iniquirtatis, c. inter cetera. 22. 9. 2. in hoc caſu fieret: ſicut ex infra dicendis apparebit. 1o Heinde, quia f iuramentũ ad hoc vt ſit licitum, de- bet habere tres comites, Veritatẽ, Iudicium,& Iu- ſtitiam, c.animaduertendum. 22..2. Sin autem iſta de- fecerint, nequaquam iuramentum eſt, ſed periuri- um, id eſt, illicitum iuſiurandum, c. etſi Chriſtus. de iu- reiur. not. Gloſſ-in Nouell. quod eis. verbo, pæna. C. de nupt. Et dieit Soc.conſ. 7. lib.z. vno ex his tribus deficien- te, iuſiurandum non obſtringere iurantem, yr ibi pereum. Sed in noſtro propoſito caſu deficit veritas propter dolum partis: item iudicium, id eſt, diſcre- tio iurantis:& cum interuenerit deceptio vltra di- midium iuſti pretii, ceſſat etiam iuſtitia, cum ſit eui- dens iniquitas. Ergo nõ ligat,& contraueniri poteſt non obſtante iuramento, etiamſi promiſerit non contrauenire, cum talis enormiſſima læſio videatur Aiuramento& renunciationibus excepta, Dec. conſ. zunumer. 2.& conſi. 5§. 13 9. 176. 181.183.203.206. 479. poſt Anch. in c.i. art. 11. de conſtit. Guid. Pap. deciſ.·19. Curt. iun conſ.iær. num. S. Caßio. deciſ.vnica, de empt.& vend.& Did. Couar.var. reſol. libro 2.c. A. referens ita iudicatum fu- iſe Romæ,& in regio prætorio Granatenſi: item Afflict. de- diſ.Lo. num.. 6. 7.& Cagno. in rep. l. 2. num. 96. C. de reſci. 1i pend. vhi plures allegat. Tertio, iſta; duo videnturà iure equiparari, dolum ſcilicet ineſſe ex propoſito, vel reipſa, I.ſi quis cum aliter. ſf. de verb. oblig 1..§. circa. F de except. dol. Iuramentũ † autem in effectu non obligat iurantem, interueniente dolo ex propoſi- to, ſed annullatur tale pactum, etiamſiiuramentum acceſſerit, c. cum contingat. de iureiur. c. quamuus. eod. tit. lib.6. Ergo † hoc etiã debet intelligi de dolo re ipſa interueniente: cum inuicem parificentur, maxime ratione enormiſſimæ læſionis: quæ eſt communi- orſententia, vr per plura deducit Hiero. Schurpf conſi. 7. inprima cent. num. 2.& vide Dec conſ. 45. num. i.& 2.& conſ. o. in fin.& conſ.⸗ 79. num. 15.& nous ſime loan. Ce- phal conſ æ. num. 20. lib. I. Quarto, accedit prædictis minor ætas ipſius filiæ Sophiæ, quia non fuittem- pore renunciationis vlrra tredecim annos: in qua xtate, iuris præſumtione, fragile eſt conſilium,& multorum captionibus expofitum I. ſ. de minor. Et luramentum licet † fingat aliquem eſſe maiorẽ, Au- then. ſacramenta puberum. C. ſi aduer. vend. tamen non fingit aliquem eſſe prudentem vel ſagacem, Bald. in Rub. C. de rer. permut. Item concurrit ſexus muliebris, qui contra propria laborat commoda, l. 4. C. de ſpon- ſal.& qui ſic facilis eſt ad renunciandum, ergo etiam ad iurandum, l. mulier ſf ad Velleia. l. oli mali. verſ.q- uerſum. ff. de noua. Et ſic ex minori etate, ſexus fragili- tate,& facti qualitate arguitur dolus re ipſa, qui pa- rificatur cum dolo ex propoſito, vt ſupra dittum eſt. NYnde † fingulariter dicit Anchar. in d.c. quamuis. de- bere limitari textum in d. Auth. ſacramenta puberum. quod non procedat, quando euidenter cõſtat, adul- tum etiam reipſa enormiſſime læſum, vltra ſcilicer dimidium, iuxtal. 2. C. de reſcin. vend.& idem tenet in d. c. cum ctingat. Et quod d. Auth. ſacramenta. non ha- beat locum, ſiadſit enormis læſio„nec tali caſu ob- ligetur iurans, renet expreſſe Butr. quem multi ſe- quuntur, in d. c. cum contingat. Ancha. loco ſupra citato. ĩdem conſ. 192. vbi inquit, quod fragile eſt minoris ætatis conſilium. Et ideo, vbi in obii gationibus ap- paret reipſa læſio& iniquitas magna, non habere locum d. Auth ſacramenta. quia tunc eſſet iniquitatis vinculum, ideo non ſeruandum, c. ſi vero. de iureiur. vide eundem Anchar. conſi. 181. C 321. cui etiam adſtipula- tur Panor. conſ.s. Laurentia mulier. lib. 2. Quinto, facit huc elegans reſponſum Feder. de Senis, nem pe conſ⸗ 199. Alias 11 47. quæritur, an donina Margaretha. in quo tener, quod † ſi ſoror minor promittat fratribus, ſe non habituram regreſſum ad bona paterna& ma- terna, certiorata per Notarium, q uod pater ei in te- ſtamento legaſſet 3000. libras,& nullã deinde ap- pareat legatum: iam conſtat eam dolo inductam eſſe ad renunciandum:& ſic pactũ ipſo iure nõ va- let, ideoque iuramentum nihil roboris huicadfert: 18 quam ſententiam ſequitur etiam Anch. in c. canoni ſtatura. in 11. q. prin. verſ. quid dices. de conſtit.& Butr. d. c. cum contingat. in 7. caſu princ. Sexto, quia actrix iſta ante factam renunciationem non fuit inſtructa vel informata de iure ſuo, id eſt, de viribus paternæ he- reditatis iam ad ipſam deuolutæ,& quod ſucceſſio- ni iam delatæ non teneretur renunciare, quod o- mnino neceſſariũ erat, cum †iuramentũ ad ignorata & non cogitata non ſit extendendum, I. vlt. C. de non nu. pecu. Bart. in l.2. C. de reſcin. vend.& not. in cap. ve- niens. de teſti.& c. 2. de renunc. Alex. in l. ſciendum.& l. ſti- pulatio hoc modo concepta ff. de verb. obligat. vbi expreſſe dicit, quod ſi filia renuncians ſciuit vires paternæ hereditatis, tunc præiudicet ſibi renunciatio: ſecus eſſe, fi ignorarit: quod etiam eeteri Dd. communi- — 7. ter ſequuntur in dict.. ſciendum. Nec obſtat, quod 18 Bart. reprehendendo Dyn. in d. Authen. ſacramenta. tradit, iuramentum etiam ad ignorata porrigi, I.ſe duo. S. Iulianus. f.de iureiur. iunclis iis, quæ habet Cyn. poſt Dyn. in dict. leg. 2. C. de reſcin. vend. Archid.& Ioan. Andr. in cap. 2. de pact. lib. 6. qui videntur approbare opi- nionem Barroli. Nam illud verum eſt, quando iu- rans eſt certus de facto, ſuper quo iurat, licet non ſit certus de iure, quod ex facto oritur: vt quando iu- rat, non venire contra contractum perſe celebra- tum, de quo eſt certus, licet ignoret ſibi competere beneſicium reſtitutionis: vel mulier iuret de non veniendo cõtra interceſſionem, licet ignoret auxi- lium Velleiani. Sed in noſtro caſu filia Sophia(iam actrix)erat incerta de facto, id eſt, de eo quod in fa- cto conſiſte bat, videlicet quantum eſſet patrimo- nium paternum, cui renunciare iubebatur à pa- truis:& ſic iurauit ſuper facto, quod prorſus ne- ſciebat. Septimo, conuincitur etiam dolus patruo- rum, qui Sophiam ad renunciandum ſollicitarunt, ex eo, quod T†nõ vocato vllo ex linea materna co- 15 gnato, perſuaſerunt ipſi, vt hereditati paternæ re- nunciaret: quorumtamen præſentia erat neceſſa- ria, adeo vt niſi accedat eorum præſentia, dolus ex propoſito probatus cenſeatur: per ea quæ ſcri- bit Panorm. conſi. 107. libr. 2. G Suu. Pap.conſilio&e/. 2h kn Een 4 ———— ——y——— ———,— —— — — —— — 212 num. 4. G s.& ihi iura. Ideoque præſentia ipſorum agnatorum ſola nihil prodeſt: cum eriam proximi 1 cognati, id eſt, per matrem coniuncti, vocandi fue- rint. Et maxime nihil hic opetari debet ipſorũ pa- truorum interuentus cuimn in propriuin eorundẽ fauorem& gratiam procurarint hanc renunciatio- 20 nem. Et f quamuis regulariter conſanguineorum præſentia faciat ceſſare præſumrtionem doli, vis, aur metus, ltran actiönem, ibi Bart.& Bald C.de tranſact. c. tem facramenta. de pau. iur. fim. ramen hæc præſum- tio hic ceſſat, ob id, quod patrui incommodum ꝓ- prium præſentes fuerunt, ſibiq; ipſis ſtipulati ſunt: & fortior præſumtio tollit& eneruat minus fortẽ ſeu debiliorẽ, diuus. ſ. de in inreg. eſt. cum vulg. Octa- uo, quia illi ipſi patrui, in quorum fauorem renun- ciatum fuit, erant tutores ipſius ſiliæ renunciantis, iam actricis. Ergo in ipſorum commodum renun- 21 ciatio facta, inutilis eſt: quia ſicur renunciatio p illegitima habetur, ratione perſonæ renunciantis, puta quia ſit minor: c.ſi annum. de ĩud.ib. G. ita etiam eſt illegitima, ratione perſonæ, in cuius manibus fit renuntiati, ſi har ei cui de iure fleri non poteſt: quales ſunt tutores& protutores, c. cum dilesi e ad- monet,& c. quod in dubs De renunc. Item non conſcri- pſerunt inuentarium bonorum pupillarium, prout tenebantur facere, l.turores. C. de adn. tut.l.tutor, qui repertorium: ſ. eo. it.& l.vlt. C. arbi. tut. nec vllam feddi- derunt rationem adminiſtratæ tutelæ, vt inde ſciri poruiſſet quantum eſfet in facultatibus paternis, uibus filia renunciare debebat: tantũ abeſt, ipſam fuiſſe certificatam de viribus patrimonii ſui, quod (vt ſupra dittum eſt) ſummam 11000. aureorum lon- ge ſuperare aſſeritur:& non eſt actrix,ſt id ſciuiſſet, renunciare, ſeque tam enormi læſioni ſubiicete voluiſſet: per!iſi lihertus. z. in fin.f.de ope. liher. Et ſic in hoc noſtro thiemate ceſſat preſum- tio illa quæ à reo conuento in ſua defenſione obie- cta eſt, quod ſcilicet actrix præſumatur ſciuiſſe va- lorem ſui patrimonii,& ſic volenti& ſcienti non Rrillatus dolus, uxta l.. C. de reſcind. vend.& c. pen. de empt.& vend. Quia hic conſtat, ipſam facultatum paternarum vires ignoraſſe: cum nec inuentarium er tutores ſit coriſcriptum, nec admitiiſtratæ tute- æ reddita ratio, nec ipſa actti vnquam fuerit in ad- miniſtratione bonorum paternorum: quomodo ergo eorum vires ſcire potuiſſet ing ignorauit ſub ſtantiam bonorum, quibus renuncia- uir, fine controuerſia,& communi Doctorum aſ⸗ ſenſu locum habet ſupra dicta Ancharani& Fede- rici de Senis opinio, etiamſi iuramentũ acceſſiſſet: iuxta loan. ie Imol. Georg. Nattam,& pleroſq; aliat in di. a3 quamuis in.limit. Nono, licet nonnulli Interpre- tes velint, quod non obſtante læſiòne enofmi, vi- deatur ſeruandum eſſe iuſiurandum tali caſu, cum ſeruari poſſit ſine diſpendio ſalutis æternæ:(quæ ratio etiam locum liabet, quando eſt deceptio vltra dimidium iuſti pretii, prout tenet Imol. loco iam citato,& Roman.. in. qui ſuperſtitis, f. de acq. her. ſcili- cet non eſſe tale iuramentum reſcindendum: tum, quia alias iura, quæ volunt iuramenta ſeruanda, eſ- ſent de vento impoſita, contra commiſſa. ie elet. lih. 6. &l.2. in fin. C. commu. de leg. tum, quia filia etſi ſit læſa, oſſer agere ad iuſtum & minus congrue dotata, p ſupplementum, ſecundum Bald inl. vltim: ſ. de legat. 3. potuilſet Gloſl. ſing. in l. vlt. 22 de inoff. teſt. Sed tali caſu, quando filia renuncians Iuriſconſ. Germani loach. Mynſing. &ꝙ tſinon morti. vhi etiam Cyn. C. de inofy teſt.) tamen ad f prædictã reſponderi poteſt, quod ea non habe- 24 ant locum, quando ſimul cum magna& enorm Læſione ſeu deceptione concurrerent etiam falſe deceptiones patris, vel conſanguineorum, proutin noſtro caſu interuenerunt: vt mox dicetur, per ea quæ habentur apud Fed.de Senis in d. conſi. 99.& Roma in .l. qui ſuperſtitis. Et ſcribit Paul.de Caſt. hoc proce- dere, eriamſi interueniſſet decretum iudicis, conſ. b 175 in Chriſti nomine, Amen: ſüper puncto. Secũdo' te- ²· ſponderi poteſt, quod de iure Canonico iuramen tum 1 ad hoc vt obliget, debeat eſſe præſtirum ex certa ſcientia,& non per errorein cum ttes comi- tes habere debeat, vt ſupra diximus,& fa. qua habet Caſtrenſ. conſ. 7o. in 4. J. Hic autein ſcientia deſſicit, quantum ſcilicet fuerit in facultatibus paternis:& der conſequens etiam voluntas. Vnde eſ, quodiu- ramentum dolo exactum& préſtirum, iure Ca. nonico non ſit obligatorium: quia non habet vo- luntatem lurantis pro pter quam quis obligatur, iu- ribus vulg. Decimo, poteſt hic in noſtrop poſito 16 dici, defuiſſe conſenſum ipſius renunciantis filia: cum neſciuerit, quæ quantæue fuerint facultates paternæ; aut quæ iura ſeu beneſicia ſibi competie- rint:& deficiente conſenſu alterutrius contrahen- tium, nihil agitur,& ei, quod ignoratur, renuncia- ri non poteſt, l. mater. ff. de inoff. teſt. nec talem defe- Ctum conſenſus iuramentum ſupplet, per ea, quætra- dit Ludo. Roman. conſ. 517.0 Hier. Schurf. conſ. y. uum.]. cent. i. vhi ditit, hanc eſſe tommunem Dockorum ſentemi- am: quam Bart. quo, tenet in l. ſed etſi quv. S. quaſitum f. ſi quis cautio. Et ibi expreſſe dicit Iaſ.quod iuramen- rum nõ habeat vim expreſſi& ſpecialis conlenſiu: quod etiam eſt de mente Salic: in l.i. C. commod ad- dentis, prædicta tam de iute Ciuili, quã Canonica procedere: Refert& ſequitur Alexa. conſ. 23. col.ylt. verſ. non obſtat, quod interuenerat iuramentum, lib. primo, Er dicit Baldus, quod iuramentum nihil adgat ultr conſenſum niſi vinculum religionis, u l. vlt.&denõ num. pec. vide etiam text. in!.vſt. C. de non num. yec. lina- ter· õ. ceterum: f de inoff.teſt.& ibi Glo. Porro& vnde- cimo prædictis om nibus accedit, quod patrui falſa perſuaſione induxerint actricem vix tredeciman- norum tum exiſtentem, ad tenuncian dum patetnæ ſucceſſioni: prætexendo hanc in Franconia con- ſuetudinem eſle, quod filiæ tenerentur renunciate ſucceſſionibus in fauorem agnatorum, modo legi- timis dotibus ptouideantur. Sed talem conſuetu- dinem in Franconia non exſtare, fatentur pluresab actrice producti teſtes, aſſerentes, filias in Franco- nia ſuccedere, niſi forte ex pactis dotalibus renun- ciem: plureſque caſus allegantes, vbi filiæ patenti bus inteſtaro mortuis ſucceſſerunt. Et cum pleriq; dicant, varie id obſeruatum fuiſſe, ſatis apparet, non 8 * eſſe conſuetudinem. Quia t communis eſt doctri⸗ 2 na, ſi appareat aliquid vario modõ obſeruatumelſe⸗ in conſimilib. caſibus conſuetudinẽ non ꝓbari: Al- ber. Roſa. J.2. uum. 57. C. qua ſit long. cnſuet. De. tonſ.i. Alex. onſ.3.& conſ. 2 7. lib.j. Vbi dicit, tali caſu, quan- do vſus variat, redeuindum eſſe ad ius coinmune: Et ſic in noſtro caſi falſa, mendax& doloſa perſuaſio actui renunciarioniis cauſſam dedit, adfuitque do- 2 lus ex propoſito in proprium ipſorum patruotum commnòdum: quo caſu Ipſo iure concidit renuncia tio, per l.quod ſi cumzeires.& hſeruus tuus. in ſin. ſ. de dol. 84-——* mal⸗ —— 1 Om Cg, bore, 1)m ulah wrbis. b concnne eun onlängnt in ſl ut: Nm Neoun denu nag duſna it duläe Elma llet decte 5 hloct. lütarren. emmun am nſam. netin ſde as ußn telſe dict att un preſläd haikan: ate Salict uagnnlal- leinneCh augſco euirut! ral0 uenertu anbll 29 Reſponſ. luris Decad. VI. Reſponſ. L VII. 213 nal. nec iuramentũ illi robur addere potuit: ideo- que necabſolutioneo pus eſt, juxta Ioan. de Imol. in c. cum contingat. num. 19.& ibidem Pan.& alii, de iureiur. aquamui.& c. licet. eo. tit: in 6. Item Cagno. in!.2. C. de reſcin. vend. num. 9s. concludit poſt plures ibi. citatos, non eſſe neceſſariam abſolutionem à iuramento, quod etiam voluit Neuiz. couſ. 21. num. 5. G 15.& conſ. 22. nu. t. aum multus ſeqq. Et f dicit Imol. in d. cumn contingat. tali ſpecie nihil obſtare, quod actus iudicialis cum decreto interuenerit. Non opus etiam fuit aliqua ablolurione à iuramento, propter enormiſſimam læſionem, quæ hic adeſt, iuxta Guid. Pap. d. conſ. 87. Pan. c.cum contingat. num. 23. Hier. Schurf. conſ. 96:&ent. 4.&conſ. iz cent. 2. Dec. c. in praſentia, num. 36. de probat. adem conſ. 1Si. numer. 2. G 3.& Carol. Molina. in addit. ad Alex. conſi. 2 7. verbo, ſalutis. litera A. conſi. 12. verbo. iura- mentum. litera C.& conſi. 12 5. in verb. ſeruandum, idem: Molina. in conſ-Pariſ.tit. 2.§. 62. in;. quaſt. 21.&ſeq. Duo- decimo conſiderandum, in hac prætenſa renuncia- tione non fuiſſe obſeruatas ſolemnitates à iure re- quiſitas in renunciando, de quibus in I. magis.§. in primis ſ de reb. eor. qui ſub tut.& inl. tutor, qui repertori- um. C. arbit. tut. Sed; quando contractus deficit in formalibus iuris, tunc eſt ipſo iure nullus, etſi iura- mentum accedat, tamen non firmatur, quia haber reſiſtentiam iuris, Bald. ſæpe alleg. Auth. ſacramenta. in in. ideoque nec abſolutione opus eſt. Sal. poſt Bald in 12. C. de reſtin. vend. Non obſtat, hic datos fuiſſe cu- ratores ad huncrenunciandi actum. Quia erſi duo nobiles interfuerint renunciationi, tamen non cõ- ſtat, eos ab ordinario iudice ad id deſtinatos fuiſſe: &vt fuerint, tamen non informarunt, nec certiora- tunt filiam de iure ſuo, multo minus de viribus pa- trimonii, quas ipſimet ignorabant, ſed ſolum roga- runt eam de ſua voluntate, ſine præuia certificatio- ne ſeu informatione,& c. Idautem non ſufficere, ex ſupra dictis ſatis conſtat. Decimotertio, prædictis accedit, quod in præſenti caſu non ſimus in diſpoſi- tione dil. cap. quamuis. ſed in diſpoſitione iuris com- munis,& hoc noſtro propoſito ceſſat rario d. 6. quã-/ au. Quia hic agitur de hereditate iam delata: ibi de hereditate futura, quæ ſperatur. Fulg.& Iaſ.in d. l.ſti- pulatio hoc modo. de verbor. obligat. Ergo iſta renuncia- tio regulanda eſt exiure communi cum omnibus circumſtantiis, iuxta ea, quæ exſtant apud loan. de Imol. z1 in d.cap. cum contingat, num. 49. de iureiur. Ex† quibus omnibus ſic breuicer ac ſuccincte(vt præmiſſum eſt) deductis, ſaris videtur in noſtro caſu probatum eſſe, quod iſta renunciatio Sophiæ actricis, vtcun- que iuramenro roborata ſit, per ſe fuerit inualida& nullius momenti, nec robur ex iuramento accepe- rit, nec opus fuerit abſolutione ad effectum agen- di,& ſic non poſſe Caſparum reum conuentum eli- dere actionem actricis, per obiectam exceptionem renunciationis, ſiue iure proprio, ſiue ex perſona fratris loannis eam obiiciat,& per conſequens à iu- dicibus prioris inſtantiæ merito adiudicata fuiſſe ipſi actrici bona, tam paterna, quam etiam quintam partem hereditatis prædefuncti VVilhelmi, quon- dam ſui patrui, in quantum illa ad Caſparum reum ptorum fructuum à tempore occupationis, nempe atempore mortis fratris Ioannis. Quanquam ſi du- riusagere voluiſſent priores iudices, potuiſſent ad- di mn arit? dem, ſiue petitione ſummaria petit ſummam 418. iudicare fructus atempore mortis Franciſci, patris ſcilicet actricis, propterea quod renunciatio illa iu- rata ꝑ ſe nulla& inualida fuit. Verum † quia actrix 32 ſemper acquieuit renunciationi, quam diu tres pa- trui fuerunt in viuis,& ſic aliqᷣualem habuiſſe con- cientiam præſumitur ſe teneri exiſta iurata renun- ciatione, quamdiu ſuperſtites eſſent tres parrui, qui hanc renunciationem acceptarunt: ſed vltimo, lo- anne ſcilicet mortuo, quia iam exſtitiſſet conditia renunciationi adiecta, quod Ioannes, velut vltimus patruus, ſine liberis pariter deceſſiſlet, purauit actrix, ſibi ius compevere tam ad bona paterna, quã ad quintam partem hereditatis VVilhelmi, contra Caſparum iam reum. Is enim licet comprehenſus fuerit in renunciatione, tamen non acceptauit,& ſicius renunciantis Sophiæ fuit per non accepta- tionem& ceſſationem Caſpari reconualidatum, vr ſupra abunde diximus. Ideo recte& humaniter mihi videntur feciſſe primi iudices, quod fructus non à Franciſci patris, ſed patrui Ioannis mortis tempore adindicauerint. Ceterum † non ſolum res heredi- 32 tarias in actionem peritionis hereditatis(quam ab actrice inſtituram fuiſſe, ſupra inthemate diximus) venire, verum etiam fructus& augmenta deberi, quæ hereditati poſt mortem teſtatoris accefferunt, notum eſt ex!& non tantum. yj de pet. heredit. l. item ve- niunt.. item nen ſolum.&§. fructus. iunctal. ſi quo tem- pore. ff. eod. tit. Concludendum ergo intrepide, in prima inſtantia bene iudicatum,& male appella- tum fuiſſe, prioremque ſententiam omnino con- frmandam eſſe, cum refuſione expenſarum,&ę. 1 Se ESPONSVM LVII. 8VvMMARIA. 1 an& qu actio in preſenti caſu actori competierit. 2 An actor ſuam intentionem probarit? 3 Num licitum fuerit actori ſummam prius petitam au- gere,& num. 4. G 9. BAmenqdatio libelli quæ fit adendo, quando& quomodo procedat. De intellectu. ſin minus. Inſtitut. de action.& nume- 7 Summa etiam poſt litis conteſtationem maior peti po- 10 Error calculi quamdiu allegari poſßit. uI Calculus ex modico errore non vitiatur. 12 Reiteratiopræſupponit deliberationem. 13 Confeßionis geminatæ effectus. 14 Geminationis eſfectus. 8 1 Confeßio etiam geminata erronea reuocari poref. 16 Frror calculi etiam à mendaci opponi poteſſ. IsIs actis& actitatis in cauſſa vertente inter D. L. ex vna,& Ducem in B. ex altera, partibus, cenſeo primo inquirendum eſſe, an actor iuſta actio- nem intentarit Et †nullum eſt dubium, quin eiactio 1 aduerſus Ducem in B. competierit, ſiue dicas eum actione mandati egiſſe, ſiue potius actione in factum, ſeu præſcriptis verbis ex contractu, Do vt fa- cias. Nam exillo pacto, quod Dux in B. in ſuum pro- curatorem& conſiliarium in cauſſis iudiciariis in conuentum peruenere, cum reſtitutione perce- Camera Imperiali exercendis dictum actorem D. L. ſuſceperir, eidem actionem competere aduerſus Ducem, ſine controuerſia eſt. Deinde viden- 2 dum, an ſuam intentionem probarit?& in libello qui- ————— 2——— —————————— ————— — —y——————„——— — ö—“ Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani florenorum, u. batziorum,& trium cruciferorum, no de litis conteſtatione dicat, nec verbum, Petierit, quam ſummam dominus reus ſiue aduerſarius ſe& verbum, Is iuditio, ſic accipi poſſit, quibus verbis debere negauit, ſed tamen ex miſſiua ipſius liquet, Imperator in 4.§. fin minus, vritur. Verbum enim, e- 3 fuiſlet ſolutio facta iuxta promilſa. Verum † quia quod ſeſe obtulerit ſoluturum ipſi D. L. in vna tere, cum ad iudicium ſingulare refertur, poſt litis ſumma 326. florenos,& tres cum dimidio barzios. eonteſtationem accipitur, I. R decem. de verb. oblig leg. Et ſic huiuſmodi ſumma fere cõfeſſata eſt,& liqui- tem.§. petitam.de petit. hered. Item iudicium ipſum data. Eandem eriam recipere voluit actor D. L. ſi ei non niſi poſt litem conteſtatam recte dicitur. Ve- Dux ſolutionem hactenus diſtulit, vtique ipſi D. L. Fab. Ang. laſ.& Alciat. in l. edita. ſequuntur, exiſti- actori licuit pœnitere. Cum etgo ipſi perinterlo-· mantes actorem, dui minus debito in libello petiit, cutoriam iniunctum ſit, vt rationem ſuam articula- po ſſe in eodem iudicio, cademque inſtantia emen- tim(von poſten zu poſten exhibetet, intentio vtique dare,& ſummæ rei petit& aliquid addere, etiam Poſt iudicum fuit, ſi vltra priorem ſummam quid dedu- liris conteſtationem, vſque ad ſententiam, Primum cere ac liquidare poſſet, eum audiendum eſſe. Itaq; rationem calculi exhibuit, quæ tamen in effectu tere,& ludicium, quæ poſt litis eonteſtationemintel- ampliorem ſummam conrinebat, quam in petitio- liguntur. Denique hoc caſu nec cauſſa agendi, nec ne ſummaria expreſſerat. Inde ergo noua contro- actio mutatut, nec prima petitio deſeritur, facittex. uerſia exorta fuit inter partes. Actor prius aſferuit in lin delictu:§. ſi contracta dr noxalibus. ibi, durante ea- (vt dixi) ſibi deberi 418. florenos: iam vero poſt li- dem inſtantia augetur& diminuitur petitio. Quare non tem conteſtatam addidit ſummæ, vt reſultent quin- obſtat ditt. l. non poteſt. ſupra allegata. loqui ur enim genti octuaginta floreni, 10 barzii,& 15. cruciferi. in iure, quod non habet exordium ante litis comte- Excepit itaque reus, quod actor in ſuo libello mi- ſtationem: ſi autem prius competebat, ſicque ini- nus petierit, quam nuncin reiteratione petat: ideo tium habebat,& ius quæſitum iam actori erat, ni- ipſum nunc non eſſe audiendum, per ea quæ in ſuis hil vetat, quin& illud, quod venit poſt litem conte- 4 exceptionibus ad longum deduxit. Verum † hanc exceptionem non obſtare, probatur per§. jin minus. tia deduci, ſi rem alienam.§. yltim. cum ibi not. depign. Inſtit. de action. Sin minus(inquit Iuſtinianus) in inten- act. Et hæc ſufficiant: reliqua enim ſupradictæ di- tione ſua complexus fuerit attor, quam ad eum pertineat, ſtinctionis membra ad noſtrum caſum nonpetti- veluti ſi cum ei decẽ aurei deberentur, quinq, ſibi dari opor- nent. His rſic cogniris, apparet licitum fuiſſe actori,9 rere intenderit, aut ſi cum totus fundus eius eſſet, partem priori ſummæ petitæ, etiam poſt litis conteſtatio- W reliquum nem addere in eodem iudicio, eademque inſtan- enim nihilominus iudex aduerſarium in sodem iudicio ei tiasper iura pradicta. Huc accedit, quod error calcu tondemnat. Hunc tamen§. varie interpretantur Dd. li poteſt ſæpius reiterari, ſi non ſit ſecuta tranſactio, 5 yt per eos ibidem. Loquimur † autem in hoc pro poſi- vel ſententia, leg.1. C. de errore calculi. Quinimo poteſtio to, de emendatione qus fit addendo:& tum inter- allegari error calculi, vſquèe ad 30. annos, Gloſſ. Gf V eſt, an de vniuerſalibus iudiciis loquamur, an de ge- inl. calculi de adminiſtrarione reruin ad tiuit. pertin. Ban. neralib. vel de ſingularibus. Priora duo iudicia huc in leg. 2. C. de ur. fiſci, libr. 10. vbi multa ponit deifu non petrinent, ſed in ſingulari ſiue particulari hic materia. Poteſt item allegari in cauſſa appellatio- actione loquimur, quo caſu, om ſſis Interpretum nis error, ſiue ſit deductus in cauſſa principali, ſiue altercatiombus, ſaniori ſentẽtia diſtinguuntur qua- nobò, ſeiundum Caſtren. conſilio 24. in caſu præſenti. Ex tuor caſus. Interdum enim ſit emendatio in re peti- modico † tamen errore non vitiatur calculus, text. ta, interdum circa ſubſtantialia libelli, plerunq; cir- eſtin!. quamuis. de cond& demonſtra. Bald. leg. 1. a4 ca qualitates principales, nonnunquam circa quali- fin. Ciſi aduer. ſolut.& inl. pro hereditariit. C. de heredi: tates aduenritias. Primum, ſi de emendatione circa attio.& in cap.ſi proponente. de reſcript. Videtur tamen rem petitã agitur(qua in ſpecie nos hic verſamur) prædictis aduerſari, quod actor priorem ſuum cal- vt quia actor minus petiit, deinde plus vult petere, culum ſæpius reiterauit, eumque Duci deliberate tunc& ante& poſt litis conteſtationem vſque ad tranſmiſit: prout in exceptionibus domini rei late ſententiam conceditur emendario, angumento d.s ſin deducitur. Nam † huiuſmodi reiteratio præſup- n minus. vbi generaliter dicitur: Sin minus petitum fit, ponit deliberationem; cap. ſi quis iratus. 2. quæſt..& quam deberetur ſine periculo aꝑi, quia in eodem iudicio iu- ibi Gloß. allegat leg ſi mulier. 2. C. ad Velleian. Ad idem dex aduer arium& in reliquum condemuat. Sed aduer- facit, quia † repetita confeſſio præſupponit in ea ſatur l. non poteſt. de iudicits, vbi dieitur, non poſſe videri deuenire id, quod eſt ſatis validum, ſatiſque fir- Din iudicium veniſſe id, quod poſt iudicium acceptum, ideſt, mum: dicit text. notab. in l, cordi. verſic. yenit. Cod. dimidiam ſuam eſſe petierit, ſine periculo agit. In 6 poſt litem conteſtatam accidit. Qua lege moti Accurſ. de emend. luſt. Cod. Huc quoque pertiner, quo & ſui ſequaces,§. ſin minus. ſic exaudiunt, in eodem ſcribit Bartol. de confeſſione geminata, in leg. cum iudicio, id eſt, in alia inſtantia coram eodem ludice, ſcimus. in fine, C. de agri.& cenſ. libr. ¹n.& de vittute quæ expoſitio omnino inepta eſt, vt per laſ.& Zaſi- geminationis vide Iaſon. leg. ſi quis in conſcrihendo. um ibi.& Alc. in! edita. C. de edendo. Quare Batt.&alii C. de pattu. Et † ita per iſtas rariones conſuluit Ro- eum textũ ſie intelligunt, videlicet quando emen- manus conſſilio 366. hac cauſſa. in 3. column.& Angel. tatio ante litis cõteſtationem facta eſt, tum poſſit in dict.§. ſin minus. Capoll. cautel. 101. G 213. Sed ü- actor emendare libellum, addendo maiorem ſum- la non obſtant, quia in contrarium eſt textus in dick. mam ſine nouo proceſſu, ex priori libello emenda- leg. 1. C. de errore calcul. vbi notatur, quod † com 15 to: poſt litem vero conteſtatam non poſſit. Sed nec feſſio quamuis erronea ſæpius repetita, tamen po- arendkus 1.6=. hæc opinio videtur vera eſſe, cũ textus nihil omni- teſt reuocari prætextu erroris,& ita ext riſſima † ergo eſt Martini ſententia, quamn Fulgol.7 enim † d.§ ſin minu. ſine vlla diſtinctione loquitur. 8 ſatisfaciendo actor predictæ interlocutotiæ, reite- Deinde hunc ſenſum expoſcunt prædicta verba, pe- ſtatam, poſſit in eodem iudicio, eademque inſtan- 1 14 5 reurbon 13 gäalen unine 4 6 luen 4 AItan Ä mam uin am WUauuan hln. Wmm DNnuan JAneny WWURpenn Wnnack uian ani cſiga 1 ue,nituty W ee iagllnn* hent. lten 4 teſtaamt uöhia 3 V lniſemten 3 n näleciag 4 dutae ünncit en readſn nevllaciſt 4 5 acka dt nos ſinaa Jee det exotc prias co Tm quodſe m ema em iudicio aneila. enam. Lld a iana t:reliquat aurld ad noru an donh ea. dar, rzcht ſua 4 e Va 5 tademg llafett it 2e b . Kalipot p 28 appetell rlkah ezetamp t krt em iadicih aan ſeün. Juc acced ateturd dci,ſnou dla tltid teennud ihoh vqueal eG ranvnenn dn znba, dr n. it an wonbi n allgri a u’- uctus ine a cul lt Huc qut nailh u ſnan dannſie ſon. E Nhriliſe 1 riksta m. 2 tetb KReſponſ. luris Decad. VI. Reſponſ. LVIII. lerror. S.de iuris& facii ignorant. laſ.dil. nu.⸗.& g. Ro- nem vitiare actum, icum ha ma. quoque ita tenet, fibi contrarius, in l. ſi vero.§.de forma dat eſſe rei:& actus agentium ſunt in z gente vino. fallent a01.ff ſoluto matrimonio. G conſilio 301. vt bene diſpoſito,& c.& hic erat præſcripta forma nõ ropoſita conſideratio reddatur clarior. Adde pre- ſimplex 3 ſed forma quedam conditionalis. Et † cõ- 4 16 dictis, quod ĩ error calculi poſſit quandocunque ditiones ſemper important formam ſubſtantialẽ, opponi, eriam per illum, qui fuit mendax: licet ali- laſ.& dle. l.. S. prius. de vulg. q̃ ſunt ſpecifice obſetuan- as mendax priuetur commodo.vt per Iaſ. inl. qui cum de. Verbum † Vbi, importat conditi onem, ita Bart. 5 ſe.nu. 3. dere iud. Ceterum quantum adiudicari fina- I.:. ſfde condit.&demonſt. ſicut verbum, Poſtquà, pari- liter debeat D. L. actori, quia à ceteris conſulenti- ter importat, l. inter illam, de verb. ſignisſc. Sequitur er- bus, qui per ſingulas poſtas diſcurrerunt, ſatis eſt di· go nullirer appellatuum„cum non ſit obſeruata for- ctum, ego ea referre prætermitto, eorundemque ma. Sed his non obſtantibus, dico, cauſſarm ad Ca- calculationi conſentio: nempe vt D. L. actori adiu- meram perappellationem eſſe deuolutam. Primo, dicetur ſumma 384. florenorum, ſoluenda à Duce apparet partes magis ſpectaſſe ad remi pſam, quam in B. qui niſi intra tempus in monitorio expreſſum ad verba appellationis interponendæ: ſcilicet vt res ſolutionem faciat, ipſum in pœnam monitorio in- perarbitros ſemel deciſa, maneret rara& firma, ca- ſertam, iure cõdemnari poſſe exiſtimo: ſaluo quo- uerunt neutram partem appellare polſe, niſi ſolue- rumcunque æquius melius ſentientium iudicio. ret prius Pœnam 400. aureorum. Sed hoc intelli- RESPONSVM LVIII gendum eſt de reali appellatione, ſeu proſecutione 5 appellationis, quæ demum rem finitam& iudica- A K IA.„ tam in dubium reuocat. Sola autem verbalis hunc 1Nulltas non in genere, ſed in ſpecie deduci debet.„ effectum habere non poteſt, ſed eſt tantum quid 2 Nullitas non deuoluit auſſam, niſiprincipalite dedu⸗ præpararorium ad laudi deſtructionem. Et ergo nõ alur. Formæ omiſcio vitiat actum. 214 Sꝰi Prator. de tranſact. quia d hac, ſed de real appellarione intelligéda eſt clau- d0La4id9.„ ula compromiſſi. Quia † omnia verba intellicen- 4 Conditioner ſemper important formam ſubſtantia- aa ſunt 3 keldelht adi 8 ſunt, bai nel gene 4 lem.“ duas, ihi Bal. de adopt.. debitor§. jin. ad Trebel. Et partes Verbum, bi, infert conditionem. ita ſenſiſſe, apparet ex eo, quod clauſula cõpromiſſi Verba eo reſpedtu intelligenda, quo prolata ſunt. non ſim pliciter dicit, ſoluta pœna appellare licere: 7 Appellans alaudo, an& quando pænam compromißo ſed appellare licere ad ſuperiorem iudicem, q. d. li- inſen kan omnitat... cere tum omnino& libere appellationem proſe- 1 Farbacum efechu inteleig⸗ nda ſuns. qui,& laudum in nouam trahere controuerſiam. Mora inpræparatoriis iudicii purgari poreſt. Et hæc interpreratio iuri eſt conſentanea. Quod in- o Purgatio moræ pr ocedit ex ædtate Canonica. de patet: ſi quæ ratur, poſito, quod attrix ſolum verba-7 uI Forma de reali actipienda eſt... liter appellaſſet, nec fuiſſet proſecuta, an incidiſſet in pænam e Procurator tenetur appellare, licet non proſequi- 0o. aureorum? recte dicererur, quod nõ: quia f ver- 9 PVCTA HVIVS RE- ba eum effectu debent accipi, l.1.§. i. quod quiſq, iuris, 8 ON SI.&xd. Quemadmodum ergo illo caſu non poteſt in- Cru heæc cõſiſtit in reſõlutione duorum pun telligi, niſi de reali appellatione: ita etiam hoc caſu Sctorum. Primo in nuliitate ſententiæ, anſen- verba compromiſſi non ſunt ita ludaice intelligen- tentiaita comperiatur nulla, quod cauſſa ad hocſu- da, quod nOn euiſle acsſbläempec niam. Res ü tribunal trahi ac deuolui videatur. Secun- nagis intuénda, quam verba: lenſus magis reipici- Hrenn 2n,eu. endus, quam verba:& plerunque dum litera ipſa dopoſito(ſälua Veritate non apparere nullitatem, 7 n attentius attenditur, veritas amitritur, iuribus vulg. A¹ cauſſa per appellationem 60 deuoluta fit. Præterea videtur appellatus zole hanc interpreta- —* (Vo ad primum, non video inactis vllam nul- tionem ſenliſſe tempore appe ationis: quod patet litatem deductam eſſe: excepto, quod nulli- in fine actorum, vbi dicitur: Wann jm die peen zu⸗ Itas ſaltem generaliter allegatur: quod † non ſuffi- geſtelt/ daß er moͤg das appellirn wider- Facit textus in l. cit, ſed in ſpecie deberent allegari cauſſæ nullitatis. Prator. h.de collat. bon. vbi dicitur in ſinẽ prin. ibi, intelligen Ergo ſequitur, cauſſam ad hoc tribunal trahi non dus eſt bon. poſſeſſ. accipere. Item appellationes ſunt fa- 2 poſſe rarione nullitatis. Item † ad hoc, vt nullitas uorabiles,& ad poſitiones pœnales non extenden- cauſſam deuoluat, neceſſe eſt, quod principaliter dæ, ſed reſtringendæ:& quod nec appellatus ipſe deducatur, non incidenter, quemadmodum ordi- negat, non multo poſt 400. flor. eſſe datos iudici ſeu natio Cameralis expreſſim diſponit. Quando au- commiſlario,& ſic quaſi purgatam moram iuxta tem nullitas principaliter,& quando incidẽter de- textum l. 0 ſi poſt trexiſi quis cautionihus. 8 lt. de arbi- ducta intelligatur, eleganter examinat Seb. Vant. in tris, cum ibi not. Et in præſenti caſu ſumus etiam in tract. denulli ſent. cap. quot& quibus mod. num. 1o. 22 ſed. præparatoriis iudicii ſicut in dict. lg.& ſi poſt ttez ybi item Couar.lib pract. quaſt. c.24. num. 7.& Deci. in c. dile- Bald. in ſpecie declarat in pract. ſua‚ in tit. de remed.&tau- cto. num. 7.& num. 24. de appell. Quoad ſecundum b telus, 90. 16. folio. 90. Er ſi ſumus in præparatoriis g punctum, an ſcilicet cauſſa per appellationem ad iudicii, poteſt purgari mora vſque ad litis conte- Camerale iudicium deuoluta ſit videtur quodnõ: ſtationem: vt ibi Baldus licit. Et moræ purgatio hie quia ex actis conſtat, appellationi fiendæ præſcri- videtut tanto magis admittenda, quod illud 1 pſum Ptam certam formam ſeu conditionem: nempe ꝙ factu m actrieis, quo dici tur conttaueniſſe compro- Parsappellare volens, debear prius 400. aureos ni- miſſo, haber tractum, ſcilicet ipſam proſecutio⸗ merare. Sed appellatum eſt in noſtro caſu, non ſo- nem: neq́; vna vice conſumitur,& in huiuſmodi fa⸗ lutis prius 400. aureis:& conſtat, formæ omiſſio- ctis facilius admittitur moræ purgatio, 4lex./ ybi pa- Q. έ ₰ ———— 1————— 4——————. ————— ſöööö——— 1—————— 5———— — ö—————*——————————————— ————————————— 8— 5———.——““—————*——-———— ————.——— ꝗͦ—————————.—— ———————————. ———— 2* —— ——— ————— 8—* — 86——— — — 8* △ά————“ ee—— 1 216 10 ftum. C. le tranſalt. ibig, turappellationé, ſoluit 400. 12 curator † tenetur appell ceprion bus cauſſa huc ſir deuoluta,& appellatus Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani Alcia.& Dd. Et † denique in 27 Iniuriatus per iudicem ad vindicandum honorem cagj primis moræ purgatio procedit er æquitate iuris uon poteſt,& num. 29. 3 Canonici: quia Canoniſtæ eam admittunt, ne quis 28 4gere quando quis cogi poſit? 9* in cam incidat:& lucrũ inhoneſtum cenſent, quod 30 Fract pacis neuter accuſari poteſt,ſi ubium ſir quuiin. quis ex tanto rigore petit, per text c. ſuam. de pænu tag. ceperit. 3 4 tru. Er ibi Abbas, 4. no. ext. de teſt. Exiſtimo ergo ꝓ ap- 31 lurament mm promiſſoriun ha vellatrice pronunciandum, non obſtante, quodap ob quas non ſeruans à pœna periurii excuſetur,&nu. peliarit ante ſolutam pœnam. Non obſtant ſuper- 32. G 33. us allegata, ſcilicet quod formæ o¹ 5,&c. q fateor iſta ommnia: ſed ꝙfor na appellationi pręſcri- pta debeat intelligi de verbali& non reali appella- — on cenſetur periuru. 34 Falſum ſine dolo non committitur. 1u tione, hoc pernego. Imo forma eſt accipienda de 35 N otarius licet aliud ſcrihat, quam conueniat inter par- real, id eſt, de proſecutione appellationis. Et forme tes, non idcirco falſarius eſt. ntequam proſequere- 36 Vup ablica quæ ſit 2 aureos,& ſoluit quà- 37 N on eſſe,& non apparere, idem ſunt. aureos, fuifſe. 38 Nocentem infamans an iniuriarum conueniri queat? ceptionem famoſam opponens in iudicio, etiam in- ſatisfecit appellatrix: quia a primum reſciuit, ſententiam contra ſe latam fulſle, 38 No imo præſumtio eſt, ipſa neſciente procuratotem 40 Exceptio= appellaſſe, ad enitandum ſuum periculum: quia ꝓ⸗ iuriarum tenetuu. 9* 1r are, licet non proſequi, cap. 41 Conuitin veritas quando ab iniuria excuſet, vel no, pul- non iniuſte. de procuratorib. Et ſic videtur etiã dilui; ra diſtinctio. obiicitur ab appellato, pecuniam ſibi non fuiſſe ſo- 42 Inhumanum eſt noſtros defectus detegi. quod non obſtantibus ex- 473 Scriptura nfamans eſt libellus famoſus. 44 Libellum famoſum edens fit infamis. tenea ur luem conteſtari. Expenſas compenſandas 2r Iuſamare auddd vteinque dueo. 42⁄ 46 Sententia debet eſſe conformis libelbo. Fallit in criminalibus, vt num. ¾ . 1 L I X. 4. 3 3 3. 7. 0 4 KESPONSV M LI. 49 Pena libelli famoſi quando ſit mors, vel alia mitior. lutam Concludo ergo, 8vMMARIA. 9 Pana capitalis quando de pœna mortis, vel mitiori in- I Caſus huius reſponſt. b elarrerr 2 yhi de ſalute& vita hominis agitur, cautius proceden- So ludex ſemper mitiorem pœænam ſequi debet. aah i Hludex quando& quare pænam corporalem in peuunia. 3 Iniuriarum altio annalis etſ. iam, vitæ in conporalem,& ſimiliter mutare poßit 4 Sine actione agi in iudicio non poteſt. 5/2 Ordinariam pænam mutando iudex non dicitur on- z Anunus, intra quẽ iniuriari agi debet, continuus eſt. IIa legenn faerrr. 5 Libellu criminalu delicti diem continere debet. 54 Peæna capita u ſimpliciter poſita, de relegatione inteli 7 Ad libellum criminalem ineptum accuſatus, abſoluen- eishc. 5 Viltus vitlori in expenſas condemnandus eſt. ducf 8 Libellus criminalis defectuoſus, etiam non appoſita ex- 55 xpenſæ per reum in criminalibus an debeant refundi, ceptione eſt ipſo iure nulluu. 1 41 velnon „ Prceptio nullitatus libelli criminalis ſemper& quan- ſ7 Ab expenſis:eleuat cauſſa iuſta litigandi:& quando docung, opponi poteſt.“ qui dicatur habuiſſe iuſtam cauſain? nu. ſs. 10 Inturia realis eſt peipetua. Item an& quanqdo iuſta cauſſa ſit, iudex arbitretur, 11 Confe ßio del cti purgat omne vitium proceſſus, eßicitxz;/ num. 13.“ vt libellus nullus ſubſiſtat. éo In criminalibus de iure appellare litet. 12, Ex confeßione quis riminaliter puniri poteſt, etiã per- 6¹ Germaniæ conſuetudo generalis in criminalibus appel- empra inſtantia. lationem denegat. 13 In confeſſum nullæ par— 12 Confeſsio delicti ob ſui defenſionem diuidi peteſt periu- Pro non ſcripto. Aucem,&t.& num). 63 A panis non appellari. 1 Clauſula lbellarw, us& iuſtitiam,&c. quid importet? 5¼ Conſſeſſus appellare non poteſt. 15 Coufeßionem propriam non licet reuocare. 65 In notoriis appellatio denegatur. 17 Iniuriam iniuria propu ſare an liceat? CAS VS HVIVS RE- 18 Mctio iniuriarum leo data eſt, ne quis ſeipſum vlciſca 5 5 S 1. 1 tur. 3 8 3. 3 T 1 1. 3 2» 33. 19 Imurias referre non libet. Hêema tpræſentis conſultationis in ſequénté b modum ſe habei. I. Z. ciuis& procurator Cu- 20 Defenſio in continenti fieri debet. 21 Ex verhis iniurioſis talis quog, præſumitur animus,& riæ in E.ob acliones; quas contrà E S. p/ ætendi* o. Septemb, anno 1570. petiu evndemun oppido arreſtari. Sed quamprimum hod E. S. eſctuit, iſe b 8 num. 39. 22 Teſtimonium de auditu alieno non probat. 2 2 Cynacradtehe emanwheuneuueaut. Hen zer ae Be⸗hfhue, n hli b uum dampanæa, vt eius aduer ſarius? fuga intera. peretur. Sed euentu fruftratus autor, reus fagaela- Pſus&ſt: qui poſtridie ad Senatum in B. literas de- 26 Adulteriu quomodo&cum qua perſona committatur 2 Ait, inter cetera ſequentis tenoris: Cum in ei cam- 24 Nalli de ſe confeſſo credi debere. 25 Adulteris vel fornicationis probatio, quando ſit ſußji- c:ens 2 pand 4 m promi ſorium multas habet declarationes, b domiſſio,&c. quia 32 Si dolus non interueniat, contra iuramentum veniems tes iudicis, quam condemnatio. 62 lus ſcriptum ſi abrogetur, per con ſuetudinem habetuu 8 uiſtann Heimim milhmi ni al yin 4 9 iä 4 1 poßit⸗ 1 4. len Ddetet. ün. a. mha ems ſu dm. Contran an . mu iat tommittitm, n ihat um u riu ſ. tiehe. jate iemſgſ in iniuriannn 2a m Dpponeng, nnt 7 ddo l niui 357 — 2 lefadlu a ſlbelluſe, aiensftinfe 2 confamuh a 65, Vtnum. r uandoſtm am an di de eena aulnia — m zenemſ ah. mepenami nuiunuu ralem, GC un umpüu- mutandioi unn üünna. — eiter oſit dn minl⸗ enſu emte aht 1 1 jminalld unbat — auſſs ufa in Vhn ſeutamt im u uſta ſſ kahanu, „apelm in 1 gencrali a e h tur, per0 Khn. — ä.. on vtſf iengun HVI N A „„ 91 hun “ 69 4 anſil A ua In N mum 4 3 1 gptel 6 E. . 7. 7 4 aauss 3 7 buus heu 4. lgnau i nun tenun 1 za Reſponſ. Iuris Decad. VI. Reſponſ. LIX. ana ſonuerit, vulo, daß ſie ſturm vber jhn ge⸗ ſchla gen/ ibi in pofterum cauendum,&c. dAddidit etiam ſequentia ver ba. Ego cum Heri die Solis ad oypidum B. irem,i big diuer tiſſem,&o expeditis ne- mniis meis iterum diſcederem, I. Z. der trewloß⸗ ehrloß Landfriedbrecher/ dlanculum& doloſe a- pud Burgimagiſtrum me detulit eſfecit, vt priuſ- aam tranſitem Rheni pontem ſignum campanæ me datum ſit, daß ſturm vber mich geſchlagen worden/ ꝛc. Sedcum huius miſſiuæ copiam I. Z. re- cpiſſet, eam vr libellum famoſum&atrocem in iuriam ad animum reuocauit:& vt conſſituerit iniuriantem actuſare, illum tamen, vi pratendit, nuſpiam expiſcari& conſequi potuit, donec tandẽ eum ſequenti anno in oppido E. deprehenderit: vbi eundem in vincula coniici curauit, nec non inſti- ita accuſatione petiit illum decapitari, vel ei ali- am iuru pauzam ordinariam imponi. Et quamuis econtra reus primo exceperit, I 2Z2. aduerſarium ſu- am éſſe criminoſum, ideog, accuſäre non poſſe: at- tamen ad inſtitutam accuſationem tandem redit, & quatuot illa principalia puncta atcuſationis in ſtitutæ confitetur: nempe quod J. Z. infamem, fa- dfragum, pacis publicæ Violatorem,& periurum dixerit, ſed hæc ob ſui honoris defenſionem à ſe fa- dtaprætendit. Dicit enim, quod accuſator non ſo- lam in eum campanæ ſtenum claſſicum excitarit: ſad etiam tam ſcriptis quam verbotenus iampri- dem illum in Baſilea conuitiis proſciderit. Ei con- vitia in I. Z. dicta probare inſtituit, deſuper articu- osdefenſionales exhibendo,obtinet tempus ad pro- bandum. Necnon pluribus in locis contra accuſato- rem teſtes examinari curauit:& tandem in cauſ. ſi concluſum eit vtrinq. Poſtea huius procéſſuus a- dta ad me delata ſunt. Et litet hæc cauſſa crimina- lis, coq grauior, nec non ratione partium admodi bericuloſa ſit. cum tamen propter profeſßtionem, quid iuris in quolibet caſu eſſe poſſit; quantum in- genii mei tenuitas fert; iudicare debeam, huius cauſſc acla iudiciaria, quantum eorundem mihi tranſmiſſum eit, ſingulari& ſumma diligentia, Vtietiam in huiuſmodi caſibus fieri conuenit, per- lei& examinaui. 2VVia† vbi de ſalute ac honore hominis agitur, 4. diligentius fieri debet examinatio, I. qui ſenten- tiam. C. ³de pæn. l.addictos. C. de appell. gl. in l.ſin. C. de pro- bat. Et videntur mihi ſequentes quæſtiones diſeuti- endæ prius, quam ad ipſius cauſſæ deciſidnem per- ueniam. Et prima quæſtio eſt: Cum miſſiua vel li- bellus famoſus an. 15 40. datus; ſed lis ſequenti de- mum 44 an. cœpra ſit, num poſt tanti temporis curſum d ſieri potuerit? an vero actuſatio per præſcriptionẽ exſtin- ſtaſit? Et poſito, quod etiamnum accuſare licuerit: än talis accuſatio legitime jit inſtituta;& in lihello omnia fübſtantialia requiſita obſeruata ſint? Secunda; an duæ iſte defenſiones, in quibus ſe accuſatus fundat, iure ſu bſiſtere G& comprobari queant? Primo, quod reus hac ſcripſerit in ſui honoris defenſionem. Secundo, quod qua contta actu- N 217 Jatorem ſcripſerit, vera ſint. Tertia, ſ hec defenſio locum nõ haberet, ſed conſtaret reum male tgiſſe, quænam pœna ili eſſer imponenda? Quarta an reus in expenſas huius litis condemnandus ſit? Quinta& vltima quæſtio eſt, num reo condemnato appellatio, quam forte imterponeret, per- mittenda ſit? Circa Primæ quæſtionis reſolurionem aliquæ rationes, ob quas I.Z. accuſario am plius locũ non habeat: adduci poſſunt. Primo enim certi iuris eſt, actionem finiuriarum tantũ annalem eſſe, eam- 3 que finito anno exſtingui, ita eft tex.& cõmuniter Da. in 1. ſi non conuitii. C. de iniur. Exactis autem apparet, ſcriptum famoſum, de quo quæritur, anno 40. exa- ratum quidem, ſed ann. 44. demmum perl. 22. inſtitu- tam eſſe accuſationem, cui iam pridem erat præſcri- ptum: ideoq; f ſine actione I. Z. agere non potuiſſe, 4 l non omnu.&! Hecuniam. ſi cert. pet. lk decem, de verb. ohlig. Secundo, Dd. com muniter tradunt, annum, quo in iuriarum fagarur, eſſe continuum, in eoq; dies, qui- bus agere impedimur, computandos; ita tradit gl. in d. l. ſi non conuitii. quod actio iniuriarum anno conti- nuo exſpiret:& eam communiter Dd. ſequuntur. In contrarium videtur tex. Inſtit. de perp.& temp. act. in princ. quod regulariter in Prætoriis edictis annus eſt vtilis. Et hoc placet Iacob. de Ra. yt recitat Cy. in d.l. ſ non couitii. in 3. quaſt. Et de talib. annis Prætores ſem- per loquebãtur, vt patet in l.§. quod autem ait Prætor. verſ. annus, de vi&. vi arm.& l. ſciendum.. fn. f.. de ædilit. edicto. Ex quò cõſequeretur, quod actorem nihil re- leuaret, quantumlibet prætenderer, ſe non ſua cul- a, ſed rei, qui toto illo tem pore palatus fuerit, im- peditum fuiſſe. Tertio, retéta eortim opinione, qui putant annum eſſe vtilem in actione iniuriarum, nec currere illi, qui impeditut agere, vt ſupra dittum eit,(nam& alias pro regula traditur, quod impedi- to agere non currat præſcriptio)tamen libellus per actorem exhibitus, vt qui in ſubſtantialibus requiſi- tis deficiat, nullus eſt. Iure enim cauetur, accuſatio- nem finter cetera quoq; diem delicti patrati conti- nere debere, per text.& ibi Bart.& communiter Dd. in l.libellotum. in princ.&§. quod ſi libelli.. de accuſat. Sed actor in ſuo libello nullius temporis mentionem fecit. Nam ita narrat,(Nihilominus tamen dictus reis præteritis diebus ad Senatum oppidi B. famoſum ſcriptum propria manu exaratuin dedit,&c.) ideo principali hoc requiſito, temporis ſcilicet, deficiente, neceſſario ſequitur, hanc accuſationem, vt contra reum inſti- tui potuerit, omnino tamen nullam eſſe. Nam cõ- munior Dd. ſenrentia eſt, quodomiſſio loci veltẽé- poris vitiet libellum ipſo iure, licet à patte nono p⸗- ponatur, in d.!.libellorum.& l. edita. O. de edend.& con- ſequenter totum proceſſum, tanquam nullum, cõ- cidere. Si autem proceſlus nullus, ergo& ſententia: quia caſſata radice,& c. l. qui res. S. qui arcam. de ſolut. l. in omni. de adopt. fa. quæ nota. iu Spec. de com iud. adi.. iuxta. verſ. item ratione iudicis et nulla. vbi multa allegat. Proinde necaliam ſententiam, quam abſolutoriã?7 ab inſtantia, prõ reo ferri poſſe, Bart. in d.§. quod ſt li- belli concord. ſunt in l.i. yf. ſi menſ. falſ. mo. dixer. Nec re- fert, quod pars aduerſa contra nullitat em libelli nõ exceperit: quia communis eſt doctrina Dd. quod libehuspræſertim fin crimihalibus, in aliquo ſub- ſtantiali re quiſito deficiens, ſit ipſo iura nullus, in d. l libellorum.& d. ledita. Pleriq; tamen volerunt, li- bellum ob omiſſionem loci, veltemporis, non eſſe ipſo iure nullum, ſed eum valere parte non oppòo- ——ꝛ——————————— 5 d————. s— ͤͤͤͤͤͤͤ 5 ————————.—— 5————————————— ————————————————— 2————————— 2 ——————————————————————— 2 ———————.———————————————— ———————— —-————õ———————-———————=——.— ————————————.——— 5 ———————— 1———————— 5.——.—— ————y————————————.—. —————— 8—— 4——————.—— —————.—————.——— ————— 2———.—————— ———— ——— ——— — 4—i ——— 288 Ioach. Mynſing.] nente, quas Bart. Socin. refert conſil. 146. viſo proceſſu. col. 7. E conſ. /0o. Et hac opinione retenta, ſequeretur, in noſtro caſu valuiſſe procefſum, quia à parte conuẽta 9 nihil eſt oppoſitum. Item † exceptio contra inepti- tudinem libelli ſemper& quandocunq; opponi po- teſt, etiam poſt ſententiam,& reddit iudicium retro nullum, 4A56b.& Felin. in c. ex parte. 2. de ofj. deleg. Dd. in. examinata.· de iud. vbi citant inter alia c. cum dilecti. de emt. æE vena. exſtat de eadẽ re conſ. Ang. 218. quod exceptio. Bald. E& Ang in ltale pactum.. qui procurauit. ſ.de palt. Et ra- tio eſt, quod huiuſmod exceptio eſt notoria, vt vo- luit Bar. in l.. C. de erro. cal.& facit teut. in d.c. cum dilecti. ce eimt.& vend. Sed his non attentis, cenſeo ego, acto- rem reum etiam poſt lapſum anni de iute propter Matas contumelias& conuitia conuenire potuiſſe: rum etiam iudices ad talem libellum,& vlterius ad ſententiam definitam progredi poſſe. Idq; ex ſequẽ- tibus rationibus. Nam quod actio iniuriarum anno axſpiret, in actione Prætoria iniuriarum, quæ verbis Runt, locum habet: de quo ſupra allegara iura, ſi di- ligenter ponderentur, loquuntur, text. in d. l. ſi non 0 conuitii. Sed ſi†iniuria te, vel facto, aut per famoſum libellum, vti præſenti caſu, inferatur: tunc iniurato de iure Ciuili, aut ex l. Cornelia, l.lex Cornelia. in prin. de iniur.& fam. libel. vel Senatuſconſulto, d.1 lex Cor- nelia. S. ſi quis librum. vel deniq; ex conſtitutione Im- peratoria, 4.. C. de fam. lib. contra iniuriantem etiam poſtannum actio competit. Quia eum huiuſmodi actiones propter reales,& in ſcriptis illatas iniurias non ſint Prætoriæ, ſed ciuiles, iuribus prædictis: ſe- quitur etiam eaſdem eſſe perpetuas, ficq; poft annũ intẽétari poſſe. Natura enim cinilium a&tionum eſt; vr perpetuo competant, id eſt, ad 30. annos, Inſtit. de perpet. O temp. actio. in princip. Et quodactio iniuriarã ex lege Cornelia fit perpetua, tenet expreſſe gloſ. in A.l. lex Cornelia. in princip.& Io. de Plat in d. prin. Inſt. de perp.& temp act. Dicuntq, Mart. Odof Iac. de Ra.& alii, in d.j. ſi non conuitii. vbicunq; delictum punitur ex eo eapite, quod deſcendit per ius Ciuile, cum iura Ci- uilia ſint perpetua,& actionem eſſe perpetuam. Et quamuis nonnulli contrarium fentiant;, nullum ta- men textum iuris, quo hanc ſuam opinionem con. firment, adducere poſſunt, Ita Bald. dicit in d. l. ſi non conuitii. quod non ſit vlla lex, quæ priori fententiæ, nempe quod actio iniuriarum ſit perpetua, contra- dicat. Poſito item, iam dictam opinionem(à qua ta- men ex rationibus iuris ſupra relatis recedere ne- queo)locum habere: tum etiam reum hac actione, cui præſcriptum fuiſſet, amplius non teneri, vel vt is teneatur, tamẽ alibello ob ſolemnitatis defectum, tanquam nullo, abſolui debere. His omnibus tamẽ poſthabitis, videtur, hãcactionem, licet exſtinctam, per rei propriam confeſſionem reuixiſfe, ad quam “ 1 utiſconſ. Germani in gl. comparent inquiſiti,& confitentut totum. venſrquæ- ro, an confeſſus. vhi multa de hoc annotat. Erf pro hocfa- cit, quod in confeſſum nullæ ſint partes iudicis, niſi in condemnando, proinde.§. notandum ff. ad l. A9uilo fac:d.l ſi confeſſus. Nunc autem reus non ſolum talem libellum famoſum à ſe conſcriptum confeſſus eſt, verum etiam illata ſcelera& iniurias ꝓbare niſuseſt, dixirq; ſe in hoc nihil aliud, quam quod verum ſit, ſcripſiſſe: vti hæc omnia ex omnibus rei produ. ctis prolixius petere licet. Idcirco ſupra prætenſa nullitas non obſtat, quo minus reus, qui(vr infra deducetur) iinprobe fecit, condemnetur. Neccô- tra hanc doctrinam reum quicquam releuat, quod prærendit, ſe actori iniurias non pure& ſim plici- ter, ſed propter ſui honoris defenſionem intuliſſe, Nam in litis conteſtatione hiſce ſequentibus ver- bis vtitur(Eyo iſta miſiua ipſum actorem,& antea nun- quam, propter dictas cauſſas,& pro defenſione mei honoris diffamaui) dnis ſi accuſatus confitetur delictum ſed dicit ſe feciſſe ad ſui defenſionem, tunc, cum hoc ſit de genere prohibitorum, contra eum præſumitur, & pet conſequens, iudex poteſt dictam confel- ia fionem ſcindere,& delicti confeſſionem accepta- re:ſed quod id ad ipſtus defenſionem factum ſit, ei probandum relinquere: quod ſi non probet, tum demum ad condemnationem procedere, ita Bart. eleganter in l. Aurelius. g. idem quæſinit. de libr. leg. inl- eum, qui in prin. de iureiur. Ang in trat. malef. g. compa- fent inquiſiti.& partim cirta medium, vbi ampliustra- dit: Si accuſatus confiteatur crimen, ſed neger qua- litatem, vt quia dieat ſe non feciſſe animo iniurian- di, quod ex tali procefſu& confeſſione, ſi non pro- betur qualitas, poſſit ſequi condemnatio. Probat idem Bart. in dal. eum, qui,& in l. enatus. de atcuſ. Ang iu kdenuncialſe. g. quum tamen. ffadl. lul. de adult. Vide ta- men Salo. in contrarium diſputantem, in l. vt vim. in verſ. occidi all meam defenſionem fol.(mibii2. ſde iuſt. G& iut. vbi vide etiam Iaſ. nu. 13. Porro caſu, quod fupra allegata doctrina non fubſiſteret, quæro egoer reo, quid illum mouerit, vrin actorem illata conui- tia probandaſuſciperet, teſteſque deſuper exami- nari curaret, ſi eundem actorem iniuriari noluiſſèt: Ceterum † prædicta nullitas poteſt ex claulula li- ij bello inſerta, qua actor ius& iuſtitiam fibi admini- ſtrari petit, reponi. Communiter enim Dd. docent, hanc clauſulam(Peto mihi 1us& iuſtitiam adminiſta ri)operari, vt ſententia ferri pofſit etiam ſuper ine- pto libello, A5b. in c. cuin dilectus de ord. og. laſin LE tens. O de pact.& in§.omnium.& ibi Ang. Inſt. de act. Sot. conſ. 9.viſis inſpectiſque in 1part Bal. in 7quid ergo&pe- na grauior de infa. Ex quibus omnibus concluditur, quod in præſenti cafu iudices non attenta vllanul⸗ Wäu T"ſuha n ü 8 11 4 8 inir litate ad ſententiam de finitiuam procedere, reum- ſlan 1 etiam condemnatio ſeqni debeat. Etiamſi f enim que vt qui iniuſtam foueat cauſſam, iure condem⸗ II jibellus ſit ineptus,& proceſſus ex qualibet cauſſa nare poſſint. Cirea reſolutionem ſecundæ quæſtio: nullus: ſi tamen reus conuentus confiteatut crimẽ nis:Si, vt ſupra dictum eſt, nullitas habiti proceſſus in forma indicii, talis confeſſto hurßat omne virium in hac cauſſa non attendatur, ſed vlterius ad defini- proceſſus, adeo vt non reſpecta nullitate poſſit reus tiuam procedi debeat: conſequenter rei defenſio- condermnari ſuper contentis in libello, ita Bart. tra- nes legitimæ& fundatæ ſint, eiſdemque ſe contr dit in.i conſeſſus. de cuſtod. reo.& ibi multæ concord. ina- condemnationem excuſare& tueri poſſit, necne, poſtil. Enn. in c. qualiter& quando. daacouſ.idem in ca. 2. de inquirend um eſt. Duas autem cauflas, quibus reus confeſ.& eſt caſus in c.i. de accuſ.in 6.& not. inc Piſanis. 3e ſe defendere,& condemnationem effugere cona- reſtitui. ſpol. adde Panorm. in c. at ſi clerici. de iud. Bald in l. tur, in actis reperio. Prima eſt, qua prætendit, ſe iin hin. yrin.& l.yroperandum. C. de iudiciit. qui dicit,; conuitia hæc non animo i niuriandi, ſed potius 4 ertiam peremta inſtantia, ratione confeſſionis vof honorem ſuum defendendi gratia in actoreju ſcri- ia ſit condemnari. idem expræſe tradit Ang. in tract. malef. pſille. Nam actor non ſolum 1u oppido B. in ipſum Ieam⸗ ö“ uni dn alenn Jand, e s a econ d hg 1 Guo minus ecit, cong umgict muriasnon 2A Dnotisdefe aa tione hiſc 91. uaiyſima a las G n 4 lſatusconf efenſonen e um, contt a un Hiudexpot 4 elicti con 3s defenfio a ere quodl a aatlonemp J. iiem aa nf r. Ang int tirca medum an teatur erid a ſenonfeci an)m fu&con i tſequich: di, Ginlſ a aſani men. frall. aun bitdeu. um ügua an. in n aſornem ſl din ſuſe .13.Don an lddeopls nſublſte Mewtſoet rit, vtina l c et, teſteſt ant ereigt⸗ adoten d inl ſbe nullitss dh h rins& iu a Kiln mmunit an D nijid wia feriipo rih m diledtu un 9 rumo h. udicesn da Ie gnitiuat dn*de 102G lutionel inocells dru,ſe efenlo coneft ir rrpeeuuit e dat⸗t de ſh ne ſare A8 ub leli auteme 8* ete coui- nato xaxedi G ma ek t teiut oniut areße aäigrll upl unle lur leriu th 1 be na unla er om 1— verund dce ldchc pund. cent. eal cul A 1 Dællio- Reſponſ luris Decad. VI. Reſponſ LIX. reum, non ſecus atque latronem& facinoroſum, eampanz pullum; Clallieumſignum, dederit, ſed antea eriam Balileæ ipſum conuiciatus ſi: Secundas licet talia verba dẽ actoré ſeripſerit, ſeramen nihil dliud quam quod verum ſit, de eo perhibuiſſe. Nũc qe prima cauſſa diſſerendo, illa per reimet litis con. teſtationem confutarur. In ea ſequentia verba ha- bentur:(Et cum vix extra portam in pontem, quo Rhe- nus conſttatus eſt, me recepiſſem claſſicum pulſatur: in qu⸗ autem, vel quare, me latuit: niſi quod me perſequerẽtur, ſu- hicarer,&æc.) Cum igitur reus, quare& in quem cã- anæ ſonitus ſit editus, non fuerit certus: quomo- do verum dici, aut fides reo adhiberi poteſt, quod i ſe propter ſui honoris defenſionem has iniurias 16 Euplerir 2 Nam iura dicunt: N imis f indignum eſt,vt quod ſua quiſq; voce dilucide proteſtatus eſt, in eundem caſum proprio valeat teſtimonio infir- mare, text. in l. generaliter. C. de non nu. pec.& in c. per zua. æxt. de probat.& vtrobiq, Doctores. Multo minus teum releuat vel excuſat, quod actor ipſum Baſileæ, & in aliis locis, ſiue ſcriptis ſiue verbis iniuriatus ſit: tum, quod eiuſcemodi conuitiorum in ſuo ſcripto non meminerit: hinc nec quidem præſumitur, ꝙ tale famoſum ſcriptũ ad huiuſmodi prius acceptas iniurias per reum datum ſit: tum, quod iniuriam in- iaria propulſare non licuerit, tametſi actor reũ an- tea diffamaſlet. Iura enim talia prohibent. Spec. ele- ganter in tit. de accuſat. verſ. quid ſi te vocaui latronem. Ang. in!. yt vim. de iuſt.& iur. Bart. in!. 2. C. vnde vi. fac. 1812,§. ſi publico. de adulter. Ideoq; † actionem iniuria- tum cõcedunt, ne quis ſeipſum vlciſcatur,§. in ſum- ma. Inſtitut. de iniur. A.l. ſi non conuitii.& tot. tit. ff.& C. deiniur. Quia nemini licet ſe propria auctoritate vl- h ciſci,! nullzus. C. de ludæ. Nec relatione, ſed innocẽ- tia crimina purgantur. I. is, qui. ff de pub. iud. c. vlt. in fin. & ibi glext. de teſt. Porro hoc ſcriptum famoſum ad iniurias Baſileæ& Briſaci illatas non in continenti, ſedex interuallo editum eſt. Nam reuſmer in fine ſuæ concluſionis confitetur, quod longe ante Baſi- leæ per actorem iniuria affectus ſit: nec Briſaci ac- ceptas iniurias ſtatim, ſed ex inreruallo 23. horarum retulerit. Quapropter ſæpedicta miſſiua in defen- onem per reum minime allegari poteſt. Iura enim ¹0 dicunt, † quamlibet defenſionem legitimam in cõ- tinenti fieri deberes l. vt vim. de iuſt.& iur.& l.. C. yn- de vi,& ytrobiq, Dd. Præterea verba literis Briſacum ſcxiptis inſerta, pura& ſimplicia, minimeque ſub conditione aliqua, nẽ pe quod reus antea per acto- tem infamatus fuerit, prolata ſunt. Imõ reus in iiſ dem literis libere fatetur, ſibi nihil aduerſi vnquatin cum actore interceſſiſſe. Quare pro defenſione mi: nime allegari poſſunt hæc verba, quæ nimirum ta- lia ſunt Cum heſterno Solis die, pro ôccaſione mea 4. op- didum ingreſſus eſſem, ihique diuertiſſem,& uegotiis meis expeditis iterum diſcederem, perſidus& faioſus lle publicæ jacis violator I. Z2.&c.(& paulo poſt-) Cum tamen in- ter me& ipſum perſidum& famoſum publica pacis turba- torem uunquam male conuenerit. hjitemn ad finem: Vt gitur dictus violator pacis publicæ nibil conqueri poßit.) quæ verba ſunt pura,& ſui natura penitus iniurioſa. Idcirco ex iiſdem contra teum de iure præſumitur, duod animo iniuriandi,& non defendendi cauſſa 1 ſctipra ſint. Nam ſi verba iniurioſa contra aliquẽ proferantur ‚etiamſi reus dicat, ſe illa non animo contemnendi dixifſe: præſumtio tamen iuris eſt aduerſus eum, qui contumeliam protulit, ſcilicet animo id factum eſſe calumnioſo, 7.I. ji non conuitii. G 1bi Dd. Canon. in cap. cum te. de re iudic. Inſiu per hæc verha iniurioſa in præfato ſcri pto ſæpius ſunt itera- ta,& inferr talis iteratio enixam voluntatem. Ex quibus omnihus concluditur, quod hac exceptionc reus ab inſtituta accuſatione ſe eximere nond oſſit Secunda exceptio vel rei defenſio eſt, quod perer ſe nilil, niſi verum de actore ſeripſiſſe, iqeoc 4 ab accuſatione ſe abſolui& liberari debere. Er n5 hæc defenſio ſufficiens ſit& legitima, duo examinanda ſunt. Primum eſt, num reus de accuſatore verum ſcripſe- rit? Secundum, an ides, quod hoc verum ſit, excuſari, vel potius actori condemnari debeat reus? Quodad primum punctumattinet, illius reſolutio exatteſtationibus per accuſatum productis petenda eſt. Quatuor au- tem ſunt, quæ reus contraactorem probare voluit: videlicet quod actor ſit famoſus, item perfidus nec non pacis publicæ yiolator,& vltimo periurus. Qux omnia& ſingula ſeparatim perarticulos reus deduxit. Et quamuis de vnoquoque articulo in ſpe⸗ cie diſſerendum eſſet: tamen cum pöſt publicatio⸗ nem atteſtationum per partes hoc prolixius factum it, tum quoque omnis probatio accuſati in octo ſe- quentibus punctis conſiſtat:(Et primo, quöd alia- ein Ehebrecher/ aaulter, cöncubinarius,& ſic infamis ſit. Secundo, quod idem actor ſibi Doctore N. illatam con- tumeliam iure vindicaturum ſe vouerit, uec tale votum fer- uarit. Tertio, quod idem I. Z. data fide pacem promiſerit, nec hanc ſeruarit. Quarto, quod I. 2. bona ſua in conſtitu- enda hypotheca pluru quam fuerint, ſtimaueiit. Quinto, quod I. Z. iuarit& promiſerit, quãdocunq, Adomino Mar- chione requiratur, ſe ſiſturum, idq, tamen non praſtiterit. Sextos quod I. Z. actor in annotatione bonorum cuiuſdam N. falſum commiſerit. Septimo, quod I. Z. contra indittz hacem in via publica vitricum rei equo iuſidentem deiecerit, & rulnerarit. Octauo, quod accuſator ipſum reum, iam antea Baſileæ,& nouiter in E. cum illum cuſtodia deman- dari peteret, conuiciatus ſit. Vnumquemque ex enu- meratis octo articulis perfunctorie perſtrin gam, o- ſtendamque, num eos accuſatus probarit: tum et- iam in quantum eundem reum releuare poſſint. Et quod ad primumarticulum attinet, reperio ex actis per reum tres perſonas nominatas, quibúſcum I. Z. actor adulterium commiſerit: nempe A. B.& C. De A.& B. non opus eſt verba facere: quia de his reuis prorſus nihil probauit. De tertia autein, quondam accuſatoris cellaria, quamuis plures teſtes mentio- nem faciant, ex maiori tamen parte de auditii alie- no,& fama, quæ contra actorem orta ſit, deponũt: in quorum numero ſunt 1.2.3. 4.5.6. 7. 8. 10. 12.14.& 10. teſtes. Sed aperti& expreſſi iuris eſt, quod te- 33½ ſtimonium de auditu alieno nihil probet: imo nul- lum ſit, I. teſtium. C. ie teſtim. cum vulg. nec efficax f ad 23 probandam copulam carnalem, c. taterea.& ibi Pan. de ieſtibis, Similiter nec ſola fama ſufficit, d. c. prater- ea. ibi Panor.& alii communiter, e teſt. Fama enim tã- quam ſæpe fallax non probat: niſi alia accedant ad- minicula, puta tactus amplexus, oſculum,& ſimi- lia. Hæc enim ſimul iuncta operantut probationem fornicationis plenam, Dd. in A cap. praterea.& inc. literis.& cap. tertiò loto, de praſumt. Nona teſtis de- ponit, quod dicta cellaria eius cognatailli retulerit, ſe à domino ptæſenti actore imprægnatam. Vndè- cimus teſtis quondam accuſatoris famulus, depo- 1 2 ——— —* 9————* —————-ʒ —— —-— ——— — ——— ———= — — ————— ———— 2—.———— ——— 3—— —————— ——————— 1————— ———— 4— 220 nit, cum ante plures annos vna cum domino ſuo Bafileam proficiſceretur, ipſe eum allocut us ſit, ſibi videri prædictam Cellariam grauidam eſſe, metuerequeè ne illum nominaret patrem S&c. petere à ſe, vt ab eius coniuge interrogatus ſe patrem proſiteatur: poſtea puellum per ſeſquiannum edu- garit. Erſi ex dictis horum duorum teſtium contra accuſatorem, illum præfatam ſuam famulam co- gnouiſſe præſumatur plene tamen non probatur. Nam vr ipſa Cellaria apud nonam teſtem ſuam co- natam actorem copulæ incuſarit, videtur tamen mihi eiuſmodi confeſſionem contra eundem nihil 24 operari. Ius enim dicit: Nulli de ſe confeſſo credi debet in præiudicium aliorum, c. veniens. de teft. c.. E ibi Gl.& Dd. de confeſſ l. vlt. in ſi. C. de accu fac. l. ew- emplo pernicioſum.l. rationis. C. de probat. cum ſimil Por- ro ſeptimus teſtis, pater huius Cellariæ, atteſtatur, eandem ſibi confeſſam eſſe, partum nõ actoris, ſed ſui famuli eſfe Et ſic varia& inconſtans fuit: qua- propter illi de iure fides haberi non poteſt. Teſti enim qui variat, non creditur,&e. Fatetur quoque rædictus I1. teſtis, actoris famulus, ſe hanc Marga- retham Cellariam, vt quæ eum,& ipſe viciſſim ean- dem ſollicitarit, ſæpius cognouille. Quod autẽ de· ponit actorem ei puerum educandum locaſſe, pre- tiumque ſoluiſſe:&c. poteſt eſſeverum vel fallum. Quia in eo fingularis eſt, nec habet conteſtem, niſi propriam coniugem, quæ idem, ex relatuſtamen ſolius ſui mariti, teſtatur. Ex ſic ex his teſtibus, eo- rumque d ctis nulla plena& ſufficiens probatio fe- 25 quitur. Hllaf enim dicitur iufficiens probatio adul- terii ſiue fornicationis, ſi quis ſit inuentus in rebus venereis, vel ſi qui reperti fuerint in latebris ſe oſ⸗ culantes& amplexãtes,&cc. quia iſti actus ſunt pro- pinqui ad actum, ita Pan.& Fel. in d.c.præterea. Bart. in l capit. de adul. in l.. de fur tex. in A.c.literis.& d.c. tertio loco, de preſum.& in l. quod ait lex. ſ.de adul. Et poſito, quod actor rem habuiſſet cum ſæpedicta ſua Cella- ia:tamen cum ipſa fuerit ſoluta perſona, ipſe adul- ⁊6 terii de iute incuſari non poteſt. Ius † enim eiaſq; Interpretes dicunt, maritum cum foluta perſona non poſſe adulterium committere, ſed ad cauſan- dum adulterium requiritur, quod ambo coeuntes ſint cõiugati. Adulterium enim dicitur coitus car- nalis cum vxore aliena,& ſic cum ligata. Gl. in Auth. de inceſt nupt. in princip. nota. in l. ſi adulterium. de adult. Cyn. Ang.& Sal in!.eum, qui duas. C. eodem. Ang. in tract male in verbo, adulterato. pen. 6ol. Ceterum ꝙ coniunx ipſi actori co hab'itare noluerit, ideo eum ſeorſim concubinam aluiſſe, ipſemet in exceptio- nibus ſuis confiterur. An autem reo actorem pro- terea conuitiari licuerit, paulo poſt deducetur. Adſecundum arriculum accedendo, ille quidem, meo iudicio, reum nihil releuat. Nam actor per multa literaria documenta ſatis luculenter proba- uit, quod D. A. obillatas iniurias Rotwilæ conue- nerit, ibidemque contra eundem iniuriantem ſen- tentlam obtinuerit. Nec refert, quod reus dieit, li- tem poſt tres menſes demum contra dictum Do- ctorem ccœptam: cum tamen actor fidem dederit, ſe intra præallegatum tempus trium menſiũ præ- 27 fatum Doctorem conuenturum. Volunt † enim lura& Dd. quod ſi cui illata ſit iniuria, iudex non poſſit illum cogere, vt accuſet, veliure aduerſus eũ experiatur, ita Spec. in tit. de accuſ. S.i. verſic. quid ſi nul- las. idem Cyn. Bald. Ang Raph. Salyc. in l. eum. C. ge accuſ. in ſupra dictis exceprionibus fol. n. refert: præſer- ————— ti l0ach. Mynſing. luriſconſ. Germani text. in l. diui fratres. de accuſ. Qæ opinio etiam iurt dinino cõueniens eſt, quia accuſare eſt contra præ- ceptum Dei, iuxta Gl. inl quid ergo.§. pen. ſ. de fam. Eſt quoque regula tritiſſima: Neminem ad agendi compellendum eſſe, tot. tit. C. vt ne. inuit. ag vel accuſ. cog. prout etiam nemo compellitur à principio as contrahendum, I ſicut. C. de act.& oblig. Et in judicio quaſi contrahimus,. 3. ſ. idem ſcribit. ff. de pecu. exce- pto caſu homicidii:yt in d.l. eum, qui. Potro † licet ex iuſtis etiam cauſſis magiſtratus alicui iniungeret, 29 vt quis contra aliquẽ litem ſuſciperet,& talis quo- que ſe facturum iuraret:tamen uramento non ob- ſtãte poſſet alite diſcedere, eidẽq; renunciare. Qui- libet enim actor, qui præſtar cautionem iuratori- am de litigando vel proſequendo cauſſam, etiã vſq; ad finẽ( pro vt de iure communi tenetur„yt eſtter. in Auth generaliter. C. de,epiſc.& cler.) poteſt non ob- ſtante iuramento in totum deſiſtere ab actione in- ſtitura, quia ipſum deſiſtere eſt finis: vnde vltra nõ protenditur iuramentum, ita Bal.& ſequi videtm dal in d. Auth generaliter. Prærerea poteſt vnuſquiſque non obſtante iuramento renunciare liti& cauſſæ,. poſtquam liti. C. de pact. Oyn.& Sahin. d. Auth. generali- ter. Henning de ſequeſt. conſil. 3.n. S. G 9. vbi multa de hot. Cum igitur actor caſu, quo Doctorem non conue: niſſet, perfidus diei non debeat: quanto minus hoc fieri poteſt, cum litem aduerſus N. D. expediuerit, licer poſt lapſum trium menſium agere cœperits Quod adtertium articulum à reo contra actorem prætenſum atriner, nẽpe quod Doctor N. Kadtor data fide promiſfam pacem non ſeruauerint, exte- ſtium dictis non ſatis conſtat, vter eorum primus fregerir pacem: niſi quod vnicus,& in ordine 6. teſtis deponit, quod ambo ſe inuicem conuitiatl ſint, nec aliter ſciat, quam D. N. cœpiſſe. Et quam- uis hæc tanquam vnius teſtis depoſitiò, fufficiens, b vel eriam paxinter dictas perſonas conuenta ſæpi- us violata eſſet: ramen actor nõ poſſet perfidiæ vef fractæ pacis diffamari. lure enim cautum eſt: Si non certum † ſit, quiſnam pacem fregerit, neuter fra 30 ctæ pacis accuſari, nedum diffamari poſſit, Bart. inl.— ſi ſeruum.§. ſequitur. in ſin.& ili Alex. de verb. obli. Gin l. cum. pater. F. liberti. de leg. 2. E. l.i.§. cum arietes. ibi Gl. y Flor. h. ſi quadru. paup. fec. dic.& in! ſcientiam. 9. cum. ſtramenta adl. Aquiliam. Et probatur in l. qui cum ma- lor.§. ſi libertus. de bon. lib. quod neuter tenetur, per Bald. n l. vim. in vlt. col. de iuſt.& iur.-.ſemel.ihi Dd ſolut. matr. Bal.& Caſt. in l.qui fdem ſ. de tranſac. Sed exdi- ctis teſtium nuſpiam apparet vter alterum prior contra promiffam pacem offenderit. Sequiturer- go, quod necactor quidem pacem fregiſſe cenſert debeat. Sic nec quartus articulus contra actorem per accuſatũ de iure ſufficienter probatus eſt. Nam omnes teſtes ad 12. articulum examinati, eundem 1 1ae. ignorant. Jubſequens 13. articulus à nullo, præter- quam quinto teſte, verus dicitur: népe quodactor in caurione cenſuali hortum pro 4. iugeribus ob- ligarit, cum idem vix duorum iugerum ſit. Sed hoc actor ipſe in ſuis exceprionibus ſatis diluit, ad quod breuitatis cauſſa me refero. Ad. articulum, quod I. Z. actor medio iuramento promiſerit, coram D. Marchione comparere,& requiſitus id omiſerit: breuiter dico, quod licet hoc verum eſſet, actorem tamen non fieri periurũ. Nam ex cauſſis, quas actor m ——,— olequende at COt M — 4 mum e c e. Gdhe 3% otum delt litere eth a. na, us A und rrtereaf a gul nto renunt ain Cn. 8ah A m l enfil.zn haaane ,quo Do at Man. on debeat a um aduerſs Refen um mendt a zenan — iculuman aa zagenn Epe quod] a ha dacem non aM ilha Sconſtat, an nydiu duod vnic aa clctte ambo ſei at ouit uam D. N aan kaur s teſtisde ßüͤt das petlot i nl. nactornö aneta lure erim as cckütbn dpacem ant etr d 1 1 1 uam all 1 6 „K eq aton th oc yell A uberll riyaki 1 2 aba 3 uu A 4 tim, quod huiuſmodi iuramentum metu extortum vrtêſtes de errore non de ſtt: item, quod dominus Marchio ſaluum condu- ſenti caſu de iure præſum aum ipfi denegarit: tum etiam ex ſequentibus culo ſufficiant. Deuenie fündamentis luculenter conſtat, actorem periurii huncreus plene probat minime inſinuari poſſe. Eſt enim trita regula, per in N. vitricum rei in oppido E z1 mentum promifforium multas cauſſas,& varias quod inter eos antea pacif declarationes recipere, quæ non ſeruantemn Aper-&tis teſtibus omnino nu jurio excuſent: ſecundum not. per gl. lo. And. Card. Anch. ſè res habeat, ex actis tamen conſtat, quod actor Panor. Imol.& Dd.in ca. quemadmodum de iureiur. Et in- in ipſum N. rei vitricumtemere,& contra omnia dälle Reſponſ. Iuris Decad. V I. Reſponſ. LIX. 221 poſuiſſent, is tamen præ- eretur. Et hæc de hoc arti- ndo ad ſeptimũ articulum, „nimirum quod accuſator eni i jad hoſpiti 3 Doctores communiter tradita: Quodlibet † iura- næ,& poſtea extra oph idutn infultunk fecerit Bos catum fuerit, ex produ- llus deponit, ſed vtvt 1 ter ceteras ſequens cauſſa tefertur: Si t dolus non iura primo in publico hoſpitio,& in continen- interueniat. Nullus enim veniẽs contra ſuum pro- ti poſt in regia via inſultarit, eiq; vim intulerit, rium iuramentum, cenſetur eſſe periurus niſi ex& lædere voluerit. Quocirca acor hic ſe excuilare dolo contrauenerit. Ceſſante enim dolo, licer quis non poteſt, quia pluribus modis& atrociter deli- ſit in culpa, non fit aliquis periurus. I. qui iuraſſe. G quit. Primo, quia hoc ipſo contra iuramentum Burgenſe jhi not. Alexan. Caſt. Iaſ.Fran. de Cur.& Dd. ff. de iureiur. deliquit. Secundo, in fadus hereditarium inter has& Baliin l.‧bſeruare. S. proſiciſci. in; quæſt. verſ. ſed nunquid Heluetiorum partes ictum peccauit. Tertio, pacem puhli- judex.& larius q. 33. de off proconſ. ybi ad hoc allegat l.con- cam violauit, vri hoc perRei aduocatum ad finem ſa repl- rinuus S. illuid. de verb. obiig.& Inno. in c. 1.& 2. de off. de cæ ſatus prolixe oſtenſum eſt. Quarto& vltimo, incidit a. 36 legat.&l. cum hi.& eanu de tranſact. idem tenent Caſt. 4- ctor in pænam legululiæ de vi publica, eo quod cum armis& lex.&r laſtin l. f. qui ſaud. cog lo. de ana.& Dd. in e1. de bombarda eques in publica& regia via impetum in illum deli: pue& eſt tex. opt. in c. quæritur. ũ. item opponitur. G§. N. Rei vitricum feterit. Publica † enim vis eſt, Eyiſcopus yero. 22. 4.2. adde Alex. conſil 92. deſpectus his, quæ quaæ ſit armis, vel quocunq; genere teli, quo quis a- in themate in 1. vol. Inſuper fexpreiſi iurs eſt, quod ſi hi poſſit nocere. Non eni m licet nobis arma ſume- quis medio iuramento ſe in aliquem locum ſta- re, niſi ad noſtri defenſionem,& legibus ſubmini- turum ſtipuletur, ſed hoc ex cauſſis de iure conceſ- ſtrantibus. ff. ad l. Iul de vi publ. J.1. 215.& F. I. E per ſis omittat, vel ex illo loco contra ur mentum re- diſcurſum titul. Et pœna huius violentiæ eſt depor- cedat, non ideo eum periurii argui poſſe. Ifin. G& ibi tatio, ſi à libero facta eſt, ſecus, ſià ſeruo, I. ſeruus. C. Dd qui ſatiſd. cog. vbi dicit text. Qui iuramento promiſit ad l. lul. de vi publ. In locum autem deportationis ſuc- audicio ſiſti, non videtur peieraſſe, ſi ex ondeſſa cauſſa hoc ceſſit pœna banni, iuxta conſtitutionem pacis pu- deſeruerit. Ex quibus cauſſis omnibus facile cogno- blicæ, deß Landfriedens. Tandem ad octauum& vl- ſcere licet: etſi actor ad requiſitionem domini timum arriculum procedendo, quod actor contra Marchionis non comparuerit, vt quidem propter reũ ante Baſileæ,& nunc, cũ in oppido E. cuſtodiæ luramentum facere debebat, eum tamen pro per- mãdaretur, cõuitia dixerit, hoc eundé reum parum iuro& perfido non habendum eſſe. Ad hæciple a- iuuat. Nã qtum ad iniurias, quas reus ſibi Baſileæ fa- (eor cum domino Marchione hac de cauſſa in Ca- ct⸗s prætendit, atrinet, poſito eas veras,&(vt tn. nõ mera Imperiali lirigat. Quare ante huius litis exi- ſunt) per reum probatas eſſe, nec non in hocacto- um actor culpari non poteſt. Circa ſextum articu- rem deliquiſſe, reo tamen non licuit extra iudici- lum, quod I. Z. in annotandis cuiuſdam N. bonis um,& exinteruallo per tale famoſum ſcriptum ſe- fualſum commiſerit, nõ opus eſt multa dicere. Nam ſe vindicare, per fundamenta& iura ſupra ad lon- teſtes per actorem deſuper producti claris& expreſ gum relata. Quod autem actor reum, cum is vincu- ſisverbis deponunt, quod piæfata bona ex errore, lis manciparetur, conuitiatus ſit, nullibi probatum & non per falſum ab actore conſcripta fuerint: ad- exſtat, de quo non aliter cenſendum eſt, ac ſi nun- 34 dütq; huius erroris cauſſam. Et poſito hocabeſſe, ta- quam per reum in iudicium deductum eſſet. Nam men in iure cautum eſt, quod † falium ſine dolo nõ ius dicit: Idem; eſt, quantum ad iuris exſecurio- committatur, quia falium eſt muratio veritatis, quæ nem, non eſſe,& non apparere, vel probatum non in ſe habet dolum: vt in Nou de inſtru. caut.& fid. I. nec eſſe. ſi. duo Titii. de teſt. tur. 2. quæſt. 2. c. plerique. Gl. c. vt exemplum,& ibi Cyn. C. de fal. Eràdolo qriis excuſa- circa§. alioqui, in verbo, ſuperauerit.& c. nulii. de elect. lib. tur quibuſcunq; excuſationibus vel prælum tioni. 6. Glo. c in ſumma 3o. quaſt. J. Glo. c. pia. in verbo, octo di- bus.igitur.§., de libe cau I.: in fi. de ambi.&& 11 Bar. Ex erum. de except. in 6 Bart. I. in loge. ſf. de contrahen. quo fequitur, quod ſi aliter teperiatur ſcriptum à empt. Et hactenus de prima defenſione rei dictum Notario quam fuerit dictum à partib. tamen pro- ſufficiat. Nunc autem ad ſecundam rei exceptio- pter hoc ſolum non præſumitur falſum, nec de fal. nem deueniendo, poſito, abſque præiudicio tamen 5 puniri debet, niſi appareat de aliis circum ſtantiis. veritatis, quod reus facinora& crimina contra a- ita Baran l. quoties.§. I. de hered. inſtit. Nec eſt mirum, ctorẽè prærenſaomnia, vel ex parte probaſſet, quæ- nam Bald. in 1. 1. C. de ſacroſanct. Eccleſ. dicit, quod reretur tuncz an propterea quod contra adorem quotieſcunq; fir vnumverbum, quod poſſit impor- verũ dixiſſet, excuſaretur ‚ita vt ab intentata crimi- tare falſitatem,& non falfiratem, fecienda ſit conie- nali actione abſoluendus eſſet? Es quamuis primo ura, vt nomimporter falbratem. Et opt. fac ꝙ not. intuitu dici poflet; tali caſu reum abloluendum Bar. in! gerit. ini. col do acqu. hæred. quories poteſt capi b eſſe,(iura enim fanciunt, eum t qui innocentem cõiectura, ꝙ ꝗs delinquat,& nò delinquat, capimus infamauit, non eile bonum& æquum ob eam rem Illa, vr in delictú nõ incidat lmentio. f.pro ſoc. Sedo- condemnari: peccata enim nocentium nota eſſe& mnib. circũſtantiis perpenſis, non reperio, quod a- oportere& expedire. in l. eum qui nocentem. f de iniur. Ctor ex hacinſcriptione bonorum commodum aut vbi Glof. addit: Siue hoc fiat in iudiciosgendo in- emolumentum percipere potuerir. Hinc ſequitur, iuriarum, ſiue alio modo, etiã xtra iudicium, adde 13 ———————— ——— ——J .——— — 5 8 1 3 1 1 8 1 8 4 I ——— ———————* —————* ——————— —— 8. 2 2 — * 2²2 Iiſ non conuitii.&*. ſ quidem. C. eod: tit.& not. Inſtit. eod. in princip.) attamen hoc non obſtante decido⸗ quod licet reus( quodtamen non cõcedo) verum de actore ſcripſiſſet, eundem tamen perperam egi ſe,ideoque condemnari poſle. Quod ex ſequenti- bus caufſis liquet. Primo namque reusin diffama- tione horum ſcelerum legitimam formam& mo- qum non ſeruauit: quod illa per ſcriptum in modũ miſſiuæ ad Senatum oppidi B. euulgarit, ſicque ex⸗ tra ius ſine legitima caufſaactorem famoſum, per- ſidum, violatorem pacis nuncuparit, iusta not. per gloſſin d.li⸗ C. defam. lib per Gl. Kin c. ſi peccauit. 2. quæſt. volens ſic lmitare teut. in d.l. eum qui. per Oyn. ſecundum vnam opinio:in d.i ſi non conuitii. loan. And.in addit. mag. ald. Spec. de iniur. Panor. Felin.& Da.inc, cum te. ext. de re 39 aud Et quia in caſu præſenti dicta verba, Famoſus. Per- dus& Violator pack, im ſe ipſis ſunt iniurioſa, de iure præſumitur contra reum, quod talia voluntate& animo iniuriandi aduerſus actorem effuderit. Ver- pum enim iniurioſum dicitur, ſiue in genere, ſiue in ſpecie improperetur alicui aliquod delictum commilſlum. Bart. Alexan.de Imol-· in l.3·de lib.& poſth. Etomne verbum iniurioſum præſumitur dictum animo iniuriandi, niſi contrarium probetur, ſecun- dum Cy. Bald.& Dd.in d.j.ſi non conuitii.& ita in ſimili vjdetur ibidem ſantire Saly.& Ang in tract. malef. in Glo. verba contumelioſa. in quantum ibi determinant, ꝙ 40 oOpponens t aliquam exceprionem turpem eriam in iudicio, teneatur iniuriarũ. Secundo, reus acto- rem non ſimpliciter& verbo ſolum, ſed per libel- lum famoſum,& extra iudicium apudsenatum op- pidi in B. conuirtiatus eſt. Ex quò tandẽ facile anim- aduertere licet: quamuis prætenſa crimina in ſe ipſo vera eſſent, propterea tamen reus non excuſa- retur. Nam exiamſi nonnulli ex Dd. in hoc puncto: An veritas conuitii iniuriantéẽ abiniuriarũ actione liberet: varie ſenriàt, l. in d. heũ qui. Hoſt. in Sum. de in- iur. S. contra quos lo. And. recenſet in addi. Spec. eo. tit. Oldr. conſ. ĩ13. Conſueuit dubitari. Qy. in d.l:ſi non conuitii. maior tamẽ& celebrior pars Dd. vt l. And.in d. addi. ad Spec. Old. late in d. conſ.5ꝓ3. Lud Ro. conſi. 9„ fuper eo, quo quæri- zur. Pan.& alii in c. cũ te. de re iud. Henning. de Goden, conſ- 3. de ſequeſ. incip. primum euidentiale nu. 22. 28. G 29. ſe- uentem differẽtiam amplectuntur,& dicunt: Aut 41 iniuria † fit in iudicio, aut extra iudiciũ. Si in iudicio fiat,& probetur, tunc non dubitatur, quin impu- ne ſit, ſiue hocagẽdo⸗ ſiue excipiendo fiat. Et ſic eſt intelligendal. ſi quidem. C. de iniur. iuxtæ Old.& Rom. in locis ſuprasitatis,& f. eo.ſi quis de libertate.& C. de libe- rali cauſ..ſi tibi. Nam non cenſetur iniuriam facere, qui iure ſuo vtitur. I factum. S. non videtur. de reg. iur. Iuris enim exſecutio non habet iniuriam.. iniuriarũ ff. de iniur. Sin autem iniuria alicui extra iudicium inferatur,& ſi inſcriptis per libellum famoſum, vti in præſ enti caſu, fiat: tunc iniurians obligarur, & puniri debet, quantumuis verum ſcripſerit. l. 1. E hi not. C. de fam. lib.& in d. l. eum qui. de iniur. Ali- qui tamen in hoc ſentiunt contrarium, de quo vide Canoniſtas 5. q. 1c. i. G 2. Si vero iniuria ſine ſcripto, & verbo ſolum inferatur,& tunc aut ſubeſt cauſ- ſa, vel non Et primo ſi conuitium dicatur alicui ex cauſſa, forte correctionis gratia(poteſt enim dici conuitium correctionis cauſſa,& quandoq; publice, iuxta illud Pauli ad Timoth. 5. Peccantem coram omnib. argue, vt ceteri timorẽ habeant. Gc. 8 Dn. loach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani lud.diſtinct. go:velſi Reipub. expediat, tale delitam vel malum notum eſſe.1. Caa d. I. lul. rep.&c. quia pro- pter. 2:7.1. puta quiaaliquis ſit leproſus. Old.& Ro. vii Hupra. Panor. in d. 6. cum te. nu. 2 7.) tunc is qui conuiti. um dixit, excuſatur, modo nõ accedat animus iniu- riandi:ita intellige d. eum qui. de iniur. ſi enim crimi- na vera ſint, ac inſuper talia, quorum diuulgatio poſ ſit Reipub.vtilitatẽ afferte. Sicq; iniuriarum actio- nem ceſſare faciunt hæc duo: primum ſcilicet, vt in- terſit Reipub.& abſit animus iniuriãdi: ſecundum, vt ſit verum.Old.& Rom. in conſil·.dic. num. 3. G. vbi de hoc multa dant exempla. Si autẽ nulla cauſſa di Ai conuitii fubſit, vt ſiin rixa, vel extra eãdem fiat, nihilominus puniendus eſt conuitiator. Nam cum animus& voluntas infamandi adſit, conuitii veritas Apœnanon excuſat. l. illud.§. i. de iniur. ey d.! ſi non con. uitii. Ideo Imperator dicit, ſola conuitii aut iniurioſſ verbi veritas quem ab iniuriarum actione non ex- imit, ſed quod abſit voluntas& libido iniuriandi.". quiſquis. Q.de poſtul. ꝗiuſtißimos. C. de off.rect. prouin.ibi, ſ vera voces fuerint, nec per libidinẽ,&c. Et huic adſtipula. tur alius textus inl. 3. C. quomodo teſtam. aper. vbi habe. 42 tur, quod illa pars teſtamẽti non debeataperiri, nec publicari, quæ alicui detrimento ſit. Inſuper finhu. manumatq; iniurioſum eſt, defectus noſtros dete- gi. l2. C. quando& quibus quar. pars deb. lib. 10. 6. J. ů.C.ta- lu. Et cum in hac differentia ſupra relata inter alia mentio fiat: Quod ſi quis conuitium ſcripſerit, licet verum ſit, non excuſetur, confirmatur hocetiam per nouam ordinationem cauſſarum criminalium, per lmperatorem Carolum V. euulgatam in fin. art. Ho.vbi hæe verba habentur, Er licet illata iniuria pre- tenſt facti vera eſſet, debet tamẽ diſſamator talis iniuria ſ. cundum ius& arbitrium iudicis puniri. Cum igitur ex ſupra adducta differentia Dd. iam ſatis conſtet, con- uitii veritarem iniuriantem non excuſare, idq; er⸗ iam per allegatam conſtitutionem CaroliV. conſit- metur, neceſſario ſequitur, quod in noſtro quoque caſu reus propter veritarem criminum de actoree- uulgatorum ſe tueri nequeat, verum pæœnd obnoxi. us ſit. Sed quod rei ſcriptum ad Senatum oppidit. editum ſit iniurioſum,& libellus famoſus, de quo conſtitutio Imperatoria& Dd. ſupra allegati ſenti- unt&loquuntur, ex fequentib. fundamentis liqui. 6 do apparet, vt per tex. in llex Cornelia. S.ſi quislihtrum. de iniur. vbi dieitur, quod †ſcriptura ad infamiama- licuius pertinens, ſiue nomine dictantis, ſiue alteri- us, ſiue nullius nomine emanauerit, dicatur libellus famoſus. Idem vult Bart. in d. S.ſi quis librum. in quan- tũ ibi in prin intelligit ꝗ. loqui de ſecunda parte tit. nempe de famoſ. libellis. Et quod ibi ter aulequo4 44 ſeribens vel ſcribi faciens talem ſeripturã in alteri⸗ us infamiam, efficiatur infamis. Et ideo Angein trali. malef. in Gl. verba contumelioſa. tradit, libellum famo- ſum dici illum, qui continerillud, quod infamiam alterius ſignificat, non habita diſtinctiones an illud 4 tranſiuerit in opinionẽ bonorũ& grauiũ hominũ vel nõ. Et infamare dicitur ille, qui ꝓnunciat aliq verbum, quod infamiamalicuius continet, prout dicit Bar. in! turpia.de leg.i. allegãs ad hoc d.i lex Corne- lia.. f.& l. item apud. diſi quis libello de iniu.& li. C. Ä fam. libel. idem tenent Alex.& Dd. in l.3. de lib.& pof- hu. Et ſic hoc punctum ſecundæ prætenſc rei defen- ſionis concludendo, dico& ſenrio, ꝙ reus, licet ve- rum de actore ſcxipſiſſet, nihilominus pœnæ obno- xiu? Weöexd rweti dcorsan Dnbdeb ſlaneni 8 lwäulen ia una macan ndm — 1 uli fimandiad 2 lu. en u icit chaco 4₰ 1 duntas& Hii me ligeman Ca Ann 5 lubicin g a dh emahn i ametlnon un letrimento n. mmeſt, deß ahn us quar. haph an fferentiaſu a Juis conuit letut, caul an em caut au rolum Ve aau eentur, Ef t tamẽ iiſt a m iudics N m ul ntia Dd.in an ülksoh antem not anzülge nſtitution m Wai⸗ zwitur,quo dt qgl nratem eri n kalhfe⸗ ſequeatiſe n ke 1— riptumad ab ach „Klbell 3 ra& Dd. antaäld- eccentd atti in lerca an ihi odfſcripp a Wl nomined s'll eemanau mal 1.749ℳ Ama ſ. loquic an lis Etquo jenstalen in mallgs glc ſquulli puc aus,& condemnandus ſit. Nunc ad reſolutionem tertiæ quæſtionis. Cum conſter, reum ex ſupra de- quctis defenſionibus ſuis minime releuari, nec etiã apœna excuſari, ſed diffamatione ſua deliquiſſe, cõ. ſequenter videndum, quænam pœna illi imponen- da ſit. Cumprimis autẽ hic nouiſſe oportet:quam- 45 uis fin ciuilibus cauſſis ſententia ſemper debeat cõ- formis eſſe libello, nec aliud continere, quam fuerit etitum, I vt fundus. com. diuid.! vlt. C. de fid. liher. cum ſi- milib. Ang laſ:& alii in§. curare. Inſtit. de action.(nam ſi hoc non obſeruaretur, tunc ſententia eſſet nulla) 47 hoc † tamen in cauſſis criminalibus locum non ha- bere, quia in iis concluſio vel petitio libelli per a- ctorem omitti poteſt: in iis enim concluſio non eſt de neceſſitate libelli, text. in l. 1. F. calumniatorihus. ad Tur. ſed ſufficit facti narrario, Bald. in l. 2. C. de his qui not. infam. Bart. in l.libellorum de accuſ. Alex. plene in l.i. in princ. de edend. vbi multa allegat. Etſi autem in libello accuſationis concluſio fiat, adhue tamen iudici li- era facultas eſt, plus minuſus condemnanqdi: ita e- leganter tradit Bar. in l. quid ergo.. ꝓœæna grauior. de in- fam.& Bald. in!.& ſi ſeuerior. C. eod. tit. Quapropter non curandum eſt, quanam pertitione actor in ſuo libello accuſatorio vſus ſit,& poterunt iudices, vr quibus liberum ſit iudicare, cam præterire. Porro quæ qualiſue pœna reo ſit infligenda, diſpiciendum eſt. Reperio egòo peculiarem conſtitutionem in iu- te, qua conſtituitur, vr qui famoſum libellum ſcri- bant, capitali pœna mulctentur, l.1. C. de fam. ib. Quãà quidam ex Dd. de amputatione capitis intelligunt, ſieque, vttalis facinoroſus gladio feriendus ſit, quã pœnam etiam actorem ſenſiſſe, non eſt obſcurum. 48 Doctores autem tradunt: Si † accuſatio ſit inſtituta ſuper libello famoſo, tum demum capitalis erit pœ- na,ſi erimen ipſum, de quo infamatus quiſpiam eſt, ſit capitale, ita gloſ.in d. l 1. C. òe fam. lib. Quam ſenten- tiam Carolus V. in ordin. cauſſarum criminalium, att. 1Io. etiam approbat& confirmat. Dubium ta- men eſt, num prædicta conſtitutio Imperatoria d. l. JC. de fam. lib. de pœna mortis loquatur. Nam dicũt 49 Dd. quando † lex vel ſtarutum pœnam capitis ſiue capitalern imponit,& aliud non dicit, tunc non de- bet infligi pœna mortis. Ita concludit Ioan. de Imo. in!.2. de pub. iud. verſ-item adde, quid ſi ſtatutum. per text. cum gl.in 1.cos.§. ſuper hu. de appel.& Io. And.in c. quanto. ſuper gl.i de iureiur. bene facit!. qui cum maior.§. his demũ. de bo. liher.& l.. cum gl. C. de falſ. Et ſic videtur talis pœ na poſſe verificari in exſilio, vel alia pœna, quã am- putationis capitis, vt!prætor.§. rei capit lis. de bon poſſ-. & habetur. z. de pæœn. not gl.in! tranſigere.& ibi Dd. C de tranſact. Ang. in J.in ſumma. Inſtit. de mmiur. ang. in tract. malef. in gl.& ſibi caput. verſ. quid ſi ſtatutum dicat. lac. de Beluiſ. in ſua pract. C.de pænus capital. Nunc autem dicta conſtitutio allegatæ 7.1. C. de fam. libel. ſimpliciter de eapitali pœna loquitur. Verba enim textus ſic ſonãt: Sciat ſe quaſi auctorem huiuſmodi delicti capitali ſententiæ ſuhiugandum.& paulo poſt: Sin vero minime hac vera oſtederit, capitali pœna plectetur. Quare talis textus poſ- ſet de aliis, corporalibus ſcilicet pœnis intelligi, atq; hæctanquam mitior interpreratio recipi deber, p- cipue cum iura velint, vt inrdelictis iudex ſem per eligat miriorem pœnam, I. interpretatione. l. praſes. l. ſentio legum. de pœ g. c. cauſſis. de off. deleg. Bald. c nonnul- ê in z. col de reſcript. Iaſ-in J. cunctos populos: n.7. C. de ſum. nin. Et ponatur, allegatam conſtitutionem 7.1. C. de Reſponſ. Iuris Decad. VI, Reſponſ LIX. 24; fam. libel. de pœna mortis intelligendam: poſſent ta- men iudices de iure ex cauſſis& circumſtantiis hu- ius facti tam magnam pœnam in mitiorem cõmu- tate. Infallibilis enim eſt doctrina apud Dd. in l.& ſi ſeuerior.& ibi gl. C. de infam.&. quid ergo. S. pæna graui or. ſ. eo.Vbi gl. Bart& alii omnes concludunt, quod poſſit fiudex pœnam certam à lege ſtatutam in ſen- tentia ſua ex iuſta cauiſſa augere, minuere,& in aliam ſpeciem mutare: ita quod, vbi lex pœnam irrogat Pecuniariam proaliquo crimine, poſſit iudex infii- gere corporalein,& econuerſo. Er Hanc facultatem & arbitrium iudex liabetä lege ipſa. Delicta enim diuerſis circumſtantiis& qualitatibus perpeträtur, ex quibus crimen ipſum quandoq; fit excuſabile, quandoq; magis atrox& odioſum, quas circumſtã- tias& qualitates omnes lex ipſa exprimere non po- tuit, ſed quaſdam expreſſit in! aut facla.§.j. de pœn. c 2 /Q4q)q Ideo dedit iudici hanc facultatem& arbitri- um, vt ſecundum facti contingentiam pœnas ipſas atbitrio ſuo ex cauſſa augeret, minueret, vel muta- ret, d.l. aut facka.§. fin.& d..pœxna grauior. Et † per hoc 5 1 iudex non dicitur venire contra legem, vel ab eius diſpoſitione recedere, ſed potius legem ſeruare, ꝗ ita vult atq; diſponit. Hucadde regulam iuris, quæ vült pœnam debere commenſurari delicto, l. ſanci- mus. C. de pæn: c ſicut dignum. de homic. c. vt clericorum. De vita& honeſt. ler. ita Bart poſl gl.in d. pæna grauior. Bal- Cy. Sah. in d.l.& ſi ſeuerior. Paul. Grillan. in eleg tract. ſuo de relax. carce. C.i. verſ. ſexto non omittam.vbi multa pul- cra de hoc ſcribit. Cum igitur certum ſit, iudicem ex legitimis cauſſis,& pro circumſtantiis& qualitate delicti pœnam iuris ordinariam mutare poſſe, cen- ſeo ego, hocin præſenti caſu etiam locum habere- Nam exactis huius cauſſæ& litis, modo diligenter perlegantur&e ponderentur, plures cauſſas depre- liendere licet, ob quas iudex ex æquo& bono mi- tiorem pœnam reo irrogare debeat, quarum ali- quas pro latiori informatione hic ſubnectam. Et ptimo, quamuis reus illata ſcelera in iure non plene probarit: attamen in quibuſdam aliquid ſaltem& ſemiplene probauit, vtpote quod actor extra matri- monium à ſua Cellaria puerum ſuſceperit,&c. Item quod idem actor armatus in N. rei vitricum in publica& regia via inſultum fecerit,&c Secundo, videtur quoq; actot reum ad hoc famoſum ſcriptum excitaſſe, eo quod in illum claſſicum pulſari curarit, vul go, das er Sturm vber jhn hat ſchlagen laſſen. Item quod ante Baſileæ coram Senatu ibidem verba iniurioſa con- tra reum dixerit, tum etiam alias famoſa ſeri pta, p⸗ ſertim miſſiuã ad ipſiꝰ rei cõiugẽ dederit, in qua reũ maxime pltringit,& licet hoc ſuppreſſo rei nomine fiat, ex circũſtãtiis tamẽ, ꝙ illũ notatit, p̃ſumitur, me deſuꝑ ad dictã miſſiuã actis inſertã, breuitatis cauſſa referẽs. Iura autẽ, eorũq; Interpretes dicunt, ꝙ is, ꝗ pꝓuocatus iniuriã intulit, mitius eſt puniendus, ꝗa difficile eſt, iuſtũ animi dolorẽ cõpeſcere, arg opt. in J ſi adulterium.. Imperatores. ad l. lul. de adul. fatit, quo leg.& not.in c. 3. de ſent. excom. Pano. in c. cum te. n. 2 5. de re iud. Tertio accedit, ꝙ reus p annũ& trime ſtre tem- pus graui carcere detentus& affectus ſit. Adeſt& a- ſt lia rario, ꝗa rlupra dictũ eſt, ipſum Staͤhelin qualifi- 5z catã feciſſe confeſſionẽ huius delicti, nẽpe ꝙ ad ſui defenſionẽ fecerit. Ergo ſuccedit doctrina Panot. in I. c. auditis. de præſcript pen. col. vbi dicit, quod ex ta- li confeſſione qualificata nunquam poſſit quis ca- 4 —*——— ———— ——— — — —— —— ——— ——— ——— —————ℳ————— 4 — “ 1 ——ͤͤ——— 5 6— ie ter ebaeueee wnneneeeeeedee e e—- 2— s hnte 8 85* 2— 8 —— 3 ö ö 3 3——— — 4— —y——— ———————— —— 3 — 4———— ——ö—— 3 224 oitaliter condemnari,vt ibi per eum,& per Iaſ.l.vt vim. num. 13. Circa fin. ſde luſt. iure. Exhis& aliis id genus pluribus cauſſis& motiuis, quæ ex actis depromi poſſunt R& ego breuitatis ſtudio hic prætereo„ vi- detur mihi non iniquum, ſed æquum& iuſtum, vt puius cauſſæ iudices benigniorem& mitiorem, huicq; delicto conuenientem pœnam reo impo- nant. Nam etſ prædictæ cauſſæ reum non omnino liberent& excuſent, tamen pœnam iuris imminu- unt& emolliunt, argumento eorum qua notat gloſſ. in d. l.quid ergo.§ pœna grauior. de infam. facit l. reſpiciendum. p & laut facta.de pœn.& le² de term. mot.& gl. 2 q. 4.0. n9- tandum. Ceterum quæ qualiſq; pœna reo itroganda ſit, diu cogitaui. Nec aliter cenſere poſlum, quam vt dictus reus(facti circumſtantiis diligenter adm odũ perpenſis)ex oppido. E. eiuſque dittrictu in perpe- tuum relegetur,& ſi poſtea in eo deprehenius lit, tunc ſtatim& ſine ſententia iurisq; ſtre pitu decapi- tetur. Erad hanc ſententiam ſequentes caufſæ me 54 mouent-Prima eſt, quando fiura pœnam capitalem ſumpliciter imponunt(vti per ſupra dictam conſti- tutionem Imperatoriam de famoſis libellis fit)tunc talem non de pœnamortis; ſed etiam de perpetua relegatione& exi o intelligendam eſle, per iura ſu- ta abunde alleg. quibus adde gloſſ. in!.1. in princip. C. ne Chriſt. mancip. gloſ. in lſin. C. de verſ. numiſ. pot. li. 1¹- Kloſſ.lin criminali. C. de uriid. gioſ.iſi mater. de inſtitut.& ubſtitut. gloſ. l.. C. de crim. pecul. cum mult. fimil gloßiis, quas alleg. Iatob. de Beluiſ. in ſua pract. c. de pænæ capitali. Secunda ratio eſt, quod per eiuſcemodi pœnam, vi- delicet releg'tionis, non ſolum ipſe actor, ſed etiam alii, quos ſcirer velſuſpicaretur reus ſibi in hac cauſ ſa aduerſarios fuiſſe, ab eodem tuti& ſecuri eſſent. Quod ad quartam principalem quæſtionem, ſcili- cert expenſas huius criminalis proceſſus attinet, vi- detur quidem⸗reum, cum expenſarum refuſionem actor in lbello aliisque ſcriptis in iudicio productis petierit, in eaſdem conde mnandum eſſe. Commu- 55 nis enim iuris regula eſt, quodtvictus victori in ex- penſas condemnari debcat. Et volunt nonnulli ex Dd. hanc regulam etiam in criminalibus locum ha- bere, Lanf- cap. quoniã totra falſam. de prob. Bar. f.i.f.. ad Turpil. Bar.& Bal. in! non gn. C. de fruct.& lit. exp. Ddd. in I. properandu. ð. ſin autẽ C. de iud. Cyn. in! qui crim. C. qui accuſ. non poſec. ci oporteat. deaccu. Sed hoc nõ obſtãte, arbitror in pſenti caſu reũ in expenſas non conde- nandũ. Nã pallegata regula intelligitur in caſu, quã- do ratione contumaciæ expenſæ flerent. Quod autẽ in cauſſa criminali fiat expenſarum condemnatio, hoc indubitanter verũ eſt, rarione cõtumaciæ, quia hoc eſt expreſſum in l. qui crimen. C. qui accuſ. non poſſ. Sed num in criminali cauſſa pars ſuccumbens expẽſas reficere teneatur, necne? inter Dd. contro- verritur. Aliqui volunt, quod ſic, gloſſ. in verb trami tes,& ibi Bal. in proœm. Inſſ. Cyn in d. l. qui erin. in vlt. col. Bart. Ang. G Salyc.diffuſe in d.l. non ignorat. Bart. in l. 1.§. ie ad Turpil. Bal. i. generaliter in. col. verſ. modo ego 56 quaro. C. de epiſcop.& der. Nonnulli autem fcontrati- um ſenriunt, videlicet quando criminalter ad œ- nam corporalem agatur, runc reo expenſas non elle imponendas Quam ſententiam, vti benigniorem, etiam in præſenti caſu am plector: præſurtim cum in contrarium non tam ex jure Canonico, quam Ci- uili nullus textus allegari poſſit, ita loan. de And. in c. accedens. de accuſ.vbi poſt relatas om nium opiniones 1 „ Dn. loach. Mynſing. luriſconſ Germani tandem concludit, non reperiri text. vel glof. de jure Ciuili aut Canonico, vbi expreſſe probetur quod in caulſla criminali criminaliter mota, non 24 pecuniariam, ſed ad corporalem pœnam, poſſit fie- ricondemnatio expenſarum, ratione victoris, per Officium iudicis mercenarium. Et hoc videtur et- lam ſequi Felin. in d.c. accedlens. Igitur cum actor cri- minaliter ad pœnam mortis infſigendam egerit, ſe- quitur, non attenta victoria, expenſas illi non adiu- dicandas eſſe. Cui eriam aſtipulatur, reum, etſi non lene, tamen aliquid contra actorem probauiſſe, & ſic quodammodo iuſtam litigandi cauſſam ha- buiſſe, ideoque in expenſis ſubleuari debere. Iura enim& Dd. dicunt: Si quis aliquid de intentione 77 b ſua probarit, licet non plene, tamen videtur liti- b andi rationem habuiſle, c. mulieri. de iureiur. Cano. in afnem litibus de dol.& contu. Bald. in l. qui non probaſe. Win princip. C. de calum. Laſ. in d. 9. ſin autem. num. in. concluſ. vbi multa alleg. Adhæc, ſi† victus habuitiu- ſ8 ſtam cauſſam litigandi, non condemnatur in expen- ſis. l. qui folidum.§. etiam. de leg. 2. probatur in§. oportui. in Auth. de iud. gl.& Dd. in d. S.ſin autem. Inſuperiura iudicis †arbitrio, ꝙ ſecundũ facti, ꝑſonatũ& rerum„½ qualitatẽ moderari debet, pmittunt, an ꝗs iuſtã ra- tionẽ lirigãdi habuerit, Bal. in l. generaliter§.1.C. dereb. cred. in l. edita. in 6. col. C. de edend. 1i. 1. C. de adusc. din. iud. & in auth generaliter. 3. col. C. de epiſc.& cler. Can. in ai. buem Iitib. Sed cum reus, vt ſupra dictum, iuſtã cauſ- lam litigandi habuerit, arbitror illum in expenſas non elle condemnandum. Etex his omnibuscen- ſeo ego(vniuſcuiuſq; melius ſentientis iudicio ſal- uo)ſenrentiam in eum, qui ſeqnitur, modum, con- cipiendam eHle: In cauſſa criminali, vertente inter I. Z. ciuem hic accuſatorem exvna,& E. S. accuſa- tum ex altera partibus, viſis& auditis accuſatione ab actore inſtiruta, reique reſponſionibus& defen- ſionibus ſubſequenter datis, teſtibus, documentis &atreſtarionibus publicatis, parrium iuribus& ta- tionibus inueſligatis, concluſione demura vtrinq; ſecuta, adhibito noſtro& luriſperitorum confillo: Nos Scultetus ey XXIV. iudices in B. cognoſcimus& de- cernimus, reum non debuiſſe actorem extra iudicium per ſcriptum infamare? ſed in eo malt egiſſe, ideog, in pænam er noſtra ciuitate, eiuſdem, diſtrictu& iuridictione in per- petuum,& ad dies vitæ relegari debeat, quemadmodum i- lum praſenti ſententia relegamus; cum hac con ditione, yt ſipoſthac in dicta noſtra iuriſdictione reperiatut, quoqus ſi deprehendatur, in continenti& abſc, yllo ſtrepitu induii morte plectatur: expenſas huius nris ex cauſbis nos mouenti- bus com penſantes. Hic quoque ſciendum eſt, comma⸗ nes expenſas, vtpote proiuris in formatione, copiis- &c. factas, ante publicationem ſententiæ ab vttiſq; partibus ſoluendas: dein de ſententiam ferendam, & reliquas expenſas ex cauſſis ſupra relatis com pen ſandas efſe. Tandem quod vlrimo quæ rebatur, no⸗ pe ſi poſt latam ſententià, velvnam acit ambas pat- tes appe llare contingeret, tü— uid agenas foret, hic referre libuit. Quamuis Tin criminahbus non mi. 60 nus atque in ciuilibus cauſſis àſententia appellase de ure liccat, l. addictos. C. de appell l. addittos. O. Ne Epr ſcop.& cler& Auth. ſed hodis. C. de appell. vbi dicitut in cauſſis eriminalibus non heri exfecutionem pœna, antequam ſententia tranſear in rem iudicatam. b lud tamen Tex generali& notiſſima conſuetudi. 61 ne Germaniæ non ſeruatur. Sed quando J 1us 52 commu- uma na WInuſ Nrni 1 nunu uniey R Nnxao mu n. nun ifa 1 yalu müain tüle li 2 hom Vun] danu on repen ico de 4 ere. lnd Pa inall Nen Pung es tun, n püli enarium. ld,n auciem. Ni üna. nonsiue Kan. ie 4 dis amaſti d Nenadl condl ac baü 1 kod lultam lii u dile penlsluble— lante Si quis alg dele. lm ulle, mahh contn. Bad. a .Adhac,l haie di, noncon An auceſg. em d. ind.ſn 3 hrir ccundüfad mitran, eder pmi pdia. it, Balalge a ha C.deedendu n ursn teus ſtlopt a buh rit, arbitro an nedals am quiſeg agf uhman. kal ſl ciim. vent palet arcemet an Saab- bus, vist dn el ch ciqve te stſa⸗ er datb,i n bchknih ublicatisſ aut 3, concadt in tro& Iu mman . iududh n lin g fehuiſeh i unn ha nuu ma kanl ntiã, ertätori gereutl 1 ßene nusxI; n hu, 5 aufs 4 tn eag rutl CAth pjenuse 1 74 lbc wcsfs fet deum 900¹ lla ul Vi „ 0 1 umnan 1 neit 1— Reſponſ. Iuris Decad. V. Reſponſ. L X. commune ſcriptum non ſeruatur, tunc idem eſt, ac ſ non eſſet ſcriptum. fac. text. in§. fin. verſ.quoniam. Nou. quibus mod. nat. eſic. ſui. pet. de anchor conſil. 21æ. iu- xtaordinem quaſitorum. quia multæ leges morib. pa- triæ non conueniunt,& ita laſ. inl. rem non nouam. C. de iud. voi hanc doctrinam multis exemplis extendit. Bald. in Auth. ſed nouo iure. C. de ſeru fug. Ab. in c. inter 6z alia. de immu. ccleſ. Porro†noti iuris eſt. quod à pœ- nis non ap pelletur. ¹l.1 qua pœna. de verb. fign. c. quia nos. ihi Dd de appell Cardi. clem..§. i. de ſeq. poſſ.. in. de⸗ ppel. raip. Nam ab eo quo determinatur, perpetuo edi- cto non appellatur. Accedit etiam, quod reus deli- a4 ctum non negarit, verum illud confeſſus ſit. Sed-fde lure confeſſo non permitritur appellario. Ioan. And. inc. Romana. verſic. iin autem. de appell in ſexto. facit quod notat Bald. poſt gl. in l. 2. C. qus. appell& Paul. Grillan. in trait derelax. carc. quæſt. 2 Inſuper rei factum per ſe eſt 6 notorium. Et infnotoriis eriam non admittitur ap- ellatio, vt voluit Ab6b. in c. ſuper his. de pænit. dicens idem ſeuſiſſe Innoc, in c. ex partc I. de verb. ſig vide eundem 406. inc. a noſtrum. de iureiur. Et ita eæ allegatis rationi- bus& iuris fundamentis ſequitur, etiamſi reus ap- pellarionem interponeret, eam tamen non admit- tendam eſſe, ſed recta ad exſecutionem ſententiæ procedendum. Et ſic, vt præmiſſum eſt, ad omnes& ſinguſas præcedentes quæſtiones& atticulos con- clado iuriſq; eſſe dico: melius tamẽé ſentientis indi- cio in omnibus& per omnia ſemper ſaluo. KESPONSVM L. x. SVMMARIA. Exceptio tranſactionis et litis finitæ. Iniuriæ per tranſactionem ſopiuntur:& uu. 3. Fallit, nu. 9. Lis non dicitur, niſt ſit conteſtata. Contractus quando ſcripturam requirat, vel non? Tranſactiones pænitentiam non admittunt. Iniuria ad animum reuocata, expreſſa voluntate abo- letur. b 9 Conuentio vel tran/actio ſuper iniuriis, iniuri antem infamat.. Io In appellations non probatum probari poteſt. uI Probationes rei& actoris ſi æquales fuerint, reus abſol- uii debet. 12 Amica pactio, tranſactio& iudicium diſſerunt,& quomodo?& num. 14. 8 Pro tabellionibus& eorum inſtrumentis præſumitur. 1 Tranſactio etiam pactionem contintt. 16 Error in nomine, contractum non vitiat. 17 Sententia quando libello conformus eſſe ſuſſiciat? Honos non minus, quam vita, tuendu. ACiis& proceſſu in cauſſa iniuriarum, vertente —— 2&— inter nobilem virum L. de B. actorem ex vna, &C Vy. ciuem in N. reum ex altera, partibus, dili- genter perſpectis& ponderatis, pro pleniori de- 1 clſione præmitto, quod expreſſi iuris ſit, quod ex- ceptio tranſactionis legirimæ litem impediat, nec acto i permittat amplius experiri. Excsptio enim tranſactionis, quia eſt litis hnitæ, litis ingreſſum impedit, I fratris tui.& l. cauſſas. vbi post alios Iaſo. C. de tranſatt. cap. I. de lit. conteſtat. libr. 6. Et per pactum miuriarum actio tollitur, I. fi tibi.§. quædam. ſ. de 2 hadj Sed cum iniuriæ per acta& tranſactiones lſopiantur, præcipue ſi ante cœpram litem interpo- 3 nantur,(nam † ante cœptam litem tranſigere vel 225 paciſci quidem licet, ſed poſt litem conreſtatam, criminalirer agamus an ciuiliter, tranſigamus an paciſcamur, plurimum re fett, d. 6 tibi.. quædam.& nouiſtime poſt alios Alciatus in l. tranſigere. C. de tranſatt. Bartol. I. inter.§. recte. de fur. nec lirem † niſi poſt ac- ceptum iudicium dici, communirer obrinuit 47. cauſſas. Cæ l. poſtquam liti. C. de pact. Alciat. in rub. de véxb. ſign. Quintil. 17. De dam.) quinimo erſi acceptũ eſſet iudi ium, quia tamen actio ciuiliter inſtituta eſt, quandoquidem actor ſuæ iniuriæ pecunia cer- taæſtimationem iniit, Lanfranc. in tratt de arbitr. a. parte,§. compromiſſum. Ang.l. ſi non conuitii, C. de iniur.) pactio minime reprobatur, d. I. tranſigere,& ib: Dd. ſequitur, quod hæc cauſſa inuriarum per pactum vel tranſactionem ante liris ingreſſum initam, tolli pPotuerit. Nam licet actor, antequam tranſigeretur, reum citarit: tamen cum is propter in firmitatem non comparuerit, lis nondum cœpit. Sed an hæc tranſactio quam reus obiicit, ſirma ſit,& acioris intentio- nem elidat? in hoc, vt mihi videtur, interpoſitæ ap- pellationis fundamentum,& totius caufſæ iudica- 4 tio conſiſtit. Videndum igitur, quandoT iura circa/ contractus ſcripturam requirant, vel non. Et ſi ex- preſſe, vel etiam tacite conuentum ſit, vt cõtractus, non niſi in mundum redactus, valeat: tum certe ta- les actus, contractus vel tranſactiones ante ſcri ptu- ræ perfectionem nullius ſunt momenti, l. contractus. C. de ſid. inſtrum.& ibi Dd. Alciat. poſt alios in l. pactum, quod hona fide. C. de pact. Angel& Faber. S.i. Inſtit. de emt. & vendit. Paul. laſ. Alciat in l. qui his idem. de verbor. ſgnif. Sedin actis huius cauſſæ, nempe ipſius actoris re- Plica, reperio, quod aliqui ex Senatu quidem depu- tati fuerint, quractorem& reum amice com pone- rent: verum prætenſa tranſactio& amicabilis com- poſitio nondum fuit promiſla, neque notata, ſed hoc ſolum acłkum, vt ea in ſeri ptum referrerur,& a- ctori exhiberetur:& ſi habito tractatui eſſer con- forme, tum demum ſigillo aliisque ſolemnitatibus communiri& perfici deberet. Reus autem hæcin ſua triplica per generalia diffiretur. Ceterum pofi- to, quod actor(vt ex eius replica apparet) ob preces atbi ratorum illatas iniurias tranſigendo reo remi- ſiſſit& condonaſſet: ob id tamen non prohibetur actor contra reumn agere. Quia talis remiſſio prius non firma& val da eſt, quam pactio& tranſactio effectum conſ cuta, in ſeri ptis redacta,& per partes vtrinq; audita, nec non approbata, tandem etiam ſi- gillo communita ſit. Limitata enim cauſſa limita- tum producit effectum. Quocirca talis tranſactio, cum nondum confirmata fuerit, nihil quicquam a- ctori efficere, aut reum releuare potuit. Nec etiam hic obſtat, quod iniuriæ nuda voluntate exſtin⸗ guantur, vel pactiones& tranſactiones pœnitenti- am non admittant. Nam f quod dicitur pactionem ſeu tranſactionem inſtar cõtractuum innominaro- rum(in quorum claſſem communiter reiiciuntur) minime pœnitentiam admitrtere, I. fratris.! etiam te.l. quæ res. vbi Dd. C. de tranſact. l. ſ pecuniam. C. de cond. b cauſſam. Alciat. rubr. C. de tranſact. d inte lligẽdum eſt, ſi ſimpliciter initæ perficiantur, non ſi hocagatur, vt in ſcripturã referantur. Tum. n. tanriſper locus pœ- nitentiæ eſt, dum in mundũ red gãtur, necvlli par- tium licet vela ſcheda ſcripta, vel ab ipſo mundo, ꝙ; necdum impletum aut abſolatum eſt, aliquod us ſibi ex ea pactione trãſactioneue vẽdicare, ę Dd. in! 6 126 Dn. Ioach. Mynſing: Iuriſconſ. Germani ad dictas duas copias per vtramq; partem exhibitas attinet: videntur mihi ambæ in ſubſtantia conue- nire, exceptis ſæpe dictis articulis: videlicet quodin contracus. C. deftd. inſtrumen. Parimodo iniuriarum actio ab initio diſſimulatione aboletur: ceterum 7 ſemelad animum reuocata,(vt hic factum eſſe exa- exceptis ſæpe dictis articul ctis conſtat) voluntatem requirit, verbo vel facto deteriorem Patkem nihilaccipi tum eriam reiho- exprèſſam,§. ſinal. ibi gloſſ. Inſtitut. de iniur. Pactioné nos ſaluus el edebeat: de quibus quicquam conus- g autem vel tranſactionemi nequaquam dixeris, quæ tum eſſe actor negat. Deſuper autem reus quatuor radices nondum egit, atque adeo necdum vires ac- teſtes produxir: quorum primus G.§. ad amicabi- cępit: quemadmodum nec temiſſionem, aut iniu- lem com poſitionem ex dictò Senatu in N. deputa- ria condonarionem: quoniam verba cum effectu tus deponit, quod poſt multifarias preces per arbi- ſunt accipieiida, l. ſi per alium.§. donec. ff. ne quis in ius tratores adactorem factas, tandem conſenſerit; it poc. I. i. in fin. quod quiſq́ue iuris,&c. Et actus imper- tamen, ſi reus ei der literas ſigillo Senatus in N. cõ fectus, actus nomen non meretur, l. cum Syllamani. firmatas; in quibus confiteatur ſe ex ignorantia C. de his quibiu vi indignis. Ioann. Andr. C. cupientes. dee- actorem conuiciatum fuiſſe& petat ſibi ignoſci: lelt. in ſexto. fac. not. I. quoties. C. qui ſatudat. cog.& inl. neceum de actore nouiſſe quicquam aliud, quamꝗ 2.§. condemnatus. de condic. indeb. Porro ex actis ap- virum bonum deceat:& in eiuſrnodi conditiones, anſactionis non pœni- intercedentibus rei& aliorum precibus, actorem paret, quodactotem dictæ tr zœni“ interceden 3 erecibus, tuiſſet, fed illam ſeruare ſtatuiſſer: modo copia per conſenſiſſe: iuxta renorem copiæ tranſactionis in prima inſtantia per protoſcribam N.(in quaetiam ſcribami concepta Conuentioni fuiſſet conformis, inſt ſupra dicti duo articuli continentur) factæ. Sed & non duobus aucta articulis, quorum tamen in ra d tractatu nulla facta fuit menrio: qui articuli; vt ſe- quomodo tandem inter partes conuenerit, ſibi nõ quitiir, ſic ſe habent. Primus eſt, vt vterque,& reus cõſtare. Huic teſti conueniunt etiam duo Alii,pemn. &actor, ſibi inuicem ignoſcant, necvnquatn huius pel K. prætor,& dominus O. H. ex quibus primus diſſidii in peiotem partem inter iplos fiat mentio. deponit: Cum actor lecta copia propter duos iſſos Secundus eſt articulus, vt hæc lis& controuerſia rei articulos tranſactionem recuſaſſet, proroſcribam famam& honosem non lædat. Vnde inferri poſſet, dxiſſe, ſemet parrium actioni interfuiſſe, necſecus torem prépter hos adiectos articulos merito à actum, quam copia tranſactionis a ſe conſcripta c6. tranſactione receſſiſſe: cum quod de his inter eos tinerer, nec ſe aliud ſcripturum. Et præterea addidit: nihil ſit rractarum, nec conuentum: tum quoque Deus miu: rohibeat, t conſcribam tranſactionem, qua ali= awmicabilis pactio vel tranſactio non niſi expreſſa ſit, cuius honorem imminuat, ſine iudiciali decreto. Conſimi- conuenta videatur. Er hoc clarius deducenido iura li modo ſecundus teſtis deponit, quod ꝓtoſcribain re conſtar, Senatu, præſente actore, dixerit: quod illum pudeat, a- ſuper iniuriis factam vel initam, iniuriantem infa- liam tranſactionem concinnare: qualibet enim tauſalio- are. pactio delicti confeſſionem taci- nem ſæpe dictos duos articulos completti debere:& quem te infert. Si igitur iniuriarum ſuo nomine damna- admodum tranſactio, ipſa ſcilicet copia ſonet, Wcetiamti- pactusl infamis fit: quoniam crimen con- uentum ſe. Econtra quoque actor produxit teſtes. ſcitut, I. athletas.§. final.&l. Et primus inter hos H. Vv. Senator,& iudex oppidi * 9 ſtatuere conſtat, Conuentionem † veltranſactionẽ fiteri videtur, qui paci quoniam de infam. Nec ad rem pertinet, quod I.C. pa- N. deponit: Cum ipſe pro actore ab eodem rogatns obi. en ctum accipit euma qui pretio quantocunque pactus ceret, de ſæpe dictis duobiss articulis in amicabili compsſſitiu- tind ſit, I. pacti.. pactuſue. de infam. iniurians autem nihil ne, uon cogitatum, nedum conuentum, ſed ess ſolum per rüntte pactionis nomine ſoluerit, eamq; ob rem non vide- protoſctibam copiæ tranſationu in ſertos eſſe: reſi ponderit Miſtmia. ri infamia notatum. Namn ſi ideo notatur, quòod pa- protoſcriba, verum eſſe, de his articulis nihil zuidem a- di i ciſcendo crimen fateri videtur: in noſtro caſu iniu- dtum ey concluſum, ſed eos àſe ex offcio additos eſſe: nequ V üie rians hoc ipſum non ſolum aperte confeſſus, ſed ſe talem amitabilem compoſitionem erigere& conſctiben aaltir ecatus eſt veniam, per locum à minori, poſſe, per quam quis ſui houoris iacturam patiatur, G& 1 ürn Auth. multo magis. C. de ſacroſan. Bccleſ. I. i. in ſin. vbi diſfamem reddat. Et huic teſti abactore producto bheir PBaul. C. neg. geſtul. penult. in in ſf ſi quis caut. Hinc ſe- aſtipulantur ſequentes tres teſtes, nempe H. K.& fäät quitur, actorem non ſine cauſſa, neglecta tranſa- iterum HI. K. ainbo Senatotes,& dominus L..6d6. dmenn crione vel pactione, aduerſus reum litem inſtituiſſe, mnes ciues oppidi N. niſi quod inter hos tres, po. üdener, cum ille in ſupra dictos hos articulos cõſentire no- ſtremus teſtis eo plus teſtatut, quod dictus proto- le 3 ttcon. luerit. VlIterius in cauſſa„nec non ad probatofia a- ſcriba actori tandem reſponderit, tales articulos aul cta accedendo: cum in ſententia ſpecialitet mentio bet tranactloni lu ſeri, ſtyli obſeruationem ſuadere. Nunc oppoſitam exceptionem tranſactio- cum partes inuicem contra prædictas atteſtationes nis ſufſicienter probarit ſicque actionem per acto- nihil exceperint,& actor quatuor habeat cScordes tem intentatam peremerit,&c. cum primis vtriuſq; teſtes, qni deponũt, quodà p rotoſcriba audiuerint, partis atteſtationes ſuper copiis allegatætranfactio. Horuim arieulerumin amicabili comquſitiane nulem men- hisvinque produchs dilgenter lunt ponderan- rioneu foeamuſadah pſametſeriha aetio de, ,, in his Perio. quod inter tta autem teus tres folum teites pro ſe proquxetit: enerit, ttanſactionem in mundum redigi debere. hic cenſeri poſſet, maiori parti teſtium, qui non vnl- Quod tamen actorem, yt ſuipra dictum eſt, in ultũ re- garis exiſtimationis ſi nt, plus quam ceteris figei tti. leuaret,& hoc eriam in inſtantia appellationis de- buendum: ſicque exceptionem tranſactionis nom 10 ducerè& probare poſſet: cum T†non probatum(vt eſſe ſũfficienter probatam, 13. S. eiuſdem quog de tel aDrn E Huic autem ſententiæ quare non ſubſo ibam, cauf aiitem. C. de appellat onibus I. per hanc.& vtrobiqh Dd. C. ſa eſt. Primo, quod rei primus teſtis C.B. qui amica⸗ de tempor. appellat. ſed ſolum ratione duarum copia- bili compolitioni tanquam arbitrator interfuit, co⸗ piam apud ſe habuerit: econtraactoôris teſtes tamnmn jaction dt mani derytram Benemnt Ali ASarticulls. a Aconhe Rlen 9 4 apl, f woli wdeeidage Wab V m e. delpera ma run ptinng äqumg ca'gen„ ah. tnulig kea tersſglo n vonhteatut. aü⸗ fulſe g 4 3 nadionit a u rranſaction an lahe cripturun] ai a enſcümmng amagä ſepro atuun ma zeſit as aticuln annlum dum conuth m A (actnuin a rhu enn ſe, whns Wüh 4 jeszaſeers Kng h mpoßiting ig anſi 6 Muhe 3 entotes ul 13e e n rehiug Nrn nel r ſeth Gi N erhehh Suns 1 imds 1 1.1 kich di geblci nan iſohnn 2 Reſponl luris Decad. I. Reſponfl. J. cloni non præſentes fuerint„ ſed ſolum de hoc, quodà protoſcriba audierint, deponant. Secundo, negari non poteſt, etſi H. B. quartus teſtis per reum roductus minus& obſcurius nonnihil, quam ſui conteſtes I. K.& O. H. deponat: ipſe tamen non ad- uerſatur, ſed eorum depoſitionem confirmat in eo, vbi ſolus dicit, quod in conſpectu Senatus, præſen- tibus partib. à protoſcriba audiuerit, ſibi ab actore non perſuaſum iri, vt aliam tranſactionem confici- a:& qualiſnam hæc foret compoſitio, in qua defi- ceret amicabilitas:ſed actor hoc ſe recepiſſe inficia- tus ſit. Ex hoc poſtremo verſiculo intelligere licet, ꝙ protoſcriba de conſenſu mentionem aliquam fe- cerit, quem actor negarit, quod per teſtem non ex- primitur. Si autem plus vnus teſtis pro teſtimonio dicat, quam alter, non propterea contrarios aut va- rios recte dixerimus, Ant.& Imo in c.j. de off. deleg. 4⸗ fFer. c5. 27. 122. vol. 2. Ex quo tertio cõſequitur, ſi te- ſtes vtrinq; pro ducti, pari numero eſſent,& vtraq; pars ſuam intentionem probalfet: tunc diffieulter admodũ obtineri poſſet, inique iudicatum eſſe: g- 3 pter communem doctrina iuris, qua traditur: Qua- dovterq; actor& reus, intentionem ſuam p teſtes eiuſdem honeſtatis& exiſtimationis probant, d. 3. §. eiuſd. l. b carmen.§. ſi teſtes omnes. ibi Dd. de teſtib. Can. tin noſtra. extra eo tit.(quod etiam in caſu, vbi teſtes ſunt pari numero vtrinq; producti, locum habet) ttuncf debeat reus, tanꝗᷓ fauorabilior, ab actione in- tentata abſolui. In deciſoriis enim fauorabiliores rei, quam actores habẽétur,& partium iura cum ob- ſcura ſunt, reo potiusfauemus, quam actori, fauora- hiliores, ibi Dd. de reg. iur. c. cum ſint iura, ibi Dyn. eo tit. in Nfrto.facit l. Arrianus dedct.& obl lilege Patronia. de ma- numiſ cuius rationem ex Ariſtotele petere licet, pro- lem ſect. 29. id quod Paul. ſequendum cenſuit, etiãſi pbationes actoris in aliquo excederent, tametſi a- ltet viſum ſit Aretino,& Decius Pan. ſententiam non niſin criminalibus exaudiat, vt per eos in c. ex li= reris deprobat. Quarto, etſi teſtes nõ pari numero v- ttinq, ſed plures ꝓ actoris intentione producti eſ- ent; iterum tamen iure cautumeſt, quod iudex non ſemp multitudinem teſtium, qtumlibet eiuſdé ex- iſtimarionis& honeſtatis ſint, reſpiciat, ſed paucio- tibus veriſimiliora deponentib. fidem habeat. Si e- nim exteſtibus eiuſdem honeſtatis& exiſtimatiõis quidam eorũ ab aliis variẽt,& aliud dicant, licet im- pari numero, credẽdũ ſecundũ quod naturæ nego- li conuenit,& quod inimicitiæ aut gratiæ ſuſpicio- necaret, confirmabirq; iudex animi ſui motũ ex ar- gumentis& teſtimoniis, q rei aptiora& veriſimilio- taeſſe comperit. Non enim ad numeriũ reſpiciendũ eſt ſed adſinceram teſtimoniorum fidem,& teſti- monia, quibus potius lux veritatis adſiſtit, d.l. ob car- men.§. ſi teſtes. de teſtih. c.licet cauſſam, de probat. Cum au- temamicæ pactioni&etranſactioni nihil magis con- ueniat, quam vt partes amice componãtur,& rigor uris, eiuſdemꝗq; pœnæ præcaueantur& ceſſent, vrl ex etymologia dictionis apparet, qui locus à Dd. ap- probatur, in l. 2. 5 mutui, ſi cert. pet.& in rubriff. de acqu. 12 bol. item † inter amicã pactionem,& tranſactioné, aciudicium, plurimum interſit, quo enim nobis a- mica pactione, ſi nihil amplius, quam iudicidò aſſe. qui liceat?& ſi idem effectus, cut diuerſis nominib. cenſentur. arg. 1t idem. C. de iure codicil Vnde recteCi⸗ grOeX Ariſtot. in iadiciis omnia aſpera, directa& ump licia eſſe tradit: in arbitriis vero omnia mitia, moderata,& quanto æquius, tanto melius, Cic. pro Roſ. Comado, Ariſt. ib. l. Rhet. Adde conſuetudinẽ Ger- maniæ, quæ hoc genuinum apud nos habet, vt ami- cis pactionibus Pœnæ legum euitétur, cuius Mech- ler ſcriba totius meminit,& ad quam ſe reus quoq; in ſua quadruplica referr. lum legum, ſed& pactioni interpretem eſſe con- ſüetudinem, ſi nihil nominatim conuenit, notum eſt, I. ſi de interpretatione. de legib. l. Labeo, de ſupel. legat. Hinc inferri poſſet, actorem intẽtione ſua„qua hos duos articulos, minime iuuari: præſerrim quod rei pPrimus teſtis compoſitioni amicabili adfuerit, ſu- asq; partes etiam interpoſuerit, nec non reliqui te- ſtes ex protoſcribæ, qui idem etiam actioni interfu- it, verbis, quod amicæ actioni magis conuenit, de- ponant. Prætermitto notulam tranſactionis reo de- ſeruientem, confectam eſſe à notario& protoſcri- ba oppidi N magnaq; veritatis præſum ptione niti. Nam ſialiter conuentum eſſet, in hunc modum nõ fuiſſet concepta ſcheda tranſactionis, nec eam, vt o- mnes teſtes perhibẽt, mutare recuſaſſet ſcriba. Pro tabellionibus fenim,& eorum inſtrumentis præ- ſumitur, quod probe ſuo officio fungantur, c. adau- dientiam. de præſcri.l. ſi quis decurio.& vtrobig, Dd. C. de falſ. Alc. late de præſumt. regula 3. preſumt. 3. Porro etſi ſæpe dictus protoſcriba contrarieratis argueretur, quaſt aliud annotarit, idemq; apud Senatũ dixerit, vti rei teſtes deponunt, aliud autem in indicio con- feſſus ſit quemadmodum reliqui actoris teſtes per- hibent, ſicq; licet idẽ varius ſit& ſuſpectus, nihilo- minus tamen actori obſtar;, quod ad dicti proto- ſcribæ verba ſolum eius teſtes ſe teferant,& ſicni- hil probent, cum vice verſa illius ſcriba depoſitio, de qua rei teſtes depon unt, per C. B. qui amicæ trãſ- actioni etiam interfuit,& illi peram ſuam im pen- dit, quod res ſic ſe habeat, con erner Nam depo- nit, quod amica iiæc pactio ſecundum tenorem co- piæ cum duobus illis articulis concepta& inita fit: idcirco idẽ ſcriba mutare eam noluerirt Et pro hac copia p reũ indicialiter exhibita, ex huius teſtis di- cto præſumitur magis, quam ꝙ hi articuli nõ eſſent accepti, fac. not. de teſtib. duob. quorum vnus nõ ſa- tis probæ exiſtimationis eſt, vr in!. ſi quis ex angentari- iz.§. i. de eden. Ang. conſ.i. Curt. trac. de teſtib. concluſ.i. Ce- terum ſi aliæ exceptiones ad impugnandam ſentẽ- tiam quærantur, vrpote ꝙ in huiulmodi iniuriarũ cauſſis tranſactio non habeat locum, vti de hoc ſupra dictum eſt, iterũ metuendum eſt, hãc compolſitionẽ non tranſactionem, ſed ꝓprie amicam pactionem, & litis beneuolam ad preces factam remiſſionẽ po- tius nominari. Nam fi inter offendentem& offen- ſum ineatur concordia, interueniente pecunia, cõ-1 muniter tranſactionem appellãt, ſin minus, pactio- nem, I. de pac. l.i. de traſact ‧.tranſactio nullo dato.1. ſi ſu- per. l.tranſigere. vbi laſ.de tranſact. in C. Nec quicquam obſt. dictio, Tranſactionis, q paſſim in actis repitur, ꝗa trãſactionis vocabulũ, ² πνQ᷑σριτπ‧ fiue late ſumto vo- cabulo. pactionẽ in ſe cõtinet, d.ltranſigere.& ihi Dd. 21) Optimam autem non ſo- 1 15 uinimo ferror etiã in nomine actũ velcontractũ 160 nõ vitiat, Iſi tibi dé. de praſc. l.ſi olei. C. loca. Ideirco me- rito dübitari poſlet, nũ talis amicabilis pactio tanc ſpecies trãſactionis in cauſſis iniuriarũ partes etiã in famet, vel ab infamie nota eos tueatur? Et cõmuni cõſuetudine, de qua etiã ſupra merio facta eſt inſpecta, atbitror, ꝙ huismodi pactionib. amicis infamia eui 4 fetur ꝓſertim ſi eaꝑ preces&cõdonationẽ remitta —ꝛ—xxℳn—— —————QC—᷑—ꝭ—ÿO—/B—·— *——— — —— — 228 Dn. Ioach. Mynſing luriſconſ. Germani tux& tollatur: quemadimodum ex C. B. primo a- ctoris teſte, eiuſque dicto hoc caſu factum con- ſtat. Et ſiciura ſuperius allegata, accipienda cenſeo. Naã ꝙtraditur, pactum iniuriarum infamẽ ſieri: pa- ctum interpretatur Vlp. cum p̃tio ꝗtocunque alio- qui& qui ptecibus impetrauit, ne lecum ageretur, erit notatus, nec veniæ vlla erit ratio: quod ille i- demi Vlp. inhumanum eſſe fatetur in J. furti§. pa- dtusue. de infam Omitto nunc; quod non ſatis con- uenit inter Dd. an iniuriarum actio, niſi attox ſit, infamet? Bar. l. infamem. de pub. iud. quem ſequuntur Imo. loan. And. Butr. Panor. in c. cum te. de re iud. Bal. l. decuriones:c. exs quib. caußiis Hinfa irrog. cui Salic. inibi ſuh- ſcribit:& Ang. n d. I. infamem. ita ſentire omnes Dd. af- firmans. Nec minimum Conſuetudini; cuius paulo ante memini, tribuendum elle ſatis ſuperque con- Ktat, I. fin. verbo, de more. C. de iniur d.i. quoties l. mi nime: de legibus. Gl. 2. quomodo teſtam. aper. Porro fi quis niteretur atteſtationes annulare ex eo, quod contra iuris ordinem, omiſſo iuramento, alusque ſolemnibus: eſſent᷑ recepti& examinati teſtes,(ea enim obſeruata eſſe, exactis deptehendere non li- licet, c. cum cauſſam,& c fraternitatis. vbi Dd. de teſti- bus.)ad hoc teſponderem, quod exceprio talis hic locum non habeat, nec quicquam actori proſit, quia in actis expreſſe continetut; quod vtridſque Partis teſtes, eorumque dicta, per protoſcribam pro mote ciuitatis lint tece pti,&annotata. Quocir- ca cenſeo, es oinnia, quæ veliura communia, vel Karuta prædicti oppidi requirunt; circa receptio- nem& examinationem hotun teſtiutn diligenter eſſe obſeruata, faciunt not. inl. ſi non Ppeciali. Cde te- ftib.&l. 2. C. de ſum. trinit.& ſide cathol.&! omnes po- puli. de iuſt.& iur. Vltimo, ſi obiiceretur, per hanc ſententiam plus eſſe deciſum, quam petitum, ideo- que eam eſſe nullam,&c.& hoc quoque negarem: quia in libello per actorem exhibito concluditur, ſellicet ſi reus tam turpia& enormia facinora con- tra actorem, prout iuris eſt, non probet, confidat i- ple actor Deo& iuri, reũ ad publicam palinodiam illatorum conuitiorum condemnatum iri. Econtra autem reus, quodad inſtitutam actionem non te- neatur reſpondere, o ppoſuit exceprionem tranſa- Gionis, cum annexa peritione, vt Iudices decer- nant, ſe ad intentaram actionem prætenſarum iniu- riarũ in iure nõ reſpondete, ſed initam tranſactio- nem obſeruari debere. Ad quam actionem& ex- nihiltale iniuria dictum, incumbat: tamen non tam ceptionem iudices ſententiam tulerunt, vt ſequi- tur: Quoniam reuis ſuam obiectam exceptiònem rei tranlactæ ſufficienter probauit, ſicque iniurias actoris&xſtinzit, quod tetius actor in iure audiri nondebeat: quemadmodum illum quoque ampli- us non eſſe audiendum, decernerent;& reum àdi. Aa actione liberum declararent, nec non actori perpetuum ſilencium imponerent Sec. Er ex huius ſententiæ verbis& tenore mihi non videtur plus ſententiatum elſe, quam peritum. Ea enim eſt li- bello conformis, quo ad cauſſas petitas& res addu- ctas, non autem quo ad concluſionem: cum con- tra& præter(vt vuigo loquimur] concluſionem a- a& probata, in quibus ſubſtantia deciſionis caſſuæ verſatur, ſequi debeat:& plerunque quos actor intentione ſua condemnatus vulc, iudex fic iubentibus,& pro fuo iure efflagitantibus actis Probatoriis abloluit: f yt ſatisſit, lententiam p — Baldiaſſertione in re, cauſſa& actione conformem eſſe, I.t fundus com diuid, um ſmilibus Baldn⸗C. de ſentent. ex breuic. recitand. laſ.in§. curare. vbi 2 As Inſtitut. de action. Haæc ſupra enumerata, quantum 17 pertem poris anguſtiam licuit ad exhibita acta,& merita huius cauſſæ de iure reſpondi: actoris ta- men, aduocati,& vniuſcuiuſque meliori fenten- tia reſeruata. Ceterum de hac cauſſa, extra ea, quæ judicialiter acta ſunt, ego quid ſentiam, paucis ſub- iiciam. Et mihi videretur conſultum, vt actor con- trouerſiam hanc per honeſtos aliquos viros decer- nendam& ſopiendam permitteret: quantumuis non aliam notulam tranſactionis conſequeretur, ea tamen con tentus eſſet. Nam quod reus Conatu ſuum honorem defendere& tueri, nemo ei vitio vertet: cum † quilibet honorem& famam ſuam non minus quam vitam tueri debeat l. iſti quidem, §. quod metus cauſſaPorro eriam per reuocationem ¹ iniuriæ& preces pro venia factas, iuxta tenorem notulæ à protoſetiba confidæ, ſuum honoremre- cuperat. Quod autem contentus co eſſe nolit,& ſupra dictos ſuos articulos recuſet, nihil aliud eſt, quam mera vindicta: quam iure quidẽ perinitten- V te(vt tototit f.& C. le iniuriis] de reo ſumere ſtu- det: hoc tamen nimis durum videtur,& minus Chriſtianum Dicit enim Dominus: Vindictammi. hi relinque,& ego rerribuã, Deut a 2. hau:ad Rem.2. Matt.. cap. Inſup actori diuturna vexatio litis eiul. demq; incertus euentus, tum etiamſi vincat, dubi- um ramnen ſit, num ſententia ex voto ſuccedat, di- ligenter admodũ ex pendenda ſunt. Proculdubio e nim, ſi reus ſentiat, illi exceprionẽ tranſactionis ad- emtam, alias excogitabit defenſiones: quarumali- quæ in exhibita notula tranſactionis continentur: nempe ꝙ reus errore ductus, vino obrutus,& irap- citus, cõuitiatus ſit actorem. Nuncautẽ certũ eſt, G iura ciuilia iniuriarum actionẽ tum demum pmit- tant qdo quis ex malo propoſito iniuriã intetat, quod in dubio ex verbis iniurioſis pfumitur: niſ iniurians contrariũ ꝓbare velit, ꝙ facile fieri poteſt p circunſtantias, vtpote ebrietatem,& alias, q pcœnã mitigant. Item inqunt Impatores: 8i non conuiti coniilio te aligd iniurioſe dixiſſe ꝓbare potes, Hdes vetiã calum nia te defendit, d. i.i nen conuitii: b: Dâc. de iniur. 13. S ſane eriam quida ſ eod..adl. Corndeſica. Etſi autem verba ſint notæ paſſionum animæ,yt ſé- ſit Atiſt. ⁊ꝓοεενμπνε⁸εα eamq; ob ré onus ꝓbandireo. . 1 8 5 8 9 ad verba, ꝗ ꝓæreſin& affectum, flagitantibus citcã⸗ ſtantiis, reſpiciendum eſt, l. Labeo. vbi Dd de ſupel lale; de quib. bi Buda. in fin. de leg. Ariſt.&³*ακεέιαρν!. 1.Cℳ quis Iip. inaled. ibi Salyc. Erlaillud.8. ane de iniur Droiii- de cũ ebrietas ſit ptiuatio intellectus ex immodè- rato vini potu, ꝑ quam qᷣdam ſui oblinio generatur. nihil mirũ, quod iuris Interpretesàb ebris facinus deſignatum, etiamſi non impunitum telinqui o- porteré exiſtim arint,(quandoquideme rius, juxta Ariſt. ſenten. lib. Ethic. 3. Auue 2 inen non per igno- rantiam, ſed ignorans deliquit:) mitius tamen pu- niendũ cenſuerunt, Bart.l. reſpiciendum. delinquunt. &l. aut facta. de pœæn. Bald. I. data opera. C. aui al- cuſ. non poſſ. l. oinne delictum.§ per vinum. Ae e im- lit. Felin. c. ſicut ex literit. de ute. maxim e ſi iniu- ria verbalis ſit: quam palinodia reſarcite facile ht⸗ & ob quam condemnatiis etiam in noſtro the n5 . te mi ˙XAA 4 8* mdehacch Jogit ,a etur conlalt au Dneltosal 9 im pernite 8 nt tranſacion mam ellet. Nan Aeletor, Nam, A uoran dedn un er lonon eu tam toetidh n orro etiam euun o veniatad 78 d 4 nconfde, mmr. em conten ar mt,; ll., ieulos recui le Jumig Sme le nini d an h. nis darum a a enim Domi a iian etribui Da an aane doridium aothl. nrus tums aen t ſententines mmccett iabit deken dan un ula trand aemisgur te ductusii Pelhr celütg alo pto n tü tioſe dul it uhn. ſenditd! h 1. mcam 18 s Imet Hachagur 3 te minime(ſi Baldi„Salyceti 3 Angeli ſententiam, tanquam benigniorem, ſequi velimus) infamia no- taretur, Bald.& Salyc. d.l. decurionem. Ang. in d. l infamẽ. faci! interpretatione. de pœn. I. ſi quis Imperat. maled. Ang.Il'ſi non conuiti.& alia quoque effugiendæ no- tæ diuerticula leges ſubminiſtrent, d. I. facki. S. ſĩ quis aliene. ibi Bartol. d infam. Omitto, quod Lucas de Penna, adductis quamplurimis Interpretum ſen- tentiis, intra z0. dies iniuriantem ſeſe excuſare,& admiſſi veniam petere poſſe docuit: quem in tra- Katu Regularum iuris Philipp. Decius refert& ſe- quitur. Et hæc amicum actorem ſincero animo ad- monere volui. Malo enim pacem& tranquillita- tem ſuadere, præſertim in huiuſmodi cauſſis, quam ræbere cauſſam litibus, quas infinitæ incommodi- tates ſequuntur. Decad. VII. RESPONSVM L. xXI. SVMMARIA. 1 Dubia in hoc reſponſo tractata. 2 Deciſio primi dubii. 3 Clauſula, Vt ſupra dictum eſt, eum caſum reperit, de quo proxime expreßu verbis diſpoſitum fuit. 4 Si quid ſub certa conditione ſtatuitur, neceſſe eſt, con- ationem ad vnguem& in indiniduo eſfectum ſor- nui. 3. Conſuetudo& ius ſcriptum ſunt eiuſdem auctoritatis. 5 Pringeps poteſt conſuetudines tollere& abrogare. 7 Nud expreſſum dicitur, quod ex mente& ratione taci- te colligitur. 8 Ratio ſtatuti, tanquam anima& chpeus, conſiderãda. limitata cauſſa limitatum producit eſfeltum. Io Statuta ad caſum non expreſſum non extenduntur, nec aſus in ſtatuto omiſſus ad expreſſum reducitur, pra- Pertim ſi caſius ſint dißimiles. uI Separatorum ſeparata eſt ratio. 2 mselatiuis qualitas, quæ negatur ab vno, attriluitur alterr. B Fi yna tantum ratio reddi poteſt, illa pro expreſſa ha- betur. u4 Non probat hoc eſſe, quod contingit ab eo abeſſe. 1 Quod ſemd meum eſt, non poteſt iterato meum fieri. 16 Hereditas noudum adita non tranſmittitur: fallit, vt num. 18. 17 Spes probabilis atndenda: idg, exemplo ex Baldo illu- ratur. 1„„ Statuta ſic ſunt intelligesda, ue contineant repugnan- 1 iam. 20 Lex non nouit opus imperfectum. 21 Statutum loquens in caſu vero, procedit etiam in caſu lto ſurrogato loto caſus veri. 122 Metu preſumtio ceſſat in præſentia magiſtratus,& eonſanguineorum. dz Iudefinita circa res aquipollet vniuerſal, ſ omnium ea- dem ſit ratio. „ 22 Seriptura ſcripturæ dat lumen& intellettum. â Verbum, Ceterorum, continet omnia, quæ ſunt de natu- kfa contractus. 2s Verbum, Aliorum, fimiliæ expreßis comprehendit tan- um: fallit, vt num. 27. 11 1 2 Exceptio diſpoſttionem ampliat,& fundat in non exte- tu. 2 Si paſt enumerationem ſpecierum clauſula general lum adiuncto profertur determinante genus, tunc Keſponf luris Decad. VII. Reſponſ. L XI. clauſula determinationè ampliatiue ad maiora ex- preßis recipit potias ab adiunclo, quam ab enumera- rione ſpecierum praæcedentium. 39 Non entis nullæ ſunt qualitates,& plura ad id exempla. 31 De ſerundo dubio huius, eſponſi. 32 Filiifamilias, vel nepotes, abuſiue& improprie heredes nominãtur, cum mortuo patre, vel auo, yelat conti- nuatione dominii adminiſtrationem bonorun con- ſaquantur. 34 An exemplo dominii, etiam oſeßio a morte patris vel aui in liberos continuetur?& communior eſt opinio erxiam in Camera Imperiali recepta, quod non, nu⸗ meroszF5.., 35 Etſi vxor claues ad domum& cubilia habeat. Ealiquas obuentiones ſubleuet, tamen per hoc no cen ſetur poſ- Jidere, ſed iure familiaritatis id facere. 36 Heredes mariti potius intelliguntur poßidere qud yxor. 57 Vxor poteſt bona mariti pro dote obligata derinere,& retinere domum mariti, donec ei ſat uhiat. 38 Tertium huius reſponſi dubium,& num. 20. 39 Sequeſtrario regulariter eſt prohibita. 21 Inſolita non ſunt præſumenda. 42 S intellectus præferri debet, qui rei geſta aptior eſf. 43 A verbis recedendum eſt, vt ſenſum ratibnabilem ca⸗ piamus. 44 De quarto hujus reſponſi dubio,& num. 49. 15 Propter litis pendentiàã non eſt inbibcndus ,aſeſſar i8⸗ e ſuo vri. 46 Si adtuſtodiam collocetur quid, eias poſis es hœs non amittitur. 27 Uud, ad quod fit relatio, in materiareferenae cxpreſſe repetitum cenſetur. 48 Talia ſunt prædicata, qualia permittuntur ab eorum fubieitis. W so Poſſeſor prelato teſtamento petere poteſt ſibi poſſeſrions conſirmari. i1 Explicatur quintum huius reſhenſi dubium.. 72 Copia inuentarii non eſt edenda, niſi ei, cuins intertſt. S3 Secreta patrimonii non facile ſunt pandenda. b 14 Corruptum in radice, etiam corruptum tenſetur in t- ſœuentia. 1 DVBIA IN HOCRESPON- 8so TRACTATA. Oluua nuper controuerſia inter tutores nepu- Ttum quondam Ioannis St. ex na,& Barba⸗ ram relictam viduam prafati loannis ex alis,par= tibus, coram iudicio in Ein prima inſtantia,& de- inde per viam appellationis coram iluſtri principe Marchione B. eiuſq curia in ſecundainſtantia: ex eo, quod praædicta Barbara prætendens ei deberi tertiam partem bonorum pradefuncti ſui mariti; item copiam teſtamenti ipſius, quæ eidem ſine dato tradita eſſetplene edi:& praterea copiã innẽtarii & quadam alia petiiſſet: cum auditis partii me- ritis cocluſum in cauſſa fuiſſét, ego pro iuſtitia cauſ- ſæ requiſitus, viſisg actis mihi tranſiniſſis,& dili- genter ponderatis, iotam materiamper quinq du- bia diſcutere volui. Primo † igitur inueſtigandum erit, an prememorata Barbara, eiuſue curatores inſtepratendant,cidem viduæ tertiam partem bo- norum acquiſitorum mariti deberi, vt ia intexſit ipſius, ea petere, quæ in iudicium dand? Secun- — ———— ————— 230 do, antutores nepotum ante dilli quondam loav- nis St pro poſſegſoribus ſint habendi nomine nepo- tumꝰ? Tertio,an per ſententiam inprima inſtantia latam appareat, præfata bona paterna, vel auita eſſe ſcqueſtrata? Quarto, an tutores intromitten- do ſede bonis præditlis lite pendente: attentaſſe cenſeantur? Quinto& vltimo,an curatores né- votum ad edendum viduæ data teſtamenti mariti dofuncti, eig, dandam copiam inuentarii,& por- ro ad alia, quæ per eam petita ſunt, iure compelli po ſint 9 2 reſpondeo breuiter, non † conſtare, quod huiuſ- modi tertia pars prefatę viduę debeatur:& idipſum viua ratione, quæ contradictionem non patitur. Nam certum eſt,& ex ſecundo capite Ordinationis Marchionatus B. cautum, quod omnibus ſubuitis Mar- chionatus, qui teſtandi ius habent, conceſſum ſit, vt de bonis eorum pro arbitrio teſtari poßint, eorumg, teſtamenta, ſi al'oquin ſint iuſta, ſeruari debeant. Deinde in cap.4. ciuſdem Ordinationis prouiſum eſt, eos, qui matri- monium contrabunt, in contrattu huiuſmodi ſuper bonisſi- mul comportatu,& conſtante matrimonio ad inuicem ac- quiſiti, pacta, quæ eis placuerint, facere& concludere poſſe: quibus pactis pei eoſdeui coniuges ſtari penitus, pactag, talia obſeruari firmite? debeant. Quod& in 9. cap. eiuſdem Ordinationis in principio notabiliter repetitũ eſt. Quo vero exiſtente, licet in prædicto 5. capit. ordi- natum ſit ſuper tertia parté acquiſitorum bonorũ advxorem deuoluenda: hoc tamen in eo ſpeciali- ter caſu ordinatum eſt, in quo mariti ſine pactis nu- ptialibus, vel certe ſine teſtamento obiiſſent: Id ꝙ ſupra dictum 9. cap. in verſ. So aber der todtsfall one beding etc. aperte prouidit, volens, in caſu præfato ſ(videlicet ſi maritus impactus,& inreſtatus decede- 3 ret)tum demum locum eſſe tertiæ parti. Nam † iſta clauſula, wie obſtehet/ id eſt, vt ſupra dictum eſt, eum caſum reperit, ſuper quo proxime ante expreſſis verbis diſpoſi um fuit, vt voluit Bart. in l.. S. hoc edicto. Hin ſin.§. i de poſtul. Socin. conſ. z 4. colum. 3. verſ. ſecundo ex illis, vbi adducit concord. Iain ex acxis conſtat, quod Io- annes St. matrimonium cum dicta Barbara cõtraxit cum certis pactis: quæ pacta idem maritus effluxis aliquot annis dictæ vxori conſentienti meliorauit, accedente Principis confirmatione. Denique& di- ctus maritus poſtea circiter 13. annos teſtamentum condidit, in quo heredes inſtituit ſuos nepotes, ꝙ ipſum Princeps confirmauit. Et ſic præfatus Ioan- nes St. cum pactis,& deinde cum teſtamento deceſ- ſit. Quapropter ſupradictæ ordinationes, quæ de impactis& inteſtatis loquuntur, bona mariti ad ter- 4 tiam partem non obligatunt. Cum ff enim aliquid ſub certa conditione conſtituitur, neceſſe eſt, quod conditio ad vnguem& in indiuiduo effectum ſor- tiatur, præſertim in ſtatutis, quæ ſunt ſtricte intelli- genda,& ſpecifice implenda, Bar. in l. Næuius. de cond. & demon.! qui heredi· eo. tit fac l. conſtiturionibus. in fin. ff. ad municip I. quicquid aſtringendæ de verb. oblig. Cũ ſimil. Et quamuis hæc ſit veritas, in qua& cardo iudica- tionis vertitur: tamen curatores dictæ viduæ in ſe- cunda inſtantia multa in contrarium obiecerunt: quæ ꝓ iuſtitia aſſerenda ſigillatim diſſoluenda eſſe I. 1 D PRIMVvW« punctum, tertiam partem bo- TI NXnorum dicti quondam loannis St. concernens, Dn. loach. Mynſing luriſconſ. Germani videntur. Cumprimis igitur aduerſarii allegant c6. ſuetudinem, purantes eam non minoris auccorita- tis, quam ius ſcriptum, per iura vulgata. I.2. C. que ſt long. conſue.. de quibus. f.de legib. Sed non obſtat eaob. iectio, quia de tali conſuetudine nihil eſt legitime robatum. Porro etſi de illa conſtaret: tamen eſſet per Principem caſſara, vt in proamio Statutorum dla. re continetur. Conſtat T aurem, principem, velſu. 4 9 periorem poſſe conſuetudinem tollere& repro- bare, vt dicis Bart. in Auth. nauigia. C. de furt. Auth. omne peregrini. C. commu. de ſucceſ. idem Bart. in leg. 2. C. quaſ long. conſue fac. Cle. 2. õ. vt autem.& ibi Cardan.& e+te. miſſa. extra de relig. dom. Quod adeo verum eſt, vt qui ſciens inniteretur conſuetudini caſſatæ, non excu. ſareturà pœna, yt per Dd. locis ſupra allegatis. ltaque in propoſito dicta conſuetudo, ſi quæ fuiſſet, callata eſſet tanquam contraria 2. 4.& 9. capitulis ſupra di. ctæ Ordinationis Bad. in quibus pacta coniugum, vel teſtamenta inprimis ſunt attendenda, yt ſupr diximus. Quod autem pars aduerſa prætendit ſe fun- dare ex 9. capitulo, ex verbis Principis, quibus vide. tur dictum vſum ſeu conſuerudinem enarraſſe, ibi, vnd wiewol nach inhalt gmeiner rechten/ dem Mandie gewunnen Guͤter zugerechnet werden/ ſo wuͤrdt dochim brauch der widerſinn erfunden/ etc. illud prorſus nihil obſiſtir. Non enim curandum eſt, quid narrasit Princeps de antiquis vibus, ſed quid diſponat in ſua ordinatione noni capituli: quæ diſpoſitiua ordina- tio, cum euidenter contra alſertum vſum pugnet, eum tollit. Neque enim nouum eſt, quodantiquæ obſeruationes interdum in iure recitentur,&ta- men aliter diſponatur: ſicut fit in l.. C. de cadus. tol. 1.1. C. de com. ſer. manu. Inſtit. de teſta. in princip. cum mul- ti ſimil. Cum ergo ſæpe dictum nonum capitulum Ordinationis tertiam partem acquiſitorum nõali- ter vxori concedat, quam in caſu, quo alter ex con- iugibus decederet exſtantibus liberis ex eodẽ ma- trimonio,& nec pacta ſupereſſenrt, nec teſtamenta: ſtandum eſt verbis ſtatuti, non habita ratione, quid ab antiquo obtinuerit: Nam is vſus non ſoluner verbis proœmii præfati, ſed etiam virtute dicti cap. 9. expreſſe reuocatus& ſublarus eſt. Illud t enim? expreſſum dicitur, quod ex mente& ratione tacite colligitur.!. nominis& rei§. 1. f. de verb. ſigni. ClofſC Bart. in! praror. f. de ope. no. nun.& facit elegans text. in 6 cum olim, in in.& ibi Anton. de Butri.& Abb.de cenſ. cum ſimilibus, per laſön in dict. leg. prator. allegatis. Qodau- tem prætenditur, Principem in ſæpe citato 9. ca. iu- ſtas enumeraſſe cauſlas, cur ſucceſſio in tertiam pat- tem ſit recepta? nempe quod mulieres eo fidelio⸗ res reddantur in adminiſtrandis bonis mariti,& quod per earum ſolertiam bona mariti lucris in- creſcant, S&ec. Vnde † ratio ſtatuti, tanquam anima? & clypeus, conſideranda veniat, Bald.I.t.in princ. C.de cadu. toll. cum ſimilibus, reſpondeo, id nihil officere: euidenter enim patet, Principem iis rationibus nõ aliter motum eſſe, quam quod vno tantũ caſu ſuc- ceſſionem tertiæ partis in bonis acquiſitis admiſe- rit, videlicet ſi liberis ex vtroque parente exſtanti- bus cõiuges ſine pactis vel teſtamentis decefſiſſent. Ceterũ in caſu contrario voluit, quod pacta aut te- ſtamenta præualerent,& manerent firma:Id quod. ſtatutum in ſape dicto 9. cap. in princip.& in verſ. Soer aber todtsfall/ etc. clare oſtendit. Non ergo verum ₰ eſt, quod Princeps tertiam partem acquifitorum La Ir ln Arme Mfeltur Mlrxun. H b —x — — = 4 ueh b lcanliegt„ta etüceilsch läli oolterucid a ken n, euc iim Retnm mm. Quoi an en conſuetud ,bngi der Dd. ocie olle . dea e 4 nluetudo, aa aagen arh 348 z b Badknqut lue 1 primis ſunt a em parsada A⁴. eex verbisp. u conſuem n b h, dalrgvenr mn 8 gerchtetw mit. Rerfündenſ naadnt m curandu mut- ais vſibusſe auinia cpituli gt r contra al eenim noul andot erdum imi ememm an. atut: ſcutt n Kude du Iffren anughnul. ſepe dicu um uchi am pattem anumſödh- „quaminc iih ühr en. erſtantidu dn dte. ackaſupete t enna: ſtatutinot eam tl quid eerit: Nam n rull mer tntio t rica4 nda fem uülten telpon atotbuti a, Princh mäsha um u chin is inbol dR axraktul ex ſtlo d Fecelilent tum parit effectum 8 age. C. de tranſact. in agris.ſf. de acqGui fe. domi. c. ea noſcitur. de ſent. excom.& e.licet. de de- ti. cum ſimil. Quod porro preętexitur, nihil intereſſe adterriam partem cõſequendam, ſiue liberi ex am- bobus parentibus, ſiue ex vno relinquantur,&c. pa- Jo riter non obſtat. Cum † enim ſtatuta ſint ſtricti iu- ris, ad caſum non expreſlum non extenduntur, nec caſus in ſtatuto omiſſus ad expreſſum reducitur, ræſertim ſi caſus ſint diſſimiles, I. quicquid adſtrin- ende. E ibi Dd de verb. oblig. Bald in I.illam. in princ. C. de tolla.fac.!. ſi vero. S. de viro ſol. matri. Gl.in c. 2. ad fin. de lranglat. epi. c., qui. in princ. de ſent. excom. lib. 6. Quod enim non dicit lex, nec nos dicere debemus, p ſen- tentia Barbat. conſ.i. part. ⁷. qui allegat l ſi ſeruum.. Præ- rr. ili enim non dixit Prætor. ff. de acqui heredit. Et dicit Bald.in c. veriſimile. de elect. quod non cantat ſeriptu· ra, nec ego cantabo, more Venetorum. At in pro- poſito certum eſt, caſum ſtatuti noſtri, qui exſtanti- be liberis ex vtroque parente tertiam partem ac- quiſitorum coneedit mulieri, diſſimilem eſſe alteri caſui omiſſo: cum prior caſus ſit fauorabilis liberis, quiex matre ſueceſſionem dictæ tertiæ partis ſpe- rare poſſunt, Inſtit. de ſenatuſconſ. Orphic. alter vero de nouerca odioſus. Neque enim ignotæ ſunt nouer- cales inſidiæ, arg.”. 4.de inoffi. teſt. Vnde argumentum aſimili hic non procedit ſed aliud argumentum lo- u cum haber, quo † dicitur, ſeparatorum ſeparatam eſſe rationem, l. vltim. de calum. j. ſi maritus. C. de procur. ium vulg. Item& alia ratione vidua preſentis cõtro- uerſiæ àtettia parte acquiſitorum in vim dicti 9. c. tepellitur, nempe propter pacta coniugum,& te- ſtamentum mariti, vt ſæpe ſupra dictum eſt. Obiiciunt porro aduerſarii, quod tertia pars acquiſitorum et- iam viuente marito, quoad proprietatem, ad vxo- tem pertineat: moti ex eo, quod prædicto 9. c. eui- denter caueatur, vſu antiquo ſic obſeruatum fuiſſe, quod non omnia bona acquiſita marito appropri- entur. Ex quo conſequi putant, aliquam partẽ bo- norum huiuſiodi ad vxoré iure proprietatis perti- n nere: quiaff in relariuis qualiras, quæ negarur ab vno, tribuitur alteri. arg. I. ſed etſi poſſeſſori. de iure ur l. Pomponius. de Procur. I.ſin. C. vnde vi. Et hoc intelligen- dum eſſe detertia parte, de qua ſepe allegatum 9. 5 incipaliter tractat. Vbi † enim nulla alia ratio ve- nit, niſi vna, illa pro expreſſa haberur, I ſi fundus. cum ſeq.de fun. inſtruct. l. 2. ibi Dd de lib.& poſthum. Virum autem& vxorem relatiua eſſe, nemo ambigit, J. vlt. C.ae indic. vid. toll.l. non tantum. f.. de re iudic cum ſimilib. Verum ad hunc tollendum obicem f- cilis eſt re- ſponſio. Quamuis enim in d.9. cap. nartetur, vſum eſ- ſein contrarium iuri communi, quod hona acquiſita mari- to approprientur,&c. Ex hoc tamen nuila iuſta argu- endi ſerie conſequitur, quod ideo tertia pars acqui- ſitorũ ſir in vita mariti vxoris propria. Potuit enim vlus in dicta tertia parte non eſſe conformis iuri cõ- muni,& nihilominus nihil proprietatis vxori tri- uere. Vnde † non probat hoc eſſe, qu d eontin- git ab eo abeſſe,! neg, natales, cum Glo& Dd. C. de pro- bat cum ſimil. Et Cicero in ſecundo Rh to icorum dicit, ex ambiguo argumento non ſumi certam rationem. Penique cum princeps in ſæpe dicto cap. euiden- ter declarauerit, quod tertia pars prælentis queſtio- nis in caſu ibidem poſito ad vxorem iurs ſucceſſio- Reſponf. Iuris Decad. VII. Reſponſ. LXI. mulieribus generaliter, ſed ſub limitatione ſupra ripti caſus conceſſerit. At f limitata cauſſa limita- 231 nis hereditariæ obuenire debeat: neceſfario con- ſequens eſt, dictarn tertiam partem viuente marito non poſle dici propriam iphus vxoris. Quæ enim iure ſunt Propre alicuius, is non poteſt dict hereditario ucceſſiſſe. Quod f enim ſemel meum eſt, non poteſt iterato meum fieri, I. 2.§. ex duobas. de aciuir. poſſ. Facit, quod heres in ius defuncti, non in ius ꝓ- prium ſuccedat, l.quædam perſonæ.§. n:hil intereſt.ſ. de eden.. nibil aliud, de verb. ſign. l.heredit as. de reg. iur.& vt in ſumma loquar, attendendum eſt, non quid anri- quus vſus aliquando obſeruarit, ſed quid in nouiſſi- mis ordinationibus cautum ſit,& ſtatutum, l.:n am- biguis. ſ.de regul. iur. Porro aduerſarii etiam ex 16 ca- pite Ordinationis ſe fundarunt ſuper proprierate tertiæ partis. Cum enim ibidẽ caueatur, ſi rxor pra- moriatur, tertiam partem cum ceteris relictis bonu ad here- des ipſius deuolui, argumẽto euidenti oſtendi putant, quod dicta tertia pars exiam in vita mariti vxoris p- pria fuerit, quia ſi fuiſſet in dominio mariti, nõ po- tuiſſet ipſo viuente deuolui ad heredes vxoris, cum viuentis non ſit hereditas, I neminern. l. qui heredita- tem. de acquir. hered.l.i. de hered.& act. vend. Quæ obie- ctio etiam ex alio fundamento roborari poſſe vide- tur. Certum † enim eſt, hereditatem necdum ad- 6 itam, non tranſmitti, l. quoniam ſororem. C.de iur delib. l.emancipata. C. qui admit.& c.l.i..in vouiſsim. C. de cad. tol. Si ergo in caſu noſtro tertia pars acquiſitorum non fuiſſet in dominio vxoris marito viuente, non potuiſſet vxore mortua ad eius heredes tranſmitti, ſcilicet quod vxor hereditatem huius tertiæ partis non ſolum non adiiſſet, ſed necdum delata ei talis hereditas fuiſſer. Hæc duo fundamenta, quamuis prima facie mulrum ſtringere videantur, tamen re- 2 uera non vrgent, necaduerſantur vllo modo. Quod enim prætenditur, viuentis non eſſe hereditatem, nihil ad propoſitum facit: quia vxore præmortua; in portione tertiæ partis acquiſitorum bonorum non ſucceditur marito adhuc viuenti, ſed in ſpem hereditariam, quam conſequi vxor certo poterat, ſi ſuperuixiſſet, vxori ſucceditur, ita quod ꝓpter eam ſpem, tanquam certam& probabilem, dicta tertia pars, quæ dt ſtinata vxori erat, ad heredes ipſius de- uoluatur. Et quod iſta ſpes deſtinatæ ſucceſſionis attendi debeat, euidentia iuris probari poteſt. Spes 1 enim probabilis attenditur, arg. l.commodis dere iud. 17 l.pem. C. de donat.& ne laboremus. ex doctrina Baldi in l.i. colum. 2. verſ.poteſt quarto dici. C. vt act. ab hered.& tont. hered. ſatis cõſtat, quando actum eſt per teſtatorem, quod legatum incipiat ab herede,& contra here- dem, tunc propter voluntatem defuncti, licet in vi- ta non cedat dies, ſpem tamen tranſmirti, quod di- cit Baldus eſſe notabile. Sic in propoſito, cum vo- luntas ſtatuentis principis ſit, quod ius rertiæ pattis acquiſitorũ in heredem vxôris tranſmittatur, ſtan- dum eſt huic voluntati. Et per hoc etiam reſpõſum eſt alteri obiectioni, qua prætendebatur, heredita- tem non aditam non tranſmitti: quia hoc verum eſt regulariter: ſed f ſicur à lege certi caſus excipi- untur, vr in I..-. in nouiſsim. C. de caduc. toll. ita& caſus noſter per ſtatutum Principis excipi poterit, cum par ſit auctoritas legi& ſtatuto. Inſtit. de iu. nat gen.& ciui. ſed ius quidem ciuile. l.omnes populi. ff. de iuſti.& iu. capnde conſtit. libr. 6. Denique& apud Socin. conſ. 16. & conft. 197. fit mentio ſtatutariæ tranſmiſſionis. Cõcludimus ergo, quod ſicut per egarhetüus dies 2 — 8 —— — ——— ————— ——ͤ — . 20 4 232 necdum ceſſit, tranſmitti in alium poteſt: ita ſpes tertiæ partis in propoſito per principẽ ſtatuentem in heredes vxotis præmortuæ tran perGi mitti poterat; uia ſicut teſtatoris voluntas lex eſt. Nouel. de nupt.§. diſponat. ita in caſu præſenti ſtatuta lex ſunt, d. l.omnes opuli. Et prædicta teſolutio neceſſario recipienda eſt, ne ſtatuta& ordinationes Principis in repugnã- tiam incidant, quæ cum velint, quod vxor, quo catu in tertia parte hereditsrie ſaccedat, diſponere non poterant, quod ipſa ellet viuente marito domina 19 tertiæ partis. Debent autemm ſtatuta ita intelligi, ne conrineant repugnantiain, vr tradit Bart. in!. nam & poſteriorcs de legi.& in d. i. omnes populi. in 3. quæſtio. fac. li. Ede inoſi dot. Præte tea pro parte aduerſario- rum contra pacta priora opponitur, cum huiuſmo- tii& pecuniæ m ulieri factam deinde cautum ſit, ipſa in pecuniarum ſumma, in creditis, vaſis argen- reis, clinodiis, fructibus, vino, vaſis ſalinariis,& ce- teris à marito ipſius prouenientibus non ſuccede.· re, nec quicquam ad ipſam pertinere debeat, aperte liquet, iplam per clauiulam indefiniram& genera- di pacta per coniuges ſint caſſata& annullata, recte haberi ea pro nihilo, arg 4. 4.§ condemnatum. de re iud. Cle. paſtoralis. en. tit. vbi ſencentia nulla non dicitur ſententia,& actus nullus non dicitur actus, l.ſicut. 5. 1. vbi eſt text. notab. ſf de oper. lib.& fac.l. non dubium. C.de leg. Que cum ita ſint, conſequitur, Ordinationes Principis, quæ de pactis conuentis loquuntur, ad prædicta pacta inualida& nulla non poſſe adapra- ri, quia lex non nouit opus impetfectum, I. ſi qui ſeruum. C. qui mil. po l1b. 12. Nouell. de nupt.: ſi qnis enim. 5.& Bart. inl. ſi pluribus. ad finem, de legat. z. facit e. ſolite. Hoc eſt, quod dicit Bare. inſtrumentum inualidum & nullum non cadere ſub ſtatuto faciente mentio- nem ds inſtrumento, ita Bart. in l. diuus. ſf. de teſtamen. mil idem in!. 2§. I. qui ſariſd cog.& l non putauit.§. non quæu iz ·de Do poſſ. con. tab. facit Bald. in cap. conſtitutus. per um text: de con 7. Sed prædicta non obſtant, quia negatur; quod dicta pacta caſſata ſint tanquam in- ualida, ſed ſunt commutata in melius, quod licuit „ſrint nonnunquam.in princip. de collat. bon. Nam in locum priorum pactorum ſurrogata ſunt pacta oſteriora, quæ ſapiunt& referunt naturam origi- nalem priorum pactorum, in quorum locum hæc Oſteriora ſurrogantur. Gloſſ. in l ſi eum,§ qui iniuria- rum f. ſi quis cautio. fat. I. filiæ.§. Titia. de condi.& demon. vbi vna ſpecies loco alterius ſuccedit, facit item l. ſi donatæ. g. 1. de donat. inter vir.& vxor. quod vltimum 2u1 teneat locum primi. Et † dicir multum eleganter ad propoſitum Barto. in l. poſtulante, per illum text. ad Trebell. quod ſtatutum loquens in caſu vero, proce- qat etiam in caſu ficto, ſurrogato in locum calus ve- quod& Abb. ſequitur in cap. vltim. de arbit.& Dd. communiter in diit. leg. poſtulante. Iraque cum in caſu noſtro pacta poſteriora ſurrogata ſint in locum priorum, recte finguntur propter ſurrogationem pacta autem per aduerſarios obiectum eſt, vxorem poſterio- Va pacta metu mariti coactam ſine ſcitu& conſenſu cogna- torum acteptaſſe,&cc. nihil prorſus momenti habet. Nam(ſicut ex inſtrumento dictorum pactorum aperte patet)vxor in præſenria ſuorum fratrum, in- terueniente præfecto loci, viro nobili, ea pacta li- bere& voluntarie acceptauit: que pacta deinde co- ram magiſtratu publicata,& per coniuges appro- bata ſunt. Vnde non porerit vllus metus, vlla co- 22 actio,aut circnmuentio allegari: quia ceſſat præ- ſumtio in præſentia magiſtratus, l. yltim. ff. quod me. cau. l..& 2. C. de his, qui pro me.& in præſentia conſan- guineorum. l tranſatlionem. C. de tranſact. Angel. conſi- nuptialia, vt ſic locum habeant,& includan- tur in ſtarutis& ordinationibus Principis. Quod 1o 215. in princip. qui allgat!. yltim f. vbi pup. edue. deb. Dn. loach. Mynſing. uriſconſ. Germani ibi, euocatis afinibus& amicis& pulcre laſon. in diti ies, tranſaclionem. qui ibidem notat, quod præſentia& inreruentus amicorum prælumrionem meius&e doli ceſſare faciat. Et dicit, idem eſſe in decretoiu. dicis, alleg. not in l.. C.de præd curi lib. 10. Bald. Sclig.& NModer. in! pacta nouißima. C.de pact. Reducendiitaque forent curatores viduæ ad iuramentum calumniæ, qui negarunt prælentiam eorum in dictis pactis, cum tamen ex ipſa ſcriprura mendacii conuince. rentur: ſed ea prudentium iudicum arbitrio relin- quo. Item& ex alio fundamento aduerſarii effuge.- re ſepe dicta poſteriora pacta contenderunt, putan- tes in eis non co ntineri, quod ipſa vidua iuri tertis par- non obſtat: nam eum poſt deputationem victuali. lem, videlicer, Et ceterus,& c. ab omni bonorum ma. riti ſucceſſione excluſam eſſe. Indefinita f enim:/ circa res æquipollet ſine dubio vniuerſali, ſi omni- um eadem ſit rario, vt voluit Dyn. in Rub. de reg. jur. i de maio.& obed. i. ſi plures, de leg. 3 E ita etiam conſuluit Phil. Corne. conſ. 3s. par. 2. Gloſſ-in c. yt circa. de electi.& paſſimDd cum ea doctrina ſit com muniter recepta. Cum itaque in caſu noſtro eadem ſit ratio inſpecie- bus& in genere,(id quod nemo prudens negate poteſt) recte conſequitur, mulierem in omnibus ceteris bonis mariti à ſucceſſione eſſe excluſam fa⸗ dit.poſt reliquorum. de verb: ſignif. Quod autem iſtain⸗ terpreratio indubitanter ſit aſſumenda, facit teſta- mentum mariti, quod clariſſimum dat intellectum in eo, quodis teſtator in vniuerſis bonis ſuis inſtitu- it nepotes ſuos heredes, exceptis iis, quæ deputata ſunt pro perſona vxoris:& † conſtat, quod ſcripiu- 14 ræ dat lumen& intellectum. Da. inl. talus ſcriprura. de legat. j. Bald. in l ſi veritas. verſ. not. in verbo, defuerit. C. da 8 fideicom. cum de vicinitate ſcripturarum loquitur. Addo, quod f verbum, Ceterorum, etiam ex ſui na- ²⁷ tura comprehendat omnia, quæ ſunt de natura cõ⸗ tractus,l. eterorum, de verb-/jig. Bart. in lſi tihi.de opt.e; Bald. I ſi duo.. ſi quis iurauerit. de iureiur. cum imilibus. Quod ſi aduerſarii contenderent, iſta verba verna- cula/ vnd anderm/&c. interprerari oportere per ver⸗ bum, Alierum, non Cererorum, vt ſic non omnia bo⸗ na mariti, ſed tantummodo ea, quę ſimiliaſpecieb. expreſſis forent, id eſt, mobilia, intelligerentur: 2 (hoc tenim verbum, aliorum, ſimilia expreſſis con- tiner, Bald in l.conuenticulam. col.j. Cde epiſc.& cler. Gl. Bal Sal.in lſi fugitiui. C de ſer. ſug Gl.&Dd. in 4uth.ex te- ſlamento. C. de collat. cum multis ſimil.) reſponderi tam ad hanc obiectionem poteſt, illam nõ obſtare, quia in pactis noſtræ quæſtionis, cum dicitur, vnnd an⸗ derm von gedachtem jhrem Haußwuͤrdt herruͤerende/ ꝛc. verbum Ceterorum, locum haber, non verbum Aliorum. Diſpoſitio enim iſta non reſpexit ad ſimili tudinem, quę habererur ex enumerati mobilium, ſed ad effectum omnium bonorum, quæ à marito proue niſſent, vt eſt ibidẽ litera aperta- quod nemo ſanus aliter intelligere poterit: proin⸗- de cetera bona, non alia bona veniunt, faci 465 4 — efs⸗ one bonorüu Kehana cudon ixadi irrn manin Tamc A leuc 4 da dun hratmn 1 8 idem. du uc kkad unn] i Kedn iuCuaa A h kundamelgo däauent, Ke i8e pedeeg Jutm r fackamde 65 umma ing un 1 us, vIno,E- an Mr öProuenſen am al lipam petuw an ralulam ind aän nu.&c.ade duſam elt. alm thne dübio aadl yt reluit an amge, uu ai huem, in juntan. urendelgz a ingthn dan.2. Clhſi ad atnä octnnaſte aninen. noſtrotad an iollſeche. d quod ne un fmt -quituc,m n iaſucceſſ ad a erers guff Ah maian anter lual a ickrle orin vnile dan Küln. des, exco u otuu Tigynra urauerit. Vad ontendel alanedl*— 19 zacherls. b ao Tpaus nutuſ ice,s pori dur mhe bonis,e r grünan bremM„ol fetdun 3 „locush K niikdli ‿ nol ma Kann n erurel m bel uu fina iae ſen,ie eecl 3 1 er intel r./6 u N s lia irdl Ola bactacor lletig. der. uedi A Aaun. dKior 3 b n.C 37 Reſponſ- luris Decad. VII. Reſponſ. L XI. 233 veterorum.de verb. ſigniſic. Sed demus, ſalua veritate, verbum, Aliorum, hic locum habere; adhuc tamen non obſtat obiectio. Nam † huiuſmodi verba, ali, Aliorum, licet regulariter ſimilia includant, tamen ſi ſab aliqua vniuerſitate ponantur, complectuntur etiam diſſimilia expreſſis, ita eleganter Barbat conſ. 23. colum. 2. in princip. par.. qui allegat Gloſſ. in Clem. i. dere judit· quam loan. de Imol. ibidem reputat ſingularem, imi- lem Gloſſ-alegat in Cle. ne Romani.. irritum. de elect. Imo fortius dicit Iacob. de Belui. in Auth. vt defuncti, poſt Goſquod verbum Aliorum, non implièet tantum ſi- milia, ſed etiam diſſimilia, ſi materia ſubiecta id exi- gat. Cum ergo in propoſito pacta conuenta bona omnia mariti ex ſano& rationabili intellectu reſpi- ciant, iſta verba, vnd anderm/ etiamſi vocabulo, Alio- rum, interprereris, bona omnia mariti comprehen- dunt. Ad quæ accedat, quod in prędictis pactis, cum bona mariti in ſpecie& genere enumerarentur, ex- cepta eſt ſuppellex, cui conſequens eſt, bona non 28 excepta in vniuerſum incluſa cenſeri. Exceptio † e- nim diſpoſitionem ampliat& fundat in non exce- ptis, vt per Alex.& aſin. in!.vlt ff. quod quiſg, iur. vbi eam Coctrinam latefirmant. Sed non eſt, vt ſupra dixi, labo- randum, cum maritus in teſtamento ſuo mentem ſuam aperte declarauerit, volens, vt ex bonis ſuis vniuerſis nihil, præter ea quę pactis conuenta ſunt, 29 advxorem pertineret. Et ad omnia prædicta qua- drat etiam elegans doctrina Abb. poſt Innoc. in cap. ailecto, in princip. de offic. archd. Quod ſi poſt enume- rationem ſpecierum clauſula generalis, videlicer, Er li, cum adiuncto profertur determinante genus, tunc clauſula determinationem ampliatiue ad ma- lora expreſſis recipit potius ab adiuncto, quamab enumeratione ſpecierũ præcedentium: verbi gra- tia,ſi diſponam ſuper domo,& quibuſdam aliis re- bus ad hereditatem ſpectantibus,& in hereditate eſſent caſtra, aut ciuitates, ſiue pagi, iſta includeren- tur. Sic in præſentia cum pecuniæ, vina, argentum, &c.& alia ad maritum pertinentia proferantur, iam omnia bona, etiã immobilia, que non excepta ſunt, ratione adiuncti generis continebuntur. Idem ſe- quitur Cardin. in d. c. lecto.3.0ppoſ. qui voluic includi & agi poſſe de omnibus etiam maioribus ad here- ditatem ſpectantibus: quod& clarius tenuit Ant. de Butri. in d.c. ailecto. 2 oppoſ. cuius verba Abb. quaſi tranſcripſit, tacito auctore. Quæcunque ergo in ꝓ- poſito ſumatur interpretatio, conſtat, quod in ſepe dictis pactis omnia mariti bona non excepra inclu- dantur. Porro& alia obiectione vtuntur aduerſarii in prædicta replica. Nam ſi pactis poſterioribus o- mnia bona mariti modo& forma ſupra alleg con- tinerentur, tunc quia per hoc tertia pars bonorum acquiſitorum vxori effet ademta, dolum re ipſa pateretur, quia eſſet decepta vltra dimidium tertiæ Partis ei debitæ, perl. 2. C. dereſcin vend. I. ſi quis aliter. in fin. ff de verb. oblig. cum ſimil. Sed non ſtringit hoc argumentum. Cum enim coniuges ipſi cum pactis 30 conuentis ſimul contraxerint, quæ pacta poſtea au- g ſant, prædicta tertia pars non habet hic locum, idquod late ſupra deduximus. Vnde cum mulieri vltra pacta nihil debeatur,& vel maximei pſa teno- re Ordinationis nihil iuris habear in tertia parte, quomodo poteſt conqueri, ſe eſſe deceptam vltia dimidium tertiæ partis, in qua nihil iuris habet? Non †encis enim nulle ſunt qualitates,& qui non habet ius ad rem, non poteſt decipi in vlla parte rei, l.eius.. quod ſi ſtipulat us ſi cert per. Sic nullum lucrũ dotis eſſe poteſt, quæ nulla eſt, l.à diuo. de rit. nupt. Sic F&aquæ, quæ non apparet, nulla poteſt ſetuitus cõ- ſtitui, penult. ſi ſer. vend. Sic etiam non poteſtaſti- mari bonitas loci, qui non eſt, 1 ſcruum mipi.§. j. de atio. ems. Item quod nullum eſt, ſuppleri non po- teſt, ſi manente. de precar. Item collegio, quod non eſt.priuilegium dari non poteſt, l. nam etſi ſub condi- tione. de iniuſ.rup.teſt. Et dignitas, quæ non eſt, vacare non poteſt, cap. cum acceſiiſſent. de conſtit. Quæ cum ita ſint, nullo iure queruntur curatores viduæ ſuper deceptione tertie partis, quam nullam hoc loco 5 bet. Vt ergo, dimiſſis aliis, quæ nullius ſunt momé- ti, in hoc primo dubio tandem concludamus, cum dicta vidua nec conſuetudine vlla, quæ ordinatio⸗ nibus& pactis ſublata eſt, nec iure communi, quod contra eam pugnat, nec vllo capitulo ordinatio- num, iuxta ſupra allegata, iuuari in tertia patte pe- tenda poſſit, conſequens eſt, vt ipſa ad eandem ter- tiam partem nihil iuris habeat. Veniamus † ad Sr- 3‧ EVNDVM huius reſponſi punctum, an ſclicet nepo- It tes Ioannis St.& eorum nomine tutores pro poßgeſsoribus bo- norum paternorum ſint iudicandi? In quo aduertendũ eſt, quod cum filiifamilias vel nepotes in manu& poteſtate ſint patris vel atui inſtit. de pat pote. proin- de ſunt patri velauo ſui& neceſſarii heredes, qui& domeſtici heredes dicuntur,& viuo quoque patre vel auo quodammodo domini exiſtimantur. lnſtir. de hered. qual.& diſfer. ſed ſui quidem. vbi dixi,& l in ſu- ir ff. de liber.& poſtbu. vbi dicitur, ſuos olim viuo pa- tre quodammodo dominos exiſtimari, eoſque poſt mortem patris non hereditarem percipere videri, ſed magis liberam adminiſtrationem conſequi, eſ- ſeque dominos paternorum bonorum, etiamſi he- redes non eſſent inſtituti: adeoque eos non ſucce- dere, ſed dominium in eos continuari: quod& inl. Hin ſuu. ſ. de ſuis& legit. dicitur; In ſuis heredibus ad- itionem non eſſe necellariam, quod ſtatim ipſo iure heredes ſint. Proinde † filiifamilias vel nepotes 34 abuſiue& improprie heredes nominantur, cum nõ tam ſuccedant, quam quadam velut continuatione dominii adminiſtrationem bonorum conſequan- tur. Hoc eſt, quod Imperator in l. nihil. C. de vſucap. pro hered. dicit obtinuiſſe, nihil pro herede ſuis he- redibus vſucapi poſſe: aitq; Glo. ibidem, hoc ideo fieri, quia ii non habeant titulum, cum viuò patre domini ſint. Idem voluit Iuriſconſ.in I. z.§. vlt. ff pro hered.& dicit I. C. in l.. g. largius. de ſucceſſ. edic. quod filii pene ad bona propria veniant,& in hoc non eſt cõ- trouerſia, quia textus ſunt aperti. Sed de poſſeſſio. 33 ne dubitari ſolet, an exemplo dominii etiam poſſeſtio a morte patris vel aui in liberos continuetur? cum tegula ſit, quod heres, niſi apprehenſione, bonorum poſ- ſeſſor non fiat, lacum heredes. de acquir. poſſ.& hoc tenuit Bald. in cap.i. de cont. inter maſc.& fœm. in vſib. feud.& in Auth. ingreſci. C. de ſacroſ.eccle.& l.i. in fin. C. de app.& l. edicto. in princip. C. de edic. diui. Adr. toll. Contrariam ſententiam amplexus eſt Batt. in. I..§. vlt. per ilum text. ſpro hered. Gloſſ. in d. I. in ſuis& Gloſſ.Inſtit. de her. qual.& diſfer. d.. ſed ſui quidem. Sed& Bald. in rep. d.l. in ſuis. videtur ſentire, quod ſuus abſque appre- henſione poſſidere dicatur, licet improprie, quod & laſon tenet in d. lin ſuis. colum. ⁷. qui allegat Ang. Rapha.& Alexand. ibidem hos ſentientes. Verum V 3 ——— — ————— —— ——— —— ————— ——-——— —— ——— — 234 34 vrcunque †ſit, prior ſententia, quod ad cõſequen- dam poſſeſſionem actuali apprehenſione opus ſit, non modo receptior eſt& verior, vt multu probat Zaſ.conſ. io. num..& aliquot ſeq. libr. I. Sed in Camera quoq; imperiali approbata prout annotaui in meis Obſer. Cameralib. cent. 5 obſer. 3s. In noſtro autem præſenti caſu res non habet dubium, quin nepotes, & eorum nomine tutores, mox a morte patris rea- liter& cum veritate lint facti poſſeſſores. In facto enim præſuppomtur, quod pater in lecto ægritudi- nis morti proximus, claues ad omnes res& bona ſua tutoribus tradiderit, quę traditio fecit eos veros poſſeſſores, l.clauibus. de contrah. emt. arg. l.quarundam. de acquir. poſ& quia mox à morte patris tutores bo- na paterna nomine nepotum apprehenderunt,& adminiſtrarunt, ſine dubio poſleſſores eſſe cõpro- bantur, d.l. cum heredes. fac. ¹.‧. in princ. l.quemadmodum. de acquir. poſſ. Nec obſtat, quod tutores nomine ne- potum bona hereditaria propria auctoritate appre- hendulle dicantur: hoc enim potuerunt facere, iu- xXta Bart. in d. cuin hereddes.& l. 2. abi Ang. C. quor lonor. norantg, Bart. Ans.& Mader. in. vlt. C. de edic. di. Adri tol. Iam vero& ipla vidua, vt in facto proponitur, tuto- res nomine nepotum poſſeſſotes hereditatis agno- uit in eo, quod certam pecuniam ab ipſis, vt tutori- bus, mutuo accepit. Cum enim tutores mutuare nõ poterant citra ius& nomen heredis,lpro herede.!! ge- rit.& vtrobiq, Bart de acqui hered. ſatis patet, viduam proprio facto eos heredes& poſſefſores agnouiſſe: ſufficit enim facto fieri, l. Paulus. if rem rat. hab. cum ſi- mil. Prædictis conſequens eſt, quod dicta vidua in actis cauſſe ſibi poſſeſſionem bonorum mariti iniu- ſte aſſeruerit: neque enim hoęc probauir, nec pro- 85 bare vllo modo potuit. Quãuis enim cum mariro fimul in eadem domo habatauerir, claues ad cubilia & ad domum habuerit: iſta enim poſſeſſionem nõ arguunt: eciamſi nomine, vel iuſſu mariti aliquas obuentiones ſubleuauerit, tamen nec domum, nec alia in domo poſſedit, ſed potius quodam iur fami- liaritatis detinuit, vt eſt caſius inl. qui iure familiarita tus de acquir. poſſ. cum dicta bona omnia ad maritum pertinerent,& ab eo vere poſſiderenrur, l. Quinrus. de donat. inter vir& vxor.! etiam. C eo. iit. Et ita volue- re Iacob. de Are. Bar. Ang Ioan. de lImol. Paul. Caſtr. & alii, in dI. qui iure familiaritatis. ſicut aos allegat Socin. 36 conſ. 131. poſt princ. addimus † notata per Bald.& Salic. in l.ob maritorum. C. ne vxo. pro mar volentes, ꝙ here- des mariti potius intelligantur poſſidere, quã vxor: Quod maxime verum eſt in nepotibus, tanquam ſuis& neceſſariis heredibus, qui etiam in vita aui quodammodo domini& poſſeſſores intelligeban. tur, vt ſupra declarauimus. Facit ad prædicta, quod ceum duo ſimul eodem reſpectu& tempore eandẽ rem poſſidere non poſſint, d..3. 9. ex contrario. de ac- qui. poſ.l. ſi vt certo.§. ſi duobus. ff. commu. diuid. non erat poſſibile, quod mulier poſſiderer bona aui, que ne- potes poſſederunt. Nec potuit mulier poſt mortem mariti cauſſam poſſeſſionis, quæ nulla erat, mutare, Or.l.3. illud. cum Gl.i. qui bona. S. i. de acquir. poſ. ci ſi- mil. Vnde ſicut in vita mariti non poſſedit, ita nec 37 poſt eius obitum poſſidere potuit: non † obſtante eo, quod Bald. in. pen. C. de pignor act voluit, vxorem, quæ bona mariti pro dote obligata haber, poſſe de- tinere& retinere domum mariti, donec ei ſatis fiat: &ʒ ſic habeat in eis ius retentionis: quia in caſu no- Dn. Ioach. Mynſing Juriſconſ( Germani oblig. ſtro mulier nullam obligationem mariti pro dote allegauit, nec forte allegare potuit. Sed in actis cõ perio, quod curatores mulieris retentione bono rum ſe vri poſſe prætendunt, propter aſſertam ter tiam partem acquiſitorum,&c. quc retentio nihil prodeſt, cum ex ſupra dictis euictu ſit, mulieri nul. lam terriam partem deberi. Quibus veris exiſtenti. bus manifeſte liquet, quod vxor Barbata nullo iure ſeſe ſpoliatam conqueri poſſit, reſtitutionem ſatis impertinenter petendo. Quæ enim bona mariti nunquam poſſedit, vt in facto proponitur, quomo- do ſuper ſpoliatione conqueri potuit? cum priua. tio Praſaeponat habitum, l. decem. cum concord de per, . cumn ſimil. Ad IE KTIVM dubium deſcendo ‚IIl an bona& reditus Ioannis St. ſint perſententiam 39 iudicis arreſtata ſcu ſequeſtrata? quod putant ad. uerſarii, verba ſententiæ in eum effectum intelli. gentes, quæ ſic ſonant. Auch der Guͤltbrieff vnd nieſ⸗ ſung halb Hanß St. verlaſſener Haab vnd Guͤter/ wie biß auff dieſen tag/ in ſtiller handt vnuerruͤckt bleiben ſollen/ biß zu etitlichem außtrag des handels/&c. Equi. dem quid præmiſſa verba ſententiæ contineant, nõ fatis intelligo: ſunt enim nonnthil obſcura. Hoc dico, ſi per diclam ſententiam ſequeſtratio bono- rum, leu arreſtum decretum eſſet, nepotes contt ius grauarentur: cum regulariter prohibitaſit ſe.39 queſtratio, c. 2. de prohib- jequeſt. l.,. C. eo. tit. O ytrobig, Gl.& Dd.&l in c. examinuta.& ibi Dd. de iud. niliinqui- buſdam caſibus per Gloſ.& Dd. ibi exceptis, quori caſuum nullus hic locum habert. Denique cum di. 40 cta ſententia primæ inſtantiæ in omnibus aliis capi. tulis contra viduam lata fuerit, incredibile eſt, quod iudices bona nepotum, qni per dictam ſententiam vicerunt, ſequeſtrare& arreſtare voluerint,& co- rum propriùm factum infirmare, contral. 3. de teſta mil. maxime cum per eam ſequeſtrationem polſeſ- ſio nepotum periclitarerut, I. licet. fr depeſ. Iſta fer. 4 go cum inſolira ſint,&, vt dixi, incredibilia, nõ iunt præiumenda, argum. I. Mæuius. de leg. 2.. certi condictis, ð inummos. vhi plura alegat. ſf. ſicert. pet. Quæ cum ita ſint, verba dictæ fententiæ ita debene intelligi, vt conueniant iuri& rationi, ſcilicet quod bona ne- potum non ſintarreſtata vel ſequeſttata, ſed adde- poſitum collocara,& ad cuſtodiam, quodin dubio præſumitur, perl. inrereſſe. ie acquir. poſſ.& ihi Alex. poſt Dd. Bart. in dict.ſ.liet quo caſu poſſe ſſio retinetur,& ceſſat omnis abſurditas. Quapropter † cumisiin. 4¹ tellectus præferri debeat, qui rei geſtæ ſit aptior, quoties idem de reg. iur.& per quem reditur ad ius commu- ne, Bald. in! ſi quis decurio. ad fin. C. de falſ. Alexand. conſi 1o.. in fin. volum. 3. Claud poſt Aret. in l. ſtipulationum-·le verb. ohlig Imo †& à verbis recedendum ſit, vt ſen· 4 ſum rationabilem capiamus, vt voluit Barbat. conſi. 6. in3. part. recte in propoſito dicimus, præferendum eſſe ſenſum hunc poſteriorem, reiecto ſuperiori in- tellectn, vt& iuri& rationi ſubſcribatur. Ad Quar- IV tum † dubium, an dicantur tutores nepotum loannis èt.44 innouaſſe ſeu attentaſe? Expedita eſt reſpon ſioo, quod non, per rationem euidentem. Nam cum lupra oſtenſum ſit, nepotes& eorum nomine turores moxà morte aui poſſeſſionem bonotum auſtotum apprehendifſe, atque ita ante cœptam praſentem litem in poſſeſſione fuiſſe, ea poſſeſſione eriam vti poterant,& hodie poſlunt lite pendente: quis, vt † dicit Ioan. Andl. in c. I. yt lit. pend. propter l fan 4 1 Pauud fechee 1 gälet ino fal d pbil pele eb nun, e oner 12 DNric eem tiend mi ane au l anle (a bu wole en Wollut u) conquer— A ltum[dam 2 8 KRrIVRd oannis Stſ lequeſtaa enuix incan t Jotta zenaſſnerh ſtller hande naußtragdes ferba ſenten enim nonn ententiam a ecretumell i Tregulan u1b ſennekl 1iuas. Gibhl Gloſ.& Da. vcum labet inſtantiein amzal lata fueribi aan am, quipet 1 re&arreltu minkrmat eream ſequ. taretut, I &,It din. A Meuiubd diegan ſeße— nteutiæita ationi, ſcl ſtata! elle ad cuſtod àA peſſe.e aih cuo caupt 138. Qul deat, qult G hen ſum nßh iaad faC. di m d erbis rech damusl oftodch in ACel rioniſd 84 Hlunni h 1 wonl, 0 1 1 cun ſip deriorem aa5 lhoe 2A. u. loles jentuam nõ eſt inhibendum poſſeſſori iure ſuo vti: quod& ibidem Gloſſ. tenuit cum multis concord. aitque Præpoſ. Alex. in c. ſignificante.. colu. i. de appell. clarum eſſe, quod reus, qui poſſeſſor eſt, non dica- tur innouare aliquid in præiudicium pendentiæ li- tis, vtendo ſua poſſeſſione. Imo ſi vti ſua poſſeſſio- ne prohiberetur, iam contra ipſum innouaretur, poſſetqueagere remedio Attentati, alleg. Gloſſ in cap. von ſolum. de appell. lib. 6. d. c. l.& 2. yt lit. pend. Imo ve- ro.vt voluir Bald. in d. c. ſignificante. prout eum alle- gat Præpoſ. etiamſi de iuce rei dubium eſſet, quia qubitaretur, an ſit poſſefſor, vel non, ratione eius dubii ipſum excuſari, ne contra eum habeat locum remedium Attentati. Quibus veris exiſtentibus, aduerſarii fruſtra ſe fatigarunt, tam intente ſuper innouatis diſceptando, ad quod fac. quæ tradit Floria. in lcuiuſcung S.ſjfundus. ſ. de vſufr Quod ſi obiiceretur, per ſententiam iudicum prime inſtantiæ poſſeſſio- nem bonorum ſæpe dicti Ioannis Sr. aui extra ad- miniſtrationem tutorum eſſe ad fideles manus ſe- 46 poſitam,&c nonobſtat: quia, vt f ſupra probatum eſt, nulla eſt ibi facta ſequeſtratio dictorum bono- rum, ſed ea duntaxat ad cuſtodiam collocata ſunt: quo caſu tutores nomine nepotum eorum poſſeſ- ſionem non perdiderunt, vt per Bart. in d.i. licet. ff de- poſ. Alex. in d. lintereſſe.& ibi loan. de Imo. de acquir. poſſ. Denique, ſi diligenter ponderentur verba ſenten- tie, iſti udices non ſimpliciter& nude pronuncia- runt, bona eſſe ad fideles manus deponẽda: ſed ad- iecerunt qualitarem, nempe ea bonaita eſſe cuſto- dienda, ſicur prius in eam vſque diem fuerint: quæ qualitas cum det intellectum verbis,& generalita- tem ſententiæ limitet, uxta Felin. in c. cauſſam. colum. 12. de reſcrip. ex ea ſane euidenter pater, quod ius poſ- ſeſſionis in caſu noſtto tutoribus nepotum tam nõ cenſearur ademptum, vt etiam ſit eis roboratum. Conſtat enim, quod iidem tutores antea à die mor- tis aui vſque ad tempus ſententiæ, præfata bona vt poſſeſſores nomine neporum adminiſtrarint: vnde perinde eſt, ac ſi iudices dictũ tempus expreſſiſſent. P ud enim, ad quod fit relatio, in referente mate- ria expreſſe repetitum intelligitur, 1 aſſe roto. de hered. Inſt.I. ait Praror. g. 1. ibi Dd. cum concord. de re iudic. Nec impedit, quod in ſententia dicitur, vnuerruckt blei- ben/ quia hoc ad iura, ad inſtrumenta,& cetera mo- nimenta refertur: at vero commodum poſlſeſſio- nis, quatenus hoc vtile nepotibus eſſe poterit, non eſt ademtum: quia dicta verba, quæ in ſententia ſequuntur, debent intelligi ſecundum qualitatem verborum præcedentium, videlicet vnuerruͤckt blei⸗ ben/ wie biß auff denſelben tage/&c. facit elegans doctri- na 406. in c. quia clerici. in Gloſſ. quia alleg. argum.. ſedes. de reſcript.& ¹. vlti.§. cui ulcia. vhi eſt text. notab. ff. e ni. 48 mi.&; ol. leg. Facit fitem, quod per manus traditur, talia eſſe prędicata, qualia permittuntur ab eorum ſubiectis. d. fn.& arg.l.§. K quis ſub conditione. vt leg. 49 no. cane. Prædictis † ſic ſe habentibus,& cum in hac cauſſa conſtat, tutores nomine nepotum eſſe poſ- ſellores hereditatis auite,(id quod ſupra ſatis deductũ et)& iuris euidentia cõſtet, quod nullus poſſeſſor, etiamſi foret iniuſtus, ſua poſſeſſione ſine cauſſe cognitione ſit priuandus, clicet epiſcopus, de præbend. lib. ö. gocin. conſ. 12. colum. verſ.item pradicta. qui allegat lh. C. de edict. diu. Adrian. toll. Bart.& Bald. l. ideſerta. Cſi prop. ,ubl penſ. cum ſimil. conſequens eſt, quod di- Reſponſ luris Decad. VII. Reſponſ.LXII. es& Conſul deberent, vt ſentit Bart. concordando Gloſ ſas contrarias in d.§. diem autem. At cum vidua nec ſit heres, vt ſupra dixi, nec legataria, fruſta petit darum 121 23⁷ cta poſſeſſio tutoribus vſque in hunc diem inuiola- ta permanſerit. Ceterum † quod poſſeſſor prolato teſtamento poſſit petere, ſibi poſſeſſionem confir- mari, ſatis vulgatum in iure eſt, Bart. Bald& alii in ſ. I vlt. C. 3de edilt. aiu. Adrian. roll. Bart.! 5. F. imiſſunn. f. ad§. C. Carb.& 1.. C. eod. tit. ibi Iaſſcum multis concora. Sed an in hac cauſſa appellationis hoc peti poſſit, iam non determino: videri tamen de hoc poſſunt Angel.& Dd. in l. de pupill. S. qui opus. poſt Gloſſ. de no. oper. nun. Ad † Vltimum huius reſponſi dubium veniendo, V quod reſtamenti data, copiam inuentarii,& quæ- dam alia reſpicit: ſuper dara teſtamenti tes eſt pla⸗ na, quod teſtamentum ſine die& Conſule editur, h2.. diem autem. ſf quemad. ieſt. aper.& quia caſus le- gis apertus eſt, nulla ſuper ea eſt dubitatio, vt Aicit Bald.in.antilie. Cdde fur. Nec obſtat, 1.3. A tit. quemad. teſt. ap. in qua ſe vidẽtur fundaſſe aduerſarii, quia ibi loquitut de herede vendicante: at in caſu noſtro vi- dua in bonis mariti nec in tora, nec in quota heres eſt, cum ad eam de bonis huiuſmodi, vltra qua pa- cta largiantur, nihil pertineat, vt ſæpe dictum eſt. Ce- terum ſi inſpecto teſtamento vidua videret ſua in- tereſſe, vel quia heres, vel quia legataria, iam edi di- 76 8⁸⁵ 51 teſtamenti. Quod † vero ſuper copia inuentarii diſ. 52 ceptatur, iuris eſt expediti, copiam inuentarii non eſſe edendam, niſi ei, cuius intereſt, vt voluit Bald in Rub. C. de ſin. inſtrum. verſi item dico, quod eduntur. colu. 2. ad f. allegat l. vlt vbi eſt elegans teæ. ſſ. ad exbib. Cum au- tem viduę in nullo interſit, quod ei copia inuenta- rii edatur, cum nihil iuris in bonis martiti, exceptis pactis, habeat:(neque enim in vlla parte bonorum huiuſmodi heres eſt, nec eſt legataria: ea autem, quæ ei ex pacto debentur, tutores nepotum trade- re& ſoluere parati ſunt, argum. ſi reus paratus. de pro- cur.) ad quid ipſi copia inuentarii ederetur? Quod enim prætendit de tertia parte acquiſitorum, nihil eſt, vt ſupra docuimus, cum nec Ordinationes Princi- pis, quæ caſum præſentis quæſtionis non com pre- hendunt, nec conſuetudo, quæ per dictas Ordina- tiones ſublata eſt, nec ius commmune, quod contra ipſam pugnat, l.. C. vnde vir& rxor& ibi Dd. dictam viduam tueri arque defendere poſſint:& quia ſe · ereta patrimonii non facile ſunt pandenda, 7.1. C. de alien pup præſt.!.2. C. quan.& qui. ter. pars, libr. 10. cum ſi- mil. recte ergo per ſententiam in prima inſtantia la- tam ſæpe dictæ viduæ inuentarii copia eſt denega- ta. Ex prædictis etiam apparet, quod pro parte vi- duæ præpoſtere actum eit in eo, quod antequam cõſtaret de tertia parte acquiſitorum, copias petie- runt, quaſi iam de intentione eius conſtitiſſet: cum tamen de eo iure nihil penirus ſit probatum: qua- propter& exceptione præpoſterationis per iudi- cem ex officio repelli poſſunt. l. fundi.&l.fundunn. de except. l. famil. erciſ. dicique ipſi poteſt; Quo ad te, ædes liberas habeo, l loci corpus.§ com petit. ſi ſer. vind. Præterea ex ſupra dictis alius defectus ex parte vi- duæ relucet. Nam in actis primæ inſtantiæ in re- plica curatores vidue ſuam petitionem ſuper in- uentariis fundarunt,& ſic ſuper cauſſam falſam, nempe quod vidua ſit in poſſeſſione. iuxta vim Ordinationum Principis, quod certe manifeſte falſum eſt: neque enim ipſa vel 40 vita mariti, vel 4 —— ——— — — E— 2—.——,—— —%—————— .— ——— ““—— C—— 236 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germami oſt eius obitum vnquam poſſedit, vt ſupra ahunde Erneſti filiis, F. O.& Vv. rurſum eadem bona in deductum eſt,& notum eſt, infecta radice non pro- Ludum receperunt, eorundemg poſſelſionem 4p- duci virentem ſtipitem, vr dicit Gloſſ. in l. quod ſi nolit. prehenderunt, c ſine mni contraditlione u3 24 14§. qui mantipia. de ædil. ed. Aitq; † Bald. in l. qui rem. C. nnum Chriſii 15 O. continuarunt, quo annò quæ- locat. id, quod corruptum eſtin radice, etiam corru- 47, 2 4 pium eſſein conſequentia. Ex ſupra dictis itaque o- dam Monialinmult 2 iam ſenio confecta Vupradi. daru fi Cunradide H. vltimi vaſalii filia prætexuit, bo- mnibus& ſingulis ſatis fundatum eſſe credimus, ꝙ— 8 bea iudices primæ inſtantiæ bene iudicarint,& per ad- uâ illa poſt mortem ſui patris nobilibus de A. con. uerſarios male appellatum ſit, aAdiuncta tamen de- ceſſa, eſſe allodialia, non feudalia, eaq ad ſe, tan- claratione, quod per de poſitum bonorum pater- quam relictam fliam, pleno iure pertinere. Et L4 varin poſſe ſſio depami& Lnht u vorutedem illa ipſa Momialis omne ſuum ius cum conſenſa c ſublata. Quod ad expenſas at-„ ⁄ν„ een,;, non ſit diminuta, necſuplata Qodsdexpentasat- Prioriſſe& Conuentus monaſterü, in quo degit, tinet, viduæ curatores in eis merito videntur con- 1„ nem. Vroximis ſuis cognatis refutauit, qui aduer ſus præ- demnandi, iuxta l,eum, quem temere. de iudic.& c. ſnem./ h2. 3bi Ab b. de do.& cantu. l. roperandum. S.ſin autem alteru- fatos vaſallos, 01 1 onem& Bertoldum de M. fra- tra. C. eoi.:it vbi dicitur, virtum victori,&c. ꝙ maxime Ires 7e* vendicationem inſtituerunt. 1 toribus oribus ſeruandum eſt, cum ra-. in curatoribus& tutoribusſ n elt, 8 Væritur † primo, an Duccs Lunebungenſes, tan.: rio litigandi it, texr. no. in I. qui ſolidum.§. etia.. 9, 36 lrig 854 ifieriedin, n L,4 5...„C uam domini feudi, in hac controuer ſia ſins compe- eleg.:.2.& l. non eſt. C. Jeut. cun ſtuns. alE d. enres iudices: Secundo, an actorest neantur ius alloui, in d.. ttian. Atque itae o iudicandum cenſeo, alio-— 1 7 a,(eiben tn Sries⸗rde aes ſera 7 id eſt, res eſſe allodiales, probare, vel contra reis incumbat rum melias ſentientium iudicio ſemper ſaluo. probatio, res eße frudales? Tertio, an dom ni f⸗udii ſint ob- RESPONSVM LXII. noxii, reos conuentos, tanquam vaſallos, in liue defendere, SVMMARIA.) um in omnibus nueſtituru adiecta ſir clauſula conſueta 1 Thema huius reſponſi. euictionis, Herr vnd gewehr ſein wider menniglichs an⸗ 2 Quaſtiones in eo tractatæ. ſprach/ eic. ¶ ſio tenean tur ad euictionem? Quarto, dato 3 17 caußis feudalibus feuui dominus eſt: egulariter iudex feudi dominos ad euictionem teneri, quomode via ad eande competens: fallt, vt nu. 4. G'. praparandaſit? Quinto, qualiter dominis feudi lu forma- 5 Qui feudale quid allegat, robare deber. uter denuncianda ſit? Poſtremo, ſi contingat vaſalum 7 Quæaliber res preſumitur libera fallit, vt nu. 9. ſuccumbere, ſiue domini in ſe litem ſuſceperins, ſiue non, in 5 Qando feudalia ab alodialibus ſeparari nequeunt, quantum poſteapropter euictionem conueniri poßint Ad tans ohnnue cenſe Sia, alodaia. PRIMAM quæſtionem, quis ſit competens ludex I. lo Binus attus inducit onſuerudinem infeudandi. in hac cauſſa, dom inus feudi, vel ordinarius? vide- n Feudum de cuius initio non conſtat, preſumituran- tur reſpondendum, quod dominus feudi, cum ſit Auuve. cauſſa feudalis. Nam † progenerali regula ttaditur,; 2 ddiaef Luaee ouſ t nen aum s reſcribentum:equs- in cauſſis feudalibus neminem alium competen- düraur 4ap ſ6 275n. anuc, une tem eſſe iudicem, quam dominum feudi, c. ceterum. 13 Domtiaus, naſallum inrea iena inueſtiens, non tenetur i⸗ Da.de iudi adeo vt nec partes per viam proroga- 46 euictions 21,1 tamen, vt nu. 15. 1 tionis alium iudicem adire poſſint, cap. ex tranſmila. 1 Sennnen geuet euieo, Sam uon Ka fenſio verſide ſeculari feudo. de for. compet. Bart. Alex. laſ& cete- 15 Qualibet ignorantia excuſat à mala ide- ri, in l.. S.& paſt. f.. de no. ope. nun. quia cauſla feudalis 1 afalop erefan Seutaan⸗lu ouiente uun do- necactu, nec habitu pertinet ad ordinarium, cap 5. 1 Lr enne va 4 1e,„, ue ete 5,, pen. de probi: feu. alie. per Frid. Er poteſt talis exceptio 18 Quo tempe aAlllt.s em znterdoneredee—. heat, yt regreſſus con'ra dominum habeat locum. ebk oni quandocunque, ertam Poſttres confoimas 4 2 O A ebe ſententias, Gloſſ. Cle. I. verbo, non obſtante. de ſequ-ſpoſ. 19 Qualiter denunciatio fieri debear. 20 In quantum dominus de feudo euicto conueniri poſit. ,um Fderee iudic. Sed his non obſtan tibus, dicendum T HE MA HVIVS RE- eſt, dominos feudi in hoc noſtro themate noneſſe 8 PON SI. competentes iudices: quia Thic non diſceptaturde 1 FE-* facto proponitur, quod f anno ſalutis hu- ipſo feudo, ſed de primis cauſſis feudi; videlicet an manæ 1530. quidan, Cunradus de H. ſine ma- bona controuerſa ſint feudalia,& tali caſu domi- ſculis heredibus decéſerit,poſt cuius hitum Erne- nus, qui conceſſit feudum, non eſt competens m- . dex, nec de tali cauſſa cognoſcendi poteſtatem ha- ſtus dux Luneburgenſis, piæ memoriæ; feuda per b ate qitii Cunradi de H. mortem ſibi aperta Cunra d bet, Bal. in Li. quaſt. 43: f.de rer d uiſ. Mart Laud.in traſt. de principi. q. 145.& ſequitur Mar. Socin. conſ. 130. u. 4. de t eiuſq ue heredibus maſculis co nceſſit eunmg. vol. 3.& deciditur † expreſſe inc cũ ſit gencrale. defm.] inueſ iuit, ac legi timam euictionem pr omiſit qui compet. quando eſt controuerſia inter vaſallũ& non Linueſtitus bona illa multis annis quiete poſſedit, valallum, qui vindicet bona quaſi allodialia, ſicut & debita ac conſueta ſeruitia domino feudi præſti- in noſtro caſu, quod dominus feudi, tanquã in cauſ⸗ tit. Mortuo deinde Cunrado primo acquirente. in fius relicti filii, Oito& Bertoldus de M. de eiſde rei conuenti ſit adeundus. Ad5 E ſtionem deueniendo(in qua cardo totius negocui lonir à præfato duce Erneſto, velut heredes maſcu- W ius O? dabd ho, RE T 7 4 reſidet) an ſcilicer actores ius allodii, vel contra rei ius I. Iu 77 7 0 7 5„ 2 4 3 2 4⸗ 60.. 3 8 2 1 fn t. Et cuinp ſ ka Ade Dux Er 2 eſtu feudi prohare obnoxii ſint? Et f videtur prima facie di a?ce ſi etlidem Otto& Bertoldus fratres à Ducis cendum, reos teneriad probandum ius feudi, Tu & fruct. Bald. I.. C ſiaà non com. iud. Iaſ.l. 4.§. condemna- ſa propria, non ſit competens iudex, ſed ordinarius cVNDAM quæ- ——— ——— 3— “““ — — ſſſ“ 3 itu ſad run8 Kteohcc Nuüc 4 dicsſed Aiir) mmrlh an melct lattmes (ſer eos mani 12 urſij ehrunden emai cimd 5 aontiuuang oiam ſenu bnrua upatnunnh, Non fauadal 1 nyplenrun mne ſuun n, tus nongfe 4 tur furaun 4 em& ben em inſtinue n0, 4n Duccs adt, in hac a do,an annen , Nobare, pe an an n? Tertio,n Nquam yaſa uj Nturu alicde wehr ſeiw neur 4dauich an onem lenen, ato, qualiteni Doſtremo, an kinſelitenſt an er euichonem nem„Cu nus feudi,v an u „quoddot 1 nrprogen ml ss neminer m doeter aam domin an dham nec hantes ima ogr adire pol ½ ni „Fr. ompet an k3Ft- hiuss 2 Teſäacals peruneta lüüh) 1 ar Pnd. E n luctri b que,etlam Kaukms 1 wrham u 1ſpi b non comiu 4* nsnonod oc nof al 4 ath u Kegur :qa imis caul 1 duss 9 antenir 2 11. — 8 nekkech b cop uurnna b hum d 4 wuttal- tei V apceſein ntrole et bonac in Jomind zowpetens 4 f 4 goli Iodus. A riregu b „ 3 in qu Silama 1 erts ud wam u wekrta n adpeoha 8 ceta 4 1 1 dom Reiponſ. Iuris Decad. VII. Reſpont L. XII. 237 leudum non præſumirur Rideois. qui allegat feu- quia feudum eſſet& maneret, vrcunq; actores de- dale, deber probare, e ſin. de iud. C.nimis de iureiur. quia monſtrare Pollent ius allodii, cum tanto tempore quælibet res præſumitur libera, J. altius. C. de ſeruit. actioni& iuri, ſi quod habuiſſent actores, fuiſſet c. venerabilv. de excep. Bld. in l. non dubito. verſ. hac enim. plane præſcriptum c.1.§. ſ quus per triginta enuns G ii decapti. adeo vt ſi de illis bonis anre hanc infeuda- Bald. ſi de feu. dif. cont. fus. Jaſ in tract. de feud tar naliter tionemà Cunrado de H. quædam ſeruitia domino feu. conſlit. num. 30. Hicautem ſumus in terne ü vbi feudi modo infeudauti preſtita fuiſſent, tamen pre- agitur, vter ius ſuum prætenſum 10 bare beneeur, ſumeretur ipſum talia preſtitiſſe ſim pliciter tanquã actorne, an reus? ad quod onus dneaſhm Sunj prineipi ſuo originario, als ſeinem Landtsfuͤrſten,nõ nihil dant nec adimunt, ſed mulii plices actus infeu- tanquam domino feudi, ſecundum Hoſt. loan. And. Ant. darionum,& ſi actores ius allodil proba te poſlentt de Butrio. in A.. fin.& d. c. minus. Alex. conſ. 15. lib.;. laſ.in annullarerur& caſſaretur anfendalo, vincefeut ne ſiprius. de no. ↄper. nun. Deci. conſ. 269:cum ſimilib. Quæ actores propter defectum legiimi tem poris wis e- 8 doctrina f tam firma quibuſdã videtur, vt tradant, licet triginta an norũ, quod ſi ius allodim rem ſail icet ſi feudalia ab allodialib. ſeparari nequeant, omnia eſſe propriam& liberam, nou probauerint. 3 abſoluendi allodialia& hereditaria iudicari debere, in 8 ſenté- erunt, tuendiq, in ſua Poſſeſsione, iurib. puig. Ad † TER. III. tiam Zaſ.quoq; inclinaſſe videtur in ſuis Paratit. titu. TIAM ſup ra formatam quæſtionem an cilicet domi- 13— neg geſtor. poſt. n. 2. Nec obſtare videtur, ſæpius inue- ni feudi ad defenſionem reorum,& litem in ſ ſuſcipere te- ſtiturã eſſe factã,& ꝙ rei ſæpius cum litigioſis bonis neantur? videretur prima fronte dicendum, domi- inueſtiti fuerint, ꝗa apparet ex facti ſerie primã in- nos non teneri, cum in noſtro catu facta ſit infeu- ueſtiturã cõceſſam eſſe anno ſalutis humanę ³536.& datio reialienæ,& quidem liberæ, ſiuc allodialis, ſic necdum tranſiiſſe 30. annos: itaq; multiplexilla qualis hic prætenditur, nem pemit deren ron H. erb- prætenſa infeudatio nõ poteſt mutare ius allodii,& guͤtern/&c. iuxtæ c. 1:ſt pro feud. vaſ. ab al. inter. fue.& ili ſic excludere actores, iuxra c. ſi quis per 30. ibi Aluar.& Da. Cum ergo feudi dominus non ſit obligatus ad And. de Iſer. ſi de feu. defun. fue. contro.& tenei Fran. Curt. euictionem, conſequitur ipſum nec ad defendendũ in trac.feud. tit. de feud. laic. quæſt. a. num. 13. Quamuis reos, vel adlitéẽ ſaſci piendam eſle obnoxium: quia autem predicta videantur non parum ſtringere cõ- quem † non tenet euictio, iplum etiam non tangit 14 tta reos conuentos, mihi tamen videtur, ſaluo me- defenſio, iuxta v ulg. regulam,&c. Sed his nõatten- liori iudicio, in præſenti caſu ipés reis onus pban- tis reſpondendum eſt breuiter, dominũ in hacno- di ius fendi imponi non poſſe, idque ex auſſts ſub- ſtra hypotheſi obnoxium eſſe tam ad defenſionem 9 ſoriptis. Prima † eſt, quia licet quæliber res præſu- reorum, quam ad euictionem. Nam † ſupræ dictum 15 matur libera,& ſic videatur fundata intentio acto- c. I.& ibi Dd. Ioquuntur in caſu, quando vaſallus ſci. rum, tamen ſi illa præſumtio per aliam præſumtio- enter rem alienã in feudum accepit, quia tunc ad nem elideretur, tunc ſimul etiam ſublatum eſſet euictionem non obligatur dominus: ſecus, ſi igno- fundamentum actorum, quo euerſo, dubium non ranter. Sed in noſtro caſu neutiquam appare t, quod eſſet, reos fore abſoluendos, cum iuxta vulgatam rei eonuenti ſciuerint rem alienam, ſed magis pro regulam Actore non probante reus debeatabſolui ipſis præſumtio eſt, quod ignorauerint, cum igno- & obtinere, I. qui accuſare. C. de eden. c.. vt eccleſ- bene.c. rantia præſumatur, quam ignorantiam corroborat, fin. de iureiur. cum concor. de quib. ibi per Gl.& Dd. late, ꝙ linea maſculina Cunradi de H. prorius deſierit, quam præſumtionem, modo ſi rei contra illam in- neque amplius exſtiterit, ſicut conſtat ex fictione ducere poſſent, dubium non eſſet, quin onus pro- calus ſupra, quod ſolum vnica filia in monaſterio bandi ius allodii, ſi vincere vellent, ſuſcipere tene- latitauerit, id quodrei conuenti probabiliter igno- rentur. Sed quod talis præſumtio pro reis militet, rare potuerunt:& ſi ſciuiſſent, faeile& iure præſu- 0 ſic probari poteſt. Nam † binus actus infeudandi mebant, eam rerum feudaliurn eſſe& fuiſſe incapa- inducit cõſuetudinem infeudandi,& quod res pre- cem,& ideo ipſis imputari nihil poteſt, cum † quæ. 16 ſumatur ſolita infeudari, ſicur ex longa diſpuratioue libet ignorantia, etiam iuris, à mala fide excuſet,& Fran. Curii in prædicto trac.& part in tit. qui feu. dar. poſ. ideo etiam dominus illis tenetur ad euictionem. queſtio. 3. colligi poteſt. Binus enim actus, ſiue gemi- Quod † in noſtro caſu abſque dubitatione videtur 17 natus, certam& firmiſſimam rei veritatis coniectu- elſe, cum illi de M. rempore infendationis per pactũ tam inducit,& ipſam euincit veritatem, ſecundum ſibi prouiderint de euictione: tali enim caſu domi- Curt. conſ.30. per totum,& conſ. 63. olum. 13. Zaſ. conſi.„. nus ad euictionem obligatur, etiam ſi vaſallus ſcien- num. 13. li. I. Cum igitur hoc noſtro caſu rei ſint non ter ſe fecerit inueſtiri de re aliena, ſecundum Alu.& bis, ſed ter,& pluries inueſtiti, acquieſcimus merito Aund. de lſer. in d. c.. in princp. Ad a RTVNM dubi- IV. huie præſumtioni, quod hæcres controuerſa ſolira um, quomodo euicta re via aduerſu dominum feudi præ- fuerit in feudum dari,& ſic, quod ſit feudalis, donec paranda ſit? reſpõderi † breuiter poteſt, id fieri de- 18 ab aduerſariis probetur contrarium. Sicut †in ſimi. bere per denunciationem legitimam, quia denun- li dicimus de feudo, de cuius principio non conſtat, ciatione legirima non precedente, vel iuſto tem po- quod in dubio præſumatur antiquum,& antiqui- re non interpoſita, hoc eſt, ante ꝓceſſuum publica- tus ſolitum fuerit in feudum concedi, donec aliud tionem, ſi cauſſam vaſallus habuerit oneroſam, vel doceatur, iuxta eundem Curt. in d. tract par. i. quæſt. v. vbi ante litis cõte ſtationem, ſi lucrati uam, regreſſus ad- multa iura allegat. Nec aduerſatur, quod triginta uerſus dominum ſuper euictione non habet locũ/ anni dtempore primæuæ infeudationis reorũ non- etiamſi ſeiuerit dominus, vaſallo litem motam. text. dum ſint effluxi. Nam verum eſt, 30. annos ad ius eſt in l. emptor. C. de euict.& tenet Andr. de iſer. loco ſupra feudale conſtituendum requiri: nec dubium eſt, ſi citato in princip.& Rob. Maran.in Spec. iud patt. 6. titu.de integri triginta anni elapſi eſſent, quin hæc res non Laudatione, numer. 3 per iura ibi allegata. Pro reſo- 19 indigeret vlteriori indagatione, ſiue diſputatione, lutione QxTI Audu, Adalſter ſeillcer dorni. Y. —-————— — ů——õ — — ——— —ꝛmꝛmÿÿÿ— ··ᷓo· —————— —j——————— ——— — ——— — —— —— —yÿ ————õ— — — ———————— —— ——— — 4 1 — Seneaaa— 2 3.—. ͤdͤ⁰³⁰³⁰³⁰³½ä)ẽõ)ee- 4 55. 6* 4 “ 5— “ .. 8 23 ODn. Ioach. Mynſing. no feudi lis formaliter inſinuanda ſit? videatur Bar. jn l. non ſolum. S. morte. ff. de no w. de feu. ſentem. ſ. de procur.& denuncisſſe. f.. ad leg. lul. de adult. or in gradu vbi tradit, nõ ſufficere, os viros denunciaram eſſe, ad com parendũs ipſum- que in lite defendendum, ſed quod vaſallus tenea- rur, etiam dominum in iudicio laudare,& à iu petere, vt tranſmiſſo libello dominus citetur, quo iudicio interſit ad defendendum vaſallum, ac litem vel VI. in ſe ſuſcipiendam, vr ibi. Ap I SEXTAM& vlti- z0 mam quxſtionem, in quantum ſcilicei re euicta domi- uus conueniri peßit, fiue vaſallum in lite defenderit, E ſuc⸗ cubuerit, ſius il fauere pratermiſerit? videtur, quod in duplum, iuxta rext. Gloſſ& Dd.in l.ſi rem. ſf de euict. Sed verius eſt, ipſum non in duplum, ſed ſaltem inido RESPON SVM LXIV. euictum eſt, coueniri poſſe: quia tantum cogitur 1 E vaſallo reddere, quan: um euictum eſt,& eiuſdẽ bo- nitatis: æ in hocreſpic tur tempus ſententiæ, iuxta? Andr. de Iſer. in d. c. i. ſupra alleg. quia omnes meliora- tiones eo caſu veniunt, ſi quas forte medio tempo- re fecerit vaſllus, vt ſic cõſeruetur plane indem nis, & interim eriam cum damno domini nihil lucre- tur, quod f.ceret, ſi ſibi duplum præſtari deberet, ſicur alias communiter in cauſſa& ſtipulatione eui- Kionis ſolet, ſecundum Aluar. in c..ſi de feu. vaſ. fue. in- terpel. Et ſic, vt ſupra deductum eſt, ad preſcriptam facti ſpeciem eiuſque ſubiectas quæſtiones de iure reſpondendum cenſeo, ſaluo tamen cuiuſcunqus ſaniori& meliori iudicio,&c. 1 yyotheſßs huius reſponßf. RKESPDONSVM. LXIII. SVMMARIA. b 2 QLuando iura feudalia nibil certi ſtatuunt, recuren- Aum eſt ad iu commune. 3 Iure communi proximior in gradu excludit vlter ioi es in ſucceßaone. Adem in feudali ſucceßione obtintet. 5 Niſ contraria conſuerudo, vel ſtatutum ol ſtaret. HYPOTHESIS HVIVS RE. ZON SI. mannus de V. habentes multa cõmunia fen- 4 5 vo † in viuis fuere fratres, loannes& Her- Aa, quæ tamcn inter ſeſe, quoad emolumenta& cõ- mnoditates, diniſereremanente ſimultanea inueſti- tura. Ioanues moritur, relicto vnico filio eiuſdem nominis: moritur deinde& Hermannus quatuor ſuperſtitihus filiis, Cunrado, Theodulo, Herman- no,& Cyriaco. Accidit porro, Vt prædicti filii(ex- u litem feudi domino per du- per text. in§. Iuriſconſ. Germani recurrendum eſſe ad ius commune, iuxrac. 1, Sſires u. oper. nun.& in l. qui ab=- nuus. de feu. cognit. Iure † autem commun proximi.; oſt ftatrum filios excludit vlteriores, 1 vero neg. fratres. Nouell. de hered ab inteſſ. te, tradit Zaſ. expreſſis verbis in ſua epit. feud. ritu. de dice feud. ſucueſ. concluſ.3. num. 3.& Sonsbec. de yſiban feud par. 9. concluſ.. num. z. Sif tamen contraria conſuerudo, ſtatutum eſſet, rum ſecus foret, l.de quibus. f. de le- hus. lmner ſf. de iuſtitia& iure.l. cunctos. C. de ſum.un. & fi catbol.& lz. C. quæ ſit longa conſuetudo, vbi com- munirer Dd.alias hic caſus regulandus erit(vt dixi) ſecundum iuris communis diſpoſitionem. Atque ita ego ſentio,&c. 3. SVvMMARIA. Themas ſiue caſus huꝛus reſponſi.& num.3. 2 De ſecunda ſpecie munerum mere realiumm.ʒ 5 Ditio, Gmeyne/ quid importer,& nu 7. † 29. Conſtitutio ex ambiguo. 1 1 „ In dubio reo potius fauendum, quam atori. ſieri ſolent. b 1 Tranſactiones ſunt ſtricti iurii. 12 In ranſattionibus non veniunt niſi expreſſa, vel ſimi- ter cogitata.& nu. 37.36. 13 Collectæ per Germaniam paßim omnibus impoſita. 14 Immunis à collectu communibus, non cenſetur immu- nis collectv priuilegiatu. 5 Qua de nouo emergunt, nouo indigent auxilio. 16 Quando in verbis plura ſignificanribus dubium oritun, re urrendum eſt ad mentem contrabentium, velte- Natoris: limitationem vide infra nu.) Jõ. 17 Ex coniecturis legitimis mens in dubio coligenda tſt. 18 Et qua ſint ille coniecturæ. 19 Dolus non facile praſumitur. 20 Quilibet præſumitur bonus. 21 In principe preſumitur iuſtitia. 22 A muneribus patrimanialib. nemo immunis eſt: de que vide etiam nu. A1. G 42.“ 23 Argumentum ab alluſione yocabutli. 24 Ein gmeyne Landſteur quid denotet. 25 ltem ein gmeyne Landsnot. 26 Commumis vſus loquendi attendendus. 22 Verba amligua ſecundum communem vſum loquend debent intelligi. catui. G nu 54. cepto T heodulo) ſimiliter decederent,& liberosin- 30 Preti quantias declarat quantitatem rei empta. æquali numero poſt ſe relinquerent. Cum autem poſtea tractu temporis Ioannes iunior pariter ex humanis decederet ſine prole maſcula controuer- ſiu exorta eſt inter Theodulum Hermanni filium, & prædefunttorum trium fratr filios ſuper præ- faii loannis Iunioris ſucceſſione feudali. Ni T heo- dulus, Velut ipſi Ioanni gradu proximior ſolus vnlt ſuccedere, excluſis fratrum præmortuorum Cunradi, Hermanni,& Cyriaci filiis, tanquã gra- du remotioribus: quæritur, quid iuris? 31 Argumentum à ſimili val:dum eſt in iure. 32 Nemo praſumitur iactare ſuum. 33 Verißimilitudo in probationibas attenditur. 34 Nemo duplici onere grauandus. 35 Argumentuma vitationes fiue ſequela abſurdi. 36 Abſurdum quid dicatur? 39 In contratlihus non receditur à proprio ſignificann e- borum, niſt ex voluntate vtriuſque contrahentit. 2 Tranſactio eſt contractus. 4 Princeps quando dicatur contrahere. 25 Diſcuſſa.l. vnica, C. vt nem. lie is emt. ſpec. ib.". 2 T ſemotis ambagibus, dicendum eſt breuiter, 2 Famis neceßitas vrgentißima. L-eum hoc calu iura feudalia nihil certi ſtatuant,„ Dexiſio huius reſponſt. 9 † hoc in feudali ſucceſſione pariter obtine. 4 Diſputatio verborum pertinacibus relinquenda«ç. 10 Ttranſactiones ſuper litibus praſentib.& etiam futuu 28 Communis vſus loquendi yrefarendur propne funih. 25 Princepr tenetur ſeruare contrati cum ſubdito initum. 0 Pn “„„„ͤ„„eA““ 1 — ,f— 1 = — —— — — — — —— ——— nm canfrmata tranſactinne ſqpita tandẽ fuerint pendeat ex illius intellectu, ne quando contingat nos ignorantes virtutem vocabuli facilius paralo- — 46 Keſponſ. luris Decad. VII. Reſponſ. LXIV. 239 dnnfilog er au, 24 Prinilegia Principis latißime ſunt interpretanda. ad qualeſcunque exactiones,&c. Idque meminiſle 75 Nuad ain 59 miuue Laejon ze Knufi⸗ernenr ſupeapcae hic operæ Pretium viſum eſt. Econtra † illuſtriſſi- 3 lUecelon üi b ſo Raldi diſtine 1o a munera reprebenditur. mus princeps dominus Albertur modernus Dux B. Bpetds, odie 32 Dolus nemini debet patrocinari. ſeui eus ahis aei ſee, een 2.4 me d nſha i tet de edeheeh 2 a1—„ 4 salii eiuſdem iclonis ſignificatui,& in- n.. I tine s Argumentum ab alluſione, ſeu vi nominis quando lo- ſihensoptaiom le3, Shauh tamen chnne hhe. cum habeat,& num. 55. Snns Heraen⸗fu entis ſui, Ducis Vithelmi bona keufin iHEMA, SIVE CASVS mmon 1, de it, dutum magiſtratum, ſiue a- egewelan tſ N eer. ues oppi, 4 tantum in communibus, vulgaribus, conſuctis Itati butioni 4 ſt lnjeims 6 FE Acli ſpecies talis proponitur. Subortæ t fuerant„ 7 Pue, DAh aa, ha 4 9. Taene. daſus ttzula a an. itersenatum, ſiue magiſtratum Imperialis ci- Sebas.„ Reexemp Tos, uonetiam munus h ln„. s in ilii, quæ ſpecialitati⸗ aliquid vel priuilogii ha- bl* aitatis Rpræſéntis cauſſc actores, ex vna,& quon- De eeee, Sdgdeueee r u. eae h,„ Lcant à lure cömuni, vel municipali: de illis enim I Aum illuſtriſs principem, dominum Albertum du-—* 26tan N I es 1uiſ1,. de non cogitaſſe contrahentes. Hinc exſurgit diſputa- 8V cem B felicis memoriæ, reum conuentum ex altera nu ſaper voculs Gmeyne/ quomam ſom 5 uAAAIANAS partibus, variæ contentiones, quas ſolent ſepenu-„ De, voeaes meyn 4 ½ ſ4 Lmiſfear 42 1411 p 2 4 3 ſupraſcripta tranſactionis clauſula accipi debeat. urrehenß mero vucznor unn„3 ee cſehrehe e Eunnc&u PKoindei licet diſputatio verborum pertinaci- 4 aneumma,, zi⸗ liter futuras imminere 7 1 vider 21 brædictus 1 bus relinquenda ſit, vt dicit Spec. titu. de aduoc.. ſe- m pertinauim u muagiſtratus, haud ſine ſuo. ſuorumq ciuiũ damno xto. nu. 20. in fin. verſ. vel ſic ſunt nonnulli. attamen cum kuid myona, 2 Enctura factum oſt, vt ſolemni,& per quondam vtraque Pans funder intentionem ſuam ſuper dicta „. ſaaræ recordationis Maximilianum I. Imperato- vocula, ſicque deciſio præſentis controuerſiæ de- auendum u H, nem rittuß at 1 mu mem in anl 8 Murs. ſamimn. Thonu. nariufitin. nanialil.Ner umt 4 6 1 3 &½⁄. eſaue rudi fterr uie he indsnol. tenci aften rrdum com iah, aas um ah raldcumt danſum Batimihn 4 — ai exemptionem ſibi, ſuisg, conciuibus competere ab ſ. üubus ducatus B. ratione redituum G& fundorum, V auminorum Ducum B. Juper illorum reditibus& . eomnia huiuſmodi diſſidia inter præfatas partes, , izari, vt dicit Philoſ. in:. Elench. Ideo viſis& diligen- anno Domini 1a96:in qua tranſactione inter cete- Baa, Vbie ge ter põderatis truncatis& mutilis illisactis, ſiue pe- ra talis habetur clauſula, ſiue particula ad Ver biz: tiis Lehoramn,ue mihi exhibita fuerunt, rei dere⸗ Wann auch in vnſerm Fuͤrſtenthumb ein ge⸗ tem diligentius ſcrutari,& pro viribus oſtendere meyne Landſteur auffgelegt wuͤrde/ ſo ſollen die conabor. PRæMIT TENDPDVM autem cumprimis„ Burger von R. von jhren Guͤlten vnd gruͤn⸗ elt. quod præfata dictio, Gmeyn /noſtra vernacula den/ die ſie in vnſerm Fuͤrſtenthumb haben/zu⸗ ingua æquiuoca eſt ad vtramque ſignificationem, .— quam aſſerunt partes. Dicimus enim Gmeyn/id ſteurn nicht angelegt werden. Nur allein vn⸗ alias conſuetum, vſitatum, vulgare, ſiue geepanun ſern eygen Buͤrgern wuͤrde auff jhre Guͤlt vnd vulgo Gebraͤuchlich/ Gewoͤnlich/ oder Schlecht/ dici ſo⸗ gruͤnde ſteur gelegt/ ſo das geſchehe/ ſoll es mit let, ad differentiam eius, ꝙ eſt minus conſuetũ, ſeu jhnen auch dermaſſen gehalten werden/ ꝛc. hoc ſpeciale& ſingulare. Et conuenit cuicunq; rei, quæ oh, quod ſtin noftro ducatu communis collecta in- nihil habet ſpecialitatis vel ſingularitatis.& quæ Aeretur, tum non debent ciues in R. de ſuis rediti- frequens, vſitataque eſt, tam animatæ lam mam⸗ hus& bonis immobhilibus ſiue prædiis, quæ in no- Ma⁵ ramn corporeæ quam incorporeæ. Dicimus 7 3, 4 24 1 enim, eine Gmeyne kleydung/ die nicht koͤſtlich/ fuͤrbin⸗ 12 aucatu habent Litag ſunt, collectari. niſi forte dig/ ſonder gebraͤuchlich iſt: ein gemeyner Redner/ ein originariis quoq noſtris ciuibus ſuper eorum cenſi- gemeyner Prediger/ Doctor/ Schreyber/ ꝛc. ein gemey lus G& fundis imponeretur contributio, id ſifieret, ne Stimm/ ein gemeyner verſtandt/ ꝛc.ltahabemus & ipſi ciues in R. ad eanudem præaſtanda 77 ſimiliter apud Terenr. vbi c ommunis animus Pro ſtupido„vel bugati&ſſe debent,&c. Virtute buius clauſulæ earere hemiddean alaze aha hmze oda vun- Hreiendit præfætus magiſtratus immunitatem& fir,& vſitatum eſt: nen das gerneße Volc acluſis optimatibus& patriciis. Sic poſſumus dicere, ein ge- meine ſteur/ quæ vſitata eſt,& frequentior. Sic† pa- 6 riter appellamus Gmeyn/ id ꝙ eſt generale, ſeu ge- quos ſitos ibidem habent, quocungq, nomine cenſe- neraliter omniũ aut plurimorũ, quaſi omnibus vel autur, vno ſolo caſu dempro, puta ſi contingat for- Uhuabaaot entend atige&e paſſiue, vr Ha nur „eae„i9,„„,„,„ aſfectus patris in liberos, mariti in vxorẽ, ciuis in patria: it eeuupoui auibus 2) den is KeuDhni 975 LV, Jnuune Berelinar„tommune prædiũ:& de n cõmuni haabemus titulos iuris in Codice& Pandectis, nem- 4 pe frcomm. prad. cömu.diuid. comm. de ſucceß. com. de vſuc. Ipitur ex re, vi ſi quota fructuum imponatur ſol.&rc. Vel etiam dicitur Gmein/ ꝙ homines alicuius ⸗ uenda. Reipub. ciuitatis, vel municipii publice eõcernit& 26NVA eſt ſecunda ſpecies munerũ mere reali- tangit: exemplum, ein gmeyne Alpen/ ein gmeyner um, iuxta diſtinctionem Bart. in l. 1. C. de muli. in Viechtrib/ ein gmeyne Landtſtraß/ gmeyner nutz/ lus loc. lir. 10. Hoc enim ſolo caſu putant ſe contri- gmeyne Landiſteur/ gmeyne Beſchwerdt/ gmeyne Ge⸗ butioni obnoxios, non alias, nec alio modo:& hoc rechtigkeitꝛc. Et hæc quo ad voculã Gmeyn /in ꝓpo- attẽta generali ſignificatione illius dictionis Gmey· ſito ſufficiant. Nã † ex iis inſurgit ſtatus,& legitima 2 ne/ quæ indefinite poſita eſt in prædicte tranſactio- huius cauſſæ cõſtitutio, vtra ſit genuina eiuſdẽ vocis us particula. Contributionis autem vocabulo vſi in ꝓpoſita tranſactionis noſtre clauſula ſignificatio, ſumusin tota hac conſulracione tanquam generali quæ cõſtitutio vocatur apud Khetores Ex ambigus- omnibus& quibuſcuuq contributionibus genera- yadiis munus aliquod reale, puta de eo, quod per- —õ —,— 8—— 8— oooͤoͤ—— ——— 8——————————————— S——— 111. 5———————.— ————’————ꝛ—x—x—————— 2————ſ———— 8————— ———-—,———————.——————————*———— ——————————.—————————— 3 4 ———* n———.——————=——————— ————————————.— 3——————. 2 ———————.————— ſ 5—————— 8—— 1——„—— 2——..— —————-————————————————————————————— ——— —:’:-——— —— — — ———ꝛꝛ 240 9 Cumque; in dubio reo potius fauendum ſit, quam actori, reg iuris cum ſunt partium. lib. 6. I.fauorabiliorts- ff de regul. iur. ideo Iluſtriſſimi Principis rei conuen- ti iura& fundamenta ſub initium recenſebimus; ſubnectentes deinde, que nobis verior& iuri magis cõueniens in hac cauſſa videatur ſententia, iuribus & rarionibus illam ſuffulcientes. Et certe videtur rima fronte dicendum, quod eaſigniſicatio dictæ voculæ Gmeyn/ quam aſtruir dominus reus, magis conueniat tranfactioni propofitæ, quam alia illa, quam ex aduerſo pretexit magiſtratus in R.& hoc jiuribus ac rationibus ſubſequentibus. Primo, quia 10 ſumus ⁊ hic in caſu tranſactionis inter hanes rite celebratæ. Licer enim alioquin ſoleant eri tranſ- actiones ſuper litibus ac controuerſiis actu vigenti- bus, iuxta definit. Specul. in tit. de pact.& tranſact. S.zein princip. per c. ſuper eo. de tranſact.& l. tranſactio. C. eo. tit. tamen fiunt etiam ſuper lite, quà futuram ſibi quiſ piam metuit, text. èſt,& ibi Barsol: in?. 2. C. de tranſact. Sunt † aurem tranſactiones ſtricti iuris, quod patet ab effectu. Nam actio præſcriptis verbis, quæ oritur cx tranſactione, eſt ſtricti iuris,§. actionum. Inſtit. de actlo. Bald. in l.ſub pratextu. 1. in i. colum. verſ. ſed contra 12 jſtam ſol. C. dæ tranſact. Quo ſit, vt in eis nõ veniant niſi ea, de quibus veriſimiliter cogiratum ‚vel certe expreſſe actum eſt, vel etiam, quæ naturaliter actio- nem, ſuper qua interponuntur, conſequi ſolent, c. cum venerabilis. S.ad hæc. cum Gloſſ. verbi, bona fidei.& ibi Pa. de except. Habetur enim caſus non expreſſus pro Omiſſo,I quscquid aſtringende. ff. de verb. oblig.& relin- quitur diſpoſitioni iuris communis, iſi cum dotem. in princip.ſol. matr. Porro quis eſt, qui non facile cre- dat, ſupradictum quondam ducem Albertum non potuiſſe anno Domini 1496. préuidere calamito- ſas& periculoſas illas calamitates,& ſeditiones in- teſtinas, infidelium quoque Turcarum improuiſos inſultus& hoſtiles incurſiones, aliaſq; id genus tur- bulenrias, in quas poſt triginta tandem, imo quin- quaginta& pene ſexaginta annos ab eo tempore infelices(proh)incidimus, atque adeo nec cogitare de tam vrgenti& ingenti futura neceſſitate, nõ tan- 11 tum ducatus B. ſed etiã totius ſtatus Reipub. Chri- 13 ſtianæ? cuius † intuitu per totam Germaniam col- lectæ aliquot fuerunt impoſitæ haud vulgares, in- definite quidem omnibus Imperii ſubditis, nõ tam ſecularibus, quam etiam Eccleſiaſticis, dmcundus immunitatis ſpecie quiſq; munitus alioquin eſſet, cui ſpeciatim his vicibus derogatum fuit, prout de iure fieri potuit& debuit in tantis defendendæ pa- triæ(cuius perdendæ haud mediocre tum immine- bat periculum) neceſſitatibus 2 ita habet Iacob.de S. Geor in tract. de homag. ini. l. numn. 36. allegans c. perue- nit. de immu.&cleſ.c. omni.& 6. ſi null. 23...& fac. cap. omnium. ead. c. ꝗ. 3. Iraque nemo dixerit, cogitatum fuiſſe tempore initæ tranſactionis de huiuſmodi ſpecialibus& priuilegiatis contributionibus, ſed 14 neque de iis expreſſe actum eſt. Nec vtique exigit natura actiouis negatoriæ,(quam potuiſſet forte ſuper præſenti controuerſia magiſtratus in R. ad- uerſus ducem Albertum inſtituere) quod obtenta immunitate& exemptione à collectis communi- bus vulgaribus,& vſitatis, veniat etiam immunitas à collectis priuilegiatis,& propter magnam ac im- B. qui omnium iudicio integerrimus, probati mæ prouiſam patriæ neceſſitatem impoſitis. Igitur nec tranſactionem, quæ ſuper dicta tum veriſimiliter Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani b futũra actione interpoſita videtur, id quidem na- turalitet couſedn poteſt, ſcilicet quod cum in illa immunitas ciuibus in R. indefinite adiudicata ſt, dempto vno caſu,&c. ſequatur etiam immunitasa collectis priuilegiatis, vt ſupra: quapropter ad eas tranſactio haudquaquam extendi poteſt. Accedit, ꝙ dici ſolet, quæ de nouo emergunt, nouo indi. i gent auxilio. I. de ætate.§. ex cauſſa. f. de interrog act. Et hanc opinionem tenet Dyn. in Iijſi ex toto. ſ.. de lega.i. per l... C. yt ne. ic. in empt. ſpe. lib.io. Præterearf& ſecũ. 1⁰ do iure cautum eſſe liquet, quod vbi in verbis aut orationibus contractuum, vel etiam vltimarum vo- luntatum, forte ex eo, quod aliqua dictio duo vel plura habeat ſignificata, vel ex generalitate ſermo- nis obſcuritas ſiue ambiguitas aliqua emergit, re. curri debeat ad mentem contrahentium, ſiue etiam teſtatoris. Illaenim moderatur& reſtringit gene- ralitatem verborum,& declarat ambiguitatem& obſcuritatem. Sunt enim verba tanquam corpus, & mens ranquam anima& ſpiritus. Vnde quemad. modum anima dignior eſt corpore,& illi præualet: lic in huiuſmodi ambiguitatibus& obſcuritatibus præualet mens verbis: ita in effectu loquitur Bald in l. cum Aquiliana. in 1.& 2. lect. f.de tranſact. Et hæc vera, ſi modo ex verbis aliqua interpretatione col- ligi mens poſſit, vt ibi dicitur. Colligemus autem mentem in hoc Propoſio illuſtriſſimi quondam ducis Alberti contrahentis, quam habuit in illavo- cula ambigua Gmeine/ ſi coniectutas& pręſumtio- nes, ac veriſimilitudines circa ipſam diligentius põ- deremus. Nam † ex coniecturis legitimis mentem ¹ elicere,& iudicare oportet in dubio, maxime eo- rum, qui vita iam functi ſunt:& illa dicitur tune euidens voluntas: probantur hec in I. licet linper. G lI ſi ſeruus plurium.. vltim. de legat. i.& vtrobig, Paul ie Caſtr. In obſcuris etiam inſpicimus, quod veriſimi. lius eſt, text. in!.in obſcuris. de regul. iur. Gloſſ in! ſemer Hin ſtipul. eo. tit. Traduntur Tautem ſeptem coniectu- 1 ræ legitimæ, ex quibus colligi mens& voluntas te- ſtatoris dubia poteſt, in d. iiſi ſeruus plurium. 5.ylt.in Gl. verbi, conſuetudo.& per Dd.ibi,& in l. nummis. de lagat. ſed de iſlis in præſentiarum nihilad nos. Porro tin pꝓpoſito dicemus ſic: Non præſumunt iura facileſ- ue regulariter dolum& fraudem, Specul. tit. de deric. coniug. numer. 16 per!. iiprocuratorem. õ. dolo. f. mandali. I. ſ fideiuſſor. C. de dol. cap. ſancimuwx.. quæſt.7. maxime in perſonis dignitate aliqua fulgentibus, vt ſunt cler- ci,& huiuſmodi, cp. 2. S. ſuper eo. de oper. nou. nune.& ibi in Gloſſ. verbi, non feciſſent. quia in contractibus clericorum non debent committi fraudes, cap. per tuas. de donat. cap. i.§. j. de feud.. ſed an princeps. num. 1².. verſic. 7. Præſumitur † enim quilibet bonus, cap.ide 10 ſcrutin. c. vltim. de præſumt. l. ſeruus. de manu.te aumſi milib. præſertim tales perſonę, quas videmus abo⸗ nis& honeſtis electas, vt dicit Gloſſ. verbi,& ſcitind. cap. ynico, de ſcruti. Itaque tanto magis ceſſabit præ- ſumtio doli& fraudis in perſona Principis, qui non debet quempiam decipere, ſ... C. de ii, qui vendi atat.- imp.& nihil eſt, quod magis fulgeat in Principe, quam recta fides, leg. inter claras. C. de ſam. nnin. ¶ 6 cath. Iacob. de S. Georg. vbi proxime. Ac maxime omni⸗ um ceſſabit in principe quondam Alberto ducein vitæ& ſinceritatis princeps habitus eſt, ac reipſa 84 fuit. Namq; † ius ipſum adminiculatur: præ 3n 1 nicul e afufm ee ia à 1 tpelt eemul ojloco eenn iexruen Miien uo etamir dUäheiue m 3 ambiguitg ut 1 im,& decklt e iids at enim ſeth 4. mnima Kſpit mioreſtcort in 9 nbiguinnb ee tbis:itainee a in 1 G2 1 erdis dliqun kidi dicitat In enkurn propolito il upa Alteeim n T, b tradentisg geine/ſi cone ſdines circai ex coniecta eoponeti functiſun ma dhame rprobantu dan hut 9 . vim. telh niiai etiam inſ ar uigclmi. e umlno. eeünro rxsji an müeto- ſei dem n llalſen untur fau an mahlkc uibus collt an Yutuute ctnalſt 883 22,„ K eN.3. ver Ddiint. n rfu mn xcelr lentiarumr daac ſc Nonpt f 24 in col ühu nn faiſm 4 in ebent con 8— fenim ia u 1 anMANNA d rushe ' um&ftn 5 t an wüneaen enim ſemper in Principe iuſtitiam, vxpote à quo ius emanat, non iniuria, In. in I. reſcripta. C. de precib. Iup. offer. num.7. Hipp. de Marſi. ſing. õ. text. in l. meminerint. C. ynde vi. Bald.- 1.& 2. C. ſi nupt. ex reſcript. et. Sed ſi di- ceremus, quod tranſactio quæſtionis noſtræ debe- ret cowprehendere generaliter immunitatem ab omnibus& quibuſcunq; contributionibus ac mu- neribus etiam mere patrimonialibus, necnon ob quamcunque publicam neceſſitatem ‚forte eriam improuiſam, impoſitis; ſicut prętendit magiſtratus in R. certe videremur illi impin gere, quaſi dolo& fraude verſatus fuiſſet cum ipſis, concedens illis, ꝙ u conceſſum ſubſiſtere non poſſet. Habe mus enim iura clariſſima, quod à muneribus patrimonialibus nemo prorſus liberari poteſt, text. in! his honorib: ſrde vac. muner. Item receptum dogma eſt, etiamſi im- munitas per ampliſſima verba cuiquam conceſſa ſit:eam tamen non trahi ad munus ex im prouiſo inopinatoque caſu impoſitum, vt ſi bellum ſu per- ueniat: publice enim intereſt, hniuſmodi conceſ- ſiones negligi. Dd. in ſ. ſi ex toto ſ. de legat. i. Alciat. l.mu- nus, verbo, immunitatem. ſj. de verb. ſign. Vnde attenta ſupra dicta legitima præſumtione iuſtitiæ& boni- tatis in principe,(quæ violenta eſt, nempe iuris& de iure, ita quod probationem in contrarium non admittit, vt per Cyn. in d. l. reſcripta.& Hippol. d. ſing. b. de neceſſirate oportet, quod reſtringamus& mo- deremur ſignificatũ illius voculæ, Gmeyne eo mo- do, quo cõtendit nunc Princeps reus, ne videamur erperam niti contra præſumrionem iuris tam ve- ferhentom& violentam, que contra ſe proba- tionem non admittit, quo caſu denegare etiam au- dientiam iudex taliter calumnianti poteſt,& ipſum alimine iudicii repellere, vt per Dd. in l. vbi pactum. C. ³3 detrauſact. Inſuper †& tertio videtur argumentum aballuſione, ſiue etymologia vocabuli, mil tare pro Domino Duce reo: dicitur enim Gmeyn/ quod eſt vulgare, ſiue gregarium. Vnde ſumendo etymolo- giam, opotter interpretari Gineine Landi ſteur/ illam contributionem, quæ vulgatibus tantum imponi- turputa tuſticis& plebeis, den Gmeinden/ non et- iam prælatis& nobilibus,&c. Eſt autem argumen- tum ab alluſione, ſiue etymologia vocabultin iure validiſſimum, 7.2.. appellara. ihi Bart. Sal. Alexa. laſ.& alii: fſi cert pet.& Inſi. quib. mod. re contrahitur obliga. in rincip.& l.j. vbi Bart.& Ang. ff. de fur.& in l.:ſf. de pac. am ſimilib. qua congeſſit Nic. Euer. in ſua Top. loco 6. Ve- rum ſi ex diuerſo ſenatus, ſiue magiſtratus in R. iu- raexactius ponderemus; conſtabit illa firmioribus 24 fuffulta fundamentis: nem pe †& inprimis ex ipſi- us voculæ diſputationis noſiræ Gmeyne Landtſteur/ propriiſſima& vſitatiſſima ſi gnificatione. Dũ enim verba tranſactionis ſonant, wann auch in vnſerm Fuͤrſtenthumb ein gmeyne Landeſteur auffgelegt wuͤr⸗ de/&c. quis eſt, qui non interpretetur verbum, Ge- meyn/ pro generali& publico? vt ſit ſenſus, Ein gmeyne Landtſteur/ id eſt, die burch das gantze Landt in gemein auff jederman geſchlagen wirdt/ qua imponitur omnihus ſubditis qucatus, Quemadmodum † enim il- lr neceſſitates publicę prouinciarum, propter quas Imponuntur iſtæ contributiones& muneta publi- cs lolent nominari Gmeine Landtsnoͤte ex eo, quod ibi vniuerſaliter omnium totius puinciæ tum ſub- Reſponſ luris Decad. VII. Reſponſ. LXIV. ponſ. 241 buriones generales ob id nominari Gmeyne kandt⸗ ſteuren portere, quod communiter, generaliter& vniuerſaliter ab omnibus pendantur,& contribu- antur, nemo recti ſermonis noſtri idiomatis gnarus non intelligit:& hoc propter paritatem ſiue iden- titatem rationis, quæ cauſat paritatem diſ poſitionis circa nomen,. illud. ad leg. Aquil. la Titio. de verbo. oblig. cum ſimilibus. Secundo; quia f habemus iure cau- tum, quod communis vſus loquendi& intelligendi præcipue attendendus eſt. Dicnur enim conſuetu- do interpretariua, à qua interpretarione conſueru- dinis non licet recedere, etiamſi ſequatur, quodali- as de iure ſequi non deberet, ita dicit Felin. in cap po- ſtulaſti colum. 17⁷. de reſtript. erſ. quatuor ramen caſti, al- 26 eg.c.quod dilectio, De conſan.& alfi. vbi eſt cajus ſaundum Dd. notabilu ad hoc, facit etiam huc pulcre, quod tradit Benedic. in rep.c. Raynutius. de teſtamen. in verbo, eidem im- pubcri. num. 19.& Roch. Curt. in tract deconſuet. quællio. princip. telum. æ. Item † verba am bigua debent intel- ²7 gi, vt opinatur vulgus,& ſecundum communem vſum loquendi, etiamſi repugnet propria ſ gn fica- tio. Bonus text. in l.librorum.§. quod ramen Caſſius. ie legat.3.& ibi Bart.& eſt bona Gloſſ. inc praterea. de verb. Fiagnif.& Gloſſ.cap. nonnulli. in princip. verbi, Dietas de re- ſiript& Gloſſ. c. cupientes verbi, commodo. de elect libr. 6. Imo † communis vſus loquendi pręfertur proprio ſignificatui. per l. Labeo. de ſupel. leg.& ibi Bart.& eſi tex. notab. 2. quaſtio. 7. c. quanquam. fac. c. quamuis oiunes. dæ verb ſignific. cum multis ſimilibus allegatu per Nicol. Euer,. in 7.oco Topic. ſuorum, qui eſt a ulgi opinione Sed Tcer. 25 te non tantum ex propria& genuina ſignificatio- ne, ſed etiam ex communi viu loquendi& intelli- gendi ſt. dictio, Gmenn/ frequentius& vſitatius in- telligitur pro generali, quam pro conſueto:& hoe eſt notorium notorierate facti permanentis. Quo- tieſcunque enim in Comitiis Imperii generalibus, & priuatorum fœderum ac circulorum& prouin- ciarum conuentibus ſpecialibus incidit mentio ſeu tr. ctatio de aliqua impoſitione, exactione, vel eon- tributione publica irroganda, ſemper vtimur hac vocula, Gmeyn/ pro generali& vniuerſali. Dici- mus enim, ein gmeyne huͤlff/ ein gmeyne ſteur/ der ge⸗ meyn pfenning/ ein gmeyne anlag. Dicimus etiam, die gmeyne Reichsordnung/ der gmeyn Reichsabſcheidt/ gmeyner Reichstag/ gmeyne Reichsverſamlung/ ge⸗ meyne Chriſtenbeit/ das gmeyn geſchriebẽ Recht/ gmeh⸗ ne Chriſtliche Kirch/ ein gmeyn frey Chriſtlich Concili⸗ um gmeyner nutz/ gmeyne Teutſche Nation/ gmeyner Feindt der Chriſtenheyt der Tüͤrck/ gmeyner Tuͤrcken⸗ zug/ gmeiner Vnkoſt oder Zehrung/ quod omnes tãgit & eoncernit. Itaq; in præſenti dubio ab hac ſignifi⸗ carione vſiratiore& tanquam magis propria rece- dere non debemus, niſi manifeſte conſtaret, aliud ſenſiſſe contrahentes: arg.1.non aliter. ſf de legat. 3. Ma- nifeſte; inquam; conſtaret, ſicut loquituùr textus: quod ramen in propoſito noſtro nuſquam reperi- tur, ſed potius contrarium; vt infra(Deo volente) ſuo loco deducetur latius. Tertio † dicimus, noriſ- 30 ſimi iuris eſſe, quod pretii quantitas declaret quani⸗ titatem rei emtæ, per Gloy. not in l. ſemper in ſiipulatis⸗- ntbus ſdereg iur. ibi, item actum intellige etiam actum ra- tione rei, quæ venditur. e facit in argum l. i. tum ibi not. ff. ad Trebellia& Gloſſ-ſingularis in l.:1.§. l. verbo, agendo:in ineommodum vertitur, ſic etiam ipſas tales contri- § donaré. in tit. qual. ol. feud. alieu. pot. Chri. Por. Inſt. de X ———ᷣ—ÿ—ÿ—-——————ͤͤͤſͤſͤſ 5———————— ——— 5———————————— ——N;———.———----———— e k.———— ———— 8 5—„——— ſſͤſͤ ——* ☚⏑— —— .———O’—— —õõÿ ÿ— ——— —,— .— —— ———— —— —— — 244 b ODn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani ſocie in pri.ver nota, qnod partes. Bart. Cæpol.in tract. Ser- uit. ruſti prad. tir. de ſeruit. iur. paſcen. in A. quæſt. verſ. præ- dicta tamen intellige.& ibi plures habentur concordantiæ. zi Eodem † modo arguendo à ſimili,( quod eſt vul- garis iuribus validiſſimum argumentum) dicemus in propoſito noſtro, quod quantitas valoris& æſti- mationis eius, quod virtute tranſactionis ex parte ſua renunciauit, tradidit, ſoluit,& partim adhuc an- nuo pendir magiſtratus in R. ducibus B. illa, inquã, quantitas demo nſtrabit nobis,& declarabit aperti- us, quæ fuerit mens& intentio contrahentium,& quanam ſignificatione accepta tum fuerit,& etiã- num accipi debear ſepe dicta vocula, Gmein. Cer- tum enim eſt, ſingulailla diligenter ſuppurtat⸗,(put in replicis à dicto magiſtratu in R. 20. die Nouem- bris, anno 1553. productis articulatim ponuntur) in immenſam admodum plurimorum milium aureo- rum ſummam ſortis excreſcere: quam ſi confera- mus cum illis contributionibus, quas forte poſſent moderni duces B. legitime emungere, ſi non exſta- ret iſta immunitas& exemtio, apparebit proculdu- bio luce meridiana clarius, quod longe maiorem (nedum proportionatam aut conuenientem) exin- de vtiliratem conſecuti ſint domini Duces,& ad- huc quotidie conſequantur, quã ſit iſta remiſſio ſi- ue exemtio contributionum, quam Senatus ciuita- tis R. prætendit, etiamũ vtique indeterminata,& ſi- ne omni limitatione& exceptione fuiſſet illi con- ceila immunitas: nempe quia non ita annuatim cõ- tingunt iſtæ exactiones,& contributiones, nec ſunt ſemper continuæ ac perpetuæ; ſicut eſt annua illa 400. aureorum præſtatio. Stabit ergo ſenſus& ſi- gnificatio verbi indubie eo modo, quo per magi- Ktratum ciuitatis R. aſſeritur. Ea enim proculdubio tum fuit mens& intentio contrahentium. Neque enim veriſimile eſt aliquo modo, quod pro modica remiſſione voluerit dictus Magiſtrarus tam ampliſ- 32 ſimam compenſam dare: cum iuris præſumtione 8 nemo ita reſupinus habeatur, vt facile ſuas iactet pecunias,& indebitas profundat, dicit text. in l. cum eindebiro. g. ſi vero ab initio ff. de probat. maxime ſi ſit homo diligens,& induſtr us paterfamilias, cuius perſonam incredibile ſit facile errare, vt ibi dicitur. Sunt autem magiſtratus huiuſmodi magnarum ci- 8 uitarũ homines ſolertiſſimi& accuratiſſimi, nem- cex magna hominumn multitudine talibus ele- Gti, habentque vtplurimum doctorum hominum copiam, quorum cõſilio& prudentia vti continuo licet, ad quod facit in arg. ratio introductæ legis Falcidiæ, de qua Inſt. de lege Falc. in prin.& de ſideic. hered.§. ſed quia heredes. Quis enim pro nullo autmodico lucro, vt ibi loquitur text. rantam profunderet impenſam? 33 non eſt enim veriſimile. Artenditur autem pluri- mum veriſimilitudo in probationibus, Icum deata- te.de probat. Imo quæ regulariter non probant, tamẽ propter veriſimilitudinem probant, vt ſcriptura riuata alicuius, quæ non probat pro ipſo ſcriben- te,leinſtrumenta.l.rationes. C. de probat. tamen ſi conti- neat veriſimilia, probat etiam ad commodum ſcri- bentis, iuncto ipſius iuramento, ſi viuat, J. ſi quis pro redemtione.& pen C. de donat. per hanc.§. pen. C. de erog. mil. anno. lib. 2. Quinimo tanti eſt momenti veriſi- militudo noſtris legum peritis& latoribus, vt er ea leges condant, litelque diffiniri iubeant: tanquam id verum ſit, quod veri eſt ſimile, ſieut pulcerrime hoc docet, multisque exemplis illuſtrat And. Tiraq in rep.l.ſi vnquam. in princip. à num 37. vſq ad num. 3u de reuoc. donat. Quarto com probatur, quod ſcilicet acceptio illius vocis, Gmein /non poſtt eo modo coarctari& reſtringi, ſicut Princeps cõuentus præ- texit: quia ſecundum illam reſtrictionem ſequere- tur inconueniens& abſurdum maximum contta omnem æquitatis& iuris rationem: nempe ſquod4 ciues in R. quia ſua prædia in diſtrictu ducatusB. poſſident, non duplici tantum, ſed triplici graua- rentur onere, contra l. nauis onuſtæ.§. cum autem. f. al leg Rho. de iac.& l. Titia cum teſtamento.§. qui inuita. de legat. 2. lac. de S. Georg. tract. de homa. num. 36. G 41.& jtem contra Receſſum Imperii Ratisbonenſem an- no 1541. erectum, in§. vnd nach dem etliche ſtaͤnde. fol. (mihi) 15. fac. 2. Quare enim im pleuiſſent tranſ. actionem quæſtionis noſtræ ciues ſiue Senatus in Reo modo, quo ſupra tactum eſt, in verſis. tertiodi- cimus. cum tam ingenti ſumma pecuniarum, quam partim tunc expoluerunt, pärtim adhucannuatim ſoluunt, niſi vt hoc modo redimerent omnem,& quamcunque munerum præſtationem futuram, ſoluendo(vt dicitur) ſemel pro ſemperẽ? Erit ergo iſta vna ſolutio,& vnum onus. Deinde ſi cogeren- tur iſtas contributiones, quas pars aduerſa ſpeciales & priuilegiatas appellat non obſtante tanſichons & priori ſolutione, pariter ſoluere, vt prætenditur, certe iſta iam eſſet ſecunda ſolutio,& duplex onus. Tandem tertiam ſolutionem exigeret magiltratus in R. à ſuis ciuibus, pro omnibus,& de omnibus bonis illorum vbicunque ſitis, occurrente aliqua neceſſitate publica, iuxta Receſſus Imperi, maxime Spirenſis de anno 15 42§. dieweil aber etliche beſchwe⸗ rung.&§. damit auch ſolcher ordnung. fol.(mihi) 9. fac 2. Ecce triplex onus, quo grauarentur miſeri ci⸗ ues contra iuris& æquitatis rationem. Iſtud incon- ueniens, abſurdum& iniuſtitia ſequeretur exin- terpretatione domini aduerſarii ideo illam nullo modo amplecti poſſumus. Debet enim omnis 3) diſpoſitio ita interpretari& intelligi, vt inhumani- tas, vel ſcandalum inde non ſequatur arguendod vitatione ſiue ſequela abſurditatis, quæ eſt valida in iure argumentatio tam Canonico, quam ciuili, cum ſumaturà diſcretione natur⸗li, quæ eſt immutabi⸗- lis, vt dicit Bald. conſ. 29. in 3. par. incip. caſus, vir donat. colum pen& ylt.& vide ad hoe Nicol. Euer. in ſuis Topit. loco. qui eſt ab Abſurdo, vbi dicit, quod validiſſimũ eſt argumentum ab Abſurdoadinterpretationem cuiuſcunque diſpoſitionis, fiue inter viuos, ſiuevl- timeé voluntatis: ſubiungens etiam, quod procedat iſta argumentatio, etiamſi non allegetur auctori- tas, per Panor. in c. iniuſtum colum. penul. de rer. permut. Et hanc eſſe valde vtilem& notandam argumenta- tionem, dicit Bald. in Aut h. ſed nouo zure. C de epiſc,& cler. Diecitur † autem Abſurdum id, in quo neque ratio, neque æquitas militat, ſed ex quo omne ma⸗ lum aptum natum eſt prouenire, vt Euer. docet ind leco Topic. Et hactenus quidem de fundamentis& rationibus pro dominis actoribus, nempe Senatu ſiue magiſtratu ciuitatis imperialis R. facientibus: reſpondeamus modo argumentis ſupra ab initio huius reſponſi pro duce Alberto reo conuento ad- mOo, dum 37 ductis, quæ reuera non obſtant. Et † primo, dictum eſt, in tranſactionibus non venire niſi ea, de quibus expreſſe actum eſt, aut veriſimiliter cogita- 4 tum, hewjl le wen bstlnl uihune Mſadc erstond ebe mMon Turann üipker acle kt fenui rulter 11 rbi⸗ E iins mani ue elem bi hiihaum a Äto comdr, E, 1 b tod A mag 8Gmntn n ihln um. ecuue & ha teltt nhüm Krdlutm t. G Utls tatlon mie kinih tenul a4l.nauuon tega. tr ratsde 7 plici tantum 8 tua cum te SHondnacha 4 Dure eumi e n nls noſttæ ci ¹* uptatactum zann Kutiluwma 4 uerunt, patt a ar cmodotedt ad m derum piaſt an ar) lemelpn an aha =—— S—=— .— ones quasp anthe dellat ponot ant anas „patiterloln an arn ſecundaſol h olutionem: anhaug pro omn dan pen cunque ſits at ai ioxta Kecel un tüimhie 141§. diethe kaigit hſolcherettt an al onu quog d k vouitatistat ant l n& ioltt unn mtin⸗ ini aduer lm ulb Mlumus. D l emm 1b abobanl- zrretari&in ea Ägl do4 indenonf anh: laablurdit itt teh tamCanoni ne natatl nn etiam ſ 10 5 7 8 1* uſtem an dneiw⸗ ſt orouen 8 zwenie Iinis 3 do veun uce Mbe 8. giine⸗ X onded3 3 nddem lnmited. ſoſäm. daaldala b n Am 1 4* iden gedelul 4 e iito atis inpe maM Reſponſ. luris Decad. VII. Reſponſ. LXIV. 243 tum,& ea, quæ ſtricte cxigit natura actionis, ſuper qua interponuntur; vtpote quod ſint ſtricti iuris. ged cum nõ ſit in noſtra hypotheſi expreſſe actum de iſtis priuilegiatis contributio nibus ſeu collectis: ſed nec veriſimile, quod illuſtriſſimus quondam DuxAlbertus tempore tranſactionis cele bratæ co- gitare potuerit, aut pruidere calamitates, ſeditio- nes, bella, improuiſas incurſiones Turcæ,& alia id genus horrenda pericula, in quæ ab eo tempore citra incidimus, nec vtique exigit natura eius actio- nis quæ potuiſſet ſuper iſta controuerſia inſtitui, q obtenta immunitate à c ollectis communibus ve- niat etiam immunitas à collectis ſpecialibus& pri- uilegiatis: ideoò nec tranſactio poſſit ad eas contri- butiones vel collectas produci, ſiue extendi:& que de nouo emergunt, nouo indigẽr auxilio,&c. Quia ad hoc teſpondetur, negando minorẽ. Licet enim in ſpecie forte, ſiue ſpecifice,(vt loquitur Bal in l. ſub pratextu. 2. de tranſact.) non potuerit princeps Al- bertus puidere ſupra memorata pericula: in gene- re tamen, ſiue generaliter non potuit fieri, quin de jis& ſimilibus habita fuerit memoria& cogitatio in iſta tractatione tranſactionis, quando quidem il- la huiuſmodi contributionum, impoſitionum& exactionum cauſſa ſunt. Neque enim non animad- uerſa fuerunt etiam ante actis temporibus in Ger- mania ommifariam bella, ſeditiones, incurſiones Turcarum crudeliſſimæ quidem, præſettim in fi· nibus ferme ducatus Bauariæ. Porro turpe eſt iapi- enti dicere, Non puraram, vt alibi habetur, maximme Præſidi& prouinciarum moderatori. Probatur au- 38 tem, teſtet Bartolo in! ſub predextu. 2. C. de tranſact in prin. dicta diſtinctio cogirationis vel generaliter, vel ſpecialiter. per text. in l. qui iure ſf. de teſta. mil. Dietur enim ibi, quod ſi quis teſtetur iure militari; ignorans, vel etiam ſciens vxorem prægnantem,(ſic habet Haloan- drina correctio) e prætereat poſthumum fuerit autem vtroque caſu eo animo, vt exheres eſſet, quicun que illi poſt- humus naſceretur, non rumpatur eius teſtamentum agna- tione poſthumi. Ratio dubitandi erat, quia videbatur, quod in caſu ignorantie deberet teſtamentum non valere ipſo iure, vt dicit tex. in! ſicut certi iuris. C. de teſt. milit.& inſtit. de exhered. lib. S. ſed ſi in expeditione. Sed contrarium decidit Imperator, cuius ratio eſt, quod licet in pecie forte ignorauerit, cogitare tamen de- buit& potuit in genere, prægnantem eſſe vxorem, cum qua cõcubuerat. Ideo ius deſuper ſtatuit, qua- ſi reuera ſciuiſſet:ad quod facit argumentum, quod habetur& notatur in l. quod te. ſ.ſi cert. petat. vbi di- citur, paria eſſe, ſcire, vel ſcire debere: ad quod fide etiam Bart. in. pen. C. de aur.& argen. leg. adde etiam his id, quod conſuluit. Alexan. de Imol. conſ. 30. vol 2. verſ. non ohſtat. in vlt. col. Quapropter ſibi imputet Princeps conuentus, quod ita in genere ſimpliciter & indefinite ſuus prædeceſſor dux Albertus immu- nitatem conceſſit, arg. d.! ſub praætextu. 2. C. de tranſa- Ctio. cum ibi not. per Dd.& C). in lrnon modus. C. de ſeruit. & aqua. Debuit enim cogitare, quod ſub verbo ge- nerali ſeu indefinito omnia comprehenderentur;, eriam fatura: ſicuti habemus in! ſi ſeruitus.& ibi not. Fae ſeruit. vrb. prædior.& notatur per Dy.& Bat. in!,ſi mihi& nbi.§.in legatis. f. de legat.. Quod cum non fe- cerit, non debet craſſa ipſius conſidératio, quam Bald. in d.l ſub. pratextu. 2. ſtultitiam nominat, ad- nerlario ſuo nocere, ²rg. I. quicquid adſtringendæ. I de verb- oblig. Dicitur enim ibi, quod non auditur pro⸗ miſlor, qui promittit ſtipulatori aliquid inde finite, puta vaſa ſua, vel ſeruos ſuos, ſi dicat ſe ſenſiſſe tan- tum de vaſis vitreis, non etiam de argenteis, velde ſeruis viliſſimis. Æquipollet enim indennira vni- uerſali, vt dicis ibi Paul de Caſtr& eſt alibi text. Gloſ.& Dd. in lſi pluribus heredibiſ de legat 2 text. in!. ſi plures ſf. de legar. 3. Gloy& Dd. in 1.i. ſ.de reg iur. cuin ſimiiib.& nõ recipit interpretationem reſtrictiuam ex ſolo dicto promiſſoris; vt per Dd. in Al. quicquid aſtringenda. Eſt & † alia ratio, quia in contractibus non receditur à propria ſignificatione verbi ex dictovniusex con- trahentibus. Nam contractus dependent ex volun- tate vtriuſque contrahenris: igitur non inſpicitur, quod alter ex contrahentibus ſolum ſenſit, puta p- miſlor. Secus eſſet in legatis, quæ dependent ex ſola voluntate teſtatoris: igitur illius voluntas& mens ſola inſpieitur. Caſus eſt in l. inter reſtem ſf. de auro& arg. leg. Iſta ratio colligitur ex dicto Pauli de Caſtro inl ſi mihi& Titio.§. ſi ſiipulatus. ſ. de verb. oblig. qui di- cit ibi caſum eſſe ad hoc notabilem& peregrinum, qui non ita de facili reperiatur. Et profecto, ſi recte intueamur, videtur quod habeamus deciſionem& reſolutionem plane rotundam caſus noſtræ diſpu- tationis in his prædictis duabus legibus, nempe in.. quicuid aſtringenda.&l. ſimihi& Titio ſi.de verb. oblig. Sumus enim hic in caſu cõceſſæ immunitatis inde- finite, acgeneraliter, quia dicit tranſactio, Wann auch ein gmeine Landiſteur/&c. item ſumus in caſu contractus. Tranſactio f enim, conſiderato reſpe- 4 ctu ſui ipſius, contractus eſt, quia in ea hincinde cõ- trahitur noua obligatio. Ita in ſorma dicit Ioan. Cac- cialup. de S. Seuer. in ſuo tract. de tranſact. q. æ. allegans l.cũ te tranſegiſſe. C. de tranſact& ibi eſt tex. clarus, ad idẽ Bar. in repil omnes populi. nu. 30ij.de iuſi.& iu. Cum itaq;(vt proxime d'ximus) in contractibus non recedatur à propriaG genuina ſignificatione verbi, ex dicto, vel propter dictum vnius contrahentis: ſequitur, quod ab ea ſignificatione huius voculæ/ Gmein/ quà ſupra declarauimus, eſſe ꝓptiam,& magis vſitatam, id eſt Generalis, recedere haud quaquam poſſimus, nec debeamus propter dictum illuſtriſſimi domini Du- cis, rei conuenti. Itas; im putet ſibi(vt denuo dicã, præfatus dominus Princeps, qui legem clarius non ſcripſit, cum in poteſtate eius eſſet, per text. in l. xete- terib.& ibi Dd. f.de pact.& in l. Labeo ff. de cont rah. empt. tex in l.: S ſin autem ad deficienti perſonam. C. de caduc. tollen. e facit Gloſ. in l.talu ſcriptura, in verbo, continen- tur. ſfde leg, Potui ſſet autem dicere in tranſactione, Wann auch ein gemeine gebraͤuchliche/ vnbefrehte/ ge⸗ woͤnliche Landeſteur/&c. vel ſimilibus verbis deſcri- bere& exprimere hanc ſuam vulgarẽ ſue commu- nem contriburionem. Nõ’f aduerſatur eriam, dum dicitur ꝙ de iure potuit& debuit derogari omnib. & quibuicunq; exemtionibus& immunitatib. etiã clericorũ, in tanta defendendæ patriæ neceſſitate, ꝑ iura ibidé allegata: quia illa iura omnia lôquuntur de prælio& cerramine corporali,& de vi giliis mu- rerũ. ꝓ cuſtodia cuitatum,& ſaluarione patriæ, ac de fentione Chriſtianorum in nec ſſitate ineuitabi- 1.& vbi vrger præiens, maxime infidelium, vt Tur- carũ importunitas, nempe in ſubitaneo ac impro- uilò inſultu& timore. His enim caſibus nec cleri- eus necalius quiſpiam ad id aptus, quacunq; prædi- tus ſit immunitatis, velexcuſationis pecie, prælium G. 6 41 —— ————— ——* ——— — ͦ—— — ——— — —— ——— ————— —— 8 —— — — 3 “ “ ä 44 Dn loach. Mynſing. Iuriſeon Germani 4* ac vigilias murorum detrectare debet: maxime v- bi ſine his ciuitas vel patria commode defendi non poteſt ab oppreſſione& inuaſione, vt per Panorm in cap. peruenit. de immun. eccle. n. 6.& idem in cap non min. eo. tit. ꝛ.3. verſ.tertio, ſed hic nõ ſic. Præterea f loquũ- tur illa iura,& iis ſimil de immunitate ſiue exem- tione, ᷓ quis conſequutus eſt ex priuilegio, velex cõceſſione mere gratuita: hie ſumus in caſu immu- nitatis, ꝗ nactus eſt Senatus in R. eorumq; conciues & incolæ non ex priuilegio, ſed ex cõtractu: non ex conceſſione mere gratuita, ſed ex contractu tranſ- actionis admodũ oneroſo. Sunt autẽ longe diuer- ſiſſima, contributio pecuniaria,& prælium corpo- rale: item priuilegium mere gratuitum,& contra- ctus oneroſus, ex quibus nulla poteſt fleri illario, l. naturaliter.§. nibil commune ſf. de acquir. poſ Debent quoq; nimirum contractus vltro citroq; obligaro- rii omnino ſeruari, iuxta illud vulgare: Verba ligant homines, taurorum cornua funes. vt eſt Gloſſ.in verbo, iuris vinculum. Inſtit. de oblig. in prin. Quod ſi quis forte opponat, contractũ hunc tranſ- actionis noſtræ celebratũ fuiſſe cum Principe, ideo 43 forte minus ſeruandũ: reſponderi † poteſt exiure, ꝙ imo princeps ſit obnoxius ſuum contractũ adim- plere, etiã cum ſuo ſubdito initum, vt latiſſime hoc proſequitur Paul. de Caſtr. conſ. 316. in antiq cirta med. Et licet indubitatũ ſit, tranſactionẽ noſtrã fuiſſe& eſſe contractũ, vt ſupra diximus, verſ.& profecto ſi re- 44(le. tamen adhuc latius probatur: quia f tum demũ dicitur princeps cõtrahere cum aliquo, quando ap- ponitur pactum vel ſtipulatio in conceſſione, vt in propoſito noſtro: ſecus, quando fit cõceſſio abſen- ti,& nemine recipiente pro eo, ita Iacob. de S. Geor. tit. de feud. in verbo, princeps Pedemontium.. ſed an prin- ceps. n. 17. verſcquinto pro eadem opinione. Hinc eſt, quod haud inepte dixerimus, hos tales, qui titulo onero- ſo nacti ſunt immunitatẽ, non eſſe vere& proprie immunes, cum anticipando futuras cõtributiones ſoluerint ſemel pro ſemper:& maxime, vbi de præ- ſenti adhuc quotannis ſoluere obnoxii ſunt: quem- admodũ ciues imperialis oppidi R. vigore ſæpe di- cte tranſactionis annua quadringẽta perpetuo ſol- uere adſtricti ſunt. Nec aduerſatur his proxime di- ctis id, ꝙ legitur& habetur in textu& Gloſſ. I. vnicæ, C. vt nem. lic. in emt. ſpec. lib. 1o. in quo Dyn. in liſi ex to- to ſf. qe legat. i. fundat ſuam opinionẽ, quę ſupra rela- ta eſt in primo prætenſo fundamento illuſtriſſimi domini ducis aduerſarii. Dicitur ibi, quod ſi vrgente neceſſitate indicentur prouinciis cõparationes fru- menti, vel hordei, aliarumue ſpecierum, tunc nemo penitus poteſt ſe excuſare, aut ſub cuiuſcunq; priui- legii occaſione eximere, cuicunque, quocunq; mo- do, quocunq; tempore, per ſacros apices, vel ꝑ pra- gmaticam ſanctionẽ, aut iudicialẽ forte diſpoſitio- nẽ huiuſmodi excuſatio ſiue immunitas data ſit, vel poſtea data fuerit: quia illa lex cum Gloſſ. ſuua loqui- tur in caſu ſpecialiſſimo, ſeilicet in caſu emtionis frumentorũ, propter vrgentẽ vel imminentem ne- ceſſitatem famis, nõ aliis neceſſitatibus, puta in ex- penſis, ſeu ſtipendiis militũ,& ſimilium rerũ ꝓ vſu belli, vel armatæ faciendæ, vt Doctores loquuntur, neceſſariarũ: ſic loquitur in effectu Bal. conſ. 135. col. 46 2. in prin. par. 5. Eſt autem tam vrgens ea neceſſitas famis, vt ſiue incidat iudicio Dei, vel cœli ppter ſte- riliratem, ſiue facto hominis propter hoſtilitatem, ſemper habet locũ d.l. vnica. Nam ex pane maxime viuit homo,& ſuſtentatur Reſpublica, vt not.in iu- hlicas.: C. de feri. Itaq; publice vtiſe& neceſſatium eſt, vr vulgus penuria o ppreſſum iuuetur cöparatione fructuũ& frumentorũ, ne alimenta ei deſint, I. ciu. tatib in princ ff. de legat..& I.. C. de epiſco. aud.&l..ſ.ad leg. Iul. de anno.& qui nõ lubuenit populo neceſſariis alimentis tempore neceſſiratis, dicitur occidere populũ, l. necare:ſ de liber. agnoſc. Porro nihil magis triſte, q fame necare:n hil fami cõparatur, fame ne- cantur pecorasl.de pecorib.& ibi Gl. C. ad leg. Aquil.Itaq; caſus dll. vnicæ, ſpec aliſſim us ad caium diſputationis noſtrę nullatenus trahi poteſt aut debet, J. commodiſ- ſime ſ de liber.& poſthu. 6. ſuſceptum. de reſcript. lib. Ha- bentur hæc omnia larius in d. conſ. Bal. 135. par.;. per to- tum. Nec vtiq; obſtat, ꝙ pro corroboratione proxi- me dictæ opinienis Dyn. ſubdit Paul. de Caſtr. in Äiliſ ex toto. in prin ſ.de legat i dum dicit, qᷓ de nouo emer- gunt, nouo Ghenn auxilio: quia reſpõdetur, ꝙ hicnõ ſumus in caſibus de nouo emergentib. ſed contige- runt eiuſmodi& ſimiles caſus pluries in Imperio, & ſolent quoridie plus& minus occurrere, yt etimm ſupra dictũ eſt. Poſtremo nõ obſtat, dum dicitur de natura actionis, ſuper qua interpoſita videtur tranſ- actio noſtra, nõ venire immunitatem a collectis& contributionibus taliter priuilegiatis, ſicut inactis deducitur: etgo nec tranſactionem ad eas extendi poſſe: quia reſpondetur, ꝙ licet de natura actionis nõ veniat, tamen de natura ſermonis indefiniti ve- niat, ꝗ indefinitus ſermo vniuerſali locutioni æqui- pollet, vt ſupra diximus, per tex. G Gloſſ. ibiq, Da inlſi plurib. heredib. de leg.a. cum fimil. Stat itaq; tirmaſſen- 7 tentia, ꝙ tranſactio quæſtionis noſtræ nõ aliter in- telligi vel interpretari poſſit, nec debeat, ́ pro in- definita,& generali acquiſitione perpetuæ exem- tionis& immunitatis ab omnib.& quibuſcunq; cõ. triburionibus, exactionibus, præſtationibus& eiuſ⸗ modi oneribus ducatus B demto vnico lllo caſuin eadem expreſſo, nempe, So den Fuͤrſtenthumbs ey⸗ gen Buͤrge n auff jre guͤlt vnd grunde ſteur gelege /eit hoc enim ſolo caſu tenentur ciues in R. cõtribuere, ad inſtar ſubditorum& incolarũ ducatus B. Ethane ſententiã tenec Paul. de Caſt in d.i ſi ex toto. ſrce lgat. I- dicens etià alios eã partẽ tueri, qᷓ ſibi magis placeat: ſubdenſq; vltra eas ratic nes, quas ſupra adduximus, &riã aliã rationé, quia in beneficiis larga debet fiei interpreratio aduerſus cõcedentẽ: debẽt( inqua]“ priuilegia Principis latiſſime interpretati⸗ text. eſtin j. heneficiũ ff. de conſtit. princ. Sed& in contractib.·ſicut hic ſumus, debet fieri plena interpretatio, vt ait tex. in c. cũ dileti. èe donatio in fne. Et iſta ſupra dicta ſenté- tia, quã firmat Paul. de Caſt. eſt princi paliter Rayn.iß d I. ſi ex toto. ꝓut refert Bal. ibidẽ, dicens rationẽ Ray. eſſe, ꝙ Thuiuſmodi munera, q̃ im ponuntur ratione guerre, ſint ſuperindicta, vr eſt Gloſſ. in l. vnica, C. v nem. lict in emt. ſpec. ſi. o.& ſic extraordinaria munera: vt C.de ſuperind.l.I. Ergo,& c. vt C. de mune publ. vat. 11. lib. 10. Dicitur ibi, ꝙ habens vacationẽ munerũ ſim- pliciter, euitet extraordinarias duntaxat collatio⸗ nes, id eſt, qᷓ ex im prouiſoà magiſtrarib. indicuntur- Quomodo ergo poſſent ciues in R.eſſe obnoxiiex- traordinariis muneribus? ſicut prætendit dominus Dux ex aduerſo: cũ tamen habeant ſine cõtradictio- ne immunitatem& vacatione mab ordinariis, quę maioribus priuilegiis fulcita ſunt, demto vnleo 7. tahipoteſtan a flni dusſuleyun Arlus m dcog Ad,ꝙ proconf Dynſibdtt Lat dum dic a Se uxilio:quah, . An glenö nouoemerg ag uan . 0 82 miles calu J 8. eno, us R minus an an. . lhltam remonöch ai ühe er qualnterp ag enta. nite immun a ais dliter priult a anch ec tranſactiol an adal derut, qlic an wuti de naturaſen an dur ſermo nniuer an uiu. mus, der tex. itua cum fmilR a nten. quæſtioni en Üülri. ari poſſit an vigphi l acquſitio amaxdm. tisab ommb aus almng tionibuszpte an ulhä catus demf aa loquin mpe, Soda dig tan egültvndg ahtulhh tenenturcit in dndeere m Kincolun aadt nc 1deCatud pat'ẽtueth raticnes qlt ih min benet i uscõceden it Ktiſſimcin nilas grinc zed 8 ripleraint An ain fne ktit ie- ze Catetf n rlbis anta muneracl d 1e dichatet taman a K ſceut nal gocme d habensſac 8 4 cobi b dotdinalts ouiſoàmag 5 ſeucras htin tduszſasl unat amenl ucsin 90 aun iieuns d vta zo eſt minus, regula vulgata iuris, lib. 6. Diſtinguit f auté ſu.&cc. Certe cui licet, quod eſt plus, licet etiam, ꝙ Bald. in dict. l. ſiex toto. dicens, quod aut imponuntur er modum augmenti,& habet locum opinio Ray. aut tanquã nouæ collectæ,& procedit opinio Dyn. Verum Paul. de Caſtr. reprehendens iſtam diſtin- ſtionem Baldi, dicit vnum notabile verbum, quod ad quæſtionis noſtræ determinationem videtur in- euitabiliter,&(ve ſolet Italico idiomate dici) de broca ſeruire: dicit enim, quod ſi haberet locum iſta diſtinctio, ſequeretur, quod eſſet in poreſtate imponentis grauare illum, cui eſt facta conceſſio: quod eſſe non debet, arg. à ſimili, I. ne in poreſtate. ſ.de arbi.& l. 2. f. ſed ſit agant.. de iudi.(inductio facilis eſt) Sic in propoſito noſtro, ſi cõcederemus diſtinctio- nem& interpretationem, quam facit illuſtriſſimus Princeps, reus conuentus, videlicet quod virtute tranſactionis ciues oppidi R. in vulgaribus tantum & conſuetis exactionibus collectarum immunes eſle deberent, non etiam in his, quæ propter publi- cam neceſſitatem patriæ imponuntur, quod ſpecia les illæ ſint& priuilegiatæ: ſequeretur vtiq;, quod eſſet in poteſtate ipſius Principis, eos onerare pro ſuo nutu, ac libitu, quotieſcunque vellet. Poſſet e- nim, etiamſi de præſenti nulla ſubeſſet, confingi ta- men& prætendi ſaltem futura aliqua publica ne- ceſſitas patriæ,(abſque eo enim imponi nequeunt huiuſmodi collecte, contributiones,& exactiones) &e ſub eo prætextu poſſet imponi etiam ordini præ- Jatorum& nobilium aliqua ſumma, quantulacun- que ea eſſet, tantum pro forma, ad effectum, vt hoc modo etiam ciues in R. cogi ad contribuendũ poſ- ſent: conuertereturq; eo modo in ludibrium, imo doloſam deceptionem, quicquid in tranſactione quæſtionis noſtræ ſub ſpecie bo. æ fidei actum eſ- ſet cum Senatu ciuitatis R. De lana enim caprina(vt dicitur in prouerbio)ſeruiret ipſis tranſactio,& ipſi in vanum impleuiſlent contractum ex parte ſua. Nunquam enim in perpetuum contingeret, ipſos poſſe ſua tanti coemta(vt ita loquar) immunitate gaudere, quemadmodum hæc in actis latius dedu- da ſunt: quod eſſet contra omnem æquitatis& iu- ris rationem,& contra ea, que ſupra diximus, in yer- ſiuul praterea loquuntur illa iura,&c. Porro non ob- ſtat, quod ſecundo loco dictum eſt de perquirenda contrahentium mente, vbi obſcuritas ſiue ambi- guitas in verbis vel orationibus conttactuum, vel z'vtimarum voluntatum emergir: quia f ad hoc re- ſpõderi poteſt primo, veram quidem eſle hanc ma- iorem propoſitionem, ſed intelligi in contractibus de mente vtriuſque contrahentis inueſti ganda, nõ etiam alterius tantum: dependent enim contra- Gtus ex voluntate& mente vtriuſque contrahentis. Secus in vltimis voluntatibus, quæ ex ſolo teſtato- ris animo proficiſcitur: quemadmodum in ſolutio- ne primi contrarii, in principio larius deduximus. Vnde non refert, quicquid ſenſerit illuſtriſſimus quondam princeps Albertus: ſed oportet etiam conſiderare, quæ fuerit mens Senatus ſiue magi- ſtratus ciuitatis R. cum ſimus hic in caſu contractus. Secundo reſponderi poteſt, negando habere locũ in caſu noſtro id, quod conſequenter dicitur, quod amuneribus mere patrimonialibus,& iis, que pro- pter ſuperuenientem publicam& improuiſam pa. trig neceſſitarem imponuntur, nemo prorſus eximi Reſponſ luris Decad. VII. Reſponſ. L.XIV. 245 poſſit, per iura ibiallegata: quia ſi recte intueamur, non ſumus hic in caſu veræ& meræ exemtionis, ſiue immunitatis, vt ſupra latius dictum eſt, in ver& licet inaubitatum ſit,&c. Anticiparunt enim ciues in K. ſuas contributiones tempore tranſactionis fa- cte ſoluentes& contribuentes in perperuum„& adhue quotãnis ſoluunt quadringentos aureos du- ci Alberto, vigore eiuſdem traniactionis. Quo fit, vt nulla cadat imputationis occaſio in perſonam ſe- pedicti illuſtriſſimi quondam principis Alberti, quaſi animũ forre habuerit dolo& fraude verſandi cum magiſtratu ciuitatis R.eorumque ciuibus, ru⸗ itque ea propter huius nimis ſubtiliter exquiſiti prætenſi fundamenti baſis: imo videtur directo militare aduerſus ſæ pedictum ducem Albertum, reum conuentum. Si enim diceremus indiſtincte verum eiſe, quod à muneribus patrimonialibus,& ex quacunque neceſſitatis occaſione indictis nemo prorſus liberari poſſet de iure aut æquitate, nec etiã titulo oneroſo: certe concluderemus ineuitabili- ter, quod illuſtriſſimus quondam dux Albertus vo- luiſſet fraude& dolo decipere& ceircumuenire ma- giſtratuin ciuitatis R.& quod proinde non eſſet au⸗ diendus illuſtriſſimus dux modo conuentus. Fraus enim †& dolus nemini patrocinari debent, l. verum. 52 §. hoc quog, ſ pro ſocio. Itaque neceſſatio oportet ad- mittere diſtinctiones, de quibus ſupra in verſ. præ- terea loquuntur illa iura,&c. maxime accedente violenta illa iuris& de iure præſumtione pro prin- cipe tam iuſto, qualem ducem quondam Albertum fuiſſe in comperro eſt. Porronon impedit etiã ter- tium pro domino reo cõuento allegatum præten- ſum fundamentum, ſumtum ab etymologia voca- buli: quia reſpõdetur, quod huiuſmodi argumen. 53 tum ab alluſione, ſiue à vi nominis nõ habeat locũ, uando communis vſus loquendi repugnat alluſio- ni. Ita dicit Alber de Roſa.in l.2. f. appelata ſ ſi cert. pet. referente Nic. Euer. in loco Topicorum ſuorum, qui&ſtab Alluſtone,&cacol.& verſ-idem. quando alluſioni.& hoc ſe- quitur Iaſ in à S. appellata. per.libsrorum.& l. anniculus. Fde verb. ſig. idem ſentit Panorm. ſuper ſalutatione®o- riana, num. 5. Et eſt ratio, quia; communis vſus lo- 54 quendi præfertur cuicunque definitioni, ſeu diſpo- ſitioni legali, ac etiam topriæ ſignificationi, vt ſu- pra in verſic. ſecundo Pabemus iure cautum, latius explicatum eſt: vbi etiam habetur, quomodo dictio Gmein/ ex communi vſu loquendi& int erpretandi vſitatius intelligitur,& magis accipitur pro genera- li, quam pro conſueto. Inſuper f non procedit ar- 56 gumentum ab etymologia vocabuli, quando in ipſa etymologia verbi datur exceſſus in aliquo: ꝙ poteſt tribus modis contingere, vel quia etymolo- gia excedit nomen etymologiatum: vel quia exce- diturà nomine: vel quia excedit& exceditur. In propoſito autem exceditur etymologia à nomine etymologiato. Licet enim non prorſus inepte ponitur tantum ruſticis& plebeis, dem gemeinen Mann/ oder den Gemeinden/ pro communi more patriæ, quaſi der Gmeinden ſteur/ tamen æque apte, imo rectius& vſitatius dicitur Gmeine Landtſteur/ quæ generaliter omnibus totius prouinciæ ſtati- bus& ordinibus imponitur. Concludimus er- go ex præmiſſis omnibus, quod virtute tranſa- ctionis, de qua eſt præſens Surrovern„non po⸗- X 3 dici poſſir, Ein gemeine Landiſteur/ illa, quæ im- ———— —————— — — — ——— —— —— ———— —. — 246 Dn. lIoach. Mynſing. luriſconſ. Germani tuerint, nec debuerint ciues imperialis ciuitatis R.&treditis hineprouenientibus, uihil inde ſepara de annis 25. vel 6.& de annis,&c. 47. 52.& 54. mi⸗ 10, excepto, vel reſeruato, nec etiam liberis pradicli noris numeri, dum eſſet iam cauſſa in litis penden-(omitus Gulielmi, eorumue curatoribus impedien. ceiao haco collegati,eeadednaenenaunn lihae,1ennen 5a ih,is i endeh, z3 compelli de prædli.„ 4„„ ee„„, B.& hee 11 contributiones indebite ab iplis ex-—— ehiuaſen enut aue elent, Uha actæ fuerint. Proinde ſiquidem concluſum iam ſit reſtitui eben ent,& c. Et Aezkaesa qua to arriculo up diffinitiue in cauſſa, de quo in petiis actorum mihi eiuſdé conuentionis hæc ſcripta ſuns nempe, quod tranſmiſſis nihil conſtat, debere per ſententiam de- æs alienum d ſæpe dicto Comite Gulielmo de Lcon. clarari& iudicari, quod reſtituatur& refundatut ꝛrattum Erelictum ex reditibus, quorum dier an- 5 ipſis, quicquid eo nomine expoſuiſſent, acinſuper, ꝛ? allegatam tranſactionem venuſet, quig aùbne b 9 quod cautionem præſtetillis Dur couentus de au.„„arent, per curatores prafati Comitis abſs, uI plius in poſterum hac occaſione eos non moleſtan- haei 5 3 6— 85 4ah A do, aut turbando, compenſatis expenſis litis ex le- 1e2on?. untu, ae zeulo aozuu Conasle 5 n b Barbaraæ exſolui debeat. gitimis cauſſis, maxime quia cauſſa fuit ſaris dubia, ex/o. A 9., u Propter xquiuocationé dictionis Gmeyne/ Se quia(JAefnaneuee& controuerfia inter di- Mun etiam in perſonam tam honeſti aciuſti Principis nõ— ctos liberos Comitis Gulielmi,& Comirillam l cadit facile ſuſpicio calumniæ, vel temeritatis. Arq; Barbarã propter illa mille ſexcenta frumenti quar- lcc hæc omnia& lingula allero auris eſſe, ſalua tamen ralia. Nam Comiriſla vigore primi articuli trans ten cuiuſcunq; rectius melius& ſentientis ſaniori ſen- actionis ſupraallegati, repetit a liberis predicta ftu- NHi tentia, in cuius fidem,&c. 83 menti quartalia, patri eorum in dotem allatas exad- gha RESPONS'VM L XV. uerſo autem liberi contendunt, illa ipſa quartalia l SWnn t A Tan iuxla tenorem quarri arriculi non Comitiſle ſed ſ- nua ö-— pi deberi,&c. Confultus itaque ego de hac contro- Ah 1 Hhpotheſis huius reſponſſ. 1ee. uerſia, quid iuris eſſet, reſpondere, ſemotis ambagi- 3 naai 2 CLuaſtio ex ea eiinau. bus, quæ in vtramque partem adferri poſſent, bre- Iauui 3 PFructus conſtante m. rrimonio percepti doris non ſunt, uiter me abſoluo,& dico, dominã comitiſſam Bar- llpe ante vero percepii in dotem computantur. baram ad præ dicta quartalia frumenti de iure rette aq 4 Dos vxc, eiuſue herediꝰ'u debetur ſoluto matrimo⸗- agere, ſuæque intentionis iuſtas habere rationes. kni o..ö Nam pactum tranſactioni allegatæ inſertũ expref uu Vxorer circa dotem maximepriuilegiata ſunt. ſis verbis ſonat, Dominam Comitiſſam omnia bo- a b 5 Pro dore in ambiguns ſemper tudicandum. nad facultates tam ſoli, quam mobilia, nihilexem-(Auil S 7 44 yniuerſalis vetitatem requiritur, quod omnes ſin⸗ pto vel reſeruato, que in dotem eſſent allata, repe- uint “ gulares eiuſdem ſint verrr. tere ac conſequi poſſe.Sed nemo in iure vel medioo eumn 4 Quod in fauorem intr oductum eſt, non debet in odium criter verſatus, negare poterit, fructus, quos domi- 68 etorduuu. na Comitiſſa ante matrimonium cum Comite Gu- 1 kut „ Ad veritatem copulatiuæ requiritur vtrum, copula- lielmo de L. contractum percepit, in dotem com- 85 tum eſſe veu,,„,x, pueari. lura enim dicunt: Si † fructus cõſtantem.æ-3 nn 10 Rerum, qua numero, pondere, menſuraue conſtant sin trimonio percepti ſunt, dotis non erunt, ſiveroan 15 8 dotem allatarum periculum ad maritum ſpettat. te nuptias percepti fuerunt, in dotem computan- 4 HIPO TIHESIS H VIVS tur, text. eſt in l. dotis. ſi fructus ſ de iure dot. quæ verba, chg KèARKAESTO S 1. tanquam certa& indubirata, nullum alium ſenum 9 — G Eneroſa domina Barbara, Comitiſſa de P. recipiunt. Et dicit Imperaror: Ante matrimonium au — relicta quondam Gulielmi comitis de L. nunc qusque fructus percepti dotis ſunt,& cum eareſti⸗ 1 ulein vero domini Franciſci Baronis in M. vxor legiti- ruunturI.videamus. S. ante matrimonitem- Hee vſurum nnale rulga. adde l. juæris. ff. de pac. dot. Cyn. inl-nica, C.denei hhe miaſaop riort marito, dicto comiti Gu lielmo inter pxo. act. Ferrar. in ſua pract. in for. ibell. quo vxor æitadà aig ceterà bona mille ſexcenta quar talia frumenti in dot.& vſumfruct. Prærerea primo articulo prætacte müe Apotem attulit. Ceterum poſi obitum prafaticomi- tranſactionisi ncluduntur etiã hæcverba, Vnacum tis Gulielmi inier ipſius liberos heredes ex vna,& debitis& creditis, ex quibus rurſus elare deprehen- prædictam Comitiſſam relictam coniugem ex a1l. ditur, illa 1600. quartalia frumenti, licet debita„& terapartibus, circa ſucceſſionem per reuerendiſſi- nondum exacta fuerint, ſæpe dictæ Comitiſſæ xi mum principem, Adominum Abbatem Murbacen- S0ré Pumlar ticuli deberi. Sed& iura coinmuni Comiriſſæ adſtipulantur, liberiſque Gulielmi Co- Jem 4 a Ite, 22 terat⁊ anſacti 2 Videli de: Qsod mitis aduerſantur. Diſponunt † enim, morte natu- 4 domina Barbar a Comit Ma de Pomnia ſua bona ta rali mariti dotem,& bona indotem per vxorem al. ſoli,quam mobilia, veluti pagos caſtella, vicos, do- lata, vxoris eſſe, vel ſiillaamplius non ſit in viuis, ac mus, reditus, cenſus, vaſa argéẽtea, ſupellettilia, ve eius heredes pertinere, text. in 1. 2. ff. fol. matrim. vbi ſtimentaiclinodia,& fimilia, quæcung, tandem eſ- dicit, ſoluto matrimonio ſolui dos debet vxori. Et bi jent,& quomodocung. nominarentur,& ex pater- P oſito, ſalua tamen facti ſpecie, ar ticulum hictran ur ——ͤ 4 4 Aillo Cnn, 1 4 Cul lelm de Lan dot E Al414 lilſe k, tamenis nö, niſi Heomnnodom& vtilitatem dictæ dih Aut qli deinde conſtante enat? kabzut0 ipſi Comiti dominæ Comitilſæ eſſet interpretandus. In fvni i ex parie ſuæ coniugis obueniſſent, vna cum debitis uerſo nam que iure vxorum dotes maximis priu le- 1 gen dii tepettall Aa trieorumine Ae aa contendunt, an 9 larticulino an iſtl dltus tagues ewun. er reſpondet am imai we pattemad ane laſce dico, domi an ilaa- quartalaam an i entionis iaſta an zut actioni alleg tit minam Con an anüb ſoliquamn asüta⸗ uein dotem n baghe lle. Sed nem anm ſeuebo⸗ ue poteritſt dn kuchi natrimoniut am dcllepo. ctum ſe 8½ T cunt: Si tf iibutne.) lunt, dotisne a nda fuerunt, in an olidun- ſiftuciu ſd adiot 5 dubitata nt a unlchlmn wperatotit A ceptidolul aute maumt it pac. dot. 4 nad infn i eterea ptin uncur eclt. Lquibusth in. malia frume 8 riut, ſepe 8 dzeberi ded anrut)lbet d Diſponunl „ Alsmunite ſunt:&e vt dieit Imperator, Dotis cauf 5 ſemper&y biq; præcipua eſt, inl. i ſ. ſolut. matrim. & Et falibi dicitur, in ambiguis pro dote reſponden- dum,lin ambiguir ſ. de iuredot, Inſuper& quartus ar- ticulus allegatæ tranſactionis in dominæ Comitiſ- ſe detrimentum non eſt trahendus, cum hic in ali- am partemtrahi nequear aut interpretari, quam ad teditus, quorum dies cõſtante matrimonio,& poſt obitum quondam comitis Gulielmi de L. vſque in diem celebrate tranſactionis iam ceſſit, quiq; tum temporis adhuc exſtabant. Nam ſi quartus articu- lus ad fructus, quos domina Comitiſſa marito ſuo comiti Gulielmo in dotemattulit, referri deberet, tunc primus articulus eſſèt falſus, cum eius vigore dominæ Barbaræ comitiſiæ omnia bona, quæ ipſa in matrimonium attulit, remanere& reſtitui debe- ant quod certe non fieret, ſihęci600. quartalia fru- menti comiti Gulielmo allata non redderemur. 7Qui tf enim omne dicit, nihil excludit, I. articulo. ſ. de hered inſtit. cſi Romanorum. 19. diſt.cſolitæ. de maior.& obed. Etad veritatem vniuerſalis requiritur, quod o- mnes ſingulares eiuſdem ſint veræ: ita firmat Specu. intit de ſndi verſr quid ſtin aliquo.& Bart. in lſiſerui.. ylt. delegar. 1. Dd. inl. A procuratore. C. mand. cum vulg. Hlæc etiã verba, quæ primo articulo prædictæ tranſ- actionis inſeruntur, Nichts außgenommen id eſt, ni⸗ hil dempro, Alle vnd jede id elt, omnia&e ſingula, item Gentlich vnd gar/ d eſt, totum& penitus, dili. genter perpendenda ſunt, quia imporrant enixam voluntatem,&c. Conſtat etiam ex quarto articulo tranſactionis, eum ipſum incommodum dominæ Comitiſſæ appoſitum& adiectum eſſe: is enim ſo- nat, üne eius Pan atque detrimento,&c. quo cir- canon poteſt nec debet in eiuldem Comitiſſæ de- trimentum atque incommodum detorqueri. Nam d quæ in fauorẽ alicuius introducuntur, in eius odi- um retorqueri non debent, l. nulla. y.de legib. vbi Im- peratot dicit: Nulla uris ratio, aut aquitatus benignitas patitux ut quæ ſalubriter pro ſalute hominum introducun- tur ea nos duriore interpretatione contra commoqduin ipſo- Tumi producamus ad ſeueritatem. Meminit etiam quar- tus articulus eius, quod relicta debitaà curatorib. li- berorum Comitis deL. ex reditibus, qui ante initam tranſactionem percepti eſſent, ſolui debeant: quæ verbaad 1600. quartalia frumẽti referri nõ poſſunt. Fructus enim, quos ſæpe dicta domina Comitiſſa comiti Gulielmo de L. in dotem artulit, proculdu- bio nonamplius exſtabunt. Ideo hæc verba, tanquã copulatiua, ad fructus venditos trahi nequeunt. Nã ) ad f veritatem copulatiuæ requiritur vtrumꝗq; co- pulatum eſſe verum,! ſi heredi.& ibi Bart ſj.de cond. in- fit.& l.. f.de iuſt.& iur. Felin. in cexceptio. verbo, copula. ereſcript. Quod autem hoc loco obiiei poſſet, ſæpe dicta quartalia frumenti vſu quotidiano conſum- taeſſe,& partim à præfato Comite Gulielmo quõ- dam diſtracta ac vendita, ideoque illos fructus iam olim abſumtos nõ poſſe reſtitui,& c. hoc argumen- tum de iure nequit ſubſiſtere, ſed per iuris funda- 1o menta haud difficulter confutari poterit. Dicit f e- nim text. in l. res in dotem. ſ. de iure dot. Res in dotem datæ, quæ numero, pondere, menſuraue conſtanr, mariti periculo ſunt: quia in hoc dantur, vt maritus adarbitrium ſuum diſtrahat,& quandocunque ſo- luto matrimonio eiuſdem generis& qualitatis ali- Asteſtituat vel ipſe, vel heres eius. Hinc ſequitur, Reſponſ. luris Decad. VII. Reſponſ LXVI. 11 2. 247 heredes. ipſos ſcilicet liberos Comitis de L. ſæpe di- cta quartalia frumenti in eadem bonitate ſoluere &reddete debere,& à Comitiſſa lieite repeti poſſe. Erſic concludo ego lIoach. Mynſingerus I. C.&c: ſaluo vniuſcuiuſque melius ſentientis iudicio. RESPONSVM IXVI. S SVMMARIA. 1,2 Calus huius reſtonſi, eiuſdem, quaſtionts. — Feudum gratis emphyteuſis ob ranonem annum datur. Ignorantia facti alieni probabiliseſſ. Scriptura in empbteuſi an requiratur. Empbhyteuſis etiam pro vno nummo,& vilißima pen⸗ ſione dari pote.. 2 Emphteuta libertatem nunquam præſeribit. & Emphyteutanegante bonaeſſe emphteuticas tui inci- bat probati. 9 Faſallus poteſt conditionemi meliorem, non deteriorem 10 Emphteuta bypothecare tem ſuam poteſſ(ä. I Emphyteuſis conſiſtit in retantum immobiliä⁰. 12 Emphyteuta oppignorando rem non alienat. 15 Oppignorans rem obligatam pro libera, de falſo,& cri- mune ſtellionatus teneiur. 14 Sequeſtratio& arreſta regulariter ſunt prohilita. 15 Bona iuri ſe offerentium ſequeſtrari nequeuntꝗ. 16 Debitor liset paciſcatur, yt capi poßit, iure tamen non * valet. 7 Ab exſecutione incipi proceſſus non debet. 1⁸ Ordinario remedio durante teſſat extraordinarium. 19 Sequeſtrum ſariſdatione tallituf. CASVS HVIVS RESPONSI, eiuidemque quæſtiones. R Pans Iaquentis thema ſis ſe habet. Oſa νal- dus S ͥuing omas vinarti cenſus anuui tri- 1 Linta aſſibus anno falutis 12o. oanvi F. vendidit, eidemg aliis nouẽ omis perpetui cenſus de euictioneæ cauit:& poſtea hunc eundei cenſum, quemà Fa- brica fummi templi Conſtantienſis pto emplyteu- tico recognouit, cuidam T ito P. lypothecauit pro pen ſione annua quing florenorum, quæ tandem Auguſtino D. tradita eſt, literis Agſuper erectis. Ceterum eum prædictus Oſavaldus S. ſolutibnem huius penſionis morareturab Auguſtinò D. in iu- dicio conuentus&ſt, qui prauio yroieſſu aggrauaius banno, moritur. Demum creditores ambo, nempe Toannes F.& Auguſtinus D propter teſtantes pen- fiones& cenſus dictam hypöthecam perpetui cen- ſus perſequuntur, einſdemg, ſequcſtrationem hic; alter vero ſubhaſtationem(vulgo die Gant im⸗ petraut ſuper qua duobus proclamatis, iuxta mo- rem eius iuditii, factis, Henricus R. dictæ Fabricæ Conſtantienſis prefectus interuenit,& petit non tam ſubhaſtationem, die Gant/ quam etiam ſe- queſiratibnem prius dectetam abrbgari. Hat au- tem petitione non attenia, indices totã Hanc cauſ- fam ad ſuperiorem magiſtratum reltgant; apud quem lLoaunes F. reſlantis cenſus vinarii ſatisfa- etionem aut immiſſionem in hypothecam. Verum Auguſtinus D. ad duo præcedentia tertium au- ctionis proclama feri& decerni,petunt. Præfeclus 15 1½ * ——— — —— *——— ͤ 248 antem præditte Fabritæ aſſerit, æenſum hunt con- trvuerfum, vtriſq, prefatis creditoribus hypothe- tatum pertinere ad pradium Stetten nuncupatu. quod iam defuvctus Oſa valdas S. a5 jpſz Fabrica in emphyteuſin tenuerit, ideog eundem Oſv val dum talem cenſum feudalem oppignorare non po- tuiſſe: petensitreditorum intentione non attenta; relaxationem prafati tenſus, necnon remiſſionem tauſſe huius ad dominum feudi directum. Cum autemgreditores hunc tenſum controuerſum feu- dalem, ve emphyteuticum eſenegatent, vtrinque ad probationes ventum eſt. lam quid iuris Fabri- e in hac controuerſia competat„& quomaodo ila ſit proſequenda, quiag Ta bricæ probare intumbat, & aualiter articuli probatori concipiendi ſint, 4 me infiaſeripro Doctore reonſum iuiu petitun 2 Er t pro clariore intelleltu hos negotium per ali- quot quæſtiones diftutiendum eſt. Primuũ, an præ- dium, quod Oſvvaldus S. dum Viueret, poſſedit, illi à Fabrica Conſtantienſe in feudum conceſſum ſiti item, an tenſus controuerſus ad tale pradium per- rnuen:beomud neffo ilem cenfen, 24predain predium pertinere, an eundem ſepedictus quondã oſavaldas Stanquam vaſallus, Vel emphyteuta, hypothecare aliis potuerit? Tertio, an creditores prædilti ex iure ſuæ obligationis ad arreſtum& auctiohem agere potuerint? Quarts deniqe& vl- timo diſpiciendum erit; quidnam Prafecto Fabri- cæ in proſecutione huius cauſſæ agendum ſit? Prius autem quam ad harum quæſtionum definitionem deueniamus, inquirendum eſt, num controuerſus cenſas& pradium quondam Oſavaldo 5. poſſeſ Jum curia emphyteutica, an Vero ſeudalis ſit? Et licet de hoc ex tranſmiſſis actis nihil certi conſiet: ramen ex aliquibus productis, tum etiam ipſius oſv valdi S perſona attenta non aliter coniectura- Hutet, quam quod dicta Curia ſit emphyteutica, E forte ex ea Fabricæ(ſicut in emphyteuſibus fie- ri ſolet anuuam penſionem ipſe Oſa Valdus S. ſol- uerit, quod in feudis non eſt receptum. 3Nam feudum datur communiter gratis& li- Xbere ob reuerentiam, quantum ad præſtatio- nem pecuniæ, c. in fi. de feu. da. in vic. leg. vmmiſ. c.z. in prin. quib. mo feu. amit.&'C. i. de no. for. fidelit. In emphy- teuſi vero plerunque certa præſtatio& penſio in- teruenit Pee uniæ velalterius quantitatis, ponderis, vel menſuræ, l.2. C. de iure emph. c. potuit. de locat. Specu. eo tit. S nunc aliqua. verſ-quæritur. in fin. Bald. in addit. ad I. Specu. eo. rit. verſ.feudum datur. Ad P RIMAMnunc quæſtionem deſcendo, quæ cum potius in fa- to, quam iure conſiſtar, Iuriſconſultus de ea reſpõ- 4 dere nò poteſt: quiaf ignorantia facti alieni proba- bilis eſt, I. nibil. S. ſicut ſilius. ſ. do inoffi. reſt. cum vulg. Et facto demum cerrificato reſpondet luriſconſultus, Ddin lex facto. de vulg& pup.leum, quem. ſ. i. de iudic. Sed in duplica per Auguſtinum D. iudicialiter exhi- bita reperio, quod per præfectum quædam docu- menta literaria in probationem huius prædii em- pn loach Minling luriconſ zermnan hyteutici iniudicio productaſint, qüeipſeRngas ſlinus D. poſtea confutare niſiis eſt. Verum as nec ipſa documenta, neque eorum copiæ adme tranſiniſſa funt, quo iute Fabricaintentions ſuam fundare poſſit, demonſtrare nequeo. Quantummau Poteſt,& quonam modo emphyteules probande lint, breuiter ſubnectam. Et primo nõ eſt dubium, quin Shheuſes he inſtrumenta Seliteras deſuÜ ber confectas, blene probati yaleant, Aetvolum plerique ex Doctotib ducumentaadconftituendas emphyreuſes neceſſäria eſe: Se quodin contraom emphyteutico requiratur ſcriprura, videtur eſſe tex. cum Gloſl. in I 1. Cad. de iure empbyt loan. Andrin cap potuit, de loca: Sed Specul. rit de he Teu. qua. verſ. quinto. Bart. d..j.Butri 3.8e Abb. Atap patui. hoc impugnant, pucantes ſerituramnonellens. ceſlariam,& hocleruar conſuetudo. Nuncſiesſta- renthuialmodiliteré,per taliemphyreuſicrsas, * res eſſet clara& exp edira: poſſent emim iſtæ ad pro. barionem emphyteuſeos per præfectum Fabricæ ingicialiter exhiberi. lis autem deficienribus aduer. tendum eſt, num ex tali prædio canon, vel penfios quantumuis exigua(emphyteuſis †enim pro vno nummo,& vlliſſima penſione cõcedi poteſt, iuxta Pald in rubri. Cod. de ꝛure empbteut.) fuerit annuatim p rg tira per quondam Ohyvaldum S. eiuſque pra. deceſſotes dietæ Häbricæ Conſtantienſi, velproba- ri poſſit, hanc cüriam per Fabricam iam amteaih emphyreulin conceſſam. Nam ſiptobari polſt e conceſſionibus factis a Fabrica eceleſiæ, rem, de qua lis eſtab emphyteuris longo tempote vellon. giſſimo fuiſſe poſſeſfarn; iam probatum cenſetut dominium, iuxta ea, quæ tradit Specul. tit. de empb- teu. verſ.4. G 36. in fne. Emphyreuſis enim præſumi. tur ex annua præſtatione canonis, ſi durauerit ea quadraginta annis. Glofl. communiter approbata in 1.2. verbo, Repellere. Cod de iure emphteu.& ibi Ang. C Alberic. de Roſa. qui allegat text. in l cum poſt diuortium. in princ. ſ.de iure dot.& optime facit text. in c.ſi quis per triginta. ſi de feu. fuer. controuerſ. inter domi.& agna. vaſ. Hinc pulcre decidunt Bald.& Angel.in!. qui in alitua. verſ. ſed ſt non adierit. ſf de acquiren. hered quod ſi quis tenuit rem vt feudalem aut em phyteuticam legiti- motempore, preſumatar in perpetuum ſolemni- tet proceſſiſſe,& omnes ſolemnitates à iute requi- ſitas interueniſſe ab initio, licet de eis aliter non cõ- ſtet: fac.opt text. in!ſi filius. C. de petit. her. adde Alex. conſ. 79. circa primum, de quo quæritur. verſ. ſed remiſßi omnibus non obſtantibus. yolu. t. aſon. in A l.z cum multis concor. quamuis hic forte obtineri poſſit, decenna- lem præſtarionem penſionis annuæ ad probandam emphyteufin ſufficere, ſicut Bart. in l. litibus. edusi & cenſ. ib. 11. Bald. in l.i. G. de fdeicom&rl.rff.de ter. ij if Alexan. conſ. 9a. volum. 4. Specul. I.tit de emphyt. verſ. 69. hoc tradidere,&c. Similiter ſi probari poſſèt, quod controuerſæ curiæ poſſeſſores alia etiam ſeruitia dictæ Fabrice Conſtantienſis eccleſiæ præſtitiſſent, ſiue dictus quondam Oſyvaldus S. vel alius quiſpi- am ex ſuis præcedeſſoribus publice proem hyteu · ta huius curiæ& prædii eſſet habitus: huiuſmodi& id genus alia indicia ſi exſtarent, præſumeretur præ- dium hoc eſſe emphyteuticum,& à Fabrica eccle ſie Conſtantienſis conceſſum: per qus contrarii ꝓ- batio, ſcilicet curiam hanc allodialem& Ibarin 4 elles NLcerſcu ina eei Alim Srlea ſelle lerpar torſgen ſ ler ſüpertäle A un Decira: poſſen un rteuſeos der ni ihr lie er.i anem dt den ex talipredo aeag uenpüften agu mapenfionec at Ra e iure myh-teu ntuni dam Oſpyald an Uxhe abricæ Conſt a ſſz. riam per kabt an nai cellam. Nam amuule Eis à Fabtien aremne yreurss long eitſ 5 lellam, iam an net a,quæ tradi Aa. fne Emphyte e ntn Rarione cano an lunle . Gloſſ com am tifthen „Cod deuree lüg legatiexti in kin Roptimeſ iit in r. aantraunjſi m 1 nähe unt Rl. G* de hnehe f teachum it Mt alem aute un dmatir in el nnes ſolem 17, l⸗ tunterlss lussuf am Oſfn/ afs ſoribesbe d wid 10 „ ſerbs relu wüiefetn ahe— rrertxai a oytiiy 8 dle am halg utantes chdh. 1 i. Knl rkktent e al. 29 elul ſom r gl wd eſſe, in aduerſarios reiiceretur, iuxta ea, quæ tra- duntur in Gloſſ. magnal. eum, qui. ff. de probatio. Er „ ſi t per legitima documenta poſſet oſtendi, tẽ ali- quam eſſe em phyteuticam, etiamſi quis illam, tan- quam propriam, diu poſſederit, hoc tamen non nocet domino: quia emphyteuta cõtra dominum nunquam preſcribit, I. male agitur.& ibi Bart. C. de praſeri. 30. annor. Et hæc ſuſficiant de probanda em- phyteuſi, ex quibus facile erit articulos probatori- os cõcipere& formare. Iam autem probato, quod Curia 45 per Fabricam Conſtantienſis eccleſiæ in emphyteuſin concedatur, preſumetur etiam, cenſum illum controuerſum ad dictã emphyteu- ſin pertinentem, emphyteuticum eſſe rantiſper, donec vel poſſeſſor, vel alius quiſpiam eius nomi- 3 ne contrarium doceat. Quia I ſiemphyteuta ne- et aliqua bona eſſe emphyteutica, non domino, ſed emphyteutæ onus probandi incumbit. Barrol. Soci. conſ. 6 7. non inutilis. verſ circa 2. quaſtionem. in fin. cum 4. verſ. ſeqq. in 2. parte. Quod in præſenti caſu di- ligenter notandum eſt, cum quondam Oſwaldus 8. hunc cenſum ſimpliciter,& non vnum ex per- tinentiis prædictæ curiæ, ſiue prædii hypocthecarit, vti exliteris obligatoriis conſtat. Iam ſi verum eſt, curiam prædictam, tanquam emphyteuticam, ad Fabricam, necnon cenſum controuerſum ad ean- II dem curiã pertinere: Secundo principaliter quę- ritur, num dictus quondam Oſvvaldus S. eundem cenſum obligare& hypothecare de iure potuerit? Et prima facie dicendum videtur, quod Oſvvaldus §. talem cenſum, vtpote feudalem vel emphyteu- ticum, obligare vel hypothecare nequiuerit ſine ſeitu& cõſenſu directi domini, præfecti nimirum fabricæ Conſtantienſis eccleſiæ. Nam iure ſcripto vaſallus& emphytheuta æquiparantur, ita vt in de juris Interpretes argumentum à Feudo ad emphy- teuſin,& econtra, validũ cenſeant. Specu. tit. de feud. g. quoniam. verſ. quarto. Ioan. de imo. c. potuit de locat. Aluar. c. I. quibus mo. feud. con. pot. latius in c.i. an agna. vel fil. Bar. in l.yt iuriſiurandi.. ſi liberi. f.de op. lib& l. quod dicitur de verb. oblig. Bald. anth. ſi quis ruinas. C. de ſacroſ. eccleſ. Iam vero in feudalibus vaſallo expreſſe pro- hibetur, veltotum feudum, vel partem eius alie- nare, vendere, hypothecare, vel alio quouis modo grauare, ea adiecta pœna, vt ſi ſecus faciat, feudur amittat, per text. in c.. vſq, ad§. præterea. de prohih feud. alien. Taſtin epit. feud. parte 9. Conditionem f enim feudi meliorem facere poteſt vaſallus, non dere- riorem. Vnde nec ſeruitutem imponere feudo poteſt, c. 1.§. rei, cum trib. verſ. ſeqq. de inueſt. de re alit. fac. Ergo idem in emphyteuta ſtatuendum vide- tur. Quod etiam confirmari poteſt eo ipſo, quod emphyteutis pari rarione ſuas emphytheuſes alie- nare prohibitum ſit, tex. in! fin. C. de iure emphy. Pi- gnorationes autem inter alienationes referri no- tum eſt: quia& is alienare dicitur, qui oppignorat, lſi quis ita. eal. ſf.de verb. oblig. c. nulli. de reb. eccl. non ali. Et ſic quidam ex Dd. tradiderunt, prout Spec. 10 meminit d. tir. de emphy. verſ. 107. His f aurem pon attentis, communior Dd. eſt opinio, quam etiam in iudicando ſequi oporter, arg. l. qui maior. ad mun- cip.lmaiores. de pac.& ext. in tit. de iis. quæ fi à ma. pat. cap. quamuis emphyteuta prohibeatur rẽ em hy- teuticã alienare, eam tamen hypothecare poflit! ne conſenſu domini. Dd. cõmuniter poſt uiul.ylt. Reſponſ luris Decad. VII. Reſponſ. L. XVI. 249 C. de iure emph. laſ. ibidem num. 79. per text. in l tutor. S. vlt. cum l. ſeq. f. de pignor. act.& l. lex. vectigali. ſ. de pig.& hypot. Specul.de emph. verſ. o7.& Gloſſ& Can oniſia in d. c.potuii: de loca. Aetiologia eſt, quia per talem obliga- tionem ius ſunm in ahum non transfert, ſed hypo- thecam, tanquam ren immobilem,(nam f ea non 1 niſi in rebus immobilibus ſoloque herentibus con- ſtituitur, d.¹2 C. de iu. empi I. 1. cum 1. ſen.ſf ſi ag. vectig. vel emphy.& S. Inſtit. de locat.)) in ſuis bonis rerinet. Nam pignus in bonis debitoris remaner, I.pignus. C. de pign. actio. Nec poſſunt ſupra allegata hanc com- munem opinionem tollere. Nam † argum entum de feudo ad emphyteuſin non ſemper, ſed ſolum locum haber in caſu, ſi vtrinque ſit paritas& eadem ratio in vtroque. Gloſſ. in c.i. de vaſal. qui con. con ſt Loth. feu. alie. Caccialup in tralt de feud cognit. reg 33. quod hic non eſt. Illud autem, quod de verbo, Alienationis, adducitur, eſt verum, ſ alienatio à legib. ſimpliciter prohibeatur: nam eo caſu& pignoratio prolubita cenſetur, I. vlt. C. de reb. alie. non alien. Sed conſtitutio Imperatoria circa emphyteutam verbo, Alienatio- nis non ſimpliciter vritur, ſed prohibet, ne emphy- teuta rem emphyreuticam in allũ alienando tranſ- ferat: ſic enim textus habet inl. vit. C. de iure emph& ſic eo in loco oppignoratio rerum emphyteuxicarũ non probhibetur. Ex quo concludendum eſt, quod Oſvvaldus S. etiam abſque conſenſu& ſcientia Pre- fecti fabricæ, tanquam directi domini, hune litigio- ſum cenſum de iure potuerit oppignorare. Tene- batur tamen in literis pignorationis ꝓfiteri, talem cenſum ad Curiam emphyteuricam pertinere: ꝙ quia † non fecit, poſſet ſi fuperſtes eſſet, vel crimi- 1; ne falſi, vel ſtellionatus conueniri, f. G C. de crimin. ſtellion. Ceterum volunt nonnulli ſupra dictã opi- nionem ſic intelligendam, vt ſit vera, dummodo emphyteuta pignoret ſaluo iure domini, ita Bart. in d I.tutor.§. vlt. de pig. actio. Ad Tertiam quæſtionem 111. deueniendo, ſcilicet num licuerit credtroribus cõ- 3 tra oppignorara bona ad arreſtum& ſubhaſtatio- nem agere? hæc queſtio valde dubia eſt, nec à Dd. tractata, niſi quod eam apud Ferrar. reperiam in ſua practi. qui ad eam expreſſe concludit, quod huiuſ- modi ſequeſtrum creditoribus ſit lieitum, in for. ſe- queſt. i. ver/ quid autem dices de eo. cuius reddit ratio- nem: quia ſi lex poteſt ſequeſtrum, ſiue ſaximentũ, vt vocant, inducere: ergo& conuentio hominis, J. non impoſibile. ſfde pact.& no. Glo. in l.l. Cde theſau li. i0. deinde, quia conuentione hominis poteſt perſona detineri, l..& ibi not. C. qui bo. ced. po/ I. 26·æs. C. de actio. & oblig. Ergo fortius ſuper ſequeſtratione bonorũ. Verum Ferrar. opinione iam relata non obſtante, diuerſum ego cenſeo, nempe credito ribus ab initlo actionem ad arreſtum nulls tenus competiiſſe, idq; ex ſequentibus rationibus. Primo Tenim ſequeſtra, 14 ſiue arreſta ſunt prohibita omni iure, am ciuili, quã canonico, ſiue de reb. mobilibus, ſiue immobilib. corporalibus, vel incorporalibus, profanis aut ſpi- ritualibus loquamur, vt C. toto tit. de prohib jequeſt. Sa- lic. in l. quories. dic. tit.& c.1j.vt lit pend. cap.i de probt. ſeq. poſ.& fruct. Cle. i. eo. titu c. volumus./ 5. q. A. Io. And.& Dd. communiter poſt G'oſf in cap examin⸗- ta. de iust: c. Gloſſ.& Dd iu c 2. verbo, fructus ſequeſtrari. de ſequeſt. poſſ.& fruct. &e ihi Panor. plene. floſti. ap. vltim. esd. titu. Excipiun- tur tamen aliqui caſus, quos vide apud eundem Ferrar. in dici: titu. 5. 1.& apud Angel. Peruſ. in tract. de — —— ——.———— ———————.—— ————————*——— ———.——— —————— E—— — — *——.— ————————————— — ᷣ————— — ——— “ 8 4.. 2“ “ ee Aneet een shn eease 8 5“— Wen ((-(0(HHKKt“6ͤn 5 — enneen 1ee rt ess 5 1— 1 4— 8 —————.———„— * Be —= 250 Dn. loach. Mynſing. Iuriſconſ Germani ſequeſtrat. num. ⁊. Secundo ex actis conſtat, quod do- minus ſepe dictæ curiæ emphyteuticæ,& eius poſ- q eord K ſi ordinaria remedia deficiant, tandem adextra. ſeſſores ſe creditoribus, ſi quas haberent actiones, eas apud iudicem competentem proponerent, re- 15 ſponſuros cauerunt: ſed f tam iura, quam conſue- tudines ſolire aduerſus huiuſmodi ſeſe offerentes arreſta fieri vetant. Nam arreſtum fit contra com- munes regulas remedio extraotdinario, ad quod non eſt deueniendum, niſi in ſubſidium, Bald. in d.l. quoties in princip. C. de prohib ſequeſt. pec. quaſt. 14. Ter- tio iure cautum eſt, proceſſum ab exſecutione non eſſe incoandum, ſed præcedente via ordinaria,& ſolemnitatibus iuris, vtpote libelli oblatione, litis conteſtatione,& ſententia ad exſecurionem deue- niendum eſſe: quod etiam in quauis exſecutione locum habet. Ergo cum arreſtum exſecutioni equi- paretur, ſequitur illud, ceteris paribus, nõ eſle per- mirtendum: probantur hec per ea, quæ voluit ang. 16 zu l.nemo poteſt. de log. 1. Quod † ſi debior pollſit per- ſonaliter& realirer conueniri,& capi auctoritate propria creditorum, vel iudicis: ob hoc tamen nec per creditorem, nec per iudi em capi aut catceraui poteſt: tum, quia debitor non eſt dominus mem- brorum ſuorum: tum, quia partes non poſſunt fa- cere, quin ordo iudiciarius, eiuſque ſolemnitas ſer- uari debeat. Gl. not. in Cle.j. verho Neceſſario. de verb. ſ- gnific.c. vlt. de re iudic. ſib. 6. l... C. de exſecut. rei iud. Gloſ. in c. de cauſsu.. de offic. deleg. Dd.in Auth. oßferatur. C.de lit. con- * 3 exſecutione, ſed neceſſè eſt præcedere libellum li- tis conteſtationem& ſententiam, ſi cum nulla. ff. de re iudic.& d. l.. Et ad capturam non poteſt veniri, ni- ſi præcedente libello& citatione, l. conſentaneum. ibi 17 feſt. Sed † de iure non poteſt incoari proceſſus ab Bart. C. quo.& quan. iud. idem Barto. in l.cum ex eod. f. ad lag. ul. pecul. Et idem in qualibet exſecutione, I. me- minerint. C. vnde vi. Quod ſi obiiciatur, partes poſſe ſibi dare licentiam, inuicem inuadendi ſiue aggre- diendi bona auctoritate propria, I. 3. ſf. de pignor. te- ſpondeo, iſtud procedere in his, quæ fium ſine iudi· ce: ſicut poſſunt arbitratori dare poteſtatem pro- cedendi non ſeruato iuris ordine, I,ſi ſocietatem.§. ar- bitrorum. ſ.·pro ſoc. Dd. in c. Quinrauallis. de iureiur Sed in his, quæ fiunt in 1udicio, ſecus: quoniam per pacta non poſſunt tollere partes ordinem iudiciarium,& ſic ius publicum, l. ius publicum. ſ. de pac. loan Anar& Dal in cap.j. de libell. oblat. Bene facit, quod voluit Hoſt. & Inn poſt Gloſ in c. cum P.& G. de ofRic.deleg. vbi aiunt, non valere conuentionem, quod ſi de bitor in ter. mino non ſoluerit, poſſit excommunicari ciratione & contumacia non precedente,& ſic non ſeruata forma, c. ſacro. de ſent. excom. atque ita contra Ferrar: expreſſe tenet Curt. in tract. de ſequeſt. quæſt. 22. Et licet contra ſupra dicta conſuetudo allegaretu r, quæ cir- ca bona oppignorata ſequeſtrationem& ſubhaſta- tionem permitteret: cenſerem tamen huiuſmodi conſuerudinem ſecundum ordinem iuris commu- nis recipiendam interprerandamque eſſe, ita videli- cet vt ordinarius proceſius(vt ſupra quoq; dictum eſt)præcederet. Cerri enim& vulgati iuris eſt, ne- minem per ſequeſtrationem,& ſimilia remedia ad- ſtringi debere, vt agat. Quarto tenor literarum vtri- uſque creditoris ſic ſonat: Vt ſi Oſvvaldus S.& ſui heredes cenſum& penſionem annuam non perſol- uerent,&c. tum demum ipſi creditores oppignora- ta bona ſecundum ius, non tam canonicum, quam ciuile, perſequi poſſent. Hæc certe verba nonzliter, uam de ordinario iuris proceſſu intelligenda ſunt, ordinaria recurrendum eſt. Nam; pro regula tra- 18 ditur, quod remedium ordinarium ceſlare faciat extraordinarium, l.in prouinciali.§. ſed ſi in loco. vbi Gi. concord.iura allegat, ¹ſ. de nou. ope. nunt. Nec creditores quicquam releuare poteit, quod ab initio perpri- mos iudices ad pignora& hypothecas ſint remiſſi. nam hoc quoque accipiendum eſt ſecundum ius commune ſcriptum, videlicetvt dictam hypothe- cam via iuris ordinaria proſequi debeant, præhabi. to legitimo proceſſu, per iura ſupra allegata. Simili- ter non aduerſatur, quodalter creditorum, Augu- ſtinus D. ad auctionem vel ſubhaſtationem agendo duo obtinuerit proclamarta. Nam poſteaquan præ- fectus Fabricæ interuenit, priores iudices ab huiuſ- modi proceſſu receſſerunt, cauſſam ad ſuperiorem magiſtratum remittendo,& omnia acta priora taci- te caſſarunt. Et dato ſine præiudicio veritatis, dictos creditores ad arreſtum& auctionem procedere, necnon pignoraalienare potuiſſe: hoc tamen Fa- bricæ prefecto, tanquam directo domino, in ſuo iu. re& canone annuo pendendo fraudi minime fuil- ſet, neque eſſe potuiſſet. Ad quartam quæſtionem TV. huius reſponſ, quomodo ſcilicet in cauſſa præſenii vlterius procedendam ſit„breuibus me expediam. Er ponderatis circumſtantiis huius negotii, videtut mnilij conſultum, vt præfectus Fabricæ ad proximũ terminum, ſiue iuridicam ſuas pbationes, ſiue per inſtrumenta, vel teſtes deſuper nominandos iudi- cialiter exhibeat, docendo ſcilicet, quod curia hæc. &ad eanden perrinens controuerſus cenſus, tan- quam emp hyteuſis ad Fabricam ſummi templiec. cieſiæ Conſtantienſis ſpectet, ac poſt obitum Oſ⸗ vvaldi S.vltimi poſſeſſoris ad eandem, velut direct dominam, deuoluta ſit. Porro idem Fabricæ præfe- cus ſit paratus cauere, ſe legirimam huius cauſlæ cognitionem& diiudicarionem aduerſus aſſertos creditores ſubirurum:& tandem petere debet te- Laxarionem atreſti, ex ſupra deductis iuris funda- menti.. Sequeſtrum enim regulariter tollitur ſatiſ- datione. Balb. deciſ. 2 40. Curt. iunior, de Sequeſtrat. 414. communem dicunt Et cum hoc arreſtum contra jura canonica& ciuilia, nec non communem vſum & contuetudinem aduerſus legitimæ cognitioniſe offerentes male ſic impetratum atque obtentum, forè non dubito, quin iudices ſint lirigioſum cen- ſum relaxaturi,& creditores aduerſus poſſeſlores ipuus cenius ad competentem iudicẽ cauſſam hanc remiſluri. Et ſic ad præcedentem caſum,& quæſtio- nes propoſitas, vt ſupra ſigillatim dictum eſt, con- cludendum cenſeo, ſalup tamen quorumcunq; ſ⸗ niori iudicio,&c. 3 3 RESPONSVM ELXVIIL SVMMARIA. I Spuriis quis ſuccedat. 233 Ex damnato coitu natis fiſcus ſuccedit, eſtque ius Re- gale. 4 Pruilegium vetus per nouum non abrogatur- Clauſula decreti irritantis eſficatia. 8 6 Priuilegia ob bene merita conceſſuh hent vim contus us.,“ Ap 14 1 nft nich I hh accipientun, n, ridelicerſ aaprolcquit u,periuraſua quodalteren dem yellubhe 44 15 claxar Nad ifä weenit ptiote ſſerunt, aul n rendo,& om äen linepteiudi Faa tum K auh n um E alch ua lenare potul m. auam ditect a ab pendendot adunaal uiſſet Adqa an whenl zmodo ſcilice n ltn lumſt bteu ait gam mſtantishu au hnn eprefectust A gxazi icicam ua, aaſin eſtes delupa amuunhar cendoſch ae dila. nens contio aranké ur ad Fabrich mn mner iii ſpectet, anedin0 ſeſſorsaden mtutti aſit. Porrol an taſtie ere, ſe legit ucäle udicatione un Wenlh im:& tand an kthRl er ſuptadt dih nii nenim teg dhabäl 29.Cunt.uni ans uer t Et cum! iia,necno un duetfusket ip u. impetratui wOhh ſncen-. uin iudices zun b 1- creditoles: d— Glan petentemm ar p. Tcedenn l pra Ggilat a 5 um en NSVII „ASAIA ir. a Khun uuu fiaſ n. haue du uie uns Reſponſ.luris Decad. VII. Reſponſ. L. XVIII. 241 Ao requiſitionem generoſi domini M. Comitis gium per obreptionem& ſurreptionem impetr Xin S. quid de articulo mihi cum copia cuiuſidam tum: idcirco, velut ſärrentitium nullius eſt 10. priuilegii comitibus de S. olim dati, tranſmiſſo, menti. Joan. And.in cdudum de priuileg&c. dudum. de qui illegirime natos& baſtardos in Marca 5. mori- ellect. Bald. ca. 1. colum. z. per quos f. inueſf Inſuper dili- entes concernit, ſentiam, paucis me abſoluam, cum genter eſt inſpicienda narratio priuilegii lomino ob feſtinationem tabellarii, tum ob negotia alia Comiti, ſuiſque maioribus Concein N 54 † cum in 6 ⁊ mihi nunc incumbenria. Et † primo ius ſtatuir, ſi il- eo hæc verba habeantur, quod obfideliai ſorum legitime natus, vel ſpurius moriatur,& matrem, vel Comitum ſeruitia ac benemerita ſit Laru: hæc fratres vterinos relinquat, quod tunc non fiſcus, ſed vtique verba effieiunt, quod tale priuilegium con- ipſa mater, vel dicti fratres ei ſuccedant, I. hac parte. tractus naturam ſortiatur,& per conſequens am- & ibi Gloſtliſi ſpurius. f vnde cogna. Alexa. conſi.⁷742. col. 2. plius reuocari non poſſit de quo vide Balt inl. am- 2 polum. 3. Sin f aurem ex damnato coitu ptogeniti, bitioſa. de decre. ab ord. fac.& in litem. g. ex hi ſrquod cu- vtpote ſacerdotum, religioſorum, monachorum, iuſ-vniuerſ.&l. omnes populi. de iuſti.& iur. Guid. Pap. in monialium, Iudeorum, vel adulterorum liberi de- tract. de reſcript. num. 2§.in s. volu. Tractat. ita Baldus et- cedant, tunc eorum hereditatem fiſcus, eius loci vel iam ſentit in l. qui ſe patris. C. vnde liber Paul de Caſtrl. territorii Princeps, capit, l.. C. de bon. vacan. lib. Io.vbi digna yox. C de legibus. tex. notab. in!.ſi pater. ũ.i quis ali- textus dicit: Scire debet grauitas tua, inteſtatorum res, quem. de donat. Mar. Socin. conſ. 5§. Et ideo eſt perpetu- qui ſine legitimo herede deceſſerint, fiſci noſtri rationibus um, nec tollitur decennio: quæ eſt inſignis limita- vindicandas, nec ciuitates audiendas, quæ ſibi earum vindi- tio ad 1.1. f.. de nundi. Et ex præſcriptis iuris funda- tandarum ius ex preæmiſſu vindicate nituntur,&c. Et mentis, quid iuris domino Comiti circa relicta bo- 3 hec j ſucceſſio inter regalia Imperatori in ſgnum na ſpuriorum in ſuo territorio competat,& com- ſuparioritatis& eminentiè reſeruata numeratur, in petere poſſit, palam eſt, neque vlteriori diſcuſſione titu. quæ fint regal in vſib. ft Echæcbonaad fiſcum indiget. non iure hereditatis, ſed ſuperioritatis deuoluun- tur. Ita dicit Gloſſ. in l. non Inlehgirur§.cum ex cauſſa. 8 RESPONSV M LR F1. Fde iure fiſc. Bart.& Alex. in l. yltim. ff. de ſolut. Cum igi-„ tur tale ius occupandi, ſiue appre hendendi bona ex Faclum buius reſt onſt ex tranſmißis actis ad longum damnato coitu natorum inter regalia referatur, ſic- deductum. 1. que ad ſolum vel Imperaroré, vel Principem loci, ⸗ Quaſtiones ex eodem facto elicitæ. SVvMMARIA. cui regalia ſunt conceſſa, pertineat: ſequitur, quod 3 Exceptionun, e iudicatæ naturcx.. eo ſine priuilegio, vel immemoriali præſcriptione* Præceptum exſecutiuum ſine ſententia condemnatoria nemini vti liceat:& ſi ſecus quis faciat, id impune eſt nullum. non ferat. Sed cum generoſus dominus Comes in Exceptio rei iudicatæ quando locum habeat,& nume- §.(qui hocà me reſponſum exigit) ſuique præde- r9 7.5. ceſſores ab Imperatoribus& regibus Romanorum 5 Præteptum quando dicatur mullum. adoccupandum eiuſimodi perſonarum relicta bo. 7 Rei iudicatæ depes IIia equlrit. napriuilegiati ſint, merito etiam eodẽ vti poſfunt, ³ Ex ſententia nulia exteptio rei iudicatæ non naſcitur. niſi dictum priuilegium per non vſum amiſiſlent. 9 5e nteutia exiſtent e nulla, denuo agipot ft. Necobſtat domino Comiti priuilegium, quod per ²⁰ Nullitas etiam replicando opponi poteſt. Exceptio nullitatis obiici poteſt quandocunq ad annos Abbatem in B. contra prætenditur: id enim eſt re- centius, quam ipſorum Comitum priuilegium:& 4 noti † iuris eſt, nouum priuilegium nunquam ab- rogare vetus, niſi id exprimatur. 455. cap. I. de reſcriptr. Gloſſcap. generi. de reguliur lib. b. c. veniens. de preæſumtio. 13 Princeps enim non præſumitur tollere alteri ius 14 triginta vſq. 12 Cont raria ſicut excipiendo allegari poſſunt, ita& re- plicando. 1 Sententia lata poſt recuſationem iudicis, eſt nulla. Recuſationis exceptio intra quod tempuu obiici de- quæſitum, l nec auus. C. de eman. lib.& dicit Bald. in l. beof—.. monumenta. C. de legat. quod in literis principis ſem- 15 Appe ione deſerta, quando ſublata etiam cenſeatur 8 nuliit as. per intelligatur clauſula, Saluo iure alterius, fac. l.2. S. merito.&§. ſi quis a principe j. ne quid in lo. pub. text c. ex FACTVM HVIVS RE- tuarum. de auctor.& vſu pal Felyn. pultrec. cauſſam, qua 8PON SI. 8.„.. 8 ¹ 7 4*—.„„ verbo, interpretatio. de reſcr. Iaſon. I. I.& l. fin. colum.. de E¹ tranſmiſſis actis& proceſſu inter Martinuũ onſtit. prin. in ĩ pen. colum. pen. de iuſti.& iur. Lud. Bolog. Sciuem Vuangen em, actorem ex vna, aduer- conſ é. vide plures allegationes apud Aleters, tract. ſus Burgimagiſtros& Senatam ibidein, ex altera, reſumt: 7 ropoſito ma- o d. Deſumt. in ii praſumt. quod in noſtro propoſito ma parti hus coram domino capitaneo, ton ſalibus,& xime locum habet, propter clauſulam decreti irri- 1„„,, Fenatu Conſtantienſib. tauquam priuiltgiatis iu- tantis, dominorum Comitum in S. priuilegio inſer- 2⁵. Stam, quæ f eius eſt efficaciæ, vt omnia prius aut po- dicibus habitis, factum ſiue thema colligitur, vt ſterius impetrata priuilegia deſtruat: quia clauſula, ſequitur. Nempe T ꝓum dictus actor poſt vltimũ 4 Si contra hiat, actus non valeat, appoſita à principio, incendium in oppido ⁷ angen exortum proprium facit actum non valere, ita Paul. de Caſtr conſ. ĩ2. per ſuum atrium(ꝓ iam multis annis propler dictum olehed, præben. cum vulg. Ercum prim 8 attend en- zcendium patulu ℳ apertu fuerat /circumſepiret, um eſtnum perDo. Abbatem pretenſum priuile-„e, impediuiſſent,& mandaſſent, vt ſeptũ de- gium de priori& anteriori Comitum in S. priuile- 1. 2 454 gio erhielam mentionem faciat. Nam ſi hoc non ſtrueret.& loci hunc viæ publicæ Juiedue. liat, reſultat inde præſumtio, nouum illud priuile- 7et. Et licet actor ſæpius rogaſſet ſuo DOc dominio, 252² Dn. Ioach. Mynſing luriſconſ. Germani proprii ſcilicet atrii ſibi pro libitu vti frui liceret: ſe 46 inꝛentata acłione abſölui Gc. 4d que actor tamen uibil vnquam impetrauit, ſed ſepem ex- huam triplitam exhibuit, in qua 46 appellatione ſrructam demoliri coactus eſt. Verum cum illi val- diſcedit quidem verum contrapriorem proceſum de graue eſſet, apud reos hanc cauſſam, in qua& Gſententiam, neonon:er iudicatæ alegationem ipſtiudices& partes eſſent, iudicialiter penſequi, de nullitate eorundem excipi ex eo iuris fundamé- petiit ipſe asenatu Con antienſt, velut huius cauſ- 10; quod Fcilicer Burgimagiſtr. 10 Senatus! van- ſæ iudice priuilegiato, quatenus ſua ſententia de- genſis in prior inſtantiaprincipales actoresiidem- cerneret, reis, dittis Burgimagiſtris& Senatui vi. que indices etiam fuerini ritem licet eos: um ſuſbe- genſinon licere actorem in ſuo dominio atrii, eiuſ- dHlos recuſarit ipſ nihilominus tamen in cauſſa demg ommodo impedire,& vt poſthac dictum proceſſerint. Nec obſter allori, quod mandatis reo- atrium circumſcpire permittant, Eec amplius pro- rum paluérit Camn id non, niſi pænæ metu factum hibeant. Aa quam adtionem Syndicus reorum ſit. Rei per Rndicum contra hæc quadr uplitando, cum exhibitione ſui ſyndicatus litem conteſtatus ſimulg concludendo proteſtantur, ratione nullita- eſt, necnon rei indicatæ exceptionem doppoſuit, ſeg tis ſe nihil acturos, tum de ea actor inſua intentio- obtulit eandem probaturum, petens abſolutionem ne nübil hactenus propoſuerit, nec deſuper lis fuerit abactoris impeditione. Atior accepta litis conteſta- conteſtata: tum verum non elſe, quod per atlorem tione replicauit, quod hæc cauſſa fuiſſet quidé iam de recuſatione& ſuſpicione moao allegetur: petit antea controuerſa, ſeg præſente deciſam eſſe fate- igitur, Vt antea. Ad quæ etiam actor per generali batur: interim tamen negabat ſententiã in rem iu- concludit. Nunc quid in hae cauſſa iudican tam dicatã iuiſſe, cum incontinenti appellatisnem ad ſit,à me de iure reſponderi petitur. præſentes indices vigore priuilégiorum interpoſu- ☚ν T† videntur mihi pro reſolutione huius con.: erit. Idcirco petebat, vt reorum Syndicus in lite LLaden ee aeuu quæſtiones tractandæ. Pli. iam capta pergere cogeretur: Priorem enim ſen- ma, an rei conuenti exceptionem rei iudicatæ ad perimen. tentiam ſe acceptare non poſſe, cum aduenſarii,& dam actors intentionem poſt liis conteſtationem opponane attores, Siudices ſimul fuerint. Econtra Syndicus, hotuern 2& talis exceptio ſit ſatis per eos probata? pramiſſa proteſtatione, ſe cauſam principalem mi- Secnu n, cum act enen e, ſu ſne 5. atenſa appela- nime diſputaturum, duplitan Ap propoſait: acto. ione funf eie unu hac relicta ad tollendam exceptiunem 227..4 rVaorum demum nullitatem prioris ſententiæ& proleſas remnſiquas ſuſpicionis exdeptisnes, Vel alias habu. triplicando pratendere queat? Tertia& vltima, quomo- iſſet, eaſdem antea contra iudices opponere debuiſ- do pradicte nullitates in iure ſint fundatæ? Ad PRIMANM ſe, quodtamen factum non ſit. Et quod ad præten- quæſtionem breuiter reſpondeo, exceptionem rei ſam appellationem attinet, eam inficiatur Syndi- iudicatæ ante litis conteſtationem obicci debere, quo caſu litis ingre ſſum impedit, nec teneturreus cus: nec eam ad hoc iudicium, ſed ſolum ad Came- uinge „in caulla principali amplius reſpondere. Poteſter- ram Imperialem interponi potuiſſe. Nam hi eſſent Deepnehe ne eaalee ben eauy zan areedehie Pafeh wee S et A 7er. ſam principalem perimendam proponi:& tunc ſat etiam actot, tanquã Senator Vangenſis; quod ipſam litem non impedit, ſed reo ad obtinendam a5 huiuſimodi ſententiis& mandatis communem ſententiam deſeruit. Nam exceptio rei iudicatæ cõ· ciuitaté eiuſq Ehehafſten/ v¹ vocant, concernen- numeratur etiam inter litis finiræ exceptiones, pt!. tibus ibidem latis& decretis appellare non liceat:!& 2.& ibi Bart. de iureiurl.vlt. C. de excep.& vtrobique tum quo dantiquitus itao 9 ſeru atum ſit,tum quo d P4 Bald. in addit. ad Specu. de except. verſ. zu⸗ Eranuue iura etiam communia idem ſtætuant. Tertio pof- n on Iaurem exceprionum narura elt, t pifani .. am opponantur, in vim ſcilicer dilatoriæ,& in vim 1 ogſe du 922 CO!, ce ſ ai Dyeus h OubearS0 ĩu N e: 1a- peremptoriæ. Quando in vim dilatoriæ obiiciun- men talem appellationem debito tempore non fue tur, tunc ante litis conteſtationem opponendæ, ac rit proſecutus, ſed eam deſeruerit propter non peti- in con tinenti probandæ ſunt, ad hocvt litis ingreſ- tos Aip oſto los intra tempus triginta dierum, ad ſum impediant: ſin autem in vim peremtoriæ, pu- quod de iure omnino tenebatur. Quarto oportuiſ- tavt cauſſam perimant, actollant, tunc propom do- ſet etiam eundem adtorem vigoreſtatuti ciuitatis cetique debent poſt acceptum indicium, er nar.nn ,, bo,. exceptionem. de except.& d.I.vlt. C. eo. Specul. de except. ngenſis, tanquam ibidem ciuem intr— 4 nctei Vvangenſis, tangq 4 à IIes dick⸗.& verſ.vt autem. num. 34. Et hoc in exceptione rei menſes, vel ſaltems iuxta 97 Ainationem Cameræ judicatæ ſpeciatim, Dd.& Ioan. de Imol. referunt in intra tempus ſemeſtie poſt interpoſitam appellatio- ſuuut. deſent.& re iud. Ex quo ſequitur, quodin præ- nem eandem introducere, quod abeo etiam inter- ſenti quoque caſu dicta exceprio poſt litem con:e · miſſum ſit. Quinto fateretur ipſemet actor in ſua ſtatam in vim peremtoriæ proponi potuerit. Etli- propoſita actione, quod tal ſententiam(quam ipſe cer obiiceretur, ralem exceptionem per reos ohpi præceptum vdcat jacceptarit,& deſtruendoſepem ni non potuiſſe, ob eam ſcilicet cauſſam, quodex- 0— 4 bello per actorem exhibito deprehenderetur, But- . ld 70 2 6— 4 paruerat. Quapropter cum e ræfata ſententia in gimagiſtros& Senatum Vvangenſem actori man- rem iudicatam iuerit, amplius nulla appellatione Jalle, cœptam ſepem remouere,& ſicàpræcepro actorem vti potuiſſe. Itag petiit denuo ondicus, exſecutiuo ſine omni præuia condemnatione Kle⸗ b a⸗ chih. Wa luas,a a Mahn ſe: aclorig 3 An, udnon,nj 3 dn mmaß 4* Aaan roteſ fh Pueſann an 1 cum deeaas 6 t ſalhiimem ie unn la quettim a aa quud in huxi an an 4 Benden jan a nihi pro telo Awn. lentesqutii an zatn exccptionemſt an dlna nem heftluug ammgm exctytio ſt/ aaia me repicas ſuiu] anala hac ralicdtaatt alt anhes Umamn. itatem riard 36 6 1 equtat: Ten, iint luggu. in iure ſintfan aan Uulk ter reſponde aa fänegli conteſtatio am liltäie ſum imped atmadt lamplios te i rhala. polt ltem a müh erimendag aaiSihe npedit, ſd bünm b i. Nam elce ii büusci 4 neer lirslmt a gia weirr tee i b 1 — tW. ſgyeius de eas f, ddkacl . m anlln ceptiond Ahim wim ſcilicet an len lnd vonteſtatioh A zlülele tötel andæ ſuntzt* 35 antemmf h⸗ Aio⸗ ant,ac toll nti 1Equoſ Srncn dic aceßt iit 1” nrodeeht muc emeicefie guta, clücett dn enurh- eam 4 kle ſ aböivdeh Naoin atumn laag 3 lhuch A. F. girima cauſſæ cognitione incepiſſe: quocirca hoc ipſorum reorum præceptum, tanquam null um, ex- 4 ceptionem rei iudicatæ non parere. Præceptũ † e- nim exſecutiuum nulla præcedente ſententia con- demnatoria factum, iure nullum eſt, J.1. C&xibi hoc nor. Bart.& Dd. C. de exſecut. rei iud. Alex. conſ42. nu. 2. vol. 4. Si fuit nullum, eonſequens eſt, exceptionem rei iu- dicatę nec ad impediendum litis ingreſſum& pro- ceſſum ad vlteriora quicquam facere, iuxta Gloſ-ma- gnam in cap.j.dle lit. conteſt. lib. 6.& ibi Ioan. And. in No- uell. nec etiam ad merita cauſſæ obſtare, l. 2.§. conde- mnatum.& l.ſi cum nulla. de re iudic. Alexan. ibid. num.⸗. Imo, ſecundum † Hoſtien. requiritur, quod iudica- Stum fuerit, ordine iudiciario obſeruato„alias huic exſecutioni non eſt locus, 2.. 6.§. Aiſinit: ua. verſ- ſen- tentia ita Archid.in d.. i. e lit. conteſt. lib. 6.vbi pluraal- legat Ad hanc tamenobiectionem reſponderi po- teſt, quod:preallegata iuris doctrina hoc noſtro ca- ſulocum non habeat, eum rei conuenti cauſſa co- é ceptum fecerint. Præceptum ⁊ enim tum dicitur nullum, quando fit cauſſa non cognita,& parte nõ voeata, vt in addit. ad Specu. tit. de ſent§. 2 in litera H. Sed in noſtro caſu vtrumque fuit ſeruatum: nam& cauſſæ cognitio habita eſt, cum nõ vno die contro- uerſia fuerit deciſa à magiſtratu Vvangenſi,& pars ſemper fuerit præſens, etiam in probatione: id ꝙ actormet in ſuis replicis fatetur. Ergo,&c. Porro 7 ad hancrei iudigatæ exceptionem tria de iure re- quiruntur, vt valide& cum effectu opponi queat. Primo, vtres controuerſa ſit eadem: deinde, vt ſit eadem cauſſa petendi:& tertio, vt ſint eædem per- ſonæ. text. eſt in!. cum uæritur.& ibi communiter Dd. Fdeexcept reiudic, Angel. Sleniſime, in§. item ſi. num. 23. rerſvltim. quia iſte text. vſ, ad fin. Inſtit. de exceptio. cum rulg.&horum abactore nihil negatum reperitur: imo dum actor in ſuis replicis& triplicis illam per interpoſitam appellationem,& nullitatis allegatio- nem nititur confutare; eandem tacite& implicite fateri videtur: ſicque arbitror, hanc exceptionem ſatis probatam exiſtere. Sed ſi iudices præſentis in⸗ ſtantig hanc actoris confeſſionem minus genera- lem& obſcuram cenſerent, pro maiori cautela poſ- ſent reis excipientibus imponere, vt acta prioris in- ſtantiæ, edant: exillis enim ſtatim apparebit, niim tria illa exceptionis rei iudicatæ requiſita adſint, necne? Verum hæc in iudicantium arbitrio poſita II. ſint:& per hæc prima quæſtio abſoluta ſit. Ad S E- cvNPAM quæſtionem accedendo, actot, vti ſupra in facti narratione refertur, primo ad obis ctam ex- ceptionem reorum elidendam in ſuis replicis dixit: quamuis prior ſententia in ſua præſentia lata ſit, ſe tamen ab ea appellaſſe ad Senatum Conſtantien- ſem, velut iudices priuilegiatos,&c. Verum cum ei hæc replicatio per reos ex legitimis cauſſis, hic bre- uitatis ſtudio omiſſis, ſit confutata. ad perimendam reorum exceptionem tandem in triplieis ſuis nul- litatem proceſſus& ſentenriæ prioris obiecit. Rei autem dicunt, hanc nullitatis allegationem actori de iure non competere, cum primitus de nullitate non egerit, nec etiam petierit, lis item ſuper ea non ſit conteſtata. Et conceſſo, quod nullitatem potuiſ- ſet oblicere actor, id tamen tardius factũ eſſet: quia eam non ſtatim replicando, ſed in triplicis,& tum demum propoſuerit, cum videret, primam ſuamal- Reſponſ. luris Decad. VII. Reſponſ. LXVIII. 263 legationem interpoſitæ appellarionis nullius eſſe momenti;&c. Nunc vtra partiom melius in iure fundata ſit, diſpiciamus. Et T primo la iure pro ge- nerali regula traditur, exceptionem rei ludicate no oriri ex ſententia nulla, leg. 2.§. condemnatum.& lege, Hicum nulla& vtrobiq Dd.. de re indic. Et † ideo cau- tela eſt, quod qui habuit contra ſe ſententiam nul- lam, denuo agat,& ſi opponatur exceptio rei iudi- catæ, replicet de nullita e: quam tradit Bertachi. in ſuo Dictio. verbo,xceprio Iei iudicatæ. verſ. 18. vbi allegat. Dyn. in lege, con ſilio.§. 1um deinentu. ff. de curat. furt. Et r quod nullitas replicando obiici poſſit, probat etiam Baldus in lege ſuus. Codice, de repudianda heredita- te, leg. 2 Codice, de re cindenda venditione,& Iege, ex emto. Oꝛſi quis virginem. Codite, de actione emti. Er lic in præ- ſenti caſu actori de iure licuit, non attenta ſententia prioris inſtantiæ nulla, de nouo agere, diſſimuata nullitate tantiſper, donec per reos opponeretur rei iudicatæ exceptio. Nec obſtar, quod actor ad exce- ptionem reorum nullitarem non ſtatim in replicis oppoſuerit, ſed eã ad triplicas diſtulerit: quia f ex- ceptio nullitatis ſententiæ quandocunque; etiam vſque ad triginta annos, obiici poteſt, Gloſſ. mag. in fine. 35. q. 9. capitulo, quæritur. Ang. oſt Gloſ. in l.ſitus. G. de præſcr. 30. annor. Bald. in l. data. colum. 2 9. C. qui actuſ- non poſAlex. de Imol conſ. l. volum. 2,& Balb, in tract. de preſcript. in a part. par. quæſtio. 32. Multo migus im- pedit id, quod actor primo ſe appellaſobè tueba- tur. Nam ſicut reus poteſt opponere exce ptiones contrarias, iuxta l. nemo, ibi Bar.& Da. de extept. yn. G nullus plurib. de regul iut. in 6. Ange. late in§. idein urus eſt. num. 26 Inſtit. de exceptio. ita etiam actor poteſt repli- cando allegare contraria, Bat in d.! nemo. in ſi allegan- do text. in l.interpoſitas. C. de tranſact. Ang. d.§. idem lurti, num. 27 Ex quibus ſequitur, quod in noſtro propo- ſito actor etiam triplicando reis nullitatem obiice re potuerit. Venio ad TERTIAM quæſtionèé, quo- modo& qualiter cauſſæ dictæ nullitates in iurè ſint fundatę. Reperio autem duas allegari nullitates per actorem. Prima eſt, quod iudices priores Vvangen- ſes, idemque nunc rei conuenti, licet per actorem tanquam ſuſpecti, ſint recuſati,i pfi nihilominus ta- men in cauſſa proceſſerint, ſententiamque tulerint. Secunda eſt, quod in propria cauſſa iudices fuerint. Quo ad primam cauſſam, ipſa quidem per ſe& ſimpliciter vera eſt,& in iure fundata. Sentétia fe- nim nulla eſt, quæ profertur poſt recuſationem iu- dicis ſuſpecti,c. ſuſpicionis de ofic. deleg. l. apertißemi C. de iudic. Lud. Roman conſi. 17. Verum ea actorem mi- nime releuare poteſt, cum talem recuſationis ex- ceprionem nimis tarde obiecerit,& poſtillam et- jam coram eiſdem iudicibus comparuerit, ſieque 5 — — — 3 6 1 III. in ipſos tacite conſenſerit. Nam t recuſatio iudicis 14 intra viginti dies poſt oblatum libellum opponi,& omnium dilatori⸗rum prima eſſe debet„Per text in d.l apertiſsiimi. O. de iudi.& Auth.oſſeratur. Ode lit. conteſt. t. inter monaſterium ibi Gloſſ& Dd dere iudic. cum fimili- hus. lmo ſcei negant, eiuſmodi exceptionẽé per acto- rem vnquã obiectam eſſe. Secunda nullitatis cauſſa ſimil tet in iurs fundata eſt: cum autem actor ſuam interpoſſitam appellationem non ſit proſecutus. ſed illana deſeruerit, non poteſt vlterius ex hoc ca- pite ſuper nullitate querelar 1. Nam licet hæc ꝗ uæ- ſtio, an appellatione deſerta etiam nullitas Shele dat, apu d iuris Interptetes valde ſit controuerſa: eſt X — — —————————— —————————— —jy———————.—— .———õʃ— ——————— 254 Dn. loach. Mynſing luriſconſ. Germani 4 tamen receptior opinio, quod deſerta appellatione etiam ipſa nullitas peremt⸗ ſit& ſublata: quam te- net Bald in l. tale pactum. g. qui prouocauit. col.. verſ. ideo quaro. ſ.de pact. Cardin. in Clem. ſi appellatiomem. de ap- pellat. Alex. in addit. aal. expreſsim. ſſ. de appellat. vbi ta- men Bart. videtur tenere contrarium. Idem Alexa. ro hac opinione conſuluit conſ.9. volum. 2.& dicit Lat in lcum quarebatur. de re iudic. quod hæc ſit com- munis opinio: ergo ſecundum eam iudicandum iuribus vulg. Qualiter tamen in hac contrariarum opimonũ pugna diſtin guendum ſit, vide, quæ ſcxi⸗ ſi in Cameralibus meis obſeruat. cent. 2. obſeruat. 77. quæ huc adai poſſunt. Quod autem ad expenſas huius litis. titur, ſic ſe habet. Poſtquam ſocer veſter Niao. attinet, eas iudices ex æquitate côpenſare poſſunt, poriſſimum quod in iam dicto puncto nullitatis Doctores non vnius, ſed diuerſæ ſint ſententiæ, vn- dr actor iuſtam cauſſam litigandi habuit, juxta do- ctrinam Iaſ'n in l. roperandum. ſiu autem alterusra. nu. 8.C. 4e iudic. Anchar. in Clem. ne Romani. in princ. de eleci. & Cardin. in Clem 2 d. magi. Canon. iuc vr debitu. de ap- pell. eum ſimilibus. Atque ſic, prout ſfupra didum eſt, de iure reſpondendum iudico: ſa ua tamen cu uf- cunquc alteriu: melius æquius ſentientis ſaniori ſententiͤäa. 1 KRESPONSVM LXIX. SVMMARIA. 3.2 Facli ſpecies huius reſponſi,& quoſtio ex eadem el-. Iita. Donatio cauſſa mortis vnd⸗ cognoſcatur. Solidus e& aureus in iure ſunt dem. In dubio praſumitur potius donatis cauſſa mortis, quã inter v uos, ſi mortu fiat menitio. Iu donatione cauſſa mortis requiruntur quing, teſtes, E alia quædam. Toſtamenrum poſterius tollit primum. Cautractus ex conuentione legem accipiunt. Donationes cauſſa mortis ad inſtar legatorum ſunt red- acta,& num. 1 G 21. b 1 Donatio cauſſa mortis ſi habeat clauſulam de non reuo- cando, an nihilominus reuocari poſsit. 12 Intellectus adl. pretio: f. de do. cau. mor.& l. ueg, fratres. . C. eod. 1 8 13 Voluntas alicuius præſumitur perdurare, dones probe- ur contrarium. 14 Qui dicit, Omne, nibil excludit. 1 HQmiſßio verbi, quad elici poteſt ex ſcriptura, non vitiat. a6 Verba in vltimis voluntatibus latiſtime ſunt interpre andad. b 2 17 Leg ri poteſt etiam res aliena. b 15 Donatio mortis cauſſa reuoratur per nouam diſpoſitio- nemp ſtea factan. 19 4ppelatione, Prolis, item Filiorum, veniunt eriam fa- minc. so Donatio mortis cauſſa ſicut per conualeſcentiam dona- toris, ita& per eius voluntatem mutatam reuoca- 22 Reuocatio ea requirit, quæ confeitio actus requiſiuit. 23 Donatio non cenſetur reuocata, niſi eriam poſſeſtio rei aunata auocetur à donatario. 24 Teſtamentum ſemper præſumitur ſolemne, donec pro- betur contrar um. b 25 An& quando verum ſit, donationem cauſſa murtis va- lere, etſi ſit reuocata. 26 Donatarius cauſſa mortis omnino poteſt teſtannentum Aeere nulblaonuaua. 8A 8 27 Preſcriptio non currit, niſi à tempore, quo yotuit t 28 Petitio hereditatis non datur contra titulo poſeidentem, E qua ſit ratio. b 29 Rei vindicatiò datur contra quemcung, quocunq, titu- do poſaidenten. 20 Filius cum patre cenſetur quaſi eadem perſenu. 31 Ceſante cauſſa ceſſat eſeaux. FACTI SPECIES HVIVS reſponſi,& quæſtio ex eadem elicita. D Euerende,&e tlariſſime domine Doclor, ihe. mas ſiue facii peties, cuius reſponſumà meye- Iaun de E. aute biennium ex hac vita deceſſiſſet, elictofflio vnico,& aliquot filiabunquarum vnã matrimonio vobis collocatam alſeritis: relictu u? domo,alihuot fundisn& aliis bonis tam mobildbus quan ſali:& poſt dicri, ſoceri Veſtri obitu vosno. wine vxoris veiraæ vna cum ceterus heredibuad diuißonem hereditatis paterne perrexiſſetunaſſe nit ſilius, domum paternam in E. ſuam ad ſeſa pertinere, neg in ommunem hereditatem trahé. dam eſſe, vi ore duorum inſirumentori, quaes. mibebat in effectu continentium, quod anno Chi. ſii 183. qubndam loaunes& Vitalis K. Canpnid Colonienſes&& præfati ſoceri veſtri germanifia- tres, dum viuerent, ſuas portiones, quas in dictu ædibus paternis habebant prafato Xérolao N ijſu- rum fratri, veſtro ſocero ſuisg heredibus corã No- tariò& teſtibus donatione cauſſa mortis tradidiſe ſent, ea conditione adiecta, quod preæfatæ portinne ædium paternarum poſt mortem ditti Nicolabad ſeruar,teſeineſbeen iawtawan. nulb⸗ autem filio exſtante, dum demum ad ylias eiuſdepertinerent: reſeruato tamen& ſaluo uin. que fratri iure reuocandi banc donationem nd parte, vel in totum, c. Quibus inſtrumentis i. ſo,& perlectis, vos nomine vxoris veſiræ, ſicutè ceteræ filia dicti Nicolai K. facile conſenſerunt, un Fater ipſorum domum paternam vigore eorundl inſtrumentorum præciperet,& integram ha mi. neret. Cetera vero bona hereditaria an virilespar. tes inter fratrem& ſorores amicabiliter ſunt di- uiſa. Verum atcidit poſtea, quod inter ælia ſæpedi· cii Nicolai K. ſoceri veſtri documenta literarise- pertum etiàm fuerit originale teſtamentum ante fati domini loannis Kcanonici Colonienſis vniu donatoris, anno ſalutis 15 15. cum conſtitutibne te- famentariorum& heredum per nstarium tumn habſcriptione teſtium erectum atg confeotum rin quoò quidem teſfamento mox poſt proæmunſtquen- tia habentur verba? Imprimis itao, caſſo Erenoco omnes alias voluntates, teſtanenta, ſes codiitillot, per me etiam ſub quibuſuis formis G& ſolemmtati & exſequi. Porro poſt enumerationem aliquatle- gatorum ſubſ quens clauſula in eodem alanaae Vanl bus faclos& facta, volens hauc duntaxat ſzruati b. u, oe 1 n 4 2. nuun ap bienuuner Ma ·C aliaautt e 1rcollecatamal An ais& aluhn annf Nduijzaen a a 7 vna cuma an utatts paterne an n patermamin inaa dommuen] uum) duonum iufn amag, continentiun anmui ldannese] Mras efati/accnit inme ut, ſaas oru wundi ahebanhyref ah uhl ſuern/uig Auni lanationt au un undi adiecie, au Seuff um vuſ murt in Ulälh perfliten wd erfkanie, u uumiſe reſcruats! u gſhi. evocandi lu im dinn , Ge Suil 3 n evomine vr n nuebueft N zmniui 4 1 T 3 Fquitur, Ceterum pernpetuum reditu mibi ex par- nilus meis ſingulis annit ſolui debitum, omniagq& Hugula bona, quæin bartibus ſiue patria habeo cã. Mlentia, volo ad ſenisrem meum fratrem Nico- laum nomine; eiuſg, proles poſtobitum meum ſul hac lege deuolui, videlicet quod idem meus frater Nicolaus huiuſmodi reditibus ſiue bonis, aut eiu⸗ proles non gaudebunt, niſi omnia& hingula mea debita ſaltem liquidata, fuerint primitus ſolutione exſtincta, meumg, praſens teſtamentum in ſingu- lis ſuis partibus debitæ fuerit exſecutioni manda- tum. ltem reſiduum bonorum msorum ſingulis lazatis ordinatis ſiue inférius ordinandis, expedi- iu ac debite ſolutis, volo inter proximiores meos amitos& heredes æqualiter diſtribui,&c. Iam z oritur quæſtio,an per tale teſtamentum, ſiue vo- lantatem vltimam cenſeatur reuocata& exſtin- dia eſſeé per teſtatorem donatio dimiaiæ partis ædi- umpaternarum,& ſic, an Nicolai K. filius ciͦÄ ſuis fororibus eandem dimidiam æqualiter aiuidere ſit obnoxius? 8 A cuius quæſtionis reſolutionem cumprimis dubia quædam conſideranda atque examinan- da videntur. Primum eſt, an ſupra ditta donario pro do- natione inter viuos, vel cauſſa mortis reputari debeat? Et ſiquidẽ inſpiciatur tenor inſtrumenti deſuper ere- cti, clare patet 3 fuiſſe donationem caulla mortis. 3 Nam præter id, quod Notarius, itemque donator eam ſicappellent, idem videtur adiecta qualitas& modus ꝓbare, cum in ea mortis expreſſa fiat men- tio, quod ſcilicet poſt mortem donatoris primum præſtari,& ante mortem reuocatio eiuſdem ſalua &libera eſſe debeat, yt eſt text. in§. mortis cauſſa. Inſti- tut de donat..I. G 2.§. Seia. ſ de donat. cauſ mor. Bart. ele- ganter in l. vlt. C. de pact.& in l. etſi mortis. C. adl. Falcid. Item quantitas huius donationis excedit ſummam quingentorum ſolidorum, ſiue aureorum.(Solidus 4 enim †& aureus idem ſunt, ſicut eſt Gloſſ.in verbo, qui- nos. C. de argen. pret. lib. 10.& vide, qua dixi in g. nos au- tem. luſtit. de Attil. tut. in verbo, ad quingentos ſolidos.&§. lia autem. verbo, ſolidos, num. 6. Inſtit. de donatio.) Nam dimidium pretium prædictarum ædium, vt in facto prætẽditur, ad octingentos aureos eſtimatur. Quod idiceremus, eſſe donationem inter viuos, inſinua- tione opus fuiſſet, d.§ alia autem. verſ.& cum retro.& quidem coram competente iudice, præſettim cum inter donationes inter viuos, quæ non requirunt inſinuationem, haud poſſit cenſeri, que enumera- tut in Gloſ. 6. quaſdam. Inſtit. eo tit. Quod aurem in- unuatio eiuſdem ab illis donatoribus fuerit facta, inſttumentum deſuper erectum nõ probat:& da- to eam fuiſſe factam, inde tamen non ſequitur, eſſe onationem inter viuos: quia non conuertitur: vt fidico, donatio inter viuos neceſſario requirit inſi- nuationem. Ergo donatio inſinuata cogitur eſſe& lici donatio inter viuos: minime, cum poſſit libere etiam donatio cauſſa mortis inſinuari, licer non ſit neceſſe, I vlt. C. de donat. cau. mor. Accedat prædictis, etiamiſi vetba inſtrumenti non eſſent adeò clara, ta- men in dubio potius donationem cauſſa mortis, quam inter viuos reputandam eſſe. Semper f enim Reſponſ.luris Decad. VII. Reſponſ L. XI. 885 . 255 in dubio, quando fit mentio mortis,& actum eſt de reuocabilitate, magis pro donarione cauſſa mortis; duam inter viuos præſumi debeat, J. quæ dotu yr ſolu- luto matrimonio, quemadm oduim dos petatur. Quo verò exiſtente, ſecundo loco videndum, ah Dæc imopfa cauſia donatio debito& legitimo modo ſſt facta, ita quod pro iuſta& ſirma haberi debeat? Et cum mihi ſoluni copia inſtrumenti tranſmilſa ſit, que tamen admo⸗ dum manca& mutilata a pparet; cum in ea necho⸗ tarii, nec teſtium nomina lint expreſſa: item intet:= dum in tertia, nonnunquam vero in prima perſonà donaroris loquatur: ideo quid ad hoc dubium re- ſpondendum ſit, adhuc ambigo. Illud fequidem 6 conſtat, quod(quemadmodum docet Seculator in titu- lo de inſtrumentorum editione)) de iure ad hané dond- tionem, quæ proprie dicitur donatio cauſſa mot. tis,& quæ continet in ſe contractum, validandaui requirantur quinque teſtes, I.fin. Codice, de codicillus, I. vltima, Codice, de donation. cauſſa inortis. Item promiſ- ſio& traditio, Icum pater.§. Mæuio. de legatis ſecundo,& linter mortis. ſf. de donation. cauſſa morti:;(traditio au- tem pet quam quæritur poſleſſio, tuncintelligere- tur, ſi in inſtrumento contineretur, quod traditæ eſſent claues, Iclauibub. ſf. de contrabenda empt& l..§. ſi iuſerim. de acquir poſſ quod non videtur.) item præ- ſentia donatatii, l.inter mortis, de dona. cauſa mortis,& Gloſſ-cum Bart. in!. 1.& l. cum de mortis. C. eodem tit. An autem predicta omnia in hac donatione obſeruata Lint, ex ipſo originali inſtrumento diſcendum eſt: niſi enim ea euidenter appareant, præſumtio eſt fu- iſſe prætermiſla: quia non apparere;& non eſſe, de iure ſunt paria, I. in lege. ſf.de contrahenda emtione, ci vu g. Et ex hoc facile poſſet ſæpe dicta donatio im- pugnari: qua caſſatas res omnino plana eſſet. Quod ſi ex aduerſo pro defendenda donatione prętende- retur, etiamſi ea non poſſet valere, vt proprie cauſſa mottis donatio, tamen ſuſtinendam eſſe velut do- nationem cauſſa mortis, quę non contineat in ſe contractum,& quæ ſit mera vltima voluntas, per viam legati, vt d. l.inter mortis. de donat. cauſſa mortin, & Bald. in Ilegatum eſt. de legatis, 2. Illud; omnino ac- 7 ceptandum eſſet, quia ex hoc ſequeretur, quod ta- lis vltima voluntas per poſteriorem voluntatem te- ſtatoris,& ſic per repertum nouiter teſtamentum fuiſſet reuocata& peremta: cum ſemper poſterius teſtamentum tollat primum,§ poſterio. Inſlitutioni- hus, quibus modis teſtamenta infirmentur.& per multa iu- ra vulg. Verum dato, non tamen conceſſo, hanc ipſam, tanquam firmam mottis cauſſa donationem impugnari neutiquam poſſe, tamen in ea quinque d.ligenter ſunt conſideranda. Primiim, an donator potuerit pœænitere& reuocare? Secundo, an voluerit? Tet- tio, an pænituerit& reuocarit? Quarto, an valeat& ſuf- ficient ſit iſta pœænitentia& reuocatio? Quinto, an huiuſ⸗ modi pænitentia& reuocationi ſit ſtandum Ad PRiMv³ E dicendum eſt breuiter, quod potuerit donator poœs- nitere,& reuocare. Ratio eſt, quia in inſtrumento & contractu expreſſe ſibi hanc poteſtatem reſerua- uit. Iam certũ eſt, quod contractus ex conuentio. ⁵ nẽ legem accipiunt. lege, ſi vt certo,§. nunc videndum. ff. commodatl. l.:.. ſi conuenerit. ſf. depoſiti.& in regula, con- tratlus. lh.. præſertim ſi fiunt lege non prohibente, l. non dubium.§.nullum. Codite, de legibus, in Gloſſ. verbi, pro infecti. Multo magis hoc procedit, ſi lex aperte permittit reſeruare: imo ſi contractus hoc in ſe vel- VI 1 —— —— —— ——— — —— *— „— —— —— —— — ——— 4“ — ͤk.„2„·l·· 4— 256 Dn. loach. Mynſin 5 ut quoddam ſubſtantiale includat, vt hic. d.. mortis cauſſa. Inſtitutionibus, de donarionibus,& toto titulo f.& 9 C. de donat. cauſſa mortu. Prætereasſ quia donationes cauſſa mortis ad exemplum legatorũ redactæ ſunt per om nia, S§.bæ mortis cauſſa. Inſtitutionibus, dle donatio- nibus. l. Marcellus. Paulus. de mortis cauſſa donationib. l. illad§.1 ffeod.i.vllima.& ibi Bald. C. de donatio. cauſſa 10 mortu,& iuxta not. in l. vlt. C. de codicillis. Katio † eſt, quia donatarius cauſſa mortis agit in rem, ſicur le- gatarius. Speculator titulo de donationibus, verſ.donatari- us. Iam in legato licitum eſt, pœnitere vique ad ex- tremum vitæ ſpiritum, cum voluntas ſit ambulato- ria vſque ad mortem lege tertia, in h. ſ. de adimendis le- 1I gatis. Ergo& hic. Veritas f huius deciſionis inde pa- tet apertius, quod dubium eſt inter Doctores, quan do donatio cauſſa mortus habet annexam dlauſulam de non reuocando, an tunc reuocari poßit? vbi tamen poſtmul- tas dubitationes& concertationes videntur con- cludere, quod etiam non obſtante tali clauſula per- mittatur reuocatio, iuxta plurima allegata Dd. in!. ſi alienam.§. Marcellus i de donat. cauſſa moriu:. vel quod vtique tranſeat hæc donatio in aliam donationem, &c ſorriatur potius nomen donationis inter viuos, lag. vbi ita f.eod. Sine omni ergo dubio reuocatio mi nus auferenda eſt in noſtro caſu, quo cautum eſt de reuo cando. Huc facit l. qui mortis. ſ de donation. cauſſa mortu, G& l. nau ommnis. ſ. ſi certum petatur. vbi ſingula- riter dicitur, reuocationem habere locum, nifi do- nans ſine herede decedat. lege; circa.§. ſi cui. ſ ad leg. 12 Falcid. ꝙ hic ſecus euenit. Neq; † obſtat prædictist. qui pretio.ſf. de donation. cauſſa mortis,&l neq fratriu. C. eod.tit. vel ſimiles, quæ videntur innuere, quod ſolus donator per pœnitentiam rem donatam reuocate non ofl. cum hi textus loquantur in donationi- bus kais cauſſa alterius, non ſuæ mortis,& de per- ſonis conſtitutis in alterius poteſtate: nos autem ſumus in cauſſa donationis factæ ſuæ mortis gratia, &à fratre exiſtente ſui iuris, leg. 2. ſf de donati on: hus. Et hæc de primo dubio. Cum igitur nunc conſtet, uod potuerit hoc caſu donator pœnitere, viden- II. dum eſt de Altero dubio, an voluerit? Et hoc nõ vi- detur habere dubitationem: cum donator Ioannes hanc ſuam voluntatem per conditum poſtea teſta- mentum& nouam diſpoſitionem perduxerit ad ef- fectum, vt in ſequentibus patebit:& conſtet per iura vulgata, quod effectus præſupponat voluntatem fa- ciendi, præſertim in ſanis mente: item quod nemo præſumatur teſtari inuitus, niſi probetur contrari- III. um,&c. Sequitur Tertium dubium, an pænituerit 33 reuocarit? Rationes dubitandi ſunt, quod volun- cas ſemper credatur conſtans, niſi de mutatione ap- paruerit, l.cum hic. S. I. de donat. inter vir.& vxo. Item quod donatio nõ videatur reuocata, niſi eriam poſ⸗ ſeſſio rei donatæ auocetur, I. cuum hic ſtatus.§. ſi mari- rus. de donat. inter vir.& vxor. Gibi Bart Sed poſſeſſio donatæ domus ſocero veſtro non eſt auocata Ergo, &c. Tamen his& aliis non obſtantibus dicendum eſt, pœnituiſſe& reuocaſſe donatorem: id enim ꝓ- bant verba generalia teſtamenti, ita ſonantia, Inpri- mis itaq, caſſo& reuoco omnes alias voluntates,&c. qui- bus verbis teſtator in genere etiam donationem complexus eſt, cum donatio etiam ſit voluntas:& 14 qui f dicit Omne, nihil excludir, I. A procuratore. C. mand. l. ſi pluribus. ff. de legati,, I. Imo comprehendit præſentia, futura,& præterita. Specul. titu. de poſit.§. g. Iuriſconſ. Germani decimo. verſ. ſed pone. nec refert, quod non expreſſead- diderit, Donationes. Nam † omiſſio verbi, quodelici, 4 poteſt ex ſcriptura non vitiat. Bald. in 1.i. de hered inſt. Paul. Caſtr. conſ. 2. Quod autem his verbis, Reuocos- mnes alias voluntates, comprehendi voluerit teſtator etiam donationem, liquet primum ex eo, ꝙ verba in vltimis voluntatibus ſunt latiſſime accipienda,& voluntatesteſtantium pleniſſime interpretandæ, l. in teſtamenti. ſ de verb. ſignif. maxime in præſentica- ſu, cuius totus ſcopus cõſiſtit in reſtringendo odio, & ampliando fauore liberorum debentium pariter & ex æquo ſuccedere. Fauores enim ampliantur, odia vero reſtringuntur c. odia. de reg. iur. in 6. Secun- do ex ſequenti diſpoſitione, quæ cernitur inteſta- mento, vbi teſtator inquit legando, Ceterum perpe- tuum reditum mihi ex partibus meis ſingulis annu ſolui de- bitum, omniag,& ſingula hona, quæ in partibus ſiueinpa- tria habeo conſiſtentia, do ad ſeniorem meum fratrem, Ni. colaum nomine, eiuſq, proles poſt obitum meum ſub haclege deuolui,&c. Iam conſtat,& pro notorio aſſeritur, teſtatorem præter hanc dimidiam domum nibil bonorum habuiſſe in E. ſua patria, quam fratri ſuo Nicolao legauit: ergo de aliis bonis, quam deme- dietate domus paternæ, talia verba non poſſuntac. cipi. Quomodo autem potuiſſet legare non reuo. cata donatione? Et †quamuis verum ſit, etiam rem!7 alienam legari poſſe, S.i cui fundus. Inſtit. de legat cum ſimilibus. ſi id tamen à teſtatore in hoc caſu factum eſſet, vtique ſequeretur, dimidiam domum ſocero ye- ſtro. ſuuq liberu titulo legati pertinere,& eſſet legatum à ſeipſo, cum ex tenore ſæpe dicti teſtamenti pateat, veſtrum ſocerum pariter heredem inſtiturum fuiſ- ſe: id enim important hæc teſtamenti verba. ltem reſiduum bonorum meorum,&c. cum teſtator nullum proximiorem, quam ſuum fratrem, veſtrum ſoce- rũ, reliquerit, deficientibus ſcilicet aliis tam deſcen- dentibus quam aſcendentibus heredibus:& cum heres teneatur ad preſtanda legara, ſibi ipſi legatum illud haud dubie ſoluiſſet. Præterea conſtat,&eſtis apertiiuris, quod per nouam diſpoſitionem poſtea factã,& ſic legando, reuocetur donatio cauſſa mor- tis, vt eſt rotundus& bene notandus text. in l. vxoni 3 ſuæ. ſrde donation. inter vir.& vxor. Quod ſi quis obii- ciat, hanc videri non nouam, ſed donationi cõgru- entem& correſpondentem diſpoſitionem, cum ſocer veſter ſimul& donatarius& legatarius ſit: ad hoc reſponderi poteſt. Etſi id forte, quo ad perſonã ſoceri veſtri, ſuſtineri poſſet, aliud tamen eſſe, quo ad liberos, cum in dicta donatione maſculi præfe- latione, Prolis, eriã veniunt fœminæ exiuſtis nupti- is ſuſceptæ. Bald. in rubrica Cod. depriuil.dot. preſertimin fauorabilib. vt ſupra diximus. Quinimo eriamſi teſta- tor ꝓ verbo, Riusq, proles, vſus fuiſſer dictione, Filies ura Eiusq, Filios, nihilominus filiæ comprehende- rentur. I. flii. ff. de ver. ſigni. Sed etſi ea verba prorſus omiſſa fu ſſent, tamen leægatum illud à patre tamad filios, quam filias ex æquo perueniſſet: multo ma- gis cum ſint in teſtamento expreſſa, conſtat, qnod teſtator per huiu ſmodi legatum donationem pfius factam reuocarit, vt ſic æqualiter vocarentur: quod multo fauorabilius videtur. Et hic conſiderandum quoque eſt, quod legatum hoc ſit oneroſum, quia de eo debent ſolui debita teſtatoris, vt ex tehamen, to⸗— rantur filiabus, ad legatum vero æqualiter pertine- ant, vt hauritur ex verbo, Eiusq, proles. Nam appel-? 1 i * dädar . ertfat u Nam omil „don witiat. uod autemh ,comptehe ligue prinu üdeslun le dum Dlenillie 2 igu ta us cö ſtitin 1 e liderorun ere. Fauotes nrnr äud olllione, u 6 rinquitle partihus neuſ Lula hona, juei c0 a4 ſeniurem proles yaft hin ronſta& to hanc ämih ein E luapan ggo de alisbe enæ, talia pel atem potuilt Tquamußsh le,K icuifund en aà teſtatote retur, dumik elegati pertine ote ſepe di aariter hered tant hec telt korum,&c. C mſuumfuatt tentibusſcilt tendentibus reſtandalegr luiſſet. Prætt eer nouamdi reuocetute & bene nota er r. C rxon. nnouam, le 8 ndentem d donatarlds ek.Ecliidfa an iipoſſet a dicta donatt un egatum vero erdo, Niu 8 T. veniuntfa dlris Cuty 7 lrins. Qul 111 nalevelus u Übilomiuls . Hwri edt ae 11 u 1 4 Ned 1. Nalale 4 nu 1 dhen a megs. 8 Alase w an eüunan an ih ann ll aa ua ahas. 48 eh 1 ant anxhe rmtmati” an ſchih an Wüulh m tule⸗ an alöc aeW är a l tn. rlt a eoye 44 da Mabnh Jelpü 9 dleia. 5 ro,& clauſula legati patet. Si iam filius per viam fa- æ donationis dimidiam domum excluſis ſorori- bus ſibi retinere deberet,(cuius contrarium iam atuittũc ad debita ſoluenda ſolus teneretur, quæ taſtator non pauca reliquiſſe fertur: quia qui ſentit commodum, debet ſentire& onus, quod plerum- ue comitatur emolumentum. I. alumnæ.§. Seiz li- herta de adim. legatis quia plerumq, Inſtit. de log. pa- no. tut. Et cum poſt mortem teſtatoris Ioannis ſocer veſter, vt aſſeritur, ad obtinendum fratris ſui legatũ ipſius debita exſoluerit, vtique tantundem nunc fi- lio ſibi domum vindicanti de communi hereditate detrahendum erit, idque cogetur filius ſubire: alio- quiſi ſic repudiaret onus legato adiectum, cenſere- tur& legatum repudiare, iuxta Alex. in!. omnia. ſf. ſi cr.pet. Ex quibus omnibus tandem concludendo IV. dicendum eſt ad hoc Quartum dubium, quod vale- at,& per ſe ſufficiens ſit iſta pœnitentia ac reuoca- tio. Sed& aliis iuris argumentis eadem ſatis funda- a0 ta intelligitur: vtpote † ſi donatio cauſſa mortis re- uocatur per conualeſcentiam donatoris,& ſic per factum non condependens ex poteſtate donatoris, yt per Alexan.& Dd. in l. non omnis ſf ſi cer. pet. l.§. item cum ipſe. ſ.de donat. multo fortius& firmius reuoca- tur donatio per voluntatem mutatam donatoris, vt uta per pœnitentiam cauſſantem à ſemetipſo, vt dictum eſt. Item ſicut legatum reuocatur valide, ſi teſtator rem legatam elantanic alienat. I. fideicom- miſa. Sſi rem. de legat. 3.& l. rem legatam. ſ. de adim. leg. itaetiam valet reuocatio donatoris huiuſmodi, ꝙ donator cauſſa mortis rẽ donatã alienauit nulla, ne- ceſſitate cogente, vt hic per legatum& voluntari- am nouam diſpoſitionem, yt per Dyn. inl. Srichum, qui meus erit. f. de legat.i.& ſequitur Ale. in l. non omnis. ſi cer. àl pet. exiſta ratione: f quia donatio cauſſa mortis poſt celebrationẽé regulariter accedit naturæ legatorũ, yt ſupra dixi. l. Marcell. G¹.de. donat. mor. cau. Itẽ reuoca- tio legati ꝓbatur per teſtamentũ. Bal. in!. vlt. C. de fi- deicom. ita etiam reuocatio donationis cauſſa mortis probatur,& ſtat firma ex teſtamento ſupercondito, per ante adductam rationem æquipollentiæ. Item aa cum † iuris ſit, quod reuocatio deſideret ea, quæ confectio actus requiſiuit, Auth. econtra. C. de. repud. i- deo etiã, cum in reuocatione donationis iſtius, vt- puta in teſtamẽto donatoris, ſingulis cõſideratis ſit ea ſolemnitas adhibita ad minimum, ſi non maior, quæ in donatione: ſequitur, quod talis reuocatio habeat locum,& ſit ſufficiens. Et ex his reſoluitur V. quoque Quinta& vltima quæſtio,& concluditur, quod huiufmodi pœnitẽtiæ& reuocationi ſit ſtan- dum: ratio eſt, quia donatio mortis cauſſa ſi reuoca- taeſt per pœnitentiam, tũc dominium retransfer- tur in donatorem. J. ſi mortis cauſſa donata.& l. 2. ſde dona cau. mar. Alex.& laſ(in!. qui Romæa. Flauius. ſf. de ver. oblig. Ergo poſt libere de re ſic ante donata& re- uacata teſtari& diſponere porteſt,& vltime diſpoſi- tioni cuiuſcunq; eſt ſtandũ I.i.&l. generali. C. de ſacro. ectle. Deciſionibus ita ordine viſis, poteſt in contra- rium adduci!.poſſebionem. C. de. reuoc. donat.vbi textus aperte videtur innuere, quod ſola pœnitentia do- nationem non reuocet. Sed ad eam reſpondendum eſt, quod ea lex loquarur de pura donatione, vt ibi Glo. dicit, in quo caſu hic non ſumus, cum in no- ſtradonatione pœnitentia expreſſe ſi: reſeruata,& ſit non pura, ſed mortis cauſſa donatio. Item in cõ- Reſponl luns Decad. VII. Reſponſ L.XIX. auocationem poſſeſſionis donatæ domus, quia quo ad perſo nam ſoceri veſtri non eſt reuocata donatio, nec aliqua pœnitentia donatori quæſita, cum in a donatio& legatum tendant in eundem finem. Sed quo ad perſonas liberorũ ſuorum, mutatio volun- tatis à donante eſt prefixa, vr ſcilicet ex equo ſoceri veſtri filii& filiæ ſuccedant, nec preferantur maſcu- li fœmellis. Sed ſi donans priori donatario, ſocero veſtro, ſuperuixiſſet, tunc demum auocanda fuiſſet poſſeſſio à poſteriore donatario filio ſoceri veſtri, iuxta præſcriptũ allegatæ l. cum hie ſtatus. Vltra hoc, quemadmodum ſæpe repetitum eſt,& vnde habe- tur cardo negotii, acceſſit reuocationi noua diſpo- ſitio, quæ eſt loco auocationis poſſeſſionis,& alle- gatus§. ſi maritus. nihil amplius deſiderat. Porro FK 257 trarial. poſſeßionem, adiicitur verbum, Sola: hic vero nõ ſola pœnitenrtia, ſed noua quoque ſuperinducta prouiſio ſeu diſpoſitio operatur. Am plius fopponi- tur ſupra citatal. cum hic ſtatus.§. ſß maritus. H. de donat. inter vir.& vxor. quæ vult, iuxta Bart. ibi, quod dona- tio non videatur reuocata, niſi etiam poſſeſſio rei donatę à donatario auocetur: quod hic prætermiſ- ſum eſt, niſi quod legando nouitas eſt accerſita: ſed legando non reuocatur poſſeſſio, ſ. rem. Inſtit. de le- gat. E ibi Angel. Sed ad hunc obicem tollendum ſic reſponderi poteſt: non fuiſſe hoc loco neceſſariam non † obſtat!.1. f. qui ſin. man. ad lib. per.& I. circa.. ſic- 24 uti. f. ad leg. Falcid. in quibus ſtatuitur, quod donatio cauſſa mortis valeat, licet ſit reuocata. Nam in dictis locis Ang. Iaſ. Alex. Bal. Ct.& ceteri Dd. ex equo o- mnes definiunt; ita tandem hoc verum eſſe, ſi do- nator ſine herede moriatur. Et præter ceteros Ang. inl qui Roma.. Flauius de verb. oblig. dicit, hunc caſum eſſe vnitum& inauditum. Et laſon eo loci cenſet quaſi impoſſibile, ꝙ quis decedere debeat ſine he- rede, cum ſit Fiſcus, qui in ea perſonarum penuria ſir heres, vt eſt Glo. repurata ſingularis in l. ex facto.§. vlt. ad Trebell. huc facit, quod dicit Alex. in d.l. non omnu..§.. ſi cer. pet.&c. Præterea ſunt hic in teſtamento inſtituti heredes, vt ſic in hoc noſtro propoſito vlteriori diſ- putatione non ſit opus. Sed pone, quod filius co- naretur impugnare ſæpe dictum teſtamentum, pu- tans ſic reuocationem& nouam diſpoſitionẽ cor- ruituram,(licet preſumtio iuris ipfi repugnet, cum teſtamentum † ſemper præſumatur ſolemne, niſi 25 probetur contrarium, 1 ſi poſt diuiſionem.§. 2. in Gloſſ. verbi, non poſſe. C. de iur.& fac. ignor.& l.ſi ſcriptum. C. de probat.) ſi tamẽ illud vellet facere, tum ei obiici poſ- ſet, quod ſint repugnantia& duo incompatibilia. lJure † enim cautum eſt, donatarium cauſſa mortis 26 non poſſe dicere teſtamentum nullum. I. ſi vero non. §. ſed etſi mortis. f.de bonis liber. Oporter itaque, vr alte- rum eligat,& nitatur vel donatione, vel teſtamento tantum: vtrum nunc fecerit, ſuccumbet, uxta de- ducta. Sed nec vllam præſeriprionem aduerſus ſoro- res prætexere poteſt, cum ſocer veſter iam primum deceſſerit, ante cuius obitum nulla ipſis adhuc cõ- petebat actio. Præſcriptio enim nõ currit, niſi à 27 tempore, quo moueri potuit actio. l. quæſitum. g. pen. de precar. Bald.l. ſicut. C. de præſcrip. 30. ann. pec. tit. de loc. J. 6. Itẽ iam primũ vos,& ſorores in huius teſtamẽti notitiam perueniſſe conſtat:& præſcriptio hoc ca- ſu contrai gnorantem non currit,& ſi curreret, poſ ſet tamen reſtitutio in integrũ ex claulula generali, &cc. peti, l.. S. vlt. ſ.x qui cau. maior. Be in l.1.. ſpprer 3 I 1 1 4 1 8 u 4 G — * 1 6 1 1 1 4 4 1 I * 4 4 6 4 8 II 4 1 I I — 4 3 4½ 3 ——.—— .— -—-‚ ———— . “ Se 8 8 84 2 2 8.„— ei ese * eneeee e— 3 2 ã⁶³△².. 28 5“ — 1— n— u——* ͤͤͤͤ“ ——————————— 258 inundationem. ff.qe itin. atuq, priua. Augel. S.rurſus. Inſt. qe actio. Sed tamen cautos non eſſe oportet in pro- ponenda actione. Nam ſi volueritis experiri aduer- ſus filium Petitione hereditatis, periculum eſt, ne euadat, allegando tirulum ſuæ poſſeſſionis, nimirũ 28 donationem ſibi factam: cum petitio hereditatis non derur aduerſus titulo poſſidentem, ex oprima ratione, quiain petitione hereditatis agens fundar ſe ſolum extitulo ſuo,& poſſeſſione defuncti: ſed ille, qui poſſidertitulo, habet titulum& poſleſſio- nem,& ſic æquale ius cum actore: ergo meliorin ari cauſſa conditio poſſidentis, cin pari. dereg. iur lib. 6.& hac ſunt noti iurii..pereditatis.& ibi Dd. C. de perit. heredit. vide etiam de hoc, quæ aliquando annotaui in§. actionum. num. 111.& 112. Iuftit. de action. dum hunc ti- 25 tulum ex profeſſo interpretabar. Ideo meo iudi- cio conſultius eſſet vti rei vindicatione, quæ datur contra quemcunque quocunque titulo poſſiden- tem. A l. hereditatis.& l. licet minimam. de petit. hered.& quæ dixi in§. namq, ſĩ cui num. 4/⁷. Inſtit. de actio. Sed po- namus, ſine præiudio veritatis, prædictum Nicolai K. veſtri ſoceri filium vigore ſæpe allegatæ donatio- nis, in retinéda dimidia domo ſuis ſororibus præfe- rendum eſſe,(quod tamen meo iudicio ex funda- mentis ſupra adducis fieri nõ poteſt) in eum euen- tum petenda ab ipſo foret cau.io de non alienando donatam dimidiam domum extra familiam,& de reſtituenda ea in euentum exiſtentis conditionis donationi annexæ. Nam, vt ſupra ex themate conſtat, donationi ea eſtadiecta conditio, quod ſi nulli ex- ſtent maſculi, dimidia illa domus ad filias earumq; proles pertinere debeat. Poteſtautem contingere, quod filius vel ſui nepotes maſculi ex maſculis ſuc- ceſſu temporis ſine heredibus maſculis decedant: quo caſu dimidia illa domus ad ſoreres, earundẽq; deſcendentes deuolueretur,& non ad filias præfati fili Nicolai K. veſtri ſoceri, ſemper ſecundum gra- dus prærogatiuam. Licet enim in dimidia illa do- mo flliæ ſæpe dicti Nicolai K. poſtpofitæ fuerint fi⸗ liis: per hoctamen non ſuntaà ſucceſſione in totum excluſæ, ita quod non exſtantibus maſculis huius familiæ& nominis nunquam debeant ſuccedere: ſic aperte deprehenditur& declaratur voluntas do- natoris. Quod ſi ſilia ſoceri veſeri ad ſucceßionem vocan- tur deſicientibus filiis:: multo magis admittenda ſunt, ſi ipſi- us nepos, pronepos& abneposex klio moriatur. Filius enim zo non † debet eſſe melioris conditionis, quam pater, cum natura intelligantur eadem pene eſſe perſona, vlt. f. vlt. C. de impub.&al. fubſtit manetq; eadem ra- tio in filio, quæ in patre: vbi autem eadem ratio, ibi idem ius,&c. I. ilud. ff. ad læg. Aquil. Item colligitur hoc ex cauſſa finali, quæ dedit occaſionem donatio- ni, ſcilicet vt domus donata remaneat apud famili- am,& eos, qui eſſent eiuſdem nominis, cuius fuit donator, ſcilicet K. de E. Iſta cauſſa ceſſat, quando donatarius decedit non exiſtentibus filiis maſculis, cum fœminæ in aliam tranſeant familiam, nec poſ- ſint eſſe patres: qui vero naſcuntur, ſemper patris, non matris familiam ſequuntur,§.atqui. Inſt. de legit. agnat. tut. Ceſſante f autem cauſſa& ratione, ceſſat effectus, peccatum.& c. nemo poteſt. de reg. iur. libr.. ibi Dyn. Nadigere§. quamuis.f. de iur patron. Ex quibus cõ- ſtat, neceſſarium eſſe, vt petatur cautio, de qua ſupra dictum eſtà filio, de non alienanda ſcilicet dimidia domo donata extra familiam, eademque reſtituen- Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani da, ſi maſculi deficiant, quam etiam præſtare filius qe iure tenetur, ſi vigore aſſertæ donationis dimidi- am domus ſibi ſoli reſeruare velit: niſi enim iam peteretut talis ab ipſo cautio, in poſterum vobis præiudicaretis, vt habentur hac in l.peto Luci. Titi.§.ylt. &x ibi Gloſſ. ff. de legat. 2. Atque hæc breuibus dixiſſe fufficiat: ſaluo ſemper cuiuſque melius æquius ſen. tientis iudicio,&c(. b KESPONSVM LXX. SVMMARIA. Caſus huius reſponſi. b Tran ſactiones ſemel initæ ſeruandaæ ſunt. Collectandi ius per ο. annos amittitur. per non vſum quando priuilegium tollatur? Priuilegium poſterius an& quando priori deroget. De clauſula, Si contra fiat, actus non valeat,&c. CASVS HVIVS KE- 8PONSI. b ¶ AEneroſus dominus Comes de L. eiuſq, maio-: Ires, tanquam Landtgrauii in§. quotieſcung per imperium Romanum requirebantur& cenſe- bantur,toties etiam Canobitarum in B ſubditos in ditto Comitatu degentes exigere ſolebant: idq li- cebat eis non tam ex ſingulari priuilegio, quam per tranſattisnem, anno Chriſti 15 12. inter ipſos Co- mites,& dittum Monaſterium erectam, in qus tertio eiuſdem articulo continetur: Quandocung Landtgrauius de Sper ſacrum Imperium ad expe- ditionem requiratur, vel eius gratia exigatur, ſiue collectetur, velalias defenſione patriæ opus ſittuns ſubditi Cænobii in B. adadicti præfauo domino Landtgrauio,&c nunc autem ab Imperatore ſepi- un trihutum impoſitum ſit,& plures ex dillit ſub- ditis Monaſterii in B. antea ignoti, præſentianu reperti ſint: eoſdem quog, D. Landtgrauius colle- Fiare conatur. Econtra autem Abbas dicti mona- ſterii poſſeſſionem iuris colleclandi in his petſonis prætendit. Ad quod Landtgrauius replitatr ali- quos ex his hactenus quidem non exætios, idautẽ, quod eos ignorarit, accidiſſe nec ipſum ex tali ignu- rantia dictum ius collectandi perdidiſſe. Et fatetur quidem Abbas prafatos ſubdlitos non eſſe ſuos ho- mines proprios ſed poſſeſſionem ante dicti iuris col- lectandi eoſdemg prætexit tantum. Secundo, non tam Abbas, quam Landtgrauius, quo ad ius der Barſerten/ ſunt priuilegiati. Priuiltgium aulem domini Landtgrauii antiquius eſi: in quo etiam ſubſequens clauſula inſerta reperitur, nempe:§ alia quæcung, exſtarent, velimpetrarentur priui- legia, ea domainis Landtgrauiis in S. nihil ofhaere, velpræiudicare deberent,&c. Ad hæc duopun- Cta quid iuris eſſe cenſeam, rogatus ita reſpondes breuiter& ſuccindle. P Rimo, quia ex ſupra dicta tran ſactione ab vtraq; parte inita, manifeſtum eſt, ſi dominus Landt- grauius in§. per ſacrum Imperium ad expeditionè euocetur, ſubditos Monaſterii in B. ipfi inſeruire obnoxios eſſe. Nam cum ipſi non ſint proprii ho- mines linite ſauad 1o. aunaxanung ae uio gruilgum àan G' umda rafiat ausnn 4 8 HVIV n 1ONSI rinus Comens lpa Landtgruuii t um requm 45 Cenobitemn an un 4 eutes exigen 31 1 eo Cbriſirzt an hh Monaſterum inanin alo continttu uMa er ſarumli asan „veleius ga Mm oefenſunrzuu auha B. addich 31 lnj unc autemd 42 7,G 1s .antea 191 käi Juog D. I4 uu 1 ura autem h un aris collclan iüf d Landtgys a At quitem un an hüth ngulunyn ceiuiſtneri ar lectandijen 8 n b fatu ſildi w laf ſeſſonems etexit taun 8 dat Landtgruui 8 S. n antiuuius ial It anul⸗ un 9 abum auſ mt,inm Fin 7 Reſponſ.luris Decad. mines ipſius Monaſterii, ſequitur, quod vigore ſu- ta allegatæ tranſactionis& priuilegiorum per do- minos Comites cenſeri, collectariq; poſſint. Tranſ- à actiones † enim ſemel initæ ſeruandæ ſunt, nec lo- cum habet pœnitentia, l. quamuis. ihi Bart. Bald.& Dd. gommuniter. C. de tranſact. Alex.& Iaſ.inl. dedi. ſf. de con- Cit b cauſ. Iddcirco conſulerem domino Comiti, vt eos, qui tributum indictum denegant, in iudicium præfati Comitatus vocaret,& vigore nõ tam tranſ- actionis, quam priuilegii ad præſtationem cenſus conueniret:& ſi opus eſſet, Abbati quoque ipſi ſæ- pius allegatam tranſactionem opponeret. Sed ſi di- cti tributarii in iure exciperent, ſe per triginta, vel plures annos ab huiuſmodi collectis& tributis li- beros ac immunes, nec vnquam exactos fuiſſe: hic diligenter diſpiciendũ erit, num quæ pretendunt, 3 vera ſint, nec ne? Nam † ius collectandi tollitur per non vſum ſpatio quadraginta annorum, ſecundum Coru. conſi. 14 litera P. in3. par. vbi allegat l. iubemus. C. de fun. ſtatio. lib. 1I.! ſicut. C. de præſcript. 30⁰. vel 40. an. Glo. in!iſi publi. õ. de rebus. ff. de public.& yectigal. Dyn. inl. com- miſſa. cod. tit. Ferrar. in for. libel. actio. confeſ. Et tali caſu I. duo requiruntur. Primo, vt ipſi ſubditi per quadra- ginta annos in ſepe dicto Comitatu S. habitarint, nec vnquam tributum ſoluerint. Secundo, vt poſt primam exactionem ipſis impoſitam præfatũ tem- pus quadraginta annorum effluxerit. Nam ſi nun- quam cenſiti eſſent, licet quadraginta anni præter- iiſſent, tamen preſcriptione ſe iuuare non poſſent. 4 Nam † per non vſum tollitur, vel perditur priuile- gium, vel ius, ſi non eſt neceſſitas, vel ſi caſus ſeſe nõ obtulit: quod Iaſon multis exemplis probat in!. fal- II. ſo*ſſeueratur. C. de diuer. reſcript. Quod ad Secundum principale punctum huius coniultationis attiner, dicendum eſt breuiter,& ſine ambiguitate, domini Comitis priuilegia, vt quæ antiquiora ſunt, priuile- gis domino Abbar in B. competentibus præuale- Ste. Priuilegium Tenim poſterius ſpeciale nullo mo- do derogar priori generali, niſi illi expreſſim ſit de- rogatum, per Gloſijingularem& notab. in cap. in ſummæa 25. quaſt. 2. circa finem, vbi dicit: Quod nunquam pri- uilegium ſecundum ſpeciale deroget primo gene- rali, niſi faciat de eo mentionem. Et allegat text. in c. veniens. de præſcript. idem tenet Gloſ.in regula, generi. de re- gul. iur. in 6. vbi inquit. In priuilegiis ſemper valer primum, ſiue ſit generale, ſiue ſpeciale, ſi in ſecun- do non tollitur expreſſe, adde prædictis Ab. in cap. 1. do reſcript.& Deci. conſi. 2Q2 Cumprimis exiam illud in noſtra ſpecie conſiderandum fuerit, quod priuile- gium domini Comitis ſupra allegatum hac condi- rione conceſſum ſit, vtilli nullum aliud prius, vel poſterius, quicquam derogaret, ſed ſi quod contra daretur, eſſet irritum& Caſſum,&c. Et ſic reſpectu priuilegii domini Comitis priuilegium antedicti s Cœnobii B. ſine effectu eſt,& nullũ: quia f clauſu- la, gi contra fiat, attus non valeat, appoſita à Principe, facit actum non valere, iuxta Caſt. conſi. ⁷2. perc. dile- cto. de præb.& notatur per Glo. in c. inter cetera. eo. tit.& c. tum ex eo. S. yltim. de pænit.& remiſſ.& qua late congeſit Vital de Camba.in ſuo eleganti tractatu clauſul in clauſ.Si contra factũ fuerit. fol.(mihi) 23. vbi vide. Si autẽ domini omites hoc priuilegio, caſu quo potuiſſent, ꝑ de- cenniũ nõ eſſent vſi, tũc illud amiſſent. Et ſic cõclu- do, cuiuſcũq; peritioris opinione meliori ſalua.&c. Decadis ſeptimæ Reſponſorum iuris finis. V 1 II. Reſponſ. LXXI. 259 Decad. VIII. RESPO NSVM LXXI. SVMMANIA. Facli ſpecies huius reſponſi. Veritatem& iuſtitiam fouere luriſcenR reruin pro⸗ priumm eſt. Quaſtiones in hoc teſponſo tractatæ. Libellus eſt fundamentum litis. Quoties contra aliquem actio datur, ceſſat nobile itsdi- cis oſſicium. b Effectus clauſula iuſtiſicatoriæ. Mandatum exſecutiuum reſolaitur per omparitionera aduerſarii, ad proceſſutss oſſicii nercenaru. Libellus vt ſit formalis, quid requiratur? Interdictum, Vti poſsidetu vtile, quando detaur,& quid in eo requiratur. 10 Quid dicatur ad aliquem pertinere de ure. 11. Priuilegium an& quando per non vſum amittatur. 12 Priuilegium& antiqua conſuetudo pariſicantur. iz Litis conteſtatio in iudiciis neceſſaria. 14 Qua in actis non ſunt conſcripta, non præſumuntur interueniſe. 15 Proceſſus ſine litis conteſtatione eſt iure nullus. 16 Proceſſu exiſtente nullo, etiam ſententia eſt nulla. 17 Cautio iudicio ſiſti, poteſt à quouis actore peti. 18 Et quales in ea fideiuſores requirantur. 19 Si non poßint haberi fideiuſſores, cautio iuratoria reci- pitur. 4 20 Quando non poßit exigi cautio iudicio ſiſti. 21 Formula petendæ cautionis iudicio ſiſti. FACTI SPECIES HVIVS KAIEASON S I. FEAM ſBecies in ſummam collecta, quantum err 1 tranſmiſſis actis colligere licuit, ſi ſe habet. Ar- chidiaconatus] cathedralis eccleſiæ A.tam de iure t ſingulari ſiue priuilegio, quam couſuetudine me- moriam hominis excedente, poteſtatem ſemper ha- buit, vt in cinitate totaq diaceſi A. C. nemo alius præter Archidiaconunm præmemoratæ eccleſiæ, ma- Ziſtros ſiue Rectores ſcholarum conſtitueret, qui iu- uentutem docerent,& in liberalioribus diſciplini⸗ inſtituerent. Cum autem quidam H. B. in villagio [= 2X ⸗ ſeu Burgoceu vocant) Miin eadem diæceſi ſito,ſi- ne ſcitu,conſenſu& auctoritate reuerendi domins loannis L. V. Arhidiaconatus dignitatem hoc tem- pore in eadem eccleſis obtinentis ſcholas temerita- te propria,& exquorundam nobilium de L..(vt coniexlura aſſequi licet) inſtinctu erexiſſet,& iam multos vndiquaq pueros aſſciſceret, eoſc de facto in literis erudiret, prædictus D. Archidiaconus vi- dens ſe hac ratione in ſua quaſi poſſeſſione prouidé- di ſcholis in ea diaceſi turbari& inquietari, præ- ceptum ſiue mandatum reuerendo. Oficiali cu- riæ epiſcopalis A. C.iterato impetrauit, in quo ſupræ ditto H. B. fub comminationè excommunicationis inhibetur, ne in poſterum abſq; einſäem D. Archi- diaconi ſcitu& aſſenſu ſcholas in M. habete, aut pueros docere præſameret, annexæz tamen ſub fi⸗ nem claufula iuftiicatoria, vt quicunque ſe in hos 2 ——————— ———————— 260 grauatum prætenderet, oerta zie iuridica illis præ- fxa coram esdem D. Officiali compareret ſuag iu- ra deduceret. Comparuit itag, ad præſtitutã diem ſape dictus A rchidiaconus, ſupplicationi prius por- reclæ inhærens,iuraque& priuilegia ſua iudici in- finuant. Comparuerunt item ex aduerſo duo nobi- les, M.& Ant. de E.V fratres, item& præfatus fH. B.& pleriq, alii litis conſortes, petentes ſibi ſtatui certum terminum ad dicendum contra iura D. Ar- chidiaconi,& emiſſa præcepta reuocari, vel ſaltem in vim ſimplicis citationis reſolui. Qud in termi- no D. Ofhcialis, ſe competentem ea in cauſſa iudi- cem declaraus, inhibitioneſq, ſiue præcbpta emiſſa ad exitum cauſſa fuſpendens, prafiniuit parti ad- uerſz terminum contradicendi. Porro pleriſg, de- inde vicib. D. Ofhciali protribunali ſedente, mul- ta& varia ex vtraq, parte non admodum(vt ex actorum diligenti lectione cognoſcere licet) ad rem pertinentia, ſed potius protrahétia cauſam ipfam, acta& agitata fuere, quæ nos hic conſulto omitti- mus. Tandem dictus Archidiaconus ex diuertitu- lo velut in viam reuertés libellum ſuæ intentionis de nouo in ſcriptis produxit coutra pramemorati H.B.& reliquos liti conſortes, petens interim, vt prædictus H. B quandoquidem alienigena ſiue ex- traneus&ſet, cautionem iudicio ſiſti præſtaret. Is vero H. B.cautionem exattam præſtare denegauit, & terminum deliberatorium ab Ofniciali impe- trauit; ad reſpondendum libelloa D. Archidiaco- no oblato. In hac igitur iudiciaria coutentione eoo infra ſcriptus Doctor, nomine ſape ditti Ar- chidiaconi, vt ad iuſtitiam ei conſulamo requiſitus, & quid de toto cauſæ ſtatuſentirem, conſultus, ſci- licet quod ſua paternitas iuſtitiæ præſcriptis ſlare deſiderét,ei ſane in tam honeſtapetitione, vtcung multis& grauibus diſtentus negatiis, deeſſe nulla ratione potut:t. 2 X/Eritatem fenim& iuſtitiam fouere, licet ad 7 omnes pertineat, Iuris tamen Doctores hoc quam maxime decet, quorum vnum& præcipuum munus eſt, colere iuſtiriam, æqui& boni notitiam profiteri, æquum ſeparare ab iniquo, licitum ab il- licito diſcernere, I/ ff de iuſtit.& iure,& facit c. ex te- nore. extr. de foro comp. Ad rem igitur accedendo, tria mihi potiſſimum indaganda eſſe,& in præſenti iu- 3 ris reſponſo expedienda videntur. Primum, an T† li- cuerit D. Archidiacono, etiam eo tempore, quo ſui aduerſa- rii, qui ſe præceptis ſiue inhibitionib. à D. Oſiiciali emiſiis grauatos pratendebant, in iudicio comparuerunt, ita perſi- ſtere in implorando nobili iudicis officio. Nam id eum fe- ciſſe,& ſuæ ſupplicationi inhæſiſſe, ex actis diſcere licer‚dum reproduxit impetratas inhibitiones, vna cum iuribus& priuilegiis, quibus ſuam intentio- nem probari poſſe confidebat. Secundo, an hbellus poſtremo D. Oficiali oblatus exiſtat formalis,& in iure 4 contludat, quo ad atlionè in eo deductam. Eſt ꝓenim li- bellus fundamentum litis. l. vr fundus. ff. commu. diui. Iedita. C. de edendo. Auth. offeratur. C. dellni. conteſt. ad quoud fatit etiam!.yt reſponſum. C. de tranſact. Et an in- Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germari tentio D. Archidiaconi ſit de iure fundata, ita quod ipſi ſperandum ſit de cauſſæ vertentis victoria. Ter. tio& vltimo, an pranominaius H. B. reus, tanquam alie nigena, obligetur de iure, cautionem iudicio ſiſti præſtare. Quod ad Primum punctum attinet, pro meo exili b iudicio, D. Archidiaconus multo feciſſet conſulti- us, ſi tempore, quo nobiles de L. V.& l. B. ceu emiſ. ſis præcepris grauati, coram D. Ofliciali comparue runt, ad mercenarium iudicis officium confugiſſet, inſtituendo cõtra aduerſarios tum preſentes actio- nem ſibi de iure competentem: quodidem D. Ar. chidiaconus poſtea feciſſe comperitur. Sic enim multa eorum, quæ vltro citroque inutiliter diſce- ptata ſunt, prętermiſſa veriſimiliter fuiſſent,& res iam debitum conſecuta fuiſſet exitum. Porro, cur utem in præſenti controuerſia mox porrigendum fuiſſe a D. Archidiacono libellum ſuæ actionis con- tra aduerſarios in iudicio comparentes, ſicqueim- plorandum mercenarium iudicis officium, ea mo- ueor ratione, quoniam † vulgo traditum exſtat, quoties actio contra aliquem inſtitui poſſit, ceſſare nobiſe iudicis officium. Vulgata † enim eſt iuris do. 6 trina, quod in cauſſis controuerſis non ſit incipi- endum à via exſecuriua, hoc eſt, à præceprtis ſiue in- hibitionibus, niſi ſubiiciatur claufula iuſtificatoria: ſieut in noſtro caſu factum eſſe, ex actis conſtat. Et tunc† ſi ſui præſentiam faciat pars, cui mandatur,? iam mandatum reſoluitur in ſimplicem citations, nec vllo modo ligat in vim præcepri. Et ad hanciu. ris theſin adueriſarii Archidiaconi mihi plane re- ſpexiſſe videntur, dum(vt in facti ſpecie Kpuawe minimus)petierunt, mandatum D. Officialis in vim ſimplicis citationis reſolui. Si vero pars non ſe ſiſte ret, tum mandatum remaneret firmum, ita Bar. int. i. C. de exſecut rei iud Paul. de Caſt. in l. de pupillo. S. memi. niſſe. poſt Gloſſ. ibi ffde nou. ope. nun.& ibi Ang. Bald. Sahc. in l. actione. C. de tranſact. Gloſſe in c ex parte.& ibi Cane- niſtæ, de verb ſign. cum innumeris concordantiu per Alexa. in d.. meminiſſe. congeſtis, vbi late per tres columnas eam materiam tractat, allegando Dd. in ea materia aliqua iter variantes. Hæc tamen, quæ retulimus, communiorl calculo ſunt recepta,& quoditiano vſu Conſiſto- riorum, maxime apud nos, approbata. Ex quibus conſequitur, quod tametſi ſubſcripta D. Officialis commiſſio à via exſecutiua ex officio nobili cœpe- rit, per clauſulam tamen iuſtificatoriam redacta ſit ad proceſſum oflficii mercenarii. Recte itaq;& pru- denter feciſſet D. Archidiaconus, ſi libellum ad cal- cem fere actorum cõſutum, mox ab exordio huius controuerſiæ(vt ſupra diximus) D. Officiali præſen- taſſet. Verum cum id poſtea, licet ſerius, factum ſit, nullum ea in re amplius ſubuerendum eſt pericauu lum. Ad Secundum punctum deueniendo, pro hu-II. ius declaratione ſciendum eſt, ad † hoc vr aliquis li-? bellus formalis exiſtat,& in iure procedat, neceſſa- rio requiri, quod in eo deducatur talis cauſſa, ex qua ſe quatur petitio ſeu concluſio libelli, vt docet Bart. in I.1ſ. de eden. Videndum ergo eſt, an in prædicto li bello deducta ſit talis cauſſa, ex qua petitio libelli recte fluat. Porro † in præſignaro libello videtur?y? mihi intentatum eſſe iudicium poſſeſſorium Reti- nendæ, ſiue, vt Legiſtæ vocant, interdictum Vti pol- ſidetis, ſaltem vrile, quod pro tuenda quaſi poſſeſ- ſione iuris alicuius, in qua quis turbatur, compete- renon eſt dubium, per l. quoties. fde Veruitut.& 6. Ariſt. en tmiſta verim nſecuta 11 ncontr ouer diacono ldelh n udicio co rcenanumiud nta aun lMonam 2 ntra aicvemi cuum Vuhpa cauſſi coura — urna bocch lilubiccanrch alufactumeſt dentuam facrtf reloluiur ial guinfimptn larii Acchidis 5 dum 71 unf unt, mandacus nssreſolui. Äin im remneret u PauldeCif. ie nau. e un aſad Ghſtin am muumerse mesfts, vildh Nando Dn den,quæ tetu ta,& quodh pud nos, 4 tametklu ſecuciua est amen iultif mercenani n uhi. 7 i 1 mabe. bu u ſbr. 4 Uhagh uun * dunan. Wumn. . a phe. an aui arauld a uche rchidiacont i ölucum, me pr. ürinu)l dpoſtes le olius luöbuel unctum qu- i u an 3 Reſpont luris Decad. VIII. Reſponſ L.XXI. 5 Ariſto. f. 7 ſcruitus vind.& probant hoc Dd. in l. 1. C. vti poad.& in cap. licet. extra dt probat. teſte Bartol. in l.i.in prin. vri pobid. In hoc autem interdicto vrili potiſſi- mum illa ponere& probare oportet. Primum, ꝙ actor ſit in quaſi poſſeſſione eius iuris, in quo tur. batur& moleſtatur. Deinde, quod ipſe hactenus vſus ſit tali iure. DHenique, quod aduerſarius cõuen- tus actorem in illius iuris quaſi poſſeſſione turbet &moleſtet, iuxta Dd. in locis ſupra allegatis, facit g. ſed interdicto quidem. Iuſtit. de interdict. Hæc in præfato li- bello D. Archidiaconi pariter obſeruata fuiſſe, ex eiuſdem tenore facile eſt cognoſcere. Ponitur enim in eodem primum, quod in tota diœceſi A. C. nemi- niliceat præter Archidiaconum deputare& eligere Rectores ſcholarum. Hoc enim ius conſtituendi Rectores ſcholarum, Archidiaconatus d'enitari tam ex priuilegio tributum, quam ex longiſſima& memoriam hominis excedente conſuetudine ac- quiſitum eſſe. Secundo aſſeritur in eodem libello, dominum actorem de præſenti Archidiaconum eſ- ſe præfatæ Cathedralis Eccleſiæ A. C. Poſtremo, quod in quaſi poſſeſſione huius iuris turbetur ab H. B. qui ſine ipſius conſenſu propria temeritate ſcholas erexerit,& pueros in M. qui eſt pagus in ea- dem dicœceſi ſitus, docere preſumierit. Ex prædictis recte& debite conſequitur concluſio præmemo- rato libello annexa, videlicet vt iudex ipſum domi- num agentem in quaſi poſſeſſione huius iuris pro- uidendi ſcholis conſeruet, reumque condemnert, vtà præſenti turbatione deſiſtat, nec in poſterum amplius turbet,&c. Quod vero D. Archidiaconi in- tentio ſit de iure fundata. nullum eſt apud me dubi- no um: ſiquidem t non illud ſolum de iure ad aliquem ſpectare dicitur, quod ei iure communi competit, edillud quoque quod iure ſingulari, puta priuile- gio, vel etiam preſcripta conſuetudine alicui con- ceſſum eſt, vt docet Abb.& poſt eum reliqui, in cap. licet caußam, in verbo, quod de iure. ext de prob, per tex. in c.cum oontingat. ext. de deci. Archidiaconatum autem ſupra dictæ eccleſiæ A. C. eo priuilegio gaudere, quod ſo- lis Archidiaconis eiuſdem eccleſiæ in tora diœceſi ius prouidendi ſcholis competat, probatur euiden- ter ex iuribus& inſtrumentis à domino agente du- dum iudicialiter exhibitis: potiſſimũ vero ex Bul- REugenii IIII. pontificis maximi, in tranſumtum (ceuvocant) congeſta per D. Henricum decanum Sedunenſem: cuius tenor in actis fol. 32.& ſeq. ex- ſtat: vbi inter cetera hæc verba referuntur. Inhibea- tu quihuſcung, quibus per præſentes inhibemus, ne ſub dicta pœna excommunicationis præſumant regere aliquas ſcho- las Grammatices, cantus, vel artium in dicta ciuitate& diaceft 4A. C. abſque examine& licentia ipſius domini Archidiaconi, ad cuius depoſitionem pertinere dignoſcũtur: & quæ ibidem ſequuntur. Ex quibus verbis manifeſte apparer, ad ſolos Archidiaconos ex priuilegio ſpe- are ius conſtituendi ſcholas, hiſq; de idoneis Re- n ctoribus ſiue magiſtris pvidendi. Non † poſſunt porro aduerſarii prefatum priuilegium ſubuertere ſeu infirmare eo argument, quod per non vſum amittatur, ſuaſq; vires deper èt„ zuxta l. ·ſ.de nund. Bart. in l. licitario.§. coram. ff. de publ.& l. fi:f. de conſtit. prin. Feli. in c. cum acceßhiſſent. verſ. ſecunda regula. de con- ſtit. Hec enim obiectio nihil operabitur: ſiquidem Archidiaconos ꝓ tempore præmemoratę eccleſie tali priuilegio ſemper vſos fuiſſe, quoties ſe obtulit 261 vtendi occaſio, ex inſtrumentis notariorum, acto- rum ſcripturæ inſertis, euidenter liqueſcit. Ex qui- bus inſtrumentis te- uturnum huius conceſſi beneficii vſum deprehendo,&per tot vetuſta tem- pora memoriam hominum longe excedentia ſæpe dicte eccleſiæ Archidiaconos, D. agentis prædeceſ- ſores, continua velut ſerie tales actus conſtituendi Rectores ſcholarum exercuiſſe, vt non tam preſcri- ptionem, quam conſuetudinem quandam emerſiſ- ſe vetuſtiſſimam dici poſſit, qua quidem conſuetu- dine D. agens, etſi nullum ſuper hoc haberet ſpe- ciale ius ſiue priuilegium, tanquam priuilegio mu- nitus eſſe poſſet, huiuſque iuris quaſi poſſeſſionem docere. Priuilegium f enim& conſuetudo tam ve. ¹³ tuſta ſ vt dicit Oldr. conſi. 172.) paribus paſſibus am- bulant, vt ita, quod per priuilegium concedi poteſt, hoc& conſuetudine introduci valeat. leg. 1.. fin. l.in ſumma. O. item rarus. ff. deaqua pluu. arc. hac iure. S. ductus. ff. de aqua quotid.& æſt. l. vſum aqua. Cod. de aquæ duct. I. fin. C. de yſu rei princ. libr. 10. cap. nouir. & ibi Imol. de iudic. cap. cum contingat. de foro compet. Ex quibus omnibus ſic breuirer deductis clare cõ- uincitur, D. Arhidiaconi intentionem tam priui- legio, quam vetuſtiſſima conſuetudine funda- tam, ita quod de victoria huius cauſſæ illi meri- to ſßerandum ſit. Interim tamen commonendum eſſe ducimus D. Archidiaconum, vt vrgeat aduer- ſarios ad clare& aperte reſpondendum oblato libello, litemque ſuper eo nominatim conteſtan- dam. Nam ex toto huius cõtrouerſiæ proceſſu col- ligere hactenus non potui, factam in eo eſſe litis cõ- teſtationem expreſſam: quod f tamen omnino ne- 3 ceſſarium eſt, cum illa dicatur eſſe fundamentum & tanquam baſis rotius iudicii. Specul. in titu. de lit. conteſt. g. I. per iura ibi alleg. Cum † autem illam in actis conſcriptam non reperiam, coniicio eam non fuiſſe factam, argum. c. quoniam contra. ext. de prob. vbi dicitur, quod omnia acta conſcribi debeant,& quæ non reperiantur ſcripta, conſectarium ſit illa non interueniſſe. Ex quo etiam illud conſequens eſt, ꝙ etſi D. Officialis vlteriorẽ in præſenti cauſſa feciſ- ſet progreſſum,& diffinitiue eam decidiſſet, totũ tamen proceſſum, atq; adeo ipſam quoq; ſententi- am futuram fuiſſe iure nullam, vtcunq; D. Archi- diaconus alias bene& ſufficienter probaſſet: quo- niam, vt ſcribit Bald. in l. i. in fI. C. de pign. act. ſi male actum ſit,& bene probatũ, de nouo agendum eſt: allegat cap. examinata. de iudiciis. Quod f autem pro- ¹ ceſſus fuiſſet nullus, ex eo conuincitur, quia indu- bitati iuris eſt, proceſſum habitum lite non conte- ſtata, eſſe ipſo iure nullum. Gloſſ.& Bart. in l. prola- tam. de ſentent.& interloc. omnium iud. iuncto cap.:.& quæ ibi not. de lit. conteſt. faciunt annotata mea in obſer- ua. i. cent. 1. Obſer. Cam. Quod ⁊ ſi proceſſus fuiſſet 16 nullus, vtiq;& ſententia, quia caſſata radice,& c.l. qui res.§. aream. ſj. de ſolutio.& l. in omni. f de adoptio. Qua- propter curandum eſt cumprimis D. agenti, vt ab aduerſariis conuentis lis ſuper propoſito libello conteſtetur, vt ſic fundamentum iudicii ſubſi- ſtat: quo facto, reproducantur deinde iura,& in- ſtrumenta prius producta loco probationis faci- endæ, ſicque ſucceſſiue procedatur, vt ordo iuris, ſtyluſque curię exigit. Et hec quidem de ſecundo puncto dicta ſufficiant. Ad TERTIVM R& vlti- III. mum punctum, omiſſis ſuperfluis, dicimus breui- —“ —“ 3 eeaene eeee 4 uod †quilibet actor de iure poſſit exigere cau- m iudicio fiſti(quam hodie cautionem de o uti yocare ſolent) ab ipſo reo vtcunque ſu- videl cet quod velit ſatiſdare mediamibus abuss ſe in lite vique ad finem cauſſæ per- ve per Bart. in l. i. ad fi.& laſ. in Ruhr. ſf. qui ſa- iare 108. Eg talis cautio ante liris conteſtationem oſtulanda eſt, non poſtea„luxta 8 ſed hodie. nſtit de t. Fideiufdores † autem ad hanc ſatiſdationem & “ Scilitate, iuxt4l. 2 G l.ſ ſideiu/ vres. in princ. H. qui atiſd. 4 dog. Addunt Angel. Paul. de Caſtr.& Moder. in d.l. z. — 1 ręquirich pofſid eant immobilia, ber Glo. not. in S. ſu- eundum L d. Rom. in d.I 2. debet fideiuſſor in lo- Onucieii habere tanta bonaimm obilia, quæ aſcen- orem cauſſæ, pro qua intercedit. Et hoc 6 Ae mente Gloſſ ipid. Poſtremo neceſſe udadeſt, vt fidciuſſor ſit de eodem foro, vel quod nnnciet priullegio fori, l. zI.& ibi Iaſ-ſ ſi quus in ius 19 voc. non ier. Ba d.in d.c. ceram. in ylt. colum. Si tamen reus conuentus non haberet facultatem dandi fi- de ull res, tunc eius iuratoriæ cautioni ſtaretur, vt p obauur in Auth. de itig S. ad exeludendas Quod ſi di- cat, ait luſtinianus, facultatem ſibi ad fideiuſſorem dandum nõ adeſſe, tunc apud iudicem, apud quem cõtrouerſia exercenda eſt propoſitis ſanctis Euan- geliis iureiurando idi pſum affirmet, atque ita iura- toriu cautionem exponat, addel. vltim. ſf. qui ſatiſd. 10 cag. Non † tamen ſemper exigi poreſt ralis cautio: nam ſi ceſſat cauſſa ſuſpicionis, nec ſubeſt pericu- lum, ne ſtet iuri, qui recuſat cauere: eo caſu non po- teit dex alicui talem cautionem imperare: veluti ſiquis ſir perſonam rei conuenti defenſurus: item, fireus ſit poſſ eſſor rerum immobilium in ſolidum, velpro pare intempore caurionis, l.neq, impubes. ff. de in ius voc.& I ſciendum. f qui ſatiſd. cog. In noſtro er- gocaſu an tale periculum de H. B. ſubuerendum ſit D Archidiacono, diuinare ego non poſſum: itaque ſuæ paternitati id diudicandum relinquo. Quod 1 ſir vero cauſſa ſuſpitionis iuſta aſſit,& in animo ha- betD. agens in illa cautione agenda perdurare, que- ratque quaid formula fieri debeat reſpondeo, Of- ficiim iudicis fore interponendum, vt compellat reum ſatiſdare, per text, Inſtit. de ſatiſd. in prin. G l. 1.§. extgere de magiſt conuen. Itaque ſub infra ſcripra fere formula predictam cautionem ſatiſdationis iudicio ſiſti D. agens exigere poterit. Reuerende D. Oſſicialis, quando iuru eſt manifeſti, nec alienum abobſeruatione hu- ius loci, quod reus conuentus, ne cognitionem legitimam eludat, ſubtrahendo ſe iudicio pro libitu, teneatur ex cauſſa, preſertim ſi immobilia hona non poſsideat, idoneam cau- rionem iudicio ſiſti exponere: idcirco ea, qua decet, reueren- tia peto,& efiicium veſtrum omnibus, quibus debeo, modis⸗ imploro, vt H B reum conuentum compellatis ad ſatiſdan- dum legitime, quod vſq in finem huius cauſſa veſtrum iudi- ctum nan ſit ſin legitima cauſſa deſerturus, quoniam idem H. B. reus ex tali ra ione multum ſuſhectus eſt. Et peto id fie- ri ſimpliciter,& de plano, ſecundum formam& modum veſtri iudicit,&c. Hoc autem facere meminerit D. Archidiaconus prius quam litis conteſtatio fiat. Po- ſtea enim hanc cautionem exigere amplius non li- reouiruntur prorei qualitate locupleres& idonei, 1 guod isonei ſint facultatibus,& conueniendi Seite in Kit de ewhib-reus. Bald in ca. cor anmn. in vlt. colu. 6 drficin deleg Se-in tit. de/ariſd.§. dteto. ver /. ſed ſi ſchola- VBirenendem, K poſſideant multa mobilia. Er 262 DOhn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani ceret, vt& ſupra dictum eſt. Et ita in prædictis punctis conſulo ego loach. Mynſing. à Frundeck. l. C.&c. ac de iure kek ndeo, citra tamen veritarisà peritiori- bus adinuente præiudicium,& melius ſentientium conſilio& iudicio ſemper ſaluo. 3 KESPO NSVM LXXII SVMMARIA. Quaſtio huius reſponſi. 2 Conſobrini qui dicantur. Conſobrini de iure Ciuili coniungi poſſunt: ſecus de iu- re Canonico.& nu. 13. Diſpenſatione Papæ an conſobrini coniungi pefint in. e Canonico.& nu. 9. Diſpenſare ſine cauſſa, eſt dißipare. Inter aſcendentes& deſcendentes prohibitæ nuptia in- re diuino. Inter collaterales iure poſitiuo. Seea in collateralibus diſpenſat Papa.“ Fratrum filii lege veteri poterant coniungi matrimo- nialiter.“ lure poſitiuo ſunt probibiti. Quod poteſt Papa rurſus tollere. Reſpondetur argumentis in contrariũ ſupra alegatin Eccleſtaſticis ſtatutis quatenus ſtietur. In caußis definiendis ius Canonicum prafertur 88. Pa. rum ſcriptis. Papa diſpenſat in his, quæ ſunt iuris poſitini, etiam ſi ne expreſsione cauſſe,& num. 17. Papa quatenus diſpenſare paſiit,& quando expnſio- ne cauſſa ſit ouop/ſ. OSTIO HVIVS RISONSII. Xfacto talis quæſtio mota eſt, an † Con ſobrinin ſammi Pontificis diſpenſatione, matrimonium contrahere poſſint,&an Fontifex in tali caſudie penſandi facultatem habeat? Hic præmittendum eſtin modum præuiæ caiuſdam inſpectioniiK. 0 Onſobrinos †digi, qui ex duabus ſororibus,& ex ſororibus& fratribus procreantur, de quo per Angel.& alios. Inſtit. de teſtam. in Rubr. cum ſimilih. Secundo præmittendum, Conſobrinos,id eſt, duo-; rum fratrum vel ſororum, aut fratris& ſororis li- beros, de iure Ciuili matrimonialiter ſine vlla diſ penſatione coniungi poſſe,§. duorum. Inft. denußt. l. celebrandis. C. eo.l. 3.l. non ſolum. ff. de rit. nupt. Verum in † foro Canonico promiſcua illa coniungendili- bertas, fortaſſe propter publicam honeſtatem, re- ſtricta eſt,& inhibitum, eas perſonas) quia ſunt in ſecundo gradu iuxta compurationem juris Cano nici, c. ad ſedem. verſ. fratresergo. 33. q 5. G capit. de inceſti. in verb. conſobrini. ead. cauſ.q; 2. O.) matrimonialiter copulari,c. non debet. de conſang.& affin. Quaproptet videri poſſet, diſpenſationem Papæ hoc caſu nõ ba- bere locum, cum his nouiſſimis ſtatutis ecclefiaſti- cis ſtandum ſit. c.j. de conſtit. lib.. Accedit conſtiturio Clementis Papæ in extrauag. quia plerumqh infu. turorũ euentib. de conſang& affi in quaaſſetit, onõ intendat deinceps diſpe rare de his, qui ſeienterde ſpe veniæ in gradib. ꝓh bitis matri monia contraxe- runt. Hæc cette conſtiturio merito attendendaeſſe videtur, iuxta doctrinam Felin. in c. paſtorali: ae ſide in ſtrum.& in c.. de treuga& pa. cum ſimilibus. Faciunt, quæ ex verbis Auguſtini libr. 15. de Ciuitate Dei, cap⸗ 16. colligi poſſunt, qui dicit, In conſobrinis 2ap 4 — * ekape an anſi 3 2.G nu.9. 31 8 6 ne auſa, ei da ales lure joſtun 4 l. dißac h lege rerei zug e. ſun ei Kapa nuſu tlg 1 Agumentum a ai h fatus unm 4 6 nienäu n Cas win ſain lguſfn au eu äißen atniß uss 15 TION KISIO qusſii nunt aa. 3 b ſeuaſſenſt imm du, C'an ln p ui- atem laleiti R aitt euiectiuſtn Tan ſ G sdichquiet a hrin. & frteibus dh mth anfftaetk hn, tendum,(on ü n blnu. n Luunſ aum. co rowilci Seehar b ropter pobi s ditum, esspe 5 gbv⸗ nta compdt ſranaca3 b nus dcu* t Oagn aranlehl cchin hisnouilm iauſao ub 1 yalum tonſanguinitati⸗ fraterno gradui proximum, pro- ter vicinitatem maiores ſuos connubia reputaſſe illitita. Er dicunt quidam Theologi, ſe ipſo experimento di- diciſſe, lobolem ex eo matrimonio genitam, non oſſe ſuccreſcere, ſed frequẽter primogenitos mo- ri: imo parentes, nedum prolem, cito deuorari: Kribitque alibi in c fraternitati. ĩ3. quaſt. 10. D. Gre- gorius, qui huiuſmodi impedimenta intra quartũ gradum conſanguinitaris ſoluit, verbum Dei nega- re videri, quod ex publicæ honeſtatis iuſtitia appa- rere ſatis poteſt, cum auctoritate eccleſiæ iſta nu- tialiscommixtio intra quartum gradum prohibi- ta eſt. fac. Gloſſ. ſingul. in cap. i. de ſponſal.& cap. i. de de- Honſ. impub. Ad quod facit, quod luriſconſultus in g. ſemper ſ.. de rit. nupt. ſcribit, In contrabendis nuptiu, non ſolum quid liceat, ſed quid deceat,& honeſtum ſit, ſpe- dandum ehe. Per prædicta videtur, Papam inter con- ſobrinos diſpenſare nõ poſſe. Nam in his, quę San- &i patres bene definiuerunt, diſpenſationis facultas adimitur, eap ſunt quidam. 25. quæſt. æ in quam partem multa congeri poſſent, que ego breuitatis amans conſulto omitto. Et dato, quod harum rerũ diſpen- ſatio in poteſtate ſit Pontificis, tamen non niſi ex iuſta cauſſa diſpenſare poterit. Verum nulla in hac ropoſita facti ſpecie allegata eſt vel publicæ pacis, vel pernitioſi belli exſtinguendi, aut ſimilis cauſſa. 3 Atq; adeo Pontifex nulla expreſſa vel apparente cauſſa diſpenſando, porius diſſipare, quam diſpen- ſare videtur. Felj. poſt Doctores in cap quæ in eccleſiarum. deconſtit. Marius Salo. inl. fin. ff. eo. Et forte impetrans diſpenſationem, in foro poli non eſſet tutus, argum. s. fide præſcrip. Alciat. in l. quing, pedum. C. jin. regund. fa- dite. ex publico. de conuerſ.coniug. G&loſſ. cap. non eſt. E ibi Da. de voro. Innocent. c. 2. de renunt. cum multis ſimilibus. Sed his non obſtantibus, contrariam partem, ceu & de iure veriorem, amplector. Pro † cuius reſolutio- ne ſciendum eſt, quoſdam gradus eſſe de iure natu- tæ vel diuino prohibitos, vt inter aſcendentes& deſcendentes. Dd. communiter in d c. literas, poſt Gloſſde reftit. ſpol.& in cap. Pictacium. ibi Gloſſ.- mag 30. q. 3. vbi etiam lex Leuitica allegatur, de qua tamen nihilad propoſitum. Alios t vero gradus, puta collaterales, non quidem de iure diuino, ſed de iure Poliau vſ- que ad quartum gradum incluſiue prohiberi, cap. eum inhibitione. de clandeſt. deſponſ. Cyn. Bald.in dict. l. cæ- 8 Pbrandis. C. de nupt. quo † calu plena eſt facultas Pape diſpenſandi exiam in ſecundo gradu, ſecundum cõ- putationem iuris Canonici, ſaltem in linea æquali, quo gradu ſunt conſobrini. Quod autem Papa in eis diſpenſare poſſit, ſuperuacaneum eſſet multis demonſtrare, quia in hoc omnes Dd. Canoniſtæ concordant in d. c. literas. poſt Gloſſ.c gaudemus. de diuor. ) um ſimilibus. Et ralibi dicit Hoſtienſ. veteri lege, ſeu ptimæua, naturali, diuina, filios duorum fratrum ſeu ſororum matrimonium contrahere non fu- oo iſſe prohibitos: ſed quod hac in parte impedimẽ- tum ſolæ inſtitutiones eccleſiaſti cæ introduxerint, in summa tit. qui filii ſint legit. verſic. qualiter.& in tit. de u conſang.& afin.§. vſq, ad quod. quod † ipſum Papa rurſum tollere poteſt, alleg. c. fin. qui ſil. ſint legit. c.de Kinſidelium. de conſang. ey afff. Et hoc probat nonnullis textibus iuris, qui oſtendunt, infidelium filios, ram- etſi intra quartumn gradum conſanguinitatis proge- nitos, legitimi ſtatus fore. Hanc ipſam coneluſio- nem loan. Andr. quoque comprobat, neque lex, in- Reſponſ. luris Decad. VII. Reſponſ LXX II. lex Papæ prohibuiſſet, iuxt Gloß. in d. l. celebrandis.& Angel poſt Gloſſ. in d. f. Auorum. Vnde cum in his poſi- tiuis Pontifex ſit ſupra ius, cap. ꝓropoſuit. de conceſſ pra- bend. l. digna pox. C. de legibus, cum vulg. ſequitur eui- dentiſſima ratione, quod tale ius poſitiuum ipſe Pontifex in caſu certo licite tollere, limitare& in- terpretari poſſit, argum. cap. i.& 2.de filiis presbyt.& l.. C. de legibus.& per Abbat.d. c.per venerabilem.*. colum.& eſſet inſtar ſacrilegii de poteſtate diſpenſandi eo ca- ſu diſputare.I ſacrilegis C. de diuerſ.reſcript.& late Socin. conſ.i3w incip. preſens conſultatio.& conſ. 1 6a. in viſa bulla Bonifacii. cum ſufficiat Papam ita voluiſſe, c. cum ad monaſterium. de ſtatu regul. Non † obſtant, quæ ſupra ¹³ in contrarium adducta ſunt, quæ etſi per præmiſlas reſolutiones ſatis ſint confutata, tamen ſpecial us reſpondendo, non aduerſatur, quod primo pręten- ditur, pmiſcuam nubendi libertatem propter pu- blicam honeſtatem eſſe reſtrictam: quia negatur, quod propter conſobrinorum coniugalem coitio- nem lædatur honeſtas publica: quoniã † nec lege ¹³ diuina, nec humana ea coniunctio prohibita eſt, ſed tantummodo iure poſiciuo, quod per Papam re- formari poteſt. Et ſcribit Hoſt:in tit. de conſe ng.& af⸗ fin.. ſ qau ſit eſſectus. publicæ honeſtatis iuſtitiam in nullo caſu locum habere, præterquam in ſponſa fratris, iuxta. l. pen. C. de inceſt. nupt. Quo † loeo etia 14. non obſtat, quod aſſeritur, Eecleſiaſticis ſtatutis ſtandum eſſe. Verum enim id eſt, niſi per Papam diſpenſetur in his, quæ ſunt iuris poſitiui, in quibus diipenſare poteſt. Quod vero extrauagãs Clemen- tis adducitur, nihil pugnat: quia Clemens non po- tuit præiudicare ſuo ſucceſſori, cum par in parem non habeat imperium, c. innotuit.. multa. de elect. Fe- n.Ne er alii in c.i. de probat. De verbis Auguſtini& Theologorũ dictis non fatigamur. Nam † in cauſ- ſis definiendis ſanctorum Patrum ſcripta, ſcriptis& ſanctionibus Pontificum non ſunt præferenda, c. vt in ſumma diſtin. 20.&.i. Quod autem Gregorius al- legatur in dict. cap. fraternitatis. nihil impedit: non enim poterat præiudicare ſucceſſori, vt& ſupra di- ctum eſt. Ad id, quod ſupra diximus, in his quæ Pa- tres bene definiuerunt, diſpenſandi facultatem eſſe ademtam, dict. cap. ſunt quidam. 25, quæſt. I. reſponde- mus, nil hoc obeſſe, cum Pontifici licitum ſit de his, quæ ſunt iuris poſitiui, diſpenſare: de cuius pote- ſtate qui dubitaret. non tam confutari, quam flagris caſtigari iure Canonico meretur. Quod tandẽ præ- tenditur, Papam ſine iuſta cauſſa diſpenſare nõ poſ- ſe,& in caſa præſenti non eſſe iuſtam cauſſam alle- gatam, prorſus non impedit. Nam † in his, quæ po- nitiui iuris ſunt, ſicut eſt prohibitio nuptiarum in- ter conſobrinos, Papa 5 aliqua cauſſa expreſſa diſpenſare poteſt, per iura ſupra all gata in conſilio So- cin.& fac. Hoſtien. in ſumma tit. qui cler. vel nouen. ſacit etiam cap. qui circa. de conſanguin.& ahin. tap. niſi cum pridem. de renunt. cap. quia ſimpliciter. diſtinct. 6. Et conſtat, quod per huiuſmodi diſpeniationem in- 17 ter conſobrinos, nec ſtatus vniuerſalis eccleſiæ de- coloratur. Gloſf. cap. à nobu:. de decim. nec aliqua no- uitas periculoſa introducitur, argumento cap. fin. de cond. appoſ.& dict. cap. de infidelium. de conſan- guin.& afin. Imo tes tedit ad ſua initia,& priſti- 2 3 263 quiens, diuina, nechumana pfohibet, liberos duo- rum fratrum lieite contrahere:& eſſent filii inde nati legitimi,& ſuorum parentum ſucceſſores, niſi ——;————— —— —— ——-— — 4 — ——— — E— — ——— uh 1 4 * 1 8— 4 4 3 4 3 3 3 1ſ B 4 1 1 1 3 I 1 I 1 3 4 1 4 1 1 4 4 II. 4 3 4 4 1 f WI 4 4 4 ö II 3 4 4 5 II 1 4 1— 1 4 * 1 4 ö 3 1 14 4 I 1 3 1 I 3 8 — 4 1 1 4 4* 4 15 1 ö 1 4* 4 1 4 — 4 11 5 3 5 3 4 3 1 2 4 1 5 3 6 1 ½ 2 1 4 1 4 ¹ 4 1 B 264 nam contrahendi nubendique laxitatem, argum c. etſt illa. 2. quæſt. 7. O S. cum vero tuam. Inſtit. de rer. diuiſ. Eo accedente, quod in huiuſmodi& ſimilibus caſi- bus, in quibus veritas naturæ per Papam nontolli- tur, ſed ſolum inumbratur, diſpenſatio non ſit diffi· cilis, arg.c ſedes. de reſcript. 1. 3. 5. permittitur.& ibi Gloſſ. in verbo, impetrabile. de aqua quotid. Laurent. Calc. conſ.8. Addimus communes Dd. doctrinas d. c. quæ in eccle- ſiarum. ſe conſtit. volentium ſufficere, ſi Papa contra ius poſitiuum ſine cauſſæ expreſſione diſpenſet, eam diſpenſationem à quibuslibet locorum ordi- nariis ratam habendam, cap. cum in iure peritus. de ofjic. 18 delegat. cum ſimilibus. Hoc † tamen non negauerim in caſu, quo Papa contra ius diuinum diſpenſaſlet, expreſſionem cauſſæ, quæ veliure pateret, vel ſaltẽ probabiliter apparerer, omnino neceſſariam eſſe, quod communmi calculo Doctores& potiſſimum Mar. Salo. in dict. leg. vlt. ſ.de conſtit. Felyn. Deci. dict. cap. quæ in eccleſiarum. Abb. cap. per venerabilem. qui fil. ſint leg. Pdidere. Nam in his caſibus diuina lege expreſſe ꝓ- hibitis, non niſi cauſſa pacis, vel belli exſtinguendi, velad inſtantiam magnorum principum eccleſia in gradibus diuino iure prohibitis diſpenſare conſue- nit. Certum enim eſt, quod ſi Papa ſine cauſla diſ- penſaret contra ea, quæ ſunt iuris diuini, is qui im- petraſſet diſpenſationem, non eſſet tutus, quoad Deum, iuxta Gloſſ.d. c. non eſt. de voto. fac. not in cap. ex fortaſſe aliquanto prolixius deducta ſunt, conclu- dendum cenſemus, ſummum Pontificem inter cõ- ſobrinos marrimonium contrahere volentes, vel ui forte iam contraxerunt, etiam nulla cauſſa ex- preſſa diſpenſare poſſe, vel potuiſſe, ſaluo tamen ſemper iudicio meliori,&c. KESPO NSVM LXNXIII 1 Punelus, ſeu thema praſenti reſponſi. 2 Fundamenta Vu. principis Palatini,&c.& num. 5. 3 Verba in contractibus ſemper intelligenda„yt aliquid operentur. 2 Appellatione fundi ſimpliciter, venit totus fundus. 5 Quando ex facto contrabentium tertio quaſitum eſt nus, ſine ipſius conſenſu non poteſt recedi à con- tralu. 7 Diſpoſtio referens ſe ad aliam, regulanda ſecundum dä ſpoſitionem, ad quam fit relatio. In dubio facienda interpretatio contra ſtipulantem. 2 Caſiss omiſſus in diſpoſitione hominis, pro omiſſo habe- I r.. 10 Verba intelligenda ſacundum communem modum lo- quendi. 11 Fruſtra impetratur à printipe, quod quis habetaà lege. 12 Incluſio vnius eſt excluſio alterius. 13 Altus geminatus fortius operatur, quam allus ſimplex. 14 Geminationis eſfectus. 3 15 Natio ex ſupra dictis pro principe P. 16 lam pro Marchione B. concluditur contrar. publico. de conuerſ. coniug. Nam ſi Papa in caſibus, vel radibus à iure diuino prohibitis ſine cauſſa ratio- nabili diſpenſaret, ca diſpenſatio potius nominari deberet diſſipatio, vt D. Bernhard. ad E ugen;um bapam reſcripſiſſe fettur, loan. Andt. c. de multa. de præbend. loan. de Ana.c. i. de Simonia. A9b.(. dum veniſent. colu. de iudic. idem in tap. ſignifcaſtide elect. Fanorm. in diſbut incip epi- ſcopus,& quidem Rector Parmenſis. Per prædicta, quæ Dn, Ioach. Mynſing. Iurſconſ. Germani 17 Dominus alicuius rei præeſumitur dominus manere, da- nec res doeatur aliena eſſe d e 1 i... 18 Qua probare teneatur filius in caſibuu, quibus patri non acquiritur vſusfructuz.“ 19 Reſpondetur ad argumenta pro Dalatino ſupra deducta, lo num,23, Enn. anrz agt hi 20 Diluitur, quod obietctum eſt de reſeruatione fruſtranea. 21 Reſeruatio facta ob ius ſucceßioniu. 22 Pacta conſeruanda ſucteſßionis an de iure valeaut. 24 Patta ex conuentione legem accipiunt. . 25 Quando non liceat acontrattu recedere propter iu tar- io quaſitum ex illo contratu.. 26 In fauorabilihus caſus omiſſus habetur pra expreſſo. 27 Dos& perſona patris an aque ſint fauorabiles. 28 Verba in tontractibus intelligenda, vt aliquid operen- 29 Verba, So vielitem Weß/ quid ſignißcent. 30,Verba intelligenda ſecundum qualitatem tei, ad quam diriguntuux. windab Brsdeanen 31 In recerta non opus eſt interpretationrn. 32 Acia per principes praſumuntur ſalemniter atta. 33 In arduis non preſumitur quu negligens, aut obliuioſu. 32 Reſpondetur ad argument um attus geminatiä. 3 De morganica. 8142308k4. 36 Concluſto ex ſupra dictiz. PVNCTVS SEV 6 ä mus, né prolixitate 2 verborum multiplici incul. catione moleſtior ſit futura. Qua quidem conteſla- tione ſic premiſſaarbitramur in hoo articuln iudi- cationem conſiſlere in eo, an † prædittus Marthin P. de B.& H. perpacta dotalia, anno domini 1522. interdominum Vu. principem inB.& dominan Ehliam Marchionis P. eretæ, idem Marchio. T. de B. C& I. deſtitutus ſit vſufructu bonorum dts. lium dominæ E. duciſſa in B. vxoris ſuæ, ita vt poſt morté dicke dominæ Eiam dittus Iſufrulusu ſolidatus ſit cum proprietate an minus? Huit qu- tem dubitationi cauſſam& occaſionem præbuere iam ditta pacta dotalia in duobus loci- Rimum f certe ex eo, quod ius ſuccedẽdi ab in⸗ 4 teſtato in bonis dotalib. dominæ E. tanꝗᷓ matus, reſeruatur omnino illæſum domine I. pfati do . 236te- rk kor bibh ¹ 1 1 1 P ſae 1ſf 1pb rabie 1 1 upi tel 15 licete doulb ünn gull. n ſanat 1” Me da luw hum. ip ln Wa cat acontraiun V nexilo connah Wan. u aſu omiſu 4.— 4 hatri An eqhr* Tactibus intela 4 K tlitem Wefu 6, da ſecundum A 8 9 lpus eſtintan 2 Der hre umuntm a eſunitur qun dargumenuua Ah K ipra dictu. b VS SEV MhA bræſentu teſpt ih 1 9 4 Fu autnmu an eceunilata 4 3 eCAlarchinn db Tadtoriex oh aa h Cdomiuun dlih. ercaes lgunmm Bas p Atarchun its ifphhe deraparibus uhni vn Iturtlim nu. d tabk perreptd ex i hih. mautionis qul daht ochinnishn Ehu wemamiſſt i 2 allüc. 2m G auſi dut d 1ibir“ actoris vxori,& filiæ dictæ dominæ E. ſimpliciter & abſque omni ſeparatione vſusfructus, res qui- bus ineſt, vt naturalem cauſſam ita conſequatur, ꝙf illum inter viuos ſamper pactionibus& ſtipulatio- nib. ſeparare neceſſe ſit, J. 3. ff. de vſufr. S.. Inſt. eo— tit. Quo fit, vt ſeparatione intermiſſa, merito ilia reſer- uatio iuris ſuccedendi in bonis dotalibus cum vſu- 3 fructu intelligi debeat. Accedit f ad hoc, ꝙ verba in cõtractibus ſemper ſunt intelligenda, vt aliquid operentur, atque vt effectum pariant, Gloſſ.in ca. ſolitæ. in verbo, tanquam, de maior.& obedientia. Gloſſt. lr.ſ. quod met. cauſ.& in l. ait prætor. ff. de vi& vi arma- ta.& Bald. qui ſemper ad hoc allegatur, in rubric. C. de con- trahen. empt. in 9. quaſt. idem Bald. in l. ſi a procuratore. C. mandati. Innoc. c. ex literu. de iure patronatus. Sed reſer- uatio iuris ſuccedendi in bonis maternis, ſiue vſu- fiuctu nihil operaretur, aut operari potuit per iſtud tempus, quo vixit Marchio P. de B.& H. cũ iſtud ius ſuccedendi ſeparato viufcuctu domina I. in bonis dotalibus matris ſemper habuerit de iure commu- ni, yt in l... Cod. de bon. mater. in l. cum oportet. C. de bon. qua lib. vel etiam ex Senatuſconſulto Orphyciano, l... G 3. C. a S. C. Orphycian. cum ſimilibus. Ne ergo re- ſeruatio iſta ſit fruſtranea,& vſumfructum ſimul cũ proprietate reſeruatum elſè neceſſe eſt:& ſupra di- ca firmantur quoque alia lege, videlicet l. qui vſum- 4 frultum. de verbor. obligatio. vbi fundus ſimpliciter ſtipularus,& deinde traditus deducto vſufructu, nõ cenſetur totus traditus, cũ appellatione fundi ſim- pliciter in ſtipulationem deducti veniat totus fun- dus: vſusfructus autem cenſetur pars fundi, l.. f. de vfufruct. pulcr. doctrina Bar. in l. Meuius.§. fundo ſf.de lega- gat. 2. Supra't dictis quoque non mediocriter ſuf- fragatur id, quod vulgo per manus traditur, quan- do ex facto contrahentium terrio cuidam ius quæ- ſitum eſt, iam à contractu recedi non poſſe in præ- iudicium illius tertii niſi conſentiat, l.:.& νε2.& ibi Gl. mag. ſ de ſtipulat. ſeruor. Oloſſ.in l. certi condictio. ſi num- mos.ſiſi cert. perat. Paul. de Caſtr. inl. inſulam.. fin.ſf ſo- luto matrimon. Salyc.l.. C. ſi mancip. ita fuer. alien. ſin.ff depact. Sed ex pactis dotalibus anno 15 03.& 1508. ius quæſitum eſt dominæ I. in vſufructu bonorum maternorum, cum in illis nihil conuentum ſit de eo caſu, quo domina E. mater liberos relinqueret. Er- go Marchio P. ſine conſenſu dominæ J. filiæ ab eiſ. dem pactis per reſeruationem vſus fructus in præ- iudicium eiuſdem recedere non potuit. Secundo 6 loco r poteſt fundari intentio principis Vu. actoris in eiſdem pactis dotalibus, videlicet in eo loco, in quo Marchio P. ſibi vſumfructũ reſeruat. Nam cer- tum eſt, quod iſtud vltimum pactum dotale inter brincipem Vu. ducem in B. actorem,& dominam I. coniuges erectum, in quo Marchio P. ſibi reſerua- uit xſumfructum, non loquatur ſimpliciter, ſed re- ferat ſeſe ad præcedentia pacta, nem pe ad ea, quæ inter ipſum Marchionem P.& dominam E. coniu- ges ſunt erecta. Cum † autem ius& ratio dictet, vt diſpoſitiò referens ſe ad aliam, reguletur, atq; pro- ducat effectum ſuum ſecundum tenorem eius diſ poſitionis, ad quam fit relario, l. aſſe toro. ſf. de hered. in- ir.&y liſt ita ſcripſero. ſ. de cond.& demonſtr.! in teſtamen- to.4.tit.& inſuper conſter, quod in his pactis dotali- bus inter Marchionem P.&dominam E. coniuges erectis, idem Marchio D. reſeruarit ſibi vſumfru- ctum in caſu, quo domina E. coniunx decederet re- lickis liberis„ ſicut de facto iſte caſus euenit, Keſponſ. Iuris Decad. VIII. Reſponſ. LXXIII. 265 (quoniam vtique domina E. reliquit filiam domi- nam Iacobam) ſequitur, quod Marchio P. virtute reſeruationis in vltimis pactis dotalibus factæ non potuerit vluifructũ bonorum dotalium hoc pa- cto(vt fecit) iure vndecim annos percipere& re- tinere. VItra prædicta non impertinenter fundat intentionem principis actoris etiam hoc, quod †in 8 Pulantem,& eum, qui, dum potuit, apertius legem non dixit, I. quicquid aſtringenda. ffde verb. obliga l. yete- ribus. ſ.de pact. c.in praſentia. de probationibus. Ec. contra eum.& quæ ihi remißiue, vbi Dyni de reg iur. in 6. Sed Marchio P. qui hoc loco ſtipulatus eſt, vel reſerua- uit ſibi vſumfructum in bonis dotalib. dominæ E. coniugis, vſus eſt verbis valde obſcuris, multiplici- bus,& quæ directe contra eum interpretari poſ- ſunt: quod facile commonſtratur ex ipſo verborũ tenore, qui ſichabet: Doch vns Marggraff P. ohne abbruͤchlꝛch vnſer lebenlang an vnſer gerechtigkeyt der abnutzung vnd nieſſung gemeldter vnſer lieben Gema⸗ hel/ widem/ hab vnd gůter/ ſo vil vnnd weß vns die vor⸗ auffgerichten Heurats verſchreibungen zugeben. Sed iſta verba, So vil vnd weß/ in noſtro vérnaculo ſer- mone,& ex peculiari modo loquendi recipiunt hos duos intellectus, ſcilicet vtvno modo ſit ſen- ſus Attamen ſine diminutione noſtri Marchionis P.vſusfructus, So vil vnd weß/ id eſt, in ea quantita- te,& quorum bonorum pacta dotalia nobis tri- buunt vſumfructum. Sed ex eodem modo loquen- di pariter& ille intellectus procedere poteſt, So vil vnd weß/ hoc eſt, quatenus& in quantum, vel prout, aut exiam illis caſibus, in quibus pacta dota- lia tribuunt nobis Marchioni P. vſumfructum. Quando autem de illis caſibus, in quibus reſerua- tur vſusfructus Marchioni P. per præcedentia pa- cta, nullus euenerit, ſequitur exiuribus ſupra di- ctis, quod interpretatio contra eundem, qui aper- re dubia ſemper ſoleat fieri interpretatio contra ſti- tius dicere neglexit, facienda ſit:tum f etiam, quod„ iſtud iure receptum eſt, caſum omiſſum in dil- poſitione hominis pro omiſſo etiam manere in difſ. poſirione contraria, l.maritus. C. de procuratoribus. l. ex his. f. de tutel.& c. is, qui de ſententia excom. lib.. cle. ne Romani. de elect. l.an in totum. C. de. ædific. priuat. Abb. c. mandatum. de reſcrip. Porro quod in pactis do- talibus præſentis controuerſiæ ſecundus intelle- ctus priori ſit præferendus, hoc facile oſtendit ver- bum zugeben/ ſubſequentem ſtrictum claudens. Sic enim habet oratio: So vil vnnd weß vns die vorige Heurats verſchreibungen zugeben. Nam per iſtud ver- bum, zugeben/ fit aperta relatio ad caſus in præce- dentibus pactis dotalibus expreſſos: alias ad expreſ- ſionem, vel deſignationem quanritatis,& ſubſtan- tiæ, opus fuiſſet pertinentiori, tali ſcilicet vel ſimili verbo, So vil vnd weß die vorigen Heurats verſchrei⸗ bungen meldung thun vnd außtrucken. Cum † au- 10 tem verba ſint intelligenda ſecundum communẽ modum loquendi ipſorum vulgarium, vt in. lihro- rum.§. quod tamen Caſius. ff. de legat. 3.& in l. Labeo.§. idem Tubero jj. de ſuppellect. leg.& per ea quæ habentur in c. ex literis. de /ponſ.&l.& Bart. in!. ſtipulatio iſta.. hi quo- que. ſf. de verb. oblig. Et cum etiam iſtud verbum/ zuge- ben/ magis pertinenter exprimat caſus expreſ- ſos in pactis dotalibus, quam ſubſtantiam, vel quantitatem: ſequitur ex prædictis, Marchio- nem P. iſi caſu non expreſſo, nempe ſi domina E. præcederet telictis liberis Linfeekui renunciaſſe — — 266 . i videri. Præterea † explorati iuris eſt, quod fru- ſtra quis impetrat à Principe, vel etiam à parte, quod legis diſpoſitione ſibi conceſſum eſt, Ia. G quæ ibi remißiue, C. de theſaur. libro 10. Sed Mar- chio P. vſumfructum in bonis aduentitiis filiæ ſuæ habuit ex diſpoſitione iuris communis; d. 1. 1. C. de bon. mater.& l. cüm oportet. C. de bon. quæ liber. Ne igitur hæc verba; So viel vnnd weß vns die Heu⸗ ratsverſchreibungen zugeben/ ſint fruſtanea, neceſ ſeeſt, ea reſtringi debere ad caſus in pactis dota- libus expreſlos, in quibus Matchio P. de iure com- muni vſumfructum non habuiſſet: idque ex ſe- 12 quenti fundamiento. Nam † in caſibus, vbi con- 4 13 1 terualla temporum, vt habet Cy currit tacitus conſenſus vel affectus Patern„ aut quib. prohibitio de iure ineſt, regu ariter incluſio vnius eſt excluſio alterius. d. l. ſicum dotem. vbi ſu- pra, dit d. l. maritus. C. de procurat. cap. qualis. 25. diſtinct. Bartol. Angel.& Dotlores in l. legata imutiliter. ſf. de le- gat. I. Cum ergo hæc verba prolata ſint in eo con- tractu, vbi pater& filia interueneruit, cenſe- tur optimo iure Marchio P. filiæ donaſſe vſum- fructum, quippe cum ſciuerit eo tempore ſe fili- am habere,& eundem caſum prius non expreſ- ſum:& hoc fauore matrimonii,& filiæ inde pro- ereatæ, vt ad longum diſſerit Chriſtophrus de Caſtell. in repetit: d. l. ſicum dotem. b denter præſumirur, quod Marchio P. vſumfru- etum tantum retinuerit in caſu, quo domina B. ſi- ne liberis deceſſilſet. Non enim poteſt aſſigna- ri ratio diuerfitatis, cur hoc caſu, vbi ad certos e: uentus tantum reſeruatur vſusfructus, caſus omiſ- ſus non habeatur pro omiſlſo, ficut in d. ſi cum do- tem. fac. text. I. cum quæritur. cum duabus ll. ſeqq. ſf. de exceptionib. rei. iudic. præſertim cum in hoc pa- 4 co interuenerint eædem perſonæ,& verſentur in eodem contractu, ſicut in d. l. ſi cum dotem. nem- pe de dotanda filia. Quis igitur non dixerit, ex eadẽ rarione idem ſequi ius,& eundem effectum? Ad rintentionem quoque Ducis Vu. ſuſtinendam, non mediocritet iuuat, quod ex recepto iure actus gemina:us fortius operatur, quam actus ſimplex, aut ſemel tantum factus. l. ſinal. C. ad! Falci.. anti- libro u. Ludonic. Roma. in J. ſi vero.§. de viro. fſ. ſolut. matrimon. vbi ponit 19. effectus actus geminati, Felin. cap. ſi cautio. de fide inſtr. Corſet. in tractat. deg e- minat. Nam † vbiinteruenit geminatio, ibi præ- fumirur plena deliberatio, imo reiteratio præſup- ponit deliberationem, text. auth. vt null. iudic.§. ex hoc vero iuhemus. Collat. 9. Gloſ. yerb. reiterato. cap. ſi quis itatus. 2. quæſtion. 3. maxime quando fit per in- vt hal in I. ſi certis anni. C. de pati. E& Bald. I. 2. C. de dot. ꝓ ömiſ. Anton.de Butrig. cæp. vltim. de tonſuetu. vbi dcit, actum face- re conſueindinem, ſi fiat per interualla. Cum ita- que Ma' chio P. vſumfi uctim bonorum dotalium bis reſeruarit, inxta tenorem pactorum dotalium, ad quæ ſe retulit,& hoc etiam fecerit exlongo in- teruallo,& non ſolum eo caſu, vbi incerius ad- huc erat de prole, ſed etiam eo tempore, quo Do minam I. filiam iam habuit,& matrimonio collocauir, ſequitur, vt id animo indeliberato fe ciſſe non poſſit dici. Quod autem Marchio P. hanc reſeruationem vſu fructus ingeminauderit,& hoc ſolum iuxta pacta dotalia ad quæ ſe retulit, ex co &a. nonne. de preſumtion. l. cum prætor. ſf de iu- Et inſuper eui- qua. C. ad Velleia. l. cuni ſcimus. C. de agricol.& cenſ. On. loach. Mynſing- luriſconſ. Germani fit manifeſtum, quoniam in reformationt pacto- rum dotalium Anno 15 08. inter Marchionem b. & dominam è coniuges,& parentes facta, teperi.— tur talis tenor inter cetera: So vnnd wann aber wir beyde/ oder eins vnter vns obbeſtimpten Ehegemahlen Marggraff P. vnd Fraw E. tods abgehen wuͤrden/ vnnd der zeit eins oder mehr Kinder von vnſer beyden Leiben erborn hinder vns verlieſſen: So ſollen ſolche Schloß/ Staͤdt vnd Doͤrffer/ Leut, Guͤter vnd alles an ders zu berhuͤrten Marggraͤffiſchei theiln/ auch was weiter mehr in den Widem gehoͤrig iſt/ laut zwi⸗ ſchen vns Ehegemahlen vorauffgerichten Heurats⸗ verſchreibungen fallen vnd erben/ vnd auch nach auß⸗ weiſſung derſelbigen mit der nieſſung vnnd beſit deß Widems gehalten werden/ ett Et in nouiſſimis pactis dotalibus Anno i524 erectis reſeruat vſumfructum his verbis: So viel vnnd weß vns die vorigen Heu⸗ ratsverſchreibungen zugeben: niſi quod Marchio P. voluiſſet ſe ad caſus expreſſos in pactis dotalib ad. ſtringere in ſecundo actu an. 2 celebrato, qᷓdo ſci uit ſe habere filiam,& eam tunc dotauit, non cenſe- tur ſic abſq; deliberatione cum caſibus expreſſis p- teriiſſe, niſi volui ſſet in miſſis donationem facere. Nã ſatius fuiſſet, penitus nihil de vſufrucu dixiſſe, ꝗa alias de iure cõmuni ſibi debebatur in bonis do-. talib. ſeu maternis, vel expreſſius dixiſſet, ſibi ſcili. cèt reſetuãdovſtimfructũ, prout iuris eſt, dimiſſare- latione ad caſus expreſſos in pactis. Illis Tergo& ſi- milib. iurib. ac rationibus potuit illuſtris princeps 1 Vu. nomine, quo ſupra, nõ omniuo iemere moue. ri, vt adhuc viuente Marchione P. in Comirtiis Im- pii in ciuitate Impiali N. celebratis denũtiandope- tierit, quatenus idẽ Marchio P. abſcedere vellet de 1 Comitatu C.(ꝗ comitatus ex bonis maternis addi- ctã lacob. filiã eius ptinentib. fuit relatus ſeu redè- tus)& iam quoq́; Marchione P. defunctoab eius heredib. idẽ princeps P. ſupra dictũ vſumfructum à tempore mortis dominæ E. exigat. At argumentis & rationib. ſupius adductis nõ obſtãtib. videtur no- bis iure defendi poſſe, arq; in veritate dbtinere con. trarium, videlicer ꝙ à tempore mortis dominæ k. vxoris Marchionis P. vſusfructus bonorũ doralium iure ꝑtinuerit ad D. Marchioné P. ita vt is eundèv- ſumfructũ in bonis dotalib. iure potuerit ab omni- büs exigere& ꝑcipere, arq; oinne illud, ꝙ ex petce ptione eiuſdem vſusf. uctus ad eũ puenerit, aut in quũo lcupletior factus ſit, hoc totũ ad ſuos heredes legitimos, vel alios ſucceſſores ab inteſtato, velex quacuiiq; voluntate deuoluere, ant illis relinquere, idq; ex rationib. j ſcriptis. Et primo omniũ cõſtat, quotieſcũq; lex aut alia diſpoſirid alicui qᷓuicꝗᷓ dẽ- fert aut dominiũ alicuius rei tribuit, illum eatenus eiuſdem rei dominuim eſle, eandem quoq́; rem de- tinere aut proſequi iure poſſe, quamdiu non appa- ret aliquod factum legitimum, per quod res de⸗ lata aut acquiſi a ab eo alienata lit,& dominium eius, qui eam h buit, finitum, I. ſue poßidetis. C. de probat.I.id quod aoſtri. f. de reg. iur. facit Glof,in cap eum veniſſet. de iuſtit. Sloſ.c.i. ſuper veroo, probante. yt ecleſ. beneſic. ine dimaunt. conſ. Gloſ. En. cap. vltim: in ſin. de ſo- lut. Sed Marchio P. apertiſſima iuris diſpoſitione per mottem Dominæ E. vxoris ſuæ fadus et Do- miniis viusfenctus bonorum do alium: proprie tas autemn ad Dominam I. ſuam& ciuſdem Dom i. .....— 1„ nx E. filiam iure inteſtati fuit de uolnta, d. 7. i. Ced. de bon, mater.& l. cum oportet. C. de bon. 3 t. —.„. 4 190 len ndaten n a amt de uſn werden et ktin⸗ ſat erectiekea. h d vnnd deßtne nnga ni, eth lus erprellsin doactuanaudh A mn,& eam tuncd* eratione cmc nn ler in owilli ae An penitus nibilde mMacs. muni ſididedet atha. , velexprellin da n ructũ prouti aat ian. apreſſosm padt ii 31 tionidus pouui u nt lopra, nôomm anant. te Marchione at uuät Gſl. Ne d diali N. celebe am unnt. dé Macchio P. N* Entbt owitarus exbo an mia ptineniibeft au uun. p NMacchione dtsui eps D. ſupradi iit ret dominæ P. exi ap iptaſt gadductis nô i it r olſe, atq inne i ſ tq à tempet d. * 1 7 ar SD.viosfcuct dun üt 2„“ da h⸗ O.larchione eſp lee, S dotalib-utt ln 1 le 2 d Aus lit, hoct am 3 actus 1 eko 4 d os fucceſſolt in ni l 1 fan un 4 ztund 1.100 anel 5P. .. M at Haitum, dhu 1 1 „ 1 1„ ⸗ aftuſt außech b [(G 4 dpoſce E dd t mufd, aachn. Ergo Marchio P. tamdiu iudicandus& habendus eſt dominus iam dicti vſusfructus, quamdiu non conſtat de legitima ratione, qua ipſe tali vſufru- ctu fuerit deſtitutus, aut dominium eius finitum: ita in ſpecie probare videtur textus in Authen. vt li- ceat matri& auiæ, à princip. ibi: In illis caſibus leges, quæ yſum parentibus præbent, volumus cuſtodiri, in quibus non 18 pecialiter prohibirio. Ad f hæc facit doctrina An- geli in§. pœnales. verſic. in eadem Gloſſ. Inſtit. de act. vbi dicitur, in caſibus, quibus patri non acquiritur vſus fructus, filium ad duo probanda adſtringi:& quod ſimpliciter vſumfructum recuſauerit,& noluerit illius vſusfructus adminiſtratione vti libere: quæ rationes hic ceſſant. Quod autem pro principe Vu. nulla ſufficiens cauſſa aut rartio adducta ſit, et qua ipſe Marchio P. vſufructu in bonis dotalibus vxoris ſuæ deſtituatur, aut deſtitui potuerit: illud appa- rebit ex his, quæ infra dicemus, quando diluentur prætenſa illa argumenta, quæ pro principe Vu. ſu- I. perius ſunt adducta. Ad rRIMvM igitur funda- 19 mentum pro principe Vu. adductum, quò dicitur, ius ſuccedendi ab inteſtato in bonis dotalibus do- minæ E. fuiſſe reſeruatum dominæ I. filiæ ſimplici- ter,& abſque ſeparatione vſusfructus,& etiam illo tempore, quo vſusfructus proprietati adhætebat, illud fundamentum quilibec ex tenore pactorum dotalium admittere cogetur: quia illo tempore, quo facta ſunt pacta dotalia, vſusfructus nondum fuit ſeparatus à pactis dotalibus: imo illis adhuc, tanquam cauſſæ ſuæ, cohærebat: ſed quemadmo- dum Marchio P. reſeruauit ius ſuccedendi ſaluum dominæ filiæ I. in bonis maternis, adtempus mor- tis dominæ E. ſuæ matris: ira etiam in conteſtando in continenti animum declarauit, quod in idem tempus mortis dominæ E. vellet ius vtendi fruendi in eiſdem bonis habere ſaluum, neque opus erar a- lia vſusfructus conſtiturione per pactionẽ, vel ſti- pulationem, quia reſeruatus erat vſusfructus in il- ludtẽpus, in quo erat diſpoſitione iuris à proprie- tate ſeparandus, quæ omnia liquide probantur ex verbis pacti dotalis, quæ ſic habẽt: Doch vns Marg⸗ raff P. öhne abbruͤchlich vnſer lebenlang an vnſer ge⸗ rechtigkeyt der nutzung vnd nieſſung gemelter vnſerer Gemahel Widem Haab vnd Guͤter/ꝛc. Quod auré ta- lis animi cõteſtario ſeu declaratio in cõtinenti facta ſit, euidentiſſimis textibus iuris cõuincitur, per text. iuris geri.. vt pacta poſt diuoriiil. in verb. ea enim pacta. & ibi Gloſ.ſ. de pact.& in l.in bonæ fidei. vbi Gloſſ.& l. pe- teus. C. eo. quoniam iſta reſerdatio vſusfructus facta eſt antequam à pactionibus ſuccedendi eſſet receſ- ꝛ0 ſum. Ad † iſtud, quod in corroboratione primi ar- gumenti pro principe Vu. inductum eſt, nempe ſi in illa reſeruatione bonorum maternorum non veniret vſusfructus, iſtam reſeruationem omnino fuiſſe fruſtraneam, cum huiuſmodi bona materna de iure communi ad dominam I. tanquam fliam, etant venttura ex§. C. Orphyciano,&c. hon eſt dif- ficilis reſponſio. Licet enim omnia bona materna iure ſucceſſionisab inteſtato erant futura dominæ l.ianquam vnicæ filiæ dominæ E. poterat tamen il- lud ius ſuccedendi ab inteſtato, per teſtamentum, codicillos, aut donationem cauſſa mottis vſque ad legitimam diminui, vt in!. cum quæritur. C. de inoffic. ieſtam. cum auth. ſeq.& qua ibi per Gloſſ.& Doctores,& Reſponſ.Iuris Decad. VIII. Reſponſ. LXXIII. 267 in Nouell. vt cum de appellat. cognoſcen.§. aliud quoque- ExT quibus euidenter patet, hanc reſeruationem 21 non factam eſſe propter vſumfructum, ſed porius Propter ius ſucceſſionis ab inteſtato: quod: pium pPacti verba euidenter cammonſtrant, quorum te- noris eſt: Alſo daß ſie dte Widem/ Haab vnnd Guͤter/ nach tod derſelbigen jrer Mutter ohne verhindert eini⸗ ger verenderung oder vermachung/ wie die namen ha⸗ ben moͤchte/ erben ſoll. Nec † obſtat, cum hic obiici. a2 tur, quod pacta conſeruandæ ſucceſſionis iam alle- gata non valeant, tanquam ea, per quæ dominæ E. in bonis dotalibus libera facultas teſtãdi adimatur, licet.& qua ibi not.& l. pactum, quod dotali. C. de pact. inde neceſſe ſit, vt verba pacti ad vſum fructum re- ferantur. Nam iſta pacta conſeruandæ ſucceſſionis, etiamſi teſtãdi facultatem adimant, de iure valent, ſi ille ſcit, de cuius bonis agitur,& conſentit,& in eodem conſenſu ad mortem vſque perdurat, per tex. clarum in Ijfin. circa med. C. d. pact. Et f ex ſupra 23 dictis facile poteſt reſponderi ad d. I. qui vſumfru- dtum, de qua ſecundo loco opponebatur, quia in ea- dem lege ſtipulatus eſt fundus ſimpliciter abſque reſeruatione vſus fructus: ſed in caiu noſtro reſer- uatur ius ſuccedẽdi in bonis maternis, tamen cum expreſſa reſeruatione vſusfructus in continenti fa- cta. Sed certum eſt, quod †pacta ex conuentione le- 24 gem accipiunt, I..§. ſi conuenerit. ff de poſiti.& vſus- fructus ſic recipit ſeparationem à proprietate, iuri- bus vulg. Imt ſubſequenti vero obiectione, vbi dici. 5 tur, nemini licere, vt à ſuo contractu, per quem ius tertio quæſitum eſt, in præiudicium illius tertii, qui non contentit, recèdatur: tametſi diſſolutio apud pleroſque altiorem deſideter indaginem, tamen ex iuribus in eadem obiectione adductis fatile lique- re poteſt, eand em doctrinam locũ habere,& pro- cedere in caſu vbi ex fæcto contrahentium ius ter- tio quæritur per iuris diſpo ſitionem: ita etiam for- mat hanc quæ ſtionem in ſpecie Bal. in l. ſi conſtante. C. de donat. ant. nupt.& ibi Barbat. in addit. Cum autẽ in præſenti facti ſpecie caſus in pactis dotalibus o- miſſus non habeatur pro omiſſo, ſed relinquatur diſpoſitioni iuris communis, cum in omiſſo ſit ea- dem æquitas ſicut in expreſſo, per Bal.liſi mater. C. de inſti& ſubſt.& ſic non referat, quid ex æquipollen- tibus fiar, text. l. Gallus.§.& quid ſi tantum.& ibi Bart. Ff de. liber.& poſthu. idemn Bart. in l. commodißime eoden tit. Quare Bal in d.I ſi mater. pro regula ponit, quod in fauorabilibus †& extendendis, vbi non deficit 26 debita ſolemnitas, caſus omiſſuis habeatur pro ex- preſſo, per iura vulg.& inſuper conſtet iſtud eſſè in iure ſumme fauorabile, vr pater ex bonis maternis filiorum habeat vſum fructum, per à.l. cum oportet.& §.tInſtitut. per quas perſ. nob. acquir. ſequitur ex iam dictis iuribus& rarionibus, dominæ I. pet præce- dentia pacta dotalia nihiliuris fuiſſe quæſitum,& ideo hanc reſeruationẽé vſusfructus potuiſſe Mar- chionem P. in vltimis pactis dotalib. iure facère, præcedentibus pactis non obſtantibus. Neque in præſentiarum vrger hoc, quod fuſius haber Bald. Win liſi cum dotem. qui refert. Cyn.& alios, ſecundũ quos in eadem lege rario diuerſitatis aſſignari non po- teſt, cur ibidem caſus omiſſus maneat in diſpoſi- tione contraria, niſi eam ſcilicet, quod ſpeciale ſit fauote dotis, quæ præfetatur perſonæ patris. Veri- Z 2 — ——.——;————— ——y——ÿ — 268 27 merno præferatur stamen † hic dici poteſt, quod quamuis dos& u 4 3 4 fauotabiles ſint ita vt regulariter le- perſona patris fauotab- e- cundum iuris diſpoſitionem in vtroque caſu faci⸗ enda eſſet extenſio:tamen cum dos contineat vti- litatem publicam, 1. f. ſolu. matrimon. l. 2. de iur. dot. fauori patris, qui eſt priuatus. Ex quibus apparet, quod deciſio k ſi cum dotem, non procedat ratione ſpecialitatis, ſed potius ſub regu- hnbus diſpoſitionibus iuris comprehendarur. Cũ igitur in præſenti caſu non ſit contentio ſuper do- te, ſed potius fiat conſiderario ſucceſſionis mater- næ& vſus fructus paterni, facta collatione ad ſue- ceſſionẽ marernam, cum ſumme fauorabilis ſit, vt præmiſſum eſt:ſequitur, quod caſus omiſſus circa vſumfructũ merito pro expreſſo haberi debeat. Ad ea vero argumenta, quæ inducta ſunt ratione re- ſeruationis per dominũ Marchionẽè P. circa vſum- fructum in bonis dotalibus factæ, reſponſuris, pri- mum non obſtat illud, quod ſuperius adductum eſt in contrarium, nempe hanc reſeruationem v- ſusfructus eſſe reſtrictam ad caſus in pactis dotali- bus exprelſos,& maxime per vnd weß vns die vorigen Heurats verſchreibungen zu⸗ geben. Namilla ver a nõ referunt, nec referte poſ- Funt caſus reſcruarionis vſusfructus in pactis dota- libus expreſſos ſed reuera referunt& determinant pona doralia, de quibus vſusfructus Marchioni p. cedere debear, ſiue dos in quantitate, ſiue bonis gftimatis confiſtat: prout iſta quantitas& bona 3² xſtimata in bonis dotalibus exprimuntur. Et hoc probatut aperte ſequentibus rationibus. † Nam verba in contractibus ſemper debent intelligi, vt aliquid operentur, zuxta Bal. in rubric. Cod. de con- rrah. empt. cum aliis iuribus ſupra allegatis. Sed ſi iſta verba, So viel vnnd weß/ referrent caſus in pactis dotalibus expreſſos: tunc iſta verba; der Widem Hab vnd Guͤter ſuperuacanea eſſent,& fruſtra po- ſita. Nam caſus in pactis dotalibus exprimunt; de quibus bonis,& de qua quantitate vlusfructus Marchioni P. cedere debeat. Igitur ſi mens con- trahentium fuiſſet, ſeſe lolum ad caſus in pactio- nibus doris expteſſos reſtringere, tunc indubie eſent vſi verbis pertinentibus,& propfia ſignifi- catione ad rem ipſam accedentibus, nempe ita di- cendo: wie /oder welcher geſtalt/ oder aller geſtalt vns die Heurats verſchreibungen zugeben. Sed èregione videmus in præſenti caſu acceſſiſſe præcipuam& peculiarem verborum ſenlheatlonem⸗qs expri- mit quantitatem& ſpecies bonorum dotis, fen 29 rerum doralium. Nam † iſtud verbum, So vil/ ex tatem denotantes, ea quantitate. ficat ſubſtantiam rei, ſiue ſpecies rerum in contra- à cepta iuris diſpoſitione& modo loaucudi„habet in latino idiomate ſuas correſpondentes dictio- nes& voculas ex propria ſignificatione quanti- vt eſt verbum, Qkanti, vel In Pari ratione illa dictio, weß/ ſigni- ctu deductas. Nam cius veia& adæquata corre- ſpondentia in latino ſermone eſt illarum rerum dotalium, per leg. j. ff. de vſufruct. earum rer. qua vſu. &c. G ⁴l. S. conſtituitur in verb. earum rerum. facit do- dirina Paul. Caſtr. poſt Bart. in leg. ſtipulationum.& le. vbi autem non apparet.& leg. triticum. de verbo- rum obligat. Sic etiam iſta dictio, weß/ in noſtro Germanico idiomate ſemper ſignificat ſubſtan- DnE loach. Mynſing. luriſconſ. Germani hæc verba: So vil 8 tiam aut ſpecies in contractum deductas: vtaper- te probarur in pactis dotalibus anno 150. erectis, folʒ5. verſic. was jhr aber von Silber geſchirr, in ver⸗ bo, weß deß nicht verſchafft iſt.& in ea conuentio- ne, vbi comitatus C. in dotem æſtimaram datt fol. 134. in verſ. weß auch von Pfaltzgraff P. vbi illa dictio, weß/ ſemper interpretatur, quæ ſpecies, vel quæ bona relicta titulo non ſunt alienata vel impignorata. Inde etiam exillis verbis, So vil vnnd weß/ illum intellectum verum,& verborum ſigni. ficationi germanũ ſequi neceſſe eſt, videlicet, doch vns Marggraff P. one abbruͤchlich an vnſer Gerech⸗ tigkeyt der abnutzung vñ nieſſung gemeldter vnſer liebẽ Gemahel Widem/ Hab vnd Guͤter: So vil das iſtin der anzal/ vñ weß das iſt/ an denen Guͤtern/ auff welche vns die Heurarsverſchreibungen die nieſſungmn Wi⸗ dems weiß zugeben. Et iſtũ etiãm intellectũ verbo- rum exigit& deſiderat qualitas& cõditio dotis, ſeu reum dotaliũ. Nam ex iſtis pactis dotalibus, quæ anno 1503. erecta ſunt, non poterat Marchioni p. vſusfructus cedere, niſi in uantitate. Dos enim do- minæ E. conſtabar 3. o Roenßs ita vt ſemper de 20. florenis vnus cederet. At in reformatione pa- ctorum dotalium, quæ anno 1 08. fuit facta, Mar- chio P. habuit dotem æſtimatam,& eius vſumffu- ctum, ſcilicet Comitatum C. Necaduerſatur, quod in pactis dotalibus anno 503. erectis, Marchio b. reſeruarit ſibi vſumfructum, tantum in caſu, vbi domina E. coniun decederet ſine liberis. Nam in vltimis pactis dotalibus anno522. erectis, re- ſeruauit ſibi vſumfructum bonorum in genere, & eorum, quæ in pactis dotalibus exprimuntur: & non eo modo Kaudlirer pacta dotalia expri- munt, vt euidenter patet ex ſupra dictis iuribus & rationibus. Supra dicta etiam euidenter firmat vulgata iuris doctrina, verba ſemper eſſe intelli 36 genda ſecundum qualitatem& conditionem rei, ad quam diriguntur, leg. plenum.§. equitium. Gili Bald. ff. de vſu& hab. idem Bald. in leg. ex militariſ. de milit. teſtament. innocent. cap. paſtoralis. de donat. Bald. leg. liberti. C. de oper. libert. Peir. de Anchor. cap. ſolitæ. extra de maion& obed. Cum itaque Marchio P. reſeruarit dominiæ l. ius ſuccedendi in bonis ma- ternis,& in eodem caſu& tempore, nempe ſi domi- nal. ſuccederet, reſeruarit ſibi vſumfructum in bo- nis dotalibus: ſequitur ineuitabili neceſſitate, quod iſta reſeruatio Masfrucus intelligenda ſit ſecundi conditioné Marchionis P. id eſt, lecundum condi- tionem patris, ad quem pertinet vſusfructus ſuorũ liberorum in bonis marernis. Ideo ſiilla verba, So viel vnd weß/ ex propria ſua ſignificatione non ſigni- hicarẽt quantitatem,& ſpecies rerum dotalium, ts. men propter qualitatem illam patriæ poteſtatis eſ- ſent Improprianda, ita vt Marchioni P. vſusftuctus deberetur,& ita fac. doctrina Bar. in l. 1. in princiy. ſ. 4 ad leg. Falcid.& ibi Alexand.& ſequitur laſon. in le. §. bonorum. ff. ad Trebell. Vnde cum noſtrum in- tellectum non ſolum fundet propria ſignificatio/ ſed inſuper etiam accedat aperta demonſtratio per conditiones,& qualitates, cum rei ſubiectæ, tum etiam perſonarum contrahentium, fequi- tur, nos hic verſari, ſaltem ex iuris diſpoſitione. in re certa, leg. certum. ff. ſi cert. petat adeo vt contr: Marchionem P. tanquam illum, qui verbis are. damexilisn dan mreim a qu necelleth wäch. kiilücami e as. e tat qualitu ne am cx ittä adis e ln a nt, non poten un n enihimana 1te eull In quantitz unn B30. dah. 00. Horenis Mn gederet. Atind „Gax anno„o a p nem eſtimatam, ln a niratum C Nec a un s anno 1ſoz ett n u mfmctum ut an ch ut decedereti aaräſu otalibus anno ah Hructum bom an apactis dotalh aminm & qualitet par aielg ter patet er i iag un dra dicha etam matetm ina, reiba ſt e ku nalitatem& ia an ur, g. Nenum ninci S. uem Baltn iG. Innocert.(op. h 4t de eper. Uen. wu „G dal. Cum d lun e linslucced it deü fructus inel 4 1 onis b. ideſte u uem peniinet di 1 maretni-lde en dilualigrif. Klpeciestet ad feae er 4 4 nael. Vnde d. afcrd nccedu ife eliitn qultuti ſanu tis in propria ſignificatione,& certa demonſtra- tione per qualitates rei ſubiectæ perſonarum& contractus vſus& locutus eſt, interpretatio fieri 31 non poſſit: cum iura in re certa non admittant interpretationem, I.i qhus. E ihi Bart.& Dd. C. de uiber. prater. Porro ſi coniecturis locus eſſet,(ſicut ex rationibus& iuribus iam adductis non eſt o- us aliqua coniectura) tum non eſt, vel eſſe po- teſt veriſimile, partes contrahentes in pactis do- ralibus anno 1112. erectis intelligere voluiſſè, aut ſentire vltra ſummam 20000. florenorum, quos Marchio P. aſſignauit dominæ I. filiæ in dotem: vbi tamẽ de cõſuetudine vel recepto more prin- cipum de B.& H tantum decem millia dare po- terat. Et inſuper poſt reſeruatum ſaluum ius ſuc- ceſſionis eidem dominæ, J. filiæ in dote materna, quę habuir 32000. florenorum, vltra etiam reſer- nationem iuris ſuccedendi in morganica Land- grauii de H. quæ habuit 10000. floren. quæ ſum- ma iam aſcendit 62000. florenorum: quibus o- mnibus etiam acceſſit ius ſuccedendi in veſtimẽ- tis, clinodiis,& poculis argenteis ipſius domi- næ E. matris, quod Marchio P. in bonis dotalibus dominæ E. vſuifructai renunciare voluerit, aut ꝙ princeps Va.actortunc potuerit illum vſumfru- 2. 1 4. 2—+₰*. 32 um cum aliqua modeſtia nõ petere. Quia ea, quæ apud principes aguntur, præſumuntur ſo- lemniter proptet præſentiam doctorum homi- num, quos frequenter habent ad latus, peragi, l. omuium. C. de teſta.& ibi remißiue. Si ergo Marchio P. pro ſua perſona verbis apertis,& in propria ſi⸗ nificatione, pariter& aperta demonſtratione ex qnalitatibus bonorum dotalium vſus eſt, iã non eſt ferendus princeps Vu. actor, ſi cum eius intereſſet, vt pacta dotalia huiuſmodi verbis cõci- perentur, ſilentio præteriuit: imo ex recepto iu- re contra ipſum hoc caſu facienda eſt interpreta- tio, dl. quicquid aſtringende. in fin. princ. ¹ſ. de verb. obli- 33 gat. cum ſimilibus. Ardua enim ſolent ſolum inſe- ri,& in illis nemo præſumitur negligens aut ob- liuioſus, cap. per venerabilem. qui hil. ſint legit. cap. ad hoc§. rationib. de off.«rchid Inuocent. cap. fin. de ofi. de- leg Bald. d.l. nam multa. C. de bon. quæ libe. idem l. nul- lum. C de teſtib.& in l. iudices. C. de ſide inſtrum. Ang. in hſiqur cum aliter. ſfde verb. obligat. Imputet ergo ſi- bi Dux Vu. qui de tam notabili ſumma vſusfru- ctus agit cum eo, ad quem vſusfructus materno- rum bonorum de iure communi pertinert;, cur verbis expreſſis, quib. Marchio b.vſumfructum in bonis dotalibus ſibi reſeruauit, eo caſu, quo dominal. matri ſuccederet, non contradixerit, aut vſumfructum ad caſus in præcedentibus pa- ctis dotalibus expreſſos aperte non coercuerit, atque reſtrinxerit. Nihil igitur in præſenti caſu impedit, quod de caſu omiſſo prolixius diſputari poſſet, cum hoc loco caſus omiſſus non ſit. Nã Marchio P. ſimpliciter ſibi reſeruauir vſumfru- ctum bonorum dotalium dominæ E. in hac quantitate,& in his ſpeciebus, in quibus præce- dentia pacta dotalia vſum fructum conceſſerunt: & quia in præcedentibus pactis dotalibus non exprimebatur, quid de vſafructu fieri deberet, ſidominam E. decedere contingeret tel ctis li- beris: igitur hic expreſſe reſeruatur vſusfructus, in caſu, quo domina I.in bonis dotalibus ſucce- + W. Reſponſ- Iuris Decad. VIII. ReſponLX XIII 169 derer quüxæ res eſt ipſa luce meridiana clarior. Hinc eriam omnino non vrget hoc: quod ſu- perius de actu geminato obiectum eſt: quia illæ duæ reſeruationes in contractibus anno 1508.& anno 1522. factæ, non ſunt ſimiles neque verbis, neque relatione, nec effe ctú, vt patet ex præce- dentibu:: igitur geminationem non poſſunt in- ducere. Non ponimus itaque in dubium, ſed in- dubitanter concludimus, doris vſumfructum, ſiue ex quantitate, ſiue ex bonis æſtimatis pro- ceſſerit, à rempore mortis doininæ E. ad Mar- chionem P. iure pertinuiſſe, ac ad heredes eius hodie pertinere. Porrof quo ad decem millia illa 35 florenorum, quæ illuſtris Princeps ex matirali IBeralitate, vulgo in Morganicam, dedit ſæpe di- ctæ dominæ E. certum eſt, talem ſummãÄ, quam. primum iure ſucceſſionis peruenit ad dominam I. non alio iure cenſeri poſſe, quam bonum ma- ternum,& hoc ex pacto deſuper erecto. Cum autem de hac morganica in pactis dotalibus pe- nitus nulla fiat mentio, faltem quoad vſumfru- ctum,& ſic prouiſio hominis non tollat proui- ſionem legis, aut incluſio vnius non ſit nec eſſe poſſit excluſio alterius: neque etiam hoc loco di= ci poſſit caſus omiſſus, reſpectu quorundam ca- ſuum expreſſorum circa morganicam: non eſt dubium, quin vſusfructus de his decem millibus florenorum ad Marchionem P. inſtar vſusfructus aliorum bonorum maternorum,& aduentitio- rum pertinere debeat, per iura vulgata. Ex prædi- ctis fergo omnibus ſic vtcunque deductis, Nos 36 Decanus& Doctores Faculratis luridicæ Acade- miæ Friburgenſis Briſgoiæ concludendum cen- ſemus, ex iuribus& rationibus ſuperius addu- ctis, vſumfructum Comii tatus C. qui ex ſolis bo- nis dominæ E. redemptus fuit, ſtatim poſt mor- tem ſæpè dictæ dominæE. tanquam vlumfructũ bonorum maternorum, quorum proprietas fuit apud dõminam I. filiam, ad Marchionem P. patré ad dies vitæ ſuæ iure pertinaiſſe,& pertinere, at- que in hunc modum perilluſt: iſſfimum princi- pem dominum C P. Kheni, ducem in B. ð. velut huius cauſſæ arbitrum, eſſe laudãdum, pronunti- andum& declarandum: ſalua tamen ſententia quorumcunque hac in re melius& fundarius ſentientium,&c. KESPONSVM LXXIIII SVM MARIA. c-u. Quaſtio huius conſilii. Nocentem infamare impune an liceat? Réipubaintereſt ſontium delicta eſſe nota. Iufamans an& quando iniuriarum teneatur? 6.5. Animus iniuriantis ex verbu colligitur. 7 Iniuria in animo conſiſtit. „ Veritas conuitii ab iniuria non excuſat. 10 Conuitium in iudicio praſumitur non iniuriandi animo dictum. 11I Sententiæ in caußis iniuiarum quomodo concipien- des 12 Sententia iniuriarum in procuratorem ferenda eſt, & quare. (4 Sy Sſequentis cönſilii ſicſe habet. Mar- tinus t P. egit contra I. K. reum iniuriarui, 237 34 ....ͤ“—“—»N»N»-»G-G»-. 5—— A. — 3 270 Dn. Ioach. Mynſin nenine quod dictus reus ipſum actorẽ aleatorem, qui vt falſo ludat, teſſeras componere ſoleat, nec- nan manſerem diſfamarit: quas iniurias 400. aureis aſtimauit, reſeruata tamen iudicis taxa. Ad quam attionem reus cönteſtatus eſt luem negatiue:& reſpondit ſe actionem, vt prupoſi- na eſſet, difhteri: excepto eo, quod forte ineſfe- Ctu hæc vel huiusmodi verba protulerit contra actorem:& quid de hoc conqueripoteſt, cum ta- men ſit filius ſacerdotis? Poſtea ator ad proban- dam ſuam intentiönem admiſus, tres produxit teftes, quorum primus depoſuit, quod reus allo- rem puriu ſacerdotis vocarit, præſertim ſequen- tibus his verbis. Quo te tandem éeſſers, cum ſis nothus ſaterdotis? Ita quoque ſecundus teſtis di- eit, ſeidem audiuiſſe. Quibtus adſtipulatu ter- nus teſtis: nam is deponit, ſe bene meminiſſe; quod reus attori conuitium dixerit, hus Videlicet verbis: Suis tandem videri cupis, cum viliſ ſimus nothhus ſacerdotis ſier? Ei ſic ex diſpoſitio- netrium teſtii, necnon ipſiuſmet rei confeßione conſtat, quod ipſe actorem ſpurium& filium ſa- cerdotis vocarit. Reliqua autem conuitia actor non probauit, edl publice notum eſt, actorem ex ſacerdote natum. HI NC igitur quæſtio oritur: a um †reus adtorem extra iudiciu ſpurium& fi- lium facerdotis vocitarit,& in eo verum dixe- rit, num eundem actorem iniuriatus fuerit, vel nons Et ſi hæc verba pro conuitio reputanda ſint, quomodo ſententia concipienda„E& in procura- torem reine, an ipfummet reum ferenda ſit. 1. TPRIMoOquidem in rei defenſionem addu- Qci poteſt, quod dicta verba, cum actor re- ſera ſicerdotis filius ſit, nullam iniuriam infe- rant. Imperator enim ſanciuit, eum, † qui no- centem infamet, non eſſe bonum& æquum ob eam rem condemnari, inl. elm, qui nocentem. f. de zuiur. Et in Hane ſententiam trahunt eriam nõnul- li l. ſquidein. C. dé iniur. vbi text. dicit: ſiquidem a- mam tuam ancillam(infamardi cauſſa) Reipub. ciuitatis Comanenſium,& quæ ibi ſequuntur: cum ·†Reipub. iſſterſit& expediat delicta ſontium nota eſſe. Quam ſententiam aliqui Dd. amplexi ſunt. GOl. in§. in verbo. qui intelligebat. Inſtit. de act. Se- cundo pro reo facit doctrina Bartoli in d. l.eum, qui nncentem. vbi præſens punctum diſtinguit: Num is qui aliquem infamat,& verum dicit, iniuria- rum teneatur, vel non?& ait, aut Reipub. expe- dit con: umeliam fieri notam,& tum ſiue proue- niat culpa iniuriati, ſiue non, non tenetur iniu- riarum. Et ponit exem pluum: ſi quis aliquem di- cit eſſe periurum, leproſum, ſpurium, non te- netur iniuriarũ, quia Reipub. intereſt hec reſci- re, ne periuri ad teſtimonium ferendum admit- tãtur,& ne illegitimi ad dignitates promoueãtur, neue leproſi alios inficiant. Verum his non ob- 5 ſtantibus, ſi ſpecies facti ſupra relata diligenter ponderetur& excutiatur, cenſeo ego reum condemnandum fore. Nam † ex verbis iniurian- g. luriſconſ. Gcrmanl tis animus colligitur, qui eſt fundamentum&⸗ ſubſtantia iniuriæ, 1. 3. f. de iniur. Iniuria ſiqui dem in animo conſiſtit& affectu, l. ſi non conuitii.8 C. deiiniur. Talis f enim præſumitur animus, qua. lem oſtendunt verba, ant facta, I. quod Laben. y de ſup.leg. l. I.§. ditius ff. ad leg. Cornel. de ſicar. Vnde re. cte Ariſtotel. Verba, inquit, ſunt notæ paßionum ea. rum, quæ in animo funt. Hinc rigitur ſequitur, ve. ritate rei conuitiantem non, ſed tum demum er. cuſari, ſi abſit animus iniuriandi, vrputa ſi furio. ſus velimpubes alicui conuitium dicar, iniuria- rum nontenentur. Nam huiuſimodi perſona 0b defectum iudicii animi affectu iniuriandi ca- rent, d. I. 3. ff. de iniur. Econtra autem vbi ani- mus conuitiandi, ibi quoque iniuria, quantum- uis veritas exiſtat, eſt. Sed in præſenti caſu, o- mnibus circumſtantiis diligent er perpenſis, non niſi pro iniuriante cenſei poteſt: quia actorem diffamare& conuitiari in animo habuit, me de- ſuper ad depoſiriones& dicta teſtium, nec non reliquas circumſtantias facti referendo. Adde prædictis Eel. in c. cum te. de te iud. in ſin. vbi prore- gula tradit, quod veritas conuitii non exculet ab iniuria,& allegat l. 3. C. ſ Rec. prouin. ibi. etiamſ vere.& ibi vidi fallentias huius regulæ: dicitque ibidem Abb. quod ille, qui extra iudicium 2li- quem nominart ſpurium, teneatur iniuriarum;: quibus ſubſcr bit Ioan. Fab. S. 1. Inſtit. de iniur. G Azo. in Sum. C. de infami. dicit, dicere quem eſſe nothum& ſpurium, eſt infamia quædam:& hal l. in bona fidei. C. de iureiur. Gloſ. 1. I.1. C. de famoſ. lib. Gloſ. c. ſi peccauerit. 2. queſt. 1. Cyn. I. ſi non conui- tii. C. de iniur. Ioan. Andr. addit. ad Specu. de iniur. ÿᷣbi mult as opiniones circa hoc recenſet: Lud. Rom. can- ſil. 5 6. Oldr. conſil. 53. Pei. de 4uchar. ceuſil. 2 5. G conſil. 2 6. Nec porteſt ſupra allegatus textus, in l. eum, qui nocentem. reum quiequam releuare; is enim cum textu in lege, ſiquidem,&c. loquitur in caſu, quo quis veritatem in iudicio,& non in rixa extra indicium dicat. Nam ſi in iudicio fiat, Preſimirurad ſui iuris conſeruationem factum. uſuper ſi modo allegatus textus diligenter exa- minetur, ad præſentem noſtrum calum referil minime poreſt. Is enim loquitur in caſu, quo quis nocentem infamat,&c. Sed in prælenti caſu nihil quicquam imputari poteſt, ſed cul- pa in eius patre reſidet,&. naſci. diſtin. 56. l. legem. C. de nat. lib. Præterea textus d. l. eum, qui nocentem. hanc etiam cauſſam exprimit, nempe quoder- pediat peccata& delicta nocentum manifeſtari. Talis autem cauſſa non eſt in actore, vti ſupra ſa⸗ tis deductum eſt. Quare ex allegatis fundamentis Riuris rationibus cenſeo ego reum condemnan I. dum eſſs. Ad SEcvNDPAM quæſtionem veni u endo- quomodo fin actionib. iniuriatum ſenten. tiæ concipiendæ& promulgandæ ſint, docet nos Gl. in l.iniuriarum. ff. de iniur his verbis. Quando agi- tur Prætoria actione,(yt in noſtro caſu) tunc ſit eſtima- tio per iuramentum acloris: ſi vero agiturl. Cornelia, tunc ſit æſtimatio officio iudicis. Cyn. d. l. ſi non con. uitii. in 1. quæſtion. quem ſequitur Abba. in â. cum te, num. 23. vbi dicit, Aeſtimalitur iniuria per u- ramentum iniuriati, ſecuta tamen taxatione iudicu, ne ille in infinitum ꝛuret:& ibid. Fel. late. Alii vero videntur dicere, quodidè ſit in Pratoria, quod 9 Gnt 4Wen ciu dl animi KR hug te zmur. ko 4 nüg. „. Momt ſ ibi quo 4 . 1 at, eſt. 5 45 dut ann* w jnr eung in tianten nefi ma ninnsnun,t un aus irrand ua alicui conajint 1 li. wconuiiu ätnd ur. Nam luin e n quein an ed in, eo, e 6 n. 4 allentias huidh. V ban aod ille, quii e man. purium, tems an u dt loan. Fab.ß an4n, eufami dicit, ass pet lum, eſt infum aur un ce iuneiur. GCh g nerit. 2. quef.n. h imm. aan. Andr aldt aham ees circa boc mi inliha. 81.53. Pau. ied ann alu poteit ſupea, ahritm utem. reumqi ah ntu duin lae, faun aehhin Bveritatemin aunn Lngt, am dicat. MN a tüu iuris conſet umabtt Hallegatustes ii Im eſentew voſt di 3 im Joqh aache enim loqt ii 4 nfamat,&c E he d Wa „(rtum 1 7 4 40 — . 4 fin aciond. i un 31 da Lpromugt ans den: IIE N. ſm — ciuili, A2. in ſum. de iniur. cuius opinionem vide- tur probare text. I. ſed ſi vnius.. ſeruus meus, ff. de in- iur. vbi text. dieit: Mela Pülas mihi dandam actio- nem iniuriarum aduerſus te, in quantum ob eam rem æquum iudici videbitur. Sed prior ſententia communior eſt, quam eleganter Fel. deducit in d. cap. cum te. de re iud. eamque obſeruant conſiſtoria III eccleſiaſtica. Proreſolutione TERTIæ quaæſtio- m nis, num ſententia in perſonam procuratoris, an vero ipſius rei ſit concipienda& pronuncian- da, breuiter dico: ſiactione iniuriarum ciuiliter & per procuratorem agarur, tunc ſententia in ꝓ- curatorem,& non in principalem ferenda eſt, J. furti. ſ. ſi quis alieno. ſf. de infam. l.). C. de ſen.& interloc. cuius rei magnus eſt effectus, I. athletas. ũ. furti fde infam. vbi habetur. quod ſi feratur ſententia in ptincipalem, tans notatur infamia,& à nemine niſi a principe reſtitui poteſt: ſi vero feratur con- tra procuratorem, tunc neuter eorum notatur in- famia. Et ideo eſt conſilium, vt quis conuentus in- iuriarum ciuiliter, conſtituat procuratorem. RESPONSVM LXXV. SVMMARIA. I Caſus huius conſilii. 2 Succeſio fratrum,& de eiuſdein diſſerentia,& nu- meris 4.. 3 Fratres ſunt tripliöic. 4 Fratres germani excludunt Conſanguineos& vteri- nos in ſucceßione fratris. In feudi ſucceſßione frater vtrinꝗ, coniundus fratrem con/ſanguineum non excluditkx. CASVS HVIVS CONSIL II. EGAA CTI ſPecies abs te mibi propoſita ſic ſe 1X Babet. Coniunx t tua prius quam tibi nupſit, habuit maritum viduum, qui ex priore matri. monio quatuor, ex poſteriori vero vxorus tuæ cõ- iugio ſex ſuſcepit liberos, ſicque ex vno eodemque patre,& duabus matribus decem ſuperſtités ſunt liberi. Poſtquam autem parens horum decem li- berorum in fata conceſßsit„vnus frater ex didlis quatuor liberis, ex priori matrimonio natis ſine deſcendentis lineæ heredibus mortuus eſt. Hinc hereditas ipfius ad reliquos eius fiatres co ſoro- res, tanquam collaterales, ab inteſtatõo deuoluta eit. Nunc ceteri tres liberi, ex prima coniuge præ deceſorus tui nati, huius defuncti, tanquam v- trinq coniuncti fratris, integram hereditatem ad ſe ſolos, excluſis reliquis ſex liberis, ex ſecundo prædeceſſöris tui matrimonio natis, pertinere pu- tant: ecautra autem ſupra dicti ſex liberi ſe in huius defuncti fratris ſui bonis coheredes eſſe contendunt. Licet enim ex duabus matribus⸗ procreati ſint: vnum tamen& communem bhæ Luerunt patrem ſicque inuicem ſunt naturaler Fratres,& vna cum lberis⸗ primi matrimonii aa dictam hereditatem admittendi. Quæritur vuuc, quid iuris? Reſponſ. Iuris Decad. VIII. Reſponſ. LXXV. 271 EI quamuis iura ciuilia vetera circa mutuam liberorum& collateralium ſucceſſionem va- rie diſponant: attamen randem per iura nouiſſi- ma ſequens diſtinctio introducta eſt: nempe † ſi nulli heredes lineæ deſcendentis vel aſcenden- tis exſtent, tunc hereditates ad collaterales de- uoluuntur, id eſt, ad fratres& ſorores, eo- ruinque liberos. Hic tamen obſeruanda eſt dif- ferentia, quæ triplex in iure reperitur. Nam † qui- dam fœatres ſunt vtrinque coniuncti, quos Ger- manos vocamus: quidam vero ex eodem tantum patre, vel ex eadem tantum matre procreati ſunt, quos Conſanguineos vel Vterios nominamus. Nuncſſi fratres germani exſtent cum fratribus& 4 ſororibus defancti conſanguineis, vel vterinis, tunc fratres vtrinquc coniuncti excludunrt alios, in Nou. de conſang. 7 vterin. fratrib.§. quia vero hoc. auth.&eſſante. Cide logit. hered.& auth. itaque. C. com- munia de ſucceſ. El hin. in l.in ſucceßione. O de leg. hered. Et hoc etiam ad liberos fratrum velſororum ger- manorum extenditur. Vbi enim ſunt fratres con⸗ ſanguinei vel vterini vna cum filiis fratrum ger- manorum defunctorum, ibi præferuntur filii fra- trum, licet in tertio gradu ſint,& fratres vrerini vel conſan guinei in Scundo Hoe tamen ius non egredirur filios.. ſin autem defuncto fratres. in Nou. 2 3 de hered. ab inteſtato venient. Si aurem de functus · frater nullos fratres vel ſorores germanos relin- quat:ſed habeat tam conſanguineos, quam vteri- nos fratres, tum videndum, quæ ſint defuncti bo- na Nam in bonis paternis, id eſt, quæ ex linea pa- ternaad eum peruenerunt fratres conſanguinei præferuntur,& ex diuerſo in bonis maternis vte- rini præcedunt: in reliquis vero bonis vtriuſque generis fratres ſimul ſuccedunt æqualiter. in Nou. de conſang.& vterinu frat.&. quia vero hoc agere. iuncta U.de emancipatis. C. e legit. bered. Hæc autem proce- dunt in allodialibus bonis. Nam in feudis eſt ſe- eus: quia in feudi ſucceſſione ftater vtrinque& coniunctus fratrem conſanguineum„&c ſic cx parte patris tantum coniunctum non excludit, it⸗ tenet Bald. in! 2. C. de legit. hered.& ſequitur Curt. de feud. quæſt. 6 Quia quamuis in fratre ex vtroque parente coniuncto duæ concurrant qualitates, nempe agnationis& cognationis: altera tamen ipſarum, icilicet cognationis, imperrinens eſt, vt ſic effectum non augeat, alleg. ad hoc Aluar. cap. i. in Rne, de grad. ſucceſ. Alexand. in conſil. 9. lihr. ſ. Zaſ. in tractatu de feud. part. a. in jine, vbi dicit, hoc eſſe notatu dignum. Et ex ſupra deducta differentia iuris facile percipere licet, quod in præſenti caſu tres fratres ex priori matrimonio anteceſſoris tui nati; ſoli ad defuncti ſui germani fratris heredita- tem admittendi ſint: ceteri vero ex ſecundo ma- trimonio ſuſcepti ab ea excludẽdi. Hæcq; iuris eſ- ſe ſentio, vniuſcuiuſque melius ſentientis iudicio ſemper ſaluo. KESPONSVM LXXVI. SVvM MARIA. 1. Fucti ſpecies cum annexis quaſtionibus.& numer.2- 1 44 Criminalis actio cum ciuili quandoque intentan poteſt. 6 Accs- 4 4 4 — —— 7 8 272 6 auuiſern doram iudice ciuili prius qud ad crimina- len deferatur conueniri an poſat? b „ Delinquens incarceratus quando ſub cautione rela- ai debeat. & Delicta conuenit puniri. FACTI SPECIES CVM An- nels quæſtionibus. PoNDERATO caſa tranſmiſſö, omiſſis ambagibus, bréuiter ineum, qui ſequitur, modum de iure veſpondendum cenſeo. Et † pri- mo, cum N. contra ſuos ſubditos coram iudicio regiminis in E. verſetur,& contra eoſdem in- quiſitio inſtitura, nondum tamen publicata ſit: interim autem dicti ſubditi elam conuenerint& coniurarint, ne quiſquam eorum cum domino N. tranſigat, quæruur; num præfatus Domi- nus eos propter hand omurationem& confa- derationem ante definitionem controuerſorum arniculorum accuſare poſiitt? Secundo, an 4. 2—☚iõ—q ZMſf auctores confaderationis capere, vel pri- us illos apud Duodecim iudices 3(ceu vocaut) qai cv2noſda nt, num coram Vigiutiquatuor Vi. ris ad huiuſcemodi criminum cognitionem de- 3 grnatas aleufari debeant, defenrepoßu? Tertio, num lidem ſubditi cuſtodiæ mancipati ſub cautipue de ſiftendo iuri debeant relaxari 3 4 Ouarto, I quo iure ſe Dominus, ſi in prædiciis impediatur, defendere quéat?“ I. EÄS ad PRIMAM quæſtionem deciſiue re- ſpondeo, dominum hos ſuos ſubditos, mo- do propter dictam confœderarionem fas ſit, ac- cuſare poſſe: cum huiuſmodi actio, poſteaquam prima erarcœpta, ex nouo facto oriatur. Quare in præſenti caſu litis pendentia ex aduerſo mini- me alle garl poteſt: quod vſque adeo locum ha- bet, vr etiam regula, criminalem actionem cum ciuili fimulintentari non poſſe, nihil impediat, toto tit. C. quando ciuil. act. crimin. præl ud.l. interdum. ff. Ae pub. ud. Illa f enim intelligitur in eo caſu, quo 5 vtraque actio, ciuilis ſeilicet& criminalis, ex vno eodemque facto oriatur, ſæcundum Dd. loco przal- II. egato. Porro proSECV NDA quæſtionis reſolu- tione, videlicet num auctores huius confaæderationis in vincula coniici poſint, vel prius ad Duodecim viros defe- rendum, vt illi cognoſcant, hæd actio criminaliſue, an ciuilu ſit? Reſpondeo, in iure nullibi reperiri, vt accuſatus coram iudice ciuili conueniri debeat, prius quam apud criminalem iudicem accuſetur. Sed † conſtat contra talem accuſatum recte per & accuſationem, vel inquiſitionem; vel exceptio- nem, aur denunriationem procedi poſſe. Ferrar. in pract in form inquiſ.in princip. Verum ſi aliud con- ſuetudo ſua deret,(ſicut eam in S. vigere præten- ditur) nempe vt accuſandus ante omnia ciuiliter conuéniendus eflet, tum cenſerem talem con- ſuetudhnem obſeruandam; iuribus vulgatis. Cir- III. ca TERTIAM quæſtionem, ſcilicet num coniura- tionus auctores incarcerari,& deinde ad eorum petitio- nem denuo præcedente ſuficienti cautione relaxari poſ- ſint& debeant? breuiter reſpondeo, iura in hoc Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani caſu diſtinguere. Nam ́ ſi reorum delictum fit graue, tum ſcilicet in vinculis vſque ad cauſſæ ex. editionem detineri debent, I. diuu. ff. de cuſtad 7 &x exhibit. reorum, I. i. C. eod. Sin vero deliqum ſit leuius, tunc capti ſufficienti præſtita cautione re- laxari debent, d.l. diuus. Ferrar. in pract. ſua in form inquiſit. in verſ. interim dicit. Interim autem pen- dente huiuſmodi proceſſu, ſi ſit pro dellceeim. ponenda pœna corporalis, tunc reus derrude- tur in carcerem: ſi autem ſolum ſit imponenda pœna pecuniaria, tunc datis idoneis fideiuſſori. bus relaxabirur. J. 1. I. ſi. confeſſ.l. diutts..de cuſtod.& exbibit. reorum. Ita eleganter Hip. de Marſ-in rep. rub de fideiuſribus, num. 210. dicit: aut reus venit pu. niendus pœna corporali,& non poterit relaxari fideiuſſoribus: aut venit puniendus pœna pecu- niaria,& tunc debet relaxari. Felin. in cap. fin.deat. cuſ in penult. co. Imo eo caſu iudex non recipiens fideiuflèrem ab accuſato, iniuriarum tenetur, iuxta Bald. in authent gencraliter, in vit. colum C. det- puſcop.& cleric.& Alexand. in l. 2.f de cuſtod. 2 exhib. reorum, quia pro pœna ſan guinis non admittitur fideiuffor: nemo enim eſt dominus membro- rum ſuorum facit I. liber homo ſ adl. Aquil.& tener Angel.in tract. malef verſic. fdetußit. in printi. adde Spe. cul. in tit. de accuſ.§. i. verſic. ſed pone.& verſic. cunrau- tem& Bald. in l. eos.§. ſuper C. de appellat. Igitur cum fo rte hi ſubditi periurii argui poſſent, ex ſupra di. ctis patet, eos relaxari nõ poſſe. CETERVMſi do- minus in tali proceſſu contra ſuos ſubdiros impe- diretur, qualiter& quando ſe opponere debeat. modo conſulere non poſſum: cum mihi minime conſtet, per quem& qua rarione illud impedi- mentum inferri poſſet. Sed ſi forte ſubditi con- tra dominum ſuum in regimine in E. ſu pplica- rent,& ipſi ab inſtitutactione deſiſtendum mã- daretur: tum conſultum foret, vt dictum regi⸗ men de negotii& cauſſæ circumſtantiis plene inſtrueret, tum proculdubio ipſi amplius nonin⸗ hiberetur quicquam. Verum vt palam conſtaret dominum ſuos ſubditos non odio proſequi, ſec ſolum †delicta, vt maximè conuenit, punire vel- le(quia publice intereſt, delicta puniri,& de- linquentibus pœnam non remitti, I. ita vulneratu- in ſine. ff. ad l. A uil. I. locatio.§. qui illicit. f. de public I. ſioperu. C. de pœnus.& ſtatus Reipublicæ confun- ditur, ſi locus delinquentibus pra beatur, Fertar. in practi. in form. inquiſ. verſic. hac eſt. numer. 4.] conſultum cenſerem, vt dominus primo vnum tantum ex ſuaſoribus confœderationis inxta con- ſuetudinem in S. coram Duodecim viris cõnue- niret, ſicque in vno experiretur, num cauſſa eſ- ſet criminalis, vel ciuilis? Et ſi quis de hoc con- quereretur, replicaret dominus, ſe nemini iniuri- am facere, ſed iure ſolum vri, quod quidetu li- cer, per iura vulgata. Et ſi cauſſa iuxta morẽ iſtius loci ad Vigintiquatuor iudices criminales femit- teretur, conſulerem, vt dom inus coram eildem iudicibus factum ſimpſiciter narraret,& petetet decerni, qua pœna delictum hoc eſſet expian- dum. Et hæc breuiter, quantum præ negotiis principalibus licuit, ad præm iſſas quæſtio nes iu- ris eſſe cenſeo, vniuſcuiuſque peritioris ſenten- tia ſemper ſalua. RE- äee*— “““ 9 1 b 223 V. tio- XX delega Re P Duinto, micoru V 1 l 5 ik? 4 Toachim hu⸗ ta . ad. 2 tere poſſi 2⁰00. de Qaus2 i- a 1 ſ. Iuris Dec Sannpe„ Sane enee 5„ auro, v. qui ſequ nl. Iui præfa 9. flo ra ine mitum Reſpo XVII. 2ee Pe. r900 i inter cete vt Co 4.. LX tinean 5 ꝛſta 4 ſt, nem Iu 7 ONSVM htca Halbe dum est tur prin ta 4 N 5 2. 3. ntea E nſa Aren ⸗ olu* 81 4. 7.2.3. 4 tra blig t exſ ere.— R E M M A janes, v tur, ma. Mſores Oornunm 4 qu „ d tt oren eſſen 2 ¶— llicet in ditu. 90⁰ Vſ.. flo . colh 8.. lures diui.. yt ab Mt. hHec 1 0. aCto hHoc 4 3 ſ, leneri. eät, an0 qui in unt: falit, ſamma comitesp delagationi ᷣ un,4, an g 46 ca. 5,6. eſee non poſſun dicli autem lhaa e⸗ que limiter Aerideede, Ig. 3 4 7 2 14. cit 6 aptiſa cendähts ün ¹ 19 eſtid b teſte num. 11. ontra ilum ritur, eenn Ht. 9 diſcutienda G. 1. Claun e 1 1 Do 1⸗ ut, c 4 6 1 722. tis O- intain deh am 7 Suhditi ropri oduci nequeu nor 5 andta breu b 2n melins entienfs de 65 roeeſn it an 4 in auſſa vo aliquo pr æſens,& nu- éaus ee id ſanen me Liomaſ inre⸗ b dan 5 1, onc quantu ri 4 V b td 4 e5, 7ui. unt. ræſumitur 2 70 L2 t(alter d nant kceptione ſtant 2 fpotalis u enn. 10 Teft aduci po ito preſu dumo. 2⁵ RIMVM lua) quod q citra ex nultæo* n. U autem boha aa 3 atus preter interuallo facta,— inione ſ waräwer core enirn Ebauchen ia, mnc daisi, aen. Ee e e hamee uefeue licari ſo- bonfilarios on poſſe. bea e eefe . 444. 1 9 e allo 5— 7746. 8 4 3.§ 4 6. U 8„ 14 0- hn 9g ati m ſte iones:& af, qr Cod. eo v ueitganrerſig 8— 3 dnhn de faae e deruaſ nolrieed Weehe.e * t n Ucen 6. ff... T 3 ¹ 9— 15 6 nirantur! P lunt, ubditi icti, 1.i mo. alar e 4 6 Aen d? eers Bcger be ageakänſin— Juedaumodoin aut venit punig ufn atio quid? ua& iſſe præ do, qr mento io, quoc hibere de foret, bettelaur 1 1 elega onem qua tetueniſ t da a4 facra Terrio, qt per illis at aazen Ad deleg ni ſtipu ꝛodo fia i: initi aut l. eps. iſla teſtim deponer endain ii et. 2 tar Ca re. stra ne O 10, unn an d Fide 0 quid, volun opria iuſmodi ini ipſiu ratio 0- acculano, in b 18 Touatio q imo ſunt habet. Pr de eiuſm amm plils ſos s qu 4 1 pp 2. E do. d 5 4 nſe uen id Aitent N pnim inatis lorum nam dato um a conſeq ui lent geueral 4 d 19 trad us 4 mat 1 man 4 Otl. er c ia ſi 4 erandulaf 20 eceſfari actibus t Gre- g.& ſie tià dom ſcitur. l omitt 3 4 anonim t tmtu 1 77 in contra 22 ant& erent,. ndat igno C acere vel O itur Wena anguic a itentia in cont;.25. n form be i man dig cte vel; lgitur deaur cit de d dan aeiren e t num. 23 5 6 entenf„465& zecebi Peclite A quod laer ee, au5 un” V no enit 21 allit, inſunt,& en 2aun quam 0 ilerint, tandum ri,, a lng 4 Fa inſu antià con ,2eeue. qu damm lom 11 pu hibe unqui lber bomaſ †„ ckui 7,*, ntlA tus;. E G lis 11 1.. ad Aunus.* ir. fieu a a. 3 Padta coutr 2 ſalua ſubſta ominato mix ecerint vel di 3 flus poſlunt verſicul. ſ4, omitis fen n da a fmmmau uuimakus? uem narun e dehn brotef 7. craiecie huic ne- „J.I. rerſic.— 4 prnn ctus in. tur. mplice on re in rzitul. de onfllia n, qauin i raliter S. ſaperC d a Contialtus ſortia itu ſuam ſi n fat. in: oad c ubium, q eneralfte 10s.. ſaper. 4 Haturam. bitus ſu eculat. d ver neſt du Nam 8 impiis, larpuip pi 2 Atà„ mixtis de— 8 Sp u0 ae. 1 ump — Wnh. b S ie hge OVEF. Rector. heralan Polli efaeta- upin 10 volle, 3Q 4 6 2 t 1.— uxan nô- aul lol⸗ 2 Simp ittunt. E S de M. a s ad 15 excep dare te. in te ucomraſ a 23 amitt PL. VRE 1. teſte ſtibus, runtur aliquo ii b xellucon an lethh, IN pi. L81O ke s te zon cogun i pro im poſſint, 1 dok Mrc 1X zuiſas. 9 ibu iti non cogu aqui proa p quando ui 1N uiſu æ⸗ mnibu ti no d † ſum bus,& —: arün. VS IN es di inque qua in 0¹ i inui ſt, quo ontra ip Rtibus, G . llum: pena A 8 ſtion uinqu jis qu vera e 2 3 t, co:. dAe te m I1 enonpo an dlg. 0 tur, qu Hledin& ula vo oſſun 2 yltim. ff. defectu 4 ua Lat* 11. 3 opontt 4 1 inte C reg. non P 4 in J. V ſtium. ii Co- hem& qu l a uc. od † prop larior un- hæ oduei I gloſ. i ſi obte conſiliarii t. Sedſ ih A. aus ro 6. 1 lurap. ſtes pro rtol. po d † ſi uam con ius ſu- ollet. a h—„— e quam mplius uum in regi nal⸗ TH aſtat, GPtlent. G⸗ 271mo ſecundi Cod. eo t, præter orum dubium uum! d l 1. ibus con 1 e /⁸ν t†p rium bus. ereſſet, 0 ed runt, 1 Ututazction. oni lution 6. E onariu l. omnibus ſuper ſi nem fuerun nto in aa oll unad nuſ 1 ſ4. reſolu gerere. arbon Lonm alius ſupe ote fi interfuerr ramen 54 4* afoe en tr Auberun ſt dig in opus t ſim emo R. vtpote no inter ini in 60, duo lultum! d Au 10. Du5ts e. zmict in 9% Md n im de nego à domi te eo„ onll ge ch.* I4% Himici c ſum Ia itum ſer, qui 5 8S à ſtante r0- i& caufæc Lant dta& capit Ioac m hæa Wan an in es eſſer, qui laxato on obſtante tes nego- i&c zubiot 2 2 da& 9000. 16, Hlt,. 22 Nä eſtes m rel non mediato res— ldubioi 9 6 390 itetur, ta Iuſque er oſde eſſe, interme runque culau nn lcin 5 Cltm dubit za credi riuſq P ſt, e ittendos i& inte lerunq inon bro Verum 1 dem, 2,& ra e arios vt t, noön elt, Iitten diti& um p ocerino— m. Ycm de Ent, ub vſu liari erunl; admit i, ſub ritas, ci unt, doce t Juam 1 ebl enſiſi 44 nſi⸗„ erfu ſtes 1, veritas 2 nt, tene d erenonk net exp„ 92,ſ24⸗⸗ Iint lias te eſtic tur veti fuerii ihus.& 4 1bditos no dn pann„ ‿ 5 6 pe 72t10224 nſili dom iclitetur qui inter ſtibus. ado te- idaho ecol A big b liciter, r, an hoc hc 2se CTos co ium ſint rielitet unmierf de teſtibuu. ndot manme Ch Aſe„ ritur, 2. qui con rædi monium 24494—S e pe ham Qul l. l.2. C. d§. qua metck, dd NH–˙– zde u. ndo, ſip i in teſtime A e ne dum Bari af, 3e ttſtn Ic. Gx. einter tem iin wk omitis de? ecundo, Ihi is circ tales pe Tundt tract icitaris, 9 11. — 4 7 Sec,— NE 4 liis„. t„ ſe 4 ſuo. 1611 Mm 3. II. anon † 00 po //it: e, X Ati, oe 2l. llunt, ſe at. in domeſt tione omn deo: mno 84 olhr 3 bari po non po num e Com pollu de Roſ⸗ tione ations ſpon— A „ pro barino itur, nemp 22o E ersg. ur ration declar iter reſpon ali- u.l. ausK 1. hoc pro udr ium, interuſu 4 ber ellunt Pro de breu io ſummam 4.& ſtat n 7105 ntur, g aheut lt Iu Co- es rep bitatur ncdum initio ſu 2 ſpecie vu. O ubus. 4 CAne tr abſq † 222 du M bun. b in„ ac in elinqu er m au en de men ſumm riio, am exr ſed 5 LTERV ites de M. a en eſſe,& por 1, raſt fico tils Clam ſu 2 Ter rtam ArT comite es exp édas eſl die- R nauiſ Au. ant dic. ſr arbona ꝙ Ad ſtetc bones ddẽ ices a nqu¹, don dachol A R. pra oſſi„incarb 22 im con iæ in car sinde re luas vic ſt. v 5!. 7 K. p 1 dari'p g C ſint, um c uniæ in ras in r dua putata e 5 rem, ſodt u rnge k bus liqui Taler.. a1. A- C ecun 3 vſura m Pe uta„ bus co 4 Al 4 datam 2r030 bi de 8 ꝛliqu quam! ille, n aliam ſumm vſuri 0000 il„„ ue D 4 ter de M1. ores ſi 2nt, Aliqs 2bſi. amentle,n caliam line vſur hos zoc xacti i aram D. d alesde ot credito s dederi a. iure ſi 3 conde adhu iliter mendum, me— .( erltet e o 4 E Iis tot er ones zclus de rto, huic conlim tæſumen secu r ræ- exp N dendenais rcaution ntral Quart, ea! uæ co bio ptæ nerato iudiceturp mah rinic peuaeuas Ads lis con t?„, ita iſſe, quæ dubio pr muj„R iu nnlis: h llis no talus dus ſi..1 cCi ul Jſuras uwatur, m: 1 Ar vonnu num aben alls inc proc dv ræſuma oll 9 2 Gü 2* 20 8„ 2. 0 c³ 1 5 nO. r P etc moceil blue at*ο 1t 1 it: 1 imico olligatur, Cal„lum vüt 1 1d 4 temi ſol deleg Ner dotuer. 6 him. llig alu 4 1 0Ot„, O 8 c0 ule liſadf dise ha, G cot n2au habere de⸗ nou? b0, Præterito . mdl a loc=², 2 el V- riu Kl V nite rec. tere darl 1d0n 3 ꝛt in eopa a6 eo rum in „ K de eel eites de M. alero eneneetg lu Comites 59. 7. imp e u icte ſortis o nl lccu 6ll gictæ ſor de onn lel 5* et, ſun dis lan t, 306, ſe ſ 9 u euuu A2 vmu 274 Dn. Ioach. Mynſing. ſend, iuxta l. ſi ei. ẽ iiſdem. f de accuſat.jqui adulteri. Cad I. lul de adult. quidam ſunt. in prin cde rebus dubiis cum 1 imilbus. Præterea cũ nihil noui hic actum ſe dpræ- cedens contractus 30. Iodchiinicorum quosim carbones expendendos comites ab M. in ſerecepe- p rint, ſoſummodo prorogatus ſit, dubium non eſt, quin prior conuentio cum omnibus ſuis qualitati- bus, præſertim ne quid interuſurii peteretur, ad hanc etiam ſummam referenda& extendenda ſit: 13 cum fſine dubio iure cautumn ſit, quod ſimplex pro- rogatio etiam ex interuallo intelligatur facta cum omnibus qualitatibus ſuis, iuxta llecta& ibi Bart. in 5. not.& iml. 1.§.& poſt operis ffde op. v. nun. Bald. in l. acceptam. C. de vſuris. Alexand. de Imol. in d. I. lecta. in 5. nota.& hoc appiebant etiam Canoniſtæ, loann. Andr. æœ Imal. in cap. praterea. 2. de appellat. Quod fine du- bio dicendum, quando non fuerit facta alteratio, vel nouatiõ ſubſtantiæ contractus prioris per iſtam prorogationem, ſecundum Bald. in d. I. acceptam.& Alexand. de Imol. in d.l. lecta. Quia eriam in noua- tione contractuum in dubio cenſentur repetita priuilegia, quæ erant in primo contractu;, ſecun- dum Bart.& Dd. in l etiam. ff. de nouat. Et quod hic amplius non ſit dubitandum, exeo conſtat, quod idem in conſimilibus contractibus poſtmo dum peractis nihil de vſura conuenrum fuerit: ergo ne 14 nunc quidem intereſſe nocere debet; quia inter- pretationes fieri debent ſecundum actus præce- dentibus fimiles. Ex actu enim præterito& præ- cedente iudicatur ſecundus, I. in ratione.§. ſi fiio. ff. ad l. Falcid. Ang. conſil. 1oo. per J. peto.§. pradium. f de legat. 2. l. neteſſariõ. ff. de rei vendit. pulcer text. in ¹. 3.§. ſcio. ff. de minor. l. ſ mulier. ff. ad Vell. Por- ro quod vſuræ hic non compurandæ ſint, mens contrahentium, quæ ex circumſtantiis in dubio iudicari ſolet, euidenter arguit, iuxta. ſi vno. ff. lo- cati, I inſulam. ff de præſcript. verbis. Nam ex hoc con- tractu deprehenditur, hanc ſummmam perinde, at- . que priores, ſine vſuris in carbones expenſam& compuratam,& ſchocliam vel vellem carbonum (er vocant) in vicinioribus non pluris quam 20. Horenis, in remotioribus 10. flor. æſtimatam elſe. Quis nunc ſanæ mentis diceret; intereſſe currere modo in hiſce 50000. TLaleris, vbi in prioribus ſum- mis id non fuerit computarum? Quxæ ratio di- uerſitatis mentem contralientium in alium intelle- tum& conſenſum traheret? cum vbique ſit ea- dem taxatio lignorum, quæ vrique facta non eſſet, ſi intereſſe modo currere deberet, vel hoc partes ſibi præluppoluiſſent. Porro conſtat ſchocham vel veliem carbonum in ſummæ ſolutionem ab ini- tio tam vili pretio æſtimatam, vt quod comiribus ab M. in vſuris decederet, illud eo, quod alias ligna pluris vendi potuiſſent; compenſaretur. Quo- circa idem etiam in præſenti caſu ſentiendum eſt, vt ita hic ſecundus actus cum primo, à quo origi- niem trahit& fluir, operetur: alias propter vſuras carbones pluris taxati eſſent. Sed cum nunc, vt & antea, æqualis ſit taxa lignorum ſequitur, quod etiam vſuræ ceſſenr. Tandem nec natura nego- tii vſuras permittit, quia cum hic ſimus in contra- cu emtionis& venditionis, yt infra latius patebit, III. hi 30000. Ioachimici pro pretio haberi debent. Circa TERTIVM punctum, num hac delegatio luriſconſ. Germani ʒoooo. lachimicorum legitima& in iure effica ſuꝰ cum- primis quid delegatio ſit,& quæ requiranturho- die, vt ſubliſtat; ſciendum& declarandum eſt, qui- bus cognitis; facile iudicabitur de quæſtione pro- oſita. Et † delegario quidem nihil eſt aliud, 16 quam vt debitor vice ſua debitorem fuum Cotzſen⸗ tientem deleget credirori ſuo, ita vt debitor pro- mittat per ſtipulationem debitum creditori, I. dele- Jare eſt. f. de nouat.& ibi Dd. Ex quibus colligitur, uod quatuor † requirantur in delegatione, quan- y do de iure ſubſiſtere debet. Primo, vt delegans ſit debitor delegati: deinde; quodis, cui eſt dele- gatum, ſit debitor delegantis, ſecundum Paul. in d.lI. delegare.& d l.i. Nunc ſi noſtrum caſum inſpicia- mus; deprehendemus, quod Comites de R. dele- gantes delegatorum, ſcilicet eorum, qui comi- tibus de M. Ioluere receperunt;, debitores fuerint, & quod delegati creditores in Comites de M. con. ſenlerint, in eo quod partim ſibi ipſi ſoluere paſ ſi ſint, partim nouas cautiones acceperint. Ex quo etiam quartum requiſitum delegationis præſumen- dum, quod Comirtes de M. per ſtipulationem de- birum creditoribus delegantium promiſetunt, quia ex quo nouas cautiones dederunt; præſdmi- tur omnia ſolemniteracta, argumento, quod dici- tur de fideiuſſoribus: quia † ſi ſcriptum eſt, quod 18 fideinſſerunt, præſumitur ſtipulationem interus- niſſe,& omnia ſolemniter acta, ita& in propoſito, l. ſciendum.& ibi Dd. f. de verbor. obligat. Quod ſi de- legatio non interueniſſet, haberetur tamen hic tontractus pro nouatione. Et quamuis noua- 19 tio ſimili modo per ſtipulationem confici debeat, §. praterea. Inſt. quib. modus tol. obligat. I. 1.& ili gloſf & DA.&. de nouatione. nec ea hodie præſumaturyl- lis indiciis, niſi animus nouandi fuerit nomina- tim expreſſus, I. fin. C. de nouat. in his tamen caſi- bus, vbi olim nouatio ipſo iure fie bat& ptæſume- batur,(vt quando noua perſona interueniebat, velaliquid additum erat priori obligationi, it Inſiu. 1.§. preterea.& Bartol. in. qui vſumfi uctum. ſ. de vn- hor. obligat.& Dd. in d. l. fi. hodie ſaltem ope exce- ptionis facta cenſetur; ſecun dum gloſ.& Bart. inlin. C. de nouat.& ſequitur Oldend. in Enchnid. except.& Zaſ. conſil. 10. libr. 2. num. 61. Nam pto ſubſtanti non requiritur, vt nominatim& expteſſim animo nouandi factum eſſe dicatur, quia cum alias intelli- gi poſſit ex verbis, contrahentes nouandi animo mutare voluiſſe obligarionem; non obelt nego- tio, quod illa verba; Animò nouandi, non fuerint ex. preſſa, ficut Salit. radit in d. l. in. C. de nouat.& ideo hoc non mutat, quo minus ope exceptionis nouia- tio præſumatur. Sed noſter caſus ſic ſe Rabet, vr olim abſque contradictione pro nouatione fuiſſer habitus, quia noua perſona loco Coini. tum de R. interuenit, nempe Com tes de M. ſed cum creditores, nempe Cothites de R. in hoccon- ſenſerint,& nouas cautiones receperint;, opè es- ceptionis repelli poterunt: ſi môdo illos eK ob debitum rurſus im eterent. Quocirca caſus iſte, quoad creditotes delegatos, pro nouatione ope exceptionis coutra ipfos ſumendus el. Sufficienter enim ex toto negotio colligere li cet; quod creditores nouum debitorem ank mo nouandi& ttansferendi priorein oblgae Nuncſinoltn 2 lemus, quodC, kum, ſcllicet e. ere teceperunt,, ae g creditoresin(q al quod patiimſh aie das cautionesac equifſtum deleg aites de M. per bus deleganti an. as cautionesde a niteracta, argu 4 idus: qui † ul rrſamitur ſip 1 dlewniteracta, d0. f. de rerbor.-l ruenilſet, hat nouatione. I un erſtipulatiom aane. nec eaho animus nouam itumd. fn. C. de nouat. uatio Üplo ure do noua petſt in mm ent priotio rtol.inl, Gui N h ind.fn. hot i ſetur, ſcundum uitn Oldent. 7. uum. ül. nominatim kag ille dicatut, q , conttahen obügarionem ba, Arimo naus 1 fraditm 4.1 hn G uo minusoße Sed noſtet conttadichol 1 oua p s G uin n ðᷣ 8 in Comites de M. tanquam opulentiores, poſue- rint. Et licet nec præſens negotium pro nouatione eſſet reputandum: tamen quod ad Comites de M. & eos de R. hinc inde attinet, nulla mouẽda eſt diſ- utatio velvontrouerſia, quia ſemel debitum re- ceperunt,& ſuum conſenſum addiderunt, hiſce ac- uieſcendum, ac eo, quod ſemel placuit, ſtandum erit,(icuti infra latius) nec cum illis diſputandum, an delegatio, ſiue nouatio ſubſiſtat, necne? Quod e- nim ad Comites de M.& de R. attinet: nullæ inter ipſos ſolemnitates hoc caſu neceſſariæ fuerant, ſed ufficit nudus& ſolus conſenſus, cum indubitati iu- ris ſit, etiam delegationem inter delegantẽ& ipſum cui ſit dęlegatio inter abſentes, ſicut etiã inter dele- gantẽ& dele gatũ, ſcriprura imo etiã nutu fieri poſſe line vlla ſolẽnitate, vt l. delegare ſcriptur. F. de nou.& ibi tenet Pau. de Caſt. Quare de hac dele gatione nõ opus eſt pluribus diſceprare,& ſupra dicte ſolemnitates ſaltem inter delegar um,& eum cui facta eſt delega- tio, requiruntur, vt d. l. 4elegare ſcriptura: f. de legat. Ad QVAKRTAM ſupra poſitam queſtionem deuenien- 00, num Comites de M pænitere,& ab hoc contractu rece- 30 dere point? Breuiter re ſpondendum eſt,(propter ⁊† generalem regulam, qua dicitur, quod contractus ab initio ſint voluntarii, ex poſt facto vero neceſſa- tii, iuxta!. ſcus. C. aæ act.& obligat.hoc in præſenti ca- ſu neuriquam admitti poſſe. Necobſtar, quod pœ- nitentia in contractib. innominartis locũ habeat in- xtal ded Iji pecun.. de cond. cauſſa dat. cauſſ. non ſec. Pri- mo namq; hic contractus non eſt innominatus: ſe- cundo, nec per omnia verum eſt, in contractib. in- nominaris pœnitere licere. Et primo quidem loco, quod non ſit contractus innominatus, ſed nomina- tus, emtionis ſcilicer& venditionis; ſatis patet ex i- pſo contractu. Comites enim de M. à comitibus de R. in proprioribus ſyluis ſchocham carbonum viginti florenis, in remotioribus vero decem eme- rant, ibi aperte eſt contractus emtionis& venditio- nis. Sũt eriã ibi materialia& ſubſtantialia illius cõ⸗ tractus, puta merx, pretium& conſenſus emtionis & venditionis. Nec impedit, quod pretium inter contrahentes conuentum ab emtoribus, non ven- ditoribus, ſed aliis eorum cręditoribus in ſolutum numeretur, quodg; ſumma fiorenorum prius per- ſoluta, eaq; ſucceſſu temporis carbonibus compen- ſanda ſit: nam hoe non mutat ſubſtantiam contra- ctus: nihilominus conſtat, quod emtio ſuper opere aibonario ſit contracta,& notoriũ eſt, quod pa- ain continenti adiecta contractibus inlint,& in- formẽt aut reformẽt qualitates cõtractus. ipſo con- rractu retẽto,& nõ mutato: ita vt ad obſeruanriâ tã ex pacto, quam ex ipſo contractu agi poſſic, ſecundi Nald. in liuriſgentium. S. quinimo f de pacl.& Zaſ. inl.le- cta nu. 2.& nu. 33. ſ.ſi cer, pet. Et ideo cum ſic ipſe con- tractus hic retentus lit, nec, vt dictum, propter pa- cta mutarus, dubium non eſt pœnitentiæ locum nõ eſſe, tſrut C. d. at.& obli.! conſenſu ſ eod tit. Quod ſi autem præſens contractus innominatus appellari poſſit,([quod quidem mihi non videtur) tunc tamẽ ita accedit ad contractum nominatum, vt propter vmbram contractus nominati,& quia affricatur contractui innomminato, non poſſit eſſe locus pœ- nirentiæ. Hic enim pro 30000. Taleris emti ſunt catbones, Schocliaiz proprioribus viginti florenis Reſponſ. Iuris Decad. VI HReſponſLXXIII nem inipſum elegerint, ac omnem ſolurionis ſpem 275 quin nominatus con- enditionis, ſit celebra⸗ mſit numeratum, ideo &c: hic nullum eſt dubium. tractus, emtionis ſcilicet& v tus licet pretium non ſtati quia emtores forte ad manum non habuerunt pe- cuniam,&carbones non in continenti traditi ſunt, quia hoc vno eodemgꝗ. tempore fieri non potuit:& Propterea ambæ partes in hoc contractu cõuene- runt, vt emtores pretium 30000. Talerorum, ven- ditorum creditoribus exſoluerent,& carbones ſuc- ceſſiue inde auferrent. Tale pactum ſane,& iſte in- de proueniens contractus innominatus, accedit contractui nominato emtionis& venditionis,& ad minus vmbram ab eo capit:& pideo proptet vm- ¹ bram iſtius cõtractus nominati in contractu inno- minato affricato pœnitentia non haber locum, per text. in 1.. C. de rer. permut. Bart in l.:. freod. Dd. in!. Ariſt. J. de don. Zaſ. in l ſi pecun. n. 24. f. de cõ. cauſſ. dat. cauſſ. non ſec. Nam fi Pprie de noſtro caſu eſſet diſſereudũ, in- ficiati nõ poſſet, quin eſſet cõtractus mixtus, partim nominatus.& partim innominatus, ꝗa z0000. JIoa- chimicis vẽditi ſunt carbones, vnaquæq; ſchocha in ꝓpiorib. viginti, in remotiorib. vero 10. florenis„& ſic quo ad hoc, eſt cõtractus nominatus: deinde cõ- uentum eſt, vthoc pretium emtionis aliis numera- 1 retur, atq́; carbones ſucceſſiue aue herẽtur:& † quo 14 ad hoc, eſt contractus innominatus. Sed cum emtio & ſic contractus nominatus principalior,& ipſum ſequens, pactum,& ſic innominartus inde ortus cõ- tractus minus principalis, præualere oportet natu- ram cont ractus nomivati, tanquam principalioris, ita quod pœnitẽtiæ locus non poſſit eſſe: vt ſunt iſti caſis in l. ea conditione. C. de reſcind. vend.& l. cumte C. de pactis int. emt.& vend.& tenet Zaſ. loc, quo ſupra. nu. 2. Qiocirca abſq; vlla hæſitatione aſſerendum eſt. quod ex hoc contractu venditoribus comitibus de M. nullus pœnitentiæ locus relictus ſit, ſed id, quod ac᷑tum eſt, firmum ratumq; habere de iure tenean- tur. Nec dbſtat, ſi prætendererur cautionẽ ex parte venditorum non eſſe ſubſecutam,& propterea cõ- tractum eſſe imperfectum,& ſic poſſe reſiliri. Nulli- bi enim apparet, quod inter partes conuentum ſit, contractum ante illam cautionem valere non de- bere,& ideo alleganti hoc incumbet onus proban- di. Præterea conſtat emtores nihilominus lignaa- uexiſſe,& illis etiamnum continuo vti. Quomodo ergo iam volunt pœnitere, cum † omnia non ſint integra? contra d. I. ſi pecuniam.§. item ſi quis Deinde 25 etiam emtores pretium emtorum lignorum iam propemodum perſoluerunt, ad quidillis deſerui- ret illa cautio, cum mox non habeant, ſuper quo ca- ueri velint? Deniq; nimium delicati fuerunt emto- tes in præſtanda illa cautione,& impoſſibilem quo- dammodo venditoribus præſcripſerunt. Igitur im- putent ſibi, quod non fuerit ſecuta, cum ipſi fuerint in culpa, nimis ſtrictam exigendo cautionem. Ad V-⸗ QVINTAM& vleimam quæſtionem breuiter di- cẽdum eſt, cum emtores 10000. aureos in pretium emtionis 30000. Ioachimicorum vna receperint pure, ſimpliciter ſine vlla reſeruatione tranfactio- onis Helberſtadii inite, cumq; hic& Halberſtadi- enſis cõrractus ſint diuerſi, dubium non eſt, quin in præſenti negotio pactum Halberſtadii conuen- tum nullum habeat effectum, cum ſeparatoruin ſeparata ſit ratio, ius& e ffectus, iuxta vulgaria. Et nihil eſt, ſi quis aſſerat, hæc decem millia aureo- ——— 3 8..“ —————————————— 8 ————ÿ—j—————————— ———— 2 1 3———— 1— 8— —*—— 5——— — ————* —— ——, —— — ———— — — —— ——— ———— —————— 276 b rum cum tranſactione Halberſtadii ita affecta elle, vt eaetiam ad præſens negotium referri oporteat. Nam tum temporis præſentes emtores amplius ob 10800aureos obſtricti eſſe noluerunt, ſed ſolum ad hoc ſe obligarunt, quodà fideiufſoribus perſolu- tum eſt. Nunc autem ſe obligarunt ad ſoluendum ;0000. Taleros, inter quos& hæc=0ο0. aureorum ſumma computata eſt, quæ ſumma cum tempore 3 r 8 huius contractus adhuc integra fuerit, facile hinc coniicere licet, quodà fideiuſſoribus nihil ſolutum ſit. Quõd cum ita ſit, dici non poteſt, quod præfata ſumma fuerit affecta, ſed in ſuo ſimplici ſtatu per- manſerit. Et licet ſæpe dicta ſumma 10000. aureo- rum allegata tranſactione fuiſſet affecta: attamen cum nunc ſummæ 36600. Ioachimicorum pure& ſine determinatione aliqua ſit adiecta,& ſub eadem comprehéſa, ſuam ſimplicem ſubſtantiam propter commixtionem amiſerunt,& non am plius pro de- bito haberi, prout Halberſtadii conuentum fuit, ſed potius emtionis pretium nominaripoterit. Quo- circa omnibus modis ſuas priores qualitates& pa- cta deſuper hinc inde erecta perdidit, nec non me- rito nunc, ſicur& 30000. Taleri pro emtionis pre- tio computãtur, ſecundum naturam mixtorum in- ſeparabitium, quæ natuiam ſimplicium amplius ſe- qui non poſſunt, ſecundum Zaſ. in! ſtipulationum. nu. 13.. de verb. oblig. Sed quod ſummæ hæ mixtæ& in- ſeparabiles fint, fatis dilucide apparet ex toto hoc negorio. Nam hi 30000. Taleri, quos inemtionis pretium pro carbonibus carbonum emtores rece- perunt, ex vatiis debitis conflati ſunt, à quo ſivnam ſummam deducas, illamque ſecundum ſui ſimpli- cem naturam iudices, tunc videas vix pretium em- tionis integrum femanſurum, ſed in partes diſtra- ctum iri, quod valde foret præiudiciale venditori- bus. Quare neceſſario concludendum eſt, cum ex 26 multis †& diuerſis debitis commixtis vnum ſit fa- ctum debitum,& ſpecies mixta, propria& diſtincta à ſimplicibus coniunctis, quodlibet debitum com- mixtum naturam perdidiſſe ſui ſimplicis,& regulã- dum ſecundum ſpeciem ſic conſtitutam caſus mi- xti. Idcirco licet antea ſuper his 10000. aureis ſingu- laria erecta fuiſſent pacta, tamen cum poſtea ſim- pliciter in debirum 30000. Ioachimicorum adnu- merati& relati ſint, ſimiles 30000. Ioachimicis iu- dicandi ſunt. Nam propter hanc commixtionem debitum i0000. aureorum perdidit naturam ſim- plicis,& aſſumſit naturam mixti, ſecundum Zaſ in d.l. Kipulationum. Et ſi pactum aliter accipiendum eſſet, tunc ſumma illa 10 000. aureorum expreſle fuiſſet excipienda,& penes priorem contractum relin- quenda: argumento ſæpe dictæ I. ſtipulationum. circa fin. Quiaautem expreſſis verbis hoc non eſt factum, id- circo non præſumitur: præſertim cum negotium talem exceptionem non patiatur. Qua enim ratio- ne 30000. Taleri exſolui poſſent, ſi inde 100O0. au- reorum fieret deductio, ac cum illis vigore factæ conuentionis in H. procederetur? Cum igitur hoc natura negotii non patiatur, non præſumitur etiam itaà contrahentibus conuentum: ideoque conclu- dendoaſſerendum eſt, in ſumma 10000. aureorum idem, quod in reliquis, eſſe tenendum. Atque ita de iure reſpondeo, ſaluo tamen cuiuslibet rectius ſen- tentis meliori iudicio. Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ. Germ arli RESPONSVM LXXVIII SVMMARIA. I Emphyteuta poteſt rei empbjtheuticæ fructus logart, ve etiam inter viuos consedere alteri. S 2 Donare nemo præſumitur. 3 Argumentu a feudo ad emphyteuſin precedit,&nu⸗ Empbyteuſis ipſo iure ſine noua inueſtitura ad herelmm ernphyteutæ deuoluit ur. 6 6 Verba, Sibi& ſuis heredibus, quomodo in iure accipi· anturr 5 7 In emphytheuſi ſuccedunt quicunquæ heredes, etiam extranei. Empbyteuſis pro ſe& ſuis heredibus ab eccleſta con- ceſſa, quomodo intelligatur.. 9„ Empbytheuſis quomodo probetur.& nu 12.13.14. 10 Scriptura in contractu emphytheutico an requiratur Emphyteuſis etiam pro vno nummo dari poteſt. 15 Emphyreuſi an præſcribi poßit 8 16 Liberatio præſcribitur ab emphyteuta contra domi. num. 17 Pacta contractui emphytheutico interpoſita, valent. 18 Vaſallus non ſeruans pacta feudalia, à feudo cadit. 19 Emphyteuticæ rei quis iudeæ coinpetens ſit. DOs T iligentem inſpectionem& examinatio- 1 nem literarum emphyteuticarum oflficinam la- teritiam in S. ſitam concernentium, necnon quæ- ſtionum deſuper propoſitarum, ad quamlibetea- rundem, omiſſis longis ambagibus, vt ſequitur, re- ſpondeo. Et f cum iny RIMA quæſtione propona. tur, quod quondam Conradus laterarius, primus conductor prædictæ officinæ, aliquot filios& fili- as poſt ſe reliquerit, ex quibus vni, Ioanni ſcilicet, hæc cum perrinentiis per diuiſionem obuenit, qui moriens itidem aliquor filios& hilias reliquit ex je- girima ſua coniuge, quæ cum, licet filii eius à mul. tis nunc annis ſint maiores, dictam officinam er- iam hodie poſſideat, quæritur, an ipſa liberis ſuu a- iam maioribus in hac officina lateritia praferri deleat,& an eiuſdem heres ſit? Et dicendum eſt breuiter, Matiè huius emphyteuſis heredem eſſe non poſſe ſedii lam ad defuncti mariti relictos communes liberos, tanquam proximos naturales heredes, pertinere: idque de iure non eſt dubium. Sed quod coniunv eademque mater dictum feudum, vel emphyteu- ſin, quantumuis filiis ſuis maioribus, etiamnum poſſideat, huius alia cauſſa ſubeſſe poteſt: quia forte quondam maritus adminiſtrationem eius officinæ illi demandauit, vel vſumfructum eiuſdem legauit, vel alia legitima ratione& via conceſſit, quod et- iam inſcio directo domino de iure fieri poteſt. N emphyteuta † legare, vel etiam inter viuos conce- dere. poteſt vſumfructum ſuæ emphyteuſis etiam alteri, Bald. in l.t. in prin. rit. quib. mod. feud. amit. Alex. conſi. 20. vol.. vbi dicit, hoc verum eſſe etiam ſine conſenſu domini. Poteſt item per᷑ ſe melioramen- ta alienare non cenſentiente domino, Spe. de locat.. ſexto. verſ. 27. Et licet rem donare non poſſit, com- moditatem tamen eius poteſt, Bal.& nmol. in! yſu- fructu. ſ ſolut. mat. nec præſumendum eſt, cum filii iam dudum maiores ſint, quod matri adminiſtta- tionem, tum etiam vſumfructum huius emphteu- ſis ꝑmitterẽt, niſi ex neceſſariis cauſſis ad hoc tene. rentur, quia f nemo præſumitur donare vel iactare ſuum, l cum de in debito. verſſi vero. ff. de probat. ung ſagaamn nüünm nſ& ſuu bed ado nrellgauu. luomodo ynienn ntractu enyhytha 6 36 am pro yp numma neſcrili pofit. nbitur ah eyh uemyhytheuticn uans pacda faulii rei quus indexc atem inſpecion memphyteutice a a um concernenti a rpropoſitarum longisambagi minpRIMAqt Mn lam Conradus] a ctæ officinæ, tit, exquibusy mu ntis per diuift aiquot fllios& ge, quæ cum, i nt maiotes, dit auu ſeat, quæritur, ina Witi aceffeina latert iiht Et dicendume (sheredem ell mariti relictosc dos narurales h neſtdubium. dictum feudu aemfiſe Fliis ſois malc in acauſſaſubell gadminiſttatie jel„ſumfructm i aatione& vac odomino delt it zace, veletuum froctum ſurt t ntiumi euu. e n apant. aun dicit, hockt du potelt itempt enſentientedoh cet em donu ote n eins po⸗ lume — d ſ B 1 Etabſque eo ſufficeret, quod filii matri talem ad- miniſtrationem permitterent. Nam(vt ſupra quog, allegatum)hoc illis licet, etiam ſine conſenſu domi- Il nidirecti. SECvNPA quæſtio eſt, an per ſequentia verba literarum emphyteurticarum, qua ſic ſe babent: Quod nos pro nobis& noſtius heredibus honeſto noſtro fideli Con- rado laterario iuniori de S. O omnibus eius heredibus in re ctam G perpetuam emphyteuſin conceßimus noſtram off- einam lateritiam ſitam in S.&c. huiuſmodi emphyteu- ſisita ſit priuilegiata, vt iuxta cõmunem vſum feu- dalem in poſterum non amplius recipi& recogno- ſci, nec non deſuper noua inueſtitura fieri debeat, vel opus ſit, præſertim cum talis emphyteuſis, à da- to dictarum literarum poſt obitum præfati Conra- di, primi emphyteutæ, intra 82. annos nunquam etita& renouata fuerit. Et prima facie videtur di- cendum, huiuſmodi emphyrteulin, cum tanto tem- poris ſpatio nunquam fuerit recognita, nec deſu- perrenouata inueſtitura, cecidiſſe in commiſſum, & ad dominum directum deuoluram eſſe, argumẽ- to † ducto de re feudali adem phyteuſin. Nam poſt mortem patris,& ſic primi poſſeſſoris, qui accepe- rat Feudum pro ſe& filiis, tenentur filii& alii ſe- quentes intra annum& diem inueſtituram petere, alias feudo priuantur,.. quo temp. mil. inueſti pet. deb. c. imperialem. S. præterea. de prohib. feu. alien. per Fed..c. 1. quæ fue. prim. cauſ. ben amitt& c.I. Aécapit. Corrad. Nam ita iura in nobilibus feudis diſponunt, vt ſi poſt morté patris, vel primi poſſeſſoris feudi, qnod pro ſe& ſuis heredibus accipit, filii, vel ſucceſſores feu- diintra annum& diem inueſtituram nõ petant, eo iplo feudum amittant, nec eiuſdem aunphid ſint ca- paces, vt videre eſt in locis paulo ante citatis. Et di- 4 cunt Dd. vaſallum& emphyteutam ad paria iudi- cari, ita vt à feudo ad emphyteuſin argumenta recte duci queant. Spec. tit. de feud.§. quoniam. ver. 4. Imol.inc. potuit. de locat. Aluar. c.i. quibus mod. feud. conſt poteſt. ide inc.an a n. vel. fil. Bart. in l.t iuriſ urandi. õ. ſi liberi. f.de oper. libert.& l. quod dicitur. de verb. ohligat. Ba d. in auth. A quas ruinas C. de ſacroſ. eccleſ. Verum hoc non atten- to, contrarium verum eſt, videlicet quod talis inue- Kituræ petitio,& renouario in emphyteuſibus non ſie neceſſaria: ſed f ea poſt mortem emphyteuræ in eius heredes recta ipſo iure deuoluatur, ſecundi laſ. in!. fin. num. 21 ver/ ſecundo iuxta. C. de iue emphjt. vbi allegat gl. verb. debetur. in d. auth: ſi quas ruinas Emphy- teuta enim eiuſq; heredes non tenentur renouatio- nem inueſtituræ petere, ſed ad ſolam præſtarionem canonis adſtrictus eſt more conſueto,& non aliter: ita Ferrari. in forina libelli, quo agi. ad reuoc. feud.§.i. verſ. item ſi vaſallus moriatur. Et hec eſt inter feudum& emphyteuſin præcipua differentia, Ferrarien. in loco iam allegato, cuius rarionem Dd. aſſignant. Nam ideo in feudo filii defuncti vaſalli nouam inueſtituram petere debét, quia eſt onus perſonale,& non reale: ſecus eſt in emphyteuſi, in qua rangirur onis ne- dum perſonale, ſed etiam reale, videlicet ſolutionis ſlaudemii, ſeu canonis, vt dicit Ia,on in d. ſin. Poteſt etiam dici, quodaliud ſit in feudo ratione iuramẽ- ti fidelitaris, quod debet à vaſalio præſtari antequa realem inueſtituram ſuſci piat. c.. ibi Bald. quid præced. deb. an iur. an ſid& c.: quæ vaſ.ium. deb. cum ſimilib. quia iuramentum eſt perſonale ex parte iuranris, ideoc; non ligat heredes, c. veritati. ext. de inreiur. Et ſic ar- gumentum de feudo ad emphiteuſin Lic non ob Reſ ponſ. luris Decad. VIII. Reſponſ. LXXVIII. materia, quæ ſui b 98 b 3 277 ſtat: nam illud in iure non ſem per procedit, ſed ſolũ in eo caſu locum haber, ſi vtriuq; ſit paritas,& eadẽ ratio in vtroq; Gl. in c. de vaſ.qui cont. conſt Lorh. feud. alien. Caccialup. in tract. de feud. cogn. reg 33. Sed in hoc præſenti caſu nulla ſimilirudo apparet, yt fupra dicti efl. Adt TERTITAM quæſtionem, quantum& quouſ- que ſe verba, Pro ſe& ſuu heredib. in feudalib. extendant? 6 reſpondeo breuibus; in iure ſeri pto fundatam eſſe regulam, quod quando verbum iſtud, Suis heredibus, ponitur in aliqua diſpoſitioue inter viuos, vel in vl- tima voluntate, tunc non de filiis tantum, ſed etiam extraneis lieredibus intelligitur. I. ciendum. J. heredis appellatione. de verb, ſig. ſtipulatio iſta.. ſ qui ita. ad in. de verb. obligat. Bar. G Dd. in l. Gallus. ſ. etiam de liberis& poſthum. Et hoc maxime procedit, quando ſumus in . n natura tranſit ad quoſcunq; here des. Et f in tali materia ſumus in noſtro propoſito, quia in emphyteufi ſuccedunt quicunqile heredes, etiam extranei. I.2. C. de iure emph'l. viam veritatis C. lo- cat. etiam ſ ſolut. mat.I. in præſentia.& ibi Canon. de pro- bat. quod maxime locum habet in em phyteuſi pri- uati nonad certum tem pus, ſed per priuatam& ſe- cularem perſonam in perpetuum conceſſa. Nam ea tranſit ad omnem heredem, etiam extraneum. Caſt. conſil. 137. Bald.& Dd. in Auth. ſi quas ruinas.& in d.I. etiam. loan. de Imol.& Alex. in dl quod dicitur. col. vlt. de verb. obli. ybi plenißime per Alex. Secus in em hyteu- lib. eccleſiaſticis. Nam † emphyteuſis pro ſe& ſuis heredibus ab eccleſia conceſſa, intelli gitur pro ſuis eo modo, quo iure ſui capiuntur,§.ſus. Inſtit. de hered. qual.& diſf. Ex quo ad noſtrum caſum infertur, quod conceſſio huias lateritiæ officinæ à Comite Eber- hardo S. Conrado Z.& omn bus eiushered busin rectam& perpetuam emphyteuſin facta, adomnes recipientis heredes in perpetuum ſe extendar, ſalua tamen proprietate directi dominii concedentis. Et hæc ſunt in lure fundata Quoad OQVvARTA Mque- IV. ſtlonem, quomodo ſcilicet& quib. modis em phy- 9 teuſis probetur, breuib. me expediam. Et primo ſi- ne dubio eſt, quod em phyteuſis per inſtrumenta& documenta literaria pſene proberur Et quauis nõ- nulli Dd. ſentiant, inr contractu emphyteurtico ne- ceſſario requiti ſcripturam, per tex.& ibi Gl.in l.. C. de 10 iure emphyt. loan And. in c potuit. de locat. attamen Ial.in d.l. num. 61.& Imol. in d. c potuit. vbi teſtantur hanc eſſe communem. Speculat tit. de emph. S nunc aliqua. ver. quin- to. Bart. d. l.i. But.& Abbas Ac. potuit, hoc im pugnät, dicentes ſcripturam non eſſe neceſſariam, quã ſen- tenciam ſeruat conſuetudo, inxta Butr. ibidem. nu. 13. Cõtrarium tamen tenet Molinæ. in 2. par. ſuper conſu. Pariſ. quem omnino vide. Secundo probatur em- phyteuſis, ſi doceri poſſit, quod tali prædio vel cu- riæ emphyteuticæ annuus canon, vel pẽſio iam an- tea piæſtita ſit, Spe. de emphjt. verſ. 52.& 56. in yine laſ. d.l. num. 5s. Quod etiam in minima re vice canonis anuuò præſtita locũ habet, quia femphyteuſis et. 11 iam provno nummo& viliſſima penſione dari po- teſt, iuqta Bal, in rubr. C. de iur. emphy. præſertim ſi ta. lis præftatio 30. vel 40. annis duraſſet. Nam tum, ſe- cunduci communem opin. Dd. emphyteuſis, item dominium, nec non præcedens em phyteuticus cõ- tractus, licet de eo aliter non conſter, ſufficienter probata ſunt. Nam emphyte uſis præſumitur ex an- nua prælſtatione canonis, ſi ea durauerit 30 vel 40. annis. Ia, d.6.i. n. 153. vbi hanc cömunem dicit, B alb. tract. 44 —————— 278 de praſcript in 3.5ar. q. o. col. 16. num. 36. Gl. communiter probatæ in l.z. rerbo. repellers. C. de iure emphyteutico; ihi Angel. E& Alber. de Roſat. qui allegat. text. in l. cum poſt di- uortium in princip. de iur. dot.& optime fatit text. cap. ſi quis perʒ oatit. ſi de feud fu cont. int. dom.& ang vaſ.& vi- deomnino Bal.& Angel. in qui in aliena.. ed ſi non ad- erit. de acquais hered. laſ. d. l.2. ium multis concord. Alex. 8 13 conſil. 79. Lea primum. vol.. Sunt †ramen nonnulli ex Dd. quivolunt, quod etiam decennalis canonis æſtatio ad probationem em phytheuſis ſufficiat, yt Bart. in l. litibus. C. de agric.& cenſit. lib. 11. Bald.I.l. C. de ſideicommiſ& I.j. de rerũ diaiſ. Alexan. conſil. 94. vol. a. vbi tradit decennium ſufficere, Spec. de embyt. verſ. 59. Pari frarione probatur emphyteuſis, ſi doceri poſ- Nit poſlellores rei emphyteuticæ præter canonẽ alia ſeruitia domino directo præltitilſe. conſimilia indicia allegari, ex quibus res emphy- teutica præſumatur. Quò fit, vt cõtrarii probatio in. aduerſariam partem reiiciatut, iuxta ea quæ tradun- tur in Gl. magnal. eum; qui. ff. de prob. Pro reſolutione V. vxiTæ quéſtionis, an rei empbyteuticæ præſeribi poßit, ita vt emph)teuta rei emphyteuticæ direclus dominus fiat? Peaucis reipondeo: Si †p legitima documenta ꝓpbari 3 poſſit, rem emphyteuticam eſſe, etſi quis illam, tan- quam propriam, domino: quia emphyteuta contra dominum nun- quam præicribit, etiamſi mille annis poſſideret, ex quo illum in dominum recognoſcit, per tex. l. male agitur.& ibi Bar. O. de præſcript. 30. annorum, Bart. auth. perpetua. C. de ſacroſaeccleſius, Bar. in l. neque. C. de vſufru. quod verum eſt, quo al praprietatem. Liberationem ve- ro præſcribit contra dominum non ſoluendo ca- 16 nonem legitimo tempore, idem Bart. l. comperit. C. de praſcript. 30 ennorum,& vide de hoc Franci. Balb. in tract. de praſcr. 4. parte. quæſf. i. in 3. vol. Trac. Quodad SEX- VI. rAM&vltimam quæſtionem attinet, in iure certa cſtefundata doctrina, quoctfomnia pactaimrerpo- unt 17 ſita ſuper contractu einphyteurico, valent, ſeruanda,& ſi emphyteuta veniat contra ea, cadit à iure luo, rt pulcre probat Iaſ. in d..i. nu. it.& l. in. in ylt. notabili. vbi multa allegat. C. de iur· emphyt.& em- pphyteniis reuertitur ad dominum, ſi emphyteuta contraveniat contractni, ita Bar. in l.i. de interd.& re- leg.& Bald. 1.§. in prino. 2 C0l. C. de cad. toll. Sic fetiam dicimus in feudo f1 vaſallus non ſeruat pacta, po- teſt ab eo fendum auferri, 2ſ.in lu. circa mediũ, de in- terdict.& releg: Bald. in l. in. C. de lib. au. lam cum in noſtro caſu liceræ hanc conditionem& reſeruatio- nem expreiſe contineant, nimiru vr quilibet poſ- ſeſſor& emphyteuta der ziegelhuͤtten domino, siuſ- que hered bus ad ædificia vel exſtruenda vel refici- enda matetiam præ nnibus aliis ſij peditare& vendere debeat,& dicta vidua contra domini man- datum denegatit talem materiam ſequitur ex ſu- pra allegata doctrina, quod talis emphyteaſis 18 ber zteael huͤtten ipſi domino ſit commiſſa,& adeun- dem deloluta, qilim etiam vendicare iure poldt. Quis autem in hat cauſſa competens iudeꝝ ſit, va- riant Dd aliqui enim putant talem cauſſarn coram par bus emphyteuticis eiuſdem curiæ tranctandã, ducto argümento ganl. Que aadmodum enim in cauſſa feudali eli- guntur ad iudicandum illi, ab eodemn domino.i. fi de inuéſt. inter dout.& vaſal. Poſſunt& allia diu poſſederit, hoc non nocet Dn loach. Mynſing. Juriſconſ. Germani M or. Dd. in c. ceterum. de iud. ſic etiam in noſtro taſii Illi videntur eligẽdi in iudices, qui alias emphyteu. ſes ab eodem domino conceſſas habent. Sed hoc reprehendit Iaſ. in d. l.i nu. 73. Ceteri autem com- muniori ſententia concludunt, quod in cauſſa em- phyteutica iudex ordinarius ſit ille, in cuius terri- torio bona ſint ſita, vt pulcre prohat poſt multa Lud.e- conſil. 212. quo ad primum. num. 6. Et iſtud dicit Iaſiin. loco præcitato eſſe veriſſimum, quod& ipſe ard plector, tanquam verius& receprius. Et ſic, vt præ⸗ miſſum eſt, concludo ad præmiſſas quæſtiones, ſal- uo tamen vniuſeuiuſque melius ſentientis iudicio, RESPONS VM LXXIX. SvMMARIA. Thema ſubſequentis reſhonſi. b In quouis teſtamenti genere omnia ac ſolemnitates obſeruanda ſunt. Legitima liberis inſtitutionis titulo relinquenda. Cur titulus inſtitutionis inter liberas adeo neceſſarim Teſtamentum paternum inter ſolor liberos eredtum, h defectum vnius at que altæ iu ſolemnitatu non rum 3 debita requiſita, pitur,& num. 20. Quid ſuff̃ciat ad validitatem paterni teſtamenti. Qua ſit ratio, quo minus in paterno teſtamenis debita ſolemnitates attendantur. Cur teſtamentum coram iudice confectum, vel allu magiſtratus ſui inſinuatum, valeat, etiam nullus ad- ubitis reſtbuau. „ Etiam ſchedulæ teſtamenti in arca teſtatoris reperta li- beris acquieſcendu/,/“ 10 Sufficit qui buſcunque indiciis de parentum voluntats gonſtare.““ ii Semper praſumit ius teſtatorem eius fuiſſe voluntati, yyt firmum potius, quam infirmum condaet teſta- nmentun. 12 Verba, Dare, Relinquere, vniuerſitati vel quot bonon o poſita: inſtitutionem important. 13 inſtitutio quibus verbis à parentibus deſignetur, paun refert. 1 Btiam verbum, Lego⸗vniuerſit ati, vel quota asietium, aal inſtiturionem trabhiur. 3 15 Dos& donatio propter nuptias computantur in is Verbum, Relinquò, Do, Lego, Tribuo, vel ſimile,relatut ad perſonam de iure inſtituendam, operatur inſus-. tionem:& num. 17. G 18. 19 Dos eſt quiddam vniuerſale. 21 Si pater in teſtamento relinquat legitimam, uon cura. tur, quibus verhis vſus ſit,& cesſetur iuffitutunt legiti⸗ itulo reliquiſſe. 23 Et qua ſit ratio. b— 23 ldem eſſe, ſecundum aliquos, ſt iliæ dotem relinquat. 24 Si pater totam ſilam ſubſtantiam inter liberan duidat in teſtamenta per verba communia, tuc habent rim inſtitutiont. b 25 Si minus legitima ſit relictum, agitur ad ſapplenentl. wigem C 26 Palet inſtitutio patris, ſiue in quinque ſolidiis, fiuem de cauſſa feudali ad emphyteuri- vno ſalo nummo, aut obulo, factaſit:& nu.:z⁷: in 25 Filio in re aliena inſtituto, ea euicta debetur aſtimatis. qui habent alia feuda 29 Pater poteſt vui plus, quam alteri e& liberis relinque 50 Parens d Rtpulc⸗ i num nn id mum aun. ,P. h . 6. Rt 1 LMunn 1 dlezeriinm ilh ferius Ke e 6 ſem. SvAAANA 1 entu reßenſ. menti genere a n eten üüſerueniaſe ³ zu inftitntuni iin 66 3, lirutimms ntaii n —— Daternun innſd 34n dus atque altsiuſ Ahrin m. 10. quo minu in ae a m aartendantur. tum cram iulis inan ii ſai inſinuatumſ ahm u. eteftamentiina an uf Kendum. unque inäciutt vi In it ius teſtatereu ieiſa atius, quam ußt an tn nquem, mmiuel ſui arutionem inpen. u vrbuarareati Nan h Lepenuafia in tüdt nem trabuu aoo, De,Legs, In a ie iureinftitum au Aütn um. 7. C 8. n yniuer fale. äkt⸗ . mente reüinudd 4 aca nhu riuſi uſe 10 nne, ar4 Ihni ſ A 1 Vn. 4 r rliben 82 75 fun fue u u b 22 dalſ NrYhu 30 Parens vltra legitimam liberis quid relinquere, non te- nerur. 31 Legitima quid, vel quanta ſit hodie. 32 Familiæ per maſculos conſeruantur. 33 Ftiam poſthumus inſtitui debet, alia⸗ rumpit teſta- mentum. b 34 Nepotes ex filia premortua eodem modo, quo nepotes ex filio præmortuo, ab auo, vel auia inſtituendi ſunt. 3 Quis dicatur poſthumuss 36 Prateritus quando quis dicatur. 37 Verbum, Heredis, tam ad natos, quam naſcituros, tra- irur. 38 Filii prateritione, qui in vita patris ſuam legitimam accepit, teſtamentum non vitiatur. 39 Filiæ legitimis dotibus proniſæ in ducatußrunſuicenſi, etſi prætereantur, teſtamenta uon impugnant. 20 Conſuetudine, vel ſtatuto induci poſſe, t filia honeſte dotata ab vlteriori parentum ſucceßione excluda⸗ 1147r. 21 Talem conſuetudinem in Burgundia vigere. 42 Vbicung, talis conſuetudo viget, etſi pratereatur Riliæ b in teſtamento patris, tamen non rumpitur, ſi pro- aiſa ſint dotibus. 13 Poſthumi agnarione non, vt olim, totum teſtamenti rumpitur, ſed duntaxat inſtiturio inſirmatur. 21 Poſthumi liberorum appellatione continentur. 4 In patris teſtamento inter liberos condito ſemper ineſt clauſula codicillaris, quod valeat omni meliori modo, quo valere poteſt, licet non apponatur. 456 Quid clauſula codicillaris importet. 47 Toſtator diu ſuperuiuens poſt natum poſthumum,& 6 non mutans teſtamentum, cenſſetur illud voluiſſe manere firmum. 2‿ In ſucceßione aui nepotes ex filia pramortua in ſtir- pem ſuccedunt. b 19 Qua ſint ptilitates inuentarii in rebus hereditariu conſcripti? ſe Qus ſolemnitates ad debitam inuentari formam de iure requirantur: i Si aliquæ ſolemnitates omittuntur, an nihilominus Paleat inuentarium. 82 Inuentarium conſcriptum&ſe oportet manu Notarii publict. b s uentario à teſtatore conſcripto non creditur. TI HEMA RKRESPONSI. C⸗§VS de iure decidendus in hunc modum depingitur. Honsſtus fat prudens vir, Fran- ciſcus K. conſulari dignitate functus in vrbe B. Chriſlianæ memoriæ, quondam dum iuter viudòs ageret; ſeniorem ſuam hiliam Annam dictam, honeſta ac certa quadam dotis ſumma in matri- monium elocauit, eamque Andreæ S. ciui in B. nu- ptui tradidit. Hac cum poſtmodum ex legitimo thon quatuor hu ſcepiſſet liberos, pater eius Franc. X. pro ſeipſo teſtamentum, ac vlttmum ſuum elo- Lium, nullo ad hoc adhibito teſte, ou, ſis ettam aliis de iure communi in teſtamento couficiendo neceſ- Hariis ſolemnitatibus, in ſriptis condidit, illudque Propria manu conſcriptum, as ſuo conſueto ſigillo obſignatum benes honeſtißimum ſenatu dictæ vr- b, B. tanquam ordinarium ſuum ma Biſtratum in Reſponſ. Iuris Decad. VIIIReſponſLXXIX. 279 mortis caſum alſeruandum dopoſtit. Ex quo teſta- mento pradictæ ſuæ filiæ Aunæ vltra dotem ian ante numeratam,& ſi qua fueruni alia, veluti ve- himenta, clinodia, ſcxinia,&t. adl ur reliquit au- neos N. His Verblr uiſponkdo. Item meiner Oo ch⸗ ter Andreß S. Haußfrawen gib ich N. guͤlden/ zu mehrung der vorigen ſumma/ die ich ihrem Haußwirt Andreß S. zum Brautſchatz geben hab/ ꝛc. Item jhren vier Kindern/ Frantz/ Carln/ Barbara/ vnd Anna/ gib ich einem je⸗ den N. gulden. hoc eit, Filiæ meæ luma coniugi Andreæ S. do adhuc aureos N. in auęmenti prio- us ſumma aureorum, quam ipſius marito Anareæ §. dotis nomint dedi,&c. Item quatuor ipſius libe- ris, Franciſco, Carolo, Barbaræ& Annæ, ſingulis do aureos N.&c. Tantundem etiam indotatz fhiliæ Atargareræ ordinauit, hac adiedte claufula, vt deindéprafatæ ipfiufilie, earumq, heredes, hiſce anreis ex teſtamenio perceptis, abomuibus reliquis bonis éſſent excluſæ: ſicenim debitam legitimam iylas conſequutas e&ſe aſſerebat: reſiduum Vvero in bonis tam mobilibus quam immobilibus, hoc in Vniuerſum z. ſuis filii⸗ C. EH. FE& H. ex æquis partibus inter ſoſe dißtribuenqum reliquit. Poſt cõ- ditum verò teſtamentum ſape dicta ieſtatoris hilia Anna sdhuc liberos duos, D.& K. in lucem ediait, deinde morie intertépta parere deſtit. Hiſce duabus ex filia neptibus auus Franciſcus K. nilil ſBecia- tim ordinauit, niſi quod hliæ ſuæ Margaretæ, ſi quo caſu innupta decederet, quatuor ſuos filios ſubſti- tuerit heredes,acimul d'ſpoſuerit, vt filie ſuæ An- næ, velipſius herediibus, de Margaretæ⸗ ſRgnata hereditatu portione tribuerent aureos N. Et ſic tandem ipſe quoque teſtator volentibus fatis jdi- em ſuum obiit. NVNCautem praſcriptus Andre- as S. propter liberos ex ſua coniuge Annaflia præ- fati tęſtatoris, poſt factum teſtamentum ſoceri ſui natos, id infringere ac impuęnare molitur, dua- bus potiſſiwum rationibus ac fundamentis ſufful- tus: quotum illud primum eſt, quod teſtator in ſuo teſtamento non ſolum omnia ſubſtantialia requi- ſäta* ſolemnitaàtes deiure vt maxime neceſſarias, verum etiam ipſam heredis inſtitutionem, ſummi alias ac præcipuum téſtaméẽti caput, praterierit, ac Hliam ſuam, eiuſqus liberos ante conditum teſta- mentum legitime quæſitos, relittis ipſis quibuſdi leuis momenii legatis, abomni reliqua hereditate excluſerit. Alterum eſt; qusd dicta Anna teſtatoris Rlia poſt erectu teſtamentum adbuc duos procrea- rit liberos, quicum ſe in aui ſui ieſtamentoprate- ritös reperiantiillud perimant. Oboritur itaq; pri- mum hæc quæſtio, hum teſtamentum hoc, nonat- tentis ſupra alleatis rationib. tanquam firmum ac validum deture ſubſiſtere poſuit, necne? J Voad PRIMVM aduerfarii fundamentum, I. Aquo reſtamentum hoc reſcindere& annullare nititur, attinet: primum quidem ad præſcriptam 32 — —— ———— — 280 Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani quæſtionem reſpondendum videri poſſet,& ſane conuenienter, ꝙ teſtamentum † hoôc caſſum arq; 1 nullum ſit dicendum, cum non tantum iurls ſeripti ſolemnitates in hoc ſint neglecte, ſed ipſum quoq; fundamentum ac primarium ſubſtantiale requiſitũ teſtamenti, videlicet heredis inſtitutio, in eodem deſidererur. Nam per totum teſtamentum ne vni- co quidẽ verbo deprehendere licet, ſæpe dictum te- ſtarotem velvnum, vel plures ex ſuis libetis here- des inſtituiſſe, vel quicquam ipſis ranquam legiti- mis ſuis heredibus reliquiſſe in teſtamento, ſed hoc duntaxat vtitur verbo. Do filiæ meæ Anuæ tot. Item, Do filia mez Margareta adhuc innutptæ iot: itẽ, Reliquas meas bum, Do, non eam habet naturam ac effectum, vt importer heredis inſtitutionem, ſed potius innuit, quiaſi tetatot eiuſmodi pottiones per viam legati i- facultates quatuor meis lilii do,&c. Quod quidem ver- „plis aſſignare voluiſſet. Eſt autem iure communi ſeripto receptum& conſtitutum, vrt penes quam- jiber teſtamenti ac vltimæ voluntatis diſponendæ formam(plures enim eædemq; diuerſæ formær ſeu genera ad teſtandum, acyltimas voluntates ordi- nandas de iure ſunt introductæ. Inſt. dé teſtam. per tor. atq; alia neceſſaria requiſita obſeruentur. Si enim aut penitus, aut ex parte nõ iuxta præſcripram for- mam talia requiſita artendantur, eiuſmodi teſta- ti. ff. Cod.& ext. eo. ti.) omnes legitimæ ſolemnitates, menta ac vlrimæ voluntates non folem niter ordi- natæ, tan quam imperfectæ, nullæ, atq; inualidæ— caſſantur ac reſcinduntur. Quæ autem ſint illæ ſo- lemnitates ad validitatem teſtamẽti neceſſarie, ha- betur in tex.& ibi per Ang.& alios Dd. in l. hat conſul- tißima in prin. G§. per nuncupatisnem.& I. ſcimm. C. de teſtam-ifi in f.. Cod. de codictl. K fi. in fin. C. de dona. caut. mort. Porro& hociure cõmuni ſeripto inductum ae ſancirum eſt,& præſertim in nouiſſimis iuribus, quod feilicet parens teneatur liberis ſuis in teſta- mento legitimam nullo alio, niſi inſtitutionis titu- lo, ordinare ac relinquere. Quod cum prætermiſ- ſum fuerit, eiuſmodi teſtamentum nullam habet vim,& inofficioſum dicendum eſt, ſicuti ex ſub- ſcriptis iuribus allegatis latius& clarius oſtenditur. lure † enim nouiſſimo pater tenetur klio relin- 3 quere legitimam iure inſtiturionis, ſiue ſit maſcu- Jus, ſiue fœmina, cum, quoad ius ſuccedendi, non ſit in ſexu differentia, j- Maximum vitium. C. de liber. preter. ſiue etiã ſit in poteſtate patris, fiue emancipa- tus, S&c. alias teſtamentunn effet nùllum,§. aliud quoq, capitulum. N ouell. vt cum de appell cgnoſ. pet quẽ texrum dicunt Dd. correcta eſſe omnia iura vetera Digeſtorum,& noua Codicis, Gloſ.communiter rete- ta in Auth. iouißima. C. de inoſſi. teſt. vbi omnes in häc 4 ſententiam conuenire teſtaturlaſ. col. 4. Erfneceſſarius eſt eitulus inſtitutionis inter liberos, tum propter honorem, quia eſt titulus honotabilis. l. filium.§. ſi legata. ſ.de legat. praſtandu. um etjam propter com- modtim, ſeilicer iutis accreſcendi, vt per Salic in f. Auth. nouiffimo. C. de inoſj. teſtam. Et a2deo requiritur hodie tirulns inſtitutionis in filio, quod eum inſti- ruere in aliquo, ſit de forma ſubſtantiali paterni te- ſtawenti, ſine qua, velut ſine eo, Auos dat eſſe rei, teſtamentum conſiſtere non poſliet, quia forma eſt ordinata ſeries rem ad ſubſtantiam adducens, ſecun- duna Bald. tit. de noua. jide for. in prin. Quod autem filiũ inteſtamento inſtituere, ſit de forma ſubſflã:iali te ſtamẽéti, aperte probat textus in d. S. aliud quορντννν.- bi poſtquam dictum fuit, filio nô poſle relinquiti- tulo donationis, fideicommiſſi, aſteriuſue tituli 8. milis, poſtea ſubiungitur: Sin autem hæt non fuerint a¹ ſeruata, nullam vim huiuſimodi teſtamentum, quantum at inſtitutionem heredum, habere ſancimus,&c. Ia enim verba. Nullam vim habere, annullant teſtamemum ipſo iura, per text. in c. ad aures. ext. de reſcriptis.& text in f.2. C. quando prouoc. non eft neceſ& per gloſ.. ſiue igitut. ver/ ſin autem. in verbo, nullum. dict. Nouell. yt eum deap- pel. cogn. CvMigitur ſupra dicti Franciſci K. teſta- mentum omnibus ſuis neceſſariis requiſitis ac ſo. lénitatibus ſit deſtitutum, nulli teſtes nec adhibiri, niec præſentes fuerint, neq; hoc etiã ex ipſius teſta. menti tenore perſpicere liceat, quod filiab. ſuis de- bitam legitimam per viam inſtitutionis reliquerit, nedum quod filios ſuos inſtituerit heredes, ex his primùm quidem inferri poſſet, teſtamentũ hoc ob defectum neceſlariarum ſolẽnitatũ,& maxime principalis requiſiti, nimirũ heredis inſtirutionis, caſſum, nullũ& inofficioſum eſſe. Sed his rationib. modo relatis non obſtantib. exiſtimo hoc teſtamè. tum firmum, ratũg; eſſe,&quod hoc ipſum de iure obtineri poſſit, his ſequentib. iuris fundamẽtis mo. ueor. Primum enim,& ad folẽnitates de lure cõ- muni neceſlarias attinere videtur, veluti ſunt nu- merus ſeptem teſtium, qui ſint rogati, maſculi,&ſt quæ funt piures ſolemnitates, hæ non requiruntur, quandô parens inter ſolos liberos teſtamentumac VWüimam voluntatem ſuam condiderit, tum autem maxime, cum reſtamentum illud propria manu cõ. ſcriptum, proprioq; ſigillo ſignatum, penes magi. ſtratum ſuum in mortis caſum cuſtodiendũ depo- ſuerit, prout in præſenti caſu factum eſt. Teſtamen. tum enim à patre inter ſolos liberos conditumob defectũ ſolénitatis numeriteſtid, vel alteriusà iute requiſitæ, nõ infirmatut, ſed ſubliſtit. Et flatiseſt, f6 duo teſtes adhibeãtur, vel ꝙ ſit ſcri ptũ manu ppria ipſius patris, vel ſubſcriptũ.l.hac conſult..ex inp fech. & Auth. ſ modo. C. fam. erciſc. Et peſt ratio, ꝗa in tali te- ſtamẽto cõdito patt᷑e inter liberos, nõ attéduntur diſpoſitiones iuris ciuilis,& cõſequèier uiec ſoleni. tates teſtamentorũ, cũ illæ ſint adinuentæ à iute ei- uili, ſed ſolum conſiderandum eſt ius gentium,&p cõſequens reſpicienda ſolũ voluntas patris, an ſci- licet ſit peifecta, an nõ?˙ Et hæc ſoléniratis relaxatio nõ ſolũ ſoci habet, vbi lberi ſunt in teſtamento pe tris equaliter honorati,& pares, ſed etſi diſpares lint in ſuccedẽdo, cũ pater nõ teneatur vltra legitimã eis relinquerel cm quæritur.& Aut) nouiſima. C.de inaſ te- ſiz. Deinde, † ſi teſtamentu ſit cõfectũ corã iudise, g vel ſit actis ſui magiſtratus, vel cuiuſcũq; iudieis inſi nuatũ, tunc iure valet, etiãſi non lint adhibiti ſeptẽ teſtes, nec aliæ ſolemnitates obſeruatæ.,omnium. GC ibi expreſſe Alex.& Imio. C. de teſta.& ſancimtz. C. eo. ti. dum inquir. Non minus tribiss, vel iuten acta manifeffa- uerit. E t ſic textus alternatiue oquendo aperte in nuit, quod acta habẽt vim tot teſtium, quot alias re⸗ quiruntur in actu. Aetiologia eſt, 4* quando 2(tus fit cord indice, vel eius actis inſinuatur, non fequi- ritur, quod interueniant teſtes, propter auctotita- tem indiciariam,& quia in indicio femper ptæſu- mitur adeſſe multitudo teſtium. Arque ita in ſpecie determinaut Rap. Fulg.& Pau. de Cal.poſt eum in'. notab.& lIaſ. valde notanter ſupen Gloſ.ibi in rerbo, te ſtib. in fi ον 5. cum princ. ſeq. in d. l. omniumn. fepro- bata opiniene tenentium contrarium, vf ihi la⸗ nanef 8 tan isnulans 48 gitur ſupra nai urui necell lcen gu 5 ü zintim an nfertipollet 42 1 cellariarum(oja 3 aſt üſtt, niwituden*½ inofficioſum ele 4 1 . nobſtantib eriſt aM üg elle, Kquodt aAuhs is ſequentib.ing m um, q adlolen aten. attinere ridetu a iſn. ſtium, quilintne a n lolemnitates,hæ an m nter ſolos lbetc ag ien aem luam condi as una ſtamentumillud a m oq figillo ligm er enn. mortis caſum c am tüch teſenti caſu ſad as lis re inter ſöloslib n alm s numeriteſtid inens armatur ſedſͤh dt fun eitut, elqlit 1 an un ubſcriptuhart aAnf = „ tam ſErfel an lu V arte inter ͤde dan i 9 ciuilis⸗Kcoſe g taif *— e rü cüille ſuta atr hin aliderandume ½ in — V trars relc si „a ner e lemnitates0h! ul ¹ 1 1 1u.CA 6 4 3 V niuu mihu⸗ſe dapel termtiut notdhit 7 nuia L ote lricudo ralw&lal- lum. i zeus A K nait 1.i88 ril . andoieh b niu unße perviam inlin nt a U d aun hA m, 1 . ſtitutionem, ex ipſo teſtamenti tenore, ac reli- ſius per dos. Et hanc eandem ſententiam refert& ſe- quitur etiam Hieron. Schurpf. conſ. 77. centur. 1. di- cens, illam elle fincerã veritatem, ſuper qua fundà- tur eciam ius prouinciale ducatus Vvitrembergen- Ps, das Wirtembergiſch Landrecht/ parte tertia, in 2. G 5. forꝛuus teſtament ifolio mihi)222. 223. vbi permit- titur, quod quis poſſit vel cor ſuo magiſtratu nun- cupare ſuam vltimam voluntatem, vel etiam teſta- mentum ſua velalrerius manu conſcribere,& de- inde elaulum ac obſignatum magiſtratui ſuo inſi- nuare,& penes eum in caſum ſuæ mottis deponere cuſtodiendum,& quod tale teſtamentum debeat habere robur& firmitatem. Et quod maius eſt, plu- rimi Dd. firmiter tradunt atq; tenent, ſi poſt obi- tum parentis in arca ipſius duntaxat ſchedula teſta- menti hereditatis diuiſionem inter filios ſuos con- tinens, reperiatur& propria parentis manu con- ſeriptam eſſe conſtet, huic ſchedulæ fidem haben- dam,& tanquam teſtamentum inter liberos ordi- natum; reputandum elſe, ita tradit. Bald. expreſſe in d. Auth. quod ſine per ilum tex. C. de teſtam.& hoc idem te- nuent hat.& Paul. de Caſt. in ſiis, quii ff. eo.& Alex. in d. I. hac conſultiſßima.. ex imperfecto. Hinc rurſus liquert, quod in patris teſtamento ſubſtantialia requiſita, atq; aliæ ſolemnitates iure ciuili receptæ non ſint neceſſariæ, ſed ſufficiat mentem ac iudicum te- ſtatoris aliunde conſtare, colligi ac deprehendi poſſe. Secundo, quod attinet ad heredis in- quis omnib. eireumſtantiis ſepius ac diligenter pô. deratis perſpicio, teſtatorem inter liberos ſuos he- redis inſtitutionem, ac bonorum inter ipſos diſtri- butionem innuere,& ordinare voluiſſe, licet ipſa inſtitutionis verba, tanquam vulgaris& idiota, non expreſſerit. Quamuis enim verum eſt, vt ſupta—. faleqnda hodie iure nouiſſimo pater teneatur fi- lo relinquere legitimam iure inſtitutionis, d.§. ali- ud quoq capitulum. Nouell. vt cum de appel. cognoſ-tamen Reſponſ. Iuris Decad. VIII. Beſpon. L.X 1 J. 281 Heres eſto, vel erit, per tex. in l. quoniam innlgnum. C. dete- Kam. Quinimo etſi dicant, Relinquo meis liberis o- mnia mea bona, ſatis eſſe videtur adinſtitutionem. Verbum enim, Kelinquo, adiectũ vniuerſitati bo- norum, trahitur ad inſtitutionem. diuus Traianus. f de milit teſt& eſt de hoc caſus rotundus, in c. Raynuti- us. ext. de teſt. Quod etiam procedit, ſi tale verbum adiiciatut vniuerſitatis parti bonorumn, itputà ſi te- ſtator dicat, Relin quo tertiam, vel quartam bono- rum partem, quoniam etiam tunc intelligetur iure inſtiturionis relicta, ſecundum Ant. de Bur ind cRay- nutius, in verbo, in eodem teſtam. relinquens. Dos enim & peculium ſunt nomina im portantia vniuerſita- tem, ſecnndum Gl. in l. quod debet. frde impen ſ.in reb.dot. fac.& Bart. ſuper rub.. ſol. matr. Quinimo etiam ver- 2 bum, Lego, quod de ſui natura importat titulum ſingularem, vt patet per tot. ſy. de lega. 1. 2. G 3. Inft.& Cod. eo.tit adiectum vniuerſitati, vel quotæ trahitur ad inſtitutionem. Vnde ſi teſtator ita dicar: Lego filio mes dimidiam, vel tertiam aut quartã paitem, intel- ligitur eum inſtituiſſe: ita probatur per text. ſing. in c. Raynaldus. verſ. ponro. ibi. dum inquit, Aliam ve- ro medietatem& reliqua bona paterna vni ex patru- is ſuis& eius filius legauit: iuncta Gl. in verbo, legauit. communiter approbata, quam& valde ibi not. Panor. in prin. 6. col. de teſtam. Per quæ textum& dic. gl. decidit Bal. valde notabiliter in! inter omnes. ante fi. ver. vlt. quaro. C. famic erciſc. quod ſi pater ita dicat in teſtamento: Filiæ meæ lego quartam partem hereditatis meæa: filium autem meum heredè inſtituo in teliquis benis: quod mortuo patre filia nõ poſſit dicere, tale teſtaa mentum eſſe nullum, ac ſi in eo non eſet inſtituta, ſed ſolum legataria. Nam decidit Baldus, tale teſta- mentum valere ex ratione ſupra dicta, quod verbũ, Lego, adiectum quotæ, importet inſtitutionem, per text in d. c. Raynaldus.& Gl. ibi. Ex quo etia infert idẽ Baldus, quod ſiteſtator ita dicat: Si filius meus in pupil- lari ætate deceſſerit, hereditatem filio lego, quod iſte filius cẽ- hie conſiderandum, quod ex toto contextu teſta- ſeatur pupillariter ſubſtitutus. Idem ergo,& quidè mul- menti, atq; omnibus circumſtantiis appareat, te- ſtatorem eius fuiſſe mentis, quod teſtamentum in- ter ſuos liberos voluerit erigere, quod eſſet de iu- io re firmum ac validum. Inter † liberos autem ſuffi- cit, quibuſcunque iudiciis de parentum voluntate conſtare.¹ fin. cum ſua Auth. ibi, quibuſcung, verbis, vel indiciis relictæ,&c. C. fami. erciſc.& no. Gl. verbi, excepto teſtamèto.& Ddlin l. fin. C. de codicil. Bal. in Auth. quod NHine. C. de reſtam.& Ang. Inſt. de teſtam. in princ. Acce- dir, quod †de iure ſemper præſumendum eſt, te- Ii ſtatorem ita voluiſſe diſponere, vt teſtamentum ſu- um potius valeat, quam percat. Neq; enim præſu- mitur quiſquam viam elegiſſe ad ſua impugnandũ iudicia: vt dicit textus in l. 3. ff. de teſtam. milit. vbi per 14 Dd. Tertio †verbum, Dare, quo teſtator per totũ te- ſtamentum vritur, ſicut& verbum, Relinquere, eam habet naturam ac proprietatem, vt vniuerſitati bo- norum, velrei etiam particulari adiectum,(prout in præſenti teſtamento dictum verbum, Dare, par- tim vniuerſitati bondrum, partim quotæ bonorũ appoſitũ eſt) inducat heredis inſtitutionẽ,& idẽ o- Peretur, ac ſi hiſce verbis teſtator vſus fuiſſet: Filium meum heredem inſtituo, vel ſcribo, aut Filius mneus eſto mihi 3z beres,&c. Explorati enim iuris eſt, nihil referre qui- bus verbis deſignent parentes inſtitutionem, vtrũ dicant heredem facis, vel yolo, velmando, Vel cupio, an to magis dicendum eſt in noſtro calu de verbo, Ge- ben/ iſ eſt, dare, quo vſus eſt teſtator in ſuo teſtamẽ- to, quia eſt eiuſdem importantiæ& effectus, adie- ctum vniuerſitati, vel quotæ bonorũ, cuius eſt ver- bũ, Relinquo,& verbum, Lego, nempe quod debeat pariter trahi ad inſtitutionem,& eam inducere: ꝗ etiam Bartolus ſequitur poſt lacob. de Aret in l f. de panu legata. Igitur eum in noſtro caſu teſtaror Annæ ſuæ filiæ prius elocatæ dotè prius datam in teſtamẽ- to auxerit: fliæ autem ſuniori Margareré adhucin- nuptè dotem reliquerit,& ſic vniuerſum: ex hoc merito habendæ ſunt pro inſtitutis in dotibus,&te- ſtamentum pinde valer, ac ſi expreſſe inſtitutæ fuiſ- ſent. Quod autem pater poſſit filiã inſtituere in ſola dote, Doctores cémuniter tenent,& eſt expreſſum in iure, ꝙ † Dos& donatio propter nuptias compu- 1/ tentur in legitimam, ſi procedat de ſubſtantia illius, de cuius ſucceſſione tractarut. vt liberis. in fi. C. de col- lat. Rart. in l. Titio centum. õ. Titio genero. ff.de condit. e demonftra. Ad præmiſla facit etiam, ꝙ pulcre notat Bald. inC.& ſ.de teſtam. vbi loquitur de verbo, Fieri, dicens: ſi teſtaror Beri mandauit monaſterium de omnib. bonis ſuis, ꝙ illa verba operẽrur inſtitutio- nem aflegat Bart in!.centurio. ſ. de yulgar& pupil. Er ꝓ hac parte poteſt etiam allegari text. in J. cum. fin. ſ. de alim.& cib. leg. ibi, pro mèdo legatæ dotis. ſu pater re- a). ₰ ——— ——— — ——— ——. 3 —— 8 8 8 9 2 △ά————— 1 ee 1 d 4 — “ ——äää liquit filiæ dotem, non apparet, quod alias eam in- ſtiruerit, inde validum fuit teſtamentum:& ratio alia non fuit niſi quia verbum, Relinquo, dori ad- iectum, inducat inſtitutionem, velut rei vyniuerſali ic adiectum. Quarto cõmunis eſt regula iuris, quod verba hæc, Relinquo, Do, Lego, vel Tribuo, aut his ſimi- lia, teſtamétis ac vltimis voluntatibus adiecta ‚ſem- per accipienda ſint iuxta naturam ac qualiratem perſonarum,& quibus& quorum gratia illa prola- ta, vel etiam ſcripta ſunt: in præſenti autem te ſta- menrto hæc verba, Do filia meæ Annæ adhuc aureos N. yltra eos, quos prius Andrea S. ipſius marito in dotem dedi: item, Quicquid vero vlteriu à me relittum fuerit in bons tam mehulibus quam immobilibus, hoc in vniuerſum qua- ruor meis ſiliis do, ab ipſo patre teſtatore tanquam in- riuntur. Et cum iure ſit diſpoſitum, Überis legiti- mam inre inſtitutionis relinquendam eſſe, opor- tet, vr vigote præſcriptæ regulæ dicta verba, Dofi- lia mtæ Aunæ in augmentum dotus tot: item, Do filiæ meæ NMasgareta adhuc innuptæ vitra cituutam dotem tot:reli uum vero quatuer meus filii do, nõ ad hoc, quod ſim- pliciter datur, ſed ad illud, quod iure hereditatis as inſtirurionis dari ſolet, ſint referenda, vt ſic patris reſtamentum potius ratum validumque conſer- nerur, quam vt re ſeindatur& an nullerur, ſicut la- riori iuris dedactione animaduertere licet. Poſito enim, non conceſſo, quod verbum, Geben/ id eſt da- re, quo vfus eſt Palli teſtator in diſtribuenda ſua hereditate, pet urtamen reuera inducit, vt ex ſupra dictis abunde e non induceret inſtiturionẽ, pro- atet:tamen cum hie pater teſtamentũ fecerit inter ſolos liberos, prorſus non videtur neceſſaria fuiſ- ſo clauſula inſtitutionis, nec ob omiffionem eius poterunt liberi, tanquam præteriti, teſtamentum dicere notlum, per elegantem tex. in d. c. Ranutius. vbi de hoc eſt caſus expreſlus. Quanquam enim ibi mentum inter ſolos liberos, tunc ſufficit ſim plici. Alterocha non fuiſſet per patrem inſtituta ‚led ei ſimpliciter eſſet domus cum horto vltra dotem relieta, amen quia verbum, Relinquo, adicctum fuit, & relatum ad talem perſonam, quæ de iure neceſ- ſario inſtitui debebat, quia teſtatotis erat filia, idee trahendum fuit ad inſtiturionem, perinde ac ſi Al- rerocha fuiſſet expreſſe inſtituta in domo& horto: ita eleganter decidit Panor. in d. c. Raynutius. ſub- 1) iungens, quod † quoties verbum, Relinquo, vel ſimi- 1 je re fertur ad Blium, vel filiam, vel aliam perſonam deſcendentem primum locum ſuitatis tenentem, ELic ad talem perſonam, quæ de iure debet inſti- tui. tale vetbum operetur inſfitutionem, nec rema- neat in vi ſimplicis relicti, quia teſtator videtur in dubis relinquere iuxta qualitatem conuenientem perſonæ, cui relinquitur,& ſicritulo inſtitutionis, vt in d.c. Raynutius. fecit, qui ſimpliciter vltra dotem domum& hortum Alterochæ filiæ reliquit, neq; apparet ex textu, qu od eam aliter inſtiruerit,& ta- men valuit te ſtamentum:quod nõ valuiſſet, niſi fi. lia fuiſſet inſtituta heres, faltem in aliqua re, iuxta diſpoſitiouem d.. alind quoque capitulun. Et licer Bart. im l. cogi.& ibi Gl. f. ad Trebel. tenuerit contrarium, tamen Baldus ſequitur hanc Panor. doct: inam, in l. quoties. C. de her ed. iuſtit. dicens, hæc probari per d. . Raynutius. ſubiungendo ibi, hoc eſſe tolerandum ex æqynitate quemaadmodum indocti neſciunt dice- re, Reli? quo, vel Do zure inſlitutionis, vel Filiciuas iu ſtitauo, imort plurimi digitur, Relinquo. Etverba lunt in. ter ſaos legirimos ac naturales liberos ſcriptarcpe- telligenda ſecundũ qualitatem perlonarum, inter quas præferuntur. plenum.§. equiti ſ. de yſu, G&cma. giæ de yoto Et huius opinionis refert Panor. etiã fu- iſle Hoſt.& Card. Adeo enim verba adaptãda ſunt perſonis, ad quas referuntur, taliter vt validus intel- lectus eliciatur, arg. l.ex militari. ¹ſ. de mil. teſia&c. ob- lata. de verb. ſign. nã vulgares vti neſciuntalio verbo, quã Relinquo: cũ quiſibet dicere neſciat Inſtituo, ſecund 7 Gl.in l. quoties. C. fam. erciſc.& ita dicit Panor. in quæſtione facti reſpondiſſe Et Bal. etiã dicit, inl. f. C. eo. tit. fa. exciſ. Doctores Theologiæ ſacros hede. terminaſſe, ſcilicet †verbũ, Relinquo, relatũ ad perſo- 17 nã de iure inſtituendãs inſ. erre inſtitutioné, no. iu l. ſi gs priore:ſf ad Treb.& in Nouel. de her G& Falc. fa Gin „„ß oach. Mynſing Iuriſconl. Germani Nouel de eccl. tit. s.§. fi autem pro redemtione,& in No- uel. vt cñ de appel cog. ſ. cet erum. Cum enim hoc verbü ſit aptum cõprehendere inſtitutionéẽ, deber ita in- terpretari, vt teſtam entũ veleat potius, quam per- eat, arg l. quoties. ſ. dereb. dub. Ex prædictis ergo con- cludendũ cenſeo, ꝙ verbum, Geben in noſtro caſu merito ſit trahendũ ad inſtirutionem, attenta qua. litate perſonæ relinquttis, nempe patris,& eorum quib. relinquitur, quia liberi teſtatoris, necnõ con- ſiderata natura rei, quia filiab. relinquitur dos, quæ eſt quid vniuerſale: ideo intelligirur inte inſlitu⸗ 1 tionis relicta. Quinto illud quoque reſpiciendum eſt, quod in præienti caſu teſtator duntaxat inter liberos ſuos teſtamentum confecerit. Communi. ter † autem receptum eſt,(auemadmodum etiam ſu. 20 pra retulimu) quod ſi parens ſolummodo inter li- beros ſuos teſtetur, teſtamentum illud, licet in ipſo nontantum neceſſariæ ſolemnitates, ſed& heredis inſtitutio(fummum alias ac principale teſtamenti caput)omiſſæ ſint: nihilominus tamen firmum ra. lidumque dicendũ eſſe, ac ſufficere liberis aliquid relictum eſſe, licet id expreſſe titulo inſtitutionis non ſit factum. Quando enim teſtator fecit teſta- ter relinquere vni ex ipſis ablque eo, quod expteſ- ſe pater relinquere tenearur iure& titulo inſtitu- tionis, ſ.bac 7 ultißima. g. ex imperfecio. C. de teſiä.& di Ræaynutius. ita etiã ſentit&l in auth. nouiizima. Cade inoſf. teſta. quã ihi ſeq. lacob. Butr.& Mas heſ. notab. 146. Ge ſequitur laſ poſt longa ad partes diſputationẽ in d.§. exler. perfeato. sol. 2.& in d. auth nouiſßuma: l. 2. vbi etiæ ales il Gl. ommẽdat, velut ſingul aiẽ,& eſt ſimilis Gkiuc, pater. verb. in ſtit aut. ea tit. lib. 6 Scxto hocpræcipues: tendẽdũ eſt, ꝙ reſtator in ſuo teſtamẽto nõ limpli· citer dotẽ filiab. reliquerit, ſed hãc quoq; clauſuſam addiderit, Vt deinde filiæ ipfius eatiq; lereder ab onnnire liqua hereditate eſſent excluſæ ci ſic legitimnà ſimn cõſecusa: &cc. quo ꝗdẽ caſu expreſſa heredis inſtitutio non eſt neceſſaria Cõcluſio. n.illa f iuris ciuilis, in qua dici. mus, patrẽ adſtrictũ eſſe ad filiũ, vel aliũ dektcdeats 3 primũ locũ ſuitatis tenẽtẽ in aliquo inſtituendũnõ habet locũ, qs teſtator dixit, Relinquo ſeu do ſilio met legitimam aut partem legitim, vel tantum iure!&;itiau. quoniam tali caſu, licet teſtator non dixerit Iuſtitus, vel iure inſtitutibnis relinquo, ſed alio verbo ſit vſusi te- ſiamentum valeat, adeo quod filius cenſetur inſtitu- tus,& perinde liabetur, ac ſi pater dixiſſet, Ipſum in: ſtituo, ſecundã Bar. in auith. vnde ſi pars, C deiiuoſ tetauu. vbi hoc idẽ ſ?gtur Bal.& in l. quoties. C. de her. inff. dicens de hoc eſſe caſum in l. bumanitatu ibi, legitima rali- cta. C. de impub.& aliis ſubſtitut. Hanc eandem opt- nionem ſeqnitur etiam Ang. Aret. in. ſi nſ de 65 1 4& 8 lin 4 üin ler nütai 43 direpan dgen illen ͤ Doddores The b a ettverdü,hng i eencä nlerreinl 74 3Gei Nanelde- 4 l 4. ſautem mn 4 .Heterun Cun un nendere inſtiton* amentü valeatg a. 4e6usin 2* ndan 4 „ inſtiruti an ags üinquetit nem egan uis bberin Man ei quia ſliad. a a ſale: ideo intell 1 1 od ſi parens ſol as ains. deeemenn din iorin ſſatix ſolemmit as im umalias ac pti aan ttet dũ elle,ac lufſitc am mhi cetid cifteſſe 1 M Quundo enimt 8. ktn. dlos liberos uur dm ilhn nexiplis ab quc a ie tencaturiuf mn uiit fima Ker inhaf ih alht eutit Gli uthi en 13.Butr G Natt 82 Hãat pant dnu n 6 1.4utU euiföhe ann ucut fagelust th an tit0,6 Oerh gl . iig ſturorin luote d u afü⸗ iyſiu tunũ ¹, lcet tade eu M edd rinn reungto, un 1 1 0qud pl — 4 ifad ujtja dhmüefha i o .18 4. t 1l- . Ares yr 46 aiben nt ni Cfmn au⸗ an 22 2; niſterium. N. tam. dicens; quod in dubio opinio Bart. poſtquã approbata reperitur, in practica ſit ſeruanda: Er in hanc partẽ conſuluit etiam Bar. oœo⁷. 1216.& Pra. Tigyi. auius conſilium habetur is conſiliis Bartoli, conſil. ia7. hoc idem conſuluit Paulus Caſtr. conſil. 32,- f. col. E con- fFil.299. in prin. E& tenet Bart. in l.ſi ſ.de pecu. leg.& Bald. in d.l bumanitatis. idey tenuit Raph. in l. his ver bis. ff.de hered.inſtit.& Card. in d. c. Rainutius. pro hac opinione cõ- fuluit etiam Bald. in ſecunda parte Conſil. conſ. 10. Quo- ties enim teſtaror mentionem facit de legitima, pro vt in præſenti teſtamento eſt factum, ſem per videtut conſideraſſe ius,& ſic debito modo, ſcilicet titulo inſtitutionis de iure requiſito reliquiſſe, vr dicit Bal. in d l.bumanitatis.& Iatob. in d. J. quoties. C. de hered. inſtut.& dicit, quod illa verba ſapiunt iuris mi- uinimo volunt nonnulli Dd. idem eſſe, ſi teſtator aliquid filiæ legaret pro dote,& non faceret mentionem legitimæ, quoniam nihilomi- nus valebit teſtamentuú, perinde ac ſi eſſet dictum, Pro legidima, cum dos ſit pars legitimæ. I. quoniam Nauel. C. de inoſf teſta.& ita etiam voluit Aut. de Rutr. in d.s.Raynut ius. per ilum text. Et ſic volunt, quod hæc verba, Pro dote, importent eriam inſtiturions: quod tamen Panor.& Imol. nonadmittunt. Seprtimo& vltimo extranſiniſſa teſtamenti copia deprehen- do, teſtatorem omnes ſuas relictas facultates per vetbum hoc com mune. Jch gib/ inter liberos ſuos diſtribuiſie, quæ quidem bonorum diſtributio, ſi- quidem in hunc modum à patre inter liberos cele- 24 bretur, eam inducit vim ac validitatem, ac ſi directe heredis inſtitutio facta eſſer. Nam fquando pater totum ſuum patrimonium per verba communia: quale eſt etiam verbum, Do, prout ipſe diuiſit inter lios, tunc talis diuiſio vim habet inſtitutionis factæ per verba directa. Gl. eſt ſingularis in! quoties. C. famil. xrciſc. ſecundum Imol.& Ang in l.§. ſ ex fundo. ſf. de hered. inſtit.& facit l.his verbi:. eo. tit. Nam cum non appareat de alio herede vniuerſali, omnes cenſentur heredes inſtitui, 1. parentibus. C. de inoff. reſt. cum quibus tranſit Alex. in nam quod.§. non omnuu. col. æ. ſ. ad Trebel. Ex Prædictis iuris fundamentis fatis deductum eſ- ſenac inde concludendum cenſeo, ſæpe dictum te- ſtamentum Franciſci K. ob omiſſas ſolemnitates, ac prætenſam neglectam inſtiturionem nullo modo impugnari poſſè, verum in ipſo debitam inſtitutio- nem ateſtatore ſufficienter factam eſſe. Et ſic per ſupra dictas iuris rariones primum aduerſarii fun- 4 damentum, quo ſuam intentaram actionem fulcit, abunde refutari, diluiac perimi poteſt. Quodau. tem pextenſus actor in ſua inſtitura actione inde, quod eoniugi ſuæ teſtaroris filiæ, Iegitimam ex pa- tris teſtam ento non integre relictam eſſe prætẽdit, exheredationem quandam præter meritum factam enincere conatur,& pariter exillò quoque capite teſtamentum impugnare, ac ſubuertere laborat, hoc mea quidem ſententia ipſum de iure minime a teleuare poterit. Iuribus f enim nouiſſimis quam Klaberrime conſtitutum& ſancitum eſt, quod ſci- lieet ſufficiat filium vel filiam à parente in re etiam viliori heredem inſtitutum eſſé, lieet hoc ipſum quod ex patris teſtamento relictum ſit, legitiwam non conſtituat, nihilominus tamen teſtamentum paternum firmum ratumque permanere: quam- nis hoc caſu liberis permillum ſit in ſupplemen- tum legitimæ, vt quodi pſis deeſt, à reliquis here- Reſponſ. luris Decad. VIII. Reſponſ. I.XXIX. tia pars eſt, cum plures exſtant, dimidia pars pa- us iura diſponunr. nebatur filio relinqu id facere poſſet quocunque relicti titulo, I cum quæ- ritur. C. de inoſf. teſtam. iure vero tam nouo Codicis, quam eriam nouiſſimo Authenticorum, quo nunc vtimur, ſufficit filio relinqu plementum legitimæ agitur, l. omnimodo. C. deinof. teſtament.&§. aliud quoque capitulum.&§. ceterusu. Nouel. vt cum de æppell. cog.& plene not. Er u. ſ. de inoffic. teſtam. quod ſuffieit hodie patri filium inſtituere in quin- gloſ. inl. nam que ſolidis, prout in quinque imperialibus dicit gloſ. ſingul. in! 3. g. ſed vrrum. vbi hot dem tenet Bart. J. de. Vel † ſufficit eum inſtituere in vno ſolo 2 nummo, aut obulo yt dicit gloſſ. ſingul. in d.§. cete- rum. Quinimo † ſatis eſſet, ſi pater filium inſti. 18 tueret in re aliena 2vt valeret inſtitutio, eriam re illa euicta; neccenſeretur præteritus, cum ſibi de- beatur æſtimatio, vt per Bartol in!. ſuus quoque. ſf. de bered. inſtirut. Bald.& Salyc.& Iaſon in l. ſancimus. C. de inoſſic teſtament. Alex. conſil. 20. incip. ponderatis his, inz. parte. Iam vero ex præmiſſis abunde ac prolixe ſatis oſtenſum eſt, teſtarorem filiam ſuam in dote inſtituiſſe;& in augmentum eiuſdem adhucaure- 8s N. reliquiſſe. Quocirca nullam præteritio- nem; multo minus exheredationem prætendere poterit. Et ſic nec hoc quidem actoris fundamen- tum militabit. Adde etiam hoc, quod parens ex- preſſis verbis in teſtamento aſſeruerit, vtrique filiæ in conſtituta dote ſuam debitam legitimam reli- ctam eſſe; quo quidem caſu aſſertioni parentis, qui vires patrimonii probe perſ pectas habuiſſe cende tur, ſtandum erit, donec contrarium à patte ad- uerſa doceatur acprobetur. Quod † autem paren- 29 tes vni liberorum plus, alteri vero minus de facul- tatibus aſſignare,& inæqualem inter liberos bo- . norum diſtriburionem perteſtamentum inducere poſſint, adeo in iure eſt perſpicuum ac notorium, vt vlteriori probatione res non egeat. Neque enim tenetur † pater liberis vltra legitimam relinquete, 30 quæ olim quidem erar quarta pars bonorum, quæ pPater tempore mortis reliquiller, I. Papinianus.§. quatta. ff. de inoſſic. teſtam. l. cum quæritur. C. vod. ho= die vero fcum quatuor ſunt filii, vel pauciores, ter- ternæ ſubſtantiæ le gitima cenſetur, 5. fiequenter. No- lel. de trien.& ſemi.§. porro hanc particulam. Nouel. de hus, quã in princip. Reliqua ergo bona poteſt vni ex liberis dare, vel ad pias cauſſas legare, aut etiam ex- traneis relinquere, pro ſuo arbitrio. Qua de cauſà etiam Frãciſco K. teſtatori merito licuit, vt filiis ſuis plus, quam filiabus ex teſtamento ſuo relinqueret, atq; id vt maxime iure feciſſe videatur, cum hocad familiarum conſeruationẽ& incolumitatem ten- dat. Per maſculos enim †conſeruantur familiæ& a- 3 gnationes, non per ſœminas, cum illæ tranſeant in alienam familiam, I. cuna inadoptionis. C. de adopt. Soci. conſil. 30. G ½r. Curt. conſ. ⸗0. col.. cum jine 16. Nec eſt, quòd actor conqueratur, coniugi ſuæx iama defun- ctæ tninus, quam fratribus ipſius ex patris teſtamé- to ceſſiſſe, quando ipſam ex propria parentis aſſer- tione ſuam legitimam integram accepiſſe con- ſtat, vt iam aute dictum eſt. Atꝗ; hæc de primo pretẽ Aa 4 . 2. 283 dibus exigerè poſſint, quemadmodum de his lari- Iure quidem an ciquo pater te- ere legitimam integram, licet ere minus legitima, nee propter hoc teſtamentum ſubuertitur, ſed ad ſup- Quod † adeo verum eſt, 26 31 — 1 8 ½ 3 1 ¹ 4 4 1 2 1 3 4 8 —————— —*— 3——— ———— ——— ———— 4 8——— ——— 8———— 85———ÿ—— 184 oach. Myhſing- Iuriſconſ. Germa ſiactotis fundamento deſeruiſſe ſufficiat, qud ſæpi- usrelatum teſtamentum impugnaré acreſcindere 11. yoluit. lam vero ad ArT RVAMH Iuæ intétatæ aclio- nis principale fundamentum pergemus, vbi hæc obiicit: quod licet teſtamentum per ſe lubſiſteret ac ſatis validum eſſet, ob factam tamen præteritio- nem neptium D.& K. quæ poſt factum teſtamen- tum ex prædicta teſtaroris filia, viuo adhuc auo, rognatæ ſunt rüptum ac irritum eſſe. Et hoc qui- Jem actoris fundamentum per ſe ſatis firmum ac 33 potens eſt, nec non in iure fundatum. sicut f enim ad teſtamenti paterni validiratem filius iam natus debet in aliquo inſtitui, vel ſiin gratus exiſtat, exhe- redari, vt iain ſatis luculener eſt oſtenſum: ſic etiam poſthumus in vtero matris exiſtens debet inſtitui, ne poſtea naſcendo reſtamẽtum rumpat. Inſtit. qui- bnus mod. teſt. infir.. i fac. I. maximum vitium. C. de lib. prater. E& Inſtit. de exher. lib. 8. poſthumi.& l. i. C. de oſthumis hered inſtit. Et ſ hocnon ſolum procedit in hiliis poſthumis, ſed etiam in nepotibus, neptibus- ue ex filia præmortua natis: nam& illi hodie debẽt eodem modo inſtitui ab auo& auia, quo& nepotes e* Rlio præm ottuo, cum ſublata ſit omnis difl ren⸗ tia poteſtaris& ſexus,§. ſui autem. Iuſtit. de heted. qual.& diſfet.&§. i. in Nouel. de hered. ab inteſt. ven. Vnge ſi tempote teſtamenti mei habeam filium, vel filiäm,& ex eo vel ea nepotes nepteſſe, quia filius gradu præcedit, ſufficit. ſi is ſolus inſtituatur, nulla de nepotibus facta mentione, d.§. ui autem.& 4.§..Sed ſi contingat poſt conditum teſtamentum inſtitutum filium, filiamue mori me viuo,& ego dſtea etiam mo riar, nullo alio condito teſtamen- to, iam incipit nepos neptiſue in ſui patris vel ma- tris locum ſuccedere,& quaſi agnaſcendo efficitur mihi ſuus heres Inſtit. de legit. ꝑnat. ſuc.§. proximus 37 4 GARETA in caſum, quo iunupia detideret, au tuor ſuos ſilios ſubſtituit heredes, hat tamen atieii⸗ 5 8 tione, vt filiæ ſus Anna, vel ipſius heredibus inde triba 99 aureos N. G'g. Ergo poſthumæ ex filia Anna bes ditum à patre teſtamentum natæ, non hocfumtau; ptetetire, cuim teltaror eirum mewinetit, lltem 1n geuitè, prout exappoſitione verborumiam ptov latorum deprehenditur. Præreritus enim gictt 1 6 cuius nulla prorſus facta eſt mentio in kettament 1, neque inſtituendo, neque exheredando, ſed hit 6. cta eſt mentio poſthiumatum, ſaltem ingenere,. præfata verba, Vel ipſius letedibus Nama Tverhie 135 Heredes, non ſolum ad iam natos, ſed etiam naſaktn ros trahitur, I. ſuccedit. l. hereuis appellatione.& aueihj Dd. f. de verb. ſign. Secundo hic maxime perpenden dum eſt, quod maior natu teſtatoris filia, Anna, ea. demq; neptium poſt erectum teſtamentum inlu- cem editarum mater, dotem ſuam, quam pater ipf loco legitimæ reliquerat, ante obitum palenr 0 ſecuta ſit. Quo caſu etſi in teſtamento fuiſſet præ- terita, nullo tamen modo teſtamentum illudim- pugnare poſſer, multominus neptibus hocpermit- tendum erit, quæ poſt factum teſtamentum& viuo adhuc auo in lucem prodierunt, cum in matris ſuæ locum ſuccedant, nec plus iuris ſibi vendicare poſ- ſint, quam mater habuiſſer, ſi patrem ſuum ſuper- eiriſſet. Tradunt fenitn D quod præteritio fili,qui: prius ſuam le: sitimam habuit, non vitiet teſta men- tum, nec poſfſit filius, qui in vita prius legitimam accepit, alterius poſt mortẽ legitimam petere, nec tanquam præteritus teſtamentum impugnare, quia nulla ipſi viderur facta iniuria, ita notabil Bart. inl. Galus 8.& quidſi tantum.de lib& poſtbumis, perl. Papi- nianus. ũ. quonium autem quarta. ſde inoſf teſtam. quod etiam proſequirur Alexan. qui ira concludit conſl- autem. Et quia ſe reperit in teſtamento præteritum. 180. viſis duobus. lih. 2.& Pet. conſil S6.1lib. 1. Iddem videtur rumpit illud, d. 1... C. de poſthum. bered. inſtit. Sicidem eſſe in filia dotem accipiẽte, quæ loco legitimæ eſt, in noſtro caſu dicendum, cum ex filia Anna poſt& in legitimam computatur, vt ſupra ſuo locoan- conditum à patre teſtamentum duæ natæ ſint filiæ, & poſtea diéta Anna ante patrem deceſſerit, pater deinde ſimiliter ſit mortuus non condito alio te- ſtamento, hæ pöſthuma in matris prædefunctæ locum ſubintrant:& quia ſe reperiunt in aui ſui te- ſtamentò præteritas, illud rumpunt; iuribus ſupra 35 allegati. Neque † enim is tanttum poſthumus dici- tur, qui in vita teſtatoris cõceptus& poſt eius mor- tem natus eſt, ſed etiam is, qui poſtconditum teſta- mentum naſcitur patre adhuc viuente, per text. in l. 3.§.. de iniuſ. rup.& ir. teſt.& S. poſthumorum. Inſt. de ex- bered. lib. Et huc plura alia iuris allegata ad firman- dam aduerſarii intentionem referri poſſent, quæ tamen lubens breuitatis ſtudio ductus prætermit- tam. Nunc vero alia quædã argumentain medium deducã, quæ ad rèpellendã hancactoris intentionẽ faciant. Ac primum quidem hoc loco dici adſtruiq; poſſet, quod vtiq; teſtator in dicto teſtamento ne- ptium ſuarum, quæ ex3ilia nna poſt confectum teſtamentum fuſceptæ ſunt, mentionem fecerit, eaſque ſilentio neutiquã præterierit: licer in ſpecie in teſtamento ſuo illarum non meminerit, plureſq;, ex filia ſperarit nepotes. Et hoc inde patet, ꝙ cum vtrique filiæ dotem ſuam loco legitimæ con ſtituiſ ſet, hæc verba ſubiunserir: Hiſce filias meas Anna & Margaretam earumque heredes ab omnibus aliis reli- Aus bouis exduſas volo: itern paulo poſt filia ſua MAR- G norauimus 3E& habetur apud Bart. in l. Titio centum. ſ. ritio geners de cond.& demonſt. i ergo filia tali caſũ quando ita dotem, ſeu legitimam ante accepit, etſi Preterna ſit Apatre, non poteſt teſtamentum in- ringere; vtiq; nec poſthumæ ex filia natæ id erit concedendum, vtteſtamentum aui rumpat etſiſe præteritam reperiat, cum in locum ſuæ matris ſub- intret, nec vltra legitimam ei quicquam debeatur, quod mater ſua priusà patre adhuc viuente accepe- tat. Tertio Thuc referri poterit communisilla con. ſuetudo, quam non ſolum in toto Brunſnuicenſidi ſtrĩctu, ſed&(vt mihi relatum eil) in vrbe Brunſuiga Hactenus viguiſſe ac obleruatam eſſe ferunt, videli. cet ſi fllia ex legitimo tho to nata honeſta dote(pro- uc par eſt) à parentibus in matrim onium celocetur, tum ipſam ad vlteriorem hereditatis fucceſſionem non admitti, in tantum, vt licet ipſi ex patris teſia- mento nihilvlterius relinquatur ‚ſed prorſus ſilen- tio prætereatur, non tamen poſſit paternum teſta- mentum tanquam nultum impugnare, multo mi- nus liberi ipſius, ſiue poſt ſſue ante conditum teſtr. mentum nati ſint. Idem in hoc noſtro caſu tenendũ eſt, cum teſtator filiam ſuam Annam, ante quam te- eretur Roneütdotedorsti, eenp idudna. uerit, ac enumerarit, ꝙ vigore præferiptæ conſue- tudinis ab vlteriori ſackeſlone arcenda& repellẽè- daſit, nedum quòd liberi ipſius, iam erecto teſta- mento do nequeeiſen* da oſtunarunſ 3 „ecundo hiema Aornatutelkegh n poſt ereclum af ue et dotem ian uit 1 6 liqvera,, anech 4 3 caſuetliin elhm i nen modo teſtac Ak wultominusg e ul epoſthckund 6 eem prodierunt, a wm tonecplusurul 3 erhaduifkt, m ug. fenim Dduod aa wam habuit, ut an r fllius, qui in mi ae bh poſtmortẽ leg ni ent. ſansteſtamentu e mun rfacta iniuria, as. ulhi tautum de ib G& Khins autem quartaſtu al ag tur Alezan qul at diu 2.E Pn anſün Ankat naccipiete, qu an cßt computatur, an loa. ahetur apud Baht ufhesſ mi.& temanfl. 3d ut m leu legitima ar atre; non pote it mane nec poſthum Kimff etteſtamentun a m tut, cum inlo Ben legitiwam die den iusApatteid 40 referti potent 6 † non ſolomint d 4 1 mihieletund uh d„ zacob enumn ein imothoronat a naun ntibus in mar usies b retiotem helt Kauss untum, Ntle muf e blut ſems t lHemiout nsa, dlum lumt Rubn V I oe⸗ dote dou 1 ble Kun 1 1 non nmen 2* ,aun b * drune w mento nati, aui ſui teſtamentum inftingere poſſint, licer ſe in eodem præreritos eſſe reperiant. Nam auus ex filia poſthumis æque, ac ipſi filiæ, cuius vi- cem hæ ſubeunt, nihil vltra relinquere tenebatur. 40 Conſuetudine fautem& ſtacuto induci poſſe, quod filiaa parentibus honeſte dotata, ſtantibus maſculis agnatis, non ſuecedat, ſed excludatur à parentum ſucceſſione, pulcre docer Bald. in c. de feud. agnat.& inl cum lege. C.de epiſc.& cler. ilem Bald.in conſil ſuo inci. Marti. loau. de Florentia. quod eſt poſitum inter conſiliæ Ange.num. 68.& Barbat. in c. ficut conſuetudo. 16 colum. de probat.& plene per eum in rub. de ſucceſ. ab inteſt Et talem 4i etiam † eſſe conſuerudinem per totam Burgundi- am,& in pleriſque aliis locis, aſſerit Bart. Chaſſa. in conſuet. Bung rub. J. de ſuccéßione.§. 12. in al. verbi, de pere & mere.vbi late probat, talem conſuetudinem iure 2 licitam eſſe, vt ibi per eum: Et dicit Bald. quod vbi viget talis conſuetudo, quod filiæ dotatæ cenſean- tur exclaſæ eſſe ab vlteriori ſueceſſione, nec poſſint ab inteſtato patri ſuccedere, quod erſi præterean- turà patre in teſtamento, per hoc teſtamentum nõ efficiarur nullum, ita Bal. in! poſthumus. d. ſi quis ex his. f de inoſ:teſtam. vbi dicit ſe ira conſuluiſſe.& Lud. Ro. conſ. 13. incip. idem mihi viderur de iure concludendum.& laſin auth ęx cauſſd. in õ limit. O. de liber prater. Quod ſi hoc eſt in filia dotata, quod præterita non poſſit te- ſtamentum nullum dicere vel contratabulare: ergo nec poſthumæ ex ea natæ poſt conditum teſtamen- tum id rumpẽt, etiamſi ſe præteritas reperiant, quia ſubintrant in loeum ſuæ matris, quæ dotem debitã auferendo eam habet loco legitimæ,& excluſa eſt abvlteriori ſucceſſione,& ille, qui ſuccedit in locũ alterius, vtitur eo iure, quo ille vti poterat. l qui qua- Aragiuta. verſ. nam heres ſi. ad S. C. Trebel. cum ſimilb. At- tamen an hæc conſuetudo in oppido Brunſuicenſi vigeat,& ſit in bſeruanria, latius cogitabit cauſſæ aduocatus. Quarto acyoſtremio, poſito, abſq; vlla ramen veritaris ſuſpiciaue, quod modo allegata iu- ra alterum aduerſarii intentaræ actionis fundamẽ- tum petimere ac penitus aolere nequirent:& li- ter ille duæ poſthumæ ex Auna filia Franciſci K. te- ſtatoris poſt erectum teſtamentum natæs, eo ipſo, quod ſe in aui ſui teſtamento præteritas reperiunt, llud vigore ſcripti iuris rumpere ac reſcindere poſ- ſent: hoc tamen non vlterius, niſi quoad inſtitutio- nem referendum eſſet: reliqua enim, quæ in dicto teltamento vel diſpoſita, vel legata, vel quocunque titulo relicta eſſent, firma, rata ac incõuulſa perma- nerent,& iuxta teſtaroris voluntatem præſtanda& 63 exſequenda forent. Quanquam † enim olim poſt- humi agnatione rotum teſtamentum tumperetut, g. poſthumi. Inſtit. de exhere. liber. cum ſimil. hodie tamen duntaxat infirmarur, quoad inſtirurionem, cetera vero omnia firma manent, Auth. ex cauſſa. C. de liber. prater. Nam ex communi Doctorum ſententia auth. illa, ex cauſſa, non ſolum de liberis iam natis, ied et- iain de naſcituris, id eſt, poſthumis, eſt intelligenda. 44 cum& hi liberorum appellatione contineantur, liberorum appellatione, ff. de verb ſign. vt per Dd. ibi. De- niq; cuiuslibet patris teſtamentum intter liberos ſu- os confectum ex ſingalari quodam fauore ac priui- legio ſemper cenſetur hanc ſalutarem clauſulã ha- bere inſertam, Quod valeat omni meliori modo, quo valere poteſt, per gl. nota. in! coheredi. S. cum filiæ. in verbo, non valuit ſj. de vulg.& pupil. ſubſt. quod Ioan. de Reſponſ Iuris Decad. VIII. Reſponſ. LXNXIX. 1 85 multum põderat, dicens, quod in teſtamento inter liberos ſem per ſubintelligitur. Quod ſi non valet, quod ago, vt ago, valeat ſaltem meliori modo, quo poteſt,& eſt gl. ſimilis, ſerundum Imol.ibi exclamat& mul Raph. Fulgoſ.ibi in l. ſilii. verinteſtata. iuncto text. C. de fam. exciſc. Et ſictin teſtamento cõdito inter liberos 45 ſemper ineſt clauſula codicillaris, etiamſi non appo- natur,& hoc propter ardorem liciti amoris inter patrem& liberos exiſtentis, qui elauſulam codicil- larem racite inducit, ſecundum Bald in t ſi iure. C. de teſt. man. quod ſequitur,& dicit tradendum memoria Guil Be- ned. in re. c. Raynutius. verbo, teſtamentum. i.n 32. de teſta- mentis. idem refert Alex. de Imol. in d. c. hac conſultißima. g. ex imperfecto,& ibi Iaſ-& Alex. C. de teſtam. E laſ. in I. f. C. de codic. Atq; clauſula illa codicillaris eam haber vim ac effectum, vt licet filius in patris vel aui teſta- mento prætereatur, nihilominus tamen ſuprema voluntas iure codicilli valeat ac ſubſiſtat, in tantum vt hereditas ſcri ptis heredibus per fideicommiſſum vniuerſale reſtituenda ſit. Quoniam clauſula codi- 46 cillaris importat fideicommhiſſum vniuerfale,&p- inde eſt ac ſi filus, vel nepos, qui ſe præteritum re- perit, fuiſſet rogatus reſtituere hereditatem heredi- bus ſcripris in tali teſtamento, vr per Dd. communiter in d Aurh ex cauſſa.& in l. hilio præterito. ff. de iniuſt. rupt. & ir. teſta. Et quamuis Bart. ibidem in poſthumo p⸗ terito diſtinguat, an poſthumus à ſciente, vel ab i- gnorante ſit preteritus, quia priori caſu locum ha- beat d. auth. ex cauſſa,& Lonerueneut omnia in te- ſtamento contenta, prater inſtitutionem, poſte- riori vero non item: attamen hanc Bartoli diſtin- ctionem Doctores communiori calculo reprobãt, &tenent indifferenter, ſiue præteritus ſit poſthu- mus dteſtatore ſciéte, ſiue ab ignorante, quod ſem- per ſit locus d. auth. ex cauſſa.& conſeruentur omnia in teſtamento contenta, ſola inſtitutione reiecta, itæ Alex.& Salyc. in d. auth. ex cauſſa& loan. de lmol in lfilio praæterito. f. de iniuſt. rup: teſt. ang in tract. de teſtam: in gl. 2ten. 7.5. O 9.:& hanc opinionem, quam Barr. magis com- müunem eſſe dicit, etiam laſ.in alleg auth ex cauſſa poſt nu. 24.eandem tenuit conſulendo dlex. conſ.12 4.diſtuſis haſi⸗ tationib lib..& conſ.¹ 42. circa primam dubitationem. lib. 2.& conſ. 30. ponderatus his, quæ in themate. lib. 3.& plures ali Dd. Cum itaq; clauſula hæc ſecundum præſcri- pta iuta etiam in præſenti teſtamento ſubintelligẽ- da ſit, conſequens eſt, licer à teſtatore expreſſe non ſit adiecta, merito& de iure eum ſortiti effectum, vt licet neptes facto iam teſtamento ex hlia teſtatoris Anna natæ, tanquam præteritæ teſtamentum hoc, quoad inſtitutionẽ, rumpere ac infirmare poſſent, quod nih lominus teneantur hereditatem ſcriptis heied:bus, videlicet quatuor teſtatoris filiis per fi- deicommiſſum vniuerſale relinquere, non attento, ſiue Ateſtatore Franciſco K. illarũ auo ſcienter, ſiue ignoranter in teſtamento p̃teritæ ſint. Clauſula. n. ineſt, etſi nõ ſit appoſita, operatur fideicommiſſum codicillaris, quæ,(vt dixijteſtamento paterno tacite . vniuerſale, ita ꝙ tales poſthumæ, ſiuc ſciẽter ſiue i- gnoranter ab auo dicantur p̃teritæ, ieneantur reſti- tuere hereditatẽ ſcriptis heredibu nempe quatuor teſtatoris filiis, quos ex æquis partibus inſtituit, re- tenta ſola legitima, per iura ſupra allegata,& per conſil. S6. num. 3. vbi multa allegat iura. Porro illud quoque cũprimis hic põderandũ eſt, quod ſæpe dictus teſta- tor Franc. K. poſt filiæ ſuæ Annæ mortẽ integrũ an- — — 286 num ſuperuixerit, nectamen teſtamentum ſuum reuocarit, vel immutarit, ſed in eo, quo penes ſena- tum depoſuit, tenore reliquerit. Hinc enim iuris præſumtio oritur, quod priori ſuæ voluntati ac- quieſcere voluerit, ac teſtamentum ſuum, vtcunq; eo iam confecto præfata ipſius filia Anna plures procrearit liberos, velut firmum ac validum ap- probarit:& ſic quod voluerit neptes ſuas poſthu- Inascontentas efle legitima ipfarum matri tradita & ordinara,& quod tenerentur reſtituere hieredi- tatem ſcriptis heredibus, nempe ſuis quatuor fi⸗ liis teſtaroris. Porro dato, ſine tamen veri præiu- dicio, quod clauſula codicillaris nihil operaretur, poſthumis ignoranter preteritis, prout Bartoli fuit opinio& ſequacium, hoctamen in noſtro caſu nõ procederet, cum pate: hic tanto tempore ſuperui- xerit, nempe vltra annum integrum poſt mortem ſuæ filiæ Annæ,& ſic poſt ruptum ſuum teſtamen- tum: quo tempore ſi voluiſſet, facile potuiſſet te- ſtamentum teuocare ſeu immutare: id autem quia nõ fecit, præſumitur perſeueraſſe in ſua prio- 47 re voluntate. Eſt fenim præſumtio iuris, quod ſi teſtator, qui longo tempore vixit poſt teſtamen- tuimn natiutate polthumæ ruptum, teſtameutum expreſſe non reuocer, teſtamentum voluerit ma- nere firmum, iuxta Paul. de Caſtr. notab. in ‧.i. Cod.de poſthum. hered.inſtitu. vbi dicit, ſe ita conſuluiſſe: quã Pauli doctrinam ſequuntut pluresalii Doctores relati per Iaſ. in d. auth. eu cauſſa. in penult.& vltim. dolum.& eandem confirmat Franciſc. Curt. ibidem,& in conſſtlio 15o. mareria praſentis. numero 12. 13. Ex qui- Bus omnibus ſufficienter deductum, ac inde tan- tem concludendum eſſe cenſeo, alterum quoque prætenſi actoris principale fundamentum ad vni- uerſum Franciſc. K.teſtamentum tollenduin acpe- rimendum haudquaquam eſſe fufficiens. Sed erſi concedamus dictum teſtamentum propter b des ex fideicommiſſo vniuerſali ſpectare„nec plus poſſe inde omnibus liberis prædefunctæ filiæ teſtatoris, quam matris ſuæ legicimam, quæ à parente illi ad- huc ſuperſtiti tradira,& deinceps in teſtamento 48 aucta eſt, deberi. Int ſucceſſione enim aui nepotes & neptes ex filia præmortua loco matris in ſtirpem ſuccedunt, nec plus conſequuntur, quam matet i- 3 2 4 3. plorum conſecura fuiſſet, ſi ſuperuixiſſet. S. Rinali verſicul. noſtræ autem conſtitutioni. Inſtitutio. de hered. quæ ab inteſta. defer.& auth. in ſucceßione.& quæ ibi not. Cod. de ſuus& legit hered. Et hæc quidem hactenus. Cete- rum quod ad INVENTARIV M in relictis bonis 49 ꝗ in bonisreliquiſſer, nihilominus tamen inde quar- tam Falcidiæ detrahere poterunt, vt per Dectores in Dn. Ioach. Mynſing. factam præteritionem poſthumarum rumpi ac infirmari conſtat tamen hereditatem ad ſcriptos here- Iuriſconſ. Germani b l. ſcimus.&! finali.§. in vero poſtquam. Cod de iure dn. beran. in auth ſed cum teſtator. Cod. ad leg. Falcid.&§. ſan cimus. Nouell. de hered.& Falcid. Plures vtilitates vide in locis iam allegatis,& apud Franciſc. de Porcell. Hin ſua tractat. de inuent. quaſt.. tapit..&§. ſed& noſtra. Inſtitutio. de hered. qualitat.& diſferen. vbi ego præci- puas in vnum velut faſciculum inuentaril vtilitates congeſſi. Sin autem nullum conſcripſerint inuen. tarium, tenebuntur de omnibus debitis ac legatis à teſtatore relictis, in tantum, vt, exhauſtis viribus he. reditatis, reliquum de propriis ſuis facultatibus lue- re ac præſtare debeant. Ad † debitam autẽ& vali- dam legitimi inuentarii formam conficiẽdam de- ſiderantur de iure ciuili plura ſubſtantialia requiſi- ta, plureſque ſolemnitates neceſſario& ſtricte te- nendæ, ſcilicet ve quis inuentarium intra triginta dies poſt aditam hereditatem conſcribere incipiat, & illud ſpatio trium menſium perficiat;& abſol. uat:item vt legatariis& creditoribus, quo inter- ſint, denunciet: item vt omnia bonain relicta he- redirate contenta proprie ac ſpeciatim annoten- tur, rebus defuncto commodatis, aut locatis, vela- pud eum depoſitis ſeorſim ac ſingulariter eompre- henſis: item vt inuentarium per publicum,& iuta- tum Notatium conſcribatur:& ſi quæ ſuntaliæiu- risſolemnitates, eas omnes in præſentia comme- morare ſuperuacaneum duco. De his omnibus re- quiſitis ſolemnitatibus vide Dd. in locis paulo ante citatis, præcipue in d.l. ſcimus.& d.1. f. C. de iure deli- ber.& eaſdem habes per me collectas in d. S. ſed& noſtra. Inſtit. de hered. qual.& dier. Verum modo relaræiu- ris ſolemnitates non ita ſtricte,& ad vnguematten- duntur. Poſſer † iraque quis dubirare, num æque inuentaria valerent ac ſubſiſterent:&„vt breuibus reſpondeam ‚cenſeo, quodnihi lominus debitam fidem ac valorem mercantur, idq; auctoritate Bal- diin d. l. fin. C. de zure ber i dicit, quod vt pluxi- mũ prædictæ ſolemnitates non ſeruentur: attamen inuétarium ſuis viribus nõ fruſtretur. Tradit quo- que Ang. in ſuo tractdk nuent. quod ſolemnitas in- uentarii, quatenus ſit a lure ciuili introducta, poſ- ſit ſtatuto ſeu cõſuetudine tolli: ſecus, quatenus eſſ de iure gentium: quod etiam ſequitur 8 pec.in tit. de inſtrum edi& fin. verſquid ergo ſi heres fecin ſcribi. in fine. Neceſſe † tamẽé eſt inuentarium confici manu no-/2 tarii publici, nec priuata ſcriptura ſuffieit Et ideo dicit Bald in lrfin. C. de iure delib. quod exiamſi heres annotationem defuncti per modum inuentari ipſius manu de bonis ſuis ſcriptam exhibere poſ ſet: tamen hoc ei non ſufficeret, ſed nihilomi- nus à beneficio inuentarii excluderetur ꝛquod etii ſequuntur ibi Paul.& Modeſt. Quod dicunt eſſe verum, etiamſi defunctus paulo ante mortem fu- am per paucos dies feciſſet inuentarium: quiain præiudicium creditorum non crederetur taliſcri- pturæ defuncti, ſicut nec ſiiæ confeſſioni, licet mo- riendo emanate, in ſui commodum, vel hersdis, yt plene habetur per Guil. Bened. in rep. d.. Raynutius. in ver- bo, in extremis poſitus, parte prima. Alias vero cenſeo teſtatoris Franciſci K. inſtitutos heredes nondum teneri Andreæ. S. prætenſo actori vllum inuenta- rium de rebus hereditariis copſeriptum exhibeieè: atqus hoc eam ob cauſam, quia nullum adhuc in- tereſſe in relictis bonis ipſi comperere poteſt, niſi prius ſententia iudiciali diſcutiatur, num 2nf n teſta⸗ 9 Auil. T aa ened 2e d.—— dche 14. malta Giſfan 4 uh cälämin e he in anum e 28 b umde Dropriislah 132 beant. Ad Tdeh un „ te cuil plun lud. 4¹. emnitatesnetech en quis innentad an ai dereditatem con 4 dum menſium g Ktarlis& ctedton du tem vtomnabe a ta Proptie acſ an. ocommodatb 1⁴ tis ſeotſmac 1 wenratiampert an conſcribatur: Kſ a. vezs omnesinp an an. acaneum duco.D as uh. tatibus vide Dd.] as mn ꝛe in d ſcimu. C nu. e per me colldus nitn 4.C dfer. Veru as arn. iraque quis du a n ent ac lubliſtere um abiih enſeo, quodnih atun mmercantut, ie an ol berfdlte hich n enh ſewnifatesnon aMe d — macſe uentq ap ſuetudine tolli d un rquod etiam ſe e erſ.quil epoſh 1 eſt inuentariut nrn cptiuata ſciipt an nn- 1, I dn k3 Cddeune dtlih. 8 defuncti ber 15 donis fiis lenh af h. d ei non lu inuentafll— . 3 aul.& Mode 4 1 ct necir Co if enst no. niu gzenelin un 1p ſui coſf V „ 1 ef elda re um ns ko inſticoto n ninune 3ul lum cont acnrdeomüdgt a 4 teſtamentum de iure valeat, nec ne? Statuerem etiam, quod heredes, quoad exhibitam petitionem de e- dendo, velconficiendo inuentariò, iuri ſe ſubmit- mittere acteſpondere nondum compelli poſſint. Quin prius diſcutienda videtur præiudicialis illa quæſtio, an teſtamentum ilud, quod a parte aduerſa im- pugnatur, iure ſit validum, vel non? Et ſic, quemadmo- dum per premiſſa paſſim,& penes vnumquodque punctum in ſpecie deductum eſt, concludo, idque luris eſſe ſtatuo, ſalko ramen cuiuſq; peritioris me- liori ac ſaniori iudicio. RESPONSVM LXXX. SVMMARIA. 1 Thema confilii. 2 Bona eccleſiaſtica in fendum non poſſunt conferri. Fallit, vt num./*.*⁹. 3. 2.ä5. 5 Bona eccleſtaſtica ſub annua penſione in feudum colla- ta, non feudalia, ſed empbyteutica ſunt dicenda. 7 Naturali æquitati congruit, ne feudi dominus cum va- Jalli heredum iactura lacupletior ſat. Vaſalli heredes adijicium tumdiu retinere poſſunt, do- nec desmnibus expenſis ipſis ſatuffiat,& n. 11. Aedificas bonu fide in fundo cenſuali, imp?ſas nõ perdit. „ 0 Luando fructus nondum demeßisad vaſalli heredes, vel feudi dominum, pertineant. 12 Mulier ex officio zudicis, n grauida eſſe deprehenditur, in bonorum poſſeſßionem mittenda ell, donec par- u liberetur.& num. 14. 1 aranon tam natis, quam naſcitufis proſpiciunt. Cauſſa partus valde fauorabilis. 15 Qui naſcitur, non tantum ſibi ſuisq parentibus natus eſſe cenſetur, ſed vniuerſo Reipub. bono. THEMA CONSIILIIM. 1 T EAA f conſilii de iure diſcutiendum in L Punc modum prbponitur. Quidam ſacri im- Perü Princeps ante viginti ſeptem annòs cuiuſdam Monaſteril ſuæ ditioni ſubiecti villam N. nomi- natamſqua ad prapoſituram Gtotum conuentum pariter ſhectabat,& ante centum ac plures annos tum conſenſu ſuperioris tum ſamma rerum potien- tus, dicto Monaſterioper modum emtionis erat ac⸗ guiſita) cuidam N. de N. in feudum conceßit, ſub bactamen co aditione, vt religioſis prafati Mona- Reru virginibus annuatim eam, quam antehac villicus perſöluit, dependeret penſionem. Verum lle, cui ſab hoc pacto villa in feudum conceſſa eit, Plendida ibi ſtatuit ædifiria, vbi prius tantum bumile& paſtorale domicilium fuerat exſtrustn. Sedcum poſtremus ex hac familia& agnatione ſiue maſculis heredibusè Viuis decederet, iuuencu- la vxore, atq; Vnica filiola pout ſe relictis, accidit, vt dictam villam Princeps intra quatuor ſcptima- nas poſt ipſius obitum repoſceret, vxori quidem de- functi vaſalli nihil præterquam bona mobilia per- miſſurus, ſibi vero omnes fructus aute hyemem botreo inuectos,& adliut in panu exiſtentes, vel- uti frumentum ac fænum, Cc. omnæ etiam aAdiſi- dum, denig ipſõs etiam aęros alieno labore& im- Deuſa conſitos& excultos, nullam de his praſtando eſtimationem, vendicaturus. Hinc igitur ſequen- tes quæſtiones deriuantur. Reſponl. lutis Decad. VIII. Reſponſ. XXX. 287 Dimo„lum I manifeſti ſit iuris, bona eccleſiaſtica ac ſhiritualia neutiquam in feudum conferri poſſe,& hoc ipſam contra ius commune quaſf ctun ſit, num legitimi ſortiatur feudi naturam nec ne? Atq; hic penes hanc quæſtionem illud obſeruandũ eſt, quod dictus N. de N licet villam Rãc ipſi in feu- dum traditam eſſe literariis monumen tis docere poſſit, cu m tamen alii ſuccederent Principes in ad- miniſtrationé, feudi inueſtiturã neglexerit, ipſam- que nec filius acceperit, nec quiſquam eorum pe- tierit, ita vt hic debitæ ſo Prætermiſſæ. Secundo, cum iam exſſructa ſint adificia, ai; agii etiam conſiti& eæxculti, num ob has impenſas da iure æſtimatio quædam peti paßit, aut num hac deſicient⸗ adificia reſcindi neceſſe ſit: Tertio, intra quod temnporis Hatium villa cum ſuis attinentiis ſit reſtituenda? Quar- to, num fructus ante byemem inuelli, veluri frumentum, fœnum,&c. porius vidua, quam feudi domino cedere debe- ant? Quinto, cum defuncti vaſalli coniunx praſumatur grauida, nuns ceßio bonorum differri debeat, donec de partu conſlet; an fortaßis p, itura ſit heredem feudi capacem? Ad propoſitum caſum, ac inde contractas quæſtio⸗ nes, omiſſis diſi putationibus, quæ hincinde moueri poſſent, id quod ſubiungitur, iuri& æquitati con- ſentaneum eſſe ſtatuo. Er quod ad PRIMVM pun- I. ctum attinet, explorati fiuris eſt, quemlibet archie- 4 piſcopa m, epiſcopum, abbatem, præpoſitum, aut quemunq; alium prælatum, vel prælatam, ea bona licito in feudum conferrepoſſe, quæ à ſuis vel illo- rum anteceſſoribus collata eſſe nouerit yt probatur in c. i. in tit. qui feud. dare poſſ.& ibi Bald. perc. I. Gine. clericorum. in tit ſi de inueſt inter dom.& vaſall. lis oriatur. & ſequitur Galder inus in tit. de conſuet.& Felin. in c. cum cauſſa. de re iud.& Prid. de Sen. conſ. 9. Sed ſi eiuſmo- di bona recenti adhuic memoria ab illorum ante- ceſſore quodam conceſſa eſſe conſtaret, non poſ- ſent in feudum abire, in tantum vt facta conceſſio Rullius eſſet firmitatis, nec vllum operaretur effe- ctum, ſicut expreſſus habetur textus in c. in tit. epiſc. vel abbat.& ſequitur Bald. in d. tit. qui feud. dar. poſſ.& Ioan. Imol. in c. ſi eo tempore de elect. in 6. Pan. in c. t ſuper. de rebus eccl. non allen. niſi fortaſſis conceſſio facta eſ 4 ſet ſeitu ac conſenſu totius conuentus ac capituli,& inueſtitura ſerael arq; iterũ celebrata, vt ſic ftequẽ- tia actus doceri poſſet,& deinde vaſallus eiuſmodi eccleliaſtica bona vltra triginta vel q uadraginta an- nos quiete poſſediſſet, iis tanquam feudo vrendo ae fruendo: tum demum bona illa feudi naturam ac proprietatem recipere poſſent, prout docet lacob. de§. Georg. S. ſed hic cadit pulcra dubitatio. de feud.& lacob. ds Bel. in tit. qui feud. dar. poſſ. verſic. quæruur, an iudicetur conſuétudo.& verſ.quaritur ergo, quanto tempore. Rochus Curt. in cihi. verſ: ſeptimum requiſitum. de ronſuetnd.& Fr. Curt. in 2. parte feud. quarto igitur. Pari rarione, ſi ec- cleſia graui aliqua egeſtate premeretur, atq́; ineui- tabilis qdã neceſſitas illi incũberet, ita vt ob falutem eccleſiæ ꝓuehendã epiſcop. vel prælat. qdã bona in feudi conferre cogeretur, hæc ipſa quoq; naturam ac proprietatem feudi ſumete poſſent, r per c. ad no- ſtram. de rebus eccleſi. non alien.& tradit lacob de Bel. in cap. I. qui jeud. dar. po*zſ. Si tamen † eiuſmodi/ bona in feudum collata reali ſeruitute eſſent affe- cta, ita vt inde vaſallus eccleſiæ annuam quandam penfionem, ſiue pecuniam, ſiue frumentum præ- uaſi foudum nouum introdu- a lemnitates feudorum ſint ——— —— —— — —. —— ——— —— — ——— — ——— —y— 2 ————— ——————— 6 3 3 ee 4— ““ 8 8 ea 8-—“ 3 8 e 8 1. hr e er 9ririeee—. 3— A 3“*——— —yy—“ ——‧“— e .——— Bea—y —— 1 1 1 1 8 5— ———— u.—. 1— 5 .—— 8 2 “——— 5 ———— —— 1—————.“ — ſtare teneretur, reuera feudum non eſſent dicenda: quinimo adnumerati poſſent bonis emphyteuticis, ac poſſeſſor eqrum potius emphyteuta, quatn va- iallus dici mereretur: ſiquidem contractus ille non feudalis, ſed innominatus eſt,& quamproxime ad emphyteuticum contractum accedut, ſecundum Cn. in Auth. ingreßi. C. de ſacroſan. eccleſ. per ea, quæ not. Bald. in tit. de pace Conſtant. Quocirca ſi hæc bona in con- trouerſiam vocarentur, cauſla iuxta ius ciuile& ca- nonicum,& non iuxta iura feudalia decidenda fo- ret, quia cum feudis nihil habent commune. Cum itaque villa haæcad! onaſterium& eccleſiam per- tineat, atque hactenus ſemper exiain ante factam prætenſam conceſſionem, annuam pẽſionem Mo- naſterio præſtiterit quemadmodum& nunc ſolet) prædictus autem N. de N. à reliquis doôminis ſucce- denrtibus necipſé, nec filius feudi inueſtituram pe- tierit: ſoluendo ramen debitum canonem, dictam villam in polleſſione retinuerint,& ſic inueſtiturã ad minimum ne bis quidem acceperint, ita vt affir- mari poſſet, conſaetudine ſic inductum eſle, quod predium hoc ſoleat alicui conferri, multo minus quod curſu quadraginta annorum talem conſueru- dinem præſcripſerint, qua de cauſſa ſæpe dictum praædiumn neutiquam feudi naturam ſortiri poterit: X marxime cum reali ſerutute, icilicet annua pen- ſione, præfaro Monaſterio ſit obſtrictum. Hinc fit, yt quaſi nouum quodammodo feudum reputandũ ſir ‚quia contra communẽ iuris ſcripti tenorem in feudum collatum eſt. Quocirca& ſequens quæſtio noniuxta iura feudalia, led iuxra ius commune de cidenda eſt. Sed obiici hic poreſt vtcunque dicere velimus contractum hunc, quo bona eccleſiaſtica in feudum conferuntur,& annua Penſidne aggra- uantur, emphyteuſi aſſimilari poſſe, nulla tamen ra- tione in præſenti caſu emphyteuſis eſſe præſuma- tur. Non enim hæs mens aut intentio fuit contra- henrium, ſed pariter feudum conſtitui voluerunt. Verum præ dium hoc ad ſoluẽdum annuum tribu- tum Monaſterio obligatum eſt,& ſub prætẽſa ſpe- cie in feudum collatum, quod ſiemphyteuſin aſſe- reremus, hoc literariis documentis nobis deducen- dum eſlet, ſecundum dng in!. I. C.de iur. emphyt.& do- cet loan. Ferrar. Mon. in euartat. ad d. tit. aut oſtenden- dam, nos canonem monaſterio in eodem valore, yno anno nec plus nec minus;, quam altero, ſic per pe quadraginta annos erſoluiſſe: tuncenim preſumi- tio eſlet, licet nullum inſtrumentum exſtaret, quod tanquam emphyteutæ debitum canonem præſti- tiſſemus, ſæcundum Cyn.& Salyc. inl. competit. C. de fund. patrim. libr. 11.& idem vult Ioan. de Aretin. in. in emphyteuticariis. C. de iure Emphyteut.& volunt Dd. in l. 2,C. 4ri. Quod ſi gitur in hoc no ſtro caſu nullo lite- rarum teſtimonio comprobari poſſe t.prędictum P- dium in emphyceuſin conceſſum eſſe,(literis enim deſuper crectis verbũ, Feudum, inſerirur)nec canonẽ per quadraginta annos ſolutum eſſe, reſpondendũ foret, contractum illum inter N. de N.& Principé ecectam, nec feudalem necemphyteuticum, ſed in- nominatum eſſe, per ea, quæ not. Bald. in l. liberci. C. de oper. libert.& in rub. de pace Conſt. iu verbo, libellarium.& Cy in d. Auth ingreßi. His iraq; cognitis, ad ArrERAM 11. quæſtio nem venio, cum ſolum, cui itiædificatu eſt, nõ habeat feudi natu am, ſed dicto N. de N. hoc ius nædiſicaudi alunde gratioſe couceſſum ſit, qus in. 488 Dn. Ioach. Mynſing luriſconſ. Germani ductus eiuſmodi& tam ſumtuoſa exſtruxit ædiſicia: nunc autem res eo deueniat, vt princeps pradium hoc ſibi vendicare poſſit: æquum Peſt,& naturali juri conſentaneum, vt non cum vaſalli relictorum heredum iactura locupletior fiat, iuxtaiuravulga. ria. Idcirco cum dictus N. de N. ius quoddam ſoli, 2. 2* 4*9 cui inædificauit, habuerit, merito etiam exſtructum xædificium ipſius erit, inxta§. qui in ſuo.· Inſſ. de rer.diuſ. Et cum feudi dominus prædium hoc ſibiven qita velit, nec paratus ſit expẽſas in ædificio factas refun- dere, poterit per exceptionem doli mali repelli, iu- xta..certe illud. Inſtit. d tit.& l. anthus. f. de dol. mal.& met. except.& l. qua ratione. Sliteræ. ſde acquir. rer. dom. Et⁊ iure licitum eſt, defuncti vaſalli heredibus tam. 8 diu ædificium retinere, donec de omnibus expenſis ſibi ſatisfiat, argumento liſi in area. in ſin. ſ.de cond. indeb. Cum enim quis bona fide ædificauit in fundo cen. ſuali, impenſas perdere non debet, per ea, qua not. C. 22 Sal in 1.2. C. de rei vendit. Et ſi princeps, vel qui præ. dium occupaturus eſt, obiiceret etiam abſq; eiuſ. modi ædificiis vaſlallum dicto prædio vti atque frui potuiſſe,& plane non opus fuiſſe tam ſplendida& Iumtuoſa ſtructura: nihilominus tamen verum eſp, impenſas ob ædificium erogatas vtiles eſſe, atquei- pſo ædificio quemuis ſucceſſorem cum ſuo maxi- mo commodo vtiac frui poſſe. Quocirca ædiſiciũ hoc vendicaturus, ſi diues ſit, tenerut omnes expen. las in ſolidum reſtituere. pern l.in fundo.. fingere paupe tem. Acontrario ſenſu. f. de rei vend. quas cum præſtare renuerer, aur forſitan non poſſet, ferendum eſtilli yt vidua& relicti heredes exſtructum edificium te. ſcindant, cum inde ſolum non fiat deterius, nec er. lam immutetur: quandoquidema ſuperficie ſepara- tum quiddam eſt, atque etiam conſtet olim paſtora- le rantum domicilium hic fuiſſe repertum, ſecundum lteram in d§. fingere pauperem. Atque hæc ob præſcii ptam rationem, ne ſcilicet ſucceſſor cum alterius damno locupletior fiat, atque his bonis, quæ ſuola- bore neutiquamn parta ſunt, potiatur. Nontamen hæcaliter accipi velim, niſi N de N. ex propriis ſuij atque hereditariis bonis hæc domicilia ædificarit. Si enim prædium hoc adeo amplos reditus atquc fructus ferre poſſet, vt N. de N. vaſallus omnibus expenſis deductis(nam hoc fructuum nomine cõ- purarur, quod ſu pereſt deductis omnibus expenſis iuxtal.. C. defruct.& lit. expenſ.) ex annuo villæpro- uentu hæc exſtruxiſſer ædificia, tum meo quidem iudicio expenſas in ædium ſtructura factas cum per- ceprtis fructibus& annuo huius villæ proue ntucõ penſare tene retur, iuxta l. ſumtus. ſ. de rei vend. Ex qul- bus& TERTIR queæſtionis reſolutio liquer Nam ll. cum ſucceſſor expenſas refundere teneatur: ſequi. tur inde viduam non modo intra quatuot ſe. ptimanas non eſle poſſeſſione eiiciendam, ſed& poſt ex æquirate in ea relinquendam, ac eo vſq; pet officium iudicis in poſleſſione retinendam& uendam, donecomnes expenſas receperit, d. un- tus.& l. jin autein.§. in re petita. f. de rei vendicat. quibus reſtituris vidua, vel heredes ſoluentibus ædificium diutius detinere non poſſent, niſi fortaſſis viduaex defuncto marito ſe grauidam reperiret ttum enim propter ſpem maſculi ſolutionem impenfarum re tinere poſſet, de quo latius in vhima quæ ſtione di- cam. Quid autem de fructibus, de quibus QARIA IV. qua ſtio mentionem facit, ſtataendum fit, brf̃euiter reſpon- neſt defundtinat 4 V eunere, donec amentol ſin as sbona fde edſt e perdere non deh rei vencit Etliph a lrus eſt, obücete ralallum dictoge ne non opus fuil at cduca: nihilomina liicium eroguu 21 uemuis ſucceſſoh an. Wiac fruipolle. n rus, diuesit, et an. geſtituere. jerm eeſa. f. denium ahn rütan non poll ash um diheredes exſth am tt ade ſolum non nquandoquidet Katque etiame cilium hicfuiſl er Dau peren At A 6 1. a, ne ſcllicet la etior fat atquel im partaſont, i velim niſ Ne wiis bonis hec, ahal vollet, N N4³ luperelt deduch d. C üt. exyenſ uxillet ædilck i sin ædium s Kanndo hd cut iuxtel dt axelionst „venlſasrctun expen. Reſponl. Iuris Decad. Vj II Reſponſ. L X XX I. reſpondeo: ſi dictum prædium eſſet feudum,& per io omnia feudi naturam referret,& vafallus ſine ma- ſculis heredibus intta feſtũ Petri, quod eſt in Qua- drageſima,& ſic poſt Martini& intra Septembrem deceſſiſſet, fructus nondũ demeſſi, nec horteis in- uecti(de dem eſſis enim fructib. nulla eſt dubitatio, quia allodialia ſunt,& nihil commune cum feudo 289 litas exigere videtur, ſed vt probe ſingula curentur, & bona non diſtrahantur, his curator danduse ſt.& hoc in eius gratiam fiat, qui aliquod ius velintereſſe in dictis bonis allegat, verum illi ad miniſtratio bo- norum non eſt committenda,...§. quories. G§. mu⸗ lier. Sed cum totius negotii cardo in hoc potiſſimã conſiſtat, an vidua cum grauida re periatur, poſſit impedire, quo minus ille, cui forſitan prædium hoc rurſus in feudum collatum eſt, in poſſeſſionem de- ueniat? Ad hoc reſpondendum eſe videtur„quod ſic. Nam etſi caſus ita tulerit, quod tenore contra- ctus, cum nulla maſcula proles am plius ſuperſit, Prædium ad principem rurſus deuoluatur, certum tñ ac indubitatũ eſt, ꝙ vidua, cum grauida ex marito ſit relicta, aut maſculum aut fœmellam paritura ſit, quod ſi filium fuerit enixa, in patris locum ſucce- dit, nec cõtractus adhuc deſit. Explorati fenim iuris 14 eſt, ſi is, q ui in vtero matris exiſtit, ita ſit affectus, vt patris vicem gerere poſſit, tum prægnãs vidua cum eo, qui ipſius vtero adhuc reconditus eſt, in bono- rum poſſeſſionem mittatur, atq; in ea tantiſper ex officio iudicis tueatur, donec à partu ſoluatur,& conſtet ipſum partum habilem&idoneum, vt pa- tris ſubeat locum, I.:.. ſipater. ff.. rit.& generali- ter(inquit Vlpianus) quibus caſibus patri iungitur natus; admittendus eſt véter in poſſeſſionem. Cum itaq; ſpes ſit, natum in patris locum ſucceſſurum, vidua in bonorum poſſeſſione relinquenda eſt, do- nec de partu conſtet: ſi quidem filius fuerit, tum res plana& integra eſt, ſin vero filia, illi bonis ceden- dum eſt, I. 2. ff.. tit.& per hoc ſaluatur l. 3. d. tit. G& 1. 1. §. ſed etſi. Et hoc ipſum naturali æquitati conſenta- neũ eſt,& in eius fauorẽ fit, ꝗ adhuc in vtero matris cem proferre non potuiſſet, videlicet victum, veſti- tum, habirationem, prout defuncti ordo vel nobi- exiſtit. Naã etſi feudi dominus villam ſtatim occu- pare poſſer, cum à defuncto nulla maſcula proles relicta ſit, attamen cum ſpes adhuc ſuperſit, merito id differre deber, donec partus in lucem prodeat, cum valde fauorabilis ſit cauſſa partus, d. 1.1.§. G15 generaliter. Nec obſtat, quodæquè fœm ellam ac ma- ſculum procreare poſſit, quia cum hocin dubio cõ- ſiſtit, interim ſub iſto dubio mulier relinquenda eſt in poſſeſſione, donec pariat, etiamſi poſtea naſca- tur, qui repellatur, per ea que dicuntur in d.I.1. d.§. ſed etſi. quod ſi autem viduæ deeſſet habitario⸗ illi propter partum conducenda foret ꝑ eum, qui bona hæc ſibi vendicat, per d.§ mulier.& l. 2. eod. tit. Quan- do magis aſſerendum eſt eam in hac habitatione, qua nunc degit, relinquendam eſſe, ne in exſiliũ de- pulſa propter matris mœrorem is, qui in vtero ex- iſtit, damnum aliquod ſentiat? Et cum iudicis ſit ſummam adhibere diligentiam, ne naſcituro quid damni contingat, per d. l. 1.§. ſi ea.( qui enim naſci- tur, non tantum ſibi ſuisq; parentibus, ſed vniuerſo Reipub. bono natuseſſe cẽſetur, d. general.)quid qᷓ- ſo iudex equius præſtare poterit, ꝗᷓ vt viduam in ex- ſtructo ædificio conſeruet, donec à partu liberetur? cum ipſo iure ſuperficies ſit infantis naſcituri, nullo ſexus diſcrimine ſeruato: Et licet ſolum alterius ſit, & dato ipſum quoq; ædificium alterius eſſe, ſpes ta- men adhuc reliqua eſt, eum naſciturum, qui in pa- tris locum ſit ſucceſſurus, ſed cum illud adhuc in- certum ſit, tamen propter illud incertum æquius eſt,(vt dicit idem Vip. in d. l..) vt fruſtra nonnunqus impendia fiant, quam quod denegarentur aliquan- do alimenta ei, qui dominus bonorum fu 7n En eſt. 16 ä ö 190 loach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani bet eſſe moderatorem& arbitrum in re propria Hinc itaq; totum negotium in ipſa æquitare conſi- ktere videtur, quæ vriq; iudicem, vt virum bonum, mouere debet. Et ſie raprim oblatum caſum de iure diſcuſſi, ac id, quod præmiſſum eſt,(ſaluo tamen femper meliori& ſaniori conſilio) iuris eſſe ſtatuo. Er ſic ctiam obiecta contraria per præſcripta iuùris fundamenta(modo nulla alia obſtet circumſtan- tia) facile dilui poterunt.“ Decadis octauæ Reſponſorum iuris finis. DECaAb. IX. KESPOGNSVM LELXXXI. SVvMMARIA. b 1 Thema huius reſponſi. 2 Viuarium habens an illud purgare, vel in culturam re- ducere poßit. 3 Fetuſtas vicem legis, vel conuentionis habet, E nu- merox°, 4 Deciſio in hoc reſponſo. ; Cuilibet licer de re ſua pro libitu diſponere. 6 Remq, ſuam faceie meliorem. 7 Animus nocendi non præſumitur. 3 Reſpondetur ad dubitandi rationes. 9 10 7—— 1 gans ſeruitutem, habet pro ſe præſumtionem iuris. Meræ facultati an præſcribatur. V 12 Ex diuturna patientia praſumitur ſeruitus. „* T HEMA HVIVS RESPONSIA. 1VA, t exorta eſſet controuerſia inte? conſu- lem& Senatum ciuitatis E. ex vna,& Aca- demiam fiue vniuerſitatem in oppido F. ex alteræ, partibus, ratione minoris viuarii; quod contigu- um eſt muris ſiue mæniis prædittæ ciuitatis E. ple- noq iure ſpectat ad præfatam vmuerſitatem, tan- quam patronam Eacleſiæ in dicta ciuitate F. dubi⸗ tatum fuit, numquid præfata vniuerſitas, velur patrona,&uomine eccleſiæ, teneatur inuita pur- are illud viuarium? vel, an ſi eccleſiæ expediat, poſſit llud in culturam reducere? 2 E prima facie videtur, quod Eccleſia, Huc vnt. derſitas cius nomine teneatur illud viuarium purgare,& in eo ſtatu, quo fuit ab immemoriali tempore, tenere, ne ex mutatione illius ciuitati in- commodetur, argumento l. ſi manifeſte. Cod. de ſeruit. & aqu. ybi Bart. Bald.& alii. Vulgo enim traditur, in aquæductu antiquam conſuerudinem eſſe ſeruan- dam. Et ſcribit alibi Imperator in l. vſum aquæ. Cod. de aquaduttibus, lib. i. vſum aquæ veterem, longoque dominio conſtitutum, ſingulis ciuibus manere cẽ- ſemus, nec vlla nouatione turbari: ita tamen, vt quantitatem ſinguli, quam veteri licentia pereipi- 3 unt, more vſq; in præſentem diem perdurante per- cipiant. Sed& Iuriſconſultus in. eum debere. ff. de feruitutibus ruſt. pred(vt allegat Cæpolla in tractatu de ſer- uitut. ruſt. prad. capit. de ſeruit. ſtallic.) per tex. expreſ- 4 ſum dicit, vetuſtatem vieem legis, conuentionis,& ſeruitutis habere. Sed his non obſtantibus, diuer- ſam ſententiam in puncto iuris arbittor eſſe verio- rem,& eccleſiam, ſiue eius nomine Vniuerſitatem habere fundatam intentionem de iure communi. — Namin iure trita eſt& vulgaris doctrina, quemli- Iuſtum enim eſt„ſua cuiq; committere. lese in re mandata. Cod. mandati. lege nemo. Cod. de indeb. Eſt pterea alia iuris doctrina, qua vulgo traditur; Cui. libet † licitum eſſe circa rem ſuam condirionem ſuam facere meliorem, etiam cum alterius iactura, dummodo illud non faciat principaliter ad æmu- lationem,& animo alteri nocendi, i Proculas. f.de da- mno. infeilo, vhi textus eſt clarus, cui concordat lex, ſin meo ff. de aqua pluuia arcend.I prætor ait.§. ynde quaritur. f de damno infeit. leg. fluminum§. ideamas ſſ de flam i. g. idem ait. de aqua plu. arcend. vbi Ioan. de Imol. Et ra- io huius eſt viua, quia ordinata caritas incipit àſe Ipſa, leg. præſes prouinciæ. ibi Gloſſ.& Doctores. Cod. e ſer- uitut.& aqua. Neque fanimus nocendi præſumitur,? argumento legis, marito ſj pro ſocio. legis, dolum. Cod. dedo-. lo. Gloſſ. d. legus, fluminum. ff. de damno infeclo, loan. de Imola loco alegat. Nemo enim damnum facit, niſi qui id facit, quod facere ius non haber. Nec † his 8 obſtant iura in contrarium allegata: loquuntur e- nim, quando quis poteſt docere ſeruitatem eſlevel impoſitam vel præſcriptam, text in q.lege, ſi manifeſta, & A. leg. ſt in meo.& ibi Gloſſ. Præterea non loquun- tur in terminis noſtris, ſed de aqua publica, cuius vſus, vt etiam aeris, omnibus ex æquo eſtcommu- nis: ideoque locum habet præoccupatio. Et ideo in legihus optimo iure cauetur& ſtatuitur, veterem; vſum aquæpublicæ non eſſe immutandum. Cete. rum fqui dicit ſeruitutem uon deberi, habet fun. datã intentionem de iure communi. Bartol. in lege, ſ in adibus. Cod. de ſeruitut.& aqua. Seruitus enim na- turæ repugnat, leg. manumißiones. f. de iuſt.& iune. Et quælibet res natura præſumitur libera. Et hæc præ. ſumtio iuris eſt& naturæ, onusq́; probãdi transfert in aduerſarium, prætendente m ſibi deberi ſeruitu- tem. Gloſ& Bald. in leg. altius. Cod. de ſeruitut.& aqu. Gloſſ.& Doctores, in l. ſi prius quam. ff. de nou. oper. nuntis. Neque in caſu noſtro dici poteſt, præſcriptam eſſe ſeruitutem, quia ſemper fuit in poreſtate libera& arbitrio eccleſiæ, vel ſeruare vinarium, vel proſua vtilitate ad culturam reducere, vt ex iuribus ſupra allegatis patet. Sed † meræ facuttari& libero o arbitrio nunquam præſcribitur. capitulo, poſſeßionem. decimaſexta quaſtione, tertia. Gloſſ. in leg. ſolent. in Gloſſa jinal infn ſf de oſſꝓroron.& leg. Bartolus, ſeg. um in:em verſo.f. de vſur. Gyn. lege ſecunda, Codice, quæ ſi longs conſu. Abb. Cap. abbate ſane. in ſecunda columna, de verl. ſi⸗ guiſi. Iaſ. d. leg. quo minus. numero ²29. de flum. Sed nec tempus vltra memoriale ſuſficit. Quamuis enim iura dicant 5 vetuſtatem vicem ſeruitutis obtinere, ddege prima,§. denig.& ibi Gloſſ. verbi. interdictum. qus alleg. multos concord ſf. de aqua plu. arcen.& text. legisri- zna. Cod. de ſeruitut.& aquadut. tamen omnia illa iura intelliguntur tempore, quo quis fuit prohi- tus, ita Gloſſ& Doctores, in d.l.prima. C. de ſeruit.& ag. Nam ſi quis per centum annos tenuit domum u⸗ am depreſſam, tamen poreſt illam pro voluntate ſua altiustollere, quia ſemper fuit in poteſtate eius. Præterea tempus non eſt modus inducendæ obli- gationis in futurum, ſed requiritur factum, con- tradictio, vel prohibitio, per quam prohibitionem prohibens conſtituitur in quaſi poſleſſione, line qua non ꝓp̃cedit præſcriptio, vt docte Bald. tradit in 4. lege 2. Cod. de ſeruit.& aqu. Nec obltat; quod vulgo tradinur, f ex diuturna patientia prælum impo⸗ meſſe c liorem ann u d aon t. Meh i hh 85 dds dii haiuni 1 nem. hu.auaanin ſh uisordtass a auneis iti G4ſen an V ₰+.„ que fanimus noc 16g. uef.haſeilg, u ummum f4 1ühn. . Nemo enin d häha acere ius nonh a dt ontrarium allega ſsl p us poteſt doceteſ. eritam erz a 9 ti Guſ Dtett ah noſtris, ſed dea a eris, omnibusex, Am. um habet bro ei vo ure caueturs i, icr non elle im mul erultutem nond aha nde iure comm un ag. erritur. G'aqus alasal- Smanumiſisna, 1 ta raptæſumitut ath Cnatutæ, onusq aaltas orriendentemt da. mleg,altin Cad ithmah al ſriu quam. a thas ltro dici potet a bifmn lemper fuit in mall M „velleruate rid an R am reducete, an ſ Led f merz drültin b mpreſerditun dißt bn ane,tertis Guſei ann naon. G leg.; n. Hge ſecunli, d 1 ge ſene inſelun minu.aunmd n . t 91 wocülle lufldh 4 digi ſtuuem ricem in — 19 Giichſen uüf eion jone Mng inahu impoſitam ſeruitutem, pernota. in lege, ſi cértis annis. Cod. de pactis, quia hic ciues& Senatus in E. nihil fe- cerunt:ideo nulla patientia prætendi poteſt. And. Barb-conſil. 23. in fin. in a. volum. Tandem caſum no- ſtrum non atringant, quæ per Lucam Pennatum in l.ad reparationt. Cod. de æquæduct. libro 11.& Cæpoll. in fractatu de ſeruitut. ruſt. præd. cap. de pub. ciſter.& lauel. naduntur. Hic enim non agitur de re communi refi- cienda, ſed de re Eccleſiæ conſeruanda, vel mutan- da. Vnde Eccleſia non tenetur cum iactura propria commodum& vtiliratem ciuitatis promouere,& ſeipſam negligere. Non enim(yt eſt in vulgari dicte- rio vnum altare detegendum eſt, vt aliud o peria- tur, atque ita ſentio ego, iuriſque eſle dico, ſaluo peritiorum iudicio. RESPONSVM LXXXII. SVMMARIA. , Balti ſpecies. 2 Sequeſtratio de iure impermiſſa eſt,& ideo regulariter prohibita. 3 Determinatio ad pramiſſum caſum. 8 Non ſufcit ſimplex allegatio, aliquem eſſe ſuſpectum dé dilapitando. FfFACTI SPECIES. NNA X E. de Yu. ſineliberis deceſſit, relict Xmarito loanne B. Dictæ Annæ Volunt ſucce- dere ab inteſtato Otilia& Catharina, ſorores.&B. frater, quos non vult admittere dictus Ioannes maritus, pratendens vigore antiqui ſtatuti Vuim- pinenſis hereditatem ad ſepertinere. Quare coram ſenatu Vuimpinæ; quæ eſt ciuitas Imperialis Sue- uiæ, comparent prafati frater& ſorores, veluti le- gitimi heredes, petentes hona à defuncta Annai- pſorum ſorore relicta conſcribiè ſiue de his inuenta- rium confici. Contradicit Ioau. ſcilicet maritus, iniciando eos eſſe heredes. Pronnuntiatur tandem difhnitiue, inuentarium dictorum bonorum confi- 1 d debere. Ab hac ſententia appellat loannes B. ad Cameram Imperialem: lis ibidem conteſta- tur, deinde pendente lite moritur Ioannes B. reli- cta ſecunda vxore, ex qua ſilium ſuperſtitem reli. quit. Appellati porrigunt ſupplicationem in Ca- mera, petentes mandatum contra Vuimpinenſem Senatum, quod curent bona conſcribi& ſequeſtra- ritum quia loanues B. fuerit ſolum vſufr uctua- rius,& iam per ipfius mortem vſusfructus ſit fni- tus, tum quia periculum ſit in mora, cum relictaæ pſius vidua nihil iuris in illa hereditate habeat. NRelitta vidua ſape dicti loannis B. ſuo& ſui Nhlii tutorum nomine excipiendo negat; quod Io- annes B. ſolum vſufructuarius fuerit. Quin- imo virtute veteris ſtatuti ꝰuimpinenſis& dota- üti inſtrumenii inter ipſum loannem B.& ſu- am priorem vxorem erecli, ipſe ſölus exſtite- rit heres,& verus Dominus bonorum præ- ⁊ mortuæ vxoris. Quare f nec aduerſus iyſum poſe ſe fieri vllam bonorum annotationem, vel ſeque- frationem, praæſertim cum ea regulariter de iure Reſponſ. Iuris Decad. IX. Reſponſ. LXX XII. 291 ſit impet miſſa? item hec petitio inuentationis tangat negotium principale, quia de hoc principa- liter diſputetur, an loannes B. obligatus fuerit aa faciendami conſcriptionen inuentarii, an mi- nus? deinde idem Ioannes B. reliquerit iam filium, qui proſecuturus ſit appellationis cauſſam, præ- defuncto ſuo patre in Camera Imperiali iam intro- quctam. Quæritur quid iuris? N Eäpondeonon poſſe in præſenti caſu manda- z TDtum petitum de inuentario decerni, cum illud ipſum ſit cauſſa principalis ‚vt ſatis exceptiones ex parte appellãtium productæ id declarant, quas huc repetitas eſſe volo. Sed& ſequeſtrationem denegã- dam cenſeo, cum illa de iure tam ciuili quam cano- nico regulariter ſit prohibita, vt C. de prohib. ſequ. pet. & extra vt lit. pend. tap. i& de ſequ. poß.& fruct, cap. i.& cle. i. eod. tit. G 15. quæſtio. 2. c. volumus prohibita. niſi in certis caſibus, quos recenſet Ferrar. in ſua pratt. tit. de for. ſequ. circa princip. Horum autem caſuum nullus in noſtro propoſito militat, quia nulla ſubeſt, necalle- gatur ſuſpicio dilapidationis, aut alienationis. Et li- cet fallegetur quis ſuſpectus, vt petatur fieri ſeque- ſtrum: tamen iudex non debet credere& aſſentiri, niſi in animo ſuo credat, quem fore ſuſpectum, quæ quidem animi credulitas ex actis allegatis atque probaris,& non ez ſimplici narratione pendet, vr per Doctores,& praſertim Angelum in lege, fideiuſſor.§. ſi ſatisdatum.ſj. qui ſatisdare tog Ideo exiſtimarim, ſeque- ſtrationem pariter non poſſe decerni, quia ſcilicet nullæ iuſtæ cauſſæ deducuntur, ob quas id fieri de- beat,& proinde petitum mandatuin pronunc de- negandum eſſe iudicarem: addidi, Pronunc, quia ſiin poſterum alias cauſſas releuantes ad impetrandam ſequeſtrationem allegarent appellati, forte audiri peflenrn. RESPONSVM LXXXIII. SVM MARIA. 1 Libellus ex concluſione metiendus eſt. 2 nn actione legis Aquiliæ quid veniat: 3 Cumulatio actionis iniuriarum& legis Aquilia. 4 Vtramq́ actionem in noſtro caſu competiiſſe. RKealis iniuria fit tribus modis.. 6 Actio legis Aquilisx. 7 Actrix an probarit ſuam intentionem. Quidprobarit actrix quoad altionem inſtitutam legis Aquiliæ. b Anu actrici iuramentum deferri poßit ad probandum dainum& leſionem. io Danmum ex delicto proueniens, iuramento an& qua- do proberur. Altricis intentio an eliſa per defenſiones rei. 12 De rei defenſionibus,& num. 14.17. 18. G 22. 13 Iniuriam iniuria propellere legibus prohibetur. Vindicta propria legibus prohibita. 16 Calor iracundiæ an à delicto excuſet. 17 uſſus iudicis excuſat àpena. 12 Si ſit iuſtus, alias non excuſat,& quando dicatur zuſtuau. 1 Infamis an iniuriarum agere poßit. 20 Exceptio, Tibi non competit actio, ante litis cõteſtatio- nem opponendas 21 Nam ſi poſt litis conteſtationem opponatur, non red- dit iudicium retro nullum. B 2 —* ——— ——— 9 Dn. Ioach. Mynſing luriſconſ Germani 22 An indicium protedat, ſi reus patiatur ſe conueniri ab ni dari non ſolum pro læſione, ſed etiam pro d4 eo, cui non competit actio. mno,& ad ſumtus conſequendos, paulo ante di- 23 Vyltima rei defenſio. ctum eſt, idque locum habet, etiamſi huiuſmodi 2 i in aclione famoſa proferatur ſententia in princi- damnum contigerit ex culpa leui& leuiſſima fere, palem, is ſit infamis: ſecus, ſi in ipſius procuratorem. 25 Cautela, quod conuentus iniuriarum compareat per:en m Pr. coni pprocuratorem ad euitandam infamiam. dum. Et verberationem factam eſſe, tam ex con. feſſione rei,& ſuis defenſionalibus 26.& 28. quam N cauſſa appellarionis inter Barbaram H. actricẽ ex depoſitionibus teſtium conſtat, quas ſuperfiu. Lex vna,& loannem H. reum conuentum ex alte- um foret hic cum tædio repetere, ſicque de reall. ra, partibus, coram conſiſtorio Rotwilenſi agitata, bus iniuriis manuillatis in corpus actricis ſatis pro- rimo videndum, qua in a- batum videtur. Verbalis quoque iniuria probatur Enone in priorinſtantia ſit aſtum. Et omiſſis ſu- per ſextum& vltimum teſtem actricis, ad duodeci- perfluis, videturactionem iniuriarum eſſe intenta- mum poſitionalem articulum. Deponit enim is te- tamn ſaltem civiliter, idq; ſatis intelligitur non ſo ſtis, quod noctu audierit aperiri pottam domus lo. lum ex narraris& medio concludendi, ſed etiam ex annitarum, audieritq; vnum ex conſociis criminis cõcluſione libelli, ex f qua vriq; libellus eſt iudicã- dicere: du Hur/ was geheſt du da/ daß dich botz mar. qus, iuxta Pan. in cap. ee parte de foro comp& cap. ex part. teretc. hoc eſt, tu meretrix, quid hic vagaris vt te Dii de reſcript. Alexand. conſi. ¹6. lib. z. Feder de Seni⸗ conſilio perdant,&c. Quodautem hoc debeat de reo huius 23. quoniam ſi concluſio reſpiciatur, videtur ſolum ca uſſæ intelligi ex eo colligitur, quòod quidam R. iniuriarum egiſſe. Quia tamen iſta conglutinat in ipſius conſocius initio tumultui non interfuerit, concluſione: Fuͤr ſolche ſchmaͤhliche wort vnnd grau⸗ ſed, poſtea cumprimis accurrerit, ſicut ipſemet re ſamliche thaͤtliche handlung aller maſſen/ wie hieoben us articulat in ſuo vige ſimonono defenſionali arti- gemeldt/& ſupra etiam deduxit damna ſibi illara, culo. Et quanquam hicteſtis non haberalium con- magis êſt, quod voluerit actioni iniuriarum aggre- teſtein, mihi tamen omnino fit veriſimile, in tali gare ſiuc accumulare actionem legis Aquiliæ ſaltẽ tumultu eriam verbales iniurias ſiue conuitia in- vtilem pro recuperandis damnis ſibi i laris. Confe. tercefſiſſe, ex ſolitis& communiter accidentibus, uimur enim hac actione damnũ, hoc eſt, id, quod quod argumenti genus in iure validum eſſe, docet quoad metita cauſſæ, amiſimus,& quod conſequi potuimus,& quod e- Nicol Euer. in Topic. De † damnis nunc videamus, rogare cogimur,& ſie veniunt in hanc actionem& ſic, quid probatum ſit in actione legis Aquiliæ, ræteritæ inercedes dandæ medicis,& impendia in de hocmentionem faciunt 16.17. 19. poſitiones a. hen cnratione facta, item æſtimatio operarum, qui- ctrices arriculi, quos omnes& ſingulos reus rcs. bus aliquis caruit, vel in poſterum cariturus eſt,I. ſed dit non eſſe veros, ſed actrix hos articulos per nal- ſi quemcunnin fine! qua attione.l.liher homo. al IAquil, los teſtes probauit: nam ne vnus quidem de ilſis Iex hac. ſi quadrup pauper. fec. Membrorum tamen vel quicquã depoſuit, ſicq; omnino imm probati exiſtũt cicatricum non ſit æſtimatio, cum nemo ſit domi-& perinde eſt, ac ſi poſiti non fuiſlent, quiaparis nus membrorum ſuorum,.'liber homo: Sicergo a- ſunt, quo ad iuttis exſecutionem, non eſſe,&nonap- ctrix deduxit in narraris libelli: was ſie verloren/ ver⸗ parere, vel probatum nan eſſe: lege duo ſunt Titii 4 ſaumet in der Kranckheit/ vnnd was ſie jhrer zugeſtan⸗ teſtam. tut. cap. plerique. ꝛ. quæſtione 2. Gloſſa cap. vt ci- den laͤmen halben weiter verſaumen muß/ etc. Et in cõ ca.§. alioqui, verb. ſuperuenerit. cap. nulli.de electione‚in 6 cluſione ad ea omnia damna tam præterita, quam Bartolus l. in lege. de contrabenda emtione. Illud tamei futura ſe refert, pro omnibus& ſingulis, puta pro aliqualiter probatum exiſtit, quod actrix aliquot jniuriis& daninis, præteritis, præſentibus& futu- hebdomadis huius lefionis cauſſa decubuerit,& ris, petens ſibi 40 0. Horenos adiudicari. Concludẽé- per conſequens in tali infirm rate ſumtus eam fe- 3 dum †ergo videtur actricem vtramq; actionem cu- eiſſe præſumendum eſt. Sane quarta actricis teſtis . mulaſſe, iniuriarum ſcilicet& legis Aquiliæ, idque ad decimum quartum articulum faretur, quod igu mulrto aperrius apparet ex petitione libellicoram actrici in ſua infirmitate circiter ſex hebdornadas indice appellarionis producti, vbi expreſſim talem miniſtrauerit& inſeruierit,& circiter octo dies ſummam petit pro iniuriis& damuis datis. Cete- poſt leſionem ad ipſam cummpriwis venerit Selit tum quod talęs actiones cumulari poſſint& con. detur probare læcteſtis, actticem infitmam fuiſſe 4 currere, indubitatum eſt, vt per Doctores in d.·ſed eiſi ſeptem hebdomadis plus minus. Alium conteſtem quemcunq hoc tit. Sed fan cõpetierint de iure ackrici non reperio, qui huic concordet,& ideo plena tales ationesi quod puro. Acxio enim iniuriarum probatio hic colligi non porteſt. Veriſimile ta- ex lege Cornelia datur ei, in cuius corpus iniuria eſt men eſt, conſiderata qualitate totius huius ſacti, admiſſa, id eſt, qui realem ſuſtinuit inivriam: quod eam infirmam exſtitiſſe, cum teſtes communiter fr trib. modis, ſcilicet quod quis pulſatus, verbe- deponant, ipſam grauiter fuiſle verberatam; alſc ratuſue, domuſue eius vi introita ſit. Verbare eſt daß ſie blaw vnnd ſchwartz am Leib gewdeſen: Kideo, cumi dolore cædere, pulſare ſine dolore, lege. lexCot- ceteris paribus, hoc eſſet habendum in couſidera- nelia§ 1.& 2. de iniurit. Eodem modo datur actio in- tione in concipienda ſententia, newpe vt ſum- auriarum pretoria illi, qui verbalem paſſus eſt iniu- tus, quos facere eam oportuit in infirmitate,& riath. lege, item apud Labeonemn.§. ait prætor. codenn titul. neglecta item propter in firmitatem operæ taxen- Sic enim iniuria it duobus modis, aut re, aut ver- tur. Quod deinde allegat de fatutas operis elt. bis. Re, quoties manus inferuntur: verbis, quoties mandis, quibus in poſterum caritura eſt, pro- 5 non inferuntur max us. ſed fit conuitium, I.. g.: d. pterea quod per talem læ ſionem ipſa effecta ſit ti. Cererum Tactions! gis Aquilia libeto homi. pfotſus debilis, adeo vt nec victum amplius acqui- tere quamuis nullus dolus affuerit. Sedan actrix in- tentionem ſuam probarir, conſequenter viden. ö“ 8““ — — 3 — — —— — ——— — 2 — — — . mera um dr ntun enkeina 4 e locnn geddth d Sen ba dalas aleuih b m hraberi e 46 ratione 6 wt n lais def wane e n cienlionalda nn zrettüm ck ha füio kgens e. — al er alis quo n b 6 aAl dmum telen a emarticnlum. N. e. audierit aperg. lt audieritapetit Auit eritq; vnum exg ull A 6 was zeheſ ute n Ameretrix, quil An lodautem Docdt an zex eo collgin ni 5,e Di it en mntio tumulndt a pamisaccurret as he ovigeſim 6 b ſ donond dam hicteſtis noh a in wen omnino ft an bi verdales iniatis wi. liis& commun nn ihn ngenusin inte ah hn Topu. De f dam amn ſa. datam ſitin ci a 4 hem faciunt 16,1 as ſlüt quosomnes&ſ an tan os, ſed acttixhe an ln. anit: nam ne it am katte it,lcch omnido earih zc ũ poſiti non B 1uuh sexſecutionem, unstif atum nan eſſe e ue aiue z. luefin aa 4 ſapaueneii. c 5 7 antrahenise A³. 1 darum erillit, t h auf II oppono. Reſponſ Iuris Decad.1 X. Reſpon LXXXIII. rere valeat, non video quicquam eſſe probatum. Idem dico de contentis 19. articuli, vbi quædam ſpeciſicat. quæ amiſerit actrix in tali tumultu, quia neciliavllatenus probata ſunt. Qu nimo exatteſta- tione Adolphi Koppen, vel Kippen, quam actrix ad hoc examen reperiit, eiuſdem copiam iudicia- liter producẽdo, omnino conſtat, quod actrici ſua omnia, quæ in tumultu amiſerat, ſint reſtituta per dictum teſtem, Es ſey jr Schleyer/ Haube/ ſchwartze Schlappen/ Guͤrtel vñ Seckel am morgens durch jne Zeugen widerumb heim bracht wor den/ lice t neſciat, was darin geweſen. Sed achrix ſeſe offert ad iurandũ, primo, quod ipſa dieſer beſchedigung halb an jhrem Leib vñ Gliedern gantz Gliedlam worden/ hoc eſt, quod ratione huius verberationis in ſus corpore& membris pror- ſus eſfecta ſit inutili: in actis primæ inſtantiæ fol. 72. De- inde, quod res ſeſe aliter ratione marſupii non ha- beat, quam prout articulataum ſit fol. 73.inactis pri- mæ inſtantiæ, petitque deſuper ſibi iuramentum deferri, vel ipſi reo vt ſe purget iuramento, daß er deß Seckels vnd andern ſo darinn geweſen/ kein wiſ⸗ ſens trag/ id eſt, quod de matſupio,& iu, quæ in marſupio 9 fuerint, nullam prorſus ſcientiam habeat. Poſſet f ergo hic dubitari, caſu, quod actrici eſſet aliquid pro damno accepto adiudicandum, an huiuſmodi iura- mentum, ad quod ſeſe offert, ei de iure deferri vale- 10 at? Sane pro regula alias traditur, quod intereſſe veldamnũ proueniens ex aliquo delicto, vel ma- leficio, probetur per ſolum iuramentum damnum paſſi, de quo late Dd. in l.ſi quando. C. vnde vi.& Canõ. mc. En extr. de eo, quad vi, met. cau. Et Dd. ibidem com- muniori calculo concludunt, quod illud non ſolũ habeat locum in violentia expulſiua& ablatiua, de quibus proprie loquitur d. l. ſi quando, ſed etiam in violentia com pulſiua,& in omnibus aliis violen- tiis tam inquietatiuis, quam turbatiuis, dummodo arguatur verus dolus,& adſit difficultas& inopia probandi, ira expreſſe ſirmat Salcet. d.! ſi quando, in.§. quæſtio. Ang. Fab. Fulg.ibid.& Iaſ.num. 24.& Bald. l.l. de jent. quæ pro eo, quod inter profer. verſic. modo contra hoc Ergo,&c. Reſtat † videre, an intentio attricis per defenſiones rei ſit eliſa? Quod ad iniurias 293 Dâ. maxime ſi ex interuallo quis ſe, ſuoſue vindica- uerit: vt per Dæcꝛum in I. quicqnid calore. De reg. iur. Ro- man. ſing. J¹0. vt hic factum eſt. Nam reus deliberato progreſſus eſt ad cædendam actricem„Prius conſi- lio habito in publico hoſpitio ad Lupũ, vt ex ipfius hoſpitis depoſitione deprehenditur. Mitius tamen punitur, qui prouocatus ad iracundiam deliquit, vt per Ab. c.J. de iniur. argum to. Iiſt adulterium cum ince- Nu§. mp. de adult. vbi dicitur; Difficillimum eſt iu- ſtum dolorem tem perare, Felin& alii c. dilecti. circa jin. verſ. credo tamen. de except. Rom. ſing. 209. incip. volo commen dare. Tertio † defendir ſe reus, quod id fece- rit ex permiſſu& iuſſu conſulis o Ppidi M. tanquam magiſtratus. Sed qui iuſſu iudicis aliquid facit, non videtur dolo malo facere,& ideo nec pœnam me- retur, I. non pidentur.§. qui iuſſu. de reg. iur. regula, quod quis mandato. eod. tit. in 6. Ad idem, quod iuſſus iudicis excuſet, eſt text! ſ. quus id, quod. g. doli. de iuriſd. ibi Gl.&l. ait prætor§.1. vbi Glo. plura alleg. de minor.& eſt text. in l. mulier. S. jin. de leg. commiſſ. Hæc certe de- fenſio magnum colorem habet, ſed videnda hic ſunt duo, primum, an conſulis præceptum fuerit uftum, ſecundo, an reus non exceſſerit ines mandati. Tunc au- 1½ tem † dicitur præceptum iudicis eſſe iuſtum, quan- do iudex procedit ſeruato ordine iuris,& tum pa- rens iuſſui iudicis excuſatur, alias ſecus, vt dicit Bart. inl iaſte. de acqu poſ.per! meminerint. C. vnde vi, vbi Deci- us de hoc plura cumulat. Nam ſi iudex extra officium ſuum procedit, tunc ſupradicta regula non habet locum, yt per Gloſſ. i. 6. qui iuſſu, quia tali caſu, quando iudex officium ſuum excedit, habetur vt priuatus, & illi non eſt parendum, vt notat Gl. in d.§. qui iuſſu. Item quando iudex procedit abſque cauſſæ cogni- tione, dicitur procedere vt priuatus, vt not. Card. in clem. ¹. S. fin. de celeb. miſſ. Et quando iudex extraiudi- cialiter procedit, pro eo nõ præſumitur. Et in ſum- ma, quandocunque iudex facit aliquid, quod ad e- ius officium non pertinet, non dicitur factum à iu- dices cuius poteſtas viderur limitata reſpectu offi- cii iudicis, qni dicitur index, quaſi ius dicens, ca. ſo- rus. g. iudex. De verb. ſign. Extra illam qualitatem non valet, quod ab eo factum eſt, nec excuſatur, quii pſi- nis Kſoni ci i, realer aceinet, de facio conltar per confeſſionem us uſiniparcrvelobtemherat, viylurih. ho Felinus 2 rali inftmin ma b tei lllud quæritur, an iuſé, vel iniuſfe id reus fecerit?& deducit,& multa ibi congerit, in ca. ci ordinem. de reſcript. omeſt Hanec ad ſe id iuſte feciſſe probare conatur ex ſequentibus Sic videtur in noſtro caſa conſulem iuſſiſſe extra ltumarticub i 2 cauſis. Prima † eſt, quod actrix prior atrociter iniu- ſuum officium, das man actricem mit einem wuͤſten Ent riauerit& infamauerit reum,& totum conuentum Bad begieſſen ſolt. Nam ſui officii fuerat, eam denuo frmitate citcit il 1 eronl loannitarum, deß Johannſerhauß: ideo licuerit reo vocare,& illi inhibere, vel etiam ipſam incarcera- inletuiert ae ſuam ſuorumque iniuriam repellere. Hæc defenſio re, aut alias coercere. Quicquid ergo iudex hac in ipeam cumpon Punn 1 13 parum roboris mihi videtur habere: quia, etſif id parte fecit, id fecit extraiudicialiter,& ſine cauſſæ ecteltis,ai Tcuii feciſſet actrix, ramẽ propterea nõ fuit licirum reo cognitione, atque adeo vt priuatus, ideoque non aüsplamin 8, en bt iniuriam iniuria propellere, cum hoc legibus fie- debuit tali iuſſui parere reus. Quanquam nec iuſ- au dev rivetetur, quæ propterea concedunt actionem in- ſerit conſul, vel mandarit hoc reo, cum ipſius ſub- b iuriato ad vindicandam iniuriam in iudicio,§. in ditus non ſit, ſed tantum permiſerit hocfieri, non ſumma. Inſtit. de iniuriis.l ſi non conuiti. C. eod. quia tamen ſtatim à reo id exſequi debuit. Præterea da- eaſtitille n am 1 nemini licet ſe ꝓpria auctoritate ylciſci, I. nullus. C. to, non tamen conceſſo„no Neaſi contdle Ä m gruitrſi K de iudic cum ſimilibus. Secundo † defendit ſe reus, ꝙ fuerit iuſtus, tamẽ modum exceſſit reus in eius ex- ¹ 8 dwarzem Ncol luſto calore motus proſilierit ad hanc realem iniu- ſecurione dieweil er ſie allein ſolt in der Maurlachen. locelſetkahe ne dt l riam, quia cum actrix noluerit a corruptione con- vmbgewaltzet haben ſo hat er ſie gantzblaw vnd ſchwarz 1, da leitknke nine uentualium deſiſtere, in eo tranſgrediendo fidem geſchlagen/ das jhr am gantzen Leib vil Kn orren vnnd * vporin 8. rr tue datam, ergo licuerit reo reali ipſam iniuria afficere. Beulen auffgewitſcht/ vt deponunt plerique exte- Een uim udh 1 Sed † nec hoc excuſat reum, cum nemini liceat ſe ſtibus, nempe primus& tertius ad decimumquin- wofc ieß 8 1 fu. propria auctoritate vindicare, ideoque conſtituta tum poſitio. articul. item primus teſtis quarti exa- G ade 1Am efab 16 ſunt iudicia& magiſtratus. Præterea f calor ira- minis in cauſſa H. contra R. ſea omnia actrix in vim 1 in f bn ag cundiæ in delictis non excuſat, d.I ſ non conuitii. ibi probandi ad hanc cauſſam etiam repetit))ad 19. po⸗ er ul vecit u Bb z ded 294 ſt. artic. item quartus teſtis eiuſdem examinis ad e- undem articulum, item quintus ad vigeſimũprimũ articul. Quem equidem exceſſum reus nullo colo- re iuris defendere poteſt, cum fines mãdati in qua- canqueè re diligenter ſint euſtodiendi, iuribus vulg. Quarto †defendit ſe vxus, quod actrix ſit leuis& in- famis perſona,& ideo inutiarum agere non poſſit, ſed ſitaã limine iudicii repellẽda, præcipue ab actio- ne iniuriarum, cuius finis& intentio ab infami re- parari nequit. Vilis nammq́;& infamis vlterius infa- mari non poteſt, text. cum, Gloſ. in l. 2. C. vt intra cert. temp. quia tales viles perſonæ, quas ratione vilitatis vitæ dignas legum obſeruatione prætor non cre- dir, nunquain debent iuris laqueis innodari, nec- defendi, I. quæ adulterium. in fi. Cod. de adult. Hæc cer- a0 te deenſio non parum firmitatis haberer, ſi iuſto tempore ea vfus fuiſſec reus. Nam exceptio illa, Ti. bi non comperit actio litis ingt eſſum impedit,& i Dn. loach. Mynſing luriſconſ. Germani petit aftio, ante litis conteſtationem non ſit oppoſi= ta, tamen iam opponi poſſit,& iudicium reddarre- tro nullum. Ego tamẽ vereor, actrici mox poſt ver- berationem cõpertiiſſe iniuriarum actionem, quo- niam rum necdum declarata fuerat per ſententiam infamis, nam iniuria facta eſt in menſe Maio, anno 1544.& in Iulio cumprimis ſubſecuta fuit ſenten- tia proſcriptionis, ſiue bannitoria. Quare dicerem, nec hanc exceptionem valde ſtringere ad repellen- dam actricem Aiudicio,& obtinendam ablolutio- nem. Præterea dato, quod iniuriarum actio, citra veritatis tamen præiudicium, nunquam fuerit nata actrici, negari tamen non poterit, quin actionẽ legis Aquiliæ pro damnis recuperandis ipſa habuerit, vr ſupra in prima quaſtione ſatis eſt deductum, vbi dixi, hic non eſſe actum ſim plieiter actione iniuriarum, ſed actione legis Aquiliæ mixta, quo caſu duæ ſunt æſti- mationes, alia damni, alia iniuriæ, ſ. ſed etſi quemcun- Yr wnmuemlin b e lins an vnbeuterum luu deo debuit opponi ante litis conteſtationem, vt per que de iniur. nee altera conſumit alteram. Poſtremo buü unuim I. cuutst Bartol. I. ſi pupilli. g. videamusſ. negotior. geſtor. Cum defendit ſe reus, ideo ſibi licuiſſe actricem ita ver- 6 1 Nafats 46 autem hic non ſit oppoſita ante litis conteſtationẽ, beribus afficere, quia ſibi commiſſa fuerità Com. 1. numaaum oppell ſed inprimis poſt litem conteſtatam, poſt iuramen- mendatore loannitarum cuſtodia carceris,& ſic te- 8 auou tum calumniæ præſtitum, poſt teſtes iam examina- nebatur omnia præſidia carceris tuta ſeruare,. ad ilaruuph— tos, eorumq; atreſtationes publicaras, videtur reus Commentarienſem. Cod. de cuſtod. reor. Sed nec hoc re- malij Andns. ſeipſum neglexiſſe. Nam eo ipſo, quod non moxab um excuſat. Neq; enim quenquam eximere voluit 3 MFununats pytueru, exordio litis reſtitit actrici, videtur huic exceptioni, actrix,& cum moderamine poterat arceri à carcere b 6 faleberundh, un alias ſibi competenti, renuncialſe, vt in ſimili not. lo- ſine tanta verberatione, nec debuit in cauiia pro- 1 ſu ſeftiente an. Fab. in§. quadam. Inſtit. de action. Igitur cum in pria reus iudicem agere. Sane mihi videtur, quod. t noſtro caſa reus non obiecerit hanc exceptionem iudices primæ inſtantiæ parum attẽderint ad actio- 1 ante litem conreſtatam, iudiciũ procedere potuit, nem iniuriarum ‚ſed potius præ oculis habuerinta ſaunxv quriitu . uia ſu Heit ad hoc, yt lit iudicium, reum paſſum eſ- ctionem legis Aquiliæ pro damno dato, proſum- 1 unun ſe ſe conueniri, etiamſi agenti actio non com perie- ribus factis, pro operis neglectis, idq; infra ſeripta beun Rubi rit, yt per text.& Dd. m ⸗xime Bart. inl. cum patarem. j. verba ſententiæ ſatis demonſtrant, daß Herrn Jo⸗ auug. mftunt. 48 a1 famil erciſcun.& regulariter nemo ſine actione ex hann Holen gegen der Kiaͤgerin beklagter maſſen in nintontuerli guod periatur, d. I. ſi pupilli.§. videamus. Eiſi topponatur handeln nicht gebuͤrt hab/ vnnd rei procurator derhal⸗ Annleurhan. Maar inn deinde poſt acceptum iudicium illa excepii o; Tibi hen actrici fuͤr jhre forderung N. guͤlden bezahlen ſol. fau dei 6 ro* 4 non competit actio tamen non reddit iudicium re- Ecce, quod priores iudices nullo verbo iniuriarum eruoo 88 b 4 tro nulluin. Quare concludédum videtur, ręum ni- meminerint in hac ſentenria. Prætereat conſulto, uruhn uo mis ſero ad hanc exceptionem obiiciendam con- protulerunt, ſentenriam porius in procuratorem u 2r unn waf uolalſe, quia mor in exordio litis& ante accepta- rei, quã in ipſius ꝑſonã ꝓpriã, ne ſcilicet reus effice- 81 ts probanur 1 tum iudicium opponenda erat, Vt ſupra dictum eſt. retur infamis, quia actiò iniuriarum eſt famoſa, id- huue zeu den 32 Quodtamen iam diximus, noneſſe neceſſarium a- eoq; ſi ſententia feratur in principalem, tuncprin- dg m rhuius genti, quodactio competat, ſed ſufſicere, ſ reus pa. cipalis no tatur infamia,& à nemine, niſi à princi- an arinlgegnima, tiatur ſe conueniri, hoc Dd. limitant notabiliter, pe reſtirui poteſt, l.athletas.. furti. dæ infam. di vero leulgte dlum recen tum demum verum eſſe, ſ actio ſemel fuerit nata, feratur in procuratorem, tunc neuter eorum nota- n i aen um, 1 ſed iam exſtincta,& aliquis iſta actione ſe conueni- tur infamia. Er ideo conſilium eſt, vr quis conué- 21 dlünſecul mandat ri patiarur, quia tuncverum eſt, quod ſibi præiudi- tus iniuriarum ciuilitet, conſtituat procuratoré; arlganur vera, ſi cat,& indicium procedir licer appareat actio ex- ſicuti in noſtro caſu reus fecit,& tunc ſententia b Win kens, ſincide ſtincka eſſe. Secus eſt, fiactio nunquam fuit nata, deber ferri in procuratorem, vr ſic parcarur ho⸗ ze⸗ e gloſem quia tunc quis non poteſt pati ſe conueniri,& ſi ap- nori& fainæ ipſius principalis, 1. furti.§. ſi quisa. kn uteg vef pParcat non eſle natam, iud cium non procedit, per lieno. de infam. Cyn. l.1. C. de ſenten.& interloc. Con- 19 R conin 4 text. inl. ſi ſocer. vbi Barto. ita declarat, de dote præleg. n- cludendo tandem ego cenſerem, intentionem Byguacuicom 3 gel.§. quædam. poſt num. 3. luſt t. de actio. Taſius l. ſi Tui- actricis per de fenſiomes rei non prorſus eſſe eli. trnan ener huile 16.de ver bor. Q0ligat. vbi concluſionem tradit, quod ſam,& per conſequens pronuntiarem„bene iu üelca benan 4 ſi reus ſciat agentem ſins actione experiri,&e patia- dicatum in priori inſtantia,& male appellatum, Limaa 2 nequn tur ſe conueniri, hoc iudicium nõ procedit, ſiactio cum refuſione expenſarum, tametſi reuera mihi vi- a Keundo Sihes non ſit nara,& index ſi hoc reſciſcat, deberteum deantur priores indices nimis magnam ſummaem damn t ue e abſoluere ab obſeruatione iudicii. Imo inquit Zaſ. taxaſſe actrici. Ego non vltra tri 2B florenos ad- dime„cuis dec etſi reus hoc caſu procederet ad ſententiam,& iu- iudicaſſem, ſaltem pro damnis, uenendo omnem Kedita dional id dex pronuntiaret„tamen ſententiam nullam fore, eiraum ſtantiam rerum& perſonarum, in qua æqui⸗ Aääaeu! nncjpalter, deficiente vnO e ſubſtantialibus iudicii, nempe a- tas ſita eſt, qusadmodum eleganter id fieri debere dirni Ridem nuti Kore. Siergo dicamos in nollro prohoſioactrici air uriſconliles in tem ahusahemmam,3. quci iejſnnane tanquam vili& infami perſonæ iniuriarum actio- prator. de iniur. quæ in hoc eſt ſingularis& multum 4 ad npletics nem nunquam faiſſe natam, conſequeturex præ- notabilis. Erhæc eſt mea enreutha ſaluo ſemper l b8na 4 fata doctrina, quod etiamſi exceptio illa, Tibi non c. peritiorum& melius ſentientium ugicio p. dasnduae bee 1 a wa hhs Oni or e ndaä 4 8 e.: Bditt a ln. Teul nuiad 4 t etian im lo cumne eldue din de ludſe 48 4 dannionh an enen ein ien Aincico Kbin Ih 4 kle e,qaodiün an præi icium, nun ün .clperanaua u Kione ſatu eſtauua mplietteraciin* t lullle min qung m aamni, alaainiur ſan hera conlumita IM ieeo lidiliuil Au e, qula lbi comm A daltarum cuſtocig A Præſidia catceri Am n. Cod.de caſtadna dn. Penim quenqud aa a. oderamineota 3e ue deratione, nec dt an ali mmagere. aanem ie un uſtantix paruma at an ſed potius przc an din Aquiliæ prodam n t. Hoperis neglectt as ta ſanis demonſtn n hm. en der Klaͤzerin ai k urt hab vnnd rei aet reforderung d. dres iudices nullt au un ac ſententia. M am fü rentiam potiu it mund plonã ppräne as kun niaacho iniuriat a ü feraturin princ a ui ufamia,& ànen ai d Lathicta.ſh Mm atotem, tunch om ideo conſilium ma. zuilitet, coult a vau aſu reus fecit; inn rocutatotem, if 1 ſius gincipals 15 u. L.C. Céſed adices limE relbi- 2 10-* ggo a!. a9; b a, ei ln Vo kafe XESPONSVM LXXXIV. SVMMARIA. 1Capita huius reſbonſt. 2 Procurator an poßit reſtiturionem in integrum pe⸗ rawc. 3 Mandarum Heciale an& quando in reſtitutione in in⸗ tegrum requiratur.— 4 Pana delicto par eſſe debet. 3 Conféßio ficta ob contumaciam contrariis probatieni- bus reprobari poteſt. 6 Sententiam ex jicta confeßione latam impugnari Poſſe. CAbITA HVIVS RESPONSI. L hoc punclopetitæ reſtitutionis in integrum, Levparte And. Luding. tiuis Lubecenſis aduerſus quandam interlocutoriam latam pro domina An- na, relicta quondam L. ciuis in A. per quam arti- culi poſitionales à prafata Anna appellatrice pro- ducti in contumaciam appellati non reſpondenti⸗ pro confeſſis ſumt accepti, duo videntur dſcutienda ſerprimo, an duti Andrez Luding. procurator Rne ſpeciali mandats potuerit reſtitutionem in in- tegrum poſtulare?Secundo, an cauſſa, ob quas peti- tur réſtitutio, ſiu ſufhcientes ad eam conceden- 1 2 Qwaufk RIMVM quæſitum, quod per procu- I. AMratorem poſſit reſtiturio in integrum peti, a- perte determinare videtur Rubr. C. etiam per procu- rat. cauſ. in integr. reſtitut. agi poſſe. atque hanc opi- nionem ſine controuerſia probat crebrior Dd. ſen- tentia, vt teſtatur loan. Maur. in tractat. de reſtitut. inin- 3 tegr. 2. 22. Sed f an pro imploranda reſtitutione ſpeciali mandato opus ſit, maior eſt dubitario. Fre- quentius tamen traditum conſtat, generale non ſafſicere, quod ſaris probatur inl. ilud.. ſi talis. de minoribus. ibz, aut eius procuratori, cui idipſum nomi- natimn ſit mandatum. Et huius rei triplicem ratio- nem Bald. affert in lege prima, Codice. etiam per pro- curator. huncque caſum recenſet etiam glolſa final. capituli, qui ad agendum. de procurat. in 6. inter caſus, in quibus ſpeciale mandatum exigitur. Sed prædicta intelligantur vera, ſi principaliter pe- tarur reſtitutio, ſecus, ſi incidenter, vt per dittam oſam ſinalem.& per gloſſam capituli, ſuſcitata. in verb. poſtulauit. de in integr. reſtitut. atque ita vlu obſeruatur. Et confirmatur hæc opinio; pri- mum ex eo, quia cui commiſſa eſt litis proſecutio, cenſentur etiam cetera demandata, ſine quibus apte& vtiliter explicari id nequit, lege, ad rem mo- bilem. de procurat. lege 2.& ibi Doctores, ff. de iuriſdict. onn iudic. Secundo facit huc capitulum vlrimum, de reſtitut. in integrum, cuius deciſio eo tendit, vt in mandato iuriſdictionali id præcipue attenda- tur, an iuriſdictio principaliter, an potius inci- denter imploretur, vt idem iuris ſtaruendum ſit in actu& mandato procuratorio. Solent enim hæo duo paſſim in pleriſque conformitatem ha- bere, ita docentibus modernioribus, in f.& quia d iuriſdict. omn. indic. Deinde facit, quod hæc reſtitutio à principali negotio omnino deriuetur, Reſponſ luris Decad. IX. Reſponſ LXXXIVv, vt ex eo ſuccedat regulal. quoties. C. de juckc. in qua diſponitur„quod etſi de cauſſa ſtatus principali- ter quis cognoſcere nequeat, ſi tamen volet, inci- denter eam terminabit. Poſtremo hoc manifeſte videtur deſignare, l. vlti. vhi& apud quem. quam ad hoc mire quadrare aſlerit Barrol. in I. an procurator. de noui op. nunc. Sic ergo apparet, reſtitutionem in- cidenter peri poſſe ſine ſpeciali mãdato, licet prin- cipaliter impſorata exigat ſpecialitatem, vt per loan. Maux. in. tract. de in integr. reſtitut cap. 2. Ex prædi- ctis concludo in præſenti cauſſa, N. velut datum procuratorem ad hanc cauſſam ab appellato, eiuſ- dem nomine potuiſſe Petere reſtitutionem in in- tegrum vigore ſui generalis mandati, nec opus habuiſſe ad eam impetrandam ſpeciali mandato. Quo vero exiſtente, conſequenter videndum, II. an cauſſæ, ob quas petitur reſtiturio, ſint ſufficien. tes,& tales, ob quas merito reſtitutio concedi de- beat. Alleganturautem poriſſimum ſeptem cauſſe: prima, infirmitas& tandem mors aduocati: ſecunda, quod acta diu fuerint retenta a relitta vidua aduocati de- Juncli: tertia, attus redemitis& appellato tranſmiſtis vltra So. miliaria, is ſtatim alium aduocatũ conduxerit: quarta, quod nouus aduocatus ex improuiſo Reipub. cauſſa coactus fuerit in Angliam proſiciſci, vbi aliquor menſes emanſerit: quinta, o reuerſo iuſtitium incidiſſe in Camera ob hella in Germania paßim contra Caſarem exorta: ſexta, licer in Nouembri Anno: 46. iullicium rurſus fuerit reſtitutũ ac redintegratum, tamen huius rei ſcientiam appellatus in primus in lanuario anno minoris numeri 3. tompererit, quo tempore articuli grauaminum in contumaciam non eſpendentis pro confeßis accepti ſint ſeptima, eo com- perto ſtatim reſponſiones& defenſionales tranſmiſerit ap- peliatus ſuo procuratori. Hæ prædictæ rationes, ſi in facto veræ exiſtant, mihi ſatis videntur efficaces eſſe, vt videatur ſupplicanti concedenda reſtitutio aduerſus dictam eten in⸗ Neque enim tanta contúmacia ſeu negligentia videtur commiſſa eſſe, ob quam appella us à tota cauſſa cadere debeat, qui in ſuperiori inſtantia vicit,& abſolutoriam ſenten- tiam pro ſe obtinuit. Et omnis negligentia fere ex caſibus fortuitis emerſit, ſcilicet ex infirmitate & ſubſequenti obitu aduocati prioris. Neque certe appellatus tenebatur ſtarim mutare aduoca- tum, cum non admodum longus fuerit aduocati worbus,& ſemper ſpes fuerit eum reualiturum. Eſt enim hoc valde periculoſum in cauſſa tanti præ- iudicii mutare aduocatum. Deinde contingit hæc mota in non reſpondendo propter abſenti- am noui aduocati,& quia iuſtitium in Camera Impetiali inciderat, quo tempore abſque dubio ex- cuſatus fuit appellatus. Et veriſimilis eſt etiam poſterior cauſſa, quod appellatus reſtaurationem iudicii Cameralis elapſo iam ſemeſtri tempore reſeiuerit, propter magnam diſtantiam abhinc ad L. quia vltra 60. vel 7o. milliaria diſtat L. à loco iudicii. Et conſtat, quod mox, poſtquam appellatus comperit indicium in vigore eſſe, tranſmiſerit reſponſiones& defenſiones ſuas. Interim tamen in prima iuridica poſt reſtaura- tum iudicium pure ſunt grauamina pro confeſſis accepta per interlocutoriam,& ſic eo tempore, quo putabat appellatus iuſtirium adhuc durare. In ſumma mihi videntur hæ aauſſæ ſatis iuſta, ſi Bb. 4 3 ——:—-—— ——— —— 296 8 8 8 S “ deatur reititutio ceptionibus exa in facto probentur veræ, ob quas concedendavi- riam. Quare eas ad probandum admitterem, ex- Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ. Germam nere,& cauſſam ſuperfluis diſceptationibus vide tur prorogare velle, contra text. in l. ampliorem 91 C. de appel. Caueant, inquit t ibi Imperator, tam bti gatores, quam libellorum dittatores, vetboſis yti aſertioni- hus,& ea qua iam pexotata ſunt, reſuſtit ars, ſcituui, qua aduerſus præfaram interlocuto: duerſo obiectis non obſtantibus, & imponendum cenſerem appellanti, vt deſuper reſponderet iuxta Ordinationem. Nec per hoc ma- ſi hoc fuerit prætermiſſum, non deeri aduer ſus libellorum conditores amplißimi iudicii competens indignatio. So- œna illa orige excederet licto.& caderet app lam fictam contumaciam mis durum& graue eſler. Qurt. in tractat. de poſit. num cautelam. num. 6. vbi volui dam eſse, ſaluo tamen dicio. RE 8 P0NS 1 Aaprioris inſtantie in 2 Teßes ſuper iidem, vel 3 RKes dubia de iure Ciuili 4 1 grauaminibus quan Aeduci poßint. minari pοint?& Airur. 1 Iaſtantia appellationis 4 pellati. Et fiuris eſt. uod debeat pœna pare Alatus qui prius obrinuit, ob il- SVMMARIA. eodlem deciditur. admittenda eſſe, primo, pro Nam ſicut actores in prima in iſtis articulis poſitionalibus, ad additionalibus,& ſuperſu praadditionalibus factũ iplum merita cauſſæ maxime inuoluerunt& ob- Kurarunt, ita& hic denuo eandem cantilenam ca- gnum præiudicium inferetur appellãti, quia nihilo- minus probare poterit lua grauamina,& ius ſuum deducere etiam conceſla reſtitutione. Econtra au- tem, ſi appellarus non admitteretur ad reſtitutionẽ, contumaciam fictam ap- ſle de- àtota ſua caußa, quod ni- Sed triti iuris eſt, penam non debere egredi vltra quod delictum reperiatur eſſe commiſsum, i. ſancimus. O.de pæn. Gand. de malefic. ſub tub de homicid. Et faciunt huc, quæ habet Schurff. 5 conſſil. 38. cent.1-fol.(mihi)200. Item † comperti iuris eſt, confeſſionem fictam, qualis hic eſt, ob contu- maciam, ſemper poſse re probrari cõtrariis proba- tionibus. Bal. I. error. verſ. item vtrum confeſio. C. de ꝛur.& fact ign. Bart. l. abſentem. de pœn.&l. cum filius. de verb. obligat. fatiunt etiam hucsque ſcribit Paul. de Caſſ. in l. ſecunda.. guod ſi actor. C de zureiur. propter cal.& 17. Capol. cautel. 25 z. ſimilem t, quod poſt confeſſionem &eriam condemnationem, quando condemnatio ſecura fuiſset, quod ramen in noſtro caſu non eſt factum, ex ficta confeſſione ob contumaciam con- demnatus poſſit ſe defendere, ex co quod crimen non fuiſet punibile,& etiam poſſit probare con- trarium. Cenſeo ergo, vt ſupra, reſtiturionem in in- tegrum ex clauſla generali appellato conceden- in hoc peritiorum lu- VM LNXXXV. iudicio appellationis in graua minibus deduci non debent. direclo contrariis articulis, in eadem inſtantia produci non poſſunt. „Canonico autem definita„ex do atta priorum inſtantiarum Super iiſdem atticulis an& quomodo teſtes denuo exa- 6 12 Ciuile& Canonicum quando pugnant; quodlibet m ſuo foro ſeruandum eſt. Subornationis metus in ſecunda inſtantia non atten- quomodo diſſerat Aprima. 8 hac appellationis cauſſa Ioann. K. appellantis aduerſus D. H. appellatum inſtitura, mum rariones prætenduntura xſenticauſſa articulata grauamina non yideantur pter ſuperfluitatem. ſtanria frequentibus ditionalibus, ſuper- ata, duæ potiſſi- b appellato, quare in cunda ratio eſt, quod appellantes nihil noui, ſed plane eoſdem articulos, quos in prima actione de- duxerunt, articulando denuo ponant, videantur- que ſuper eiſdem iam denuo teſtes producere velle & examinari. Sed id publicatis ſemel atteſtarioni- bus prohibitum eſt fierl in ſecunda inſtantia pertex expreſſum in cle. 2. de teſtibus. cuius hzc ſunt verba: Te. ſlubus † rite receptis,& eorum atteſtationibus puhlilatu, 2 ſicut non licet ſuper eiſdem, vel directo contrariis articuuu alios vel eoſdem teftes in principali cauſſa producere, ſic non debet in appellationis cauſſa licere, cum non minus in appel- lationibus, quam in principali cauſſa ſubornatio ſit timen- da. Idem probatur in c. fraternitatis.&c. intimauit De teſtabus. Et huius clementine deciſionem etiamin foro ciuili ſernandam eſſe, Panor.& alii voluerein d. capitulo, fraternitatis. propter theoricam, qua traditur. Quories tres lege cinili dubia exiſtit, iure autem Canonum; clare definita, fandum eſſe Canonihus in ytroque foro. ca- pitulo primo& ſecundo, de noui operis nunt. Soc. c. quo- niam frequenter, yt lite non conteſt. quia per deciſionem Pontificis cenſetur Legiſtarum varietas ſopita eſſe. faciunt quoque not. in cap. licet ex ſuſcepro. de for. c*mp. G c. cum per venerabilem. qui hil. ſint legit. Prædictis ta-, men non obſtantibus, præfata grauamina, veluriu- ri& æquitati conſona, omnino admittenda eſle cẽ- feo. Debuir enim appellans vel libellum appella- tionis ſummarium, vel acta prioris inſtantiæ loco grauaminum repetere, iuxta Ordinationem Camas fol. 55. Sed quia nec ex ſummario libello, nec exa- ctis grauamina appellationis ſatis deprehendi po- terant, quia prioris inſtantiæ acta non cohærentia ſed incerta& intricata ſunt, ideo quo facilior& ex- peditior foret cauſſæ proceſſus, maluit ea, quæ in priori iudicio late, ſpat ſim& intricate deductafue- runt, iam clarius& dilucidius exhibere,& ſicnon poteſt appellans ſuperfluitatis argui, qui etiam o- mnnem ſuperfluitatem& obſcuritatem ſuſtulit,& iuxta Ordinationem Cameræ ſua grauamina dedu- xit. Neque hinc ſtarim colligendum, quod appel· lans denuo ſuper iiſdem articulis teſtes examinaii velit, cum id ipſemet non aſſerat,& fieri poſſit, vt etiam aliis prôbandi adminiculis vtatur, veldocu- mentis literariis, vel repetitione acttorum. Quin- imo etſi ſuper iſtis articulatis grauaminibus teſtes iterato producere vellet, ex ſequentibus rationibus ipſum merito audiendum eſſe cenſerem. Prmo, quia † ſatis conſtat, quæ in hoc puncto differentia; inter ius Ciuile& Canonicum obſeruetur,& quod de iure Ciuili contra d. clem. ⁊. de teſt. etiam factaatte ſtationum publicatione teſtes in cauſla appel atio- nis denuo ſiuper eiſdem atticulis examinari poſſint, per text. in I. per hanc.& ibi gloſſ. de temp. appellat.vbi ſcribitur, in cauſſa appellationis licere vtrique parti non propoſitum proponere, non pro 4- tum probare,&§. quia vero. in Nouell. de teſt. Secun- dotpropter regulam, qua traditur, Cum uus Cinilee Canonicum pugnant inter ſe, ius Ciuile ſeruandum eſein foro Imperin, ius Canonicum vero in terris eualeſle zuxi⸗ Iuris Decad. I X. Reſponſ. X XXVI. 297 n laper Reſponſ. Iuris Decad. IX. AeheneK 3 d 4.. 1 i ppellansi oure ſeruarur illæſus. kant ͤ 1 uvta not. in f. F0.. Ca- 6 Terrtzus impe 165 Appe emqui aa. luxtà ilc validiore nitirur ratione, Auam ius ad intereſſe, ſi ſol do ſit: ſin minus, appellans mmdian h a zus Ciuile wele cauſſæ ſubueniarur pleniori ve- ad intereſſe, ſi ſoluendo fit: onag,... vr ſci icet cau„.,7. tuitur... 1 f nnna,, A Aueaae„d. leg. per hanc. hoc eſt, 4 nabi bi ie Mhuu⸗ negligens in roſecutione aypellationunte- f Amiſum, dag n Maris hue ſiue pleno ſiue ſemipleno uume? tur parti ad ntereſſe, ſi ſir ſoluendo, alias datur an at dent d ganter declarat, ſi 5 tia probatum adhuc pleni- netur parti ad:n. in prima inſtantia pr hirur. qua pean ℳ. apparet in Po nan po ſüt Licer f autem videatur reſtirutio. ele 1.X1 us& verius pro 19 metus 1„,S bala,gand 4 ceeld he ratio d. clement. Ceunde. ſwben THEMA RESPONSI 1 z4hue adelle kaco ſtium: atramen iſta. culando denuo e ſcilicet ſubornationis te ia& preęſumtiua, habet-„„„ Z. aduerſus H. Iual- wiamdenont atio eſttantum imaginaria e eun autem corã J Nrauſſf appellationi⸗ K. Sle. aduerſas H. P 8.. 4 d 4 n. A- m 1u lCe,. I. M.„ ⸗. 2. ktidp ablens g gue lochin In al aan lege. ita demum. Codice de um de L. inter cætera ena en eeeas C.—„; 5., a 16. 8.„.„//2 knus elt llerlin lecund diuerſis,& in a bac caul appellationis alia cauſſa tibus diſputatum eſt, Ar appellaus, 2 ebe, 6 6 cenſſu aün ð yrocurat. Fſt diverftate quidem materiæ antique. fuit pſequi appellztionem,& fatalia ſunt, e apſa, 9,6 à prima, non div 1 111c eriæ nouæ, i 1½. du, Genum nſe d aprima, diuerſitate iudicii& materiæ nou⸗ 21 debeat reſtituu? ſ dr eiſcem ve iing 44 ſed tamen d endererla Et cum iudex appellatio- VAM quaſtioné tractant communiter Dd. Iin princqali eſt, 1e Sng. terribilior, veriſimile eſt, Lu ail(29 ex ratione. de appell.& † quinque ali 4 1 is ſit maio teſtes,& animaduer-.AE.. r is i itur ex facto uu cauſſalicen, an Mn Dis lemna minaturum elle teſtes,& anlmadnen ſtingunnt. Quaidoqʒ; enim Auus 1imp citut 5 1 in rincipali cauſi A Enr arnllnn ſi qua ſubeſſet: idque ma limpedimendo concernente per dnam 6 hen 14 1 ſurum ubornatieneme ſig fle in ſupremo Impe- proprio ve 3 que ex facto iudicis, quandoque dur inc fratanjitans- 18„ rpræſumendum efſe— pro riam:quan 0 60 1.. 14 b han ime videtur pt 1, ca- Propriam: Hlanris ſeili-e, ellati, quã- , ime vi lla amplius datur prouo vf. llantis ſcilicet& appellati, q usclementine de Eu R Vads ali, vnde nulla amplius exmixto facto, appe 11 1 riali tribunali, v irtere, vt ve- 1, Salſas uandoque ex rlall ſt, reos admittere, 3 facto appellari tantum, q 3 indam eſſe, Dano ühc us malum eſt, E doque ex factc pp llA im. 1 Et ula minu: 21..„ f ffoce- ꝗ... aſi uando uis im- 2 tio.Et q uã vt repellẽdo eos veritas fu acto alicuius tertii Primo † ca u, ꝗ q h autatu. propter then. eflat, quã vt repeliẽd... 8 facto alicuius. imédo, com. V bas 1 ilin à an. Tlash nec ualets ſebetrarioiuriseiniür Adde deditur ex facto proprio iuſto impedimẽdo, com. zuili ubia erſſin on tur, merito prer uris ciuilis Doctores crebrio- Peditul 2 ſi iure detur ſecundus annus 6 aameſe Cmnin aun ꝙf hec ſentétia apud iuris ciuilis Do pellationis munis eſt opinio, vt ipſi ecundum Ordinatio- euin 1 Ptherſe brinnerit: nempe in cauſſa appel zeoene ſecundum ae wmmne deltonngam ſir adin erundo, MM. 4 00 IEIsSIIL⸗..„ 1ℳ X 4 meſtr— w ntite nan cntckq ag el 1 retoltus ſuper eiſdemarriculis rdlgere⸗ zune⸗ nem Cameræ Imperii Kohndam am non poſſit eut legiunm 2h 4e Bam. G, eo C. da oh⸗ar ia euru Cx hus vt Punna Ahrense nher wohſrn ca- 3 eein oh cterſt a na ca eſſe kerſun canonzeum. 1n4 ectio legum in du. Phelenane dimentum reſultart ex facto iudi- 1 Papa non dixe inoné vrverior 10 iſtinguatur. iem guifl ſutlh t, preſſe Papa non andem opinioné: yt verio- Iu. d ne ſanior eſt ſenrentia, quod ſubdiſtinguatur ntibus prafatag au. bio ſit euitanda. ianee Baldus zn d. 1. eo⁵. g. ſi quid cis, tu 4* contingit impedimentum Per princi- nfona, Amnind d i rem, multis comprol At Canoriſtaralm caſtris hac Aut Sun em fait appellatum,& ipſe iure ſeruatur 1 ellans ve ah mh autem. contra Pandl, Ini †& iuri Ciuili in pũ? Prmadque dtempus ſibi non currit: ideoq;, nec ze M c pr a mn m erſeadiunretat Tace ri videtur ipſa Or- Malueien dbienm per capitulum, ex inſinuatione. da R zum, vela 12 ſtro obſcure a npula“„ opus abet bie 2 rin. mnda onon oble.155.§. jm fal. düũ op 8 k.Aut roceſſit per in 0 a ml 10 Cto no 1 rtia parte fol. 155.§. j ath. ſed luu. O. de temp. appel. P 2. eeen laatio Cameræ, in tertia parte fol ſtantz fuͤrbracht/ appelauth. ſed& tunc datur ſecundus annus,& vſuwma n dinatio— voriger inſtantz fuͤr 1. m iùudicem:& tunc datur adus an anecerſumm* 4. das jenig/ ſo in 1IItnn bis feriore ebit tertium annum⸗/f.Co⸗ * chan dicit: Oder do iſen wolt. Nam ver Nſ, s s abebit tertium annum, appellioni8 Tun noch weiter darthun oder hewelſen Woll an etiam Wn lttenanian Ae hasobi qui ingred. ad appell..1. Seutniaf 44 ills darthun oder beneſn dochelan hæc omni- Areuran Eee ib. Tertio † calu, ſi proceſſiſ. 4 ſunt, ide M 1 teſtes inte. 10, I. in vide Alevxan. to 7219.3. n.. ia aricatalunt, wen ll attöonem per—— 4 10, 1. 1. in 3. ℳ 18& a ellati, Vt qu auſſe procellis, dea nhe lodeeffre Kceſeriaprohario⸗, en in ſer ex mixto facto, aPpenaüind Awau nõ cur- 1ll 1 ¹. h 8 2—. 4 2 0„„ ate ſpulmam 5 ſ ſn. de. ioſf. Et paulo poſt: Ja hermaſſänm Procedi derſactrcrtdrnſuin vlteriori fatali, clemen. quã e inee enk„ iſt: ſc 3P it, rit ipſo iure J,„, us&diacidinse aua. terreiteaneoeleren daemelezunue trentrendereenen ine ho- fluitatis 3 debeat circa illamprol etiam, quoad diud Lee t ehre ſſum conſenſum appel- as luper Heheat; ſic ex conſequenti etla.4 4. A¹ oteſt etiam per exprell F obſct A Klh quo in pruna in antiA& G 1 zmini, pri- 10 p romiſſo curſu tẽ- uita en& erelt Mn quo 1. nunen teſtii, QAmrenlürege memnini hac lantis dePpelleiünsaho Suu Pe anto afdons. G em(am uat exam ibunali Imper Orie ſineſe A Clem quàdiu. Qu⸗ 5* colligen du n us eriam in hoc ſummo eihinel lmy obſeruata poris bupetſederda Kferet ex facto ſolius appel- i m Kru KSc Legiſtarum opinio in Faibu E pradechis ergo o- l npechmenſpran currit tempus, ſed ſerua- el pl⸗ non oöbttan iculata ſaluo I. vt eum allegat Pano„4 b. A ſemetn Kcer ban concludo, granamina illa ſeamium endũ- turt llle ee Kor⸗ herſehy. eiſecunda- annuus, yt ih d adwinicd; w C Mali tinentiumadmittenda e Szumungenell. rione. poſſ. nu..vel datore raſn, ſ inpedimenrnſn f ban ttion dnbn te impertinentlun zondeat,&c ſaluo ra.. ſu, ſi im edimentum etitiol bwnds nurte imp eſt er reſpondeat,&c. uinto †& vltimo ca u, ii imp A1lEmtn se lrc lis s que parri aduerſæ, vt deſap b 2e a WMim deſcendat, communiter tenetur, ſs une⸗ Sum aliotum ſaniori iudicio. ex facto rl daſ actid ad intereſſe aduerſus lle, exles im la b M LXXXVI. quod primo danda ſit ac oluendo, tum dewum ereve um eſe i 1 RESPONS VM lum ereiuun de non eſtſoltende eun 8 70 adien i 4 8VM MARIA. ſtientioni locus ſir contra aduer arium, vt per Gl. 100 inho n. Ja S VM M A. ſtitutioni lotus ſit contra ueria Hein Ar ſat, qux dWenb 8 uendi appellatio reſtitu one C z upe ah⸗ adde etiam Matthæuin b Cnomicun 12, 4 Reſtiutis contra lepſe ferauanafe⸗ tat d. 6.e; Tatiohe,& i63 4 dore Heless habeatur contra „ 24den 4 4 aIdn nem, quando& ex qua tauſſas ti eeuſfam prattas, ANict. decis. 324. quan dia in Roc noſtro caſu omnes — cetcktes iaßſols 2 Im ediment um propij facti, ſed iumt, llationem in- Peh enare neen ehih hoc, ꝙ procurator licnlo A m 2 P 1* roſequendi appella ereſtiturionis cõfi. dam 1 tale auſſæ dendam ſdem utuc 4 4 vt ſecundum fatale cauff in n dicendũ eſt, non eſſe conce enc* 1 S g ae dulgeatur iatur in proſecutione appella- fuerit in culpa. um † appellans recurſum habeat han. G dluud Ran gn 3 ludicus facto ſi quis impediatur inp z reſtitutionem, cum Iaereſte per auth. bodie. C. de .„„ 76 4....... 9 88.. cuuſſ h be 4 tionis, quomodo parti ſubue 2 an rorogari poſſunt. ad Pe ain mlir ſoluendo, tum demũ reſtitu. oitun! i rs ellationis pcto partum y pellationis, 2ppellat. qui ſi no p rhr* Fatalia app. mn appellationis, HJu⸗ n appellatu impediat proſerutionem p C studl„ 3 Si ppel ua up lum.c à! 8 ij M 95 ſei H n A nar aun “— —]ͤͤö ———— Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germanl receſlum, videtur mihi, quod ille nilil obſtet. Nam verum quidem eſt, Epiſcopum, velut præpoſitum 298 tionem impetrare poterit. Dubitari tamen poteſt, an procurator alicuius hiabeatur pro tertia perſo: naquia magis videtur repre ſentare perſonam ip ſi⸗ in Vu. re nte ügnilicalle balanino; Pont ex lite- us domini, à quo eſt conſtitutus,& tunc perinde ra B. pro 4 2 eum exceptionib. ilcopiſtis o. 1 cenſendum erit, prout in primo caſu ſupra eſt di- mnoſcitor ed* tea Wuadimi 4 untare partium 2 ctum, quòdtũ demum reſtiturio concedenda ſit, receſſum fuit àtali receſſu, 83 in 5 vumero none, 1 quando iuſte quis im peditus fuit. Sed habemus quæ Soneigenteannh em ario; Wnes commillari- k ræiudicium, quia in cauſſa N. Kinder Vormuͤnder os prorlus diſceſſiſſe à z0 priori receſſu,& aline. contra S. fuit etiam ab ipſis tutoribus petita reſtitu- dia conco rdiæ propoſuiſ 2 ita vt pattes intra men 1 do m integrum contri ſapſim.fatalitm exnegli. ſemea kal accshtare, del vehudinrdaſdhenta— gentia procuratoris cauſſatum:& tamen reſtitutio ſcrip 1t Epilcopus f überptincpi Palatino„cum denege V Mehea mudenanlen docne nloſaane 21 V Mℳ vVXVII e: us para- 1 REST 9 N 5 V M 1 L. 8 XXVII. ens lit ipſe, ratione eorundem vonpromte in 1 SVMMARIA. dominum E. Marhionem in B. vtis ea componat: 1 1 Conſortium litis quando contrahatur. ſed hoc Palatinus denegauit, iuxta literam nume- 3 2 Coram iudice ſuſpecto litigare graue eſt. ro0 decimo, aſſerendo, quod ipſe ferre poſſit, vt or- 4 3 udex medlius ſi ſit ſuſpectus, ad eius ſuperiorem itur. dinaria via iuris lites ille componantur, iuxta lite- 12 4 Conſortes diuerſos judices habentes, coram ſuperiori ram numero vndecimo. Et ſic apparet, quod a conueniri poſſunt. prior receſſus prorſus ceciderit conſenſu& vo- 4 5 Si agatur de litigioſa poſſeſions etiam Principes in Ca- luntate tam commiſlariorum, quam ipſarum 3 mera tonueniri poſſunt in prima inſtantia. partium. Quare exiſtimo ex prædictis, dictum re- 5 INauſla vertente inter Epiſcopum in S.& Impe- ceſlum nõ continere vllam pendentiam, nec eum 11 rialem ciuitatẽ Vu. cis Rhenum, actores,& dom. impedire poſſe ordinariam viam iuris. Quoad ſe- A Frider. Eleckorem, Comirem Palatinum KRheni, cundam cauſſam, quod conſtitutio ligitioſæ poſſel- 9 pro intereſſe,& pagum A. reos conuentos, præ- ſionis in præſenti caſu non habeat locum: quiahic 1 I tendunt rei aliquot exceptiones ‚quare præſens conſtet, vbi bona& iura, de quibus cõtrouertitur, n cauſſa in Imperiali Camera non poſſit, nec debeat ſint ſita: iſta cauſſa videtur mihi penitus irreleuans 4 acceptari, vel tractari, quas breuiter& ſigillatim eſſe, referendo me breuitatis ſtudio ad verbadictę V referemus, ad eaſdemque reſpondebimus. Prima conſtitutionis, in§. i.& 2. in Ordinatione Camera. Ter- III M eſt, quod præſens controuerſia hactenus duntaxat tia exceptio, quod ſubditi non immediate ſubſint 0 contra ſubditos pagi Aagitata fuerit, vt quæ eorun- Imperio, ſed ipſi Palatino principi: ergo coram eo dem damnum& commodum ſolum tangat: iam conueniendi: pariter non videtur locum habere, 9 etiam comes Platinus indebite in cauſſam traha- cum Palatinus ſit etiam conſors huius cauſſæ, vt ſu- 1 tur. Hæc obiectio ſmeo iudicio) parum releuat. Nã pra diximus, ſed& ipſemet palam fatetur, hanc caut- 1 hactenus inter partes nihil iudicialiter eſt actum, ſam pro parte ſe quoque concernere, prout con- 1 ſed ſolum amicabilis quædam com poſitio tentata, ſtat ex lirera, nu. 1l. ſignata. Et admodum gtaue el- ² quæ tamen nullum effectum ſottita eſt. Et in huiuſ- ſet, coram fuſpecto iudice litigare, iuribus vulgatis. modi amicabili compoſitione compertum eſt,; Cum ergo miedius iudex ſit litis conſors,& alias ſu- 1 palatinus ſeſe etiam conſortem litis fecerit, vt ina- ſpectus, ſicque inhabilis, conſequitur pro iuſtitia 11 ctorum exceptionibus contra Abforterung abunde conſequenda ad medii iudicis ſuperiorem hoc calu 3 eſtedoctum. Etipſemet Palatinus in prima por- eundum eſſe, ſicut idem fit in cauſſis appellationis rogatione præfixæ dietæ fatetur, ſe litis conſortem In his † enim ſi proximior medius ſit inhabilis, vel; 14 eſſe. Et hic non rantum de bonis in M. ſitis, ſed et- ratione ſuſpicionis, velexcommunicationis, velal- iam de variis iuribus,& ipſa quoque iuriſdictione derins nilu bütratisstunc,eo omiſſo, poteſt appella- 11 Eonteonerdiur,goe omalade iflis ſabdits nom ri adalum uperiorew'irata allint aieäi yu,. poſlunt intelligi Accedit, quod oCfficiales ipfius Pa- yerſic. nonus caſus.& ihi Phil. Pranc. verſ. ſexta.& verſia. u. latini aſtiterunt in illa controuerſia incolis iis in A. ſaq. de appel. Rob. Mar. in Spe. iud. part. ö. num. 364. Huc 1,) velut Palatini ſubditis, atq; in multis punctis atque facit † eriam alia theorica Doctorum, quia quando4 arriculis quaſdam petiriones non tantum ſubdito- plures ſunt rei eiuſdem cauſſæ,& ad eundem finẽ rum, ſed eriam ipſius Palatini& Officialium nomi- agitur, tunc tales rei, qui ſunt diuerſis iu riſdictio⸗ ne ꝓduxerũt, vt ſic nõ poſſint nõ cẽſeri in hac cauſ- nibus ſubiecti, qiuerſosque iudices immediatos 1 ſa conſortes. Cõtrahirur f enim conſortium excõ- habent, bene poſſunt propter eandem& indiuidu- munirate cauſſæ& litis, vt per Pd. in c.cum M. Ferrari- am cauſſam, quæ omnes reos ex æquo tangit, cori en ſis; de conſt Dd. C. de conſort. eluſ. litis, per tot. not. in!iſi vno eodemque iudice horum ömnium mediata petitor. de iud.& in clem. religioſus de procurator. Et qui ſuperiore conueniri ‚ne continentia caiiſſæ diuida- gicantur conſortes, vide per Gl.& Bald. in l.dudum tur. inulli. C. de iud. Dd. inc. 2 de cauſſa poſſ&; propy tan. in ſine, C. de contrahenda empt. leg.. C. de communi ſer. in l. omnes C. atbi. tut.& l.. f. de quib. reb. ad eund iud. ea- II. manumit.& per Gl. Inftit. de oblig. qua ex quaſi contr.§. tur. Arq́ue ita etiam factum memini in Camerain item ſi inter. Bald.j. cap. quid ſit inueſtit. Secunda exce- cauſſa Comitum de Hanaw/ contra pagos Yden⸗ ptio eſt, quod liæc controuerſia non poſſit trahiad heim/Langenheim& conſottes, anno 154 9.Cuarta conſtitutionem litigioſæ poſſeſſionistum, quia exceptio, quod Epiſeopus gerar ſevelurexttancus, necdum paritum ſit receſlui amicabilis tractatus: inſtar ciuitatis Vu. id eſt, non defendar incolas in tum quia hic non vertatur lis aliqua, vbi bona, vel A. in ſuis aſſertis iuribus,&c. ſimiliter parum rele- iura, de quibus controuertitur, exiſtant. Quoad uat. Inde enim non ſequitur, quod propterealiti. gare mickriast a ia Klilesſigic 28 Propoſuilſe, bn. larhionem inLn 48 ausdenegauitim . Uhh. rendo,quodipſe Ar 1 A 1. ndecimo. Etn A Prorlus cecident min ommillariotum, 1 eexiſtimo erpra ae änere vllam yent ordinariam fum an un. mquod conſtitut a ni caſunon hahes ann m na&iura de qui n m. 12 rideturmidif a un me breuitatisſtu at ehn 6ſ. G in Orim ans malel dod ſubditi noni aseuti ſiPalatinoprinc stzan dariter non videt umaba ftetiam conlots uit al Kipſewet palam m un e quoque conce an faui u. fignata Etta ugr ecoindice liiga am unf aus udexſitltts e ich inhabilis, conſ at phd medüiudicsſt aehi zcutidem Hinc dn fen prorimior med 1n anis,velexcomm dren atis, tunc, co om* W rioremiuxta duu ’ „Gribil Rm in 6 3 dr. in Spe.iuth di 6— a heotica Doct A Joſdem cuiſt ie g 1 eue L⸗ b e sque N „uueriosc Sees⸗ alunt ploptete bnd omnesfeos0 ad reatin „ indice hofamm n f 14 canin enfis b ri ne„ ſiſt un in 2 dedh 8¾ 1 „ Glufuss Cwan nn an ch factun 8 grs⸗ 4 4 Epiſepes 1 dii 9 u 4 — gare teneatur coram Palatino principe. Huc facit o- ptime, quod in fine exceptionum ab actoribus pro- ductarum allegatum eſt, quod etiamſi Palatinus nõ eſſet conſors litis, tamen directus dominus, id eſt Epiſcopus, non eſſet obnoxius ſuos ſubditos coram eo conuenire, qui ſolum ratione vaſallitii commu- V. nis dominus eſt(ſein Mittgmeiner.) Per prædicta ca- dit etiam quinta exceptio, quod Palatinus, velut e- lector& ptinceps imperii, habeat priuilegium pri- mæ inſtantiæ, ne ſcilicet in prima inſtantia conue- niatur in Camera, ſonder vermoͤg der Reichs außtreg/ quia hoc caſu non infertur præiudicium priuilegio, cum hicagatur de lirigioſa poſſeſſione, quæ erlam inter principes in prima inſtantia ad Cameram per- tinet, juxta conſtitutionem de litigioſa poſſeßione, Ordina- tioni Camera inſertam. Ex prædictis ergo ſic breuiter deductis cenſerem, præfatis exceptionibus non ob- ſtantibus, prineipi Palatino litis conteſtationem eſ- ſe imponendam in hac cauſſa, expenſis tamen vtrin- que compẽſartis. Nec aduerſatur, quod inter cetera allegatum quoqus eſt, Epiſcopum in§. velut præ- poſitum in V. non poſſe agere ſine conſenſu ſui ca⸗ pituli. Poteſt enim hic præpoſitus agere ſine capi- tulo, quia tanquam ſocius cum principe Palatino agit,& capitulum in Vv. nil iuris habet in hoc caſu cum loco controuerſo, mit der Mondat, vel cum præfectura in A. Item licet in Abbate forte ita ſit, quod non poſſit iure experiri, niſi habita poteſtate aſuo conuentu, tamen de Præpoſito videtur de iure ſecus eſſe, quoniam Præpoſitus non eſt membrum capituli, idque maxime obeinet in noſtro caſu, cum Præpoſitura in Vv. ſir feudum Imperii,& nunc in- corpotata epiſcopatui S.& ſit de eius menſa, ita vt nihil ſeſe amplius habeat interponere ipſum capi- rulum. Quare concludendum cenſeo, vt præmil- ſum eſt. KESPONSVM LXXXVIII. SVM MARIA. 5 1 Stipulatio etiam per in terpretem celebrari poteſt, 2 Matrimonium per interpretem contrabi poteſt. 2 Nadex poteſt diuerſa lingua hominibus ſuam ſententi- am per interpretem exponetr. b atlr. — Com hiſtaia ignarus idiomatis teſtis, eundem per in- terpretem examinare poteſt. 5.§. Iuterpretis vnius dictum num& quando ſuficiat? 7 Quando tractatur de ſigniſicatione literarum, ſtatur dicto vnius, qui eas ſcit legere. OQvæSTIO HvIVS RESPONsSI. Ncauſſa fractæ pacis& mandati de reſtituendo, Vertenie inter Syndicun, Scabinos& Iuratos tommunitatis in H. contra gubernatorem in B. in Lotharingia eiuſq conſörtes, illa incidit quæſtio, Hue dubitatio, ſuper qua etiam ſubmiſio facta est, an ſcilicet danda ſit facultas commiſſario, qui in- tepit examinare teſtes,& ſuperſunt adhuc alii, qui nullam linguam præter Gallicam callent; cuius linguæ Commiſſarius prius datus prorſas eſt igna- tus, an, inquam, permittendum ſit dict⸗ Com- miſſario recipere interpretem, qui ſibi teſtimonia keſtium Gallice loquentium interpretetur atg. ex- Heuat, ve ſic incvatum examen ad finem perduci Reſponſ. Iuris Decad. I X. Reſſ ponſ. LXXXVIII. 199 poſlit? Et aduerſariorum procurator contradicit volens Prorem commiſſarium, veluti expertem linguæ Gallicæ, reuocandum ſſé, imponendum actoribus, vt alium, qui ſit callens linguæ Gallicæ, in locum illius nominent. Iudicatio ergo totiu⸗ cauſæ ſiue controuerſiæ præſenti⸗ conſiſtit in hoc; An in noſtro caſu ob id, quod examinandiſant teſtes Gallici,& commiſſarius eit ionarus eius lin- guæ debeat adhiberi intenpres,& ꝑeund cõmiſſa- rium, mediate interprete, examen inceptu cõpleri? EK LPræciũs ſuperfluis breuiter dico, quod hæc qᷓſtio videatur diſſolui Poſſe ex.. 1.§. vlt. de verb. oblig. vbi traditur, quod †inter homines din erſarum 1 linguarum ſe inuicem non intelligentium poſſit contrahi ſtipulatio mediante interprete. Hæc do- ctrina variis modis ampliatur per Dd. Primo, quod uerſi idiomatis poſſit iniri Per interpretem, Cano- niſt. in c. ex literu. de ſponſ. Secundo poteſt iudex fer- re ſententiam inter homines diuerfi idiomatis, ad- hibito interprete, qui idioma iudicis partibus ex- Ponat, ita Bald in l. iudicis. C.de ſent.& interloc. Tertio poteſt Tteſtator teſtari coram teſte non intelligente 4 eius ſermonem, dummodo talis teſtis ſenſu perci- piat, quid agatur, I. qui teſtamento.§. vſt. de teſta. quem textum ibi intelligunt Caſt.& Alexand. ſcilicet per in- terpretem adhibitum per reſtatorem, ita tenèt eriam Bald.& Salic. l.hac conſultißima. õ. fin. C. de teſta. Quarto producitur hoc etiam ad examen teſtium, vt per Bar. ..§. vlt. nu. a.vbi quærit, quid fier in iudicio, cum Teutonicus illiteratus producitur in teſtem inter Latinos? Et reſpondet: Iudex interrogabit eum per interpretem,& dicit ſe ita de facto feciſſe, cum aſ- ſideret Piſis. Sed tunc procedit dubium, inquit ibi. dem Bart. quomodo ſtabitur dicto vnius teſtis: Et ſi quidem Notarius eſſet interpres, ſufficeret, ſicut& ei ſoli creditur, vt!,ſi quis decurio. C. de falſ. Idem in iu- dice. Sed ſi iudex, vel notarius neſcirent interpreta- ri,tuncconſulit Bart. ꝙ adhibeant duos interpretes, etiam † contractus matrimonii inter perſonas di- 2 3 5 ſi poſſint haberi, c. quoniam de probationib. alias vnus 3 tantum ſufficit ſi non ſit plurium copia,§. quod autẽ. 4 rTeſtis teſtatoru idioma non intelligens, quando reci- Nouel. de non alie facit l. comparationer. C. ie fid. inſtrum. Et hanc ſententiam Bart. communiter receptam eſ- ſe. laſin d.I. ũ. ſin, poſt nu. 10. teſtatur. Reperio tamen Alexconſ."79.1lib:z. late tractãtem, an dictum †vnius interpretis ſufficiat pro plena probatione? Et dicit communem eſſe coneluſionem, vt iam dixi, ſcilicet ꝙ ſi plures poſſint haberi interpretes in loco, debe- ant adhiberi duoaalias vnꝰ ſufficiat, vel etiãſi poſſint haberi duo, ſi tamẽ vnus adhiberetur de conſènſu v- Bal Rimin.l.iuris ignorantia. C. qui admi. Fel c. propoſuiſti. de prob. Zaſid. I.. Gi.vbi dicit, ideo credi interpreti, ꝗ vnꝰ eſt, qa interpres nõ adhibetur vt teſtis, ſed vtar- tifex linguæ interpretãdæ. Addit, ſi partes cõcordari nõ poſſint ſuꝑ interprete, cõſultũ eſſe, vt iudex acci- piat duos interpretes; vt ita fides fiat geſtis corã eo. Cõcludo ergo ex pᷣdictis in p̃ſenti caſu, ꝙ cum com- miſſarius datꝰ iudicialiter ià inceperit examẽ teſtiũ, — y. —— 8— —ʒ 3 —?j —— ————— —— —— . 2 —— ———— — —— —— 2 ——— poſsit etiam reliquos teſtes, quorumidiomatideſt ignarus, per interpretem examinare:& ita pronun- datum in Camera 13, Octobris anno 15 53. RESPONSVM LXXXIX. SVMMARIA. Procurator per litis conteſtationem fit dominauu9. Ante litis conteſtationem procurator libere mutari po- teſt. 2 3„. 95 5 5 3 Cauſſa; ex quibus procurator reuocari poſit;& quod patientia procurat oru reuvcati ſuſiciat, vide nu. — I.... 3 3 7 4 5 6, 2 3 RKeuocatio procuratoris quomodo fieri debeat,& nu- 6 Procurat oris reuocatio quando valeat ſine cauſſæ co- gnitiont. b . QVSTIO HVIVS RESPONSI. IXrauſe violatæ publicæ pacis Epiſcopi Pu. acio- ris contra t. Alb. reum cohuentum illa quæſtio, iue Aubium incidit, an ſcilicet cum hacienus in praæfata cauſſa D. B. tanquã generalis procurator ipſius ret, egerit, idem reus nunt alium procuratorẽ nkuuepuuhk,,,,, LT videbatur, quod non, quia † per litis con- —teſtationem prior procurator iam eſt factus dominus litis, iuxta l. neque tutores. Cod. de procutor. 2& l. nullam. I. procuratoribus. d. titul. Sed pro re- ula traditur, quod ante litis conteſtationem poſ- k quidem procurator libere à domino reuocati- poſtea vero non, niſi ex cauſſa, I. ante diem cum lege * C. eod. de qua cauſſa etiam ſummatim cognoſci 3 debet gl. fngularu.. in cauſa.. nit. Quæ f autem ſint illæ cauſſæ, ex quibus poſsit remoueri procurator, habetur pleve in! ſi filius§. ylt. cum multis l. ſeoq: f. de procurator. Inter cæteras aurem iuſta quoque cauſſa reuocationis procuratoris, etiam poſt litem conte- ſtatam, cẽſetur, ſi procurator ſit pſens,& pariatur ſe reuocari, ita decidit Bar. in l.. C. de ſatiſdat. per gl. in l. ſi procuratorem. C. eo.& faciunt not. per Bart. in! procu- 4 ratoribus. O.de procurat. vbi dicit, quod rlicet procura- tor alicuius eſſet effectus dominus litis per litis cõ- teſtationem, ſi tamẽ poſtea dominus veniret,& ſua ſponte litigaret, nec procurator contradiceret, ſub- ſiſteret iudicium. Quinimo procurator eo ipſo cen- ſetur reuacatus, quod conſtat alium eſſe conſtitu- tum. Dd in d.. ante litem. Bart. in l.cum ſemel. verſ. ſed cõ- tra hoc opp. ſ. de tute maxime ſi ſecuadus conſtituatur circa idem, ſecus ſi circa diuerſa. Bart. d.l. cum ſemel. Card in clem. 6. q. de renun. adde prædictis ea, quæ la- tiſſime ſeribit Felin. in c. ex parte Decani. de reſcript. vbi inter cetera tradit quoq; illam cõcluſionem; Quod 3 reuocatio t procuratoris iudicialis debeat intimari iudici vel parri, alias geſta pet ipſum tenent, quoad præiudic um reuocantis, c. mandatum de procurat. cum concor. ibi in gl. de qua Bar. Bal.& Sal. latißime inl. vnica. C. de ſatiſdat. fel. vbi ſupra. num. 24. Amplius tradit idẽ 6 Felin. in d. loco. num. 17. quod † licet in reuocatione procuraroris, quæ ſit poſt litis conteſtationem, re- quiratur canſſæ cognitio, vt ſupra eſt dictum, fallat ta- men hoc, ſiprocurator conſentiat reuocationi, de quo plénius per gl.& Dd. in c. 2. de procurat. vbi dicit Anchar. in. notab. quando reuocatio fit poſt litem 300 Dn. Ioach. Mynſing Iuriſconſ. Germani (ptbui feci) qui ſuam cauſſam in Camera agat, conteſtatam; non ſufficere, quod fiat volente pro- curatore, ſed etiam requiri conſenſum aduerfar, quia per liris eonteſtationem procurator quaſi cõ. craxit cum eoò,.§. idem ſcribit. de peculio. quem quaſt contractum non poteſt dominus, vel procuratot diſſoluere aduerſario inuito, vt ibi idem tenet Panorm. in cap. auditu. col. 3. verſ. ſed ſaluando. de procuratonibu. quia intereſt aduerſarii, vt procurator ſine cauſſi non reuocetur, ne varietur iudicium perſonatum immutatione. Sed hic in noſtrò propoſitoactorum procurator de hoc nihil excipit, nec recuſat nomi. natim nouum rei conuenti procurarorem, ſed& antiquus ipſius rei procurator tacet, ſicque tame: parte prioris proeuratoris, quam ipſotum agenti. um adeſt conſenſus, ſaltem tacitus. Sicur autemnva- let reuocario procuratoris ſine cauſſa, licet lis ſi conteſtata, quando ipſe expreſſe conſentit, vr perſ in à.vap ex parte Decani. ita etiam, quando ipſe ſcir& tacet, vt notar gloſ. maior. in c. ſi quem. de procur in 65. rutionem vide apud Felin. vbi ſupra poſt num. 27. vide er. iam Ordinat. Camera in i part.tit. 2o. Ex prædictis tan- dem cõcludo, quia procurator Epiſcopi Vv. in ſpe· cie non excepit, quare nouus rei procurator, ſeilicet Gnon ſit admittendus, ſed ſolum ex eo capite pe- tiit cauſſam pro concluſa acceptari, quia intrater- minum conceſſum non egerit ad productas con- cluſiones, quod requirebatur,& conſtat nobisde animo& conſenſu prioris procuratoris B. præfas tum G. velut procuratorem ipſius rei conuenti eſſe admittendum,& præſcribendum illi terminum ad agendum, cum comminatione peremtoria, &eee. RESPONSVM XC. SVMMARIA. 1 Sententia in dubio præſumitur ex imperitia, nou dul lach 2 Pana perlurii quæ? 3 Ordinatio pænalium cauſſarum Caroli y circapanan periurii explicatur. Periurium non committitur ſine dolo,& num 9. Quod quu facit per alium, ipſe feciſſe videtur. Difficultas à periurio excuſat. Periurium non punitur, ſi in nulius detrimemum ra- at. B Lata tulpa ad incurrendum periarium ſuficit. Io ludex male iudicans quanam aclione teneatur? Offcialis quando litem ſuam facere dicaur. 12 ludex litem ſuam faciens, quando& ad quid punia- rulx. G nu. i4.15.18. 1 Meſſores male iudicantes tenentur vna einn iudict. 17 Error iuris eſt lata cuex. 16 Libellus contra iudicem male iudicantem quomodoſt Formandus,& ad quid petendum:& nu.i⁊. i9. 17 Pana iudici, qui ex metu male iudicat. 21 Libellus alternatiuu⸗ quando admittatur. 22 Contra iudicẽ etiam ob ſentẽtiam nullam, ſpexſeuuti fuerit, datur actio ad intereſſe. 23 ludex licet ſententiam nullam ferat; litem tames ſuam facit. b PVNCTA HVIVS RESPONSI /TS4A G diligenter perpenſa ſententia latu rcgimine ſeu parlamento in E. inter Marti- n derlario oding Panu muüto n dtaa 22 d re tei Procutaora blah Decani. itnetam 1p gloſ. maigr. nes † uükehn iing mere in IDant rit.29 4 quia procurator 9 duare nouus aan ntendus, ſedlſolg In oconcluſa accen ad um non egettt e od tequitebalur, hen lenſu ptioris pto a, rocuratorem plt aum „K pteſctiden ae m cum commim amen —— — — 56PONSVM 5]3. SVvMMANI A dulit yreſaminn, nünh ique! mauum cuſemn or'äns iexylicatun. en committiturſn an pim rcit er alum, ſeſ iih un neriuriveraſ t.ʒ an unitur,inuu bwman Iincurrendum per wißi udicans quanam. an eleun anis lien ſaunf Jan ſaunfaiiem, u af au.14.1.ll. „A ale iuduant tene Flll furaurbx na iutim malei d A da G tquitne 1 Ou utur acitaln n dxeneee7 4 run nubmas„ — 4 4. „ * * bum Vu. actorem,& quoſdam iudites malgficio- eum in aclis expreſſös, reos cbnuentos, videntur mihi duo principalia puntta diſcutienda eſſe. pri- mum, an ſententia; qua præfati iudices dittum Martiuum Vu pronunciaruni periurum, eig. cbn- Juetam periurü penam inflixerun, dolo vel culpa fuerit lata? Secundum, quæ, vel qualis acio dicto Aartino Vu. contra eoſaem iudices competat,& quomodo ea formaliter ſit inſtituenda? 1 VOad PRIMVM punctum, omiſſis amba- (bante eriran inhærendo, non poſſum ex actis deprehendere, quod præfati iudices doloſe condemnarint Martinum Vu. Quamuis enim in narratione propoſiti libelli contineatur, quod ipſi nullo ptæhabito cõſilio peritorum, nec ex propria tonſcientia, ſed metu adducti ſic iudicarint: id ta- men in proceſſi cauſſæ non reperio ab actorsè arti- culatum fuiſſe, multo minus probatum, quantum exactis aſſertoriis iudici colligere licet, nam pro- batoria acta ad me non ſunt delata. Ad hoc dicti indices ad 29. articulum negant, ſe notitiam habu- iſle conſuetudinis in 5. 6. 7.& 3. poſitionib. aſſertæ, imo in ſuis reſponſionib. ad eaſdem illam expreſſe diffitenrur. Qiiapropter non videtur præſumendũ eſſe, quod ipſi ex propoſito contra propriam con- ſcientiam ex metu, vel gratia,& ita dolõſe, præfatã 1 ſententiam protulerint. Nam †&alias, quando reperitur male iudicatum, in dubio non præſumi- tur dolus, ſed potius imperitia, teſte Baldo in. ſi fili- ufamilias, num 3. ibi in addit. in print. ſrde iudic.& A- modeus in trat. de Synd. nu. 128. Quod autem ex cul- pPa& ſupina imperitia(auß grobem Vnverſtandt) condemnatint dictum M. Vu. hoc ſatis appatet ex ipſorum vltimo defenſionali articulo, cuius talis eſt renor: Item/ daß in den Kayſ. Rechten verſehen/ daß welcher meineydig erkennt/ derſelbig ſoll den mein⸗ 2 eyd mit abhauwung ſeiner Finger buͤſſen. Talis Fenim pœnaamputandi vel mutilandi digitos ob periuri- um, nullibi reperitur in iure Ciuili: quinimo per- iurus de iure communi nõ paritur pœnam in cor- pore, ſed ſolum Deum vltorem habet, per text. in!. 2. C. de iureiurand. Et licet Bald. enumeret octo pær. nas periurii, tamen de mutilatione digitorum nul- lam facit mẽtionem. Quod ſi dicere quis velit, hũc articulum poſſe intelligi de Ordinatione pœnaliũ iudiciorum Caroli V. quam plerique pro Cæſareo iure habent, tamen nec hoc ſuffragatur ipfis: quia 3 dicta † Ordinatio in 107.& 108. articulis loquitur 3 rantum de his, qui peierant in iudicio, iudice ꝓ tri- bunali ſedente, velſ contraueniunt iuratæ exultio- ni, die ein geſchworne Vrphed nicht halten. Neq; ibi dicitur, pœnam mutilationis digitorum ob periu- rium eſſe iuris communis, ſed quod vtentium mo- xibus in vſum recepta ſit. Fecerunt ergo præfati iu- dices extra caſum& terminos pœnalis ordinatio- nis, cum M. Vu. neq; in iudicio peierarit᷑, neque ex- ulsionis literis contrauenerit. Ex quibus ſatis colli- itur; quod dicti maleficiorum iudices ſuam ſen- tentiam es eulpa& ſupina imperitia fundarint ſu- per falſo fundamento iuris. Quod etiam amplius ex ed apparet, quod ptefatus M. Vu. tempore, quo præfectus ipſi ſub iuramẽto præcepit, ædituus fue- iit,& eo ipſo die ſacris ipſum intereſſe oportuerit, 4 Reſponlſ. Iuris Decad. IX. Reſponſ X C. ita quod tum ratione ſui officii, velut ædituus, non potuerit transferre literas in propria perſona, id- eoq; nulla ratione pro periuro habendus fuit, cur Fesinrium non committatur ſine dolo,& quæli- bet etiam iniuſta cauſſa excuſet à periurio vt pulcre per laſonem in l.videamus. num. 9. f. de Hin lit inr. vbi dicit, hanc eſſe firmam& communem concluſionem,& in lqni iuræſſé. num.3. de iuneiur& ihid, Currmu i5.&i⸗ 84 da n hcname uis orto tenebantur eriarn iudices diligẽter animaduertere, quod dictus Mat- tinus Vo renfmittendo literas kaae M i. hill neglexerit, ſed perinde fuerint literæ illi reddi- tæ, ad quem ſcriptæ erant, ac ſi ipſemet eas pertuliſ- ſet. Sed quod quis facit per alium, præſertim filiã, 3 qui cum patre pro vna perſona habetut, ipſe feciſſe e videtur, iuribus notiſſimis. Accedit, quod †difficul- 6 tas excuſat à periurio, yt per Alex. d.conſ.92. nu. 13. verſ. bro hoc.& Bertrand. conſ. 69. lib. i.& Frant. Rjp. in tract. de peſte, in 2. Par. nu. 6. Deniq; † quando iuramentum 83 in nullius vergit detrimentum, tunc violans non eſt puniendus, Bal. d.. a. vetſ. g. C. de iureiur. Et periuri- um ſi alicui non nocet, tunc pœna otdinaria puniri non deber, ſicut reſpondit loan. de Amicis tonſ. num. 2. Prædictis aſtipulatur etiam, quod etiamſi Martinus Vu. non ſatisfeciſſet iuramento,& propterea inci- diſſet in periurium,(prout non incidit, nec etiã in- cidere potuit, cum nullum iuramentum preſtiterit) adhuc tamen non fuiſſet pœna mutilationis plectẽ- dus, propterea quod non dolo, ſed magis cul pa pec- caſſet. Licet t autem ad actum periurit incutréditm a lata culpa fufficiat, tamen ad reatum& pœnam 9 periurii expreſſus dolus requiritur, ita noranter tra- dit laſon in d.ſ. videamus. nu.¹1.& 12. E& Curt. in d.Iſi quiz maior. 2. anuis num. 17. Ex quibus omnibus tandem concluditur, Iidices maleficioruin ex culpa,& ſu- pina atque inexcuſabili prorſus imperitia dictum Martinum Vu. periurii reum pronunciaſſe,& ini- quam hancc ſententiam ſtarim exſequi curaſſe. Et per prædicta reſponſum eſt ad primum huius con- ſulrationis punctum. Ad SECVNDVM principa- 11. le punctumn deueniendo, quxæ actio ſæpe dicto Mar- tino Vu. de iure competat aduerſus præfatos iudi- ces,& qualiter ſit inſtituenda? Ad hoc breuiter re- ſpondeo, iudicem, qui fmale iudicauit, teneri actio- 10 ne in factum, per gloſſ-verbi, diſcriminis in!.fin. in princi. C. de pœna iudic. qui male iud.& ibid. Salic.& Io. de Plat. §.i. num. 7. Inſt. de oblig quæ ex quaſi malef naſc. dque ſi- ue dolòſe, ſiue per imprudentiam male iudicauit, vt per Salic. in d. in. in princ. Et de eo, qui per impru- dentiam male iudicauit, eſt expreſſus tex. in l. ſin. de variis& extraord. cog. Et talis actio dicitur pœnalis, vt per Bart. in quaſt. 9. incip. iudex per imperitiam. num. 6. &is.& in vtroq; caſu facit litem ſuam, A.!. ylt. de variis & extraord. cog.& S.. Inſtit. de oblig. qua ex quaſi delitt. & ihi not. Ang. Sic eriam officialis officiũ ſuum ma- e gerens in damnum alterius, facit litem ſuam, I. ylt. de magiſt. conuenien.& iudex, qui contra conſue- tudinem iudicat, pariter lirem ſuam facit, iuxta Bal. Hin Auth. iubemus. de iudiciis. quem refert& ſequitur Paris de Put. in tractat. de Synd.§. an iudex, qui fecit litem ſuam. fol.(mibi)93. num. 7. Ex his ſaris conſtat iudicem, quĩ male iudicauit, ſiue id per dolum, ſiue imprudenti- am fecerit, actione in Ldum teneri, litemque ſuam facere. Verum † in eo diſferentia eſt, quod iudex, 12 qui per dolum male iudicauit, non ſolum tenerur Ce —— —--—————— 3 — ——— 302 in ſolidum,& ad totale intereſſe, 4. l.ſin.& ibigloſſ yerb. aſtimationis. C. de pœna iud. qui male iud. G Bart. in d. quaſt.. num. 18. ſed& infamiam incurtit, 4. fin. G. I. filtucfamilias.. ſi iudex.& ibi gloſ. vlj f. de iudis. Sed quando iudex per imperitiam male iudicauit; tunc condemnandus eſt in quantum religioni iudiean- tis videbitur, d.! ſ iudex:.de variis& extraor. cog. O d.. 1. Inſt. de obl.quæ ex quafi delict.& d. l. ſi ſiliuufamilias. ihi gloſ. verbi, tenet.& ibi 4lb. de Roſ. verſ. 2.& Bart. in ſum. æ ibi Bald.& in c.. S.iudices. num-i. de pac. iuram. fir.& Iaſtin& ſi quis. loi. num. 1⁷.& Alex. in l. argentarius..ſi 13 num. 9.& lode cdend. Idque retiam procedit, ſiiudex male iudicans per im peritiam, habuit collegas, qui ſimul iudicauerunt, quia omnes tenétur de ſua im- peritia. Bald. ſepe dictal. ſn. C. de pæn. iud. qui mal iud. prout citatur à Firmiano in d.§. iudex punitur. erf. 52. G. idem aperte tradit Salic. in d l.fin. quæſt.. titans ad hoc l. ſi mulsi. de publ. Huc pertinet, quod tradit Catal. de Compang.in tract. de ynd. num. 59. G& S9. quod ſen- tentia lata doloſe, dicitur iniuſta,& tenetur iudex in ſolidum: ſi vero fetatur per imprudentiam, dicitur iniqua,& tenetur, quatenus te ligioni iudicantis vi- detur. Quia igitur ſupra in primo puncto dictum eſt, iudices non doloſe, ſed per im prudentiam Mar- tinum Vu. periurii condemnaſſe: ideo vidẽdum re- ſtat, qualiter per im prudentiam peccarint. Nam uando iudex non doloſe, ſed propter culpam ma- le iudicauit, tunc diſtinguitur, an fueri rLalba tole- rabilis, quo caſu non tenetur ad intereſſe, ſed qua- tenus iudici videtur æquum, an non fuerit tolerabi- hiss, vt quia contra caſum legis,& tunctenetur in ſo- lidũ, ac ſi doloſe ſentétiaſſer. Corn.:in. C. de pana iud. qui mal. iud. nu. s. G. 9. Et Fulgoſ.dicit ibid. nu.3. quod quando iudex iudicauit contra caſum legis claræ, tunc grauius punitur, idem vult Amode. de Caſtel. in tract. de gyndic. num. 122. vbi ſcribit, quod ſi iudex per imperitiam tulit ſententiam iniquam⸗contra caſum Lcgis, vel ſtatuti, tunc tenetur parti læſæ ad intereſſe in ſolidum, quia fuit in lata culpa:& idem, fi iudicat contra communem opinionem per Dd. communi- ter approbatam, quia eſt in culpa. Et paulo poſtnu 127, Iubiieit, quod li poteſtas fun in leui, vel leuifſi- ma culpasnon tenetur in ſolidum, ſed quantum re- ligioni Syndicatorum æquum videbitur. Idem vo- luit Salic. in d. fin. quaft.. poſt Bald. C. de pœæna iudic. qu 3 14 male. Vult enim, quod t error iuris eſt lata culpa. Quid igitur in noſtro caſu dicendum eſt? num iudi- as videntur in lata, vel leui culpa fuiſſe Et mihi videtur, eos fuiſſe in lata culpa, proprerea quod eum periii- rii condemnarunt, qui nullum dolum commiſit, nullumque iuramentum præſtitit perferendi lite- ras per ſemetipſum, quique in reddendis literis ne- mini nocuit, nec quicquam neglexit: deniq;, qui i- teras per filium mittendi iuſtam& probabilè cauſ- ſam habuit. Vnde iudices, quibus hæc omnia nota &wanifeſta fuerunt, nullo modo Martinum Vu. criurum iudicare debuerunt. Et pofito, quodin Beriurium incidiſſet, prout nequaquam incidit, ad- 39 tamen iudiees non debebant ipſum, tanquam periurum, punire, ſicut ſupra circa primum punctũ ſatis eſt oſtenſum. Quum igitur contra tot aperta aura iudices illi ſententiam tulerint, idcircò non vi- denturà culpa lataabelle. Ignorantia enim iuris ta- li caſu etiam imperitos non excuſat, vt aperte conti- netur in Ordinatione cximinali, in fine,& tradit loach. Mynſing. luriſconſ. Germani aſein fing. intel. ſuper lquod Verua.ſ. depoſtti. 19s 2 infertur, quod grauius ſint puniendi, quam ſileui vel leuiſſima culpa Peuealent Eſt renim in ſumma 1 tenendum, quod ſi iudex per dolum tulit iniquam ſententiam, grauius punitur, quã ſi culpa lata: quod ſi culpa lata, mitius, qnam fi dolo: ſi culpa leui, mi. tius, Anam ſi lata culpa: fi culpa leuiſſima, mitius, quam leui, ita tradit Amod.in d. tract. de Hudica. un.) 29. Quomodo f igitur formabimus libellum in præ- 1 ſenti negotio? an certam ſummam petemus, vel aunde-. mnationem arbitrio iudicis relinquemu Et ſane non vi- detur conſultum, certum& determinatũ quid pe- tere, quia ſic ex capite doli ageretur, quẽ actor pro- bare non poſſet,& propterea viderur in prioi in- dicio Martinum Vu. cauſſa cecidiſſe. Nam in libel. lo inſimulauit iudices, quod contra propriam con- ſcientiam iudicaſſent, quod tamen non probauit,& ideo ſuccubuit. Atque ita Ang. in. ex maleffciis.. ⁵ zudex. num. 2. in 2. lectura, de actio.& oblig. refert, ſe- quendum capitaneum de Spoleto liberaſſe, cuiin iyndieatu obiectum fuerat, quod ſeientet&s doloſe quandam ſententiam tulerat,& de iniquitate ſen. tentiæ conſtabat, ſed quia dolus non erat probatus ideo fuit abſolutus. Idque refert& laudat Angel. in d.§. i. in fin. Inſtit. de obligat. quæ ex quaſ delic naſc. 6 Amod.d.tratt.de ſyndic. num. 127. Præterea libellus in priori indicio oblatus præter alia vitia& in hocvi- detur male conceptus Haheda dr diſerte in eocõ 1 tinetur, iudices per metum male iudieaſſe. Namſi- id verum fuiſſet, prout ex actis non appatet tunciu- dices non potuiſſent de dolo puniri, ſed tantumar- bitrio iudicis, aut extraordinaria pœna, prout deci- dit Bald. in d.l. in⸗num. 13& ſequitur ibi Salic. in ylt, qu. C. de pæna iud qui mal. iud. vbi eſt bona additio in ver- bo, Si iudex. Quid igitur:ex fleuine& leuiſſimatan. 3- tum culpa agemus, atque ita nullam certam quantitatem petemus, ſed condemnarionem atbi- trio iudicis relinquemus: Sane ita faciendum eſſ viderur. Nam Ang:iin d.I fin. num. 6. non niſiduss formas ſyndicandi ponit. Sic enim ſcribit: Qalter formatur libellus contra iudicem, qui male iu dicauit? fmr. matur autem libellus contra iudicem, cum agitur ex capits imperitiæ, concludendo, quod condemnetur per Hyndicatoru eus, quatenus eorum religioni videbitur æquum eſſe Inftit. de oblig. quæ ex quaſi delitt. in princ.& d.: ſi iudex. Cum vero conuenitur ex capite doli, concludi debet contra eum ad certum& determinatũ quid, ſcilicet ad totam ſumma- quam in ſententia declarauit, vt hic,& d.iſ udex. Etſ ſententia non contineret dari, ſed fieri, oportet, quod aſtime- tur factum,& iſtud venit tanuam intereſſe. Etſi contint- ret bannum in perſonam, vel in membro, ſimiliter opor- tet, quod concludatur in omni eo eum candemnari, quod'e- nitus voluiſſet porius de ſuo ſoluere, quam ſuſtinere Venten tiam dicti hanni. Hæc Ang. quem ad verbum refett& ſequitur lacob. de S. Georg. in d.ſ. ſt filiusfamilias n.24. Eadẽq; fuit ſententia Baldi in l quæ fortuitu. n.15. C. 4 pig. act. vbi ait. Formatorer flibeliorum agentes rationeial i pæ leuis, vel leuißimæ, non debent certam quantitatem he tere, alias male formarent libellum, ſed debent concludere ad condlemnationem, quatenus bono viro æqjtiunm ridetu. Idem voluit Pariſ.de Put. de ſyndic.§. an ſi poteſta con- demnauit. num. 1i. folio(mihi) 342.& in§. an cntza offt cialem num. 16. fol.(mihi)39 5.& Amode. trallat. e hi- döc. num. 1227.& Catald. Boncompag. in eod. traitat. nu- mer, 22& Baroà Tautemb. trattat.deſentent num. 44, 4— Veluch , — — — —— 4 —,——— ꝗ————õ—— A —— tel. 1 ir uidnu. ahs imun es qaoen. Nd li Apertt äa .s punitar mi oua a len ine ſeni4a 1a leui, ſed lata culpa iudicarunt, videtur ex eo capite agendumeſſe, quod condemnentur in omni eo, quod maluiſſet Martinus Vn. de ſuo potius ſolue- re, quam ſententiam iſtam ſuſtinere, per iura ſupra deducta. Sed quia acta primæ inſtantiæ non vidi, Reſponi. Iuris Decad. N. Reſponſ. XCI. z0 Verum in præſenti ſpecie facti, vbi iudices non er 303 negabat, ſe vel Tenuntiaſſe, vel iuraſſe, quicquid continerent literæ, nec per eos, qui in prætenſo inſtruméto aſſererentur aclui interfuiſſé, probari Doſſ, quod Hoc ſit fattum, nec ſigillatores aliter Luper hoc teſtificari poſſe, offerendo ſéprobaturam, * n ndj ad 3 nec etiam atteſtationes legi: ideo ad cautelam vide- quod non renunciauerit, nec iurauerit,& zum Stur otmeding ah tur tutius eſſe, per alternariuam etiam exaltero ca- Hæc ſit negatiua reſtricta loco& tempore„petiit ſe eettan ſanna 4 Uhe pite petere iudices condemnari, vt ſi in altero tutus admitt ad probandum contra dictum inſtrumen- ub ninan non eſt accipiat alterum. Nam t keuls 34 Juod tum; atque in euentum mox offert artitulos re- 1 3 ili auacun a, it ex,,, a en um, cenum Aäen a di àl quando ex probabili quacunque aulas ue lit probatorios illius inſtrumenti Rei conuenti forti- capite doliagesa lüh facto aduerſarii, ſiue ex alio euentu, actor incertus ⁷οι⁴μeοντ⁹νε Tus 2uſtrun 2 Ale. c h — ollagein a. acto aduerla, nur e atoenenus aetot uxta Zaſ. ter reſiſtunt, eamque, ex certis quibuſdam cauſ- Cll et,& proptcrea N. A. eſt tuncpoteſt per alternatiuam experiti, in Taeh, e,„us) 7e,, ,7 um eſ nn. n ſeu 22 nſt de act. col.i; perc. conſtitutus.& ibi Iinn. de ſis ab ipſis a legatis ad talem probationem non b u. cau 0- mS. ſed. 1.. Tebn, 3 2....... 3 lces— Äe; reſt. poliat.& Marian. Socin. in c. ſignificantibus. nu. 74. eſſe admittendam contendunt: potiſſimum, quis kallent 4 9 Ra. in 7. falent. Ad hæc libellus alternatiuus non indu- contradtus renuntiatisnis fuerit celebratus in ſcri- u 48. f⸗ſan 0...... 8„ 5. 9. n. At hienf m, cit obſcuritatem, quia in qualibet parte alternatiuæ ptis, ideoque teſtibus reprobarinon poſſſt: quæri. 1** 4 38* g concluditur intentio libellantis, licet doi oratur tur ergo, quid juris? Réſpondeo breuiter, Domi- eaneun deda 4 eadem erieaagenaſ ſed diuesfa veyo en, 7ur 3 nam Annam omnino audiendam,& articulos in- „ num Hoci in d. c. ſinificanti us. num. 74. 1u 2. falent.. 7„ A„a. 3 6 Ibn iamſi ſententia illa rumenti dotalitii reprobatorios eſſe ad prohau- ectum fiern ga 11 Adextremum ſciendum eſt, etiamſi ſententia illa Hir K(a ià 7 D V 5 tentiam ralern, Am 22 fuiſſet nulla, tamen† quia de facto exſecutio eiuſdẽ dum admittendos. hat ſed quiadolm an m facta eſt, ideo datur actio ad intereſſe, ita voluit Pau- Am Dd. pro regula tradunt, quod †inſtrumé. luns laͦque r s un lus de Caſtr. in. d. I. ſi iliufamilias.& Amodaæ. vbi ſupra, D d4 per teſtes reprobari poſſint, non modo ſi lnfit. ieollga u tu, num. /140. Et †iudex licet nullam tulerit ſententiam: indirecte, ſed etiam ſi dire cto contradi cant inktru- V ehucke. uum. 12„.] AMa 33 tamen litem facit ſuam, vt per Raph. 5 ulg. in d. kſ hli- mento, ſiue teſtes illi ſint deſcripti in inſtrumento, oblatus nas a Kun. urfamilias.& laſon. in! 1. nu. 16. ff. quod quiſque iuru& ſiue non ſint deſcripti, vt per eos late in!. optimam. C. anceptusfuihe, qu na mai, b pulere per Amoda. vhi ſupra num. 1⁴ο.& Bal. in egein⸗ de contrah.& commit: ſtipulat. c cum Ide ſide inſtrum.&l. erper wetum mal auleg dices nu. 3. de pac. iur. ſir.&y lo de Plat.§.r. vnn ainſtna⸗ in§. ſi vero abſunt. Nouell. de hered.& Faltid. Et tſi qui·⁊ let,pront exactist unaa. oblig quæ ex quaſi malef. Atq; ita, vt ſupra de uetum Jem inſtramentum ſit Priuatum, de cuius impu- h aifececdon a kam. eſt, ad præfatas quæſtiones reſpondendum de iure gnatione agitur, duos teſtes ſufficere putant, iuxt⸗ ant ertraordinan a r cenſeo, ſaluo ramen melius ſentientium iudicio. Gl. in l. pen. C. de contrah.& committ. ſipul. publicum h in num. G ſcqui wän 4* 1 vero non paucioribus, quam quatuor reprobari, imalind.„bieſt antu Decadir nonæ Reſponſorum iuris finis. iuxta Cl. verbi, quodlibet, in d. cum I Excipiuntur fta-⸗ „ turzertleu dan Süe men aliqui caſus, in quibus inſtrumenta non infir- — n PD GAD. X. mantur teſtibus, nempe omnesilli, in quibus abſq́; gems, e. kel ſeriptura non contrahitur, quos recenſet Gl. in c. mns ſedcon al Rui.„ VM XCI. 1eriptura ne Adall„ 2— —* KESPO N S 1.§. poſtqua. verbo, in ſcriptis de cenſib. lib. 6. Quod au- dlioquemus: u SVM M 4 K 4. tem in noſtra ſpecie ex parte reorum prætenditur, am zugmlſn* 1 1 Iſtrumenid per teſtes reprobari poſſunt contractum renuntiationis in ſcriptis fuiſſe cele- andipon n lit, vt num. 3.„ ad illum improbandum teſtes non luntuen, Wu ne nanwareanwmdhuhn teſtiban tprohari po. brtum, ideoq; adillumimp lorem haberet, ſi tantrtiuduem, g i zrasi 2 Priuatum inſtrumentun 4 eſſe recipiendos: hoc certe colorem haberet, ſi ꝓ- Hellascontra iudin 8⁸ 1 teſt, puhlicum autem quatuor., batum exiſteret, contractum renuntiationis eſle in adertn,qrud cute a 4—— 1, ſc riptis celebratum. Tum autem dicitur contractus 4 l nun relgieni nie u 1Packum de non ſuctedendo non 7747 7, 3 2 tunc qua- aliquis in ſcriptis celebrari, quando hoc agitut ex- auuſ teligtm m 4 4 P at⸗ per ſcripturam neceſſaria ſi lefi— 4 preſſim, vt antea non valeat contractuüs, niſi poſt- erechitetul m Sua⸗ tuor, vel quinq teſtes admittuntuf. 87 b quam in ſcripturam fedactus ſit, c. 2. de pac. lib. G. l Et lafle 0,E an 4un, lauſulæ Saluo iure impertinentium, us. dtus C. de fde inſtru.& contractus: ſ. de reg. iuru teminatu quldſt f ſuu 7 Cla Dlae9 jſt triginta annus preſcribi- contrattus C. 12e, s. ſun coe 4dlerauit,thi ih ſe 5 petitioni hereditatis non niſi trig 1 Sed in noſtro caſu hoc non eſt oſten Ln neque et- 46,, eprehenditur ex inſtrumento, hoc nomina- enef duri,edf IWM, tur. S iam deprehendit to, he i aantan 4 CASVS HVIVS RESPONSI. 8 nler pantes conuentum fuiſſe, vt ille actus re- 1 Ägd.„,*.... 5. . mus An 4 b C F At poſt mortem nobilis& generoſi Domi. nciationis valeret, niſi prius in ſeripturam rc — jud 8— 6 1Fr ſenioris equitis aurati; ipſius reli- geretut: ideoque veriſimile eſt, ſeripturam acce ul. Laurinerhn ban Vfn M1 G.A vxor legitimà Domini ſe ad maiorem comprobationem rei geſtæ;& per tius ie ſuſ bu cdla filia, Domina A2ur. 8 orio wou. confccue s hic non ſumus in caſu, vbi inſtrumen- den in I. Baronis, in imperiali Conſiſtorio con- conſequen lumn le ad lab 34 iHjec Ang4, fa Vu. de M. Ba,Dnbs. e, e Tatre nuper de- tum per teſtes reprobari non poſſit. Sane ad ſu 5 des(cois, Mn Aeniſſet tutores G. Er. nepotis ex ſia 0 he ſtantiam pactide non ſuccedendo, vel renuntiatio-. nra functo,ad cſequédã por tionẽ debitãp AterAen He. nis futuræ hereditatis ſcripturam eſſe neceſſariam, emanmaflis 1 un reditatis. exparté aduerſa ad ſubuer tẽdã inſlitutã nullibi in iure traditur. neq; idtext. vel glofl. in eap. me,mu Nane astiuns obiecn fuit, quod dicta actrix accepta dote quamuis. de patt. in 6. dicunt, neque hic 85 innct 1 e 3 4 8 4 8. 1 r 47 1 üel am reſTtoni baternæ,*. ratur à gloſſ. in d. cap. 1. de cenſib. in 6. in nnt le hm norum renuntiaſſet ſucce ſſioni paternæ, iIlos numeratur à glof“ 17 umukh Nnuun 15 oo. fior babeuee An ne N— corporali quibus aſſerit de ſubſtantia eſſe ſcripturam. Ergo wee fhnuſ* Hauus eandemque renunttatiouem gota litii ſu er hoc hoc præſuppoſitum reorum;, quod hic ſimus in ca⸗ eieeii 1 nuu unaenuud, voe ei, unel h hene ſu, in quo requitatur ad ſubſtantiam ſcriptura, eſt A, nn, na weue elcguden Menuas AMancenn le 9 nai 6 Wind erecti: ar vero Domina Anna replicand 1 C2 f “ 4 g 8 8 7 ͤͤͤb—“— e“ 4— 2. “ △△△“ 39 4½ prorſus falſum,&c. Poſito autem, citra tamen veri- tatis præiudicium, quod hæc renunciatio cenſeri oſſit in ſcriptis celebrata fuiſſe,& ſic, quod non lebeat admitti contraria probatio, niſiper ſcriptu- ram, per ſupra dicta, tamen quia hic non poteſt con- traria ſcriptura produci, ſuccedit doctrina vulgaris, 6 quod; vbi in probando neceſſaria eſt ſeriptura, ſi non adſit ſcriptura, in huius defectu admittantur Jnatur vel quinque teſtes, de qua Dd. in cay. 2. ext. de probat. Cyn. in d l.optimam. G l.antiqua. C. ad§. C. Velle. &l.vlt. C. arbit. tut. Ex quibus tandem, vt ſupra dixi, concludendum cenſeo ‚reorum exceptionibus nõ obſtanribus, articulos reprobatorios prætenfi in- ſtrumenti dotalitii ſiue renunciarionis à domina a- ctrice productos, ſaluo tamen iure impertinentiũ, & nonadmittendorum, ad probandum eſſe admit- 7 tendòs. Namfhæc clauſula efficiet, quod ſi euiden- ter poſtea in proceſſu appareat, non fuiſſe admit- tendos aliquos articulos, nihitominus pronon ad- miſſts haberi,& teſtium depoſitiones ſuper illis re- ceptas etiam poſt publicationem poſſe reiici, prout notant loan. Andr. lo. de Imol.& communiter Dd. inc cum cantingat. de off deleg. idemq, docet Card. in cle ſæpe.§. quia vero. 7. not. de verb. ſign.& Dec. conſ. 63. G 64. ad ſinem. Ceterum quod ex patte reorum inter cetera allega- tum quoq; eſt, vel ea rarione actricem non eſſe ad- mittendam ad impugnanduùm illud inſtrumentum, ꝗa cũ ipſatempore viuẽtis patris ſine vlla recuſatio- ne receperit 15oo. florenos in dotem, nec in z0an- nis quicquam contra hoc fecerit,&c parum robo- ris habet:tũ, quia tẽpore acceptæ dotis necdum erat patris:tum deniq;, quiaf petitioni hereditatis non, RESPONSVM XCII. SFräMARTAA. Facli ſpecies huius reſponſi. Queſtiones in hoc reſponſo tractatæ. 1 Fæmina feudorum incapaces,& quæ ſit ratio. Nnueſtitura tenor vim contractus habet. In feudis inueſtitura ſemper attendenda. Nouißima derogant prioribus.& num. 15. lus quaſitum facto alteriiu tolli non poteſt. Inueſtitura antiquior in ſucceßione feudali attenditur. Porma inueſtitura mutari non poteſt, niſi præſentibus co con ſentientibus, quorum intereſt. Fallit in Principe, num. 1o. b Qua item ſit ratio, num. 12. i us naturale& contractuun immutabilè eſt. 13 Iſerior à Principe, feudi naturam immuta e non po⸗ ...X... mſ.,.. 14 Inueſtituræ forma quando per dominum mutari poſ- ſ. 1 is Renunciatio paterna hereditatis, viuo parente falta, an& quo iure valeat. 17 Peuda ingenerali renunciatione non comprebendun- rur. b u Renunciatio bonorum feudalium à ſororibus contem- Natione fratrum falta praſumuur. b Dn loach. Mynſing luriſconſ. Germani Remißio intuitu certa penſnæ fata, ea extin&e at. 20 Et in feudalibus hanus pater vni ex fliu plus, quama 5. liis, relinquere pote.ʒ 21 Patris, eiuſdemq feudatarii poteſtas circa bona fen- aalia.. 22 Teſtator in feudis nullam baber poteſtatem. 235 Imftitutus in feudo non ſuscedit iure teſtamenti, ſa ucceßionis feudi 24 Farens in feudo non habet adminiſtrationem, neque 8 ſumftuctum. 21 u vaſalu in feuds quodnam ſt? 26 Legem imponere poſſumuus rebus per nos queſiti. 27 Teſtatio in bonis feudalibus quando locuii haheat, pei „“.. b 2 28 Succeſio feudalu tranfit in ſtirpes,& uon in capita. 29 m alienatione feudi domini conſenſus neceſſarius et. 30 Alienationis verbum quomodo acuipiatur. 3 33 Tranſactionis verbum num iucludatur prohibition allienationis feudalix.“ 32 Vaſallus non poteſt compromittere. 33 Tranſactio in feudis an& quando valeat,& nu. 33. 342 Pafallus feuduin etiam pro anima donare non poteſt, & num. 42⸗““ 36 Alienatio feudi in coniunctum fieri poref. 37 nhucp procurator an& quando tranſigere poſ. 38 PFendi alienatio in eos, qui ſant de familia, licitaeſt Cunum. c..“ 3a Diuiſio feudi permiſa eſt. „o Renunciatio feudi permittituSM 43 Feudum intra annum& diem peti debet. 44 De inueſtitura petitione:& qualiter illa cenſeatur FAGTI SbECIES HVIVS Keſponſi. E- CTI ſgecies ſic ſe habet. Quidam I Titiur in feuduin accepit aliqua bana à domino ſuonè inueſtituran obtinuit, cuius tenor inter cetera ts lis eſt. Fatemur nos hodierno die Titio& filius ſuu maſculis& fæminis, ad inſtantiam& petitiunem ipſius,& propter oblationem fidelium ſeruitiorum ſuorum in rectum feudum conceſſiſſe proprietatem noſtram,& nunc eius feaduin ſcilicet Caſtrumò Villam ‚eyc. Concluſib auten inueſtituræ talis erat, Quvd ſi talia feuda contingat breui vel longo tem poris ſpatio, hereditario iure venire ad manus f. liarum, vel aliarum faminarum, ita quod nulli maſeuli exſtent, tenebuntur ille, ad quas iſla bons feudalia venient, per idoneum ſubſtitulum inue- iitaræ renouationem petere,& pereum debita ſer· uitia præſtarene vel nobu, vel iuriſdittioni noſlig in ſeraitiis debitis aliquid decedat,&c. Contigu poſtea mori Titium, relictis duobus filiis maſculi maiore natu Mauio,& iuniore Seio, relittisetiam Auabus filiabus, Auna& Barbara, poſt eius mur- tem feuda illi adprimogenitum peruenerunt, qu inueſtituram à domino feudipetiit, eamg nun facta faminarum mentiöne impetrauit. Qui primogenitus cum ſine liberis decederet, ſucceſſit ei ſecundogenitus frater Seius,& eodem modot nouationem inucftituræ impetrauit? plis aulim * “ ——————— Sermz 1 tui b Reſt Ie 4 4— 64„ 1 p 4 . 6 Reſponſ. Iuris Decad. X. Reſponſ. X Cll. 395 1. 1 eunrnu srn,... nmaer nt nia 4 in fauorem maſculorum 77 alrum dote contentæ, 9- iam pro hac Parte, quod dicitur in deciſ. Neapol quod gfa 9 1. mni hereditati paternæ& maternæ renunciarut. ſi in inueſtitura prima dicatur, Concediwas Tihn& 8 la Tandem præfatus Seius, cum& ipſe liberis care- 5 5 us tuis ſimpliciter,& in ſecunda inueſtitura 4 72,/,,„. confismatiôonis di 5; ee. famlum=, a ret, inſuo teſtamento i ens flios Barbaræ præ curpore aefeen Ri dhearur, Tul h erri a E 4 kao aherygt e ſuæ ororis, excluta Am,„ 4* 5. ima inucſtitura ſimplici- ſa un ua 4 1 aefuntteſu 76, Ae 4 Auna. Por 49 Selo ter dicat, Tibi& heredibus tuis quod lrima ingenhit 1 em ſac—uct deinde ex viuis ſublaro, tam filii Barbaræ, quam raartenditur,& præfertur,& non attendun un u- ℳ. 23. 8..„.. 3— 81.G atten untur ræ- eudi en hehet annx. Anna ipſa, inueſtiturama domino feudi petie- cedenria. Prædictis accedit etiam glaniurie ſe ackan. ij 4 runt intra tempus legitimum, domino Vtrique noniſſima †derogare prioribus, ſed non econtra, I. u ſaauz recuſante. Deinde ſilii Barbaræ per viam iranſa- Paicta nouißima.& ibi late Dd. C. de patlis.] ſi ym us.&. pa- ausdnan. Vese ſ2464 4 ⸗ ſhe z2. 2 1b4laté Dd. C. de patlis. ſi ynus.§ pa-& donhuſlamu ea 4 ctionis conueniunt cum Anna eorum matertera, ſaepeee efeua lloe tamen& aliis ſimilibus, quæ muſeutalilu aan vt feudum ad ipſos perueniat: quæ etiam apud do- adduci poſſent: non obſtantibus, contrarium eſt ve- , mgeu feud, e zunee:⸗uder: rius in caſu noſtro in quæſtione propoſita nempe 1n t minum feudi de inueſtiendis in toto feudo fliis fœminas in huiuſmodi feudo capaces fuiſl b. 7. a.„...„ h le tocmi iuſ 4 4 utranſttuſt 1 Barbaræ intra legitimum tempus legitime inſti- pter formam primæ inueſti baces fuille pro. ne ſach a n 7 5 D4?A aBel e pter ormam primæ inueſtituræ, per Titium primũ 1 9 2 amn ſ 9 Iit& ſollicitauit, ſemper recuſante domino quæ- acquixentem obtentæ, in qua ad huiuſmodi feu- er Tuemdosh h ritur, quid iurin dum fuerunt vocatæ ex prouiſione Tirii, vt expreſ- „. un num ud ſe conſtat ex forma& tenore prim inueſtitute, in efeuualu b INpreſet dc5lubrarione ex ſupra ſeripta facti ſpe- qua nòôminatim dieitur, quod nꝗn exſtantibus ma- heteſkcampnnitea cie tria principaliter dubia oriuntur. Primum, an ſculis ſuccedere deberent feminæ. Et ideo cum ex afeucu ang auaus a dum etam proanin,* .42. uutin cniunctim f 8 b 4 Nreurator an C zu 9 atig in eu, guiſenn aein 1.41. ipermiſaef. efeadiermittitur raannum G diem in ane yetitiene,& qus au au 1 S bECIES HM Re do l. die ſirſe habet. rcegpit aliqua ban unu Hrimuit, cuius ten um fun „uer hodiermdà do — mIuts, 44 tüſlann ne- ereblatinen fat ainu am feudum tunu i ceiu faauun, 35 4 aluſſt auten in Kau ada continbut 9) Rg edittriv iunt de nn Tu trum feminsui it 1 1 nehunturil uj .. a gt, rriumeun, 8 6 — —— „ h uenem petento 5 4 „e vel uobts teht ddeteaaa itis csuaun 7 umalihi 2* 8 lauund,uns kuunt , Au40 1 1us dpumaene Tase b Aunuuf. 1 aanuen J baß an e liei Wun Hurrgiui 1 hu fa. nun, à femina † bonorum feudalium, de quibus agitur, ſint capa- tas non obſt antibus vltimus inueſtituris,& renunciationi- hus per eas factu? Secundum an yltimus frater Seius in ſuo teſtamento potuerit hilios Barbara ſuæ ſororis inſtituere Hin feudo; excluſa nna altera ſua ſorore: Tettium; an nranſattio facta inter ſilios ſupradictæ Barbaræ,& eorum materteram Annami ab/q;, conſenſu domini feudi; cauſſam preſtiterit, vt feudum inciderit in commiſſum,& ſiic, an feudum domino apertum, Ead eum deuolutum fuerit? J. Circa PRIMVM, licet †fœminæ regulariter feudo- 3 rum non ſint capaces, vt in cap. 1. S. hoc quog, notandi. iie his, qui feud. dare poſ.& in c.. ũ.i. de grad. ſucceſ.& in ca. 4.§. ſi duo fratres. de feud. March.& ducat.& in cap. 1.§. ad jilias. de ſucceſ. feud.(Rationes autem, quare fœminæ ſunt incapaces feudorum, quinque numerauit Bal- dus in! quoties. C. de ſuis& legit.)tamen in caſu noſtro expreſſe fuerunt vocatæ, vt apparet ex tenore inue- ſtituræ obtentæ per Titium, in qua vocatæ fuerunt etiam fœminæ, ſi maſculi non amplius eſſent ſuper- ſtites. Verum quia in caſu noſtrò in duabus vltimis inueſtituris duntaxat vocati fuerunt maſculi, ideo prima facie mutata videtur natura feudi, aque pri- mainueſtitura fuiſſe receſſum. Et quoniam gemina- tæ ſunt inueſtituræ, exuberantem,& expreſſam vo- luntatem domini oſtendere videntur, immutatam fuiſſe formam inueſtituræ cum geminatio hoc ſo- leat operari. Bart. in l. um ſcimus. C. de agric& tenſ. lib. 11. Dd. late, praſertim laſ.& Dec.in I. ex his. C. de teſt. milit. I. baliſta.& ibi Dd. ff. ad Trebel. inueſtiturarumque vl- timatum tenor ſit attendendus, quia regula firmiſ- ſima in feudorum materia eſt, quod tenor inueſti- turæ ſemper inſpiciatur,& omnia ab ipſo tegulen tur, cap.i. in fin. de duobus frat. Arap. inueſt. Et dicit no- 4 rabiliter † Bal. in Ac. i. inueſtituræ tenorem vim cõ- tractus habere,& ab eo omnia iidicari, ſicuti etiam in ſimili traditur, contrahentes formam& legem contractui apponere, l..§. ſi conueniant. ſf. depoſiti. G I contractut.& ibi late Decius. ff. de reg. iur. hoc idemn dicit Nal in con. 20/⁄li. 2. Curtius ſenior conſ. col. A. Decius conſ. 20s. num. 2. conſil. 26 9. nu. 4. lib. 2. Matib. de Afffick. de- tiſ. Neapol. num. 26. verſic. 26.& deciſ. 335. Iaſon. conſil. 59. numeno j. li..vbi dieit, Ranc eſſe fitmiſſimam regulam; In feudis ſemper debere attendi tenorem inue- ituræ. Nam tenor inueſtituræ ſolet immurare na- turam feudi,& ab eo omnia dependent. Accedit et- illis i primæ inueſtituræ forma fuerit ius illis quæſitum, non potuit eis virtute vltimarum inueſtiturarum auferti, in quibus non fuit facta aliqua earum men- tio, ſed duntaxat maſculi admiſſi. Nam potuerunt fratres ſororibus ſuis præiudicare, nouas formas in- ueſtiturarũ a domino feudi obtinẽtes, quia iuri qᷓſi- to ſuis ſororib. nõ potuerunt pᷣiudicare. Iust. n. qᷓſi- tum ex facto alterius tolli& immutari non poteſt, I. fin. f. de pact. l. qui Romma. g. Flauius. ff. de verb. obligat. 1. procuxr. in fine: ſ. de ſolut. I. aliud. ſf.eod. Nam in caſu no- ſtro attendenda eſt prima inueſtitura, vti radix& o- rigo,& non reſpiciendæ vltimæ, quia; vt diximus, fratres non potuierunt præiudicate& auferre ius quæſitum ſororibus, ita Bald. ſingulariter voluit inl. pen. col. pen. C. quando non pet. par. pet. accreſ.& idem Bald. in c.. col. de eo, qui ſihi& heredibus ſuis. ait, Bald. in c.j. LRin. col. fin. in verſ. quis di tatur caſtaldus. de feudo guard. ſic noua inueſtitura facta ſit, aliter quam more ſo- lito non nocere poſteris, quibus ius erat quæſitum ex forma antiquarum inueſtiturarum. Et optime in ſpecie facit dictum eiuſdem Baldi, couſ. 72. incip. pro- ponitur. lih.. vbi voluit fœminam poſſe ad ſucceſſio- nem feudi admitti virtüte antiquiſſimæ inueſtitu- ræ, non bſtantibus poſterioribus inueſtituris. Et hoc propter rationem ſupra dictam, quia ius quæſi- tum tolli non poſſit propter immutationem for- mæ, quę duntaxar de maſculis loqueretur. Accedit, quod voluit Catd, tonſil.1. dum dicit, propter no- uam inieſtituram non mutari antiquam. Et in pro- poſito noſtro facit dictum Pauli Caſtr. conFfl. 63. lib.i. incipiente, videtur dicendum, col. final. quod receden- dum non ſit ab antiquis inueſtituris, niſi in poſte- rioribus aliter dictuin fuerit,& acceſſerit conſenſus eorum, quorum intereſt,& idem voluit Roman. conſil. 29§. incip. circa ꝓræmiſſain conſultationem. vbi plu- ra congerit. Sed in caſu noſtro fœininæ non con- ſenſerunt in mutationem formaæ inueſtituræ, vetũ gnorantibus à fratribus fuerunt obtentæ, ideo nullo modo valuerunt, cum citari debuiſſent, quia earum intererat, I. nam ita diuus. ff. de adopt. I. de vno- quoqué. ff. 3e re iudic. Bariol.& Dd. in l. Gallus.§.& quid ſi tantum. ff de liber.& poſtbum. Bart.& Da.in l.ſi quis arbitratu. ff. de verbor. obligat. Canon. in c. Quinta- vallis. de iureiur. hòc idem voluit Aluarot. conſil. ⁷7. col.z. incip. e; quaſtione. inter conſil. Bruni. hoc idem voluit C 5 ———— — ———- —=————— — 308 Brunus conſil. 1. in fin.& conſil. 25. numer. 2. incip. an nobilis ilbertus. Ett quod forma inueſtituræ tolli& immutari non poſſit, non accedente cõſenſu illius, cuius intereſt, caſus eſt,& ibid. Bald. Her. Aluar. Præpo- ſitus& omnes, in...§. præterea. quib. mod. feu. amit. vbi expreſſe iſtud dicitur. Sed. yt diximus, fœminæ iſte penitus ignorarunt inueſtituras obtentas fuiſſe per fratres in earum præiudicium& excluſionem, meriro diſſenſiſſe videntur, quia ignorans conſen- tire non dicitut. Nignorans. C. de donat.I.ex maleficius. 6. longe⸗ ff. de actio.& oblig. ſi maior. ff. de except. Ifi.§. idẽ quajiuit. ſf. de condilt. indeb.. qui aliena. ff. de tranſact. Nam nihil magis contrarium eſt conſenſui, quam error, I.& ſi per errorem: ſf. de uriſdict. omni. iud. Et in ſpecie in caſu noſtro voluit Decius in conſ. 9s. incip. viſs caſu propoſito, col. verſ.ſecundo principaliter. lib. 4. vbi exprelle ait, fœminas admitti debere ad feu- p qum virtute antiquæ inueſtituræ, non obſtantibus aliis inueſtituris, ex quo erat illis ius quæſitum, nili uocata fuiſſet antiqua forma inueſtituræ. Et non ſolum fratres in hoc caſu non potuerunr immutare formam inueſtituræ in præiudicium filiarum, ve- rura etiam nec ipſe dominus feudi hoc poruit fa- cere, eriamſi maxirne vellet:quia ſolus princeps ſu- premus, vti lImperator& pontifex, poſſunt hoc fa- cere, non autem inferior. Dominium enim vtiile, quod in feudis verſatur, cum ſit iuris genrium l. ex hoc iure ff de iuſt.& iur. tolli non poteſt, vt lateper La- nvorm. Pelin.& Decium inc. quæ in ectleſiarum. de conſti- I tutionibus. Nam †f ius fraturale& contractuum, qui ſunt iuris gentium, immutabile eſt,& tolli non po- teſt, niſià ſupremo principe, qui ſupra ius eſt. Sed generalite rnon contineharur iſtud feudum, de repugnat, quod plerique volunt dominium vrile, quod in feudo conſideratur, non ſimpliciter eſle iuris gentium, ſed iuris poſitiui, vti Bart. dicit in d.l. ex hoc iure. Bald.in l.in. C. ſentent. reſcin. non. poſſ. ideo- que rolli poſſe, vti inuentum de iure poſiriuo. Et 14 propter † hanc rationem Dd. magis communiter volunt, lmperatorem& pontifices poſſe immuta- re naturam feudi in præiudicium agnatorum ma- ſculorum, vocando fœminas, vti voſuit Alex. conſi- leg. 2- tenuit Alexan. conſilio. 2. in princ. lib. 4. Socit. lio. 3. ex his, qua in themate narrantur. hib. 2.& sonſil. 28. riſo proceſſu. lih ³. clarius Decius in ſupra allegato con- 13 fll. 498. vbi in terminis hoc decidit,& † hoc idem Brunus in præalleg. conſil. r. maxime in fine,& per totum, vbi hoc expreſlev ult, inferiorem princi- pem nullo modo poſle immutare formam feudi. Er ita tenendo, quod verius eſt, non obſtant ea, quæ ſapra adret, ſunt. Et primo, quod atten- dẽdus ſit ſemper in materia feudorum tenor inuic- ſtiruræ, d. c.. de duobus fratribus accip inueſt. um ſimilib. t4 ſupra adductu, quia; illud procedit, quando in po- teſtate partium,& domini feudi poſitum fuerat, vt ijnueſtituræ forma alterari poſſit, ſed, vt ex ſupra di- dis apparet, non fuit in poteſtare partium& fratrũ, immutare primæ inueſtituræ formam in præiudi- cium ſororum, quibus erat ius quæfitum, cum vo- catæ erant ex formaprimæ inueſtituræ, neque do- minus feudi hoc potuit facere, vt ſupra proxi- me concluſum eſt. Nam ſi tenor vltimæ inueſti- turæ directo contrarius ſit primæ, tunc præferen- da eſt prima forma inueſtituræ, ne toilatur ius quę- ſitum, d.l. ſin. ff. de paltis ibi Dd. cum ſupra Adausti &rc. Non † aduerſatur etiam, quod vltima Hleam derogarey rioribus, iuxta prædictam re gulam in le pacla nouzima. C. de pactu: quia reſpõdetur„hocpro. 1 cedere, quando actus ſunt, qui pendere poſſunten voluntatè partium, qui poffint immurare,& ſimul conueniant. Nam tunc recedere poflunt ex eom- muni conſeniu,& nouam formam in vltimis po- nere, arg. I. 1. S.ſi conueniat. ſf. de poſ.& l. coni raitus.fde regul iur. Sedin caſu noftro non poterant frartes præiudicare lororibus, imm utando naturam feudi, vt maſculi duntaxat vocarentur, neque erat in poteſtate domini feudi hoc dilponere, cum exan. riqua inueſtitura hoc acquiliuerint fœminæ ius, neque ipſarum conſenius interuenent, quarum intereat, ideo neque Princeps, neque fiatres otuerunt immutare, Et ita adducta per Pauk Ca⸗ ſtrenſem in ſupra aicto cenſilio 63.& per Brunum in d: ſi conſilio. i.& Decium in conſilio 498. in iſtis terminis 10 per ſupremum principem expreſſe de plenitudi- loquuntur, vt ex corum dictis mamifeſte con- ne poteſtaris,& propter bene merita parentis re- ſtat. Neque lupra dictæ concluſioni obſtat, quod Anna& Barbata, dum nuptui traderentur, re- nunciarint hereditati paternæ& maternæ cum ſo lemnitate, adhibito inramento. Quo te Juliter fipatre viuente facta ſit, iure ciuili non valeathu- iuſmodi renunciatio,!. pactum, quod dotali. C. de pact & l pactum dotali. C. de colaat. tamen de iure Canoni- co valet renunciatio, iuxta diſpoſitione m a. quam- uus. de pact. in 6.& ihi per omues Od.& in ſipulatis hoc modo concepta j. de verb. oplig. Gr in!.,ß. C. e pact. l4- eo omne feudi ius deuolutum fuit ad fratres, Killis prædefunctis ad dominum. Quia reſponde. tur duobus modis. Primo, quod in renunciatio- ne facta per ſupradictam Barbaram& Annam, quo agitur. Quiaf in generali zenunciatione here-, ditatis& bonorum non conrinentur hona feuda- lia, niſtexpreſſe dictum fuerit, ita voluit Dynus con- ſil. 2. in prinsip. Bald. wonſil. 438. in ß.lib. 1. textus eſt inc. generali ſi de fend. deſunct, cantentio ſit int. Joms.& agy. zdem Bald. in authen. in ſuuceßione, circa finem, C. 44 ſuus& legit. argumen. lege decurionibus. C,de Syla. ib. 12. hoc idem dixit Bartol. in lig. codicillis.§ inſt. ſ.de conſilio 74. col. 2. 1lib. 3. Decius conſil. 139. in fin.& di- ligenter pro tenui. lib. 1. Socin. conſilio. 73. controuer- ſia. col. 3.11b. 2.Et ita Dd. omnes indifferenter tenu- erunr inter limitationes ad d. cap. quamuis. G d. ffi- pulatio hoc modo cõcep. yt ibi per dlex.& 14. C omues no- niſtimos ſcribentes Secũdoreſponderur, poſiro, ꝙin: renunciatione heredis& bonorũ, in ſ pecie factaeſ ſet mẽtio honorũ feudaliũ, non tamen pro pter hoc fuerũt excluſe Anna& Barbaraà bonis feudalibus, & nullo modo ad dominũ feudi fuerũt deuoluta, quia renũciario per eas facta fuit intuitu& cõtẽpla- tione fratrũ, qui iuxta inueſtiturę tenorè p̃fereban- tur fœminis. Nãvt diximus) fœming ad huiuſmo- di feudũ admittebãtur nõ exſtãtibus maſculis, ideo cũ fratres prædeceſſerint line liberis, meriro Anna & Barbara rurſus admitti debent ad feudũ, ad q ex tenore primæ& originariæ inueſtiruræ vocabãtur fratribus non exſtantibus, ita voluit Baldus in d*H⁴. dum. O. de collat. in. quæſtio. argum text. in leg. iubemut. Cod. ad Trebell. cuius dictum ſequitur ibi 6 1( alll 2 oc acqunuern 4 3 conlenſus innem neque Prince 3 4 1” Utare, It ita ah 4 dicke anſlu ,g 1 um ia can ilio 33 4 7 ex corum dcit Pla dictæ conclul a, dam naptui. ditati paterz R dito iuramemo Kactalit, iuge du datio, Izacan ..4e olat. nmet aat(n datio, un 4 H iliger amues D4 denn. Mlg.O 31 4 dins deuoluum elhn cdis ad dominug u um 14 anl. 34, deſunct ouenio) 8 then. jn ſualiun agun nen. lege kauiu aee t BrHl. in!g, 4 f 1n. 02. 2in 1.3. Decis GB. 1. Setin. ſn riea Dd. nest dd.c Caſtr. qui rationem adducit, quod renuntiatio ſitt facta, intelligitur rebus ſic ſtantibus, ſi fratres 6 ſuperuixerint, perl. quod ſeruus. ff. 2e cond. ob cauſſam Et deciſionem Baldi in præallegata l. pactum. Cod. de vollat. ſequuntur domini Rotæ, in deciſ. numero. 529. in antiquis, Gemi.& alii in d. cap. quamuis. Imol. Ro- man. in l. qui ſuperſtitis. ff. de acquir. hered. Alexand. in I. ſtipulatio hoc modo concepta. ff. de verbor. obligatio. col. 2. verſ. alias limitationes.& ab omnibus indifferen- ter Baldi dictum in d. l. pactum, recipitur. Facit pro haccommuni concluſione ratio, quia quando re- 91 nuntiatio, ſiue quietatio,& remiſſio fit alicuius perſonæ intuitu, ea exſtincta, quia ceſſat cauſſa, ob quam fuit facta renuntiatio, ideo ceſſante cauſſa re- nuntiationis, ceſſare deber renuntiatio, 1. adigere.§. quamuis. ſ. de iur. patron. c. cum ceſſante. cum ſimilibus, deappellat.& ita Guil. à parua Syracuſa in conſilio 13. incip. in hac cauſſa agitata, numnero 21. inter conſilia Bruni usuiſime edita. Et ex his apparet, fœminas capaces eſ- ſe,& nullo modo obſtare renuntiationem factam per Barbaram& Annam hereditati paterne vel ma- ternæ, quin ad huiulmodi feudum admitterentur. 1 Et hactenus de primo dubio. Circa SecvxpvM du- bium, an vitimus frater maſculus potuerit in ſuo teſta- mento preuidere, vt filii Barbaræ duntaxat per ipſum in- ſiituti ſuccedt rent? Videtur dicendum, quod ſic, per id quod voluit norabiliter Bartol. in l. vt iuriſiuran- di.§. ſi liberi. ff. de op. liber. vbi Bartol. licet loqua- tur de rebus in emphyteuſin conceſſis, tamen idem ſentit in feudorum bonis, vt † pater poſſit minus ꝛ0 vel plus vni ex filiis relinquere, quam alteri,& di- ctum eius communiter eſt receptum. Facit eriam dictum Pauli de Caſtro conſilio:42. in cauſſa in anti- quis. dum voluir, teſtacorem poſſe prouidere, vt ad primogenitum ſpectare debeat feudum, cuius di- Ktum ſequitur Felinus in capitulo, prudentiam. de off. Aelegati. Facit item, quod voluit Aluarot. in cap. 1. in al 2. notabili, de re. alien. fact. feudararium † poſſe im- mutare naturam feudi in meliorem conditionem. Facit etiam, quod ſcribit Alex. conſilio 1 S. ſuper pri- mo dubio. libro y. vbi concludit, patrem polſeè fa- cere ordinationem, renuntiationem, oneraque imponere in præiudicium filiorum in bonis feuda- libus. Facere etiam videtur regula, quod cum va- ſallus ius& dominium vtile habeat in bonis feuda- libus, vt notum eſt, quod debear poſſe legem im- ponere rei ſuæ, cum quis ſit rei ſuæ moderator& arbiter. lege, in re mandata. Cod. mand. lege,, dolum. C. de contrahen. emt. Item quia lex liberam cuicun- que relinquit in teſtamento diſponendi facultaté. g. Aiſponit. in aushent. de nupriis, in I. I.& ibi notatis, C. de ſacroſanctis Eccleſiu, facit text. in lege, non vſquea- 4 eo. ſf. ſi quu à paten. fuer. manu.& l. ex facto. ſꝑ. de vulg. & pupil. ſubſtit. vbi dicitur, iniquum& abſurdum elle, ingenuis hominibus teſtamenti auferre liber- tatem. Facit textus& ibi Dd. in lege, ſtipulatio hoc mo io concepta. ſf. de verbor. obligatio. His tamen& aliis, quæ adduci poſſent, non obſtantibus, dicendum eſt, fratrem vltimo decedẽntẽ non potuiſſe in ſuo teſtameento feudum duntaxat filiis Barbaræ relin- quere, excluſa Anna eiusſorore. Aetiologia eſt, quia non exiſtentibus maſculis, ex primæ inue- ſtiruræ tenore& forma, vt ſupra diximus, voca- iæ erant fœminæ, neque per inueſtituras vltimas Reſponſ. Iuris Decad. X. Reſponſ. XCll. 307 potuerunt maſculi ſororibus& fœminis deſcen- dentibus præiudicare: lã haber Poteſtatem, yt patet in capituls ynico, de ſur- ceſſ. feudi, vbi dieit text b us, parentem non poſſe al- teram formam ſucceſſionis in feudorum materia conſtituere,& quicquid factum fuerit, eſſe irri- tum& inane, ad idem eſt textus in cap. vnito, in princ. qual. ol. feud. alie. pot. in cap. imperialem.§. donare. de prohibit. ſeu. alie. per Feder. C& ita lo. Andr- in addit. ad Kpecul. in tit. de teſtam.§. pen. in fin. vbi dicebat edi- ctum diui Adriani, de quo inl. fin. C. dæ editt. diu. Adria. toll. locum non haberé in feudis, ex quo in illis non poteſt teſtator diſponere, cuius dictum ſequitur Oldra. conſil. 270. Bal. conſil. 597. lib. 4. Alex.„ d. I. fi. col.3. Accedit, quod dicit Bald. in d. c. ynico, de & † in feudis teſtator nul- 24 ucceſſ. 23 Feu. quod T ſi pater inſtituerit filium in feudo, non ſuccedat iure reſtamenrti, velab inteſtato, ſed iure ſucceſſionis feudi, quia pater nullam habet pote- ſtatem diſponendi in teſtamento, d. cap. vnico, de ſuc- ceſſ.ſeu.& cap. vnico, in princ. qualiter olim feud. alie. por. cum alius ſupra adductu:. Facit etiam eiuſdem Baldi di- ctum, in!. ſi vxorem, in fin. Cod. de cond. inſer.& in l. cum multa. Cod. de honis, qua liberis. cuius dictum ſequitur Decius conſilio 4 60. incip. viſo eleganti onſilio. col. f. in 24 fin. lib. 3. ꝙ f parens in bonis feudalibus non habet vſumfructum, neque adminiſtrationem. Et hanc ſententiam indifferenter Dd. ſequuntur, ſeilicet bona feudalia non poſſe in teſtamento relinqui, vt per Bald in conſilio 2 7. quod pro regula. col. 2, lib. 2. Pa- norin. conſil. 53. nitar. colum. 3. lib. 3. Fulgoſ.conſilio 22. ex facto proponitur. col. 1. hoc idem voluit Io. Barth. Scaram- Pus couſil. 18. col. 6. in in. quod inſertum eſt conſiliis Bru- ni. Et prædictorum ratio manifeſta eſſe videtur, quam aſſignat Laur. Calcan. conſ. 73. incip. præaſuppoſi- ro. col. I. quod †vaſallus in bonis feudalibus non ha- bet proprie dominium, ſed potius ius vtendi& fru- 5 endi, vti vſufructuarius,& ſicuti poſt vſufructua- rii obitum exſtinguitur vſusfructus, g. fnirur. Inſtit. quibus modis vſiufruct amit. eodem modo poſt feuda- tarii morté exſtinguitur omne ivs vti perſonale. I. priuilegia quædain. ſf. de regul. iur. vbi Deciw. Et iſta ra- tio optime procedit, tenendo definitionem, ſeu de- ſcriptionem feudi, quam ponit Azo in ſua ſumma in Rubric. vtruu fendum de iure poßit,&ec. quæ ma gis com- muniter recipitur. Ec ita tenendo, non obſtant ea, quæ ſupra adducta ſunt, quia vnica reſpõſione tol- luntur, nam procedunt, quando feudum eſlet re- ceptum& acquiſitum ex petſona illiuſmet teſtato- ris. Et in iſtis terminis loquitur Bartol. in d.§. ſi libe- ri. Paul. Caſtr.& alex. in preallegato conſi, 19. vbi ex- preſſe hoc dicunt. Sed iſtud feudum, de quo agitur, non fuit receptum in perſona fratris vltimi, ſed in perſona Titii, ex eius prouiſione, qui huiuſimodi feudum à domino obtinuit. Ideo non potuit vlti- mus frarer præiudicare Annæ eius ſorori, quæ vo- cata erat ex inueſtitura obtenta per Titium, in ſu- um præcellorem. Ita declarat text. in d. c. vnico, de ſuc- ceſſcfeud.& in d c. vnicor in princ. qualiter olim feud. alien. po. laſon. con]. 67. in cauſſa mota. col. 2.& 3. lib. 1. vbi pro tatione adducit ad hoc optimum dictum Bar- tol. in I. qui Romaæ.§. Flauius. ſf. de verbor. obligat.& in l. 3.per illum teut. ff. de ſer. export. quod quis ſem- per poteſt legem imponere rebus per ipſum ac- quiſitis. Ratio rationis eſt, quia omnis res per quaſ- 64 26 “ 8“ „„- 8 5——. nen S uã———“ 27 308 V cunque cauſlas naſcit ur, per èaſdem reſolui deb et, cum ab eiſdem cauſſis generatio& corruptio pro- cedant, l. 3.ff. de interditt.& relegat. facit regula in Uni- pil tam naturale. ſ. de reg· iuris.& huiuſmodi declara- tio comprobatur in ſpecie per dictum Ealdi in! ſi quam per illum text. C. Ie oper. liber. Nam ſi princeps reciperèt pretium pro feudo daro, tunc nõ eſſet ꝓ- ple feudum. Etrideo licet in feudo gratis dato va- lallus non poſſit teſtari, pertext: in d. c. vnico, de ſucceſſ. feudi,& aliu ſupra adductis, tamen boſſet teſtari& diſ onere in huiuſmodi feudo, cum ius integrum ha- beruse iuta in materia feudorum non o Bſtarent 3 ta laſon d. conſil. ⁷7. in cauſſa mota. ol. 2. in iine lib. 1. Erideo cum ex præd ctis non valuerit᷑ teſtä3mentũ eiultitatio Seiikatris: ideo feudim ilkud diuide- dum erat in duas partes, dimidia ſpectante ad fili⸗ os Barbatæ, qui in locum mattis ſuccedũt eius per- ſonam repreſentantes. altera dimidia ad Annam, cum m feudis ſucceſſio tranſeat pet ſtirpes,& non 28 in capita,c.i. de ſucceßionibus feud.& ibi Bal. Aluar. Go- ſanguineos.&. herede.ſj de ſuis& leg. bi refert ſe conſu- mnes /cribentes,& hoc ſecundum ſententiam dccurſi- Tnſt. de læg. ag ſucceſſ:cuius ſententiam tenuit Bart. in k. poſt cd- 8 luilſe pro hac parte, vr conſtat in conſ.:73. ſuper heredirate.& ſequitur Gui. Papa. deciſ. Delphinatus — 19 4 ſequuntur Aud. de Iſer. Aluar. in d. c. i.de ſucceſ. feu. Iacob. de S. Geor. in ſuu tracl. feud. in verbo, præ- ſenti& recip enti. in verſ. ſed vlterius Currius unior in ſuo tractatu feud par. 3. num. 54. Et communis Dd. ſea- tentia eſt pro ſententia Accurſii, vt late per Alex cõ- ſil.5. Ub., licet in contrarium tenuerit Azo in ſuaſum. ma C. delegit. her· cuius ſententia a pluribus recepta fuit, vt per Bartol. in Auth teſſante. C. de leg. hered.& Sa- Vycetu ibi. Verum cum ex cõſtitiitione Caròli V. Im- peratoris in Spitenſibus comitiis deciſum fuͦerit ſe- cundum ſententiam Azonis, non eſt de hoc ampli- us diſputandum, ſed huiuſmodi difficultas, quo- modo ſuccedere debeant,& an potuerit vltimus frater inſtituere filios Barbare, in caſu noſtro ceſſat, ex quo interue nit ranſactio, vr infra dicemus intet filios Barbare& Annam eorum materteram,& ſic omne ius translatũ fuit in filios Barbaræ. Ideo iſtud dubium omnino ceſſat,& ſuperfluum eſt, an potu- erit vltimus frater inſtituere fillos Barbaræ ſuæ ſo- roris, licet de iure nõ potuerit, vt ſupra dictum eſt. 111. 29 Venio nunead TERrIVY dubium, cum Anna con- uenerit, poſt obitum vltimi ſui fratris Seii cum filiis Barbaræ ſuæ ſorotis, qui inſtiruti fuerant ab vltimo fratre ſuo, eorũ auunculo,& tranſactionẽ ſuper in- tegro feudo inter ſe inierint, videbatur illos omni- no incidiſſe in pœnam conſtitutionis Federici Im- peratoris, prohibentis alienationem fieti bonorũ feudalium, vt inc. imperialem in princ.& in& callidis. de proh. feu alie per Eeder. cum fœonſenſus domini ne- ceſſarius ſit in alienationẽ feudi, ſeu diſpoſitione il- lius, ſub quacũq; ſpecie, vel modo, ad effugiẽdã pœ- nã. Nã ddo quis eſt prohibitus alienare, tũc verbũ Alienationis lare accpitur, vt cẽſeatur quis prohi- bitus diſponere ſub quacunq; ſpecie& modo, per quam transferatur domimum,& deueniatur ada- lienationern, vt patet in c. imperialem.& in§. callidis. Aa proh. feu. alie. per Fed. vbi omnem Federicus Impe- raror prohibet omnino feudi alienarionem, com- prehendens ſub verb alienationis dationem in ſo- lutum,& alios contractus, qui æquiparantur vendi- Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani tioni.lapud Ceiſum.§. auctores:ſf. de dol. mal.except tevr. in I. f.. C. de reh. alien uon alie. vbi Imperator interpre- tatur verbum alienationis, quando teſtator prohi- 30 beret alienationem, vt neque permutare poſſit, ne- que pignori dare, vellocare,& omnes actus per quos deitenireturadalienationem. Bart.& Dd late in I. filiusfamilias. S. diuus. J. de leg.. Ergo multo mna- gis continetur tranſactionis titulus, per quam de- uenitur ad alienationem, cum tranſactio ſit qua- dam alienationis ſpecies, vt infia dicetur. Er inalic- natione feudi ſtricte à lege proceditur contra alie- nantem, vr ſi quis partem etiam minimam feudi a. lienauerit, feudum aperiatur ipſo iure abſque ſen- tentia, vt natatur in imperialem. S. callidi vbi dictũ gloſſ. eſt communiter receptum, vt patet ibi per Bal. Iſer Aluar.& Prapoſ. Secundo † probatur tranſ. 31 actionis ſpeciem contineri ſub prohibitione Fede- rici Imperatoris in d. c. imperialem.& in d.§. callidu. quia dicitur, tranſactionem habere ſpeciem emtio- nis& vendirionis. I. cum ea. C. de tranſact. Secper veriditionem res alienatur,& Dominium transfer- tur in emtorẽm, ſi venditor eſt Dominus. l. ex emto. & ibi Bart.& omnes Dd ff. de act. eint. Ergo& pertrãſ- actionem. Tertio † probatur vaſallum abſque, 4 conſenſu Domini feudi tranſigendo priuari feudo. nam videmus, quod vaſallus non poteſt compto- mittere. vt patet per lſer. in ca. i. J. ſi inter, de leg. Cona- di, vbi expreſſe voluit, feudatarium non poſſe com- promittere, ex quo hodie per conſtitutionem Fe- derici Imperatoris prohibitus eſt vatallus alienare, d. c.. in print.& in§. callidis. de prohi. feu. alie. ideo et- iam videtur prohiibitum compromiſſum. Hoc idem voluerunt Hoſt. Io. Andr. But. Imol. Panor. in c. cum temporẽ. de arbit.& idem tenerè videtur Matth. de Afflict. in d. ca. i.§. ſi inter. Quarto ad hocaddu- citur lacobinus de Sancto Georgio in trattat. feu .feu. in verb. de non alie. vbi iſtum atticilum in plures coneluſiones diſtinguit,& † principaliter dicit, 3z tranſactionem non tenere propter ſupra dictam rationem, quia per tranſactionem deuenitur ad alienationem. Et ideo cum alienatio bonorum feudalium per vaſallum abſque Domini conſenſu non valeat,& prohibita ſit, cenſetur prohibitus omnis actus, per quem deuenitur ad illam. d. l. f. C. de reb. alien. non ali n.&d. l. apud Cel um.§. Aucto- res. ff. de dol. mal. except. facit reg. cumn ibi nor. per Dju. & Anch.& alios, in c. cum quid vna via. de regul. iur. in 6. hoc idem voluit Alexand. conſil. 129. col. 2. lib. 1. vbi inquit, ttanſackiotiem non valere, quia dicitur eſſe alienatiò, I. uon ſolum. C. de prad. minor. Gl. nulli. C. de tranſact. Accedit qninto text. iu cap. 1.§. donare. qualiter olim feu. vbi vaſallus non poteſt 34 alienare feudum, eriam donando pe anima,& tämen anima cunctis rebus eit præferenda, I. ſan- cimiuu. C. le ſactoanctis Eccleſiu. Ideo non debet poſ- 1. Aeo 4. 3 8 2 ſe aliquod comm̃ercium, ſeu ali nationis ſpeci- es valere ſuper rebus feudalibus. His tamen fu- um verius eſt 3 ſcilicer fuſſe legiimam tranfackio- nem inter filios Barbaræ,& Ammam sorum mater⸗ teram, etiam non accedente conſeniu Domini feudi, neque proptereâ feudum incidiſſe in com- miſſum, vel ad Dominum deuolu: um fuiſſèe,& quidem̃ ex plüribus hocconſtabit. Nam lieer ſte articulus ſit dubius, An yaleat tranſactio bono⸗ rum dlenationem, 1 aumetk. quod tra au tnudem Domin anade bominium trat gaünokto contingit bani ſtu inc ind ut ulen. G 1i hu io iimne feutiſ ahinm elle tranlac mſger abſque dom nhguannncträllgendo Srucodo ius,& in⸗ nncoto, nam tunce aroramfert in extran tnalhſ ßonſalbu§.. a tlu coniunctum alie ur lenare, calus el ül uunten ſemtentia ai c ülgentr anſ Amäcaamconcluſior Nlundinusin nacat. ais wiin hoc articu Crenetin hoc cali aguundolincere&e bo nramferendo emi to, cun bona iſt bauutwralnoch ſeudu in wminivoluntatem 6 inwinmains eiusco d pace, a huu i, 5 R Ans 24 rnd imaicm muniter tecepun s di 9 Npeſ. Secundo urf em contineniſh. i in Ac. imyericla A anſationem hahe Al Onis. 1cum ea C. † res alienatur, K Ar wüirendkotch an qpodvaſallus no a et her lſerinca..ſ. Knn evoluit,ſeudatat aiat 1 quo hodie pete anr ink. rorisprohibituse abuks in ſ. calici. ſeyu iih kbe rohiditum com an Hoſt. Io. Anci atulh licnguit,&f ni non tenere pro ahlc nin pet tranlactit em Et ideo cum: ohn raſällum abqut indas epcohibita lit, C 1 9 ali fu. 1ou m, etam dons unctsbus et 1 au kulu.! I as un. ſd e h metciun uu 3 adalb Rcal c rebus 8 050) 4 ſ 3 Kuns rA eui dibcet fule t am 1u puubars 4 E Dec 8n accetent iſbuus V non afeus aühhs fopte MR 2p rinum a ler con 6 Seobe 4 M tum feudalium, nec ne, tamen veriot videtur pars naffirmatiua, quod † valeat tranſactio, quæ& iu- tibus& auctoritatibus magis fulcita eſt. Primo nainque conſtat ex c. ſi vaſallus de ſuo feudo. ſi de feud. fuerit controuerſia, clærius ex cap. primo, in tit. dæ cont. feudl. inter vaſallum E dominum, quod prædicta iura non prohibent tranſactionem fieri poſſe: imo concedere videntur, dummodo ſincere& bona ſide fiat tranſactio, vt expreſſe in prædictis iuribus dicitur. Hoc idem expreſle videtur velle ſummus Pontifex in ſimili, in c. cum en tempore. de arbitr. vbi ſuper tebus eccleſiaſticis prohibitis alienari, pt ca. 1. E ibi per totum tit. dereb. eccleſ. non alien. authen. in bonis. C. de ſacroſanct. eccleſ. concedit poſſè fieri com- promiſſum:& tamen per compromiſſum ita de- uenitur ad alienationem, ſicur per tranſactionem, yt ſupra dictum eſt Et quod tranſactio valeat, quando non fit in fraudem Domini,& in eius contem- tum, neque dominium transfertur in extraneum, (vtin caſii noſtro contingit) voluit Ioan. Rainald: in ſuo compendio feud. in c. imperialem.§. habito. col. 17. deprohib. feud. alien.& ibi Bald. Andr. de lſern. Aluator Præpoſitus,& fere omnes feudiſtæ; qui aſſerunt, in hoe caſu legitimam eſſe tranſactionem,& vaſallum polle tranſigere abſque domini conſenſu. Et ra- tio eſt, quia tunc tràſigendo quis alienare non di- citur, retinendo ius,& in alum non extraneum tranſmittendo, nam cunc dicitur quis alienare, cum rem transfert in extraneum. 1. quadam mulier. F derei vend.. ſi ponſalibus.§. 1. ff. de iur. dot. Seeus 36 vero, † ſiin coniunctum alienet, quia nullo mo- do dicitur alienare, caſus eſt in. ſi pro fundo. C. de tranſact. hanc eandem ſententiam tenuit atet. in conſi. it. incip. viſo& diligenter conſideraro. col.. in n. Et hanc ſupra dictam concluſionem& declarationem ſequitur Iacobinus in tractat. feud. in verb. de non alie- nando. col. 2. vbi in hoc articulo plures eoncluſio- nes facit,& tenet in hoc caſu, tranſactionem eſſe validam, quando ſincere& bona fide vaſallus tranſ- igit, non transferendo rem in extraneum, prout in caſu noſtro, cum bona iſta conſeruentur inter illos, qui ad huiuſmodi feudum admittebantur, ſe- cundum Domini voluntatem,& non in eius con- temtum: imo in maius eius commodum, cuam ſue- cedere debent maſculi, qui magis domino inſer- uire poterant, quam fœminæ, cum eæ in feudis reputentur incapaces, vr Bald.& Iſer. dicunt in d. c. ſi vaſallus. ſi de feud. def. cont. ſit inter do. G& agn.& late Matth. de Aſlict. in d. c. ſi vaſalius. hoc idem voluit. Partho. Chaſſaneus in conſ. Burg. in verho, des ſietæ. in ver- bo, en alienation. verſic. 8. hanc etiam ſententiam conſu- lendo tenuit laſ. conſil. I7 num, 2. lib. 1. Et in termi- nis noſtræ tranſactionis factæ inter illos, qui ad feudum iure admittebantur,& abſque fraude& circumuentione& damno domini feudi tranſege- rant, idem voluit Schurffius conſil. 53. diligenter viſis col. 2. G'3. in princ. cent. 2. vbi ponderat ad hoc opti- mos text. in d. l. nulli, cum not. ibi per Gloſ.&& Bar. ſf. de tranſact. vbi f procuratori prineipis non licer in- conſulto principe tranſigere. Tamen Gloſ.& Bar- & alii volunt& declarant procedere, ſi per viam tranſactionis transferretur inalium dominum: ſe- eus vero, ſi retineretur,& nullum damnum do- mino inferretur, ſed commodum, quia tunc poſ ſet Principis procurator abſque Principis mãdato Reſponſ.lutis Decad. X.Rèefponſ. X C II. 309 g voluntate tranſigere, cum meliorem conditio- nem facere poſſit. 1. 1.§. ſrem. ff. de eff. rocur. Caſ Et non dicitur eſſe caaſonaſ 1 4 res, inferendo ſic ad adminiſtratores rerum alie- narum, vt tranſigere poſſint retinendo rein„non in alium rem immobilem transferendo. Et ad- ducir Gloſ. quam dicit ad hoceſſe ſignandam, in I. cum hi§. ſi yni, in verbo, tranſactio, ff. ae tranſactio- nib. Quod ita contingit in caſu noſtro, vt ſu- pra dictum eſt, cum commodum ſit domino,& nullum damnum inferarur cum ſeruetur ius feu⸗ di apud illos, qui eum recognoſcunt. Accedit pro ſupra dictorum confirmatione vltra addu- cta per Dd. in locis præallegati licet † alienatio prohibita ſit àteſtatore, extra fa- miliam, vt in! pater.§ fratre. f..de leg. 2. eyl. iliusfamili= 2s. Qdiui. Gibid. Dd ſf. de leg. j. tamen ſi fiat inter eos de familia, nõ prohibetur, vt in licum pater.§. quinde- cim... de leg. 2. vbi Bart.& Dd. quia non dicitur a- lienatio. Et hanc ſententiam magis communem eſſe in caſu prædi cto, aſſerit Curti. i7 ſuo tractat. feu. in 4. part. 7.. principali. hat idem aſſerit Marian. So- cinus iunior in conſ. 77. licet in præjenti conſultatione. numero 76. 2. 123. G& quaſi per totum, phi plura con- gerit. hoc idem dicit in iſtus terminis Zaſius in ſuo tracta- tu de feu: alie. col. 4. verſic. quarto fallit. Secundo prædicta f confirmantur, quia diuiſio eriam inter 59 vaſallos non eſt prohibita, vr hatet in c. imperialem. §. ducatus. de prohib. feu. alie. per Feder. Et ita commu- niter omnes Ddl. ibi hor tenent. niſ facta eſſet diuiſic in fraudem,& in damnum domini. Er ratio eſt, quia quando diuiſio fit inter eos, qui ſucceſſuri ſunt, diuiſio non prohibetur. Et hoc probatur Ooptime per text. in 1. 1. C. de iip. lac. deſ. lib. 10. Et ita Bart. expreſſe per illum textum voluit, quod ſi duo fratres acquiſiuerint ab eccleſia em phyteuſin, vel pater receperir, qui deceſſit pluribus flliis reli- ctis, ꝙ illi fi ii potuerunt inter ſe alienare& diuide- re, quia quihbet eorum remaner obligatus actione plonali eccle ſiæ,& nullumn damnũ eſt domino. Ad idem optime facit tex.& ibid. Da. in l. voluntas. C. e Üideéi couum. vbi ſi quis phibeturalienare extra fami- liam, non tamen Prohibetur donare illi, qui ſit de familia, licet donatio ſit alienatio, leg. fliue fa. in princ. f. de donat.& diuiſionem feudi inter valalſos non re- quifito domino valere, tenuit Alex. conſilio 7. in con- ſultatione præmiſſa. lib.. Facit etiam ꝓ hac ſententia, qua conſtat ſilios& valallos inter ſe renũtiare poſ- ſe feudum, vt eſt caſits in cap. omnes. ſi de ſeu. defuntt. sont. Ettamen renuntiatio vim haber aſienationis. loge, ſi q́uis delt gauerit, ff. de nouat. Bart,& Doctores, in Ged. de reſcind. vendit. Si ergo renuntiatio feudi poteſt fieti inter filios, inter quos ius erat ſucceden- di, eodem modo fieri poteſt tranſactio inter illos, qui omnino ſucceſſuri erant in feudo, ꝗa non trans- fertur dominium in extraneum, ſed inter eos retna- ner ius, apud quos debeat eſſe. Item nullus domini contemtus ſequitur, nulla fraus, ideo ceſſat ratio le- gis prohibentis tranſactionẽ fieri per vaſallos abſq; conſenſu Domini. Vltimo pro hac parte facit, quia non ſolum valere debet trauſactio in caſu noſtrs inter ſupra dictas partes: imo ſi interueniſſet pro- pricalienatio, non tamen locus eſt conſtitutioni log. ſi quu cum aliter. ſf. de rerbor. bligat. in lege ſecunda, 40 Federici prohibentis alienationem, in d. c. impe- 41 io, quãdo retinetur is in ſimili, quod 38 ——— ———4 — — ——— ——— ³ 4 310 — 41 1alem. E in g. callidis quia illa alienatio non dici- tur prohibita, quæ it inter proximiores, qui ſue- ceſſuri crant ex inueſtituræ tenore, quua tunc non Zieitur alienatio, ſed potius refutario, vt eſt caſus in c. 1. in verbo, agnat os.& ibi Bald. col. i. de alien. feud pat.& eft textus in c.i. S.i. per quos fiat inueſtitura. late Bald. in. . col. pen. de alien. feu. Bart.& ali in leum hi. 5. ſi vni.f. de tranſaſt.& in l.qui Romæ. S. uo fratres f. de verb. ohli- at. in 10. quæfl. idem Bart. conſil. 58.&x themate præditto. Alexan. conſil. 330. incip viſo& mature diſcuſſo. col. 2. in fin.& idem Alex. conſil. 4 90. in cauſſa Nicolai de Campe- gio. col. vlt.& conſ. 21.vol. hoc idem voluit laſon conſ. 64. i acip. redemtoru crucifixi. col. vlt. lih. 3. vbi aſſerit hanc eſle communem ſentent am,& ab eain conſulen- do& iudicando nõ eſſe recedendum,& vltra præ- allegata per Dd. adducit oprimum dictum Baldi in c.ſane. col. pen.de renunt. vbi mn ſpecie dixit: Quod ſi ſumus duo vel plures fratres poſſidentes feudum antiquum, vel paternum, poffum renunciare alte- ri feudũ irrequiſito domino: imo illi vendere par- tem meam:neque per hoc dicitur feudum deuolu- tum ad dominum, ſed ego venditor priuor iure feudi,& feudum tranſit ad fratrem meum, non iu- re venditionis, ſed iure agnationis. Si ergo mera a- lienatio non inducit caducitatem& deuolutionẽ F.udi ad dominum, quando forrius titulus tranſa- ctionis hoc non debet operari in caſu noſtro? Et hanc partem tenendo licer in contrarium addu- ctis ſatis videatur fuiſſe reſoonium: tamen in re- ſpondendo, non obſtat primum„quod ſpecialiter inhibitum ſit vaſallo alienate, per d l. imperialem.&§. callidis de prohi. feud alien. per Federic.& aliis iuribus ad- ducti,& pet conſequens tranſactio, quæ contine- tur in nomine alienationis, quia reſpõdetur„quod huiuſmodi tranſactio inita inter Barbaræ filios& Annam materteram, valuerit, neque feudum inci- derit in com miſſum, quia ſincere tranſegerunt, bo- na fide abſque domini incomm odo& damno, do- minium in extraneum non t ansferendo, quo caſu tranſacto nullo modo eſt prohibita, ſed potius li- cita, vt in d. ſi vaſallus. de feud. in cap. i. in tit. decontrou. feud, vbi iura permittunt tranſactionem inter vaſal- los, videlicer quando fincere& bona fide fiat,& non transferant ius in alium extraneum,& in præ- dictis locis Dd. omnes ſequuntur, vt ſupra dictum eſt. Voluitque Andr. de Iſer. in d. cap:ſi de ſuo. quod plura requirantur ad hoc,vt valeat tranſactio, quæ omnia concurrunt in caſu noſtro, cum abſque fraude& ſincere inita fuerit tranſactio, non in fraudem do- mini, vel eiuis contemptum: dominium erxiam feu- di non fuĩt in extraneum translatum, ſed remanſit apud eos, apud quos eſſe debebat, cum filii Barbaræ vocentur vna cum matertera, virtute inueſtituræ obtentæ per Titium prædec ſſorem; merito vale- re debuit. Et hoc modo etiam reſpondetur ad ſe- cundum. Non obſtat etiam terrium, quod diceba- tur de compromiſlo, quod vaſallus non poterat compromittere abſque conſenſu domini; imo di- cendum eſt contrarium, poſſe compromittere, ad idem eſt textus in cap. i. an apud iud. vel dom. quæſt. feud. determ.& in cap.j. de inueſt. in marit. fat.& hoc tenuit Gl. in d. cap. imperialem. in princip.& in§. callidis.& idem te- nuit Ardizo in ſua ſumma de contentione feudi, ſub rubr. ſicontentio eſt inter vaſallum,& c. idem Niœolaus de Nea- poli. Iacob. de Beluiſo, in locis præallegatis, Et hanc ſen- . Dn. loach. Mynſin g. Iuriſconſ. Germani tentiam in effectu ſequitur Curt. in præallegato loco quæft. 9.vbi multa congerit. Et hanc ſententiam et⸗ iam vltimo loco tenuit Hieron. Schurff in praalle- gato conſilio,& idem Marian. Socinus iuniar in præallega- to conſilio 77. vbi voluit, compromiſſum valere inter vaſallos abſque conſenſu domini. Non obſtat etiã quarto loco text in d capit. 1.§. donare. qualiter olim, & Nam † reſpondetur, quod ideo ibi non valet 42 etiam donario& alienario abſque conſenſu domi- ni facta, etiam eccleſiæ,& pio loco, quia tractaba- tur de damno domini feudi, neque attendi debet ſalus animæ in præiudicium proximi, quia priuile- ium non deber concedi in præiudicium texrtii.j. nec auus. C. de emanc. lib. l.ſi impuberi.& ibi Bar. ff.de ad- miniſtr. tut. Neque feudi dominus prætendere po- teſt, feudum eſſe caducum& deuolutum, quia in- tra annum& diem poſt vltimi fratris maſculi obi- tum inueſtiruram non petierint,& fidelitatem non præſtiterint, prour † in fendorum iure ſtatutum eſt. inc. i in princip quæ fuit prima cauſſa beneſic. amit. quoc licet duntaxat loquatur de maſculo, locum etiam habet in fœmina, vt dicebat Bald. in d.. imperialem. 9. praterea ſi quis. de proh. feud. alie. per Feder. ſequitut Alua- rot. in d. cap. i. ad idem facit textus in cap. i. quo temporæ mil. vbi militibus tempus longiuùs conceditur. Ad idem eſt tex. in cap.1.§. praterea ſi quis, de proh. feud. al- en. cum feudum non ſit nouum, in feudo vero no- uo nullum ſtatutum eſt tempus, vt Bald.& omnes in d. cap. i. quæ fuit prima cauſſa benef. amitt. Et ratio com- munis eſt per Scribentes in ſupra adducto cap I. quod petere Tinueſtituram eſt quidam cõſenſus deuotio 44 nis, recognitionis& reuerentiæ, qui debet domino præſtari,&ſi non fiat, incidat in commiſſum, c. i. de prohib feud. alien. per Lothar. Nam cum filii Barbaræ vna cum Anna eorum matertera acceſſerint ad do- minum feudi; petentes inueſtiruram feudi intra annum& tempus præfixum,& dominus recuſaue- rit,& cauſſa ad pares curiæ fuerit delata,& per eos ſteterit, quo minus definiretur,& inueſtitura con- cederetur, neq; dominus iſtam canſſam recuſandi habuerit, non Polef aliqua negligentia, velmora imputari& adſcribi. Nam quando vaſallus intra le- gitimum tempus non eſt negligens, non debet be- neficio priuari. Aluarot.& alis Doctores. in capit i. que fuit prima cauſſa Eenefi amitten. qui adducunt tex in!. pecuniæ S. final.ff. de vſur.& I.1.§. ditis ſ.quando appel ſit. honus eſt text. in l. continuus. g. illud.& ibi Dd. late:f. de verb. obligat. optimus eſt tex. in ſpecie in c. ſi quis miles: de feud. ſine culpa non amitt in verbo, ſi potuerit. vbi etiam impotentia vaſallum excuſat à pœna, ſicut etiam excuſ.tur à periurio, c graui. ext. de iureiur& inc. que- relam. eod.tit. Et ex ſupra dictis omnibus apparet, ſi- lios Barbaræ ratione matris& eius materteræ, quæ tranſigendo illis omne ius conſolidauit& vniuit, capaces fore ad huiuſmodi feudũ,& nulla ex cauſ- ſa poſſe dominum feudi iudicare feudum fſuiſſe ſibi apertum,& illis denegandam eſſe mueſtituram, ſed omnino dominum compellendum fore, vt eos in- ueſtiat,&c. ſaluo tamen cuiuſcunq; æquius& me- lius ſentientis iudicio. RESPONSVM XCIII. SVMMARIA. I Huius reſponſi thema. 2 Monaſteria quando de vno in alium locum transferri poßint,& num. 3 quæ ad hoc requirantur, vt tranſ- ferti jtarliu antr ſeuc numun G felelleyhet nutni inrucho Mona. hhn kalirt ihi. uhinjehu ſui monaſt mumſaſeinffritu utzaetranslationim nuint manilatione ün eneiuliialem dtfe Narraetuj WlA HVIVS b 6 iilnne tempen Nlquerit feueria üſen nnaſkerii2 Run munafterium, ni,, I.. Ahyrinen ndinis ſu mate henſanu —„1,„ A oan ens liermiodin 1nh. ccbetr,Khjota 4 ti omini feudi u 4 Pwriudiciam pa 2%r et concecl in ra me anc lil. I mp. Rl Amyu. gue feudj dominn 44 6 e e caducum& deu 41 iem poſt ltimi a Poltvlrimi fag n um nonpetieriat* kout Tin fendorum am ue farr guma uſat Aa loquatur de maſcu n a, yt dicehat Bald.j Di item facittertun un hn, as tempus longii aben tdutum eſt tempus, thpn vima tauſa benfa Ma xcridentesin ſans argu urameſtquidam hrttn ais&reuerentie, iiaald aufut incidat in¹ anelm .her lathar. Nam meilt eorum materter anmtt petentes inueſti er n us prebmc an St dares cutiæ fueli utoh oteſtaliqua ney puc ribi Nam quanc d 16 osnoneſt negiig Sri Aluaret. G 4De Kufs benefic amitten. a erſer G'lrdd atb tantinuu. f. dW . T 9 mu ef fex. in ſe 89 1 - — —— —— 6 amitt in rato d lar uuno Saue and 45 e l — cond be huisſmod feun nulÄ ſeudiiudica ruf um ncmel 8 nteth 8. elleme Kuuts — ui 0 n4 3— vulst 81 1 Tarn em4 1 “— “ 8— 2 9 oee— “ 4 8 fari poßint, num 19. 21.22.23.24. Etiam de maiore ad minorem. b Neceſcitas ſæpe ex illicito facit licitum. Qualiber res trangfertur cum ſua cauſſa& ſaus vi- tiis. 7 Prelatu& conuentus quando à monaſterio fugere poßint. b 4 Poſſeßio monaſterij poteſt retineri, etiam per monachos valetudinarios. Quihuſdam à collegio deficientibus, ad reliquos de re- bas Aiſponendi facultas deuoluitur& nu..z. 1o Pauti iuncti multis ſeparatis praualent. n Talis quiſque praſumitur, quales ſunt hi cum quibus verſatur. 3 Ciſtertienſes ſine confirmatione adminiſtrare poſ- ſant 1 Trauslatio monaſter ij alienationem ſapit. 1s Priuilegia, ſeu conceßiones ſuperiorum quomodp acci- pienda ſint. 16 Reſcripta ſuperiorum ex iure communi interpretan- tur. 17 Verbo, Concedere, quid veniat. 18 Conſpirare licet contra pſeudomnachos. 20 Contumaces& rebelles appellare non poſſunt. 25 Monaſterio deſtrudto monachi bona inter ſe iiuidete poſſunt. Fallit, vt ibid. 26 Monachi in rebus ſui monaſterij iurare poſſunt. 27 Forma con ſen ſus in ſcriptis, per abſentes monachor con- uentuales, translationi monaſterii reddendi. 23 Dißferentia inter translationem& conceſßionem. 29 Aczum extraiudicialem defectuoſum allegans, eum probare tenetur 30 Denotariis, qui& Chartularii udices dicuntur- THEMA HVvIVvS KESPONSI. 1 L caſu deftinatæ temporalis translationis mo- naſterii M. quærit Reuerẽdus pater dominus Jo- annes, ciuſdem monaſterii Abbas exſul, an ſibi præ- fatum ſuum monaſteriun ad locum deputatum & per ſuperiorem ordinis ſui egreſſum rebus ſtan- tibus vt nunc, optimo iure traugferre liceat? Et in euentum licitæ translatiouis, quorum id præcipue conſenſu; qualique forma ſeu proceſſuaggrediun- dum ſit? de iure ſimiliter inſtrui deſiderat, Ego itaqueè ob præfati domini Abbatis ſollicitam requi- Hiuinem, breuiter penſatir omnibur his, quæ pro inſtructione coſilii, quod mihi in has cauſſt trauſ- muſſum fuitin eum qui ſequitur modum, de iure Veſpondeo. tatis, aut malæ ſocietatis, atque adeo perſecutionis gtatia& tempote monaſterium ſuum transferre de vno in alium locum poſſe, id quod euidenter pro- bat text. in eſi quis manaſterium ſuum. 6. quaſt. 7.& inc. tribus. de conſecrat. diſtin. t. per Hoſt. in rit. de tranſ. Panor. in ta.niſi. cum pridem. de renunciarione Lapuu alleg. S9. in- 3 tip. quaris, an liceat monaſterium Tales f enim muta- tiones, quamuis de minori regulariter ad maius fie ri debeant, iuxta t. mutationes. 7. qul. E& per Hoſtienſ. in ſummas de translat. arg I. vt gradatim. de mun.& hon.& l. Tui vtiliter. neg. geſt. ibi Gloſſ. nihilominus tamen ple- runque ex cauſſis ſupra allegatis de maiori ad mi- Reſponſ. luris Decad. preſlum tex. Lapus in q. ſua alleg. us.& in ſimili Bald. XReſponſ. X CIII. z1 norem& infetiorem fit translatio, prout Hoſt. in d. tit. De translat. a. ol. atringit. Neceſſitas fenim ſæpe ex ⁴ illicito facit licitum. Ialiquando, de offic. præfid. Alciat. lib. lde verb. ſig. in fine. facil. ſt receptum. de iuriſdict. om. iud. Et dicit Philippus Decius in rub. de appell. cõſue- tudine etiam induci poſſe, vt de maioriad minus tribunal appelletur;& plura alia, quæ conſulto pPrætereo. Conceſſa f autem eſt translatio eccleſia- rum, propter cauſſas, quas dubio procul ex conceſ- ſione Reuerẽédi patris domini generalis ſuperioris Ciſtertienſium,& iuſtas& legirimas eſle putamus. Exemplo enim loſeph translationes eccleſiarum inductas legimus, quem ex cauſſa perſecutionis (vteſt apud Matth, 2. cap.) cum flio Dei fu giſſe cônſtat, atque eundem ceſſante perſecutione redi- iſſe: cuius rei multa exempla& noui& veteris Te- ſtamenti libri porrigunt, vt A5b. in d. c. propter malitiã. G tex. in c. ſuſcitare. 7. 7.1. teſtantur, vt quamuis ſecũ- dum ius commune in praædictis eccleſiis, vnde fit translatio, prælatus inſtrumentum ſacrorum relin- quere teneatur, id ramen ita recipimus, ſi commo- de& ſine offendiculo fieri poſſit, quemadmodum Glol.in d. xa. ſi quis yult. 16. quaſt 7. oſtendit. Nec ob id prior eccleſia ſuum priuilegium amittit, vt per ex- in loco apto adl hanc deciſionem, nempe ca. transla- to. de conſſit. pulere diſputat, vbi dicit, quanquam abolito titulo legis, vigor quoque legis aboleatur, hoc verum eſt in abolitione, ſecus autem,(vtex eo intell: g1 poteſt) ſi fiat translatio ex cauſſa ad tem- Pus:& ponir ibi exemplum de villa, quæ ſi transla- ta fuerit in alteram, durant ſtabula priora translatæ cam quælibet res transfertur cum ſua cauſſa,& ſuis villæ in illa, ex feo, quod iuxta vulgatam theori- vitiis. I. Pomponius. S. cum quis. de acquir. poſſeſſ.& ibi glo. cum concord. quia cum translatione generaliter o- mnes qualitates antiquitus conſtitutæ tranſeunt, ita vt ille, qui per translationem aliquid acquirit, te- neatur habere rata pacta,& clauſulas poſitas in pri- mæuo actu, per text. in l. qui uris.& fin. cui l. ſeq. ibi Bald. & dng de pact. Franciſ. Curtius conſ.:. col. a. poſt vſusfeud. Facit in ſimili, quodde populo Komano in trãsla- tione regiminis in Auguſtum leges tradunt hic e- nim populum Rom. regimen in Cæſarem tranſ- tuliſſe notiſſimi iuris eſt, non tamen ob id leges& plebiſcita exoleuerunt, niſi quatenus placuit Cæ- ſari, pey not. per Scrib. poſt tex In! 2.§. nouißsime. de ori- gin. inris. i ta in præſenti caſu Reuerendus dominus Abbas Monaſterii M tanquam ſuperior, reſpectu ſui incorporati prioratus in B. poteſt à primor- dico translationis priſtinæ eccleſiæ ſuæ cauſſam& 1. PTPAIMOoOmnium haud obſcuri iuris eſſe 2 Lconſtat, † prælato aur hoſtilitatis, aut difficul- prærogatiuam inuiolatam reſeruare; argumento eorum, quæ de matrici eccleſia,& eius capella, ſeu filiola, ſcribit Abbas. ca. cum contingat. de decim.& arg. ca. ſane de oſſic. deleg Et † certe cum etiam num pror- ſus nulla præ foribus ſit emendationis ſpes; ſeu cotrectionis, loci illius inſolentis, iure optimo fu- ga ſibi conſulere prælatus& conuentus potuit, ſ5- cut Abhas in d. S. prepter malitiam. ſuadet. Sit ſane, quod aliqui pfeudomonachi prioris conuenrus, tanquã ſchiſmarici,& ſue religionis, ſeu profeſſionis deſer- tores ibi reſideãt, ab iis tamẽ, iuxta Eſaiæ ſententi- am ca.· 2. recedere prælatus,& reliqui generales integri& orthodoxæ fidei ad hærentes potuerũt, vt in, exxite. 23. ꝗ. a. habetur tranſumtiue. Exite enim, . —— —ö— —;— —y — — 312 1 inquit Eſaias, populus meus de Babylonia;& im- mundum nontetigeritis, arg. c. probrum. 16 4.I. Et. legi eadem cauſſs, ead quæſt. Porro plus quam notiſli- maa traditionis eſt, quem libet prælatum ob extrii- ſecam perſonarum, ſeu bonorum cleti ſui corpo- rum eccleſiamn deſerere poſſe,& tantiſper abeſſe, quoad perſeci tio finem acceperit„ exemplo Ioſe- phi& ſanctorum patrum,& Baldi teſtimonio poſt 3 alios in d.§, propter malitiam. Non tamen infici- or, ex aduerio dici poſſe, quod poſſeſſio,& priuile- giorum vigor prioris monaſterii relicti per rema- nentes ibi⸗ſaltem infirmos, vel morbo ſontico prę· peditos retineri poſſit, tumn, quod in dubio condi- tio poſſidentium melior ſit.. au aures de praſcrip· cum vulg. tum quod morbus ſonticis quemlibet, tan- quam iuſtum& legitimum impedimentum excu- ſet, ſecundum Batt poſt tex.&l. in. quaſitum. e ſent.& re judic. eundem inl. i de diuer.& temp. præſcrip. l. fin. dee- uikt. per not. in c. ſtiſtitatus. de reſcript.& ibi vtrobique Fe- lin.& Decius præterea, ſeundum Accurſii, Buldi& Pauli SCaſtrenſis ſententiam, in ſicut. S. ſin. quod culuſque vnj. no. jus totius collegii per vnũ retineri poteſt: imò, ſecundum Moſ. Abbatem. yt ibi Gl. cũ alleg. ipſi parietes, yt intetim homines taceam, poſſeſſionem eccleſiæ retinent. Vndeè forte ex iis boſſent lapſi monachi prætendere, Abbatem cum aliis fidelib. fugitiuis translationem ſine aperto eorum conſenſu cele- prale minime poſſe, maxime monachis lapſis ad- huc priorem locum tenentibus. Sed tamen his non obſtantibus arbitror de iure dominum apbatem cum ſiisſidedbus adhetencibusad translarionem Quæ enim extra eccleſiam, ni- hil ad nos:toto tit. de ſchima. nec enim vnitati com- municant, qui ſchiſmati communicant, dicit text. 9 in cap. ſchifima. 24. quaſt.I. Vnde † ſequitur, qui per delertionem, vel tebellionem ſea corpore collegii & capituli alienos fecerunt, quod a4. alios diſpo- nendi de tebus& actibus capitularibus delapſa ſit facultas, ſicut glo. in c. quia propter. cum aliis multis, de præſcript. tenet. huc adſtipulatur Bart. ſententia in 10 tractatu de tyrannide. Pauci inquit ipſe tuncti præ- ualent multis ſeparatis, cum indignos illos& ſon- tes pœnæ, non honor, comitari debeant, Ive quu C. de decur. li. 1o⸗aræ· c. prudentiam, à ptinc. de eſc. eleg. Et i- deo iſti pſeudomonachi iam dudum cum hoſtibus fidei Orthodoxæ diſſecti permanſerint,& arrepta pergere poſfe. occaſione effugere ab 7. impiis interim minime curauerim, euincitur plane iuris præſumptione, iſtos lapſos monachos, eorum, quibus cum ha- ctenus verſati ſunt, adhærere, fauere& credere ſe- Eræ, ob id minime exſpectãdos, iuxta tradita in c.ex- communicatus. S.credentes. de excommu. A.c. quia propter. Ex hocenim manifeſte colligitur, illos animum re- uertendi amiſiſſe, iuxta§. pauonum. Inſtit. de rer. diuiſ. &E Gl.in verbo, per annum& dimidium. in ca. ad id. de 5 ni ſponſ quia ff talis quiſq; præſumitur, quales hi ſunt, . 2** cum quibus aliquis conuerſatur. c.. de regul.& tranſ. ad relig. cum vulg. Quamobrem iure optimo pauci wwiticum domino abbate in promouendatrans- tione, præualebunt multis ſeparatis& deſerrori- 1 bus: quemadmodum per attificium iuris infide- lium& rebellium facultas ad integros,& in fide Catholica perſeuerantes conuentuales fratres pe- nitus recidiſſe arbitrarur, argum. prædictorum iurium. &authentiteritem Naftanianus C. ů harg. eum nui. Et Dn. loach. Mynſing. luriſconſ. Germani 4 27n3 hoc non ſolumn in iſto eaſu transferendi, vetum& fn A Hitin] aliis omnibus actibus Capitularibus,&c. Hæcobi- aerdh.acet tet ad primum huius conſultationis transferendi b hu⸗ Ahtint in ins relpiciens, diriſſe ſuffteiat, acv N poOde tom 1. ganboftq ſenſuum præſtatione fiendæ translationis, ſimiliter a rrotis auctot quod res eſt, paucis attingemus: tametſi huius or- 2 h ereo,quod dinis Ciſtertienſium multa paſſim de iure Canoni- ma m iart co referantur priuilegia, prout Bald. Telin. poſt Abb.in ſua 14514. c. ceterum. de reſcri. ¶.pen. de deci. annotarunt. videlicet ſi- hu elu ℳ maauſ cut lo. And.inc. venerabilis. de onſuet. ſcribit, quod ſi-, 2 e riu rora. ne † confirmatione adminiſtrare poſſunt, Einc. 4 duu u nimt de ſup. negl. prælat. tamen non ſunt vſque adeo tanti auxch h 8 momenti dè iure, niſi aliud priuilegiis doceatut,& Buncole* citra conſenſum epiſcopi eius loci, in quem debet qh fedde 5— ua fieri translatio, peragi pofſint, eo nomine de iure„glocum reltrn 1 arbitramur„inprimis& ante omnia opüs eſſè re⸗ Ulwites uas uerendiſſimi domini epiſcopi Baſilienſis cõſenſu, gälgerter e omnip ſiquidem(vt ex Wuceſſone patris generalis ofdi- anfma K caulen— nis Ciſtertienſium intelleximus) Patis ſituata eſtin gehma. limitata er diœceſi Baſilienſi,& iſte confenſus fundatur ex eiſi Aen lagie acquiij quis vult. 6 quaſt. 7. quod& Lapus in d. alleg. conſuluit. rarencillinum bat Erſpecies præſentis facti diligenter conſiderantes, mulas Citterlient cenſemus, hunc conſenſum dicceſani præcedere laakrbeti fuillenon debere, non autem ratihabitionem eſſe exſpectan- germeſtclululr ſuut dam, eo attento, quodille conſenſus auctoritati- agaurenus de lucep uus ſit, yt in ſimili in c. cum conſuetudinis. de conſuet. not. 14 maltmo, cum † vti poriſſimum& ea ratione, quod, ſecundum Lapũ, nconceliones ſupe ilta translatio eccleſiæ quodammodo vim habet br terriones cone alienationis, licet non perpetue, iuxta not. in caſi quis u iige hil Deciu iam tranſtatus. ꝛ. q. 2. c. lex. diſt. 2. vbi Gl. Felin. C. cum uwen cenſentur ſupe venerabilis. in verbo, concedo. de exception. Decius. i. trans. d Kawenc licui b lato. de except. Epiſcopus in his& ſimilib. erpetuis 1 Mmadeanen ½ & temporalibusalienationibus, vere vel quaſi de traſtyt.eg reſcrpta. iure communi, quoad conſenſum auctoritatiuum tanub in concell habet fundatam in ſua diœceſi, quoad omnes ec- 3 lecdaponantur, cleſias& monaſteria, intentionem, Can. omnnes. c ſaanmn ma Baſilic. 16. quaſt. 7. cap. cum epiſcop. de eff. ordin. ¹ap. du aaucaniate, ad decimas. de deci. lib. G. vt interim Dd. in d.c. venerabilu. ſatam, uaenitaten de excèpti.taseam. Et reuera ſecundum communem nun uuffenenaver iuris diſpoſitionem monachi Ciſtertienſium or- hauunnu te l zenen dinis non cenſentur exempti, niſi id per priuilegi. kanam moderamine um oſtendant, ita ait loan. And. in c. ne dei. de ſimon. Et de tali ordinarii conſenſu impetrando in transla- tiéne, monet Hoſt.in ti.de trauslat.§. cuius auuctoritate. & videtur tex. in ẽ. admonet, de renun. text. in e. ſin. de cler. pereg. ca ex frequentibus. faciunt quæ ſcribit Dynus in c.l. I de reg. iur. lib. 6. Nam communiter etiam dici ſolet, b d madiunge quamlibet Papa priuilegium aliquibus religioſis Garcaule non ue, god der, vt ecclefias eis ſubiectas poſſint in proprios lretdun 0 Prerr vſus conuertere, hitamen propria auctoritate ſine. netn diœceſano illius loci, illarum eccleſfiarum poſleſ⸗ 4 uan e c. h4 ſiones recipere non debent, c. pafloralis. de priuil,& d nonem exteſſprelat. ꝗrili. on. Sloſſ&y ẽ atentibus end ti.Eci-i. a une eei uilegia f enim, ſiue conceſſiones ſuperiorum, ma. anlan otöaper xime mediatorum, ita ſunt accipienda, quo minus ltekn wentem,ga impediatur ſiue lædatur iuriſdictio aliorumn, 12.§. † a un dlicitpen quus à principe. ne quid in loco publ. t cum olim. de conſuet. a. du„Ke. que cap: ſicut minæ. de exceſpralat. ibi eſt text. ad hunc conſen- mn teppondenn ſum natus, i verb pertinere. cum vulg. Facit huc etiam 44Glancaal vulgare dictum, quod nemoà ſe naſcirur, c. um in m 8 ugeni 1 iure peritus de reſcript. cum fimilib. Præterca de conſenſu ſuperioris pattis generalis totius ordinis Ciſtertienſium, non dubitamus, quin reuera ad hanc translationem perneceſſarius eſt, præſerrim cum ſpecies quaſi iudicetur alienationis, licet ad .——.. 4 3 Au entis facki dilggenn an an ac conſenſum dig a nemratihabitione ei No, quodillecont ae uin. um anſuet anah Keantione,quod ad ecclelie quodam ami cet non perpetue, an 44.. Cr.lex. iif.: aa rie emncate. Reeacy uran piſcopusin hi& at 5 1 asalienationibus a guoadconſenlut anfau minſua dicceſi, un om aſteria, intention laan Jf.-uh um giß Ag ä. 10.6. yr intenml ah tempus factæ, per Gloß. in c. poſſeßionis.⁵. q.. c. ſine exce- tione. 12. 7 2. Barth. Brix. in; dominicali incip. epiſcopus quidam fecit. Dd.c. i:de reb. eccel non alie. ſuper verb. per- etui. Lau de Rudolph. in d. ca ſine exceprione. quoniã in talibus translationibus fit quædam ſubiectio. Vnde Hpræcedat ſuperioris auctoritas, illa excuſat actum, & reddit firmum, ex eo, quod pro auctoritate ſupe- rioris præſumitur, per text. ca præſentium. de renunc ſunt de te iud. c. dixit. 14..) ca. Salonitana. 53. diſt. c qui tulpatur. 23 ·& eadem cauſſa& q. c. miles. et paßim per Scrib. in c paſtorali.§. quia vero. de ofſic. deleg. Et ſecun- dum hunc conſenſum iuxta formam& qualitates clauſularum conceſſioni, quærealis eſt, inſertarum, proceſſus fiendæ translationis inſtruendus erit, quæ conceſſio cum reſtricta ſit ad ius commune,& ſuos habeat limites, ſuas clauſulas,& certos fines, ergoilli diligenter ex omni parte eſt inhærendum, I diligenter. ſ.mand.& cauendũ, ne fines conceſſio- nis egrediamur. Limitata enim cauſla limitatũ pa- rit effectum.l. in agris. de acquir. rer dom. cum ſimil. Nec dubito reuerendiſſimum patrem& dominum ge- neralem ordinis Ciſtertienſium in huiuſmodi poſ- ſeſſione reſcribẽdi fuiſſe, non ramẽé ob id iuri com- muni, nempe vt clauſulæ ſuum effectum habeant, & eatenus, quatenus de iure poſſint, extendant, de- 16 rogatum exiſtimo, cum † vtique omnia reſcripta, atque adeo conceſſiones ſuperiorum ad iuris com munis interpretationes concedantur, prout Dd. in rub. de reſcript. ibique Phil. Decius per manus tradunt. In dubio autem cenſentur ſuperiores reſcribere ſe- cundum ius, ita vt ne alicui præiudicium fiat, I falſo. C. de diuerſ.reſcript. leg. reſcripta. C. de precibus Imperato- riof Et quamuis in conceſſione parris generales clauſulæ& verba ponantur, omnimodam faculta- tem liberam importantia, maxime ibi, Vobis conceſ- ſimus plenaria noſtra auctoritate, tenoreq, præſenrium con- cedimus facultatem, auctoritatem, poteſtarem& man- datum ſpirituale trangferenui vos& quemlibet, aut maio- rem veſtri conuentus de M. partem,&c. tamen hæc& talia verba cum moderamine iuris ſunt accipien- da, ne ſequatur penetratio iuriſdictionis,& iurium diſſona confuſio Quo nomine reperio hoc verbũ, Concedere, f nihil allud comprehendere hoc caſu, quam mandatum, ſeu transferendi facultatem, ſe- cundum Ang. in l.i.de conſt. prin. quem Fel. in. d. c. cum ve- nerabilu. alleegat, adiungens, quoties verbum, Conce- do, iungitur cauſſæ non aptæ transferre dominium, tunc illud verbum, Concedere, importat quandam facultaten, allegat Imo. in c. paſtoralu. de don. Quod autem hanc interpretationem ſentire videatur hec conceſſio, probatur euidentiſſime ex ſequentib. verbis, vbi quodam modo aperte dominus genera- lisceſcribens ſuam mentem, quam habuit in reſcri- bendo, declarat, dum dicit: Plenaria noſtra auctoritate concedimus facultarem,&c. quæ verba pulcre inten- tionem oſtendunt reſpondentis iuxta not.I.ſi ſeruus plurimum.. fin de leg.i.&l inciuile, de legibus Et quan. tumcunque hæc verba ingeminata fuerint, tantum tamen non operautur;, vt conſenſum domini or- dinarii diœcelani excludere poſſint, iuribus ſuperi- usaà me in hancrem affatim allegatis. Porro nobis conceſſionem trutinantibus, coniſtat illam eſſe rea- lem ex eo quòd concelſla ſit dignitati abbatiali in M.& non lub commemoratione proprii nominis: quo ſit, vt& ſuc ceſſores illa vti poffint. ſecundi 40 /b. Reſponſ. luris Decad. X. Reſponſ. XOIII. .„ 3¹3 & ibi pulore Decium, in cap. quoniam Abbas. de off. deleg Ergo(quod abſit) ſi contingat dominum Abba- tem ante translationem Deo vitæque concedere, reliquum corpus hac transferendi facultate licite vti poſſit, potiſſimum ſæuiente hac perſecutionis rabie proteruorum, rebellium& ſchiſmaticorum Pleudomonachorum, contradictione minime obſtante, per notat. in cap. poſt translationem. de re- nunt. cap. ſanc. 16. quaſt. 7., Præterea † licita& ho- neſta res eſt, contra pſeudomonachos per fideles fieri conſpirationem pro bono& honore& de- fenſione tendentem, ſecundum Goff.& Hoſt.& ali- os in c. examinata. de iud. c. I.& 2.§o. diſt. Et fingatur quod de facto illi pſeudomonachi durante hac P. ſecutionis rabie in priori loco abbatem quoque eligerent, ſeu officiis prouiderent, tamen huius- modi& tales ſine titulo,& apoſtatici dicerentur, intruſi potius, quam Abbates, vel officia legitime dici deberent, per not. in c. 1. 3e reg. iur. lib. 6. per Inno. in c. nihil, de elect. vbi loquitur de intruſis prælatis ber tytannos, de quo etiam multa Bart. in tractat. de tyran. in 5. col. verſ. circa quod dicendum. vbi ſub- tiliter diſpurat, quando& quomodo ſoluentes prælato intruſo liberentur. Sed hæc nunc conſul- to miſſa facio, ad alios conſenſus pergens. Quod † ¹1⁹ autem capituli, vel maioris& ſanioris partis tracta- tus præcedere,& conſenſus accedere debeat, patet ex c. I. de iis, quæ ſi. à ma. par. capit. c.i. de rebus eccleſ. non alien. lib. 6. Et reuera cenſemus opus eſſe præambu- lo tractatu capituli, qui vtique deliberarionem re- quirit,& altiorem indaginé, iuxta not. in l.cum hic ſta- tus.§. ſi am bo. de donat int. vir.& yxor. Bart. in lxhin. pro ſua gl.. c.. de rebus eccleſ. non alien. de tali tract. lo. Andr. in cap. tua. de iis, quæ fi. Apral. in monachis nigris dicit interuallũ eſſe duorum dierum. 5 pecul vero, in rit. loca. S. ſequitur. verſ.& ſuas. dicit, quod ter debeat fieri tractatus,& de quolibet deber fieri publicum in- ſtrumentum. Sed hæc recipiunt iuris Canonici Dd. in vera alienatione& perpetua, ſecus in illa quaſi a- lienatione translationis, quæ non perpetuo, ſed tẽ- poraliter conce ditur, prout latißime Lau. de Rudolph. in rep. d. cap ſine exceptione. 12. q.z. confirmat. Vnde recte & prudenter fecerit dominus Abbas, ſi præmiſerit tractatum cum ſuis fratribus, vnum ſaltem„& de hoc fiat inſtrumentum, atque in eodem conſeilu conceſſionis à ſuperiore impetratæ quoque inſtru- mentum fiat de acceptatione mãdati transferendi. Nam per hoc poſſet præcidi aduerſariis calumnian- di occaſio. Studeat tamen Abbas, vt in loco deſtina- tæ translationis vocet vocandos, eos quos commo- de vocare poteſt, perc coram. de elect. ſi modo tutus eo pateat acceſſus, vel in loco alio illi prioratui in B. in- corporato, argum clem. ne Romani, in verbo, diſtrictus. de elect. qui tamen locus ſit de menſa prælati, vel or- dinis, ang.. cumm epiſcop. de off. ord. lib. 6.& ſic cum ma- iori parte& ſaniori, iuxta ſu perius tradita, ad tracta- tum, acceptationem& translationem, accedente diœceſani conſenſu, procedat, membris abſciſſis& putridis nec vocatis, nec exſpectatis, ita tamen, vt eorum, qui merito vocandi ſunt, faciant partes to- tius collegii,& ex illis quicquid fit, Amaiori eorun- dem parte iuris facultates habitura eſt ſecundum Pa- nor in dcide iis, quæ ſ ama, partcol.1il nulli. Iplane: quod cuiuſq, vni. no l quodnam. ad munic. l. 3. de decret ab ord. fac. Felin. in cap cum omnes de conſt. Nec poterunt la- ————— eile diſrumpetur, iuxta c. 1. detreug.& pace. Placet nobis preterea domini Abbaris prouidentia, in qua, vt ex inſtructione appatet, curat translationis illius ratiflcationem apud ſummum bontificem pro con. firmationè. Monemus tamen ſuam paternitatem, vrt poſtquam omnia rite& recte fuetint peracta, nõ 23 ſub f communi forma fiat translarionis præam- bulè corroboratio, quia nihil conferret vtilitatis, acundum Abb.& Decium in rub. de confir. vti. vel inutil. ſed procuret, vt ex certa ſcientia cum expre ſſio- ne tenoris translarionis de verbõ ad verbum fiat. Hoc tandem confecto efficax erit& duratura, iuxta not. inc paſtoralis prate rea. de offic. de leg cle.1 de iud per Decium in rub. de confir. vti. vel inutil. Spec. de reſcribt. §. ratione quoque formæ. Inſuper laudo prou'dentiam 24 Abbatis in eo, quod † reliquos conuentuales me- diante iuramento adſtringere mediretur, ne ſeilicet rerum ece eſiaſticarum& raptarum ex hoſte pœna- lis fiat alienatio: id omni iuri conſonium eſt,& e- iuſmodi præuentio iuramentialicuius in iute mul- tũ operatur, vt in c. licet mulieres.& ibi ſing. glo. de iure- iur. lib. 6. traditur. Ang. quoque ad annot. Iuſtitut quib. alie. lie vel non, in ſin. prin. Decius in c cum acceßiſſent. verſicul- vlt. not. de conſt. Nam quotieſcunque capi- tulum aliquod collegialiter iurat, eidem actui, niſi cum conſenſu ſuperioris ſieri alienatio non ſuperius ad ſtruxi, non tantum in conce ſſionibus ad tempus requiri ſolemnitatem, quæ in alienario- ne tetum fiat, in ꝗ. d.ciſine exceptione. ad amuſſim ob- ſeruare tradunt Scribentes. Vnde cum hæc trans- latio pietatis intuitu ad temnpus ſienda ſit, hæc ipſa attenta ſpe correctionis paulo poſt füturæ, nonvſ- qneadeo magnam lolemnitatem requirit, ſed po- tius exſe cutionẽ, iuxta no. iu c. continebatur. de iis, quæ fi. Apræl ſi conſ cap.& ibi Abbas alleg. El. inc. i. de reb.eucl. non alie. Inno.in cup. i. vt egele benef ſine dim. onf in ſin. Quoniã ſthæc conceſſio in medulla conſiderata, habet vim literarum faculratis, argum. c. cum aliqui- hus. d. feſcrip. li. Ergo opus matura exſecutione, pro- yt Bart. in tractatu de reprimen. in verbo, ſine ſigura. Ge- er Cardi. Haſtien. in cie.ſhe. ſußer verhe, ſne ſgue ra de verb. fignif.& reuera ex ipſa conceſſione& noſtro hoc conſilio, ſi diligenter obſeruatur, faci- le colligi potetit ingreſſus, progreſſus& egrelus ipſius fiende translationis, prout in ſimili arguitur per Scrib. in c. ſignificauerunt, de exceptionibus. Bar.I. certi con- dictio,ſi certum pet. Bald. in c.cum ſuper. de cauſſa poſſ-& propt. Feli c. pen. de except. attento quod alias in extra- iudicialibus& volũrariæiuriſdictionis actibus ſine figura iudicii procedatur. Fel.c.ſi quado. de reſcrip. Inno. c. innoruit. de eo, qui fu. ord ſuſcep. vbi adiecit vnum pul- crum verbum, si † quus in extraindicialibm& tau ann 314 Dn) loach. Mynſing. luriſconſ. Germam 6 V Gane pfi illi& deſertores apoſtatæ de contemptu queri, poterit, vt in iuribus proximis ädductis com- 5 wuenedha cum ipſorum proprio facto ſe alienos fecerint, nec probatur, tanta eſt vis iuramenti Vtrem faciat o- 3 falbis n f a0 appellantesf audientur, cum ſint cõtumaces& re- inni meliori modo valere, quo Poſſit, I. ũ pateęr. 9ſi 4 nuule. md belles, qui de iure non audiuntur, c. ſunt, quorum. 2. lius. Fde leg. 2. Bart. in J. ſ qui pro eo. 3 fideiuſ. Anto. Halsfenm Wu J. 5. c. per tuas. de appel. l. properandum. C. de iudic. Poſ- Corſ.in rub. de iureiur. Ett quamuis alias tegulariter 2 8 luinunpod 1 21 ſunt f autem conuentuales fideles fratres, ſi qui iuj- dici ſoleat, quod deſtructo monaſterio monachi 7 funis omf ſto rerrore propter viarum diſcrimina intereſſe nõ inter ſe bona diuidere poſſint, prout poſl Glo. Feli. inc. 3 Luvomine Do poſſunt, conſenſum in ſcriptis exptimere, qui con- dum dilettum. de ieſcript diſputat; tamen propter ob- Bus meday de ſenſus poteſt accedere per ratihabitionem, vt ſigni- ſtaculum iuramenti talis diuiſio præpedirerur,& P ri gmnidsi ficare videtur Io. Andr. c. I. de reb. eccl. non alie. lib. 6. bona eo caſu adiumento ad ſuperiorem deuolue- ll oltapudlumn ſuper verb. ſecundum quod. per gloſſ. in e. curam. de iu. patro. ren tur, qui de illis diſſ poneret, ficur de bonis vacan- aafepumrei c modo calis conſenſus in ſcriptis fiat ſub comme- tibus: de hoc puncto multa in præallegatis locis Fe- ge uif mando ſe moratione prioris tractatus& cauſarum translatio- li.& Legiſtæ in!. inten Ripulantem.§. Hacram. de perbor. 5 3 nhone z0 nem ſuadentium. Et hoc propter l. in d. c. i. de reb. obligat. Et † quod monachi poſſint aurare in r ebus 26 g fi mund. P eccl.&c.& gloſ.c. quia propter. in verho. venire nõ poſſunt. monaſterii ſui, pater ex ca. ex reſcr ipto. de iuneiur Ec. hau onotatio Er cum abientes aliqui iuſto metu venire non poſ-& jidericus. eod tit. Forma autem conſe nſus in ſcri. 27 d tt um 22 ſünt, iuxtac. ſciſcitatus de reſcrip. ſufficit, I, quod ptis perabſentes reddendi colligitur ex c. glim de pri- gpir ſumett duæ partes totius conuentus adſint,& quicquid uil. circa quem conſenſum Lau. de Rudolp. in ſine fern ſmodi maior pars ſtatuerit, hoc firmum erit& legitime exceptione. i2·g. 2. verſ. contta ektauum hotabile. talia po- n m* lemi factũ, vt in ſimili de elect. lib. é· in ca. vbi periculum in ver- nit verha,vel in ſimili. Ego ftater N. monachus& pro. a nnelis en ho, decem diebus notatur. Et tempus præfixum tracta- felſus ordinis Ciſtertienſtum, conuentuali monaſterii M. gigyrlio. tui& conſenſui capitularium interpellat pro ipfis collaudo& conſentiò in translationis Monasterüi lotum N. 1520 N 5V. eitatis& vocaris, c. cum in cunctis. de elect. l. magnum. in omnibus& per omnia, vti coneeßio à reuerendo in Chri- 27 decontrah.& com. ſtip.& ipſorum ablentiam reliqui ſto patre& domino generali torius ordinis monaſteri Ci- 57 4 1 potiores& ſaniores præſentes, præſertiin neceſſira- ſtertienſium continet,& quemadmodum priu ber ieueren · nuſnimieliitupne te inſtante ſupplebunt, cum nemo ſe teneatus fra- dum dominum Abbatem N. patrem meum colendißimum nuiyr itunem id gili fortunæ, vel periculis& diſeriminibis viarum capitulariter in præſentia mei& aliorum exſtit it conſul- NMhautefuinem,&« committere, c. accedens. 2. vt lit. non cont. c. cum dilet. tum,& id cum aliis debitis circumſtantiu de non contra- Dunrials habet iun de dol.&cont. Et quamuis alios conuentus ad con- Adicendo& frmum tenendo,&c. in quo notarii indu- nuytem cun C uentum ordinis ad ordinem ſine ſpeciali licentia ſtria, ex generalib. practicis formis circa extraiudi- ulrinciun uriſtici ſummi Pontificis non poteſt fieri translatio, per. c. i. cialia adhibentis„poteſt ſupplere cetera, quæ hic umallenihil aan §. item de telig. dom. lib. 6. tamen illud in Mendican- deſunt. Nos enim non formas; ſed quid iuris ſit, hnn. tibus fratribus loqui videtur. Hicautem reueren- præſcribimus. Terrio principalitet de ordine in- dus dominus Abbas fultus quadruplici cõſenſu, in hinendh proceſſus extraiudicialis pauca ſubtexi, 5 Nerrs HVIVS primis regiæ maieſtatis, de quo nthil ſcribo, cum illud præmonens, quod inter alienationem&— rrg„bau a habeat facti poreſtatem: ſecundo ordinarii loci: conceſſionem hæc differentia eſt, quod illa perpe- 4 4 tertio ſuperioris ordinis: quarto fratrim de capi- tuo, hæc vero ad tem pus fieri ſoleat, ſecundum Laur. 3 uumiu Comeie tulo: nimirum fi quadtuplex funiculus iſte non fa- de Rudolph. in d. i ne exceptione. ſuper oppoſi. Ad hæc vienaus yer inte, ſnndquicem videndu uaCmit Nobiecie, ſ tia cme nniat bohſe Ui llerceprio litis m gaupeſtea r3 alkmgiaſ nam hinnaci Npe ite üßflt ung Ang in llima uth. G canſege AMapextenore. lignaimſjaum te n demate huic exc nainrhregleannri elllis a Jorma f aute des teddendicolg ncounlenſum Laae 4 4 2. Per..contha d un a mmhwil. Boo, 3 l. Petanl 40 ℳ; Reertieuſum, nuex an al enste iu translat onn 4r remnia, yti cmteſi auuh nino generalitetus a u tine G duemaina an 40batem N.arem ab 4 reſentia mei Cah a in. 1duu dchits deunſ ahn. um kenendo,&c in az wal alib. practicis foft a an atis, poteſt ſupplt a ua. — enim non formas aaua Terrio princigi ad al xeſſus exttaiudicha ans akl gens, quod Tinte un u hec differentiatt ahlln adtempus ſietiſo a uul 1. ſus cxcegtima 84 1 runi, nontantum ach zuitiſolewniuten Sa s ndafveexai dn Dl r Scibentes Vn iif 1 — ncoitu adtewpus die h, . 3 t rrectionis paulop 1n nam lolemnitalti aa d, iuxta No.u nn aan ke „G ihi iiiasdlq 7 7 1 rt eccle-benf Ff concelſio inme 8 arum facultalsi* 96 3 Ergo opus mamn N au denptimu H ke u —— —— — S 4 fimilibus defectum interueniſe dieat u, qui dicit, probare debet. Suademus ergo, vt proceſſus ille extraiudicia- lis fat conſenſibus ſuperiorum intéruenientibus, & in præſentialegalis notarii immatriculati, ſi ha- 30 peri poreſt, is f enim cum de iure Chartularius iu- dex dicatur, multum proderit huic negotio. Hicin- ſtructus ſit optimis& omnium exceptione egregi- is teſtibus,& in nomine Domini à principio vſque in finem Latinis verbis proceſſum peragat,& quo- niam rari ſünt in partibus illis immatriculati nota- rii, tunc ne poſſit apud ſummum bõtificem de eius legalitate in dubium verti, conſultum eſſet, ſi pro- ceſſum hunc confirmiando ſe ſubſcriberent alii tres notarii, ſua ſiga apponendo, prout Angel. in Auth. de tabel. ſuper gloſ. cauet. monet. Præſumitur enim in re- motis par fübn notario ob ſignum& manum. Ita dicit Andr. Barbat. in rub. de ſid. inſtrum. in antepen. col. Et ita vt præmiſſum eſt, de iure fieri poſſe arbi- tror deſtinatam huiuſmodi Monaſterii translatio- nem, iudicio melius ſentientium in omnibus,& per omnia ſemper ſaliio. RESPONSVM XCIIII. SVMMARIA. 1 Excæptio pendentiæ litis ingreſſum impedit. 2 Prauentio per citationem inducitur, per libellum, per litis conteſtationem,& per ſententiam. Camera Imperialis habet iuriſdictionem ordinariam, S concurentem cum Caſare. 4 Tex dat ordinariam iuriſdictionem. Citatio inualida nihil operatur, nec perpetuat iuriſdi- ſtionem. PVNCTVS HVIVS RESPONSI. P. NC TV præſentis quæſtionis conſiſtit in boc, an dominus Comes de N. ad liiem conte- re dicion unn ul 3 . 3 tore iuriſdictionem in Ipias p in c 3. ſtandam ſit cogendus per interlocutoriam? onem in ipſas partes hac in cauſſa ha b EI primo quidem videndum, n exceptio litis en- dentiæ a Comite N. obiecta, ſit eius eſicaciæ& virtutis, quud ob eam Comes veniat ab obſeruatione iudicii abſolué- rdus? Nam † illa exceptio litis pendentiæ impedir li- tis ingreſſum,”j,ſi quis poſtea.l. vbi cæptum. ſ. de iud. A56. Kin cap. cum M. Ferrarienſis. num.)· de conſtit.& vide, qua ibi pulcre ſeribit Franc. de Ripa. item Bald. in Auth. ſed nouo zure. S. de ſer. fugit. num.9 Ang. in Nou. de iudic. g. quia ve- 7o. col. 6. Bart- in Auth.& conſequenter col. vlt. C. de ſent. & interloc. Felin. in capex tenore. de reſcript. num. i6. Inno. d cap. cum M. Ferrarienſis. num. io. Ergoò videtur in no- ſtro quoque themate huic exceptioni locum eſſe. etum ex aduerſo replicatur, iudices Camere, quo- ad præſentem cauſſam, præueniſſe iuriſdictionem Cæſaris. Nam allegatum eſt, quod anno 1547. die 7. Maii, ratione capti M. de F. in Camera ſint decre- 3 tiproceſſus,& † conſtat, quod præuentio ea per ci- tationem verbalem inducitur, tam quoad partem, Iſi quis poſtea:; de iud.& c propoſuiſti. de for. comp. quam quoad iudicem, per rationem, I. vbi cæptum: de iudic. & per not. in!. vlt. vt lit. pend. itemq́; Bart. inl. ſi plurihus. numer. 1. ff de legat. 1.& l. 1ſf de offic. præſid. bi etiam ceteri Dd. Canon. in cap capitulum ſanctæ crucis. de re- ſcript.& in cap ſiduo. de procurat. iihr 6. vbi communi- ter tradunt, præuentionem quandoque induci per citationem, quandoq; per litis cont⸗ ſtationẽ, quan- doque per libellum,& interdum pet ſententiam, yr Reſponſ. Iuris Decad. XReſponſ. X C IV. 315 pe eos plene in locis iam citatit. Ad teſolutionem huins rplicæ inquirendum conſequẽter, qualunam iuriſ tictio Cämerali iudicio competat; an eandem, vel parem cum Imperatore habeat? Et non eſt dubium quod 3 Iabeat ordinariamab Imperii ordinatione, ſiue cx conſtitutione Statuum Im perii, quæ eſt lex ſcri pta. Namf ordinaria iurſdictio à lege dependet, delega- 4 tavero à ſuperiore. Bald. in l. cumque magiſtratus. C. quan. pro non eſt nec. verſ.quaro, iſt iudices. in fine. text. Gloſ. Bar.& Dd. communiter, in!. more.& l.& quia. ſf. de i uriſdict. laſ.l:à iudiice. in fin. C. de iud. verſ. decimo quarto limita. Habet ergo iuriſdictionem Camera ordina- riam,& concurrentem cum Imperatore in caſibus non expreſſim exceptis. Quo vero exiſtente, inda- gandum porro in hoc noſtro caſu eſt, quis alterum Præuenerit; an Imperator, vel Camera? Repetio autem, iuſſionem primam Im peratoris à cömite N. obtentam eſſe die 3. Febr. anno 1545. Si illa iuſ- ſio haberetvim citationis, ſequeretur Cameram eſſe præuentam, ſed ego puro; quod illam vim iti noſtto caſu non liabeat, cum ſit ſimplex quædam iuſſio ſine omni comminatione aut citatione an- nexa. Et alias traditur, per citationem inualidam 5 non perpetuari iuriſdictionem. Paul Caſtr. in I.z.§. de ſeruit.& iam prorſus nihil operari, Fel in c. ex te- noreé. de reſtript. Mandatum autem ab aduerſariis i- pſi Comitis in Camera obtentum fuit 7. Maii, an- no eodem,& inſinuatum Comiti die 9. eiuſdem menſis,& ſic prius quam aliud mandatum Comes N in aula Cæſaris impetraſſet, illud enim cumpri- mis 8. Auguſti ann. 1547. Obtinuit. Ex quibus con- cludendendum eſt in præſenti facti ſpecie exce- ptionem præuentæ iuriſdictionis,& litis penden- tiæ à Comite obiectam, ipſum nihil releiiare, ideo- que imponendam ei eſſe litis conteſtationem. Nam Camera, quæ concurrentem cum Impera- bebic, præuenit Imperatorem, cum mandatum Cameræ ſit anterius, ſeu prius, per ſupra dicta; ſal- uo tamen per omnia rectius ſententium iudicio. KRESPONSVM XCV. SVM MARIA. 1 Puncta ſiue quaſtiones in hoc reſponſo tractata. 2 Tegitima hodie liberis non alio quam inſtitutiunis ti- ulo relinquenda,& qua ſit ratio, num. 5. 4 Rupto, vel irrito, aut nullo facto teſtumento, heredi⸗ tas, quo ad inſtitutionem, denoluitur ad beredes legi- timos. Codicillis neque dari, neque adimi poteſt hereditas.& quæ ſit ratio, num. 6. 7 Cilauſila codicillaris in téſtaments iniuſto, ſiue nullo, operatur; reſtitutionem ſcripto heredi fieri per fi- leicommiſſum. 5 Nec tum detrahenda eſt Trebellianica, ſed ſolum legi- tima. „ Pater ad ſecundas nuptias tranſiens, non poteſt plus vxori relinquere, quam vni ex liberis prioris matri- monij. 10 Heres directus ante reſtiturionem fideicommißi omne ꝛus conſequitur; omnesque acliones directo ad ipſum tranſeunt. n Heres directusfideicommiſſario tenetur adminiſtratio- nis ſuaæ reddere rationem. 12 Non tamen plus reſtituit, quam quod in dolum, vel latam culpam incidit. Dd 2 346 1, Herer directus ſine fideicommiſſarii conſenſu tranſiger poteſt cum debitoribus hereditarijtiſi debita ſint in. gerta& dubia. 14 Fideicommiſſario ante reſtitutionem nulla competa allio contra debitores hereditarios. PVNCTASIVEOQVASTIONES in hoc reſponſo tractatæ. Pseun controueriæ ſtatus, in qo reſponſum L iaris à me petitui, ex ſubſequentium trium quæſtionum Teſolutione dependet: quas, cum aliis milhi negotiis occupato multis inſiſtere non liceat, ipſaque veritas breuitate contenta ſit,paucis expe F diam. Prima igitur quæſtio ecum quidam Ni- colaus Mylæus teſtamentum fecerit,& in eo ſe- cundam ſuam vxorem heredem ſeripſerit ilio au- tem Henrico ex priori maurimonio ſuſcepto legiti- mam ſuam iute legati reliqueritian ta le teſtamen- zum iure ſubſiftatẽ Alterasdato teſtaméntum illud ob omiſſum inſtitutionis ponorabilem titulum eſſenullum, an ob adiectam clæufalam codicilla- rem prædicto filio Henrito, tanquam heredi,ab in- teſtato venienti incumbat, bona vltra legitimam in hereditate paterna inuenta ſuæ nouerta tan- quam fideicwommiſſum reſtituereꝰ Tertia, an filius Henricus eſfæctur iã ohomiſſas in patris eſtamen- toſolemnitaꝛes heres direétus ab inteſtato: cum debitoribus hereditariis rutione nominum, quæ adbuc fub lite dubia incertafant, abſq; conſen- fu& voluntate ſuæ uouercæ, tanquam heredis fi- deicommiſſariæob codicillarem clauſulam, ira nſ⸗ ſigere eſhicaciter valealiita vt in poſlerun ipſi cre- aiores ab impetitione nouercæ tuti futuri ſint 22 haauuu A pRIMA M quæſtionem breuiter reſpon- 1 1 Adeo, quammis fiure Pandectarum, atque etiam 2 Inſtiturionum nihil referebat, quonam titulo ha- berent liberi legitimam, fiue idre inſtitutionis, vel legati, aut quoquo alio modos l. Papinianus. S.ſi quis mortis. ſ. de inoff. teſtam.&§. igitur quartam. Inſtit. eo jure tamen Nouellarum conſtitutum eſt, vt niſi pa- rentes relinquant liberis legitimam titulo inſtitu- tiomis, teſtamentum nullius ſit roboris, nec ſit o- pus expugnare per querelã inofficioſi.§. aliud quo- que.& ibi Gl. Nou. vt cum de appel. cog. Iaſ.iu auth. nouißi- ma. C. de inoffic. teſtament.& Dd. communiter in auth ex 3 cauſſa. O. de liber. prater. Quod † ideo ſic conſtitutum eſt, tum quia ritulus inſtitutionis ſit honorabilior filio: I. filium quis. S. ſed etſi porrio. ſſ. de legat. præſtan. tũ quia propter ius accreſcendi ſit vtilior. Filio nam- que inſtituto, ſi coheres ſic datus, iſque repudier he- reditatem, eius porcio iure accreſcendi filio adiicie- tur. Quod ſi filio legati, vel alio quouis titulo re- linqueretur, nihil ei accreſceret, vt per Dd. in d. auth. ex cauſſa. et d. auth. nouiſima. Cum ergo liberis teſta- toris hodie legitima non alio modo, quam titulo in- Ktitutionis honorabili relinqui debeat, præſertim ſi extranea perſona heres eſſet inſtituta, ita vt niſi ob- ſeruara ſit hęc ſolemnitas, pro quaſt præterito filius haberi debeat, iuxta Dd. in locis iam citatis.& ex te- nore præfati teſtamenti appareat, Nicolaum My- lum filio ſuo Henrico expriori matrimonio ſuam Dn. loach. Mynfiug· Iuriſconſ Germani legirimam per modum legati,& non titulo inſtitu tionis reliquiſſe:& quod ipſius teſtamentũ ob hanc omiſſam ſubſtantialem ſolemnitatem iure nõ con⸗ ſiſtat, ſed omnino ſit nullum: conſequitur, klium Henricum, tanquam heredem legitim ũ,& ab inte- ſtato venientem, patris heteditatem adſe recipere poſſe. Rupto fenim, vel irtito- aut nullo facto teſta. mento, hereditas, quoad inſtirutionem, de Fen heredibus ab inteſtaro venientibus, iuribus vulga- II tis. Quo ad SE evNxPAM principalem queſtionem, ſciendum eſt, quamuis in teſtamento Nicolai My- lei reperiatur claufula codieillaris, illã ramen none- ius eſſe efficaciæ, vt nouerca Henxici in codem te- ſramẽto inſtitura directo heres elle poſſit, propter- ea ꝙ codieillis hereditas neque dari„neq;zadimi valeat, vt ſcilicer directo⸗ ſeu recta via debeatut, per text. expreſſum, in nie ſüt Aewaald 1.2. Gylri.ſf. eo. tit. quod Imperator in. d§. ylti. ideo eſſe tradit, ne ius† teſtamentorum& codicillorum miſceatur,& & confundatur, id quod fieri non debere, vel ipſa nominum diuerſitas commonere videtur, l. ſiidem. C. de codicil. Quanquã Papinianus Iuriſconſultus in l.quod per manus. ffdâ. tit. etiam aliam rationem paulo ſubriliorẽ adducit, his verbis: Quod per manus tradi- tum eſt, codisillis hereditatem dari non poſſe, rationẽ ilam habet, ne per codicillos, qui ex teſtamento valõt, ipſum teſta- mentu, quod vires per inſtitutionẽ heredis accipit, coims. i videretur. Neq; enim principale confirmari poteſt per acceſſoriũ, vt ibidem Bart.dicit. Ceterum † clau- 7 ſula codicillari s teſtamento Nicolai Mylei inſerta hoc operabitur, quod Henricus ipfius teſtatoris fi⸗ lius, iam ob ſole mnitatẽ in teſtamento omiſſam di- rectus heres ab inteſtato effectus, accepta ſualegi- tima vigore dicte claufule periuris interpretatio-⸗ nem, nec non ex præſumpta teſtatoris voluntatein- telligatur tacite rogatus reſtituere reſiduũ heredtta- tis heredi in teſtamẽto ſcripto, nẽ pe ſus nouercs lta communiter decidunt Interpretes& præſertim Iaſin d. auth. nouißima. n. 24. in ſin.& in d. auth. ex cauſſs in tantum vt ſolummodo ſuam legitimam retinere, Trebellianicam f vera nequaquam de hereditate 1 paterna detrahere poſſit, put doctiſſime& diffuſe conſuluit Alexan. conſil. 142. circa primam dubitati- nem. lib.. adiiciens hoc amplius in eodem reſpon- ſo, quod licet illa clauſula codicillaris videatut potius ex inſtinctu& motu proprio notarii„quum certa ſcientia teſtatoris appoſita, non tamen eſle credendum, cum teſtamentum quod libet teſtato- ri prælegi ſoleat ac debeat, quod inſcio teſtatore adiecta fuerit. Cum igitur huiuſmodi teſtamentu neutiquam ratione voluntatis reſtatoris, ſed ſolum reſpectu omiſſax ũ ſolemnitatum viribus deſtitua⸗ tur, ſecundũ recepramDd. opinio nem, ind. auth. no⸗ uißima.& d. auth. ex cauſſa. concludendum eſt in no- ſtro themate quod licet filii Henrici quaſi pręteti- tio, cui tirulo inſtitutionis honorabili nõ fult relicta ſua legicima, reddat teſtamẽtum ipſo iure nullum, ita vt ab inteſtato heres fiat directus, nihilominus tamen iure fideicõmiſſi,& vigore clauſulæ codicll- laris teneatur reſiduũ here ditatis paternæ reſtitus- re nouercæ, iuribus ſupra allegatis. Et hecad reſolu- tionem ſecundæ quæſtionis ſufficiant. Cete- rum † hic etiam inquirendum eſſet, ante 9 ſtatori iure licuerit nouercæ plus, quam ſuo naturali & legitimo pᷣlio in teſtamento relinguere, Sed id ad eeeee e b rügue oſtuſata vti ni pl tanquam b ar uulile cdicil V uumenplusip engum jure boren memactionem er! umcum hec quæſt tu vertineat ſ b imyent aduetſus ne aubetfgeicommill Aamplisnon elat unumddorie, tanqu⸗ mmauunateſtatorisin trNTIAX igitun tabrucipalitet con ueniu ſie tinſenſunin un u, ſſe cum dlite a mniſi re tranſa uuſimi amcordare, re aucscondtet, Henric triaemieflectum dnn enſeguenseſt eommill omne ig deiylin tranſierint arrenecnon omnia Apedefunc iplea hrſrfiun iin litneg fale in pni m thliiommillerin ürügrltguo min darcerarum wie de C 4 0. dddoen ufromitten ¹ leu techa 4 1 m Lynt.lnſtt dt aai eratot.H rlaa i aa atotum& codicilt a r, quodfeti na 3a ert— us commonen 1 unqui bapinians Ham fd.ni etiam alan Ma acit, his verdis:9 a a bereditatem durinmn 8 tin diler uiex efeng 4 u yex iuſtturiunẽ ten aia i Penim princigale zantung nilitem Banr tit wumai steſtamento Nie in ha „quod Henricu b emnitaté in teſtat amab inteſtato effecdus aaulh 8a clacfule periu tm naf erpreſumptateth atahn crogatus teſtituet anrüb Hamätoſcripto,n a ue ecidunt Interpt(a p ifima.n. 14 in fe Ahlaf lummodoſuam! Kru, m prexo nequaq a ete polli, putd i uiff 8 an. c'nfl. 142. G unt —— *— mäbe cilla clauſula co u ctu& motu plo In teſtatoris appo s m telhmencum e e acdebent, AA 9 heres hat 1 ule 4 eicömilh 15 Li dhecr 13 ſe calrly 1, dohailh n da Reſponſ. Iuris Decad. præſentem conſultationem adhuc non pertiner: tractatur tamen ea quæſtio in l. hac edittali. C. de ſe- cun. nupt. ibidemque clare deciditur in fauorem li- berorum, quod ſcilicet pater non poſſit teſtamen- to plus aſſignare vxori, quam vni ex liberis prioris mattimonn, cuius deciſionis ratio luculenter& expreſſe traditur in l. 4. ff de inoffi. teſtam.& l. j. cum ſeq. fde donat. inter vir.& vxot. quæ ratio ceſſat in ex- tranea perſona Hierede inſtituta, cui pliis quam vnii ex coniugibus ſecundi matrimonii relinqui põrteſt, ita vt quod locum habert in extranea, id in coniu- gibus ratiònem ob prædictam locum ſibi vindica- re non poſſit. Et ideo ſi hoc negotium in poſterum ad reſtitutionem perueniret; licitiim foret filio Henrico hac exceptione aduerſus ſuam nouer- cam eiuſque poſtulata vti, nempe quod paratus quidem eſſet, ipſi tanquam heredi fideicommiſſa- riæ vigore clauſulæ codicillaris bona paterna reſti- tuere, quia tamen plus ipſi aſſignarit pater in teſta- mento, quam iure potuerit;, ſaluam habere velit debitam detractionem ex beneficio d.!. hac edictali, &c.Verum cum hæc quæſtio ad hanc conſultario- nem necdum perrineat, ſed ſuo tempori reſeruan- da ſit, nempe vt aduerſus nouercam reſtitutionem hereditatis ex fideicommiſſo petentem obiiciatur, ideo eam amplius non examino,& prædicta dun- taxat perfunctorie, tanquam præcipuum funda- mentum contra teſtatoris inſtitutionem, attingere libuit. Adr ERTIAM igitur quæſtionem tranſeo, de qua hic principaliter conſulitur, an ſcilicet luitum t ſilio Neurico, ſine tonſenſu nouerca, tanquam heredis fi- deicommiſſariæ, ſeſe cum debitoribus hereditariis vel per modum compromißi, vel tranſactionis, vel alterius amica- 10 bilis compoſitionis concordare, vel non?&c. Et cum ex ſupra dictis conſtet, Henricum filiũ ob nullitateni teſtamenti paterni effectum eſſe heredem directũ ab inteſtato, conſequens eſt, quod ante reſtitutio- nem fideicommiſſi omne ius, omneſque actiones ditecto ad ipſum tranſierint, ita vt debita exigere, lites mouere, necnon omnia facere& adminiſtrare quecat, quæ defunctus ipſe facere potuiſſet, pertext. expreſſum in§. reſtituta.& ibi Dd. Inſtit. de fideicom. he- red. I. reſtituta.& I. facta. in princ.. ad S. C. Trebellia. in tantum, vt fideicommiſſarius heredem directum impedirè nõ poſſit, quo minus in poſſeſſionem re- rum hereditariarum mittatur, vt per Nicol. Boer. deciſ. H6. part. j cum ibi allegatis iuribus& Interpretibus. Am- u plius f dictant iura, eorumque Interpretes, vtcun- que verum ſit, quod heres directus fideicommiſſa- rio rationem reddere de tebus hereditariis, ſuæq; adminiſtrationis ſit obnoxius; tamen eum non amplius, quam de dolo& lata culpa conueniti, te- darguiue poſſe, I. mulier,§. ſed enim. ff. ad Trebellia. id- eeeere, e 5 ſtituere quam quod in dolum, vel latam culpam in- 3 cidit:& f per conſequens licitum quoque ipſi eſt, ſuper debitis incertis ac dubiis, que ſub ambigúa deicommiſſario non plus obligatur re- lite verſantur, compromittere, tranſigere,& quo- quo modo etiam extra iudiciariain cognitionem cum debitoribus hereditariis concordare, iuxta A- lexan. Caſtien.& Bart. in l.hereditas. iſ. ad Trebel. Sed& 4 illud † iuris eſt manifeſti, quod fideicommiſſario ante reſtitutionem nulla penitus competat actio haderſte debitores hereditarios, propterea quod lieres directus ante reſtitutionem rerum heredi- tariarum verus dominus ſit, iuxta Dd. ind. l. cum here- ditas.& d. S reſtituta.ibi Ang. Quare etiamſi debitores hereditarii cum herede dire cto, abſque fideicom- miſſarii voluntate amicabilem com poſitionem in- iiſſent, is tamen nullum aduerſus debitores re greſ- ſum haberet, ſed duntaxat contra heredem dire- ctum, ſi quid dolo, lataue cul pa commiſſum eſſet, bei ſupra dicta. Concludendum ergo in noſtro pro- poſito ex prædictis, præfarum Henricum Mylæum, velut Jegitimum heredem defuncti parentis abſq; aſſenſu& ſcientia ſuæ nouercæ ſideicommiſſariæ, iure potuiſſe, arque eriamnum poſſe tranſigere,& amicabiliter concordare cum debitoribus heredi- tariis, etiam ante reſtiturionem fideicommiſſi, non exſpectato dubiò ac incerto litis euentu,& nouer- cam tranſactione ſic peracta non habere vllum ius agendi aduetſus debitores hereditarios, in tantü vt per. ſi ſuſpecta.ſ. de inofſic teſt. lites tranſactione de- ciſæ reſuſcitari non poſſint. Et hæc eſt mea ſenten- tia ad ſupra ſeriptas tres quæſtiones, quantũ nunc in tantillo temporis puncto præ aliis negoriis mi- hi grauiter incumbentibus colligere potui, ſaluo tamen quorumcunque æquius melius ſentientium ſaniori iudicio. KESPONSVM XCVI. SVMMARIA. 1 Inſtitutio heredis eſt fundamentum cuiuſque teſta- . menti. 4 F 3 3. 4 4 2 Solemnitates in teſtamento conficiendo obſeruanda. CGrnumz.z.rd. Clauſulæ codicillaris effectus,& num.⸗. 6 In coditilis minorem ſolemnitatem requiui, quam in reſtamentto. e 8 Coniunctos ex tranſuerſo non tenemur inftituere he- edes, niſi turpi perſona inſtituta,& nu. 9. io Impugnans alicuius teſtamentum, amittit legatum in eeo ſitzi 7elictum. II Frater& ſoror eorumque liheri, vna ſuctedunt fratri in- teſtato mortuo. 12 Renuntiatio de nen ſuccedendo an& quando valeati& num iz. 13 Promißio facti alieni an liget. „*⸗„ N teſtamentum validi quondam domini Bar-i Xtoldi de G. legitime& ſecundum regulas iu- ris ſit ordinatum& factum: Paucis reſpondendum eſt, quod ſic: 8idque per rationes ſubſequentes liqui- do probatur. Primo enim teſtator in ſuo clauſo at- que obſignato teſtatriento ſuum germanum fra- trem, Theodoricum de G. pro vniuerſali; ſiue o- mnium bonorum herede inſtituit, ſub hiac verbo- rum forma, So inſtituir vnd ſetze ich zu meinem Er- ben meinen lieben Bruder Dietrichen/ ꝛc. zu allen meinen Guͤtern/ beweglichen vnnd vnbeweglichen/ li⸗ genden vnd farenden/ belegten Guͤlden/ außſtehenden ſchulden/ darzu alle meine Guͤldin vnd Silberin Klei⸗ not an Kerten/ Ringen/ Bechern/ darzu des Hauß ge⸗ rahts/ vorraths/ Beth vñ Bethgewand/ in ſuma in alles nichts außbeſcheidẽ/ wie es namen habẽ mag /alle meine Recht vnnd Gerechtigkeit/ ſo ich Suſſerhalh der Lehen X. Reſponſ. XCVI. 317 Guͤter jetzo hab/ oder kuͤnfftig bekommen moͤcht/ ec. t quæ †quidem inſtitutio heredis eſt fundamentum teſtamenti, per tex. in l.. ſ. de heranſt.&.ante heredis. uſſ de legat. Et in tantum teſtamentum ex heredis dependet inſtitutione, ſuamque vim haber,vt ſine ea nullum ſit,& nullum dicatur, i vlt ff.de iur. codig.. pen.. Calphurnius. f. de his, quæ in teſt.del.& é.in primis. à Inſtit. de fideicom. hered. Secundo f teſtator hoc ſuum teſtaraentum in ſcriptis confecit, incluſumque at- que ſua manu ſubſcriptum rogatis& ſpeciatim ad hocvocatis teſtibus exhibnit ſubſcribendum ac ſi- gnandum, aſſerendo id ſuum eſſe teſtamentum. Tertio ſeptem rogati teſtes omni exceptione ma- iores mox illud ipſum teſtamentum ſublcripſe- runc, fuiſque obſignarunt ſigillis. Quatto f acceſ- 3 ſit& ea ipſa ſolemnitas, quod teſtamentum vno eodemque die actempore factum, ſubſcriptum,& conſignatum ſit, nullo actu extraneo interuenien- te, nempe 20. Maii, anno Domini 15 6 9. Quinto 4& † vltimo idem teſtamentum per rogatum ac te- quiſitum ad hunc reſtandi actum notarium figna- tum& ſolemnizatũ eſt in forma ſolita: quæ omnia & ſingula ſic acta& facta eſſe, vt præmittitur, patet exaperti& publicati teſtamenti tenore,&c. Ex quibus clare apparet, teſtatorem omnes ſolemni- tates in ordinando& conſiciendo ſuo teſtamento adhibuiſſe& celebraſſe, quæ de iure ciuili requi- runtur, per clariſſimos textus inl. hac conſultißima. l. cum antiquitas. C. de teſtamen.& quemad teſta ordin. qui teſta. f. poſ.& l.penul. vbi ab Impp. traditur certa forma conficiendorum teſtamentorum in ſcriptis. Ea propter nullis rationibus illud reſtamentum impugnarisaut euerti poteſt. Porro dato, citra ta- men veritatis præiudicium, aliquas ſußᷣſtantiales ſolemnitates in præfato teſtamento fuiſſe omilſas, adhuc tamen non in totum corrueret, propter ad- iectam ſalutarem clauſulam codic llarem, in verf. vnnd ob das nicht dermaſſen vnnd ſo krefftig wer/ oder wuͤrde/ ſo wil ich doch/ daß es zum wenigſten ſo vil gel⸗ te/ alß ein Codꝛeill/ oder ein jeglicher letzter will/ ꝛc Hæc enim † clauſula eius eſt virtutis& efficaciæ, vt te- Fſtamentum nihilo minus velut codicillus, aut quæ- cunque alia vltima voluntas ſuſtineatur, her eſque ab inteſtato veniens ſit obnoxius hereditatem re- ſtituere heredi in teſtamento ſcripto, tanqulam fi⸗ deicommiſſiunt, vt l.. ſ. de iure codicil. l. coheredi.§. cum ſilic. frde vulg.& pup. ſubſtit.& hoc, cum ſolemnitates adſunt, quæad codicillos ſufficiunt. Nã f codicilli 6 minoribus, quam teſtamentũ, ſolem nitatibus ſunt contenti, vt ecce teſtamentum habuit duntaxat ſex vel quinque teſtes, vel teſtes non fuerunt rogati,& adiecta eſt clauſula, Si nõ valet iure teſtamenti,&c. tunc licet non ſubſiſtat vr teſtamentum, valet tamẽ vt codicilli, cum in codicillis ſufficiant quinq;teſtes etiam non rogati. Sed t quando voluntas vltima deficit iure teſtamenti,& reducitur vel vertitur in ius codicillorum, tunc duo ſingulares effectus in- de reſultat. Prior eſt, quod legata& fideicommiſ- ſa ex codicillis relicta valẽt, vt Inſtit. de codicil in prin- cip. Alter, quòd inſtitutio in teſtamento ſcripta li- cer videatur directa, tamen vertitur in Aſfen fi- cum ipſe paterfamilias, vt ibi habetur, inteſtatus deceſſerit, venientes ab inteſtato reſtituent per fi- deicommiſſum ei, qui in ipſa vltima voluntate ad Dn. Ioach. My nñing codicillos redacta, inſtitutus eſt, quaſi tacite vlde⸗ deicommiſſi, vtl. Scæuola reſp. ff. ad§. C. Trebell. Vnde uriſconſ. Germani antur rogati hereditatem defuncti reſtitueré. Hæc Rolan. in Flo. teſtamen. rub. 33. de clauſulæ finalis effe- n ctu. Ad †ALTERAMquæſtionem propoſitam, an' ſcilicet domina Amelia prafati teſtatorus ſoror, ob id, 4975 ab ipſo in ſuo teſtamento non fuit inſtituta beres vna cum fratre Theodorico, eius teſtamentum, tanquam in ofiicio- ſum. impugnare poßit? Breuiter reſpondendum eſt, id eam facere non polle. Clari enim iuris eſt quod in tranſuerſa linea nobis coniunctos, veluti fr ztrem, ſororem, fratriſque& ſororis liberos, non tenea- mur inſtiruete, fec illis quicquam relinquere, niſi 1 turpis † perſona hieres ſcriberetur, quo caſu opor- tet etiam inſtituere fratrẽ& ſororẽ, alioquin rum- petent teſtamentum per querelam, vltra eos vero minimie.S. ſoror autem. Inſt. de inofhis. teſt. 1... ſ.eo. tit.& Ifratres. C. eod. tamerſi in noſtio caſu teſtator præ- dictæ ſuæ ſorori Ameliæ quingentos aureos legati nomine adſeripſerit, vt ſic prorſus nihil cénqueri iure poſſit: cum etſi nihil ei frater᷑ reliquiſſet, teſta- mentum nihilominus vires haberer, inſtitutò fra- tre Theodorico herede, per ſupra dicta. Sed t erſt10 conaretur teſtamentum impugnate, caderet quo- que à legato in eo ſibi relicto. Nain qui improbe& contra veritatem agit querela inofficioſi, is perdit ca, quæ àteſtatore ſunt ipſi in teſtamẽto adſcripta, fiſcuſq; huiuſmodi bonorũ velut ab indigno au- ferendorum habet vindicattonem, niſi ante ſen- tentiam pœnitens deſiſtat ab accuſando, vel deceſ ſerit, l. Papinianus. meminiſſe autem.&; ſe. ſ.de inof i teſt.lege. ſi pars. S.vlt rεο. tit. Ceterum ſi Berthol- dus de G. non feciſſet teſtamentum, ſed inteſtatus deceſſiſſet, extra controuetſiam eſt, ſotorem Ame- liam cũ fratre Theodoricò æqualiter ſucceſſuram ipſi, cũ nullos heredes legitimos in deſcendenti ret aſcendenti linea dictus Beriholdus poſt ſe relique- rit. Deficientibus enim deſcendentibus& aſcen⸗ tentibus heredibus, defuncto ſuccedũt fratres get- mani& ſorores vtrinq; coniuncti inviriles portio- nes, ſiue in capita, ſ.yoſt fratres& auth. ceſſante, C. de le- git. her l.in ſucceſßtione. C. eo.& auth. defuncto. C. a§. C. Tertylli. Nee quicquami obeſſet tali caſu præfatè do minæ Ameliæ, quod quondam̃ ſuus maritus Anto- nius de R. t empore contracti matrimonii ſuæ con- iugis nomiiie reniunciauetit in fauorem am borum fratrum omni iuri ſuccedendi, quamdiu ipfi eſſent ſuperſtites, Proct verba in fine inſtrumenti dotali- tii expreſſe 1 W rito nomine ſuæ coniugis facta, ipſam prorſus ni- hil obligaret. ſi fraterBertholdus inteſtatus obiiſſet, eũ ipſamet nunquã renunciauerit. Nam fvt renrun- 1 oc cantant, quia talis renũciatio àma- . + ciatio valeat, ſolẽniter eã fieri,& iuramẽto, non vi, metu, doloue extorto fulciri portet, c. quluis.& ibi cömuniter Dd. de pact. lih. 6. Et quãuis verũſit, ꝙ predi- ctus Antonius de K. nomine vxoris ſue Amelia P romiſerit, ſe effecturũ, ꝙ́; ipſa patiter in fauorem ſuorum fratrum renun ciatet, prout in fine inſtru⸗ menti dotalii conrinetur: hloctamen nihil præiudi- caret ipſi, iam fratri iuteſtato mortuo ſuccedere volenti. Promiſſio f enim facti alieni non obligat promittentem, muülto minus tertium, ſicut hoc ₰ caſu Ameliaim.‚ ſtipulatio iſta. J. alteri. ibi Dd. commu- niter. ſ. de verb. oblig. S. ſi quis alii.&§. alteri. Inſtit. de inutil. ſtip. quæ nec conſenſit, nec mãdauit marito, aut poteſtatem dedit, vt ſeſe renũciaturam promit- — 3 kerets 3 nbrnt ube, Ae, 1 4 ga uuu n wucontractibus Aemandato mailt 3ut— mahonſemtiente Lokamatin nin 0 imele cnuntiaru mtrlone trtrisinte rmugleiare cialll gfuulpactum factue hu wr zaum deta lant lue veto Cand umulet, nitiuram wimmetn, nondoloc unner utſ urandi rel launu. G in Da.iey nwariaramenti, hean etiam 44 ultewelſet uccel An pondit Aletan. 9 adlusproſecutus ſu Mnua melum a frat tttuͦjinteſatu daitß nrelquerit, K u wauemadmodum ſ aplu Cominam Amel nuckaponrt, niſ wali 3 aique Kſoroti d necillisguica und ¹ luerelan aütem lußf euufi tamerlrin nolboc ab. 1 Awelir qingm*¾ blert,nrlie toll netl nihileiſtattt ominus vires haber oherece, betlupn mentum umpugne coſibi relicto. Nan magit querela inc a ore lantipliin tet modi donorũ reli abet vindicatone n m eens deſiſtatab acci u. ſ meminiſſe auten .H.vlt Ffeo. tit. Ce cillet teſtamentu i acontrouerfiame a emt Theodorico æqus eredes legitimosi as u a dicdus Jerthold bar das enim delcenc ar ibus defuncto ſug de k s rdinq; conlund d ulhhanc, da dne. C.co. G aull dh icguamodeſlett 65 quod Juonäiil e tecouttactii en M nunchauetiinfs i nlluccsiendig i .— a enie zat verbain nelt„ 1 0 U „ A wa tfus Nhs ſn, 26 al iaun lich d he relet: quate maritus eam obligare non potuit. Etlicet promiſerit ſe effecturum, vr renuntiarer, eque non obligaſlet vxorem, ſed ſuum factum pro- milſiſſet, per iura ſupra dicta, præſertim ſi ipſa ne- aret, ſciente ſe& conſentiente maritum promi- liſſe, nec contrarium doceri poſſet. Porro tenorin- ſtrumenti dotalitii ſatis oſtendit, talem promiſſio- nem ante contractum matrimonium fuiſſe factam, quo caſu eam obligare non potuit; quia necdum marirus ipſius, ſed tantum ſponſus erat. Sed † etſi poſtea promiſiſſet conſtante matrimonio, vel pa- ctus fuiſſet cum fratribus, pariter nihil egiſſet, cum in litibus tantum exercendis maritus pro vxore ſine wandato procedere valeat, vel agendo; velipſam defendendo, iuxta l. maritus,& ibi Dd. C. de procur. non autem in contractibus& obligatiom bus, in quibus ſine mandato matitus nihil poteſt agere; maxime ſi res tangat damnum vxoris, vt in præſen- ticaſu. Dd. in d.l. maritus.& l. hac lege. ff. de pac. conuen. Quinimo etſi conſentiente vxore talem promiſſio- nem feciſſer maritus, nihilo magis ipſam obligaſ- ſet vel ipſamet ſe renuntiaturam dixiſſet, ob id ta- mena ſucceſſione fratris inteſtato mortui non ex- cluderetur, neque iure ciuili, neque canonico. Le- ge enim fciuili pactum factum de non ſuccedendo eſt nulluin, perl. pactum dotali. C. de collat.&l. vlt. y. de ſuis& legit. Iure vero Canonico tale pactum ſi- militer non valet, niſi iuramento, vt ſupra dixi, non vi, non metu, non dolo extorto firmetur: tum enim propter iuriſ. urandi religionem ſeruandum eſſet, d. c. quamuis.& ibi Dd. de pac. in 6. Ceterum ſe- mota veritate iuramenti, penitus inutile eſſet tale pectum, nec obligarert, etiamſi fieret cum perſona, cum qua paciſcens eſſet ſucceſſurus; atq; ita ex facto conſultus reſpondit Alexan. conſil. 213. lib. 7. Et hæe aliquanto fuſius proſecutus ſum, vt euidenter ſciri poſſit, dominam Ameliam à fratris Bertholdi ſucteſione non poſſe excludi, ſi inteſtatus deceßiſſet,&c. Verum cum teſtamentum reliquerit,& quidem ſolemne, ac iu⸗ re validum, quemadmodum ſupra deduximus, ſo- rorem ipſius dominam Ameliam ſuo legato con- tentam eſſe oportet; niſi malit ſe indignam legato ts facere, teſtamentum inutiliter im pugnando. Cete- tum f vltra legatum illud oo. aureorum præcipiet quoque præfara domina Amelia; velut proxima cognata; omnia vtenfilia, vulgo die Geruͤde: quæ teſtamento neq; dari, neq́; adimi poſſunt cuiquam. prout lure Saxonico expreſſe diſponitur;, vt habetur 17 per glo. in art. 52. lib. 1. Landrecht. glo ait. 5. Lehenrecht. glo. vlti. Weichbild. art. 23.& art. b0. G 6 Quæ fau- tem ad vtenſilia, zum Geraͤde/pertineant,& ſub ap- pellarione illa contineantur, habetur in text. Land- recht /1b.I. art. 22. poſt princ.& in text. Weichbild/ art. 23.per torum, iunctis his, quæ late ibi per gloſ. norantur, vbi habetur, quodad vtenſilia ſpectent anſeres„ciſtæ columnatæ, lecti, puluinaria, linteamina, menſa- la, manurergia, pelues, candelabra; linum; ve- ſtes muliebres,& cetera huiuſmodi, vt in locis ſupra allegatis, vbi latius ville. RESPDONSVM RKXCVII. . SVM MARIA. 1 Facti ſpecies ſiue thema huius reſponſi. 1 Quaſtio ex eodem themate elita. 3 SFiquis ſine deſcendentibis& aſcendentibus moriatur; ad eius hereditatem vocantur fratter& ſorores. Reſponſ. Iuris Decad. X. Reſponſ. X CVII. 31 4 Nemo plus iuris in alium trangfert, quam ipſe 24 Qui hereditatem agnoſcere non poteſt, non tranſmit- rit. 5 Statutum, vel conſuetudo, excludens faminas pro- Pter filium maſculum, extenditur etiam ad nepo- tem. 7 Vniaduique heredi licet renuntiare iuri pro ſe intro- ducto. 8 luri ſuo renuntians, illud non poteſt repetere. Ius repudiatum non tranſmuttitur: imitatur, yt numero 12. 15 Qua certis conditionibus traduntur, euentu illarum conditionum repeti poſſunt. Teinporalitas ad perpetuam excluſionem non eſt tra- henda. Quando per mortem alterius non quaritur ius alteri, ſed retro quæſitum intentari poteſt, tunc morien⸗ tranſmittit. 14 Quod aufert ſůliabus de earum hereditate concurſus maſculorum, idipſum obitus eorum reſtituit. Statutum excludens jiliam a ſucceßione, eſt tempo⸗ ale, quamdiu ſuperſunt maſculi. 18 Staturum non priuat filiam praciſe, fed imponit ei temporale ſilentium;&c. Suſicit ad tranſmittendum, ius retinere in habitu. 18 Filiæ ture naturali debentur bona paterna. Ftatutum potius intendit hereditatem defuncti ſuſ pendere, quam fæminam præciſe excludere. 20 In hereditate patris dicitur filia habere ius in rem, quia illam non agnitam tranſinittit. 21 Renuntiatio matris quatenus noceat liberis. 22 Ceſſante cauſſa beneficii, ipſum quoque beneſicium teſſure debet. 4 23 Reſolutiofinalis themætis huius reſponſf. FACTI SPECIES SiIVE THE. ma huius reſponſi. HE 0THESIS praſentis réſponſi ſic ſé ha- bete quod quondam nobilis& validus Ada- mus de O. ex Apollonia ſua legitima coniuge libe- rosſuſceperit, Georgium& Aguetem. Mortu- is deinde parentibus, Georgias ſororem ſuai A- Lnetem cuidam loachimo de B. viro nobili in ma- trimonium collucarit cum dote mille aureorum Rhenenſium ex paternis& maternis bonis, qua äccepta ipſa infauorem fratris,& conſeruationeẽ agnationis ſiue familiæ ſuæ, tam paternorum, quam maternorum bonsru portioni ex heredita- te ad ſe ſpectanti ſolemniter renunciauit, reſerua- tis tamen ſibi futuris ſucceſſionibus& heredita- tibus iuxtæ morem patriæ ad ſeſe deuoluendis Incceſſu poſtea temporis præfatus Ioachimus,& Agues ipſius vxor mörtem ↄbeuntes, duos poſt ſe reliquerunt filios, Henricum& Sigiſmun- dum; atque vnicam filiam Sophiam nomine le- V éitimo thoro procreates: decedens etiam Georgius poſt ſe reliquit filium Achatium,& hiliam Sibyli lægitime natos. Et cum adipjum Achatium deuolu- ta eſſent omuia bona iotius familiæ ex maſculi= no ſexu deſcendentis, usg, poſiea, nulla paſt ſe re- licta prole maſcula, pariter oliiſſet inteſtatus, i- pſius ſoror Sibylla ſe vnica Ghauſe un ac re- 4 „— —— dibus exiſtimant ea bona, quæ ad ſuam prædefun- Veſp 320 Ioach. Mynſing. luriſconJermam 9 e— , e eut e pru onis renunciarit, quod quidem de i cere nun honain hereem, velu Hrade pnas waauecnefanienig,ſsrrafeearrennenet., mioremp rætendir, econtra Henritus umfiat, e pro ſe introducto, toto tit. ſrde acqeuir. vel amit. hered, C; n Jrnps im, Sigiſmundo,& ſorore Sop hia vſſeruni eat? emſa 1 pen. Cde pac. cum concord. Qui fautem iuri ſuo renũ. 7 Wmllc am Agnetem ex bonis paternis atg, maternis ni hil, cuat, illud amplius repetete prohibetur. Gl. 7. 9..c. 95 Brrb. cum, q praæter mille aureos, in dotem accepiſſé, totamque quam periculoſum.& 2ad. q. c.&os. 23. q. 2..ſi iliic. Gꝙl.I.§. 4 4 exuuſ. t portionem hereditatis tam paternorum, quam ma- qui ſemel h de fucceſ edict. poſtqjuam. G. de patt. l. quær 9 uuhia Tem ꝛernorum bonbrum ſuum frutrem Georgium in ritur. ſ. ſ Whceren f. E auhs editt. Et ketnittenkibs a- 5 feiperlan 1 fauorem familiæ,& couſeruatisnem àgnationis Kcei deffan 2 a Lulde 8 6 213 4 uu 2 occupaſſe Teſeruata tamen d 2 4 Lneti fe vuanaſ 6 B2e Si ergo ipſa Agnes hereditati renuncciauit, alhnden. lo. ceſſione ſiquandocontinger et maſ zulinam lineam& quidem ſolemniter ac iurato, non potuit eam faual ſcilcrt familiæ de O. exſtinctum iri. Quia verò ipſe Acha- tranſmittere. Ius enim † in ſuos heredes repudiatũ 2 l Kilb tius Vitaà funclus ſit, nullo poſi ſe relicto herede non tranſmittitur, d. 1. cum in antiquioribus. quam alle- 1 B gcitpote maſculo, prafatus Henritus Vna cum ſuis cohere- gat Bart in d.i.yltim. Ex quibus videtur in noſtro caſu 2 4 üiue nar concludendum eſſe, Henricum de F. eiusque con- tagolcene. a2 ddhee e. e Je., 7„ ſortes non poſle ſuccedere Achatio de O. ſed eos G d. n atrem hereditarie veniſſent, atque Geor- OtISS Ou Pe.e. aanlmittene ctam matrem Whent, aus potius tam de iure communi, quam lege municipa- rrisranl gius de O. occupaſſet adſe ſectarepetuntque ſoſé ad illam portionens quæ matri debebatur, ſiſuperui- xiſſet, admitti, ec. 1 pore Ioachimi de F. coniugem, ſuo patri Adamo de O. non potuiſſe ſu cedere, cum filium habuerit Ge- orgium, patrẽ ipſius Sibyllæ. Si ergo nõ potuit ſuc- cedere patri; imo nec in ſua vita adiuit hereditatem parernan, quomodo potuit id, quod non habuit, decedens in füostranſmittere Heredes? cum † ne- mo plus iuris in alium transferre valeat, quam ipſe 5 haber, lnemo plus. f. de reg. iur. * 8 ius agnoſcendi hiereditatem paternam viuentibus maſculis, Georgio de O.& eius filio Achatio, ergo non habuir ius tranſmittendi hereditatem in libe- rOs, ſicut hoc expreſſe tenet Bart. in! vlt. verſ. quæro, quid ſi flia decedat. num. 3 f. ad S. C. Tertyl. Si iraq; nul- lum ius ſuccedẽdi in ſuus heredes tranſmiſit, conſe- quitur Henticum& ſuòs conſortes non polſe he- reditatem à ſuo auo deſcendentem petere. Nam 6ᷓ con derudo, velt ſtarurum diſponens, quod filius maſculus excludat fœminam in ſucceſſione, exten- ditur etiam ad nepotem maſculum ex ipſa natum, juxta BRald. Sal.& Moder. in l. venia. de in ius voc. Deni- que pro hac ſententia facit etiam, quod ipſa Agnes tam paternæ quam maternæ liereditati tempore e- ui enim †heteditatẽ b agnoſcere non poteſt, non trauſmittit, per l. cum in autiquiorib. CQ. de lure delib. Sed iſta Agnes non Habuit li eius loci, vbi hereditas ſita eſt, per Sibyllam ab hu- iuſmodi hereditate excludi,& ipſam ſolam admitti debere. Verum prædictis non obſtantibus: contra- ſcendentes remaneret, ipſis autem deficientibus, nec vllo amplius maſculo ſuperſtite eadem portio ad ſe reuerteretur. Quæ enim Tcèrtis conditionibus 10⁰ traduntur, euentu illarum conditionum iure repe- ti poſſunt, vt patet per totum tit. C. de donat. quæ ſub ma. vel cond. vel cer. temp. conßi. Dicit enim Imperaror: Si rerum tuarum proprieratẽ dono dediſti; ita vt poſt let; ciim etiam ad tempus certum, vel incertum ei fieri poſſit, lege ſcilicet, quæ ei impoſita eſt, conſet- uanda.& in l.quoties. C. dict tit.& ibi Bald. Cum vero iam nullus exſtet maſculus ex virili linea deſcendés illa donatio merito redibit ad heredes Agnetis. Quapropter Auth. illa pro parte aduerſa allegata nõ poteſt auferre ius tertii, hoc eſt, portioniem illam ad Henricum eiusque conſortes redeuntem. Pari ra- tione non obſtat huic noſtræ deciſioni. quod ſupra fecundo loco de lege municipali allegatum fuit, fi. lias ex ſtatutõ non admitti ad ſucceſſionem paterba exſtantibus maſculis, ideoque Agnetem ſus patri Adamo de O. non potuiſſe ſuccedere ſaperſtite maſculo Georgio ſuo frarre,& per conſequens non potuiſſe quicquam de paterna heredirate in fuos tranſmittere,&c. Quia reſpondetur, quod ſtatu- eum — mortein eius qui accepit, ad te redirer, donario va- bas Nan Bald purtct, quod quar im von impeditu 2 Varitur ergo, anHenricus de F. cim ſuis cſortibus rium de iure verius eſſe puto, nem pe ſæpe dictum b rntrun 5 ſaüſe ⅓Ꝙ poßit ſuccederè in pradicta hereditaria pertione nullo Henricũm in præſenti caſu vna cum fratre Sigiſmu. unm feclonæ, qu am pliu ſuperſtue maſtulo, au verõ per Sibyllam ab huiuſ. do,& ſorore Sophia, quoad præfatam hereditari. unkgtimam tum mmodi hereditate excludantur? Et videtur prima facie am portionem, poſte ſuccedere. Nam quod primo aulmtanfmittat, dicendum; Sibyllam defuncti Achatii ſororem ce- obiectum eſt, iure ommuni ad bereditatem defunçtimnon uiſi errſim. 8 teros conſanguineos, velut grad u remoriores, ex- exſtantibus deſcendentibus, yel aſcendentibus, vocari frairts aenuns procedat ci 3 cludere. Eſtr enim clari uris, ſi quis decedat ſine de-& ſorores,&c.& per conſequens Sibyllam fratri 4cha- uckert urtal man ſcendentibus vel aſcendentibus, ad eius heredita- tio ſine deſcendentibus& aſcendenribus mortuo ſolum ſuc- 1 dagerßimt.C.4, tem vocari fratres& ſorores. per tex. expreſſum in No- cædere, noſtræ deciſioni nihil aduerſatur. Quainuis anc fenil era G uel. de hered. ab inteſt ven.&. reliqui. ibi, ſi igitur defunctus enim ipſa ſecũdum iura præallegata fratri luccedat, tatiyum ius commu neque deſcendentes, neque aſcendentes relinquat, primo all in illa tamen part ebo nerum, quæab au0& aas hnemuen 2 heredntatem võcamus fratres& ſorores ex eddem patre, ea- Agnetem, Ioachimi de F. vxorem legitimeè deuene- feagaottae tcm demqꝗ, maite natos. At iſte Achatius ſine deſcendenti- rant,& in fauorem atque conſeruatiotiein agnatio- ennſ Cpen bus,& aſcendentibus deceſſit, ſola Sibylla ſorore nis per eandem fratri Georgio tradita fuerant, tunc enrkoittud cum ſua! relicta. Ergo ipſãà ſola ad hereditatem fratris inteſta- poſt bbltum Georei in filium Achatium tranſmiſ- aum ſle inral to mortui vocatur. Deinde in fauoremn dictæ Sibyl- ſa, nullo am plius ſuperſtire maſculo nequaquam vuzui Nn 711 læ facere videtur, quod in eo loco vbi hæc contro- ſuccedere porerit, quoniam ipſa Agnes eandè por- ainrind. Tu uerſia agitatur, exſtet ſtaturum; ſiue lex municipa- tionem ſuam tam paterne, quam maternæ heredi- nahin Alteri, ſe Iis, filias non admitti ad parernam hereditatem ex- tatis fratri ſuo Georgio ea lege tradiderat, vtapud as neden tre ſtantibus maſculis. Vnde ſequitur, Agnetem eo tẽ- eum, eiuſque heredes maſculcs ex virili linea de- 1 5 rn 4 5 ttadi enun t wiaua otqu aanuasfee e cum an. Tdeuun ndin, aciner. 5 llun en noneſt adh AAa 4 Sr. t ac iurz 1 d dusenim finſucs i tnut. aminan 1 1 A 1 elle, Henricumd i 0 e luccedere Ach 4 — editate excludi,&ih um prxdGiänona 1 rerius eſle puto, n* preſcnticaſurnat n. 4 2* a Sophi, quoad pt as A — Au m m polle ſuccedete aan unecommuniadhen anhi 1 lendentihus nelaſtem abus E perconlequens firſe enbu G ſcenieni atuſ deciſioni nihil ad i idum iura præalle ap tha dame bonbrum, q ea ohe chimi de F. wote mma otem atque conſe atag mfratri Ceotgiot in ias Georgüin flium, hm dlus luperſtite m 1 —— — terit, quoniami l za am paterne, qus u m „ l o Gcotgio ealeg penſ heredes maſcl aulils emanetet, iplsd an tiut jos terii⸗hoct e n ade conlofs lgan iasde okret rmki bthaicn dmm r ICDN None lege wan up zmmidaſ ae dno jdeoqli n. ſapant ram illud non excludat filiam ſim plieiter ab here- ditate paterna, ſed certo modo, per exiſtensiã qua- rundam perſonarum,& earum reſpectu, ac fauore agnationis ad tempus impediat. Sic enim ſonant verba ſtatuti, Wo maͤnliche Erben vorhanden ꝛc No- tavoculam Wovbi, cum, quando, vt l.:. O. de Lega.J. Titius filiis meis. f. de excuſ. tut. l. ſi quk ita legauevir. f u decondit.& demonſtrat. Temporalitatem † aurem ad excluſionem perpetuam trahere, iure impermil- ſum eſt, 7. epiſtola. g. ylt, ff. Ne pac. Dater ergo, ſæpe dictam Agneremab hereditate parentum non fu- iſe prorſus excluſam, ſed lolum eius petirionem ad tempus ſuſpenſam, ſcilicer quamdiu maſculi ſu per, vixiſſent. Ex prædictis& illudaduerſæ partisargu- mentum reſolui facile poterit, Agnetem nõ habu- iſſe ius agnoſcendi paternam hereditatem viuenti- bus maſculis, Georgio de O& Achatio ipſius filio: & ſic neque ius tranſmittendæ hereditatis paternæ I2 in ſuos heredes. Nam † Baldus, in ſuo conſil. 22 6. par. 3. eleganter dicit, quod quando perſona, cui debe- tur legitima, non impeditur in ipſa propter defe- ctum intrinſecum iuris ſui, ſed ob defectum extrin- ſecum alterius perſonæ, quæ ſuſpendit hocius,& diſſert ipſam legitimam tum ſi cadem perſona mo- riatur, ius ſuum tranſmittat, vt in. ſi quis ſilium ſuum. C. de inoſ teſt. eſt expreſſum. Sed hic cum diſ poſitio iuris communis procedat circa hereditatem, eatn- que filiæ deferat, iuxtal. maximum vitium. C. de liber. prater. auth. in ſucceßione. C. de ſuis& legit.! I. C. vn de li. l. inter filios. C. famil. erciſ.&§. 1. in Nouel. de here. ab inteſt. ven.& ipſum ius commune non ſit correctum per legem municipalem in ſubſtantia totius here= ditatis, nec in quotitate ſecundum dubium in tem- ote propter extrinſecas perſonas, nempe maſcu- hru merito iſtud cum ſua ſuſpenſione tranſmit- titur ad liberos filiæ, iuxta l. 1. C. de his, qui ante aper V vah. her. tranſmit. Nam † quando per mortem alte- rius non quæriturius alteri, ſed retro quæſitum in- tentari poteſt, ibi moriens tranſinittit. I. ex his verbi⸗ C. auan. Aies leg. ced. Atque ita eſt in propoſito: quia mors maſculorum tendit ad intentionem iuris, nõ autem defert hereditatem, ſed ius commune iam detulit, ſublata differentia ſexus,&c. Recte ergo dici poteſt, quod ius maſculòrum faciat quidem dormire interim, ſed non exſpirare, vel exſtinguere hereditatem filiarum: merito filiæ interea dece- dentes tranſinittunt ius illud, quod habent habitu, licet non actu, arg. l. milites.§. vlt. cum I. ſeq. ff. dere miltt. l. liber homo. g. vlt. f. de ſipu: ſer. l. vlt.§. 1. C. de curat fuur.& l. Lucius Tiriuu. ſf. de zure*ſ. Non enim id- eo., quia lex velſtatutum fillam adtempus ſuſpen- dendo onerat, ideo prinat. Aliud namque eſt ſuſpẽ dere, alind tollere, I. ft vnus g.*. ff. de pacl. l. cum hic Natuu.§. ſue autẽ f. dedonat. inter. vir.& yxor. Quod 4 enim t abſtulerat filiabus de eatum hereditate con- ürſus maſculorum, idipſum reſtituit obitus eo- Srum, yt Baldus dicit in d. conſil. 2 6. par 3. Et f hinc eſt, quod ſtatutum, conſuetudo, ſiue ptiuilegi- um excludens filiam à ſucceſſione, non excludat eam ſimpliciter, ſed ad tempus, nempe donec ſuperſtites ſint maſculi, ideoque nullaamplius ex- ſtanre prole, maſcula reducitur ad ſtatum, quem de iure communi haber, vr ſcilicet collata dote pro ſua portione ſuccedat. Quia cum contem- Platione maſculi fiat excluſio mulieris, certe ex- Reſponſ. Iuris Decad. X. Reſponſ XCVII. 3²⁷ cluſa cenſerur, ſi& quamdiu ſupereſt maſculus, arg. l. vworem.& heres&!.pater. in princ. ff. de legat. 3. leo. ſeruo alieno. S. ſi quis poſt tempus. H. de legat. 1.& I. inter ſoce- tum. S. cum inter. ſf. de pact. dotal. eꝙ. Bald. conſil. 43. part. 2. Prædicta † confirmãtur etiam ex eo, quod ſtatu- 16 tum, ſiue conſuetudo non priuat filiam præciſe paterna ſucceſſione, ſed imponit ei tem porarium ſilentium, nec intendit aliud facere, quam quod fœmina tanto tempore, donec exſtent maſculi„ non agat aduerſus eos. Interim † tamen re- 17 tinet ius in habitu, licet non exercirtio„quod ad b tranſmittendum ſufficit, leg. ſi quis filium familias.§. 1. G Liillud. g. vlt. f. de acquir. hered.1. 5 quis in grani. cum hſeq. f. ad§. CSylla.& Claud. Et ideo verior- benigni- orque opinio eſt, ꝙ ius illud retentum in habitu tranſmittatur ad poſteros ab ipſa interim deceden- te, quia ius com mune defert. Filiæ f enim iure ¹³ naturali debentur bona paterna, I. cum ratio natura- lus. in princip. f. de bon. damnat. I ſcripto. in fin. f. vnde lib. El. in ſuii. ſ. de lib.& poſthum. Et ſtatutum ſine cõſuc- tudo ius ſuccedendi non in totum aufert, ſed ſuſ- pendit ad tempus, vt ſupra deduximus Quamuisau- tem hoc tempus ſit incertum, non tamen pro con- ditione haberi debet, ſed pro dilatione, fauore filie, Iex his verbis. C. quan. A. di l. ced.& no. in. l. Seiue Saturni- nuus. ſ. ad Trebel. Quia ſtatutũ intendit hereditatem 15 defuncti ſuſpendere potius, quam fœminam præ- ciſe excludere, arg. S. Gregor. in Nouel. de non elig. ſec. nup.& S. quoniã in firmatis, in Nouel. de nup. l. Titius. xde milit. teſt, cur. et!. cum aliis C. de fur. Ad Fquod facit et- ²⁰⁹⁸ iam illud, quod in hereditare patris filia dicatur ha- bere ius in rem, quia illam non agnitam tranſmit- tit ad heredem, I. ſi quis filiumfaswilias§. 1.& not. in ILerit ſf. de acquir. hered.i. lim qni patri. ſf. de vulg.& pup. d. lege. in ſus.& lege: ſi ſilitur heres. f de liber.& poſthu. &5 ſui autem. Inftit. de hersd. qual.& dlſſer. Exqui- bus omnibus tandem infertur, ipfam Agnetem ius quæſitum habuiſſe in paterna marernaque he- redirate, atq; illud in ſuos liberos tranſmiliſſe. Po- ſtremo non aduerſatur etiam ſupra dictenoſtre de- ciſioni, quod tertiõò loco allegatum eſt, ipſam A- gnetem paternæ materneq; hereditati renunciaſ- ſesideoque ius ſuccedendi in ſuos heredes non po- tuiſſe tranſmittere,&c. quoniam † ipſa non ſimpli- 21 citer& pure, ſed limirato modo renunciauit in fa- uorem maſculorum, non etiam fœminarum, hoè interim ſibi reſeruato, vt ſi quando maſculina linea exſtingueretur, neq; amplius exſtarẽt maſculi, pſa regreſſum haberet ad ſuam portionem ex patefnis bonis iure ad ſe deuolutã, quo caſu renunciatio li- mitata eſt, limitatumq; produeit effectum, l in agris limitatis. de acquir. rer. dom. Deci. in!. quoties. f. de regul. iur. Propter limitatam ergo renunciationem,& exſtinctam ſtirpem maſculinam regreſſus heredi- bus Agnetis patet ad ſæpe dictam portionem he- reditariam: quia ipſa ſuæ portionis vſufructui duntaxar renunciauit, donec maſculi exſtarent, illudque beneficium in maſculos, non etiam in fœminas contulit: deficientibus ergo maſculis, neceſſe eſt ipſum quoque beneficium ceſſare. In omnibus fenim cauſis id obſeruatur, vt vbi perſo-22 næ conditio locum facit beneſicio, ibi deficiente ea beneficium quoque ceſſet arq; exſpiret,. in omnib. Hde reg iur. quia ceſſante cauſſa heneficii, ipſum etiã beneficium ceſſere oportet.l. Titia 2.§.vſuras. G; .. Dd z 1 4 1 ¼ ½ S 4 1 4 4½ 1 1 II 1 1 1 3 8 8 — 3 4 * 3 4 I 8 * * * ö I I 1 1 i 4 E 3 321 1bi Bart. de legat.⁊ A& notat Rom. conſ. 18o. Colu. 3. Cumi 23 igitur f ſæpe dicta Agties vſumfructum illius por- cionis, quæ ex parentum ſucceſſione ad ipſam de- uenerat, in fratrem ſuum Georgium, eiuſque here- des maſculos per virilem lineam deſcendente; ad conſeruationem familiæ contulerit, reſeruando ſi⸗ bi in eadem portione regreſſumi; ſi maſculi defici- ant:iusque ipſüm in eadem ſuccedendi portione in ſuos heredes, Henricum, Sigiſmundum& 8 0p hi- am è viuis decedens tranſmiſerit,& iam n ullus am- plius ex maſculis in de ſcendentilinea ſuperſit, con- Kludendum eſt ex omnibus ſupra deductis& alie- gatis intrepide, ipſum Henricum ‚Vvnacum ftatrẽ Sigiſmundo,& ſorore Sophia, tam de iure commu ni, quam exlege municipali ſiue ſtetuto, in illaipſa ſuperius deducta portione ſuccedere debere, at que ita iudicandum eſſe, ſententia meliori. ⸗ X G. ⸗ 15 15 15 19 20 21 22 23 dem in donationibus rei ſuæ locum habet. ſalua tamen quorumcunque RESPONSVM XCVIII. 1 SVvM MAR IA. Facti hecies huius reſponſi.— Dubia tria pacta defutura ſucceſſione legibus reprobantur. In rerum traditionibus quæcunque appoſita valent. Nihil tam congruum humana fidei, quam pacta ſer- princeps ad pactorum obſeruantiam obligatur. Sciens ſe faere debere,& non fatiens, in dolo praſumi tur. Caſus, quibus donatori licitum eſt donationem reuo- Pactum, quodob ingratitudlinem donatio non ſit reuo- anda, iure nullum eſſt. Donari ea lege poteſt, vt ſi pactis appoſitis non ſtetur, Aonatio propria auctoritate reuocari poßit. L. creditores. C. de pignor. in omnibus contractihus ocum habet. Manus iniectio quid ſt. Res Recleſta donatæ eo pacto affici poſſunt, vt ſi non ſtetur pactus, res propria auctoritate recuperari poßint. ö Tdem in rebus feudalibus tali pactione conceßis obti- nel Clauſula in ſine poſita, ad omnia præcedentia refer- ul. Quilibet rei ſuæ moderator et& arbiter. Quod lege permittente fit, pænam non meretur. Tuſte& ſine vitio poßiidere quis dicatur. b Succeſſor prælati quatenus praceſſoris fatta rata habe⸗ eteneatuu. Dolumi, vel vim non facit, qui iure ſuo vtitur. Succeſſor pralati an ratam habere inueſtituram te- neatur factam à præceſore. Quo remedio vaſallus vti poßit contra dominum re- cuſantem inueſtire. TEIiEMA HvIVS RESPONSI 1 EAM A ſequentis reſponſi tale eſt. Cum quidam Valerius deyu. inueſtituram bono⸗- rum, quæ ab Archiepiſcopo S.in M.in feudum te- nebat, intra legitimum tempus rensuari prater- Dn, Ioach. Mynſing. Juriſconſ. Germani miſiſet, dem Archiepiſcopus dicta bona ſiw adſe tanquam feudi dominum; déuoluta, cuidam ali Leopoldode A. Sſuus hétedibus meſculis infeu dum conceſſit;& realiier immitti jpſum curauit, quemadmodum ta iſa bona praæfatus Leopoldus Pltra bienmum integrum quieie detinuit atque oſſedit. Verum cum idem Valerius de Vu. ſapius apud dominum feudi humiliter inſtitiſſet pro re- cuperatione illius fendi, Etaudem obtinuiſſet, ſe gratiam conſécuturum ſi prius cum Teopoldode Anouo v aſa llojuper iſtis feudalibus bonis: ranſ lgerei& concordaret: cumprafato Leopoldo ſic co. uenit, quod conſenſeritſe ipſi bona illa feudalia e- ſgituturu, ca tamen lege, vt ſi quando contingeret. ipſius Taleru lineam maſculinam exſtingui, ipſe Leopoldus,& ſui heredes maſculi ad huinſmodi bona feudalia eꝰreſſum haberent,& hac paclione vterque à feudi domino ſimultänte inueſtirentur. Poſt initam hanc conuentionem non ſolum obten- ta fuit à domino Archiepiſcopoſimultanea inueſti- tura, verum etiam tranſactio illa inter virumqut vaſallum ſcripto comprehenſa,& ab ibſo feudiCdo- mino ſolemniter ratificata confirmatag fuit, in qua quidenm tranſactione fere ad finem had clauſu- la cöntinetur. Im fall aber ich Valerius von W dieſem/ wie beruͤrt/ mit fleiß nicht wuͤrde nach leben/ als dann wann ich es vberzeuget ⸗ ſol obgenandter Leopold von A. oder ſeine Le⸗ henserben die obgenandte Guͤter/ ſo er mir freywillig/ vnbezwungen vnd vngedrungenſo abgetretten vnd geſchenckt/ wieder zu ſich ne⸗ men/ vnd bey jhren Lehen/ poſſeſſ on/ vnd ge wehr bleiben/ vnd macht haben/ ſich ſelbs dan ein zuſetzen ohn alle verhinderung alles gebots vnd verbots/ auch Geiſtlichs vnd Weltlichs Gerichten vnd Rechten/ ꝛc. Hoc eft. Quod ſi hui tranſactioni me Talerium de p'u. in aliquo cvntra- ueniſſe probari poterit, tunc pradicii Leopoldode A. ſuucj heredibus maſculir licebit impune,& — propria auctoritate bona illa feudalia quæ ab eu- dem libers& ſine vlla coactiöne mihi donata, ie- ſtitutaq funt; rurfum octupare, G& ad ſe ieupere, eademq, poſſidere ſine contradictione quorumtun que, non obſtantibus vllis maudatis, prhibitiom- huns, iuribus eccleſiaſticis aut ciuilibus,&c. Pof tranſactionem illam ſic in ſcripturam redactam. &aà feudi domino corroboratam, Leopoldus teſſit b bonis illis feudalibus, eaq; dittus Vælerius aypie- bendit, atg in annuy minoris numeri E AVII. vſque tranquille poſedit. Poſtquam vero ad Enen eiuſdem anni prefatus dominus Archipiſcopust oiuis exceſit, in einſq, locum alius ſuſféctus fui tunt ab iyſõ dictus Valerius de Vu. proſe tantum, excluſo Lebpoldo de A. eiuſq maſculis heredibus, inueſtitura renouationem petüt, atq ſölus inuti tus eſt. Quo comperto, Leopolaus vigore ſuprs dillæ erod eandem gratu rhr nquam hoc uum obtulit. Hoc p edgredictas qurit autteuicebet, nun alnoltus de A. in Mlede Fu exſtinge hentum reſeruautt, fu verum ſi ehdesteprobari,1.- train hoc noſtro th lalcrllone principe Stdemaillateudalla deddupolledetat, dioületa. certis tau tlhmlerat, adle te Aürnnlgelnetet, lo unctäidium. Q Wüls maditinnil lbals permitt ſetdnes aclicere, 4 6 jalls epreſ. ee db)— beiptelle ponit wlhſediselin dn N Wetum. e Ducle ANN Reſponſ. Iuris Decad. X Re aala n„. ſponſ. XCV I II. 3²³ 64 Saune Aula tranſactionis coram notario& téſtibus bona diuus.. de don inter vir.& yx. Dd in! digna yox. C. de le- a., 4 ſekellha Mnà 72 feudalia rurſus apprehendit Aadſe Tecepit. gi. Arque hinc conceſſione 14,O wahe,, - — 4 —* — 85 —— 3 ————— *—— sà Principibus factæ ſi- 1 finn i L Xhac itaque facti ſpecie ſubſequentia dubia e. ne cauſſa, ab eiſdem reuocari non poſſunt. c. i. de na- um ea ſa hen,. hna Lufite Primum, num quid Valerius de Vu. al. tur. feu.. quod ſemel. C. de decre. ab ord. fac. Et cum illud 1 ½.„7... 1 5.... um integnun 19 a uerſus priorem ſimultanea inueſtituræ formam, erectamg, in Peincipe, quialioqui legib. ſolutus fertur, l. Prin- erum cun 4 wet a inter ſe& Leopoldum de A. tranſactionem egerit, eo quod teps f. de legib. locum habeat, quanto magis incum- dum feuui eu ſch ſeduntaxat: excluſo Leopoldo, cum honis illis à moderno bevat Valerio de Vu. tanquam priuatæ perſonæ, ud; unili Archiepiſcopo inueſtiri curarit? Alterum dubiùm, an ſua pacta diligenter ſeruare? Cum autem id non fe- aluufeau, ta 33 nonlicuerit Læopoldo de A. propter euidentem hanc trunſ- cerit, ſed contra ſuam pactionem feudum à Leo- 7..— d. 3 4, ⸗„.— 4 2 6] 5 4 eauturum, ſi ma actionis inita contrauentionem bona illa feudalia propria poldo in ſe translatum ſcienten acex propoſito pro gall ſeper ſi 2.1 91 Auctoritate, ſaluo tamẽ ipius domini feudi ꝛure, occupare? ſe, ſaisq; heredibas malculis tantum, excluio pror- aoraar faus 4 1 Tertium, aune modernus Archiepiſcopus iure teneatur, lus Leopoldo, recepetit à moderno Archiepiſco-' rrcumyydh ſ tompelliq, poßit, dictum Leopoldum de A. cum huiumodi Po, nòn vlla apiid 5. C. facta ſimultaneæ inueſtitu- fenſgri ſiyßi ͤ nn, quæ a ſuo præceſſore iam anrea in feudum realiter ræ( quam ſignificare domino feudi tenebatur) mẽ- amen leoe tſian 2 renuerat, ſed iuxta tranſaclionem ab eodem ſuo præceſſore tione, conſe quitũr ipſum doloſe& fraudulenter e- 1 lineam maſculm vonfirmatam Valerio de Vu. ſub certa conditione ceſſerat, giſle, ſuæq; Propriæ conuentioni EX propoſido con⸗- 4ſell 3,...... ⸗— 4 rar 1„ 1 d6 herei ¹ 48 1 rurſus inueſtire? Et prius quam ad horum dubiòrum Trauemiſle cum tali ratione ſæpe dictum Leopoldũ M.de 2 48 b reſolutionem deſcendamus, cumprimis diligenter conuaſallum ſuum deſtituere iure ſuo conatus fue- b angreſan hahen T animaduertendum eſt, cntractum illum inter rit. Certi enim& indubitati iuris eſt, eum, qui 3 udi duminn ſimuln præfatos Valerium de Vu.& Leopoldum de Aiin- ſecquid facere debere leiuit,&tamen omiſit, in do- anc conuentionem axm, irum, fäiſfe donationem, quemadmodum ipfemer lo preſu mi; per textus expre ios in.3 Ptocuratorem. dino Arrbiepiſamn eh Valerius in tranſactione deſuper erecta palſim ita§. lt. Crl. dolus:. man Dolus eſt, inquit luriſcon. ſi Uhuye 6 8 Au. nuncupat, videlicet ein verehrung/ wolthaͤt vnd ge⸗ quis nolit ſequi, qnod perſequi poteſt, aut ſi quis ellam trenſactuod 4 ne chener/ id eſt, Ronorariutn, beneficiam& donatio- non exegerit, ꝙ exigere Poreſt, eleganter Bart: in 1 myto comprehenſt a neir. ſeque ob eandem gratum in perpetuum futu- Aolum. C. de do. mal. 5 per hoc refolutum ſit Ppri- uiter ratifccati am 3 b rum, neque vnquam hoc beneficium obliuioni mum dubium. ALTERVN dubium exiam dicta re- II tran adlunefties aua. traditurum, obtulit. Hoc pro velo præcognito, ſolutione dependet. Neq; Enim anb hendumen. 7. Im fallaba a facilis erit ad prædictas quæitiones decifio. Sed hic vigore epeae tranſactionis icuil cLeopoldo de . Im fal u 6 rurſus inueſtigari debet, num pactio illa, qua me- A. bona illa feudalia Propfia auctoritate ad ſe reci- V weberurt/ mu Ka diante Leopoldus de A. in cuentum, quod linea Pote, au Orcupare; lalno damen nee directo do- als dann wann deg Virilis familiæ de Vu. exſtingueretur, regreſlum ſ- mini feudi. Etſi caim uiuimodi re Enas chemede dter Lcopold vo Aphißh biadiſtud feudum reſeruauit, iure fubſiſtat,& ſit qua ſu hral facti Heele dlekumeſt. on eciſſet, ni ..— 4 3 5 SnSrS 4 4 dte r zvalida? Erf quamuis verum ſit, pacta de furura ſue- hilominus anr ſuam onatinem reuocare iure die odgenandte Nſt 3 g. ibus reprobari, l. vlr.& ibi Dd. C. de pac. poſſéèt, ob ſingularem ingratitudinem, quam dupli- bezwungen dt a e ceſſione legibus reprobari, l. vlt.& ibi Dd. C. de pac. Pot 3031 3— de Vn Sucgett LeoOrolau de undezwungenn a quia ramen in hoc noſtro themnate non eſtactum cimo OValeriisde 1 aduerſus Fhola a vnd geſchenckt 4 de futura fucceſſione Peindcipalirer; ſec ſolum con- exercuit atq; cömilit. undunn in 3 d 3 5 .. 84 5 4 1 1 4 4 45 F 16„ 3 180 U 1u 4 1 wjbren Lchen /¹ att uentum, vt bôna illa Sudalia, quæ ipſé Leopoldus rato animò& ex ptope u 10* dae lls e ond machtha ab iſ prius aliquamdiu poſſederat, inque is vtile domi- iure ſimulraneæ Inneſtjdäre deęfrau lare alnn 8&; . 1.—— 2.. 1 1 A„ 2 ack⸗. a. me- A hind wlie nium adeptus fuerat, certis tamen poſtea pactioni- deinde quod aduer us pacta conuenta, qui US ohn alle verhi 1 bus alreri donauerat, ad ſe reditent, ſi virilis Lne diantibus bonorum feudaliutn donartionem ade- auch Geſſläc Dus alrert dOnalle 88oſſſſͤͤͤ ſum facere ptus eſt, ſeſe inueſtiri ſolum procurauit, ſuo dona- 5/ anch ppſius donararil deſineret, idque aute ipium facere pius uſquc hetedibus makcnlis prorfas cxcfutis end Rechten/. d 4 potuiſſe non eſt dubium. Quoniam † in rerum tta- tore eiuſque eredi de n cu t Prai bs eke 4 8 Fld 4 1, 1 2 8 ni 111r 1⁸ 4 11- 2 e] grum de] ln ditionibus quodeunque pactum fiat, id valere ma- Conſtat tautẽ manifeſti iuris e 6,. ſi Onatari mne)4 1l Ifeſti uris Eſt J. z7 traditionibus de pact J. 5. C. depac. us donatori iacturæ molem ex ſuis inſidiis ingetat, rerit, tu* ö. 3 1 5 4 2 Se 3. 1. 2* 23* 54 1 2151 im onat * H a int Jin emt.& vend& cuiq; permittitur in donatione rei quæ non leuem cenſum ſubſtantiæ eius imponat, radibus nuſdu 4 2 S ſae e S tiones adiicere, I..&z.(in qua lege fiitem quaſdam conuentiones, ſiue in ſcriptis do- 74„ 8 141 44⸗ 8 1. 1.„. gritate Honailli do nnc Locher 52 expreſfe; onitur)O le donat. quæ jub nationi impoſitas, ſiue ſine ſcriptis habitas, quas 333 Ju 1 lcnofter calus cxpt zule Ponlle rumf; donationis acceptor ſpoſpondit, minime implere ſne vllt chie 2 mno. ſub illis verbis, vel incertum. Si rerum tuarum(in- donarh ne e ſe hhdn nenn Oſſiti phr 7 a quiun Diocletia.& Maxim.) proprietatem voluerit, donator donationem reuocare poſſit. vlt. mſemonn a lu 1 huinne lnp. ofn 51 us aa bpji ad te C. de reuoc. donat. l. ea lege. verbo, ſi non fuerit conditio ſer- ͤͤͤͤͤ dono dediſti, vt poſt mortem eius, qul accepit, ꝗse, Sac aen V76:8„. 7,3,,2097, A7 deſtsoſe. ann hiennd ua. doui decniaae let, cum ethatl ade us cer- uata.& l. dictam legem. C. de condill. ob cau. da. Quod 10 mtilus vlis m 6 Ä 4 Wde eettugn de fieri poſſſt c. verum. de ondit. adeo † verum eſt, vt pactum, quod propter in- b mc, ge„autd o Aum ve ö“ onatio non ſit reuocanda, non tt,“ e. erandis bo- valeat, neque in: tit. lum ſic 1n/6 Aunt Leopoldi de A. reſeruationem de recuperan is bo- V. 1 2 1ul 2 Pecul. I. lum ſ LeoOp Se. 2. verſ. quid ſit aclum, Bald. in I. vylti. C. de oper. m 9 durnöburus A but nis feudalibus, ſi familiam nobilium di Vu. ſine 3. Ka Aunt 5 hhdun Lan d. lnae ee be m d prole maſcula exſpirare contingat, iure firmam eſ litert. Barr.& Caſtr. in I... 1 eig jäflt Fole malc Prale Onlud Epactionis,& donatori ob commiſſam ingratitudinem donatio- udulbu, 4 e, conſequitur, Valerium vigore ſuæ pactionis, 1Olar* llIIHAll—... J90— 4 3 11 2. uran- nis reuocastio iure permiſla eſt, dicendum duo- 1 an 7 nu initæ tranſactionis obligatum fuifle ad procuiran- nis reuocatio iure p „.„ 9* 9 mitæ tran actlonis 0 1g2 8„ 1 cſibi eſt Gf- . AMytt A„. r 1 zuee Sium nanc ſibi poteſtatem releruare — nfeu. ſ 1 dam ſimultaneam inueſtituram cum Leopoldo, à Teelt Iplu Lmnns Lan diriones infto d 14. 7„ah 6 quo bonai ra ihil Tenim tam congru- ſe, vt ob no uat 2uditiones inito c j rgfalus. fü 4u0 bonailla recepetar. Nikil r Les la- ctui appoſitas propria auctoritate reſilire, acrem 3 Puê lam Vrun um eſt humanæ ſidei, quam ea, quæ llrer 8Oe P. lteri datam reuocare poſſit, per I. creditorer. C. de 1,7 eit9 ½ cuerunt ſeruare, I. in priuc. f de pac.& graue eſt fidẽ alteri datam reuo Poffit, per I. credi G. Ae . Talruit henaln cuerunt leruare, A.In Pritzs. 34 2 59 fect gnortbits. Gua † lex non rantum in pignoribus, 12 0 1 e, 7 fallere, 7.. in rinc. ſ. de conſtit. pe. Vnde f profectum, Pgn7b,. ic allis contra ck bus lchm habet. ¹ b gtuſ dqhuin 4.. 5 1 11 bieruationem ſed quibaſcunque aliis contractibus locum habet, pall'd2 1 6h Metiam Principetn ad pactorum obleruationem 1 ut reile Bartol. ad eandem legeun annotat. numero d. feu en a, i co litet receptum ſit, l. donationes, quas ſicut reite Bartol.““ nasnun ig deneri communitet receprumm ſit, l. 4„, V 49 U 2 324 On. Ioach. Mynſing. ppz etiam Bald. Ang. Sal.& alii, quos ſequitur Menoch. remed.. adipiſc. poſſeſſ num. 34. per text. in l. Titius. ff. de fexr. expor.& li. G. 2. C. ſi ſer. expor. ven. quibus legi- us cauetur, vt ſi vendens paciſcatur, vt ſibi manus iniectio ſalua ſit in re, ſiadiecta conditio non ob- 13 ſeruetur, ea omnino competat. iniectio nihil aliud, quam facultas propria aucto- ritate vtendi, ſicut ad d. I. Titius. in margine habent Pan- dHectæ Florentinæ, Hotomanni induſtria in lucem euulgatæ. Quare extra omnem controuerſiam eſt, in noſtro calu Leopoldum de A. talem pactionem cum Va- lerio de Vu. inire potuiſſe, vt ob non ſeruatas con- diciones, in rebus feudalibus manus iniectione vti, id eſt, ppria auctoritate ea ad ſe recipere poſſit. Et videtur talis caſus in terminis deciſus inc. cum dile- qti. de donat.& c. verum. de condit. appoſ. vbi ei, qui donauit, ob pactum ab ipſo appoſitum non ſerua- tum, poſſeſſionis ingreſſus propria auctoritate cõ- cedirur. Necaduerſatur, ſi obiicias, prædictos tex- tus loqui in rebus allodialibus;& non feudalibus, in quibus dubitari poteſt, an idem obtineat: pro- pterea quod valallus de feudo nibil in præiudicium domini poteſt paciſci, nec alii poſſeſſionem occu- 14 pandam concedere. Nam † ad hocreſpondeo, du- bium iſtud exalterius quæſtionis determinatione facile reſolui poſſe: num ſcilicet bona Eccleſiæ do- nata tali conditione affici poſſint, vt ſi non ſtetur pactis, bona propria auctoritate recuperare liceat. Etreceptum eſt communiter, bona Eccleſiæ dona- ta hoc pacto affici poſſe, quæ ſententia probatur arg. l. ſi quis curialis. C. de Epiſc.& cler.item d. c. cum di- lecti. de donat.& c. verum. de condit. appoſ. eamq; ſequi- turBart in d. I. creditores. num. 7. E ibi Salicet dem poſt Bald. in d.! ſi quis curialis. loan. Andr. Hoſt. But. Imol.& Pan. in d. c. verum. de foro compet. refert.& ſequitur Me- noch. remed.. adipiſc. poſſnum. ꝛ5. cum ſeqd. Quod † ſi 13 hoc in bonis Eccleſiæ tali lege donatis obtinet, idẽ etiam de feudalibus dicemus. præſerrim in hoc no- ſtro caſu, vbi talis pactio non priuatim, ſed conſen- ſu& auctoritate domini feudi eſt celebrata, qui e- andem etiam confirmauit illis verbis. Dieſes alles/ wie obſtehet/ onſentirt vnd bewilligt haben/ geben auch ovnſern conſens vnd wilen darzu/ etc. Et licet conſen- ſus ille non ſonet in ſpecie ad dictam pactionem:ta- men quia ſeſe refert ad totam tranſactionem,& ad ſinem eiuſdem appoſitus eſt, ſingula tranſactionis 16 capita complectitur. Clari renim iuris eſt, clauſulã in fine poſiram ad omnia præcedentia referri. I. talis ſcriptura.. vlt. ſf de legat. i. C. inquiſitionis. in ſin. de appel. 1.3. g. fllius. f. de liber.& poſthum. 1.. C. de lih prater.l doli verhum f de ſer. corrup. Fel in cap. cauſſam de reſcript. Iam 17 vero Tnotum eſt, quemꝗ; ſuæ rei moderatorè& ar- bitrum eſſe. I. in re mandata. C. mand. l. 2:f.de his, qui ſunt ſui, vel alien. iur. Et poſſe alienationi purę rei feu- dalis, nedũ conditionatæ,& quæ ſub modo fit, con- ſentire.l cum quis fj de reg. iur. item in tit. de prohib. feuà. alien. per Lothar.& tit. de prohib. feud. alien. per Frider. Præterquam quod dominus feudi ſibi aperto noua onera& ſeruitia imponere poteſt. Goxad. conſil. 23. numero 8. Et diuerſum eſſe in rebus feudalibus, quã eccleſiaſticis iam Deo dicatis, expreſſe tenet Panor. in d. c. verum. num. ⁊2 6.& rationem addir, quod earum dominium non ſit ſanctum ſanctorum Domino, ſed remaneat penes dominum, licet fructus& vti- litas ſint vaſalli. Quia ergo ſæpe dictus Leopoldus Eſtrautem manus luriſconſ. Germani propter modum donationi appoſit um non ſerua- tum, imo violatum, non ſolum vigore tranſactio- nis, ſed etiam ratificationis Archiepiſcopalis bona feudalia rurſus occupauit,& ad ſe recepit, non po- teſt dici, per hoc ipſum deliquiſſe. Neque t enim, pœnam meretur, quod lege& hominis prouiſio- ne, quæ legis diſpoſitionem facit ceſlare, permit- tente fit. l. Gracchus. C. ad leg. lul. de adul. neque dolo, vel vi videtur facere, qui iure ſuo vtitur. I. nullus.! fa- dlum.§. non videtur. f de reg. iur. Et eius vitioſa poſſeſ ſio eſſe non poteſt, qui non vi, non clam, non pre- cario poſſidet, cum iis modis bona fide poſſidea- mus. I. Pomponius.§. I. ff. de auquir. poſſ. iuſteq; poſſi- dere dicatur, qui auctore Prætore poſſidet. I. inſte. ff dic. tit.& qui domino permittente poſſeſſionem oc- cupat, eamꝗq; ſibi poteſtatem pacto reſeruat, d.l. cre- ditores.& d. c. verum. Ex quibus ſic breuiter dedu- ctis reſultat etiam reſolutio ad TęRrIvXM principa. III. le dubium, nempe quod modernus dominus Ar- chiepiſcopus, tanquam feudi dominus, obnoxius ſit, vel inueſtituram Leopoldo de A. renouare, vel alias ipſum in ſua hac recuperara poſſeſſione rerum feudalium manutenere ac defendere, præſertim cũ ſuus præceſſor ſæpe dictam tranſactionem, cui hæc pactio manus iniectionis ineſt, ratam hiabuerit, ac confirmarit, vt ſupra dictun eſt. Succeſſor enim præ- ceſſoris ſui factum rite geſtum ratum habere re. 10 netur, iuxta Hieron. Schurff. conſil. 79, num. 44. cent.j Ité iuſtitiæ& rarionis ordo ſuadet, vt qui à ſucceſ- ſoribus contractus ſuos& mandata ſua ſeruari de- fiderat, præceſſoris ſui contractus& voluntatem 2 — cuſtodiat, text. eſt ad literam 25. ꝗ. 1. c. iuſtitiæ.&&. neq in h. diſt. 9. Obligatur namque ſucceſſor ad id, quod præcelſlor feciſſet, vel facere debebar. 12. 4. ſ. cc. quia loannes. 12. 2. c. quicunque ſuffragio.& 16. 9, 6. c. vit. Nec imputari Leopoldo quicquam poteſt, quod propria auctoritate bona occuparit: ſiqui- dem ex pactione legibus omnimodo probata hoc fecit, vt ſupra demonſtratum eſt.& dolum, vel vim non facit, qui iure ſuo vtitur, d. I nullus,& d. l. factum.§. non videtur. ff. de regul. iur. Non obſtat etiam, quod ſucceſſor prælati ratam habere non cogaturinueſtituram de feudo viuentis alicui con. cefſam, iuxta tit. qui ſucceſſ. feud. da. tene. Quia ² hoc tprocedit& intelligitur verum, ſi conferendæ rei facultas à futuro pendebat euentu, qui vita c⸗ ius durãte non accidit: ſecus eſt, ſi inueſtitus in rea- lem rei in feudum conceſſæ pofſeſſionem viuente b inueſtitore prælato fuerit immiſſus, quia tunc ſuc- 1 ceſſor, quod actum eſt, ratum habere tenetur, d tit. qui ſuc. feu. da. ten. c. 1·& ibi Dd. Sed ita eſt in no- ſtro caſu. Leopoldus enim feudum illad àpriori Archiepiſcopo non ſolum impetrauit, ſed realem eiuſdem poſſeſſionem ipſo adhuc viuente adeptus eſt,& biennio integro poſſedit, donec certa pactio- ne illud in Valerium de Vu. conſentiente feudi do- mino tranſtulit, cui cum idem Valerius contraue- nerit, merito ſeſe Leopoldus ad priſtinum ius ſu- um accõmodauit. Cum enim donatio per non ob- ſeruantiam modi adſcripti ſit reſoluta, priſtinum ius recuperauit, non nouum acquiſiuit, per c. ve- rum.& qua ibi Cano.de foro comp.& 6. verum. de condi. appoſ. Nullo ergo iure modernus Archiepiſcopus ipſi Leopoldo inueſtituræ renouationem dene- gare poterit, ſed eam concedere eſt obnoxius, per r. an — —— = ſr⸗* auß Ahar tit.qud. mäCuunquam n! Mhahron ſideaturine atrcfdltionem gutucum receperit nrdauradtempus cot imuaifncitnu. s. nantaurenon nouan lxtonmiucicio. 11550 N 8 SVMAA la h reßonß. kamuiscaſiu varie: rrfaiintgre jefern timſt lich usriur umüieſtummiha 4 — 5 eni pra 1 natiun eſuchetian ſnmaremcemmm lih. 4 ii ahenta 5 Nammscui feudu, 8 wiarejoſſ fe. ennpen errorez Khon 1 Nocer. ' M Mananaenai n aſalb ma (4A4 G 232 a.. cere, quüiure eum. ExquibuG 1 empe quod modet as Hanquamfeudid nuram Lcopoldod ae lua hactecupern Km zmurenere ac defen i elepe dictam trul Mne ſiniectionisinelt, 1 an hh nmſeyns dichan d a m factum tite getun ar Herun. Kchuvjf conſil! aant 6 cationis ordoſuad auu actus ſuos& mane aast en doris ſui contrat iahuh .düteram 2ſ.9. an tn liguur mamqpeli h al ilet, vel facere d u u 4 * ane legibus omnl an fät denanſhatun ck. ti quiiuceſuo rttu aus nidetur. fe de reul a R- ſucceſſot prelati an ken iruramde feudo aM5 1 — V ts ſu ſasſſ da Kintelligiturſe i er debzebet. ruto pendeba en b acait:ſecuck 3 1 lum concellr Po uine laofuetimn nut tum ſe um eſp rat fa d u Nſan lrseain e d 1 o non ſolam 5 enre Tlulde Mtdu. u . dof A GͤS ipſum dominum reuerenter adeat petatque, reue- rentia domini ſemper ſalua, ſeſe inueſtiri. Quod ſi perperam reſpondere pergat, vaſallus inuocet curiã, id eſt, pars curiæ,& de domino con queratur: quæ quidem curia ſimiliter adire debet, ipſumque ſalua reuerentia compellere, vt vel inueſtiat, veliudicio curiæ ſe ſubmittat, allegaturus cauſſas, cur inueſtire non teneatur. Quod ſi id dominus facere recuſaue- rit, poterit poteſtas maior, ſiue ſuperior im plorari, or habetur in c. I. Seſi vero. de milit. vaſ. Henning. God. conſ. 26/ um.. lib.. poteſtque vaſallus, quem domi- nus ſic iniuſte inueſtire detrectat, contra ipſum ad priuationem proprietatis agere. Si enim dominus a vaſallo intra annum requiſitus, inueſtituram facere denegauerit, feudi proprietate priuatur, gl. in tit per quosſin. inueſt. Aluar. tit. qua fu pri. cau. benef amit. in prin. aum. Ii. Quanquam in pręſenti caſu ſæpedictus Leopoldus non videatur indigere noua inueſtitura, cum ipſe per reſolutionem donationis ex non ob- ſeruantia feudum receperit:& tem pus reſolutionis retrotrahatur ad tempus contractus, izæra Tiraæ. in tit. de retrac: ad fin. 1it. nu. 13³. itaq; priorem poſſeſſio- nem continuare, non nouam adipiſci cenſeatur,&c. aluo peritiorum iudicio. KESPONSM XCIX. S VM MARIA. 7 Caſus„„ 2 QOuaſtio huius reſponſi. lus ex modica caſus varietate mutatur. & Species facti integre referri debet ſi de iure reſpon- dendum ſit. Ex facto ius oritur. Verba in diſpoſitionibus aliquid operari debent Præſoriptio°. annorum etiã in fendis loci habet- ſenorantia facti alieni probabilis eſt. ubitans de iure ſuo,etiam bonæ fidei poſſeſſor di- citur. 7To feloniaper matrem commiſſa an noceat filiiss I Liberi ob delicta parentum non tenentur. 12 Heredes domini, cui fendum commiſſum erat, qua- do ilud vendicare poſſint. 13 Feudi recognitio per errorem facta aliter, quam de- bebat, poſteris non nocet. 144 Voluntas nocendi in Vaſallo non, ſed potius fatlum ipſum ad effectum priuationis attenditur. C A 8AZ V S8. 3(VWauum Tex facto ius oritur ideo thema præ- mittendum eſt, quod ſic habet. Nobiles domi- ni de B. Auos pagos N.& F. ababbate ey capitulo Qurbacenſi in feudum acceperunt: quos ipſi de- inde aliis nobilibus d⸗ W. ſubinfeudarunt, vt ex literis anno 1/7I. doſuper confectis conſtat:?& hor feudum rectum fuit& maſculinum Porrocontin- git, quod Hermannus de W. vaſallws ad ffliun do- mini literas difhdationistranſmsſérit& Ianus de B. feudi dominus mortuus ſit,& tunc dictus vaſal lus a fratre defuntti domini, Bernhardo de E. inue- Kituram petierit: ſea Henrico de B. contra dicente fackum eit, quod ſcriptura reconitionis petitæ in- ueſtituræ nõ fuerit ſigillata. Ouareno biles ae W. Reſponſ.luris. Decad. X. Reſponſ. XCIXx. 23, per ſupra didta. † Quare conſultum fu erit, vt vaſallus 52 prædicios pagos a cabitulo cy abbate Murbacen 7 tanquamprimo vel ſuperiori feuai domino, petie- runt,& deſuper izueſtiti fuerunt. Hinc inter do- minos de B. eę nobiles de W. controuerſin onta est, Bor Wramque partem ad dominum abbaten Murxbacenſem& Pares curia delata, qui cauſſa aognita,litem in ſoquentem modum deciderunt: Zum erſten/ diewel die von B. der nechſten vo⸗ rigen Verhoͤr vnd Abſcheid nach empfaͤngnuß Lchenbrieff/ ſo vber die zwey Doͤrffer obgemelt/ werſende/ eingelegt haben/ ſo ſol man jhnen von Blaut derſelbigen Lehenbrieff /vñ auff jr bege⸗ ren Lehẽ/ wie dann Lehen vñ Landtrecht iſt/ das beſchehen. Am andern/ deren von W. halb /die⸗ weil wir jhr Begeren vnd Anligen/ deßgleichen auch jhren Reuerß/ nach lautvnſers Reuerß⸗ buchs gehoͤrt/ vnd darbey verſtanden/ daß man ihnen den von W. vormals auch gelehen hab/ ſo laſſen wir das/ vnnd ſolches bey derſelbigen Lehung/ wie die beſchehen/ auch vngeaͤndert ſeyn vnd bleiben/ ꝛe. hoc eit, Primocum domini de B. iuxta proxime habitum recéſſum inueſtituras Fſuper his pagis exhibuerint: Iplietiam in poſterum quando petierint, iuxta tenorem literarum,& pro more regionis inueſtiri debent. Secundo, quia no= éakum de W: petionem,& literas reurs ſales, libro noſtrocorréſpondentes perceperimus,& deprehen- derimus, quod ipſis de W. etiam antea conceßio fa- Cla ſit, hanc ipſam cöceſſionem& inueſtituram in- tegram& immutatam ſinimuneèt. Ex quibus quæſtio orta eſt. An de inre compelli pont dictiuo- biles de W. vt non amplius a capitulo& abbate Mlurbacenſi, ſeda dominis de B. in poſterum in- ueſtituram petant?& an feudum hoc commiſ ſum ſit? 4 D hanc quęſtionem reſpondendo, videtur mi- 44 aiſententia ſupra relata, prorſus obſcura& in- certa eſſe: ea enim non declarat, quid in futurum ratione nobilium de W. obſeruandum ſit, ſed ſolum diſponit, quod dominus feudi hanc inueſtituram factam firmarit. Et facit hæc ſententia etiam mens tionem, quod nobiles prius de tali feudo inueſtiti fuerint, neque eorum petitio in literis ſententię cõ- tinetur: inſuper incertum eſt, quando prædicti no- biles, an tempore ſententiæ, poſt, vel ante inueſtitu- ram petierint ab abbate? Nam ſi hæc eſſent in ſen- tentia expreſſa, tũc amplius de voluntate primi do- mini non eſſet dubitandum. Minime enim mutan- da ſunt, quæ certam habent interpretationem, iuri- bus vulgatis. Vnde ad propoſitam quæſtionem ne- que ego, vel quiſquam alius certi quid reſpondero poteſt, niſi de his dubiis modo recitatis ſufficienter inſtruatur. Ait enim Juriſconſultus, ex modica ca- ſus variatione plerumque ius omne mutari,& mo⸗ dicum fermentum totam maſſam inficere, l. ea est. f. de verb ſignif. Ideo IImperator n l. vt reſponſum. Cdetranſatt. Monet, vt congruum reſponſum dari poſſit, factum& pactum referendum eſſe integre. Nam t̃ ex facto ius oritur, i ex plagis. Sin cliuo ad 4 E 4 6 de, 8½ 4 3 ½ 1 1 12— 6 — — Teg · Aquil.& in facto ius eſt poſitum, lobligamur,d- 8 ex facto, de actio.& oblig. Facto demum certificato reſpondet Iuriſconſultus, argil. eum quom,§.¹. H. de indic, Verum cum in ſupradictis punctis de facto certius inſtrui nõ potuerim, videtur mihi dicta ſen- tentia diligenter diſcutienda. Qux licet loquatur generaliter, edtamen neceſſario reſtringenda eſt,vt de inueſtitura nobilibus de Vv. ante dictam ſen- ttentiam ſolummodo intelligatur: nec ad futuros ca- ſus& conceſſiones extendi debeat. Sed ſi feudum recognoſcendum eſſet,(quod vel domino aut va- ſallo mortuis contingit: quia quoties moritur do- minus feudi, toties vaſallus tenetur petere inueſti- turam, cap.!. quotem. mil.& c.¹. in prin. de cap. Corra. 6 cap. i. quæ fuit pri. cau. benè.: amit.) tunc nobiles de Vv.Vel eorum heredes maſculi inueſtituram a do- minis de B. petere obligarentur. Qu od autem hæc ſententia ſic interpretanda ſit, ex eo apparet, ꝙ ea a- lias gue ad dominos de B. eſſet fruſtratoria& ſine effectu. Nam ſi nobiles de Vv. feudum hoc, quando aperiretur, ab Abbate Murbacenſi petere deberent, runc infeudatio ab Abbate Murbacenſi dominis de B. tempore ſententiæ facta, nullius eſſet momenti, x prædictæ ſententiæ verba, So ſoll man jhnen von B. laut derſelben Lehenbrieff/ vnd auff jhr begehren Le⸗ hen/ wie dan Lehen vnd Landtrecht iſt: id eſt, pi do- nini de B. etiam in poſterumſi petant, iuæta tenoren inueſtiturarum, prout iuris& moris erit, inueſtiri de- beaut: omni effectu carerent,& fruſtranea eſſent: q 6 tamen iura auerſantur. † Nam verba in contractib. tranſactionibus,& reliquis diſpoſitionibus inter vi- uos ſic ſunt intelligenda, vt aliquid operentur& ef- fectum pariant, glo. in c. ſolitæ. vers ranquam, de ma- zor. 82 obed. glo.¹-.ne quod met. cau.& l.ait Prætor, ff. de vi& vi arm. Bal. eleganter in ratb. Qde contra emt. SS bſ ſtipulatus, ſf.de vſucap idem Bald in liia procu- ratore, Cmand. Innoc.. ex literis, de iure patro. Nec etiam præſumendum eſt, hanc infeudationem per ſuperiorem dominum,& Pares curiæ fruſtra factam eſſe. Nullum enim agens rationabile agere videtur temere& fruſtra, vt dicit Balq. in rub. ſ ſi cert. pet. A- ctus item omnis ita eſt interpretandus, vt cietum 3 quendam pariat: cum ſola verba acci pi minime c5-= ueniat, ſed multo magis intueri deceat eorum effe- ctum, I.. ff. quod quiſq iur. c. relatum, de cleric: reſid. Alciat. inl. cum te proponas, de tranſact. Vt igitur hæc ſententia in verbis ſupra relatis ſuum debitum effectum conſequatur, neceſſario ita coercenda eſt, vt ſecundus eiuſdem articulus nobiles de Vv. con- cernens, de ea inueſtitura, quæ nimirum prædictis 5 8 nobilibus de Vv. in ipſa ſentẽtia, vel ante eſſet facta, accipiéẽda ſit, nec 24f: beat. Et talem intellectum etiam ſequentia verba dictæ ſententiæ inſerta, confirmant: So laſſen wir dz/ vñ ſolches bey derſelbigen verlehung/ wie die beſche⸗ uturas infeudationes trahi de- hen/ auch vngeendert ſein vnd bleiben/ id eſt, hanc i- pſam conceſſionem& inueſtituram, vti facta eſt, in- tegram& immutatam ſinimus: Jur verba ad inue- ſtituram tempore ſententiæ præſentẽé ſolum,& non futuram ſe referunt. Nam verba, bey derſelben ver- lehung/ apud hanc ipſam conceſſionem,& ſequen- tia, wie die geſchehen/ vti ea facta eſt, tépus præteriti, non futurum denotant. Cum ergo hic tanq́ verus & genuinus intellectus, meo iudicio recipiendus ſit: (alius enim, niſi de facto melius inſtruerer, mihi n Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſcon. German. ſuccurrit)ſicq; feudum hoe poſtpręfatã ſentenriam apertum per nobiles de Vv. a dñis in B petitum eſſe oportebat, cum tamen id prætermiſſum ſit: idcirco quæritur, num ipſi nobiles iuxta dictam ſententiã hoc feudum non ab abbate i. urbacenſi, ſed a domints de B. recipere teneantur? Et reſpondeo, n obiles de Vv. a dñis de B. feudum hoc petere nõ debere, ſed eos ad- uerſus dictos dominos de B. libertatem præſcripſiſ- ſe. † Iura enim in feudis quoq; 30. annorum præ- 7 ſcriptionem admittunt, ca.;¹†. quis per tribinta. G ibi Bal ſi de feu. def:contro. fue.& cai. in I. notab: defeu. dat. in vic. leg. vommiſſ- Bart. C æpol. c.⁊. nat.; 3.Ade cognit. feu. Za ſlate de feu. tit. qualiter feud. con ſtit. Et licut dominus pertriginta annorum poſſeſſionem feudũ præſcribit, A.c.:.§. i quis per triginta. ſic quoq; vaſal. lus per dictum tempus libertaté rei feudalis acqui- rere poteſt, Bal.&s Brapoſin d.. ſi quis pertrigintadal- leg. arg. in l.ſi heres, ff. ad Treb.& Guil in liſi quis em tionis, C. de præſcript. 30. vel ο. ann. Zaſdn loco pradi- HNo. Et hanc aſſertionem confirmat natura correla- tiuorum. Verum an nobilesde Vv. tanto tempote in quieta& continua poſſeſſione feudi, eiuſdemque præſcribendi libertate fuerint, nec interea vnquam dominos de B. agnouerint, in facto conſiſtit, de quo; tanquam alieno, mihi nihil conſtat. † Ignorantia.n. facti alieni ꝓbabilis eſt, I nihil, hicur filiuss H. de insſſ. teſt. c.ignorantia, de reg. iur: in b. ideo hic certi aliquid cõcludere haud poſſum. Ex themate nãq; ꝓpoſito non apparet, quot annis poſt ſententiam latam feu⸗- dum hoc domino apertum fuerit: ideo cum ſępe di- cta ſententia anno Chriſti 1509.& ſic ante 48. annos ſit promulgata, indagandum eſt, quãdo poſtea keu⸗ dum fueritapertum,& a tempore feudi aperti tri- ginta anni integri ſint elapſi. Nam ſi de hoc conſſa- ret, verendu m eſſet, ne nobiles de Vv. contra domi- nos de B. libertatem præſcripſiſſent, ac præſcriptio- nis exceptione tuti ſint futuri ob tam longiſſimum tem Pusaud nec ipſi nobiles inueſtiruram a domi- nis de B. petiiſſent, neq; per eoſdem dominos de B. vnquam interpellati vel requiſiti fuiſſent, perd.§. 3 quis per triginta. Sreliqua iura ſupra allegata. Wan- do autem præſcriptio nondum eſſet completa, tunc erx ſupra dicto intellectu ſententiæ Abbaris,& Pariu compelli poſſent nobiles de Vy. vt in poſterũ a do- minis de B.hos duos pagos F.& N.in feudum agno- ſcerent. † Ceterum non poſſunt ſæpedicti ncbile 9 malæfidei incuſari, videlicet quod ſciuiſſent feudũ hoca dominis in B. cõferri: eum etiam is, qui de ſuo iure dubitabat, bonæfidei poſſeſſor dicatur tã de iu- re ciuili, quam canonico, per glo ſeng in e. ſi diligeuti. verb. bonæfidei, in fin. de praſer gl.in c. vlt.&; ibi Abb. eod tit. Et cum ſententia ſupra relata tam incerta& obſcura ſit, vt eam etiam pro ſe interpretari nobiles de Vv. poſſint: ideo ipſis malafides imputari nequit: quanquam iura ciuilia in præſcriptione tricennali bonam fidem non exigant,/ ſcut,&; l. omnes. ibique Da. de præſer. 0. vel. an. Porro ad 8E CvNDAN II partem propoſitæ quæſtionis deueniendo, dubita- tur, num Hermannus de Vd. ob litsras diſidationis ad Ide B. domini feudi ilium ſcriptas feloniam cvmniſe- rit,& a fendo ceciderit? † Et quamuis forte ex certis 10 iuris fundamentis aſſeri poſſet, ipſum Hermannum patrem nobilium de Vv. per prædictas literas diffi- datorias feudum amiſiſſe, c.:.§.porro, quæ fuinpri. cau. beneſicii anitt. Iac. in traci feud ꝗin verb. ditliq; vaſalli. col. 1o. hA 1 “ —. 4 ernxpuc hän e 6 et, azercdes dominl gaiedoselle: ia viddulké kt ettr ninvditx a rind lrrtb eredes kins lauvue S notat in. ſs lnii feud ale tunlmfami. Lafi. lkuaneleſ2.præſe kal uerit delicte et uemſrmäado,. Haltualuitad Specin talnakadfa. Danor:ce giemfl 6 num. ¹¹ tanmactenushocf Ererrenrecepille, bathe preſertim c äaKincer, ne diäkconuenti Kint tgacilturis Inter frarm fact ateis non nocere. 5 caſtaldusa 6 inneſfitur. elatza. S confl. ütipe quondan 3 deas diſlidato ana ze. Sd Kill hüia n Nancum nonc — S=S— SSASZS — —— ————— S, dal G eſud⸗ 9 4 9 . e f. ad Th. 8 45 Teſcryt. zo.vel 40 ₰G90 1 3 bhanen runm 2 crum an nobilesde Maen Continua poſſefion an llidenatefuerintn n agnouerintinfg, eno, mihi nibil com Am dadilis cibluilg,, rtia dertgiur in bu m aud pofſum. Exthe abing „guotannispoltſet, meke minozpertum fuct iu. anno Chriſtirßog ad nis twindagandum cſ astyt- pertum,&a temp mle. tegri ſnt ckpf. N i mellet, ne nobiles Ironn- ruatem preſctipſil 9 edutiſint futufic a — —ſſſſſͤddb ä 3 1““ — i ſent neq; pet oſ a ln rpellui reltequiſ 1ua aa. Srelqua uriſ Pen eſcriptio nondum en Hiatelleckuſenten Aütmd eot nobilesdeV 8 6 sduos pagos& dh terum non pofiu it uſiri, videlicet a Wn⸗ iin Bcöferri cum at ir bonxh el pol— 2 1, feal 4 tqu* ru wder d. A- hs ripollen k. tl 4 8, ent ee het hi arg. l. Vlt. Cde impub.& al. ſubſti.&e§. e¹, 7ui. Inſt. de inutil. ſtip. c 35. 7. 3. S. hac auctoritate.(nam& iuſiurandum per legem Fliam Sentiam per patrem exactum nocet filiis,. qui contra, l.ad idema ff. de iure patron. e. in quibnſcdlam, de pœn.. cito turpem, 1. q.:. qui crimen, 5. j. ⸗cum ſimil.) meo tamen iudicio filii nobilis de Vy. nunc temporis feudum poſſidentes, codem ob ſu pradictam cauſſam priuari non poſſunt, propter 11 ſequentes rationes. † Primum enim iniquum eſſet, liberos ob delictum parentum puniri. Nam ius ſta- tuit, ꝙ filius iniquitatem patris portare non debeat, lemancipatum, de Fenator ladoptius,. vlt. de in ius 12 voM.&1 2. 2.§.’. G S. crimen. cum ſimil. Secundo eit regula vulgata apud Dd. quãdo vaſallus propter de- lictum feudo priuari poſſet,& dominus vaſallũ non conuenerit, heredes domini aduerſus vaſallum non amplius audiendos eſſe: ita Odofr. in l.. C. de reuoc. donut. por fin. illius leg. Et eſt ratio, quia tales reuoca- tiones ſunt proditæ ad vindictam: vnde non dantur heredib. nec in heredes, l. iniuriarum in prin. de iniu. l pen. de in ius voc.& notat. inl. imperialem,. inſuper. un glpen. deprohib. feud. alie per Feder.& S. porro, quæ Htpri cauſbenef.amit. Zaſctract. feud. tit. Ae feud. pri- hat.& refut. oncluſ. 12. præſertim quando dominus (vtihoc caſu) ſciuerit delictum, nec agere impedi- tus fuerit, Ain conſirmãdo, l. vtilitatemé ſi. de confir.tut. Voan. And.in addit. ad Spec.tit. de feud. S. nunc dica- mus,in litera. ad fin. Panor. conſl-3. lib. 2. ad fin. 9. J. G& Henn. God. conſel. 16. num. 1⁰. T ertio præſumitur, nobiles de Vv. hactenus hoc feudũ ab Abbate Mur- bacẽſi per errorem recepiſſe, nec aliter putaſſe, quã ſic fieri debere: præſertim cum ſententia, quo ad „eos, ſit obſcura& incerta, nec hactenus vnquam a 13 dominis in B. conuenti& interpellati fuerint. † Sed Vulgare dogma eſtiuris Interpretum, ſi feudi reco- gnitio aliter per errorem facta ſit, quam prius ſole- bat hoc poſteris non nocere:it⸗ Bal u c.l.§-vlt. ver- quæro, quis dicatur caſtalduts, de feu guar. iden conſil. Fæ.proponitur, quod inuèſtituranin I. dAub. par. I. Deci. conſil 263. uu. 3. 2 par.& conſil. ¹9 3.nu. 2. par. 1I. G con- filgs. n. e in]f par. Sed& illud haud immerito du- bitari poſſet, an ipſe quondam Hermannus de Vy. per prædictas literas diffidatorias feudum commi- iſſet an non. Nam cum non conſter, minis conatũ acceſſiſſe, arbitrarer ipſe, hoc eidem non potuiſſe 14 nocere. † Diſponunt enim iura feudalia: ſi voluerit vaſallus dominum offendere, ſed non laborauerit, eudum non amittit: ſimiliter etiam ſi laborauerit, n amittit feudum, niſi inſidiatus ei fuerit, idq; pro- batum exſtiterit, c.:1.§. ¹1 VvVoluerit,de capi. qui cur. ved. Sibi Feudiſtæ. Et vt ſupra deductum eſt in propoſi- meliori ſemper ſalua& integra. KESPONS VM c. S VM MARIA. 1 Petitio eGhnu conceditur' aduerſus poſſiden- tem pro helede. 2 DPetitionis hereditatis requiſßta.ʒ 3 Kei vendicationem in praſenti caſu inſtituta fuiſ= ſé, Gnum. 5. 4 Qu actio inſtituta ſit, ex concluſtonè libelli mè- tiendam. † rei vendicationes quæ requirantur⸗ Reſponl luris, Decad. X. Reſponſ. C. vol. 1⁰. idq; etiam filiis eius nocere debeat, 35 3 Metus ſemelillatus præſumitur durare, quamdiu 327 7 Kei vendicatio etiam ad plures res intentari poteſt. Ferbum Heredis,interdum pro domino accipitur. 9 Verba improprianda, vt libellus ſuſtineatur. 1o Sujicit libellum ex vna parte ſuſtentari. I Smendatio, ite mutatio libelli quãdo dicatur fieri. 12 Emendatio libelli quatuor modi= exiſtit. Is Sémendatio per detractionem vſq; ad ſententiam permittitur. 14 In rei vendicatione duo probanda, dominium es poſſlio. 1 Dominium quot modis probetur. 16 De ordine beguinatus,& nu.!§. 17 Tres eſſe ordines S. Franciſci. 19 Fratricelli, ſiue fratres de paupere vita. 20 De beguinis noſtri temporls. 21 Ierba ſiſint qubia, recurri debet ad communem- vſum vulgi. 22 Qullibet tenetur probare id, quod eſt fundamen- um ſuc intentionis. 25 Quæ reqwirantur ad legitimam profeſſionem Re- ligionis,&, nu. 27. 2. 26. 9 25. 27 Remota parte ſubſtantiali actus, remouetur totum. 29 Solemnitates extrinſecaæ non Praſumuntur interue- niſſé, nihi probentux. 50 Fariæ coniettur,ex quibus colligatur in noſtro ca- Ju requiſita ad legitimam profeſſionem nô inter- ueniſſe. S num. 31,35. De præſentibus praſumimus ad futura,& econtra. 2 d Viuit is, qui eum intulit. 31 Sicut praſentin coniunctorum exeludit metum, ſic eorum abſéntia facit eum preſumi. 35 Metus probatur preſumtiue. 37 Alegans mutationem voluntatis, ea prolare debet- 5§½ Proféeſſio voluntatis per Vim facli, non valet. 39 Per profeſioné contrahitur matrimonin ſpirituale. 4 Argumentum a matrimonio carnali ad ſpirituale. 4 Metut interueniens licet non faciat ceſſare conſen- ſum, perimit tamen qualitatem libertatis. 42 Doluntarium, uon coattum militem diligit Deus. 13 N altu meritorio metus vitiat ipſo facto. 44 Beguinæ non dicuntur vere profeſſe. ds Communis illa vocula, Profeß thun/ quomodo in- telligenda. 1 5 46 Petitio hereditatis non datur contra titul poſſide- tem: excipiuntur tamen plerig, caſus, ut nu. 27. 4,§ I hoc themate exceptionem præaſcriptionis non ha⸗ Bvere locum, multis rationibus probatur. 49 Temp ore pupillaritatis praſcriptio non currit. Fo Quando quis de iure impeditur agerè, ceſſat pra- Soriptio. fi S&rror nominis non vitiat, quando dere ipſa Coſtat. —. IA a Formaa lege præſcripta, ſeruetur, actus est tothemate iuris eſſe puto, alterius cuiuſq; ſententia 55 Formaalage præſcriptaiſi non ſeruetur, attus eſt nullus. 77 De rationibusl cum a matre, C.de rei vendic. DVSTIONES. Pa⸗ clara deciſione habenda in cauſſa appella- tionis Aunæ K.actricis originariæ, c in hac fertia inſtautia appellatricis, contra Petrum R. ap- pellatum, in Camera Imperiali iam multis annls ventilata, cum primis inueſtigandum eſt, quenam actio fuerit inſtituta ab acrice inprima inſtantia coram Scabinis in Ginheim bb inſum reum. ve 2 Deinde an inſtitutam attionem ipſa legitime pro harit: Ctertio de defenſionibus& exceptionibu⸗ rei conuenti. I HTex narratis libelli videtur dicendũ, actum fuiſ- ſe petitione hereditatis aduerſus reũ velut poſſi- dentem pro poſſeſſore, id eſt, non habentẽ vllam o- mnino vel iniuſtã vel coloratã poſſidendi cauſſam: velallegantem ꝗdem cauſſam ſeu titulum, qui tamẽ 1 zure inualidus ſit, nec habeatur pro tirulo. † Nam& aduerſus talem petitio hereditatis cõceditur, pertex. a n Ipro herede, cum duab- l.. e⁴..de petit. hered. 1 Et videntur adeſſe in noſtro caſu requiſita huius actio- nis, videhex parte agentis, quod hereditas ad ſe per- tineat teſtato velinteſtato: ex parte vero rei, quod is hereditatem poſſideat: vtrumꝗ; enim actrix in ſuo libello prætendere videtur. Accedit, † ipſa in con- cluſione petit a principio, ſe declarari heredem de- functæ matris: deinde addit,& ſibi reſtitui prædicta 3 bona hereditaria. † Verum ſipenitius rem introſpi-. ciamus, recte defendi poteſt, rei vindicationem ab actrice ꝓpoſitam fuiſſe ad repetenda bona materna per patrem alienata poſt matris obitum, uxta l... G. 4 de bon. mater. Idq; † ſatiscolligitur nõ ex narratis ſo- lum,& medio concludendi, ſed ex ipſa etiã conclu- ſione libelli, ex qua vtiq; actio metienda eſt, iuxta Ang in Somnium. Inſt. de act.&& Abb- in&, ex parte B. de for. comp. cum ſimil. Notum † aũt eſt, in rei vindi- catione duo coniunctim requiri: Primum, ꝙ actor ſit rei petitæ dominus, vel quaſi dominus: alterum, quod reus, contra quem agitur, poſſideat rem, ꝗ́ᷓ pe- titur reſtitui, ſicq; reſtituendi poteſtatem habeat, 1. Vnic.(.de alien. iud. mut. cauſ.& l. vlt. ff. de rei vind. Eo lam ergo actrix in noſtro caſu, vt oſtenderet ſe do- minam eſſe rerum, quarũ reſtiturionem intendebat petere a reo, in narratis libelli deduxit, qualiter illæ res fuerint Ppriæ Eliſæ ſuæ matris, quæ illis patri ſuo attulerit tempore contracti matrimonii,& ad mor- matre ꝓprietas talium rerũ ad ipſam actricem, tanꝗ́; relictam filiam& vnicam heredem deuoluta ſit, v- ſufructù tantum apud patrem remanente: quo pa- riter defuncto, Ecq; vſufructu exſtincto,& cũ pro- Prietate conſolidaro, natum ſit actrici plenum do- minium prædictarum rerum. Sic ergo non alia ra- tione in libello ſucceſſionis inteſtatæ meminit a- ctrix, vt oſtenderet, ſe rerum illarum, quarum re- ſtitutionem petebat, eſſe veram dominã,& ſic fun- daret actionem rei vindicationis ex ſua, velut agen- tis parte. Ex parte vero rei pariter fundata eſthæca- ctio, cum abipſo petierit reſtitutionem rerum illaru hereditariarum, quas ad ſe pertinere dicebat. Atque ita in noſtro caſu adſuntreq ſita huius actionis, dul. dominium ex parte actricis,& poſſeſſio ſeu facultas 7 reſtituendi ex parte rei conuenti. † Poteſt autem rei vindicatione quis non ad vnam tantũ rem, ſed etiã ad plures agere: prout hic actrix plures res vendi a- uit in libello,& pluriũ rerum reſtitutioné petiit: ſic- ut ex peritione libelli cõſtat. Neq; prædictis aduer- 8⅝ ſatur, ꝙ actrix petiit ſe declarari heredem: †quia he- redem poſſumus interpretari, id eſt, dominũ. quan- doque enim ita accipitur,&.f. Inſgit. de hered. qual. 8 difer.& ibi Dd. † notum q; eſt, improprianda eſſe Verba,vt libellus ſuſtineatur, 77 quls intentione am- biua,! ſolemus: f.de ind. Et dicit Panoranc. exami- Dn. loach. Mynſing. Juriſconſ. German. nata. de iud. ꝙ verba libelli ad ipſtus libellatis com- modũ ſint interpretãda. Poſſit etiam defendi, quod actrix cumularit petitionẽ hereditatis cum rei vin- dicatione, quod de iure permittitur. †Satis enim eſt, 10 libellum ex vna parte ſuſtentari poſſe licet non ex alia, vt plene per Rom conſi. 1oj. in prin. oſtenditur. Vi- RvM hic exſurgit dubium non leue, an cum atirix (vt permiſſum est jin libello plures ſibi res reſtitui pe- tierit,&s poſtea in proceſſu cauſſc illam petitionem ad d- nam tantum rem reſtrinxerit, nempe ad domum Gin- hemii ſitami ſicq́, in hoc emendauerit libelum,& qui- dem post acceptum iudicium, liteq, conteſtata: an hoc illi de iure facere licueritè Et hæc quæſtio reſolui de- bet ex his, quæ latiſſime tractant Interpretes in l.edi- ta, C. de eden.&æ S. ſin minus. Inſi. de actio. vbi tam dee- mẽdatione, quam mutatione libellorum multa cu- mulant. Fit autem emendatio libelli, quando men. ij dum, id eſt errorem tollimus, ſalua remanente ſub- ſtantia, attorum verba ſf. de re iud. Mutatio veroli- belli tum dicitur fieri, quando variatur& mutatur ipſius libelli ſubſtantia,& veteri actione relicta no- ua ꝓponitur: vel omiſſa repetita alia poſtulatur, ſo- ut in d. S.ſin minus, aliquando fuſius docui. Cum autéèn emẽdatio potiſſimum quatuor modis exſiſtat, ſcili- cet obſcura declarando, addendo, detrahendo,& ſuperflua reſecãdo: hic in noſtro ꝓpoſito deemen- datione agimus, quæ fit per detractionem, cum ſcil. qualitas vel ſumma aliqua a libello detrahitur: yt ſi actor ab initio petat decẽ,& poſtea velit ſolũ quin- que petere: vel ſitotum fundum ad ſe pertinere di- xerit,& deinde reſtringat ſe tantum ad partem. Sic in noſtro caſu actrix reſtitutionẽ plurium rerũ pe- tiit, deinde coarctauit ſe tantum ad vnam rem, népe ad domum Ginhemii ſitam. Tali fſpecie cõcludum i Dd. ꝙ emendatio regulariter cõcedatur etiã poſtli. tem con teſtatam, vſq; ad ſententiam. Neq; enim p- hiberi debet actor, ſi emendet in partem mitiorem, X& temperatius petat, de quo per Dd. in lꝓquidamex- tem vſq; poſſederit dominio tenus. Mortua autem iſtimauerunt ſi cert pet.& in d. leædita. d. ſin mi- nus. Sic in noſtro propoſito actrix primo plures res petiit ſibi reſtitui, ꝗa credebat eas oẽs exſtare penes reum: verũ poſtea cõperto, quod vnam tantũ rem, nempe domum poſſideret, illius ſolius reſtitutionè b petiit, ſicq; perhanc emendationem non mutauit, necalterauit ſubſtantiã intentatæ actionis, ſed eadè actio manet, rei vindicatio ſcil. ſiue vna tãtum, ſiue plures res exigantur. Concludendũ ergo ad ꝓpoſi- tam quæſtionem, licitum fuiſſe actrici etiã poſt lite conteſtatam detrahendo oblatum libellum emen- dare, per prædicta. SE Cvx Pv principale punctũ eſt, an actrix ſuam intentionem probaritè † Et con- 14 ſtat in rei vindicatione duo eſſe probanda, nempe dominium ex parte agentis, Ainremn inprin. ſ de rei vind.& poſſeſſionem, ſiue facultatem reſtituendi ex Parte rei conuenti, I.oſiciumaſ o. tit.& d.l. vnic. C. de alie, ind. mut. cau. fao.& per Dal. in§.omnium, vbi atu dixi, Inſt. de astionib. †᷑ Probatur autem dominium B variis modis, partim iure gentium, partim ciuili in- troductis: quos abunde referunt Fab. Ioan. de Plat. & Iaſ. in d. ,omuium, nu. 71. 89 habentur,ſfde acquim rer. domin.& Inſtde rer. diuiſ.pertotum eſiq, de hs glo. ordin. in l. i in princ. verbo, noſtræ. de acquir rer. domin. Barti in remin priuc. de rei vindic:&; Specul. late tit. de locat.§. vlt. verſ. rν.& tit. de attio. emt.§. ſe- Tuitur. vetſcin autem velis. Inter ceteros auren mo- ö““ os et⸗ ruentibquam ſibi wmanoaddominlumle atm domum polli etliertrumqr nhrtum exſiſtat. Ac wimceueniendo, ne uni rperio plures tauttelead perin mgordine ponder I hre ech quod. grotionem relig hhen mitleuid cõpetat, uimem cum primis tenofelin quemor tran chonberg, cu ri fllauem exact iieturallererezill jntserimat aſeculo tigunni labüciat: ſ nehexuin meſſeaiure can earnioordine§. Pra daknncici ordinesa 6 75 Clem cum aön dulorum, ui ntnueigionis aenarmäcut duleri eaind 4 K; Keſponl luris, Decad. X. Reſponſ. C. 2„,.. 29 u bna 3 dat eefam ille Leas eft, Aluos laccluirirur per aditam nentur in ſua regula. Ita tradit To. dæ mol-. 2 drepe hereditatem,& vigore ſucce lionis inteſtatæ, ſi Pro-.aſerens idem tenere Sie h.& Zenzel. † E ib 1 vna dute aü betur defunctũ rerum hereditariarum fuiſſe domi- liquet, etiamſi pratatue begi 1 e. S— 4¹ 118 18 eper dem ang edda num. Sedin noſtro caſu ſatis probatum eſt, tam per eſſet de hoc tertio ordine Wanciſeis 4 bo dans 8 düngicdim ah teſtes, quam Propriam rei confeſſionem. quod do- non ſequeretur, quod nihil poſſe ent habere Promusr am et„, b9 aat musilla litigioſa cum pertinentiis, q nuncab actrice velius ſuum perſequi in iudicio, cum tales perſbnæ an ne ſae hung iudtezxan Puen erit 3 dominio tenus a matreactri- non renuntient proprio, nec beguinatui, ſiue huic nan, h ſa cis ein 5 daidri aulne iPlam actricem, velut ordini ſubiiciant ſua bona: faciunt, quæ ſcribit Al- unzae, 319: mſeam en dn atnra as irinam poſt ma- beric. in aurh ingreſi. Qde Vacroſteccle, quod illa auth. huum uden aut nidoe u 1 e 10 uta fi vli nu 5 eiuſdem ex con. non habeat locum in Monaſteriis habentibus in ꝓ- Ae.eeeam lue uetudine, ſiue lege municipalia ipfius patré perti- prio, qualis ſit ordo Militiæ§. Mariæ,& tertius ordo enn' Ethæs nente,& poſt eius mortem ad Proprietatem velut§. Pranciſei,& eccleſiæ ſeculares,& tertius ordo S rilimetrachan ſuam cm, redeunte. Exquibus ſic obiter deductis Dominici, ſed duntaxat locum habet in non habé- 8 in minu.iiſ ſatis liquet„ actricem velut dominam illius domus tibus, niſi in communi. t Quodſi beguinas noſtras quam mutationelh cum pertinentiis, quam ſibi reſtitui petit, ſuã inten- reponamus in illorum claſſem, qui vocantur Fratri- 12 A narddeneniui nem dact dominium, ſatis probaſſe. Quod aut celli, vel Fratres de paupere vita, ſeu beguinæ, rurſus b rollimus, 3 reus candem domum poſſideat, ex ipſius confeſſio- nihil operabitur allegata beguinatus exceptio: quia um verha ff e, ne conſtat: vt ſic vtrumq; requiſitum in noſtro ꝓ- certum eſt talem ſtatum non eſſe approbatũ de iure Aureri, quando III poſito probatum exſiſtat. Ad TERTIVRI principa- Canonico, per Cle.¹.de Telig. domib. Clem. i+ proinde. lubſtantia,&yeter lep unctum deueniendo, nempe ExX SEPTIONES cum§ſeJ. de verb.ſi. ſed potius reprobatum, per c. 1. nrelomilſare deih reiconuenti, reperio plures& diuerſas exceptiones de Telig. dom. lib. 6. S extrau. Toan. L.LI ſandtta Rom. I 7an eunt ab ipſo obiectas eſſe ad perimendam actricis inten- prout etiam hoc probat Archid. in c. vnico, de voto, diimum uauon hn tionem. quas ordine ponderabimus. Harum autem ib. 6. fac. not.2 7. q. l. de viduis e⁷ puellis. † Et quod in 26 deckarande 33 an Mi& otifdma lido actrix ſalut perſona- hunc ſtatum collocandæ ſint noſtræ beguinę, ipſum V cci derienn.* 3 e janem re zelame tenie dſede pro⸗ nomen 55 conuincit,& vulgaris loquendi modus. nus guektger 4 feßget han ha on 12 d ins ene led in ona- Tnirrice re hicjenlus eſt, vt per Nicol. Euer. loco ab ſamae ſ 3 erio cu cõpeta 1 ec. Ad huius oecprio. pinione vulgi, La ed.ibi Bar. de ſupellleg.&s Ulibro- quaa k nis diſcuſſionem cum primis inueſtigandũ eſt, qua- rum. Squod tamen. ibi Bartolde legat. Beguinas enim do petat dec&pe lis fuerit ordo, vel in quem ordinem collocandus ſit yulgo dicimus ſororesillas, quę nulli certe& an pro- rell totum kundur beguinatus in Schonberg, cui ſe conſecraſſe præté- batæ regulæ ſunt adſtrictæ, habent tamen præſcri- l dereſtringatſe tu 16 ditur actrix. † Id autem exactis non ſatis deprehen- ptum aliquem viuendi modum. Quodautem reus iu actrix reſtitutio a ditur: reus videtur aſſerere, illum ordinem talem eſ- excipiendo allegat, illum beguinatum insch onberg oarctauit ſe tantul i ſe, qui prorſus eximat a ſeculo,& tam perſonas, quã eſſe talem, quod ingreſſæ& ſe& ſua eidem ſubiici- Dinhemii ſitam. N. EM uit bona beguinatui ſubiiciat: ſed id actrix valide ne- ant, nihilq; proprii habeant: hoc neq; conuenit cũ datioregubariterc ahm gat, aſſerendo hunc beguinarum ordinem velpror- vocula Beguinæ,& expreſſe negatur per actricem: 4 1m rſq adſcnte ag. 17 fus reprobatum eſſe alure canonico, vel certe regu- ſed conſtat, quando Verba ſunt dubia, recurrendũ a1 Lactor.ſemender 1* landum extertio ordines. Franciſci. † Referuntur eſſe ad communem vulgi intelligentiam, per text.& lospetanddequop LSs. autem tres Franciſci ordines a gloſ. in Clena.;j. de reli- ibi Iunoc. Panor.& Ddin c. ex literis de ſponſal. Qua- emna n, 1 39 b gio. domibus.& gl in Clem. cum ex 2o. de ſenten. excom. re cum aſſerentis ſit probare R reus excipiendo a- 65 grpolwat Primus eſt maſculorum„qui profitẽrur omnia ſub- ctoris vicẽ ſuſtineat rei erat in noſtro caſu pro bare, 7nt releda ſtantialia ordinis& religionis cuiuslibet, ſcilic. obe- de quo Ordine ille beguinæ eſſent. † Debetenim a3 Intul, a( dientiam, paupertatem& caſtitatem:& iſte eſt ſtri- quilibet probare id, quod eſt fundamentum ſuæ in- poſtea coperto,q 22 ctiſſimus, de quo in Clem. æxini. de verb'ſig. Alter or- tentionis, tam agendo, quam excipiendo,per lir ex- num poſſideret, il do eſt Monialium§. Claræ, quæ etiam protfitentur ceptionibus de probat.& l.ſue poſſidetis. Ceod. An er- derhancemendit V prædicta ſubſtantialia: ſed in eo differt hic ordo a go reus hoc ſuum fundamentum probarit, videa- elubſtantiäintent arb priori, quod hic dicitur proprium in communi, ille mus. Et conſtat ex productorum quorundam teſtiũ rei indicatioſci i non habet. Tertius deniq; eſt communis maſculſis& dictis, quod actrix apud præfatas beguinas profeſ- igantur. Conch 5 nem, Ucitum tul detrabendoob! rdicta. SECVND ſuamintentionc adicatione duoc elll 1af auent4.2h, fuetac i. fœminis, in quo exſiſtentes promittunt obedientiã non proprie quoad tria ſupra dicta ſubſtantialia, ſed ad quendam modum viuendi a ſede Apoſtolica ap- Probatum. Et tales perſonęadſtrictæ huic tertio or- dini non dicuntur proprie habere regulam, ſed ſolũ quendam viuendi modum: ideoq; nec Regulares, nec Keligioſi, vel Eccleſiaſtici ꝓprie dicuntur, poſ- ſuntq; teſtari,& donare,&c. vn per Bertach. in Reper. verbo, monialis. verſ. 30. vbi locos petendos comme- morat. An autem tertius ille ordo ſit approbatus, controuertunt Canoniſtæ, Guil. tamen tenet eum ſionem fecerit, Sie habe profeß gethan:& quod getere beguinę bona ipſius velut addictę ſororis ad- miniſtrarint: per quod videretur dicendum, rei ex- ceptionem fatis probatam. Verum hic conſideran- dum, quæ requirantur ad legitimam Keligionis ꝓ- feſſionem. † Sunt autem plura ad cam neceſſaria, 23 quæ omnia erant probanda a reo, cum is ſe in hac profeſſionis exceptione fundarit. Primum eſt, quod profeſſus compleuerit decimumquartum annum, ſi ſit maſculus: vel duodecimum, ſi ſit fœmina, c.!: A⸗ regul. lib. G. Imo in Mendicantibus, qualis eſt etiam aAdtrunub.„ 2 eſſe approbatũ per Nicolaum IV. prout eum refert Ordo beguinalis, exigitur, quod maſculus quinde- putimined, n Ioan. de Imol. in d. Cle..vt manifeſtauit Ioan. XXII. cim& fœmina tredecim annos compleuerit. † Se- 14 uorabunder esu Per ſuas patentes literas. Perſonæ autem huic ordi- cundo neceſſe eſt, profeſſionem ei fieri, qui poteſt 4 men, 5 15 niadſtricte licet promitrant obedientiã, tamen non religioni approbatæ incorporare, vel ſaltem de licẽ- R Ifde ta 2 35 49 1 renuntiant bonis, ſiue proprio, nec abdicant conti- tia eius, iuxta Innocent.& Tanorm. in cap. porrettum. Dua— La⸗ Kontiam, nec promittuntaliter obedientiam, niſi ꝙ de regular. Lelfaltem nomine u⸗ eueute tatia⸗ a Na eruabunt fideliter mandata Dei,&illa, quæ conti- bitione, poſt quam vtique valeret, ſed non ante. aic Ee; ,0o 5 Vnde profeſſio facta per ſe ſolum, aut in manu epi- ſcopi non ſolein nizat votum, ſecundum Butr. in d. ec porrectum. Quod autem Gem. in c. conſtitutionem, de regular. in õ.tenet, profeſſionem factam in mani- bus habentis adminiſtrationem religioſam, obliga- re religionem faltem in genere; non in ſpecie, niſi recipiatur ab eo, qui poteſt incorporare illi,&c. hoc eſt ſimpliciter falſum, niſi adminiſtrator ille poſſit obligare profitentem: quia nihil agit vltra ſuam ppoteſtatem de iure vel de facto: prout hoc latius con- Fntatur per Slueſt. in ſua ſum. verbo, religio, num. 19. 25 Tertio † requiritur, quod fiat alicui religioni ap- probatæ, c. vnico, de voto,lib.. Vnde profeſſio, qua ſeſe obligat in genere, non valet,& ſi ſequatur ma- trimonium, renebit, ſecundum Butrig. in cap. urſus. qui cler. vel vouen. quia non eſt facta vni religioni, vt requiritur iu d. cap.Vnico,& idem tenet Lapus& Cal- der. vt refert Gemin. in c. non ſolum. de regular:libr. G— ⁊26 Quarto neceſſe eſt, quod prælatus requirat conſi- lium ſui capituli, vt per loan. Andr. in apoſtil ad. ad apoſzolicam. de reg.& ibi Pan. non tamen conſilium ſequi obnoxius eſt, niſi regula vel ſtatutum id iu- beat. Quinto, quod fiat ſimpliciter de tribus votis, ſcilicet obedientia, paupertate,& caſtitate. Nam ſi profiteatur ſolum obedientiã,& ad alia nollet obli- 27 gari, non dicitur profeſſus proprie: quia f remota parte ſubſtantiali actus, remouetur totum, ꝗ. tua. de ſonſal lſtaautem tria ſunt ſubſtantialia profeſſionis religionis, cap. cum ad monaſterium, de ſtat. monach. Requiritur tamen in Mendicantibus etiam conti- nuitas anni probationis, nempe quod annus pro- bationis non ſit interpolatus, ſtando ſcilicet aliqua parte anni in monaſterio, aliqua extra, ſed cõtinuus ſine vlla interpolatione, vt per Da.&æ Pauor. in d.cap. 28 apoſtolicam. †Poſtremo exigitur ad validitatem pro- feſſionis ſpontanea voluntas, c.:. de reg.& c. praſens clericus 20.7. 3. Et licet coacta voluntas ſit voluntas, 77...C. merito.& liſi mulier:ſ. quod met. cauſ. non ta- men eſt voluntas ſpontanea g?oſ. c.ab bates quod met. cauſ. Et prædicta requiſita adeo ſunt de fubſtantia legitimæ profeſſionis, vt vno deficiente profeſſio ſit 29 nulla, nec obliget profeſſum. Et t cum illæ ſolemni- tates extrinſecæ,& in facto conſiſtant, non præſu- muntur in dubio, ſed probari debent, per not. in!.ci- Zo endum. ff de verb oblig. In † noſtro autem caſu per actricem expreſſim ſunt negatæ,& ex aduerſo per reum nullatenus probatæ: quinimo ex multis con- iecturis colligitur, eas prorſus non intetueniſſe. Pri- ma, quia actrix non eſt ducta in domum beguina- rum ea intentione, vt beguinatui addiceretur, ſed tantum diſciplinæ cauſſa: Idque Cronbergius& ſua 31 Vxor atteſtatur. Secunda, † quia beguinæ progreſ- ſa ſunt ad hunc profeſſionis actum contra expreſ- ſam Cronbergii, tanquam tutoris,& magiſtratus ſe⸗ cularis illius loci prohibitionem, non attento, quod obtulerit ſeſe profeſſioni conſenſurum; ſi prius de voluntate puellæ ſibi certo conſtaret: idque tam in prima, quam ſecunda inſtantia probatum eſt per Cronbergium, qui hoc expreſſe deponit: cui ſua v- xor adſtipulatur. Tertia, quia mox poſt factam pro- hibitionem præcipitanter,& ſine mora beguùinæ curarunt, profeſſionem per actricem actualiter fie- ri. Quarta, quia profeſſio iſta facta eſt ipſi matri‚ ab- ſente eo, qui tali religioni incorporare poteſt: cum tamen Moniales non poſſint, neque debeant velum Dn. Ioach. Mynſing. Juriſconſ. German. ab abbatiſſa accipere, 20. 7.2. e fatuimus. quia ex actis apparet, actricem, facta profeſſione, plurib' vicibus per beguinas mancipatam fuiſſe carceri non aliam ob cauſſam, quam quod recuſaret adſtricta eſſe be- guinatui, prout hoc multi teſtes in ſecunda inſtãtia producti vno ore deponunt. Sexta, quia ex depoſi- tionib' quorundam teſtium conſtat, ꝙ beguinæ- hibuerint aditum ad ipſam ricen ſis cõſangui- neis ad quadriennium fere, prætendentes adipſam morbo caduco correptam eſſe,&c. Ex quib' omni- bus grauiſſimæ ſi uſpiciones oriũtur aduerſus begui- nas, quod actricéẽ cocgerint ad ſu ſcipiendum begui- nalem habitum: fquia de pręſentibus colligimus& 32 præſumimus ad præterita,& econuerſo, de quo vide Nicol. Euer. in ſuis I opic. † Accedit prædictis, quod 3; prætenſa illa profeſſio facta fuit non ſolum abſente & contradicente Cronbergio, velut tutore, ſed etiã nullis ipſius actricis cõſanguineis& propinquis vo- catis,& ſic in tenebris, im Winckel vn hinderm Oſen. Per quæ omnia& ſingula ſimul coniuncta, videtur ſatis probatum eſſe, ſaltem præſumriue, per coactio- nem& metum compulſam fuiſſe actricem ad ſuſct- piendũ beguinalem habitum, velad faciendam p⸗ feſſionem: qui metus ſemelillatus præſumitur qu- rare, quamdiu ſupereſt is, qui eum intulit, Fel. e.1 de offic. deleg. Corne. conſ.. videtur. 2. par. Et ſicut me 3 tusnon præſumitur, vbi interuenit præſentia con- iunctorum, Ltxanſaclionem. ibi gl. Bart.& Dock. Cde tranſall. Banin l. vlt. in prin. ff. quod met. cau. Alex.ſi cum datenn..οit. ol.mat. ſic vbi nõ interceſſit præ- ſentia coniunctorum, coniicimus actum metuͦ fa- ctum eſſe: ducto argumento a contrario, quodin iure validum eſſe conſtat, l.: ibi Dd. ſf. de ffic. eius cui mau.&G. Bald.! conuenticulam. C. de epiſcop:& clenc. Quod fautemm etus probetur præſumtiue ‚id elt, 4 per coniecturas& præſumtiones, docet Bald. in rub. Cſi quis aliateſt prohib. col.:¹ 3³.& in S.itein ſacramenta. a. 2. de pac-iuram fir. Bart. in! de pupillo. ſ quis ipſi. de nou. oper. nunt. vbi dicit, probari eo, quod iudex a- liquem incarcerauit, velaliam iniuriam, aut minas intulit:& ex qualitate perſonarum: item probatur ex inimicitia& indiciis pręcedentibus, Innoc:. bona. de elect. Metus autem iuſtus dicitur carcer, I. quiin carcere ibi Bart.& Alex. quod me. cau.&& Bal in l fal- ſuu. de fur.& quod iuſtus metus probetur èt ex præ- ſumtionibus, tradit quoq; Ang. in 1.1.§. quæ oneran- daæ. ff. quar. rer. att. gl.& Bal.in l.interpoſitas.(.de tranſ. Innoc in c. cum dilectus. quod me. cau. Ex quibus autẽ coniecturis præſumatur metus, vide Innocuin e yro- latum. quod met: cauſ.&; Alexan. conſ. a 2. G 2.lib. Praædictis ſic veris exſiſtétibus, ſatis colligitur, actri- cem ab initio nõ habuiſſ e liberum conſenſum pro- fitendi,& ſe dedicandi beguinatui: cum neq; eaimn- tentione a Cronbergio, eiuſq; matre cõcredita fue⸗ rit beguinis, vt pubes facta proſiteretur,& ſe begui- natui addicaret,& poſt profeſſionem factam ſem⸗ per reclamarit ac contradixerit, eamque ſolam ob cauſſam toties in carcerem coniecta fuerit: itavt fa- cile ex principio& fine colligamus ad medium. Ab initio in greſtus ſui actrix, eiuſq; tutores renuerunt, atq; adeo prohibuerunt expreiſim beguinatũ: poſt profeſſionem factam in eadem voluntate non ma- nmendiapud beguinas perſeuerauit actrix. Quis ergo crederet, tempore ꝓfeſſionis eius voluntatem fuiſſe mutatamè Certe quiallegat mutationè voluntatis] éam &☛ 8 eng danr ahrafelim 1 k a 4 z bercun 4 ute pere 1 vifſ ar, urpe Bbehlden met. 5 bralun c 7Jerun. 3 3 reletentiam f vrrrof onem to Aauodlbero conl, b atunonü cerna isp maamßutan n. aunamarimomio ..— rin ure pertex arhirrsare mgtlinn centeff⸗ mtyuu Keu Fue mnümetucl coac millus enim inter giknim, perimit ta b mtiumecum lacum nguiturcertum qui Knctiri ftsfackum däktrlbertatib c. Tiſa thauiſfeoſ 33.7. unlze au. I in dic. ritignrarquis Deo:! atnüprocedit exſyy Eedonum,niſi volun eeras.Etvolunt 5 taren 9. c.ſ 3 wrütis communis! anoqualem volüte Eronacdleetbin, üleanſcdde merite üteregulrriter, de gu yrenills omnib daim Buih beguinatus aatetlcere cligioſes häonen beguinalis he 1 onte 6 brocec Meeueng. ot uül benar ſe ſnr 8 gi ur — dente(nke 1 aa aaGtrickscölaned 1 Mn 4 b gulne t, m denebris jmoge 21 nnta& ſingul Sn h ud Almul A4 um eſſe faltem pral ⁴ 4 manzand aunalem haditum, 8 a (quumetusſemelll 4 8 dutupercſtiscuie a tr. Ane enſ4. Dideth an fbin lumut, ybiinta ann uAIr aſactinnemih 1 dr.In!. lem Drin.f as aal. Kcoast almat. lic R unctorum, conüc an zun ductoargumento nsrth meſſe conſtat, 14 1A 49 d. conuenticulahn Iapff remmetusprodet znunſ turas& præſumtio una p deft prebib coluz4 ad h uram fr. Jartein aul 1 p aaut.xbi dicit pre h quie arcctauit velilat tnmds erqoualitte perſt n kß a& indicis prece rus autem iuſtrs Arrt.& Aler. J³*⁴ Kquodiuſtusmet: entgwost er 4!S Balan un dretkus-uud spræſumatur mel. Imacau 5 Als 1. . erüldétibu cverisexlillen — 1 ionöhabuilel ddedicandibegu Cronberpio, cu f l de g. A ert pubes ticla —„noſt pro t. carct,& Po. urit ac contrad 4 1* oroul * factam 2 8 aen„rleb gpel 9. Reſponſ Iuris, Decad. X¼ J. Reſponſ. C. eam probare debet: cum de iure quilibet præſuma- tur in ſua voluntate perdurare. Sed hic reus nõ mo- do non probauit mutationem voluntatis, ſed multe adſunt coniecturæ, quæ perſeuerantiam prioris vo- luntatis probabiliter inferunt,& quicquid actũ eſt, 4 2 38 id per vim& metum actum e earguunt. † Iam ex- plorati iuris eſt, quod profeſſio religionis per vim metumue facta ipſo iure nõ liger, poſſitq; 1s, qui ta- liter ꝓfeſſus eſtlibere rurſus egredi, c. 1. vbi oſt ſedes, deiis, quæ vi, met fi.& eet glo ſing. in apræſcus, 25. J. 3. Recte ergo docent Ioan. de Imol. in d. l.ſi cum dotem, S§æco autem.& Alex. in 1.I.§.. quar. rer. ac. quod pro- feſſio filiæ ob reuerentiam patris facta, non valcat. 39 †Nam per profeſſionem contrahitur matrimoniũ ſpirituale, quod libero conſenſu debet contrahi, ad inſtar matrimonii carnalis, per c. veniens, de ſponſal.c. 40 ſgnificauit-de eo, qui da. in matr. † Validum enim eſt argumentum a matrimonio carnali ad ſpirituale, ꝗa æquiparanturin iure, perrext' in c. quoniam frequen- ter,d.porro, vt lit. non conteſt. cinter corporalia.& c. vl. de trauslat. prælat. Nicu. Euer. in Topic. locoα. Sed v- bi interuenit metus, vel coactio, tollitur qualitas li- 4 bertatis. † Metus enim interueniens licet non faciat ceſſare cõſenſum, perimit tamen qualitatem liber- eatis requiſitam,&. cum locum.& quæ ibi not. de ſbonſ. Et vbi requiritur certum quid cum qualitate liber- tatis, non eſt iuri ſatisfactum, ſi interueniat illud ſi- ne qualitate libertatis, c. Piſanis, de reſtit. ſpol.& eſt bona gloſtin c.notificaſti, 33. J.). idemq, tenet Panorm. inc. 2- quod mot. cauſ.& in d. icum locum. Prædicta probantur etiam ratione: quia per profeſſionem re- ligionis obligatur quis Deo: ſed Deo nihil eſt acce- ptum, quod nõ procedit ex ſyncera voluntate: quia nullum eſtbonum, niſi voluntarium, 22. J. F. ad fin. 4²(7 22. 7.7.§.ꝓ&‿ iεν. † Et voluntarium, non coactum militẽ amat Deus, 2 2. 7.!. ce quidinueniſti. Accedit 43 tandem prædictis communis theorica: † quod in a- ctu meritorio, qualem volũt eſſe profeſſionem, me- tus vitiet ipſo facto, licet vbi non tractatunde meri- to quo ad Deum, ſed de merito, velalio vinculo, me- tus nõ vitiet regulariter, de quo per Ddl.in d. c. 2. quod met. cau. Ex præmiſſis omnibus tandem concludo, prætenſum illum beguinatus ordinem non eſſe re- gularem, nec efſicerc religioſas,& per conſequens, nec receptionem beguinalis habitus, ſiue profeſſio- nem talem eſſe, per quam quis ſe, ſuaq; bona ſubii- ciat beguinatui, vel prorſus eximat a ſeculo. Et dato, quod ita eſſet, tamen prætenſam illam profeſſioné, veluti per coactionem, metum,&alias non legitime factam, nec poſtea ratificatam, fuiſſe& eſſe nullam, ac per conſequens primam rei conuenti exceptio- nem in noſtro caſu non elidere intentionem actri- cis. Ad obiecta, quæ prædictis aduerſari videntur, facilis eſt reſponſio. Nam primo non obſtat, quod ex parte rei prætenditur, actricem eoi pſo, quod in- tra annum& diem profeſſionem non reuocarit, ſed vltra probationis annumin beguinatu manſerit, vi- deri profeſſionem ratificaſſe, per nor. in c. ex parte, de regul. G c.i. de reg. in 6. quia hoc forte militat, ſi pro- feſſio vere ac legitime facta fuiſſet, quod hic non eſt, Vt ſupra deducta. Deinde procedit, ſi probatum eſ- et, actricem ſponte profeſſam fuiſſe: ſed ex conie- cturis plurib. in noſtro themate coactionem& me- tum interueniſſe colligitur, vr ſupra dictum est. De- niquchoc verum intelligitur, ſi profeſſus potuitre- b 331 clamare,& non fecit: tum enim præſumitur perſe- uerantia& conſenſus ex mora tanti temporis, c. ad id, quod. de ſponſal. 1.q. ho. conſtat. Sed ſi reclamauit& cõtradixit, ſicut in noſtro caſu ſæpe factum eſt, tum profeſſio nihil præiudicat, nec tenet mopachatus, c. perlatum, quod met. cauſ.gl. c. 2. de regul. Et licet quã- docunque egredi,& tenet coniu gium poſtea cõtra- ctum, gl. verbi, upprobaris, in c. vnico, de Voto, lib. 6. Nao obſtat etiam, quòd teſtes nonnulli deponunt, actri- cem profeſſionem feciſſe:quia ipſi im proprie vocu- la Profeſſionis, vtuntur,& generaliter ſecundũ vul- gatum loquẽdi vſum,& ſubicctam materiam. † Be- 44 guinæ enim non dicuntur vere profeſſæ, vel pro- feſſionem facere, cum profeſſio fiat a perſonis re- gularibus& religioſis, quales beguinæ non ſunt, ur ſupra notatum est: tamen ita loquimur vulgariter, Sie hat profeß gethan/ de quocunq; ordine loqua- mur, non ſolum quando Regulares profeſſionem faciun t, ſed etiam quàdo volumus ſignificare, ab a- liqua receptum eſſe habitũ beguinalem, ſo wir vom einſchleiffen reden. † Et hic modus loquendi eſt at- 45 ten dendus, hæcque communis ac generalis vocula, profeß thun/ ſemper interpretãda& extendenda eſt ſecundum ſubiectam materiam: vt ſi de vera profeſ- ſione loquamur, quam faciunt Regulares,& illi, qui ſunt de primo& ſecundo Ordine, tunc de ea intel- ligatur: ſin loquamur de beguinis,& aliis non regu- laribus, intelligam us per profeſſionem nihil aliud, qᷓ ſuſceptionem habitus:& ita tali caſu pro eodem ac- Piuntur, Sie hatprofeß gethan/& ſie iſt eingeſchleifft worden. Deniq; non obſtat, quod Cronbergius, ve- lut tutor intra annum& diem non contradixerit, nec actricem, tum ſuam pupillam, ex beguinatu re- uocarit, iuxta d. c. 2. ibi gloſ-de regul.& 20. J. 2. cap. puella. quia in noſtro caſu non potuit contradicere, vel eam reuocare, cum fuerit exſul,& deiectus a ſuis poſſeſſionibus,& ſic fuit abſentia neceſſaria, quæ nõ debet præiudicare actrici. Et interim ex actis pro- batum eſt, ipſius actricis coniunctos continuo re- clamaſſe ac contradixiſſe beguinis. Et hæc de prima rei conuenti exceptione dicta ſufficiant. Secun-II. da rei conuenti exceptio eſt, per quam actricis in- tentionem elidere conatur, † quod petitio heredi- 46 tatis aduerſus poſſidentem titulo ſingulari non de- tur, I. hereditas. ibi Bart. post gl. C. de pet. ere.&l. pro herede? ff. eo. Corne. conſil. 279. litera I.& L. 4. par.& conſil. 6.litera K. ꝓpart. Ipſe autem reus domum pe- titam poſſideat titulo ſingulari ex emto, quia eam e- merit a patre actricis,& conuentum pretium ſolue- rit. Sed iſta exceptio nihil obeſt, cum ſupraab initio concluſum ſit, in noſtro caſu non eſſe actum peti- tione hereditatis, ſed potius rei vẽdicatione. †᷑ Quã- 47 quam multi etiam ſint caſus, in quibus contta titu- lo poſſidentem conceditur hereditatis petitio, quos habes inl.nec vllaz,§.. 2.&§. ed ſ quis ſciens. cum duob.§. ſ2*—2t. de pet. hered. Tertia exceptio rei, quod IIl ſcilicet intentata actio, ſi qua competitt, ſublata ſit præſcriptione triginta annorum, pariter non pro- deſt reo: tum, quia bona materna,& eorum aliena- tio tali modo non poſſunt præſcribi, I.. in fin. cum- auth. ſeq.( de bon. matern. † tum quia tempore alie- 48 nationis actrix fuit intra pupilſares annos,& in patria poteſtate, prout fatetur reus in ſuis exceptio- nibus primæ inſtantiæ: quo caſu non potuit contra ipſam præſcriptio currere, licut in rem, Cde praſeri. . 2 1 1 1 * 3 1 1 3 H 3* 3 3 5 E 4 3¹ 1 1 1 6 1 1 . — I 1 4 4 4 4 1 1* 3 1 1 4 4 4 1 11 E i 3 I 1 A 1 6 n 4 5 1 4 4 4 4 4 ö II 1 1 A 4 ¹ 4 * 4 8 X 332 Dn. Iloach. Mynl. 1 G. Ger Hyc.I.. Svlt in princ. de aunal.præſcri.&s facit. 3. C. de prad. minor. tum etiam, quia donec vixit pater m. Reſponſ Iurss, Decad. XI. Reſponſ. C. 3 3 4„.. 1 2 1 cſuum errorem poſtea correxit: † clarttu- 5 un.j J. tanth niſt Cide bon. mater. Sa- ctrix hun 1.. So. ann gloſefiin d 4Se 1 ris eſt, errorem nominis non vitiare, ſi de re ipſa conſtet, iuxta Dd. in§. ſiquidem in nomins. Iuſtit: de ui de facto alienauerat, filiæ præſcriptio non cu- legat.& ſi nomine, C hete Auind⸗ excePic* Durri Bald. A.I. 1.(ade bon. matern. tum denique, quod actrix mator acta non petierit intra legiti- quia quamdiu actrix retenta fuit in clauſurabegui- mum tempus quatuof aunorum tackarzonem nali, impedita fuit agere, ideoque aduerſus ipſam prætenſæ venditionis, pariter non releuat: quoniam 50 præſcriptio currere non potuit: quia quando quis ipſa maior ottet⸗ 3 f dürt im vecitz aele lnama impeditur rem in iudicium deducere, non currit fuit in clau ura illa egu n, esr 8 qua- præſcriptio, Pala. d. I ‧ num. 6. Bal. s Aungel d..ſio- driennium repetut rem: uqnes nu 45 pote con- nt. C.de præſcript. 30. annor. Sed etſi præfatum tempus ſenſus tacitus hic ade. 9 2 der 1Ans kolie pupillaritatis, capturę,& retentionis in clauſura be- bant paucula huic poſtremo n ri au os conſi- guinali non deducãtur, prout tamende iure omni- lio abſoluendo, dum mora aliqua ob indicem 24. b no deduci debent, nihilo magis completa perfecta- ornandum interponitur, oheraruen in Sia nobis que erit tricennalis præſcriptio: quiavtcunque nu- perlerc. Ne tamen ſbem zamn iutius falleremus, mereturtempus adie factæ alienationis vſque ad li- humaniſſime lector, vilum fuit hunc partüm 8e tem motam, non keſultant vltra 28. annos:& con- multis locis keroeaitum,& Tuatnor integris te- prurna ſtat, rei vindicationi, velut actioni ciuili&perpetuæ, ſponſorum decadi us au Man impraſonccu te- 8 no præſcribi nifi triginta annis. Quarta rei conuen- cum communicare, quod huic conſilio poſtremo 5 ; tio prorſus nihil releuat, quoniam ex pro- nunc deeſt, in proximum autumnalem mercatum„INTIMR ti exceptio prorſus nihil releuat, quo Pré M 112 1.. 1 14 Nconrta, lata z21 dfe Iar teſtium de- ſubminiſtraturi: eo quod nobis intercidit, ab Au- memconktn, pria ipſius confeſſione,& quorundam teſtium de- ſubminiſtratui ꝗ 6 nnulaRehan poſitionibus conſtat, ipſum litigioſam domum poſ- ctore(cuius in meſſem falcem nr mictcrenef e ſediſſe ſemper, atque etiamnum poſſidere, ac per ſtram, non minus iniquum, quam tllaudabule; du- 6 umzbſentem non conſequens ipſum reſtituendi facultatem habere. cimus) iterum ſuppleto. Vale,& hiſce, vt obferun- lim hrauam 18 Et quod allegauit, ſe non habere facultatem reſti- tur, animo beneuolo in madum nmfus. waun h,1un tuendi, ex eo ſolum fecit, quod actrix in libello no- re. Anno M. D. 8 L.Kalen- 2 ata lata, minauit den Stentelhoff/ cum tamen domus illa, dis Aprilis. b Wmaaru lmeti eon quæ reo vendita eſt, non ſic nuncupetur. Vveruma nu lur biueaut ic⸗ FTI NTI4 an fun condempand naͤtzen, Kquüdoid) 1 4 4 4 Gäiu 456. 3 R ER V abice ciail an prius c LXTM R mnatcrimiualem def ranm iniutir an crimi an 3. mrümo welnototia cond Aukquando heredi,&mn nticefin i... 3 enqpando dctut, u9. uanciminalis,7. ami h trane aathüulk,cuils taſg t. 46 ſiem Klagulie an hulhat 6 dubaucom 7. bompetat, 4. alülius 4 e en cuiuſmodh atand guraizen a Ncotisan hol ena)guh t Allbu ite nte e. enuna ſal eieum, eers Ke ben arut lc 3 deüdiun celli 4 8 18 ünrsberie ontse ebernde ai. dana azau ttand. Nxae.— d. n Gäan KKtele 1du.h 3 di e na e). een 4 der dolhe'Ecidi Dentsegi 3,05 218! . umen ſpem tuam de lector, pilum fu recognitum,&„ V decacibus uame unicare, quod Rui- 5 emn proximumautu Run: co quod nobi, au s in meſſem falct minus iniquum, 1 umſuppleto. Vile, ddeneuolo in com disApr Actio in factum in dubio vnde intentatacen- probanda, 31 5. Actus 1 3 G 5 N 4 5 d. 7) ₰ 2 2 ‿ ν 420. 4 6 ☛ X * 5 4 8 8 X 8 d S 5 1 2 4 D N. IOACH. MYNSINGERI RESPONSORVM IVRIS CENTVRIAS PRIACIPVE ME- morabilium, INDE X. 8 Prior numerus Resſponſum, pofterior Numerum denotat. BSINTIM noncontu⸗ non intentetur æque principaliter, ibid. 10. Acta per Principes quomodo acta præſuman- macem conrra, lata ſen- Actionem criminalem cum ciuili quandoq; tur, 73.32. tentia, nulla, Reſponſ. 47. poſſe intentari, 52.5. Acta prioris inſtantiæ in iudicio appellatio- num. 7 Actionem iniuriarum reclamatoriam cumu- nis in grauaminibus non deducenda 85. contra Abſentem non poſſe lari poſſe cum ciuili ad æſtimationem, 7. 9 banc in grauaminibus pofſint deduci 4 K. ferri ſententiam, quo- 17. ibid. 4. 2 modo accipiendum 6. 47. ſine Actione agi in iudicio non poſſe, 5 9.4. Acta quæ pereant per inſtantiæ lapſum, 18.20. contra Abſentem ſentenria lata, nunquam in Actione famoſa, ſi ſententia proferatur in Acta quomodo probari poſſint, 9.II. nocet tertio, 47.13. Principalem, is fit infamis: ſecus, ſi in ipſius Acta vnius iudicii, an& quando in alio iudi- Abſentes contumaciter in Camera condem- procuratorem, 8z. 24. cio probent, 18.19. nati in expenſis, licet obtineant in cauſſa Actione inepta propoſita, an reus abſoluen Actis credendum licet verba fint narratiua, rincipali, 16.20. dus, 18.14. 9.6. ad Abloluendum quam condemnandum Actione iniuriarum ciuiliter intenrata, quo-Actis cur potius quam inſtrumento notarii promtiotes eſſe debemus,& quado id pro- modo condemnet iudex, 11.25. credendum, ibid.5. cedat, 4².12. in Actione iniuriarum multum referre, an Actiſne, vel potius notario extraneo ſit in du- Abſurdum quid dicatur, 6436. ſententia feratur in principalem, vel eius bio credendum ibid. 4. ueniri poſſit, quam ad criminalem defera- in Actione iniuriarum, taxa quid ſubſequi de- ſumi interueniſſe, 71.14. tur,756. 2 bear, ibid. 28. Actus an valeat, ſi in aliquo actu certa forma Aio ad reuocationem iniuriæ an crimina- in Actione in rem vtili quæ requirantur, 4.8. requiſita ad conſummationem rei, ca fus- „lis velciuilis,.8.& NA. 1 Actione iudicati intentata, an requirantur li- rir omiſſa, 50. 6.8. Actio an detur ex ſtatuto, vel notoria conſue- teræ remiſſoriæ, 5. 13. Actus contra legem, vel ſtatutum factus, inua- tudine, 0.35. an& quando heredi,& in he- in Actione iudicati quid requiratur, ibid. 8. lidus ipſo iure, 5. 20. redem detur ex delicto defuncti, 21.7. in Actione l. Aquiliæ quid veniat, 83.2,5 Actus nullus& inualidus an poſſit per ratifi- Actio de paſtu pecoris quando detur, 1.9. in Actione negatoria an ſufficiat antiquio- cationem confirmari, 30.25. 4 Accuſatus coram iudice ciuili an prius con- procuratorem, ibid. 24. in Actis quæ non ſunt conſcripta, non præ- Actio famoſa omnis an criminalis, 7.18. rem probare poſſeſſionem, licet turbatio Actus nullus, non ſeruata forma a lege præ- Atoiniuriarum annalis, 59. 3. an tranſcat in non probetur, u.14. ſcripta, 100.52. heredes, ſt. 9. 4 Actione negatoria quid perſequamur, 11. 8. Actus originem habens ex voluntate duorũ, Actio iniuriatum criminalis, ciuilis, 7. 4. cui in Actione negatoria quid probare ſufficiat, anex vnius voluntate tollatur, 10. 30. detur, 83. 4. cur data, 59,18. ibid1z. Actus priuilegio contraxius, ſi ſit reiterabilis, Actio iniuriarum& l. Aquiliæ an poſſint cu- in Actione negatoria quæ requirantur, ibid.z. an noceat, 19.76. mular J1.8. 2 4.8;. 3. an dominium ab actore probandum, ibi 6. Actus quando reddatur nullus, 4 20. Actio inrem vtilis cui competat, 4.7. in Actione pacti de non retrouendendo, quæ Actus quilibet imperfectus, nullus, 50.7. lne debita ſolemnitate, nullus, ibid. 18. ſeatur, 56.7. b Actione vtili l. Aquiliæ quis tencatur,;. quid& 1. Actio iudicati exſecutoria cuiuſmodi, 36.1I. ea conſequamur, ibid. 6. Actus vt valeat, potius quam vt pereat, in du- Actiol Aquiliæ cui detur,& quare, 85. 6. Actiones ex delicto deſcendentes, an& quan- bio interpretatio facienda, 9 ⁹ Actiol. A quiliæ& de paſtu pecoris an poſſint do dentur contra heredes defuncti, a1z. Actus defectum omnem dici ſublatum per cumulari, II. 10. 1 ibid. 6. 5 Principis conformationem, 49. 1. Actio negatoria quæ, II. 3. quibus verbis poſſit Actiones omnes quanto tempore præſcri-Actus mulrtiplicatio quando preſumenda, 9. 9. proponi, ibid. 4. quibus derur, II. 7. bantur, 31.7. Actus parte ſubſtantiali remota, totum remo- Actio quæ ſit inſtituta, vnde metiédum, 100.4. Actionum cumulatio quando permiſſa, 51.9. ueri, 100 27. Actio quoties contra aliquem datur, ceflare vbi admittatur, 5z. 4. ex Actus præambuli conſequentia, poſteriora nobile iudicis officium, 71.5. Acdtiones omnes perimi annorum triginta dirigi, 2.3. Adiio rerum ablatarum enara ex conttactua preæſſcriptione, 17. z triginta vel quadragin- Actum binum inducere conſuctudinem in- treuge, an derur contra heredes, 21 13. ta annis iure ciuili præſcribi, 41.9. feudandi, 62.o. Adtio Seruiana pro quibus rebus competat, Actiones fibi comperentes an remiſiſſe videa- actum extraiudicialem defectuoſum allegãs, 9.13. tur, qui iniurias ſibi illatas remiſit, 21. 80. eum tenetur probare, 93 29. Actio triticaria ad quas res comperat, 18.83. in Actionibus iniuriarum quomodo ſenten- Actum geminatum fortius operari actu ſim lo tutelæ an detur ante tutelam finitam tiæ concipiendæ, 74 11. plici, 7313. S.14. ex Aftoris narraris tundari iuriſdictionem, Actum nullum confirmans, nihil agit, 47.2. ALdiovibonorum raptorum an detur contra 3. 5. Actum vitiari formæ omiſſione, 8.ã. deradem, z1. 4. Adtore probante ſuam intentionem, iudex de Actu contra bonos mores diſtinctio iuris tionis hypothecariæ explicatio, 9.12. debet reum condemnare, 42.4. Ciailis& Canonici, tanquam erronca, re- cklonis triticariæ requiſita, 18. nu. 2.15.& 1/F. Actum tum demum cenſetur, ſinihil amplius iecta, 49.18.1bi. 20.... ionem competere ex pacto adiccto con- ſuperſit, 509. ex Actu præterito& præcedente iudicari a- tractui,0. z0. Acta incidenter an inducant diſpoſitionem, ctum ſecundum, 77.14... Adionem criminalem ad pœnam,&ciuilem ibid. z0. Actus duo quando ad conſuetudinem docen. adintereſſe, oriri ex quolibet delicto, 52. 8. Acta iudicii cur diligenter cõſcribenda, 28.33. dam ſufficientes, 13. 28. 1... Ntramq; cumulari poſſe, ibid. 5. dummodo Acta iudicii&cauſlè quomodo diſterãt, 18.20. Actus promiſcui vlus, ſi vni terfal iter interue — Index locupletiſſimus in Reſponia Juris b niant, quid præſumatur 218, 3S3. decrerum, ſ damnoſum, contra id compe- Appellationeinterhoütaſententiam luſpen- Actuum frequentia a quibus probãda,& quot tere reſtirurionem, 45.. 5 3 eaat do.. inter Alienationem& conceſſionem differẽ in APpellatione non probatum probari pol Actuum frequentia in conſuetudine a teſti- tia, ↄ4. 22Z2.“ ſe, 600. bus probanda, 2.23.& reſp. 13. 15. qualis re- in Alienatione rei eccleſiaſticæ non ſtari ſm Appellatione pendente innouata, officio in- quiratur B3.24.“ plici aſſertiõni prælati, nec eriam capitun, dicis reuocari, 8.14. vbi hoc obtincat,&ybi de A tuum frequentia quomodo teſtes depo- 3o. num.II.12.&7. ſecus,ibichis 16, S21. nere debeant, 10335.— liorum verbum quæ comprehendat, 6I. nu. Appellatione pendente nihilnouandum, 8. Actuum vniformitas per tempus conſustudi- 26& 7. 4. Appellationes ad quem deuoluantur in feu. nislegitimum requiſita, 13 23. Allaudialia cenſeri omnia, cum ab allaudiali douriſdictionis, z5.19. 5 ex Actibus difformibus non probari conſue. bus feudalia nequeunt ſeparari, 62. 8. Appellationes etiam actis inſeren de, 9 10. tudinem, ibid. 25. 3 Allegans prohibita&illicita ca tenerur pro- Arbitri& arbirratoris poteſtas vnde pendeat Adeſſe hoc non probat, quod contingit ab bare, 11 44. 6§.16. 6 hocabeſſe, 43.25. Allegatio ſimplex an ſufficiat, aliquem de di Arbitri ſententiæ ſtandum, ſiue qua ſit, ſius Adhærentes qui dicantur, 21 24. lapidando eſſe ſuſpectum, 82 4. iniqua, ibid.*24. Aditionem in ſuis praæ ſumi, 5.4. Allegationem nudam non prodeſlſe, niſi pro- Arbitri proprie qui, jbid. 3 an& quando teſſes Adulter an donationem propter nuptias, vel berur, 10, 14. lle poſſint, ibd.8.&[8. ſaltem eius vſum amitrar, 45.1. Alfatiæ conſuetudo in ſucceſſione fratrum& Arbitri& arbitratores quomodo diſcernen. Adulterium difficilis probationis, 1.20. ſororum, ex altero tantum parente con- dy ibid.&. V 6 Adulterium ex quibus coniecturis probetur, iuncterum, 13.5. Arbitrarorg: Penela duo. ibid.3. 69 a ſcbditos regul⸗ 1 23. quomodo& cum qua perſona com Alteri per alterum von debere conditionem de Arbitris edictum probibitorium, ibids. 32 8 a conſuetu mirtatur, 19. 26. in ferriiniquam, 41.5. Arbitrator& atnicabilis compoſitor in quo nu in Adulterii cauſſa an ſerui torqueri poſſint Alumen æque atq; aurum, inter pretioſa me- difterant ihid. 7. Hu 1.26. talla numerandum, 39 10. Arbitrator quando dicatur enormiter læſile nauiit A dulterii pœenæ, l 4. Abima cunctis rebus praferenda, 92 34. 1bd.30. 1 muuiu— ob Adulterit præludia qux arpirtan ur, 1 36. Animus hereditatem adeundi vnde collig: Arbirratoris laudum ſienormiter eſtiniqun, wrgte. did 44 Adulterii probatio quando ſit flciens,59 25. rur, O 7. reduci ad 2 bitrium boni viri,ib 4.25 K 29. aum 5 24 4 ad Adulterii probationem quæa LulHiciant. I. Animus nocendi an præſumatur, 81. 7. Arbitratoris ſententiam etiam iniquam elſe awi 8 Ob Adulterium commiſfum,& diuortum le Animum nec vlderi, nec tangi, nec percipi poſſe, 28 37. u muücſetrgulatem,! cutum, quæ amirttar vxor, 1b 16.35. paſle, 7.23. per Arbitratorem enormiter leſus, quæha. uleru 4 4 Adulterium, eccleſiaſticum eſle crimen, cum Anmum requiri ad litis conteſtationem, 8. 5. bear remedia, 55.1.& zS5. a auiint eꝛpientisi itur adthori ſepararionem, 43.34. in Animo conſiſtentia, qualiter probãda, 7,23. Arbitratorem poſſe moderate le gere alter⸗ 6 lutt, plam benche agitur adthori ſer lonem, 43.34. G t12,. Pr 27723 PHlE erare lædere alter- idiclu, h poſt Adulterium; reconciliatione ſubſecuta, Annus, intra quem iniuriarum agi debet, con- utram partem, ibid 28..„ non licitum ad diuortium agete, 1 33. tinuus, 59.5. b Arbirrarorem porius quam arbitrum quem nmnädacipiendün in Adulterio an probatio per conie turas ad- Antecedeutia rei venereæ quæ 1 22. in dubio piælumi, ibid. 6. mugealhet nil conttat mitratur, ibid. 2:.„ in Antiquis, etiam litetis priuatis fides danda, Arbitrarores qui dicantur, ibid.. S de Adulterio eiuiliter agi quãdo dicatur, 1 18. 21.33... Arbitratorum laudum an ſeripturam requi. amu qu conditiont 1 contra Aduttum an currat præſctiprios II. 28. non Apparere, ſeu probatum non eſſe,&non rat ibid z.. Arbicratui relictum boni viri, quomodo ac u bunuaenſionein Aduocati officum in dedusendis ackibus cé- elle, dem, 12.12. fuetudinis, 15. 26. Appellarea fententia an licitum in crimina- cipiendum, 25.19. amtadala, ſcd emphyt Aduocati an& quando teſtes eſſe poſnt, 5z. libus, 60 60. Arbitrio libero an præſcribatur 3r.Io. h ksempa 18.& 19. Appellandi tem pus vtile,& nonniſi atempo- in Arduis neminem præſumi negigentem, ununupti EÆÿdificantem bona fide in fundo cenſuali, Nnoö re ſcientiæ currere, 810.— aur oblinis lum 72. 33. aaſego ßnenn perdere impenſas, 8o.„.. Appellans alando, an& quãdo pœnam com- Argentifodinæ ad quem perrineant, 39 4. 1— er maPun ad Edium refectionem muruans, quando promiſlq inſertam com wittat, S8. 7 Argumentum ab alluſione ſeu u nominis, füntaputtevelauo 1 priuilegiuin habeat prælationis, 15. 5. App ellans ſuccumbens an& quando cõdem- quando habeat locum, 64. 53.&§ſ. à con- nuuhſtzn.„ ad Edium refectionem mutuantis duplex netur in expenſis. 3.35. trario ſenſu an validum, 6. 53.& reſpao bi a nauſſd aditrat ditri priuilegium, ibid. 4. Appellatus quàdo dauerur in expenſas, ibi.36. deßinitione in iure validum, 21. 11. a feudo aimceiand r7 in Rdes alienas irrumpere, prohibitum, 9 10. Appellario a pœnis an admittatur, 60. 63, ab ad emphyreuſim an valeat, 78. z. 4. apacto etime u ſeniat heredi EÆſtmationem rei petemtæ loco fuccederc, exſecutorc an& qualiter permiſſa, 6 21. ad legem, ſtaturum, velconſuctudinem /n 21.84. Appellatio ab vno ex conſortibus interpoſi- valicum in iure, 14.15. 4 enürduionem altetico Affines an turores petere teneantur, 54.1. ta, an etiam ceteiis proſit, 8. 1I.& 1½. Argumentuma ſimili, validum in iure, 64 31.4 thauvtelatabelle cenſcat de Aggreſſione probans, dicitur piobafle ſe, Appellatio an confeſſo permittatur, 60064. ſimilitudinc veti, in iure magni moment,. quoò ad ſui detenſionern, octiditſe, 27. 7. Appellario&nullitas cum ſimul deducuntur, 18. 44. i uütm conferti n Agere in rem, melius quam in perſonam, 40.;]., an& quando nullitas habeatur pro deſer- Argumentum avitatione, fiue ſequeſasbfur- 8 d. 11;4 Agere quando quis cogi poſſis, 59.28. ra. I7. 13. di, in iure validum, 64. 35& zare ibidem. nultninmillus an K Agendi modus in qus lubſtantialiter conſi, Appellatio in criminalibus impermiſſa, 7.12. Argumentum ab vlimis voluntatibus adcô. teimäonem ten earaſ 1 S. 1 G.. e. ſtat, 22,⁷ Abppellario quibus inreidicta, 93 210. rractus validum, 43.32. iop alela diucnd ad Agendum annalia, perpetua eſſe ad excipi. in Appellationis cauſſa an requiratur conte Argumentum de contrac bus ad iudiciaan d bdz 15 1. 2„. 1„ 4 4. 3 3 4 6 endum, 55.33.— Hario liris, z.1t. P rocedat, 43. 20. de feudo ad emphyteu im a a inſcho g. ad Agendum nemo compellendus, 59,2 in Appellationi ſanan dedu dum ded P habeat cum. G&&. nolente, ni 8 82 8 4. 44 4 5 1¾„ 5 7.: 1 1 E 0118 CAU 34 non 3 E uctum E 10- 4 VOI 1134. 4188 14115 66,12. 3 kaſen 1h4 1 Agentem, cui obſtat legitima p ræſcriptio, a cere, non probatum probar licitum, ib. 7. Armmorum terror dquid ſuffciat, 29 11+. Mnme dii iudice ex officio repeili poſie, 3u 1. Appellationis fatalia poffe partiũ pacto pro- Arceſtum exſecutions xæquiparari, 66.1. heti den dattis eiuſdem contra communes regulas, remedioertta 1 Agi criminaliter& ciuiliter ſimul poſle, 20.4. rogaxi, 86.4. 1 2 eh Kaadrun 8...... 1... 4 4... 4 Agi quando criminaliter vel ciuiliter in deli- Appellationis inſtantia an& quomodo dif- ordinario, ibid dlelhrti non 7 ctis dicatur, 7.9. ferat a prima, 35.8. ad Arreſtum quando geueniendum, ibid. u Agnationis cqnſeruandæ rario omiſſa in ſta- Appellationis proſecutionem ſi appellatus Arreſta regulariter prohibita, 66 14. 1 ara en nperta, preſun tuto, an debeat haberi pro expreſſa, 10.70. impediat, appellantem ipſo iure feruari il. Arreſta fieri prohibita aduerfus offerentesſcſe chdttauum piober Agnationis& cognationis differentia hodie lafum, 86.). juri, ibid*5. n 3 fublata, 54.5. 5 Appellationis proſecutionem tertius impe- Articuli an in contumaciam pro confeſſisfe. aa telcha cenſen Agnationis fauor, 10.69. diens, ad quid teneatur, 86.6. cipiantur in cauſſa purgationis,20,14,nt. Ad Annon poſſe Alienatio perpetua rei eccleſiaſticæ vt valeat, in Appellarionis proſecutione negligens pro- tem in cauſla criminali, ibid 10.& 2. ddando locus v quæ requirantur, 30 233.& z. curator, ad quid parti reneatur, ibid. 7. ad Articulos famam ſugpillantes, an reus ie Alenatio rei eccleſiaſticæ, niſi ex caufſa licita in Appellationis proſecutione ſi quis iudicis ſpondere tencatur, 2046. ir fiat, ipſo iure nulla, vtcunq́; alias ſit lcruata facto impediatur, quomodo ſubueniatur ſuper Articulis iiſdem an& quomodot 5 forma&ſolemnitas. 30.6. parti, 36.3. denuo poſſint examinari,& nu.9.10. Kn. t Allenatio rei litigioſæ, iplo iure nulla, zz. 34. A ppellationis ſpecies, reductio, 5.27. ſcendentes an in fcudo morte aperto ſuece Allenationis prohibitio per teſtatorein facta, Appellationem a banno ſuſpendere eius effe dant 44.21. 1 an poſſit etiam ad vlteriorem ſucceſſionem ctum, z164.. Inret.A efsdenres& deſcendentes probibits 9 extendi, 34.3& 5. Appellationem in notoriis nõ admitti, 60,⁶65. nuptiæ iure diuino, 72 5. 3 Alienationis verbum quomodo accipiatur, Appellarionẽé meri& mixti imperii eſſe, 25 20. Aſſerere non ſufficit, niſi probetur, 66,28.. aulgsr 92.30. Appellationem proſequendi vt ſecundum fa- Aſſeſſores male iudicantes teneri vna cum Alienationis vetbo an pignoratio compre. cale indulgeatur, quid cauſſam pſtet, 86. 2. dice, 90.13. Sitimi darur 27.—.... inci⸗ Faan 0 hendarur, 28 24.& 27. Appellationc deſerta, quando etiam nullitas Attentatorum iudicium ante cauſſam min R auin i Alicnationi rerum minorum interpoſitum deſerta cenſeatur, 68.15. palem, ſed non econtra, poſſe definirin K lli donch Attent K 1 8 A Ppeoh * 4 3 Nall 40 9 uHp0 3 1 9 1 1 6 4 1 ſi Mle 1 „ 7 Whet füb⸗ za D. Joach. Mynſingeri Juriſconſulti Germani. ttentatorum iudicium in deeidende ptæce- Calculus anex modico errore vitietur, 57. 11. Cauſſæ criminales quomodo a ciuilibus di lere debere cauſſam Puineipal Suttar. Saleuli error quamdiu allegari Poſſit, ibid.10. noſcantur, 20. 5, decimales an coram ſeca. attentatorum iudiciũ non e cauſſam Calcu Lerrorem opponi poſſe etriam a men- lari iudice poſſint tractari, 23.6. ſpirituales rincipalem, cx Camcræ ordinatione, I. 43. dace, ibid. 16. quibus perſonis a iudice poſſint committi zuiam excludere nepotes, in hereditate ne. Camera Imperialis qualem habeat iuriſdi- ibid. 3. 3 3 otis alterius, iure Saxonico, 34.8. 4 Ktionem, 24. nu. 2.4.& 17. Cauſſas magnas ciuiles æquiparari crimina- Aureus&ſolidus in iure idem, 69 4. in Camera Im periali non præſcribi pacto de libus, 27 12. Autifodinæ ad quem Pens ucantzn ru lei retr ouendendo, 31.17. in Cauſſis ciuilibus indifferentes compromit- Auctoritate propria ſe vindicare, nemini lici- ob Canonis ceſſarionem an& quando res ca- ti poſſe, 55.9. tum, z7413. dat in commiſſum, 4.13. atur alere neptes, 38. 31 in Cauſſis definiendis ius Canonicum præ- ne aler ſes, 38.31. Auus an teneatur al. CSCanonis ſolutio, etiam per tertium facta, an ferri Patrum ſcriptis, 72² 15. Zurxilium ordinarium an cxtraordinarium proſit emphyteutæ, 4 17. in Cauſſis feudalibus dominus feudi regula- eucludat,53.12. Canonis ſolutionis ceſſario per patrem facta, riter competens iudex, 6z. 3. fallit 1b c4 g 3 an præiudicet filiis,& ſic cõſequenter, 5. 24. S.quando iuriſdictio ad ordinarium dcuol. Anni pœna capitalis, 20,12. Canonibus quando in vtroq; foro ſtandum, uatur, 22.3. B. Sanno appellatio quid operetur, 21.64. 85 3. in Cauſſis feudalibus vt pares curiæ ſint iudi- Bauniro pax non ſeruanda, ibid. 59. fallit, n. 6z2. ad c. quamuis, de pact. lib. 6.limitatio elegans, ces, quæ requirantur, ibid. 12. Bannitum haberi pro transfuga„& amittere 56. 15. in Cauſſis grauibus cautius ambulandum, 2. uæ ſunr iuris ciuilis, ibid. 60.61. Carcer, iuſtus metus, 100. 36. Cautio iudicio ſiſti, quando exigi non poſſit Barchus quid, 16.35. Caroli V. conſtitutio de ſucceſſione patrue- 71.20. quando poſtulanda, 1bd.-7. 2 Baronibus plenam in ſubditos regulariter lium& amitinorum cum patruis& ami- Cautionis iudicio fiſti petẽdæ formula, ibi. 22. concedi iuriſdictionem, ex conſuetudine rtis, 36.6. eiuſdem ordinatio pœnalium cauſ- Cautionem iudicio ſiſti, poſſe a quouis actore Germaniæ, ibid. 42. ſarum circa pœnam periurii explicata, 90.3. peti, ibid. 17. Bartolus noratus, ibid. 18. Caſus omiſſus quo iure decidendus, 20. 11. in Cautione iudicio fiſti, quales fideiuſſores Bartoli reprehenſio, 6.12. ex Caſus modica variatione plerunque ius o. requirantur, ibid. 18.19. eguinæ noſtri temporis quæ, 100,20. mne mutari, 99. 3. Cautionem iuratoriam recipi, ſi in cautione Beguinas non dici vere profeſſas, ibid 44. Caſum in ſtatuto omiſſum ad reſſam non judicio ſiſti, fideiuſſores haberi nequcant, Beguinarus ordo qualis, ibid. 16.& 18. reduci, ꝓſertim ſi caſus ſint di imiles, 6r ο%. ibid. 19. 1 Beguinatus ordinem nõ eſſe regularem, ib. 43. Caſum omiſſam a ſtatuto, relinqui diſpoſi- Certum per ſe,& per relationem, idem cenſe- Belli dux ad quid reneatur, z1. 44. tioni iuris communis, 10.62. ri, 21. 49. in Bello iniuſto capta an fiant capientis, ib. 22. Caſum omiſſum in hominis diſpoſitione, pro Ciſtertienſes ſine confirmatione adminiſtra- Beneficii cauſſa ceffante, ipſam benefieium omiſſo haberi, 73.9. pro expreſſo haberiin re pofle, 93313. ceſlare, 98.22.— fauorabilibus& extendendis, 73.26. Citatio ad totam cauſſam an valcat,& cuius Berathen/ verbum quomodo accipiendũ, 10 57. in Caſu ficto, ſurrogato loco caſus veri, an ſit effectus, 6.43 44. Bonum præſumi quemlibet, niſi contrarium cedart ſtatutum in caſu vero loquens„61. 21. Citario generalis vbi& quando ſufficiar, 6. 52. probetur, 4*17.. ad Caſus ſaltem neceſſarios prouiſio Impera per Citationem inualidam non perpetuari Bona Ecclehæ donata qua conditione affici toris reſtringenda, 4.83. juriſdictionem, 9z.z. poſlint,9z 14. in Caſibus pluribus ratione eadem exſiſtente, per Citationem ſolam an præſcriptio longiſ- Bona Eccleſiaſtica ſub annua penſione in feu- illa determinari omnes caſus per interpre- ſima interrumpatur, 17.I1. dum collata, non feudalia, ſed emphyteu: tationem, 10.67. Ciuitas an poſſit ſtatuere in priuatorum dam- tica dicenda, 80 6. Cauſſa ciuilis quæ, 20.ꝛ. criminalis quæ, ibidiz. num, ad tollendum ius quæſitum, 14.24. Bona mariti& vxoris vt poſt nuptias commi- Cauſla criminalis, ciuilis, 7.10. Ciuitatis iuri an per priuatos contrauenien- ſecantut, ſtarutũ an iure induci poſſit, 52.24. Cauſſa feudalis ſi ſit præiudicialis futura do. tes fiat præiudicium, 9.30. Dona materna an poſſiat a patre vel auo in le- mino feudi, qui ſint iudices, 23 1r. Clandeſtinitas an ceſſare faciat præſcriptio- gitimam computari, 38.38. Cauſſa immediata attendenda, 42.14. nem, II1.13. Bonateſtatoris alicui pro arbitratu diſtribu. Cauſſa limitata limitatum parit eſtectũ, 6&t 9. Clauſula codicillaris quid importet, 9§. 46. in endacommiſſa, quibus cedant, 35.27. Cauſſa litigandi iuſta an& quando ſit, iudicis teſtamento iniuſto ſiue nullo quiĩd opere- Bonorum appellatione an veniat hereditas, permirttt arbitrio, 59.57.58.& 59. tur, ibid. 7. 159. Cauſſa mixta quæ, 20. 8.& 9. Clauſula, Ex plenitudine poteſtatis, cuius ef- bonorum ſuorum diſtributionem alteri com Cauſſa quæ cenſeatur iuſta, 21. 68& 73. fectus, 19. 17. mittens, quomodo teſtatus eſſe cenſeatur, ſine Cauſſæ cognitione in integrum reſtitu-Clauſula generalis, ſi poſt enumerationem 35.17. tio non concedenda. z3.22. ſpecierum cum adiuncto proferatur, deter- Bona Eccleſiaſtica in feudum conferri non per Cauſſæ commiſſionem a iudice factã or- minante genus, quid efficiat, 79.29. poſſe. 30 2 fallit, ibid. 3. 4.5. dinario, quid præſumarur, 29.5.& 8. Clauſula libellaris, ius& iuſtitiam,&c. quid in bona ex primo decreto immiſſus, an& quã- inter cauſſæ& iudicii acta, magna differen- importet, 5⁹ 15. do ad fructuũ teſtirutionem tencatur, 5z.z1. tia, 18.21. Clauſula, Morus proprii, quando habeat lo Bonaer primo decreto poſſeſſa, diuendi aut Cauſſæ ignorantia vbi fruſtra pᷣtendatur. 23.19. cum, 19. 16. alienari non poſſe, ibid. 30. Cauſſam an& quatenus deuoluar nullitas, 58. Clauſula, Nulla exceptione obſtãte, quomõ- Dona feudalia, domin inſcio& nolente, nul- z.an nullitas& iniquitas ad ſuperiorem iu. do intelligenda, 26.9. lo modo poſſe alienari, 40.15. dicem deuoluat. 8.20. Clauſula, Vr ſupra dictum eſt, quem repetat eirca Bona keudahia poteſtas patris, eiuſdemq; Cauſſam eriam iniuſtam excuſare a dolo, 19.2. caſum, 61.3. feudatarii, 92.211. Cauſſam iuſtam non præſumi in Imperatore, Clauſulæ annullatiuæ vis& efficacia, 19.39. Bona iuri ſe offerentium ſequeſtrari non poſ diſponente cõtra ius genrium, 272 68.70.72. Clauſulæ codicillaris effe ctus, 96.5.& 7. le, 66.1. Caufſam litigandi iuſtam quis habuiſſe dica- Clauſulæ decreti& contrariorum annulla- Bonaomnia apud vxorem reperta, præſumi tur, 59.57. tionis& prohibitionis effectus, 19.58. mariti eſſe, donec contrarium probetur, Cauſſam litigandi iuſtam releuare ab expen- Clauſulæ decreti irritantis afficacia, 67 5. 82.22. ſis, 59.57.& 58. Clauſulæ, Ex certa ſcientia, quæ virtus, ¹9. 1z. Bona quæ pauperibus iure relicta cenſentur, Cauſſam mixtam duobus modis dici, 20 9. 14JF. . conſanguineis conferri non poſſe, 35,22 Cauſſam principalem an impediat iudicium Clauſulæ iuſtificatoriæ effectus, 71.6. in Bonis feudalibus quando locus teſtationi, attentatorũ, ex ordinatione Cameræ, 11. 4. Clauſulæ, Omni meliore modo, effectus, 18.13. Velnon, ot. 27. Cauſſam principalem non poſſe ante defini- Clauſulæ, Peto mihi ius& iuſtitiam miniſtra- in Bonis immobilibus an fœminæ maſculis tionem attentatorum determinari, ibi. 44. ri, effectus, 18.12.& reſp. 25.6. cedere debeant, 32. 7.& 8. Cauſſam quid deuoluat ad iudicem ſuperio- Clauiulæ, Saluo iure impertinentium, effe- ex Bonis maternis, vel auiris non poſſe plusv- rem, 47.24. ctus,pr. 7. ni præ aliis relinqui, 38.38. Cauſſa ceſſante, ceſſare effectum, 69. 3t. Clauſulæ ſatiſdationis, mandato procurato- in Bonis quaſi caſtrenſibus nihil iuris, ne pa- in Caufla criminali an articuli pro confeſſatis rio inſertæ, effectus, 3. 42. trem quidem, nedum defunctos fratres, vel in contumaciam habeantur, 20. 10.& 3z. Clauſulæ, Si contra fiar, actus non valeat,&c. orores habere, 37.2. de Cauſſa criminali qualibet poſſe ciuiliter effectus, 70.6. tunſuigæ vrbis, toriuſq; Brunſuicenſis diſtri- compromitti, 55. 1. Sülauſulæ, Simpliciter& de plano,& ſine figu· ſtus conſuetudo circa filias legitimis doti- in Cauſſa emphyteutica iudex competẽs quis, ra iudicii, effectus, 6 37&zs. bus prouiſas, 79.39. 78.19. Clauſulam in fine poſitam ad omnia præce- Burgundiæ conſuetudo circa filias honeſte in Cauſſa principali priuſquam definitiua fe. dentia referri, 98. 16. in principio poſitam, dotatas,ibid. 4r. ratur, ſemper præmittenda attentatorum referri ad omnia ſequentia, 6.40. 1 reuocatio in decidendo, 11. 42 Clauſulam, Si preces veritate nitãtur, ad alias X C.—. 2 Orerorum ferbuͤcn quæ contincat, 6. 25. in Cauſſa ꝓpria an quis poſſit eſſe teſtis, 77. 9. quoque clauſulas Keßerri,lh 18. candem ſub- 2 ——— —— — — 7 „.. 7, 19. Index locupletiſſimus in Reſponſa Juris nh riu 3..„— dAdoat intelligi in quocunque reſeripro, 19.. Conductio nullo tempore definita, quomo- C mune conſcientiam, 42.18. 5 hehe ſe Elauſulæ, Omni meliore modo,&c. item, Pe- do facta præſumatur, 38.14..(Conſenſus expreſſus vbi requiratur, à33 9 gabeziglolant to mihi ius& iuſtitiam miniſtrari,&c. quid Conductionem morte naturali finiri, ibid.i. Conſenſus Popuſi, cauſſa proxima, exquana. 6 aui opevenrurru 9 fallit, ibid. z. ſcitur conſuetudo, 3.28. 4. Sg docendit Clericus an ſuum ſubditum coram ſeculari Conductoris res ob penſionem locatori taci- Conſenſus populi in conſuetudine proban Weu dafen dere poſſit, 47 α4. te obligatæ, ibid. 8. dus, 12,24 5 4 pui uns Clerico vnde præfumantur bona obueniſſe Conductori lex conductionis omnino ſeruã- Conſenſus quando dicatur legitimus9 axuülu iiculs pro qua haber, 35.4. da, ibid 10. Conſenſus tacitus quomodo proberur 2. 7 a alall ge. inter Clericum& laicum cum cauſſa eſt rea Conductum ſaluum ſcienter violans, qua le- Conſenſus defectum in renuntiationeanſup. Prunen quæ lis, coram quo iudice tractanda, 47.26. ge teneatur, 19.5. 4 pleat iuramentum, ſé6zZ6. 3 ohaoe Clericis an ſuccedat Epiſcopus, 35.3 5.& 8. Confeſſio coacte& per metum facta, an& ex Conſenſu alterius neminem obligar. V rp de ſuu in Codicillis minorem ſolemnitatem requi- quando Valeat, 1. 17. Conſenſu alterutr ius contrahentium deüci G hauudlias ri, quam in teſtamento. 96.6. Confeſſio delicti quid Operetuf, 59.II. ente,nihil 41579.26., gnl uil Codicillis neque dari. neque adimi poſſe he- Copfeſſio extraiudicialis, etiam non gemina- Conſenſu tacito an cõtrahatur ſocietas,h. isuisum& reditatem, 95 5& quæ eius ratio, ibid. 6. ta, quando præiudicer, 18337& ä44. Conſentire quando præſens& tacens Mdes. 85 ſu Coercitio corporalis an meri ſitr imperii,16.21. Conteſſio exttaiudicialis, quæ eſt verifimilis, tur, z. 34. Aia buum actum Cognationis& agnarionis difterenria hodie an plenam faciat fidem, ibid 41. Pro Cogſentiente quis habeatur, 5,20.. ſublata, a) 3 Confeſſio geminata an poſſit reuocari, 1.18. de Conſeruarione iuris realis cum agitur non tt aratem quan Cognatis an propter familiam adimi poſſit quam haheat vim, 1 7.& 8. referre, a quo ſoluatur, 4.²..32 pn Confeſſio geminata erronea an poſſit reuo- Conſiliariis& præfectis Princi ius in rebus hereditariis, 32.16. 4 lia: Principe teſtimonium perh Cognitio an comperat ei cui mandatur exſe- ccari, 17.15. 8 Conkeſſio, pre batio omnium efficaciſſima, I. habeatur fides, 21 32. bum bto ſuo bentibus an cCutio,szchch.— Searur fides, 162 ahundi quid in Cognitio ſummaria requiſira ad qualitarem, 6.& reſp 4.10.& reſp. 7.20. cum 25. Conſobrini qui dicantur, 72. 2. an Papæ diſt. quæ iuriſdictionem fundar, 25.z. Confellio quæ præſumatur ſimulata, 30.19. penſarione coniungi poffiut iure Cahon 1 nimam tequir ex Cohabiratione communi præſumi taci- Confeſlio limplex an Inducat obligationem, ibid. 4.& 9. Sa. umi ram ſocietatem, 18.34.. Conſobrinos de iure ciuili matrimoniglite kasalnn ex Coitu damnatonarts qpis ſuccedat, 67.2.3. Gonkeſlionis geminatæ eflectus, 57.13. coniungi poſſe, lbid. 3. lccus de iure Cang. etongto 2 recur inter Collaterales nuptiæ iure pofitiuo pro- Contelſioni læpius geminatæ extratudiciali nico, ibid. 4. R.. mnterhle hibitæ, 72 7.in is difpenfare Papam, bid.. fides adhibenda, 18.3 6. Conſortes diuerſos iudices habentes coran mräl nloc Colleckæ per Germaniam paſſim omnbus Confeſſionem criminis ſpontaneam nocere quo poſſint conueniri, C,.a. ain hukem u ispoſiræ.G 1 etiam fine adminiculis. 1 8. Conſortium litis quando contrahatur 36.1 aglirer uficiat 1dn. a Collectis comunibus immunis, an cenſea- Confeſſiohem delicti ob ſui defenſionem di- Conſpirare an liccat contta pleudom oba. TMu ndandamn teſt tur im munisa collectis priuilegiatis, ibii4. uidi per iudicem pole, 59 14.& z5. chos, 93. 18. 1 dauen bidz0. Collectandi ius quanto tempore amittatur, Confeſſionerm factam in vna caufla, inducere Conſtiturio exambiguo quæ, 64a93. HAna qus requltantur,, 70.3. etiam probationem in alia, maxtmée ad e- Cõôſtirutio ſpecialis an& quãdo tollator, 6.35 ſanraptequiratur, a Collegio quibuſdam deficientibus, ad reli andem effectu m, 4 II. Conſtiturionis nouæ de pignoratione eaphe euadüliere, licet iuri de quos de rebus diſponendi deuolus tacalta. Confeſionem ſickam ob contumactam con- catio 26 7 8& 9.& inde. au rem. 9z 9.& I.. trariis probatisnibug poſtereprobari, 85.z. Conſtitucionem nouam fururos tantum, non müttenpus legtimam, Comitibus plenam concedi regulariter iuril- Vonkellionem Propriam an liceat reuocate, præteritos reſpicere calus, 24 20. nge. dictionéex conſucrudine Germania, 16.42½. S9.16 Conſtitutiones iuris communis quando cen- bensttepoſſtt, quod 1 Committimus, verbum quam habeat ſigalli Confefionem qualficatam ſcindi poſſe,& ſeantur rolli per reſcripra, 6.36. ttandoslaccedant, 1z carionem, z4 9.& 14. pro parre acceptari, 7.22. Conſuerudo quid, 12.26. zütncaius induci lbid. Commodum ex re conducta ad quos perti- ex Contefſioneücta ſententiam laram impu- Conſuetudo ab allegante probanda, 313. e udano nio obſe neart, 38.19. gnari poſle, 35. 6. Conſuerudo an debeat in contradictnrio iu-— Communitas an poſſit racificare geſta per ſin- ex Confeſſione poſſe quem criminaliter pu- dicio eſſe obrenta- 13. 32. an exaibus dik. nmeentibus p. uriba gulares perſonas, 9 47. 3 niri, etiam inſtantia peremta, 59.2 4. formibus Probetur, 12. 25 an ſirlegitima, Ää walm bil h Compoſitio amicabilis quomodo differat a Cõfiteri, aliud:& aliud, verocirer ita eſſe, 30.16. Populi variet vſus, 50. 15. an ſtprobataad ttauu 4 ſenrentia, 29.34.35& 36.(Confeſlus anappellare poſſit, 60.64.. cognoſcédum axiomata aliquot, 16&r. aua damude Compromiſſarii proprie qui,· 6314 Confeſlo deſenulli credi debere in præiudi- Confuetudo circa modum ſuccedendi an in- hus. Compromiſſum in criminalibuvillicitũ,55 10. eium aliorum, 9.24. ter Comites, Barones,& Nobiles alicuuus 1 kunprononſe Compromiſſi forma leruanda, alias nullius in Confeſſum nullæ partes iudicis niſt in con: familiæ poſſit induei 10.39& 40.& inde. detennor zerg. moment:i ibid.. demnando, 59.13. Conſuetudo communi conſeniu& ſcienter a Rot an actionem Compromiſlo de pluribus controuerfiis fa- Confir ationis pœna quæ, 16.24. indacenda, ibid. zzy. ad nhance qualis ad Go, ſi non pronuntierur de omnibus, an Confirmatin inualida, vbi confirmatum eſt Conſuetudo correctoria iuris ſcripti, plene 5 Rliandiha.K. ud valcat, ibid. 23. G nullum, 48.21. probanda, 3 1„. matcedeant de ach as Compromiſlo in tres tacto, duos laudare poſ- Confirmationem eius quod nullum eſt, nihil Conſuetudo debert ex certa populi ſcienua eſ- 1 ſhutthenttelifca b nr. ee,..„ 4I 1a dug. 4 ſe, tertio præſente,&non contradicente, operari, 19 7. ſe inducta, ibid.31. ludan ſecundum cam; ibid. 21. duo tertio abiente procedant, ni Coniecturæ legitimæ quæ, ex quibus mens Conſuerudo de excluſione filiarum dotatarü mnnenolutt communi 4 hilagi, ibid 7f teſtatoris dubia colligenda, 6418. a ſucceſſione vlteriorc,vbi viget, quidope- ad dur umporis diutut, Concedimus, verbi ſignilicatio. 24.12. per Coniecturas probatio in quibus ſufficiat, retur,7 9.4 2. hioK n Concedere, verbo quid veniat, 93.17. 119. Conſuetudo& ius ſeriptum, eiuſdem aucto. lama näue off Conceſſio perpetua vude praſamartur, 28. 79. ex Coniccturis legitimis mens in dubio colli- ritartis, 61.5. inter Conceſtonem& translationem diffe- genda, 64 17. b Conſuetudo excludens fœminas propter bliü 89 rentia,923. nili Coniecturis non poſle probari tacitam maſculum, ad quos extendatur, 976. 3 Conceſſiones ſuperiorum quomodo accipi- focieratem, 18.1. Conſuerudo familiæ non habentis iutifdi- enda ibid.. 1 Coniugum pactum non reſcindi, niſi vtriuſq; ctionem, quantum tempus requirat tra. d Conceſſiones ſuperiorum adiuris communis interueniente conſenſu, 14.10. leat, 49 28. . 4 1. ⸗.—. 8* 42 8 interpretationes concedi, ibid.1 c. inter Coniuges pacta ſolo conſenſu inita, an Conſuetudo legitima ad quæ aſtringat, oiſ. a Concluſio libelli, vide Libelli concluſio. valeant. ibid. 8. Conſuetudo, legum interpr 1ma..14 K ex Concluſione libellus diiudicandus, 10. 8.& inter Coniuges ſeparati uo ad th h 2Sun zuterpresoprmae 58 310. S. E. ue teparatlo, quo ad thorum, reſp. 6. 27. non modo legum, ſed èepactio- reſp. 25.. quando licita, 2.4. 3 f num optima interpres, 6012. Conſuerudo patriæ attendenda, 7 6. Conſuerudo per quor actus extraiudiciates introducatur, 43.44. per quot teſtes pro Condictio ex Canone Redintegranda, quan- Coniunctos ex cranſuerſo an& quando here- do& contra quem competat, 28.2. genera- des inſtituere reneamur, 96. 8.& 9. ſe bemedlum recuperandi poſſeſſionem, i- Coniunctos præſumi, ſcire facta coniuncto- id. 3.& 28.5. Cohdictio ex lege quando chm etat Coufan 10 s3 fene. banda, 33.18. 4 A 1. 2.. 11 nœ— 2*.„.. 8 8 in Candicignce 3. dd dc. Petat, 1a.3 Mansuineorum pfælentia in filiæ renun. Contuetudo quæ non dicatur, 5ſ2KU. 15 H-undletiOnccernqutc dicarut cer u, 8.16. riarione, cuiuſmodi præſumtionem faciat Conſuetudo quando valcar contta ius ſci. Conditio iniqua alteri per alterum non infe: ceſſare, 56. 20. prum, 3913. quomodo probetur 32,27 Kle. Ke .. 3. 537:43. 111 ,3 2.2/ ſ denaee ſi quid ſt(Vnſaniritas& gradus probanda ci, qui ſpon. 43.46. 3 h ub Conditione certa ſi quid ſtatuitur, au ſucceder 1 1 2n. 43,46. Krd ditio ſ quid ſtatuirur, quem rederevult, vt conſanguineus, 12.10. Coanſuetudo regionis communis cum ptimis Clcetmnondlrle lorklaneena. Conſcientiam dubiam non generare malam inda anda, 43.2 14 Conditiones ſemper importare formam ſub. fidem, 4² 18. a8 24 Coniuetudo, vt fœminæ in feudo ſuccedantz ſtantialem, 58.4. in Conſcientia conſiſtentia qualiter proban an valida, 22.1 4 Conditiombus certis quæ traduntur, euentu da, 7. 33. 1 te is in bonis Alunen eveer che 175,z. Conſuetudo, vr fœminæ maſculis in bonis ctſäh illarum repeti poſſe, 97.10. in Conſcientia dubium, non cenſeri facere immobilibus præferantur, an poſſit in. iu troduci ſas . “ 32 1.“ A. 9 * 1.34 Conleniien onſcruta 4 Pto a, 1 B. de 3 Lnem, bid4&) Conſobundh 4 conluongi Doh nie de 1 V Conlottes diue 1b docere quo pociatt 1” 1 onlortiumſit un en ai. Conſpirare an A h choss,. urers Coalttnrer 1 cade Cöltturio ec 3 35 Conſtitunonis 4 catio 26 25 7.ſ. Conſtitutionen an fm Preteritosn n An Conſtitutiona A. leantur tolh as 4 Conſpetudoq ah ppu. Conſuctudoat Mi ue Conſuetadoat hràE tr pa- dicio elſe oh at pun formibuspt asr zan populirarie atw oha tognoſcẽdu us uss iudi- Conluetudoci am ter Comites asGe Hamilix poff an im Coaſuetudo c um ia inducendai m eſt Conluetudo c an pte banda. aihil Couſuerudod&s unf ſeinductal W nens Confuetudod es auns a accellon dhn kfüßſ Kciak dculi — mcon- — Wate, 4 * 3 ,& 30.16. con- ciat, Ictur,79 44 Coniuetudo& i Utatis, 61 Cooſuetudoch maſculum Cœſtetudo f „ Gionem, aulc. ½* colll- nam 1 ert 44 25.. 1 1, 20 Conſuetudole*† 1 * Cooluetudon 1 „7 6 tum, fen a 561) n aumoyin bere/ Cooſuerudof 8 gell del Cooſuetudo feg — jgtrodocanl * 4 1 5 1 g. b 0 da, 3 4 catak; 8* etuoo ve ann 1 8. C anſetudo nubeni 20 9 3 4 EW 0¹3 rac 399s— 5 w„con 9 11,40 u 4 Hpob.— 1 1 Coslbeiudol d. P3 ͤſͤͤ 43 4 5 1ud0„ anlbele— bi 1 a nliddol tuis oliß V 1 1 dan. rubos u, s 2. Coplue Gäb Conſuetudinem infeudandi quid inducat, Contractus ſcripturam requirentes, quamdiu ad Conſuetudinem legitimam requiri qua- Contractus vltro citroque obligatorii, om- Conſuetudine, vel ſtatuto an induci poſſit, vt 7 D. Ioach. Mynſingeri Iuriſconſ Germani. introduci, 32. 21.& reſp. 32. 27. 29. Contractus irritus, dolo in cor Iminie up, 21.& telPp. 3.29. olo in contractu ex pro. Crimi 1 4 Conſuetudo, vt lireris priuatis ſigillatis fides 3 P nis purgatio an fieri poſſit exl.diffama- poſito interueniente, vtcunque acceſſerit rl, 43.1, r, 21.30. 46 ä2. habeatur, an lalsas, 4 zoeludadt Kem muramentum, 57. 12. item dolo reipla exſi- Criminis ſocio nec pro ſocio, nec contra eum Conſuetudo, vt maſculi e œminas, ſtente, ſi læſio ſit enormiſſima, ibid.1z. ſidem haberi, 4 2. It. valida, 49.25. ,. Contrattus quando dicatur in ſcripris factus, in Conſuetudinis actibus deducendis quod Crimen læſæ maieſtatis ex ſola ſcientia incur- 45:14. quando ſcripturam requirat, vel non, ri, 44.3. pluribus modis committi, 44.2.4& officium aduocati, 33. 26. 60.5. 6. proprie contra Imperatorem committi Conſuetudinis&pacti Par vis,13 9. Contrractui an pacta inſint, 78.22. ibid.7& 9. 3 ad Conſuetudinis extraiudicialis probatio- Contractui emphyteutico interpoſita pacta Crimina elecmoſynis redimi, 35. 20 nem quot requirantur, 10 zuinde.. valere, ibid. 17. Crimina non relatione, fedinnocentia ur- ad Conſuctudinis probationem quæ requi- Contractum an vitiet in nomine error, 60.16. gati,/117.— f rantur, 12. 22.& 23.&e reſp.13 12. in Contractu emphyteurico an ſcriptura ſit pro Criminibus leuioribus mulctas eſſe de Conſuetudinis rationabilitas vnde ſumatur, neceſſaria, 78.10. ſimplici auriſdictione, 25.22.& 26.29. 1035:& reſp. 33. 14. a Contractu quando recedere non liceat, pro- in Criminalibus an admittatur procurator, Conluetudinem antiquam& priuilegium pter ius tertio quæſitum ex illo contractu, 7.15.an appellatio licita, ibid. 12. parificari, 7112. 83.25. in Criminalibus de iure appellare licitũ, 59 60. ad Conſuetudinem binum actum ſufficere a Contractu recedi non poſſe in præiudicium Culpam latam ſafficere ad periurium incur- judicialem, 43.43. tertii, niſi conſentiat, cum ex facto contra- rendum, 90.8. ad Conſuetudinem docendam quando duo hentium tertio cuidam eſt ius quæſitum, Curatore ius dicenti non obtemperante, iſ- ſufficlant actus, 13. 28.. 35— ne, vel pupillus teneatur, 53.20. Conſuetudinem& pactum pari iure cenſeri, Contractus primo voluntarii:initi autem ne- Curatores an& quando teſtes eſſe poſſint, 55. 32.26. cefſarii, 77.20. 18.& 19. D. Amnum& lucrum commune in ſocie- tate, 18.35. Damnum ex delicto proueniens, an& quan- do iuramento probetur, 83. 10. 62.10. pœnitentiæ dent locum, 4513. tuor, 32.nu. 28. 30.& 31.& 32. nino ſeruandi, 64.42. Conſuetudinem non probari, ſi actus populi Contractuũ accidentalia, in arbitrium certæ deformes probentur, 1333, fed recurri adius perſonæ relata, poſſe eriam ab alio expedi- Damni cauſſam qui dedit, qua actione tenea- communec, ibid.;3 4. ri, 45616. tur, 51.. ad Conſuerudinem probandam in loco par- Contractus eo nexu, quo colligati ſunt, diſ- cũ Damno alterius nemo debet ditari ,40.10. ticulari, quid docere ſufficiat, ibidi. ſolui, 21.43. Damna an& quando in ſenten tia, vel poſt eã, ad Conſuetudinem probandam teſtibus te- Contractus ex conuentione accipere legem, adiudicari& taxari poſſint& debeat, 21 91. ſtificandum de facto, ibid. 30. 969.8. 1 Deber, verbum quid importet, 19. 21. ad Conſuctudinem quæ requirantur, 43. 40. de Contractibus ad iudicia, vel econtra, in iu- Debiti poſitio quando inducat liberationem, & 4quantum tempus requiratur, 1b d. 45. re argumenta adducere illicitum, 43.20. 38. 42. Conſuctudinem ſubfiſtere, licet iuri deroget in Contractibus innominatis, an pœniten- in Debitis mixtis ſimplicia amittere ſuã ſim- communi, 32.25. tiæ locus, 78. 21. 23.25. plicem naturam, 77.26. ad Confuetuc inem tempus legitimum, vnde in Contractibus magis mens attendenda, quà Debitor licet paciſcatur vt capi poſſit, iure ta- ſumat initium, 13. 22. verba, 178. men non valere, 66.16. Conſuerudine an induci poſſit, quod vterini in Contractibus non recedi a proprio verbo- Debitoris conuentio, vt ſi non ſoluat, a credi- cum germanis fratribus ſuccedant, 33.8. an rum ſignsficatu, niſi ex voluntate vtriuſque tore capi poſſit, nulla, 28.z2. pofſit aliquid contra ius induci, ibid. 7. eoner Fentis 63 39. Decimæ an& quatenus poſſint a laicis poſſi Confuetudine approbata opinio obſeruan- in Contractibus omnibus locus l. creditores. deri, 30. 24& 26. da, z15.— C. de piguor. 98,12. Decimæ minerarum in priuati fundo inuen- de Conſuetudine atteſtantibus pluribus Do- in Contractibus quomodo verba ſemper in- tarum cui debeantur, 39.1t. Scoribus credendum, ibid. ſ56. telligenda, 73.3. R 28. Decimas inter immobilia computari, 30.9 in- in Conſuetudine inducenda quatuor necef- Contradictor terrius an& quando impediat ter regalia referri, ibidiz. ſaria, 33.& 14. indc. exſecutionem, 6 56.759. Declarandi ius non egredi perſonam profe- Conſuetudine non receptum, pro nonſcripto Contrahentiũ més vnde ſoleat iudicari, 77.13. rentis, vel declarare debentis, 45.15. habexi, 7. 13. Contraria vt excipiendo allegari poſſunt, ita Decreti irritantis clauſulæ efficacia, 67.. er Conſuetudine notoria dari actionem, 5o.z).& replicando, 68.1z. ex Decreto primo immiſſus, an teneatur eo fi- in Conſuctudine probanda qualis actuum Cõtrouerſiæ inter dominum& vaſallos com- nito ad fructuum reſtitutionem, 72.31. ſtequentia requirarur, 13. 24.& 25. quomo- petentes iudices qui zz11. Defectus noſtros detegi, inhumanum, 59 42. do teſtes deponere debeant de actibus, ibi. Contumax in vno actu, an contumax in aliis Defenſio legitima in continenti exſequenda, 27 teſtes de quibus debeant teſtificari, ib.1v. fore præſumarur. 6. 41& 42. 99.20. Conſuetudine probata, ſecundum eam iudi Contumaces de iure non audiri, 93.20. Defenſionis animo occidiſſe, vnde probetur, candum, non attento iure communi, 4; 47. aduerſus Contumaces quæ remedia dentur, 27.3 7.& 8. Defenſionem cõpetere ex iure naturali, 42. 2. pro Defenſione allegata an probent teſtes, de- ponentes de credulitate, 43.8. a Definitione argumentum, in iure validum, 6.30. Conuentionem ſuper iniuriis factam, iniuri- antem infamare, 60.9. filiahoneſte dotara ab vlreriore parentum Conuicii veritas an ab iniuria excuſet, 7.29. in Conſuerudine quæ temporis diuturnit as requiratur, 13. 20.& 21. ſucceſſione excludatur, 79. 40. quando ab iniuria excuſet, vel non, pulcra 21.21. Conſuetudines a parte eas allegante in iudi- diſtinctio, 59 41. Defunctus& heres cadem cenſentur perſona, cio probandæ, 13.6. Conuicium in iudicio præſumi non iniurian- 379. onſuetudines a quibus populis poſſint in di animo dictum, 74.10. Defunctum non tam ſibi quam ſuis heredi- duci, ibid 10. an per Principem rolli poſſint Copia inuentarii cui edenda, 79.72. bus proſpexiſſe videri, 38.15. Kabrogari, 61.6. Copiæ trãſmiſſio an& quatenus ſufficiat, 6. 27 Deieciſſe quis dicatur, 28. 8. 3 Conſuetudines in loco vbi ſunt ſeruandæ, 9.18. Copula carnalis an per famam, vel teſtimo-Deiectus armis vt quis videatur, quid ſuffi- Conſuctudines rarionabiles iuri communi niam de auditu probetur, 59. 23. ciat, ibid. 14. ræferendæ, 43.39. ad Copulatiuæ veritaté quid requiratur, 63 9. Delegatio quid, 77.16. onſuctudines yt valeant, quid requiratur, Corruptum in radice, etiam in conſequentia ad Delegarionem quæ& quot requirantur, 323. corruptum cenſeri, 6.33& 61.54. ibid. 17.. Conſuetudines dare formam negotiis futu. Credirores vt mulieri præferantur, quæ de- Delegatus an teneatur mittere citaro origi- is, 14.17. beant probare, 15.15. nalem commiſſionem, 6.23.& 25. 8 Conſuetudines inferre qui ſoli poſſint, 32.22. Creditoribus aliis præferri vxorem, 38.30. Delegatus fi tenorem commiſſionis inſerat ſecundum Conſuctudines iudicandum in Ca-Creditores anteriores præferri poſterioribus, citationi, an ſufficiat, 6.26... meralmperiali, 9. 19. 9.15. quatenus hocextendatur, ibid 6. Delegatum Papæ, vel Principis, in cauſſis ſibi Conteſtario litis, vide Litis conteſtatio. Creditores ſolum perſonalem habentes, poſt commiſſis, eius vicem referr e, 6.6. Conteſtario litis in iudiciis neceſſaria, 71.13. hypothecarios in primis admittu‚ ibid. 17. Delicti confeſſionem diuidi ob defenſionem Contractus celebratus per eum qui legem Crimen læſæ maieſtatis an admittatur con- ſui poſſe per iudicem, 59 14& Zzʒ. condere poteſt, quam habeat vim, 49.14. tra ſuperiorem recognoſcentes, 44 12. an Delicti confeſſionem purgare omne vitium ontractus deficiens in formalibusiuris,) pſo contra 1mperatoris præſidem admittatur, proceſſus, ibid.n. lure nullus, 56.30. 4414. Delicti pœna in libello non ſpecificata, an ontractus innominatus nominato mixtus, Criminis læſæ maieſtatis pœna varia, ibid. 8. 11. officiat, 4337. quam ſortiatur naturam, 77.24.&. 1z. Delicto pœna æqui Tatands S4 3 5 2⸗ 2 1“ 2 Index Locupletiſſimus in Reſponſa Juris*l gtess — Deliaum defuncti iure Canonico femper& autem vaſallo aſſerente, ad quid dominus ſine Dote difficulter nubere poſſe fœmina, actionem d⸗ ſine diſt nctionc eius heredè obligare, zl. I. teneatur 22.18.. 32,9:« reſp. 48. 14. hun Fcuzlem; ob Delictum ſ pœna ſit ordinaria imponen- Domus propria cuilibet receptaculum tutiſ⸗ de Dorf Kdohatione Nopter nuptias an co- 9 4 da, qqod tempus reſpiciendum 43 5. ſimum, 27.10.)„nolcefe po it iudex ſecularis, 43.48. aol, Jatun proc 2 Debto an excuſetiracundiæ calor, 87 16. in Domo propria, aliquem capere an poſſit pro Dote in ambiguis ſemper iudicandu,6 6. un 4 cx Delicto defaocti an& quando actio here- magiſtratus, ibid. 1I.. in Dote repetenda opus, realem numeratio- guioi ober, di,& in heredem detur, 1.7. Donare, neminem præſumi. 78..B.. nem docere, j. 8. 6 um Ptogsti de Dehcto proprio inquiſitus„illud'inficiari Donari ea lege poſſe,vt ſi pactis appoſitis non Dosessrdonationcspfopter nuptias, adparia whisfeiet poteſt, quantumuis ſub iuramento inter- ſtetur, donatio propria auctoritate poffit cenſeri ,3 2. 33 76 3 rogetur, 20.17. reuocari, 98.11. 8 Dota itium etiam in pecunia conſtitui poſſe, iiriien aaß, ex Delicto quolibet ꝗ́ oriantur actiones, 52 8. Donararius cauſſa mortis an pofſit teſtamen- ibid. 28. mulieris, ſepararum quid ab hexe, 9 21 Iur euan erei Pelicta ſontium eſſe nota, intereſt Reip. 74. 4. tum dicere nullum, 69. 26. ditate mariti. 37.24.. itganſtiut, 1 Delicta puniri, intereſt Reipub 4214. Donatio cauſſa morris quomodo reuocetur, Dubitans de iure ſuo, cenſetur eſſe fideibo. 0 ep in Delictis quando criminaliter vel ciniliter 69.18.& 20. ſi habeat clauſulam de non re- næ. 41.17.8 88.(a. ner⸗ſennon„ ag dicarur,79. uocando ‚an nihilominus poſſit reuocari, Dubitatio an præſcriptionem interrumpat) puiſ dius ecfee Delinquens incarceratus quando ſub cautio- ibid.. vnde cognoſcatur, ibid. 3. in Dubio contra ſtipulantem interpretatio Ma eh ne debear relaxari, 76.7. Donatio ne ob ingratitudinem reuocerur, facienda, 3. 3. quomodo interpreratio fa- änn— Jcot ib eo con inter Deſcendentes& aſcendentes nuptiæ iu- pactum iure nullum, 9810. 5 cienda, 9. 6. reo potius, quam actori fauen- ti re diuino prohibitæ, 7² 6. Donatio propter nuptias an veniat, confiſca- dum, 64 9. femper humanior ſententiate-. eſotmetur. 4 Deſcendentes excladere in infinitum agnatos tis mariti bonis, 52.1 3. nenda, 31.18. vnde mèns colligenda, 641₰l"K.⸗ venn tet cum tan ex latere, in ſucceſſione feudi, 29 3& 4. Donatio quado nõ cenſeatur reuocata, 69 2z. vtrum actis, vel potius notario extraneo pruta Deuscuiufmodi militem diligat, 100 42. reciproca an valeat in iure, 49,.& 9. mortis eredendum, 24. 1 Ker o. 4 Dicere non ſufficit niſi proberur, 1.30. cauſſa facta, an indigeat tranſactione, ibi.) Ducem belli de pace rupra per adhærentes& gullnn de tas 4 Dicto vnius quando ſtetur, 83.7. Donationis cauſſa morris reuocatio quæ re- ſubditosteneri, 21.4. Muͦti 8 contra Diffamatorem quale detur interdi- quirat, 6⁹ 22. b inter Duccs belli tranſaclio an etiam lubdJ6i. Kfun 6 Kum, 25.14. Donationis propter nuptias vel intereſſe pri- tos liger, z1.76. eubhaltodem, Difficultarem a periurio excuſare, 90.6. uatio ob adulterium, quo tempore inei- E. Ißuh.. tclluti Dignitatem habentes an atutela exculentur, piar, 28.52, EWAes Juin 60,18. umt it con„ 54. 16c. Donationem cauſſa mortis potius, quam in- L. ab Eprio deſignatum facinus quomodo lu metiam Po Diſcretio naturalis immurabilis, 6435. ter viuos, in dubio præſumi, ſi mortis men- puniendum 1bid. 2 4 7 Diſpéſare ſine cauſſh, eſt diſſipare, 72.5& 73 18. tio fiat, 69 5. valere, erſi ſit reuocata, an& Eccleſiaſtica bona, vide Bona eccleſiaſtica nuuu qundo debeat oß Diſpoſitio omnis quomodo interpretanda,& quando ſit verum, 69.257.. zrxei pia quid, 21.20. 3 intelligenda, 64 3 Donationem propter nuprias in pecunia cõ Edictum de arbitris prohibitorium, 6.3. tumhicien perlon⸗ Diſpoſitio referens ſe ad aliam, iuxta quid re- ſtitui poſſe, 38. 28. non præſumi auctam, ſi Effectum ceſſare, cauſſa cefſante&ratione, muunekationem diſpur gulanda, 73.7.. dos non augeatur, 19. 29. promittens, nec 69.31l. 8 Diſpoſitionem ſuffcientem an inducant in- ſoluens, matrimonio ſoluto nihil lucratur, Eleemoſynam liberare a peccato, 35. 20. uleueni,ſcaulſam cidenter acta, 5o.20. 27 1. Emergentia de nouo, nous auxilio indigere, ualn, quando ttact — in Diſpoſirione quacunque proœmium at- Donationem quamlibet. intuitu futurarum 64.15. tendendum, 10 46. vel præſentium nuptiarũ factam, donatio- Emphyteuſis ad nullum tempus data, quãdiu tran inpecia erſecut in Diſpoſitione ſe fundans, quid debeat pro- nem propter nuptias recte appellari, 43. 24. durar, 28. 18 in quibus rebus conſiſtat, 66.. 1 bare, 19. 11. 5 S. Donationem viciiſitudinariam afſimilari vẽ Emphyreuſis pro ſe& ſuis heredibus ab eccle- n lbell ctiminalis Diſſenſum quid faciat præſumi. 2.32.& 33. ditioni, 49.7. ſia conceſſa, quomodo intelligatur, 78.3. 1 malt 1 Diſtinctio de bonis moribus iuris Ciuilis& in Donatione cauſſa moxrtis quæ requiran- Emphyteuſis quomodo probetu,?8. 9,12& 88 15 hi Cauonici, tanquam erronca rciecta, 49,18. tur, 69 6. S. cum 14. unciu obicere & 20. 8 cum Donatione propter nuprias an largitas ad Emphyteuſeos priuarionem qualis dete- 1 Diuiſionẽ in iure pro alienatione habeti, 45 3. ſponſalitia æquiparetur, 43, 22. riorario requiratur, 29.29. 3 meltt. Diuirias finc immobilibus bonis fragiles cen. Donationes cauſſa mortis ad inſtar legato- Emphyteuſi an præſcribi poſſit, 78 5 nnb ucicis intta qa feriz z.656. rum redactæ, 41.9.& 10.& reſp. 42. 21. Emphyreuſin etiam pro vno numo& vihifli⸗ Kuclle.. Diaitiis familias conſeruari, 32.5. in Donationibus rerum ſuarum cuique per- ma penſione dari poſſe, 66. 6.& reſp 78at. heuea oriatut ex ſent ad Diuortium agere quando illicitum, 1.33. mitti certas adiicere pactiones, 98. 5. Emphyteuſim ipſo iure fine noua inueſtitura atdenlocum,85 Do, verbum relarum ad perſonam de iure in- Donatori quib. caſibus licitum donationem ad heredem emphyteutæ deuolui, 6*. rätrh n ſulpendat 7 ſtituendam, quid operetur, 79.16.17.& 18. reuocare, ibid. 9. Emphyreuſim plerunque ob Canonem au- 8 Darc, verbum quid imporrer, ibid 12z. Donatum reciproce, an admittat reuocatio- nuum dari, 66 3. ünm tangeit aCio, g Doctoribus de conſuetudine atteſtantibus fi- nem, 49.6. 4 in Emphyteuſt an ſcriptura requitatur, 53. ſ go des habenda, 21. 56. Dos confeſſata quid, 1. in Emphyteuſi ſuccedere quoſcunque hete- um umerate dotis ouot Dolum ex coniecturis conuinci, 5z. 5. Dos& donatio propter nuptias an& quando des, etiam extraneos, 78. 7. dagu Kt 1 Dolum facere quis non dicatur, 98. 21. in legiriwam computen tur, 64.15. promiſſa, Emphyteuta an contra dominum præſctibat, daimol opponens ant Dolum ineſle ex propoſito& reipſa, in iure æ- quando peti poſſint, 43 12.(27. 66.7. an poſſit rei Emphyteuticæ fructus Saa 0 zant quiparari, 57.11. Dos& patris perſona an æque fauorabiles, 73. legarc, alteriue inter viuos concedere, 781. dd aditamcutzli eln 4 Dolum nemiui debere patrocinari, 64 z.non Dos, proprium mulieris patrimonium deiure an ſine domini directi conſenſu poſſi em· K Trans el facile præſumi, ibid 9́9. communi, r1.4. phyteuſim oppignorare, 28 25. 6 ammnenr dotz Dolo ex propoſito dante cauſſam renuntia- Dos, vel donatio propter nuptias an poſſit a ad Emphyteutæ ius præſcribendum, quan- S otts qr tioni, an valeat, 6 28.& 29. minore conſtitui ſine curatore, 43. 19. tum tempus requiratur, z.2z. Hnullraux ſn Dolo facit,&c regula vbi fallar, 26.1½. Dos vxoris an veniat in confiſcatione bono- Emphyteutæ prodeſſe canonis ſolutionem, ttatan 8 mal Dolo non interueniente, neminem cenſeri rum mariti, 52.18. etiam per tertium factam. 4114.. düdar d ecutionen periurum, qui venit contra proprium iu Doris an ſint fructus conſtante matrimonio Emphyteutam& vaſallum ad paria ludicari, a ddl officio tei ramentum, 59. 3 2. percepti, 65.z. 28. 21.limitatur, ibid. 26. Suunt- ſrg. a Dolo quæ cauſſa excuſet 19 2. Dotis appellatione an veniãt parapherna, 1. 43. Emphyteutam hypothecare rem ſuam poſſe, Na Kaſe rtiri datur: in Dolo quis præſumatur, 98.8. Dotis cõſtitutio an valida ſine ſcriptura, 43 10. 66 10.0ppignorando ré non alienarc, 66 14. d rij ndr Domeſtici an poſſint eſſe teſtes, 77.7.& t. 97. MI. in Dotis conſtitutione ſti pulationẽ fingi, ib.9. ab Emphyteuta liberationem contra doͤmi- uülene tii qe ia in Domicilii loco poſſe quem de omnibus bo. Dotis& donationis propter nuptias priua- num præſcribi, 78.16. 4 de nis vbicunque ſitis conueniri, 40.6 tio, an ante ſententiam, vel ea demum lata Emphyteuta negante bona eſſe emphyteuti- dladione or Dommium an ab actore probãdum in actio- habear locum, 43.4. 8 ca, cui probatio incumbat, 66.89. 5 ne negaroria, I1.6. Dotem eſſe quiddam vniuerſale, 79.19. Emphyreutica cauſſa, res,&c. vide Cauſſa, Res, nüelleiis Dominium quot modis proberur, 100 1z. Dotem& donationem propter nuptias pari&c. emphyteurica. 1 Dominium vtile quãto tempore acquiratur, iure cenſeri, 43 12. Emphyreuricæ rei quis com petẽs iudex, 4739. 1 ki 4.9. Dotem nudo pacto efficaciter conſtirui,& in Emtionis contractum quæ poſſint venite, dedr oPpo Dominii probatio difficilis, 18.10. 44 quare, 43. 8. 1 2.16. 3 1. Dominus quando ex delicto famuli oblige Dotem promittens, nec ſoluens, ſoluto marri- non Entis nullæ qualitates, 6.30. d unnirdc qu tur, 21.4a8. 3 monio nihil lucratur, ibid.13z. Epiſcopus an partem aliquam habeat in bo- 8 vcipali iu Dominum alicuius rei præſumi dominũ ma- Dotem quando mulier perdat, 1. 4. nis, quæ pauperibus debentur, 35. 16.& SC. üitgin. nere, donec res aliena eſſe doceatur, 73 17. Dotem vrori, ciuſue heredibus matrimonio& quanta ca ſit, ibid 29 an ſeſe ingerere pol⸗ ate k ltiscon inter Dominum& vaſallos controuerſiæ iu. ſoluto deberi, 65.4. ſit, exſecutoribus teſtamenti officio luo 43 dices competentes qui, 22.1. in Dote confeſſata an ceſſet priuilegium præ- aburentibus, ibid. 24. num clericis iucce vhpranu arrä, Domino negante qualitatem feudi, aflerto lationis, 15.10. dat, ibid. 3.& 58. lo ua Epiſcopo * Idoe. tuanon Dor 10cCer 1 p d pollir lat aütio dmen. Aütinenn ad male tate marig Ooce 1 3 marli erur, Da ltang eei aon pe. 2 ue. ne n † 1 α docan, Dubitario unp anpt . in Dubio contt Rel it, kacienda 34 aſ lenda,9 te aca dum, 64 9. ſe 3 nenda 3 I3.h an ). ummacs 2 mrr rade „ ereden um, 4 ddr Dacem delllder ag e te ſabdiitos nel unter huccs bell an 1- e per tosliget u.³ 7 32 dn. 4G. L 1 r lxixA ua quud,: na co Edidum de ab am, Efectum ceila rdece 69 1. acur, Elecmoſynam! Emergentia de tarum 64. aatio. Emphyteuſsa 4 ⁄114. dorar, 23.181 ul ve Empbyreufsp 1 4 ha conceſſa, . airan Emphyteutsq Bcum ¹4. 1 rp ad Emp yteul 18 Pü roratl req —— K /fff? gno- Emphy mah Emph euhne 2 aa penhone Per. ma enle Fmpl peubch 4 1 en aad hexedem En 9) vieuhm 1 — 810 auumch itht den Netug 4 na ll ele 1 K 65 Kdon 1 1 d. 3 Duniendum an ccleſtaſtica do an 4 1 do kexua. ke bler. a oEi d„ 1 aUA trern, Exceptionem tranſactionis eſſe litis finitæ, 5z. ad Ercluſionem perpetuam non trahenda in Fauorem introductum, non retorquẽdum D. Joach. Mynſingeri furiſconſ. Germani. Fpiſcopo curandum, vt pia legata exſequan- Exſecurio an& quando a contradictore ter- tur, 35. 23. ztutionem d tio impediatur, c.36.59. Epiſtopum teneri ad kemnentihemn amno- Exſecutio contra voluntare te rum datorum per ſuum officialem, 21. 46. reſtamẽtarios facta, an per Epiſcopum poſ- ſtatuentium immutari, 10.78. fallit ibid. 47,6 48.„ fit retractari, 38 2).. b in Fauorabilibus caſum omiſſum haberi pro Epiſcopi& prælarti, Eccleſiarum procurato- Exſecutio cui mandatur, an aidem exſecutio ad Fauorem noſtrum introductum, in ö dium non retorquendum, z1.1. m teſtatoris per Fauorabile fui natura, an poſſit inte ntione 7,; 9 6 expreſſo, 73.26. es, non domini, 30,⁄³1-l.1.. competar, /2. 1016. Felonia per matrem commiſſa, an noceat 5i- Epiſtola quado contra terrium Prober, 21.26. Exſecurio uris non habet iniuriam, 28.9. l od Etroran& quando impediat prorogationem Exſecutio ſententiarum in cauſſis ciuilibus, zuriſdictionis, 23. 11.. cuius ſit imperii, 25 28. 4 Error calculi, vide Calculi error. ab Exſecutionis ſententia an poſſit appellari, Errorinnomine an vitiet contractum,&0 16.„”, Errorem nominis non vitiare, ſi de reipſa cõ- Exſectioni an tertius ſe opponere poſſit, 52. Ktet, 100. 51. r. 28....„7 non Eſſe,& non apparere, ſeu non eſſe proba- Exſecutioni quot annis præſcribatur, 41.8. tum, idem quatum adiuris exſecutionem, ab Exſecutione nõ incoandus proceſfus, 66.17. 21& reſp. 12. 12.& reſp. 45.10. Ppro Elecutione obtinenda quæ dentur fe- 17.. Eſie non probat hoc, quod ab eo contingit media, 6.7.... Feudum antiquum, vel auitum, an a patre vẽ- abeſſe, 61.14.. Exſeeutor nudus an ius habeat cognoſcendi, di poſſit in præiudicium fliorum, 4 8.3. Euentus poſterior vnde förmetur, 24.. ibid. 1*.. Kruaum hereditarium an veniat in petitiòne Euictio quem non tenet(uec ſeum tangit de- Exſecutori iniuſte exſequenti an liceat reſiſte- 1 hereditati 8,5. 10. fenſio,6z 14. re, 52.32. FEenudum intra quod tempus petendum, 92.43. euigverbum quid denotet, 10.54. ab Exſecutore ad quem appellandum, 6 22. Feudum propter defectum apertum, ad quem Feudum alienatum an& quã do reu ocari poſ⸗ ſit, 48.5. quandiu reuocari poſſit per agna- tos, ibid. nu. 7. Feudum antiquũ an diſterat a paterno, 4418. Feudum antiquum, irem nouum per refuta- tionem apertum, ad quos dauoluatur, ibid. 19. Feudum antiquum, ſeu Paternum quo d, ibid. Erccrta ſcientia, clauſulæ quæ virtus, 19.13. 14. ab Exſecutore an& qualiter liceat appellare, redear, 44. 22. Kiz..„ ibicd. 21. cudum quanto tempore præſcribatur, va- Iceptio ampliat diſpoſitionem,& fundat in contra Exſecutores, excedentes fines manda- riant Od. 48. 8. non exceptis, 2l.. ã0õ.. 1 ti quæ derur actio, 2.3. Exceptio dilatoria ante litis conteſtationem Erigendi iuri, quod competit contra omnes, obiicienda, ibid. 20. an etiam poſtea oppo- an& quomodo præſcribatur, 20.57. ni poſſit, ibid. ⁊1. Expenſæ per reum in criminalibus an debe- Exceptio diuiſionis quando debeat opponi, ant refundi, 59.;6.. ibid. 19. xpenſarum condemnatio quando ſine ſpe- Exceptio emergens, reſpiciens perſonam in- citicatione admittatur, 21.9y l. dicis, poſt litis conteſtationem diſputanda, Expenſarum condemnatio ſpecialiter peten- 18.5. da, 16.48. Eꝛceptio fori declinatoria, ſi cauſſam princi- in Expenſis an releuetur, obtinens ſentétiam palem comprehendat, quando tractanda, Feudum quod præſumarur antiquum, 6z. ir. Feudi alienatio an fieri poſſit in coniunctum, 92.36. in eos qui ſunt de familia, licita, ibid. 38.& Al. ſine ſcitu domini inualida, 48 1. in Feudi alienarione conſenſus domini ne- Seſlarius, 92.29. 8 de Feudi alienatione prohibita, concluſio ge- neralis, 48.4. ſuper Feudi alienatione prohibita inſtrumen- tum conficientis ſcribæ pœna, ibid. 5. pro ſe in prima inſtantia, ſi in ſecunda ſuc · Feudi amiſſio per delictùm duplex, 44.23. 1bid. cumbar, 3. 22.& 23. an ſubleuet partem ſuc- in Feudi antiqui alienatione conſenſum èt- Exceptio nulliratis an impediat exſecution?, cumbentem„probatio ſemiplena per vni- jam agnatorum requtri. 48.2. 14.24.& 26. cum reſtem facta, 42.11. in Feudi conceſſione non venire regalia, niſi Exceptio nullitatis libelli criminalis, an& ab Expenſis quæ cauſſa releuet, 59. 57.& g. expreſſa, 39.6 8, 7F quando opponi poſſit, 599.. in Expenſis quando quis non condemnan- Feudi dinifio permiſſa, 9.39. 3 Exceptio nullitatis quandiu obiicere poſſit, dus, 2.39. Feudi dominus, differens iuſtitiam miniſtra- 68,11. Expreſſum quid dicatur, 61.7. re, an poſſit ad id faciendum cogi per ſupe Erxceptio quid operetur, 61. 28... riorem, 32. 17. in quantum de feudo euicto Exceptio recuſationis iudicis intra quod tẽ. EHs quod non debes, Komirtere quod poſſit conueniti, 6220emoq. pus obiicienda, 63. 14. erat faciendum, idem in iure, 72.5. Feudi dominus necum vaſalli heredum iacku- Exceptio tei iudicatæ an oriatur ex ſententia Facere ſe debere ſciens,& non faciens, præſu- ra fiat locupletior ‚naturali congruens æ- nulla,„.8. quado habeat locum, 6⁸.5. 7.& 8. mitur in dclo, 98.8.. quitati, 80.7. Exceptio ſabiectionis an ſuſpendat paritio- Feciſſe quempiam id videri, quod per alium F eudi dominus regulariter iudex competens nem 26.2.& 7. facit, 90.5.. in feudalibus cauſſis, 62.3. fallit, ibid. 4.& 5. Erceptio, Tibi non competit actio, quando Facti alieni ignorantia probabilis, 99. 8. Feudi domino qualiter lis formaliter inſinu- opponenda, 33. 20. Facti ſpecies integre referenda, ſi de iure ſit re- anda, ibid 19. Exceptioni non numeratæ dotis quot annis ſpondendum, 99.4.. Feudi domini, vaſallum in re aliena inueſtien- præſcribatur, 15. II.& 12. Facto alterius nemo grauandus, 47,12. tes, an de euictione tenean tur, ibĩd.3&. rceptionem famolſam opponens, an tenea- ſuper Facto eodem nemo ad duos iudices vo- Feudi incrementum ad vaſallumne, an ad do- tur iniuriar am, 59. 40. candus, 8. 18. minum pectincat, 39.z. aceptionem laudi arbitramentalis eſſe litis in Facto indiuiduo ſinon omnes contrauene- F cudi natura dupliciter conſideranda, 22.13. finitæ, 5§.12. 3 rint, ſaltem qui contra egerunt, teneri, 24. Feudi naturam, in præiudicium agnatorum, Erceptionem non numeratæ dotis qui op- 4. 8 ab Imperatore& Pontificibus mutari poſ- ponere poſſint, 159. ex Facto ius oriri, 99.5. ſe, 92.12. per inferiorem a Principe, mutari xceptionem nulltratis ſententiæ malitioſe in Facto proprio teſti an fides habeatur, 25 17. non polſe, ibid.33.. opponi ad differendam exſecutionem pre in Factis antiquis omnia ſolemniter& recte Feudi qualitatem negante domino, vaſallo ſumtione exſiſtente, ca ex officio reiicien- acta præſumi, 48.15. autem aſſerto, aſſerente, ad quid dominus da, 23 3.& 25. Facultati meræ an præſcribatur, 81.10. teneatur, 22.18... rceptionem quamlibet ſortiri naturam& Falſum quid, 59.34. Feudi recognitio per errorem facta aliter quã proprietatem defenſionis, 42.1. Falſi imaginem quid referat, 18.47. debebat, an noceat poſteris, 100.3z. ad Exceptionem rei iudicatæ tria de iure re- Falſum ſine dolo non committi, 59.34. Feudi refuratio quomodo fiar, 44.16. quiri, 68. 7. Fama non minus quam vita tuenda, 60. 18. Feudi renuntiario permiſſa, 2.40.. aceptionem ſolum er tranſactione oriri, nõ Famis neceſſitas vrgentiſſima, 64.46. in Feudi ſucceſſione an frater vtrinque con- actionem, 45.17. in Familiæ alicuius ſtatuto quæ conſideran- iunctus fratrem conſanguineum excludat, da, 10.38.& 4t. 77.6. qui quos excludant, 293.4. propter Familiam an ius in rebus heredirariis Feudi traditionem realem transferre vtile do- Iceptionem turpem in iudicio opponens, adimi poſſir cognaris, 32.16. minium in Valallum, 405.. 1 qua adtione teneatur, 11. 1z. a Familia ſpoliatus, quomodo agat contra Feudo non poſſèe ſeruitutem imponi per va- uper Exceptione peremtoria iudici quidem dominum, z1.5. 83.. Alium,232s. Lfaf 1. cognoſcere, ſed lolum in principali iudica- Familiarum dignitatem eſſe ſaluam, intereſt in F eudum an bona Eccleſiaſtica poſſint con- relicitum, z1.4. Reipub. 32.2.. ferri, 80. 2z. 3. 4.& z. Lr. Iceptiones declinatoriæ ante litis conteſta Familias per maſculos conſeruari, 79.32. Feudum communiter gratis& libere dari, tlonem opponendæ, 23.5. Fatalia appellationis. vide Appellationis fata- 66.z. reeptionum rei iudicartæ natura, é8.3z. lia.. Feudum duplici iure cenſeri, 22.11. ſeeg Aesi⸗ rcluſio vnius, operatur aliorum incluſio- Fauor pœnæ contra delinquentes, 4².13. Feudum nouum, deficientibus de— u. nem, 21. 19. Fauor rei in caſu dubio exaudiendus, ibid. 12. bus reuerti ad feudi dominum excluſis col- lateralibus, 29. 5. niſi aliud in inueſtitura er- preſſim ſit pactum, 29. 6. 47 1.& reſp. 60.1. remporalitas, 97.r. in odium, 6z. 8. 4 ——=—— ——— — ..„ Indexlocupletiſſimus in Reſponſa Juris Peuqum nulliter venditum vindicans, ad quid ſtatutove induci poſſit, 79. 44. Fœminæ an& quando capaces ſint iuriſat teneatur emtori, 40 10.& 12. Filia ignorans vires bonorum quibus renun- dtionum, 32. 20. an& quatenus a iure ſas. Feudum præſumi maſculinum, donec probe- ciat, an obligetur, 56. 22. cedendi excludi poſſint, 0.41. an maleuli Filia renuntians hereditati paternæ, velabea cedere debeant in bonis immobihdus,. tur fœmininum, 22.10.— bonis immobik Feudum quadrupliciter aperiri&committi, ſtaturo excluſa, an eidem, parente defun- 7. 8.& inde. an pollns Reip. negotiatracta. 44. 15 16& inde. cto, ſuccedere poſſit ,37.15. 20. re, ibid.. an teſtes L epoſſint n teſtamen. — a Feudo ad emphyteuſim argumentum an Filiæ renuntiario quanda inualida, 10.2§. tis, 31.13. o ae b procedat, 78.3.& 4. Filiæ renuntiario vt valeat, quorum ſit neceſ- Fœminæ feudorum incapaces, eiuſqueratio, in PFeudo an pater adminiſtrationem habeat, ſaria præſentia, 6Crο.— 92,z3 o vel vſumfructum, 92.24. Filiæ renunriationem non tenere finon per- Fœminæ vt maſculis præferantur in immobi. in Feudo ex delicto amiſſo quis ſuccedat, 44. cepoerit legitimam, 3z 4. libus bonis, conſuertudo an pœſſit inttodu- 1 28.3132. Filiam hodie cum fratribus ſuccedere, 10.10. ci, 32 21. 24.& 29. S Fœminas ad nubendum naſci, ibid. 3. Feudo exſiſtente hereditario, non poteſt filius Filiam, licer bonis paternis renuntiauerit, in inas ad nube naſci, ib illad amplecti niſi ſit heres. 5.11. iiſdem tamen ex perſona fratrum ſuccede Fœminas& mares, quo ad bona hereditaria, in Feudo inſtitutus, quo iure ſuccedat, 90.23. re poſſe 33:8. eodem ure cenſeri, ibgaaxa in Feudo iuriſdictionis ad quem appellatio- Filiæ vt accepta dote hereditatibus renunti- per Fœminas familiam exſtingui potius, quã a nes deuoluantur, 25.19. ent, ſtatutum an fieri a priuata familia poſ- conſeruari no.ë5o5o..... in Feudo mortè aperto non ſuccedere aſcen- ſit, 50 44.& 4. Fœminas fine dote difficulter tubere polſe, dentes, 44.21. Filiarum renuntiationes ſtricti iuris& odio- 329.& 14. 2 1 Feudo per alienarionem amiſſo ad quem de- ſaæ, ibid. 17. 3 in Fo minis deſinere ſexum vini em, 1bid4 uoluatur, ibid. 27. Filiabus iure naturali bona deberi paterna, Foreſta quid, 2 Z6. Feudo per mortem aperto quis ſuccedat, bid. 97.18. de Foreſtæ iure male inferri ad imperium me. ſ 8 155B5.... Filiabus quod aufert de hereditate earum c6. rum, ibid a. linynet 4 29. in Feudo quodnam ius habeat vaſallus, 92.25. curſus maſculorum, idipſum reſtituit obi- Foreſtæ an inferant neceſſario merum impe. Buunuidevotth4 1ſ. Feudo ſemel alianato non prodeſſe alienan- tus corundem, ibid. 14. rium 1bil.;z7. 5 dcnotet, 644 tiz licet poſtea recuperer 100 25.. kilias conferentes dotem etiam in reliquis Forma a lege præſcripta niſi ſeruetur, adus wu gdd acta pnorl in Feudo ſimpliciter concello pro ſe& filiis, bonis paternis ſuccedere, 33:2. fallit, ibidem nulius. 1 4 fuge 44 filium poſle repudiare hereditatem patris, num.z.. Forma dat&s rei 30,4. 9 Kamplecti feudum 5 12 eius ratio, ibid. Eilias legitimis dotibus prouiſas in Ducatu Forma de reali accipienda, 38,1. 3 in Feudo vt fœminæ fuccedant, conluetudo Bruntuicenſi etſi prærereantur, teſtamenta Forma vr actui, cui dat eſſe, lic coniuncta, cur 1 an valida, z22.14. non impugnare, 79 39. ſit neceſſe, 39.3. 59 1 3 10 Gnb eua Feuda alia paterna, alia noua. 44.17. Filias non priuari ſtaturo excluſiuo præciſe ob Formæ defectum an corruat pactum, ſcu m Feuda an comprehendantur in renuntiatio- hereditare paterna, ſed imponi eis ſilen promiſfio, 10.29. ſ Ga ito defun 4 ne general,, 92.17. 5 rium temporale, 96.16. Formæ omiſſio vitjat actum, 58.;. 64 rc Feudaper quæ delicta amittantur, 44, 26. Filius an& quando tencatur pro debitis pa. f ornicationis probario quando ſit ſufſiciens, erinronem ſd ila alarcguutut, gf. 10. adc in Feudorum bonis an pater vni ex filiis plus rternis, z.z. an teneatur ex fructibus feudali- 59. 25 quam aliis relinquere poſſit, 92. 20& 21 bus debita patris loluere, ſi allandialia defi- Forum cuius ratione quis ſortiatur, 24, 22. 8 Ru in Feudis an locus præſcriptiont, 41 9 11. an lo- cianr, 6.9. 27. e 1knt; kunem. 9u cum habeat præſcriptis 3o. annor. 99 7. Eilius immiſcens ſe paternæ hereditati, cum ſancti Franciſci ordines tres, 1007. ſeint qaam quodh e in Feudis inueſtituraſemper artendenda, 92.5. benefccio inuentarii, an teneatur ad debita in Franconia nullam exſtate conluetudinem, nancißamibdid.n en in Feudis nulla teſtatoris poteſtas, ibid. 22. ex fructibus feudahbus, 5. 14. qud filiæ debeant renuntia e, ſo. j. qua niinnkenlucum debitc in Feudis quot annorum præſcriptio locum Filius quæ probare reneatur in caſibus, qui- forma& ſolemnitate fieri debeant a virgi- marulgrepollivibid.. heabeat concta priuarum,& quot contra bus patri non acquiritur vſusfructus, 73. nibus renuntiationes, ibid. 4. rägaatem lt petlona co iſcum 489. 138. Frater an pro fratre polſſit teſtiſicari, 1in. haennuo, n in Feudis ſucceſſionem per ſtirpes, non in ca- Filii præteritione, qui in vita patris ſuam le Frater vt frarri in feudo non ſuccedat, an ſola uumi icſtatoris eſt pita tranſire, 92.18. gitimam accepit, teſtamentum non vitiari, Iuffciat ſimultanca inueſtitura, 29:8. 1 in Feudis tranſactio an& quando valeat, ibid. 79338. Pratrij inteſtato mortus qui ſuccedant, o6.I. hanmete tellantem 3 E35. Eilio interdictum atuto Leodienſ, ne patri Eratres germani fratris defuncti liberos, o.ͤ nnuandus, aun. Tu dales cuſſæ, vide Caudlaendales alienanti contradicat, 236. mneiq; alios collaterales excludunt 36. dilegerendo vel hereai Feudale ius, vide lus feudale. Filium agentem præſumi heredem: ſecus, ſi Fratres germani quos excludantin frairs ſue. ran denorun ar gon Feudale quid allegans, id debet probare, 6².9. conueniatur, 4. Z83. 6 ceſſione, 75 4. 4 Feudalia ab allaudialibus cum nequeunt ſe- contra Filium an oriatur præſumtio ex deli- Fratres licet fim ul ſint inueftiti, tamen exf- tean rkament fun parari, tunc omnia allaudialia cenſeri, 62. 83. cto patris, 44 29.30. ſtentibus deſcendentibus, fratrem excladi; m Fictio translatiua de tempore adtempus, qus Filium cum patre cenſeri quaſi candem per- 29 7/. emmennon polle in a⸗ requirat, 19.443. ſonam, 69.z0. Fratres triplices, 75.3. mamfn 1 3 in a Fides an ſeruanda non ſernanti inducias, 21.51. Filium præſumi heredem ex häbitarione do Fratrum& ſororum ex vtroque vel alterutto iam 8 aus allten Fides bona an& quomodo præſumatur, 11.2z. mus paternæ, 55. parenre coniunctorum, Luccullo qcalis, iula: mn lntetdum quanto tempore præſumarur, 4.9. Filium, quo ad ſuum commodum tantum, 13,4.. ir Aos quam nalc Fides mala præſcribentis quomodo probe- præſumi heredem, 6.7. Fratrum filios lege veteri watrimonialiter udi tur 42.20.— Filium ſe paternæ hereditati immiſcuiſſe, vel potuiſſe coniungi„72. 9. iure poſitiuo pro- da dm teuuntiare ig Fidei humanæ nihil tam congruum quam abſtinuiſſe, creditorne, an filius probet, 5. iberi, b doiid Papam rurfus ollete oſ. e pacta ſeruari, 98½ 6. 3.& 6.6. ſe, ibid. ir.; Fidem bonam indiſtincte præſumi in præſcri- Filium vaſalli, conuentum actione perſonali, Fratrum ſucceſſio, eiuldemque diſterentia, bente libertatem, licet poſſir contrarium teneri ad patris debita de fructibus feudo- 775.2 4.& 5. F Pprobari, 4 113. rum, 6.16. Fratrum vterinorum cum germanis ſucceſſio Fidem bonam in dubio præſumi, niſi probe- Filio in re aliena inſtituto, ea euicta quid de. an conſuerudine poſſit introdoci,13 s. ttür contrarium, 42.17. in præſcriptionibus beatur, 79.2 8. inter Fratres de ſuccedendo pacta an valida, hodie ſemper requiri, 11. 24. Filii maſculi columnæ familiarum, 10.69. 49.15. Fidem bonam præſcribens, nec probare tene- Filiorum appellatione an fœminæ veniant, Fratres& ſorores vocari ad hereditatem de- tur, nec allegare, 41.16. 69.19. mortui ſine deſcendentibus& aſcendénts- Fidem malam propter potentiam præſumi, uI. Filiosfam. abuſiue& improprie heredes no. bus, 57.. 26. minari,& quare, 79. 32. indiſtincte tutores Fratres ex vno parente tantum, non niñ in in Fide bona qui eſſe dicantur, 4114. eſſe poſſe, non obſtante patria poteſtate,. tertio demum gradus us qui ex vtroque la- a Fide mala quid excuſet, 63 16. iuſque ratio, 28.14. rere iuncti ſunt, ſuccedere, 36 4. prædefau- Fideicommiſſario ante reſtitutionem nullam Fiſcum ſuscedere ex coitu damnato natis, eſ- ctorum fratrum liberos, in fraterna hete. actionemn eompetere contra hereditarios ſeque id ius regale, 67.2. 3. ditate excludere iure Saxonico, ibid zfecus debitores, 9614. Fiſcum teneri priuaro, in cuius feudo vena in- dæ iure ciuili, ibid. 3. Fideiuſſioni interueniſſe præſumi ſtipulario- uenitur, decimas dare, 39.16. Frarernitas quando valeat, 4913.. nem, 77.15. Flumina publica, corumque vſus& iura pu- Fratricelli, ſeu Fratres de paupere vita; 1oo 4 Fideiuflores quales in cautione iudicio ſiſti, blica, 19.z. 59. 3 requirantur, 7118. R. Flumina publica eſſe de regaliis, ibid. 4ä4. Fraudem fallere fraude licitum, 44 7. dng tcötr tithl, Filia cur ius in rem habere in heredirate pa- in Fluminibus pubiicis an nauigatio cuilibet Fraudem nemini debere patrocinari, 64 2-. 5 aguln lalt ari 1 tris dicatur, 97.20.. permiſſa, 19 2. Fructus& inrerefe an veniant in peritiont 5 näani e 1 Filiahoneſte dorata vt ab vlteriore parentum Fodinæ auri, argenti,&c. vide Auri, argenti, hereditaris iudicio, 10. 90, he. he oici fucceffione excludarur, an conſucrudine&cc. fodinæ. Fruddus nondum demefl ad lalallin aai Pto Knto Dote wlna eng 94 non per. F,* 8110.10 ldusdwridg .(d u lecede. emsat kcminas em aunt. eeddem iung 7 1 erFœminafa bol conleruariga cminas d . ne 40410. 319&14. in Fœming ae nera, Torea qu V . eForeſte ure A.9 um co. rum jbid 9 iür rodi. Foreſtzan ufh 4 b num b1) f eliquis Totma ale didem nullus 10 3s Forma da e 15 Dacatu Fotmade reali a Denta Forma ttactuh lirnecelle,z prxciſe od Forma defe at llen promullok 6 Formæomific auan dis ha komnicanonisf 24 un dKa. 9.:ꝛſ. la det. Forum cuinst ast in 4 4„ „ I cum ſancti Franciſc nhm dedita in ranccuiat ab es quod tlixc a u qmi. forma&ſol as is 28, 73. nidbus renun us, Irateran yrof a e am le Fratert fratti ashtanas ditiar’, lafäciatöm atrtn Fratti ioteſtate ma did apati Frattes getma in it macſq; alio as e 1u3,ſ Frattes gelma Sul cellone,7 3 dcli- Ftatres licet h autb ſtentibus d ü 1 m per- ¹97. 4 Frattestriplic ißs„ . 4„ 7 3 atrum&lſd d0 Frat- um& a parente co-, 3 atuw, 34 gh. er 11 Frattum all 4 4 Kco a el 5 otuifle co nh 4 nideri, dind n 0 125 44 V 1.I edit 2 1 . m ſöcct 1, Fratrum dnal cudo- 7+* 4 an coolgett Ade aide otet ratlesd 2 1 mortul ane 2* bus,773 . 1e Puntsui tole artio de 1 atc, 5 terunäi ſtotull 4 9 el uͤrtecich 41. itas 98 an facnn 4 2 cell) 1 1 7 fa. fu baan i D. Joach. Mynſingeri Juriſconſulti Germani. udi inum pertineant, 80. 10 Heredirarie mar: 1.:. des, an ſeudi domis.. h ercenee n lerwditatis peritionem cõcedi aduerſus poſ- Imperium merum magnum quibus compe- Fructus conftante matrim P ll 20 dentem pro herede, 100. 1. dari etiam he- tat, ibid 19. P eſſe dotis: ante vero perceptos, indorem redis heredi, 12.6. non dari contra titulo Imper ar— ium merum mediocre, eiuſque exem- computarus:z Sin horr Hata he- polſidentem,& quæ elus ratio, 60. 28. exce- plaxibid. az paruum, ciuſqucexeshpla dbid. Frumenta demeſſa,& in horreum illata, he Ptis pleriſque caſibus, 100. 47. dari etiam 25. 5 reditati annum kar3e, cai pott au. ho Parte10. 4. Imperii meri exempla, ſiuè actus qui; ibid. 15. de Fuga ſuſpectus, an Prop Pl P in 9 editatis petitione an veniat feudum 221& 22. tres tanrum gradus, ibid 17. örabe 34. ditcans Edebona am ver⸗; resdironium,⸗ io. Imperiam merum quæ deſignenrt, ibid. 30. in Fundo cen uali ædi ona, an per- in lere zratis betirione, quæ debeantur, 57. Incarceratio, iniuria perſonalis, 27.6. darimpentas, 80.9. clurf Keer 33: quæ ventant, 10 90. Incarcerationis timor an ſufficiat ad pœnam qe Puturis ad præſentia præſumi,& cconuer- in Pleredirati Petitione qualiter petendum, mortis effugiendam, ibid 9. 10,100.32 1 ibidodo„ Incluſionem vnius, eſſe alterius excluſionem C. In Hereditatis petitione requiſita, 12.4. 73.12. 3 b Ewinationis effcct, 18.42& reſp. 57.14.& Hereditati triginta annis tantum præſcribi, Indefinita vbi& quando æquipolleat vniuer- G reſp. 73.14. ie na ſeccial 34½ 12.. fali, 6l.23. ſub Generalitate non venixe, quæ ſpecialiter Hereditati renancians, quibus renunciaſſe Induciæ an tumpi dicantur per quamlibet le- ſunt exprimenda, 10 55. ſa Vdcatur, 37.14.„uem occaſionem, z1. 2z vnde dictæ, ibid. z0. Germaniæ conſuetudine generali appellatio- Hereditatem a parentibus relictam,, ad libe- Inducias non ſeruanti, an viciſſim fides ſer- nem in criminalibus denegari, 59.61. ros tam mates quam fœminas, indifferen uanda, ibid.Ä;t. ex Germaniæ conluetudine merum habere ter pertinere, 5o 2& 3. Inducias qui prior non ſeruat, an exiiſdem a- imperium Comites& Barones, 16 4². Hereditatem adeundi animus vnde colliga- gere pollit, ibid.17. er Germaniam paflim omnibus impoſitæ tur, 10.) Inducias, quo ad eos, qui non contrauenerũt collectæ, 64.13. Hereditatem aditam confundi cum patrimo. manerei nuiolatas, ibid. 36. Gmeiv/ dictio quid importet, 64.5.& 29. nio adeunrtis, 37. 7.& 21. Induciis duranribus ablatum reddendum, tin Gmeine Landsnot/ quid denoret, 64 25. ad Herediratem an pertineant frumenta de- ibid.a. iin Gmeine Landſteur/ quid denotet, 64.24. meſſa,& in horreum illata, 38. 24. an item Infamare quid, 59.49. m Grauaminibus quando acta priorum in- res expeditoriæ, ibid à2. Infamare nocentem an impune licitum, 743. ſtanriarum deduci poffinr, 84 4. Hereditatem deberi liberis inſtinctu naturæ Infamans an& quando iniuriarum teneatur Grundtherz/ grundtgerechtigkeit/ quomodo acci:&iure diuino, 4 9.a.. ibid.). 2 piantur, 28.20. Hereditatem deuolui ad heredes legitimos, lafamis an iniuriarum agere pofſit, 80. 19. H. quo ad inſtiturioné, ruprto. irriro, autnullo infirmitas an atutela excuſet 54.1 0. Abitationis omiffio quando euaneſcat, facto teſtamento, 45. 4 nequs dari, neq; ad. ob Io gratitudiuem an reuocari poſſint reci- N 38.27. imni codicillis poſſe, ibid. 5.& quæ eius ra- proce donata, 49.6. Heres an& quando ex delicto defuncti te- tio, ibi. 6. n5 dari per pacta, nec adimi,.16. Iniquitate deuolui cauſſam ad iudicem ſupe- neatur, 21.10. Hereditatem nondum adiram non tranſinit- riorem, 8. 20. Heres ditcctus ante reſtirutionem fideicom ti, 61.16. fallit, ibid. 18. Iniuria ex perſonarum qualitate æſtimanda, miſſi quid conſequatur, 95. 10. ad quid fi- Hereditatem non intelligi, niſi ære alieno de. 51. 27. deicommidario teneatur, ibid. It. non ta- ducto, 38.7,& 29. 3 Iniuria realis perpetua, 19.10. quot modis fiat, menplus reſtituit, quam quod incidit in Hereditatem paternam ad liberos, maſculi 8335. dolum, vel latam culpam, ibid. 12. an ſine fi- ſint, ſiue fœmine, æqualiter pertinere, ib. z. Iniurra ſcriptoillata, multo grauior verbali, deicommiſfarii conſenlu cum debitoribus Hereditatem qui agnoſcere non poteſt, non F1.26. 3 heteditatiis tranſigere poſſit, ibid. 13. tranſmitrit, 97 5. Iniuriæ calor qualiter excuſet, 71.z0. Hetesheredis an eadem ſit perſona cum de: in Hereditate paterna facta renuntiatio per iniuriæ fundamentum& ſubſtantia, animus, functo primo mortuo, 37.12. 1 filiam quando obliget, 50.5. cur filia ius in 74 6. Heresheredis eriam primi teſtatoris eſtheres, rem habere dicatur, 97.20. Iniuriæ perſonalis periculum an excuſet ab 12.II. Peredirates, iurc vendi poſſe, 12.16. homicidii pœna, 27 6. Heres negligens redimere teſtantem capti- Kerꝛen Gnad/ quid ſir, 28.17. G ad Iniuriæ reuocationem actio criminaliſne uum, hereditate priuandus, 21¼.12. Hdmicidii pœnam quis euadat, 27. 4.5.6.& 9. ſit, vel ciuilis, 7. 8.& n. agendi modus an ſit Heres ſe pro herede gerendo, vel hereditatem ab Homicidio quando excuſent aliquem mi- fundatus in iure, ibid. 7. adeundo, quorum bonorum fiar dominus, næ, ibid 5. aa lniuriæ reuocationem an agi poſſit, ibid. ſ. 378& 10 de Hominis vita& ſalute cum agitur, cautius Iniuriam ad animum reuocatam, expreſſa vo- Heredis inſtitutio, teſtamenti fundamẽtum, procedendum, 59 2.— luntate aboleri, 60.7. 76.I. in Hominis volantate quod eſt poſitum, an Iniutiam an regerere iniurianti liceat, 7. 26. Heredis inſtitutionem non poſſe in alterius præſcribatur, 31.14. Iniuriam in animo conſiſtere, 74.7. voluntatem conferri, 35. 12.14. fallit, 15. Honos non minus, quam vita, tuendus, 60. 18. Iniuriam iniuria repellere illicitum, 5I16.& 17. Heredis verbum pro domino interdum acci- Hoſtes duplicis generis, z1. 8. Iniuriam nemini facere, qui ſuo vritur iure, Pi, 100. 8. tam ad natos quam naſciruros Hypothecaria actio, vide Actio hypotheca- ibidaz. trahi,79 3. ria. Iniuriam non fieri ſine animo iniuriandi, 7. Heredi vnicuique licitum renuntiare iuri pro I. 42. 8 ſe inttoducto, 77. 7 Vm lactura alterius nemo debet locu- Iniuriam paſſus ad ſummam emendæ, iurare in Heredem an inſtantia transferatur, mor- e pletari, 40 10. an neceſſario teneatur, 51.32. tuo principali; 7.34.& 35. Ignorantia facti alieni probabilis, 66.4. ob Iniuriam remiſſam an remiſſæ cenſeantur contra Heredem an locum habeat iuramen- Ignorantiam cauſſæ fruſtra prætendi, vbico- expenſæ, intereſſe& damna, z1. 80. tum exl. ſi quando. C. vnde vi. z1. 88.& 89. pia haberi poreſt peritorum, 23.19. ab Inturia an excuſet conuicit vetitas, 7. 29. Heredem& defunctum eandem cenleri per- Ignorantiam quamlibet excuſare a mala fide, Iniuriarum actio, vide Actio iniuriarum. ſonam,;7. 9. teneri ad ſoluendum debita 6216. Iniuriarum an conueniri poſſit infamans no- defuncti,& quare, 38.6. Ignorantiam regulariter præſumi, 10.20. centem, 59 38.an item opponens exceptio- eredes domini, cui feudum erat commiſ- pro Impenſis non tam actionem, quam ex- nem famoſam, ibid. 40. ſum, quando illud vendicare poſſint, 99.12. ceprionem rerentionis rei competere, reſp. in Iniuriarum caulſis quomodo ſententiæ cõ- eredes defuncti teneri ad as alienum ſol- 37.6. cipiendæ, 59 II. uendum ex hereditare, 38.29. mariti potius Imperator an poſſit ordinationi Cam. Impe- Iniuriarum condemnatus fit infamis, 7.19. intelligi poſſideri, quam vxorem, 61.36. rialis derogarc, 24.19. Iniuriarum conuentum comparere per pro- ereditas an veniat appellatione bonorum, Imperator creando magiſtratum, qualem curatorem ad infamiam euitandam, cau- 10.59. quando amittat nomen, 34. 6. CGuan- tribuat iuriſdictionem, 23 z. tela, 83.25. o delata dicatur, 10. 5. contra ſmperatoris præſidem an crimen læſæ Iniuriarum ſententia in procuratorem feren- ereditatis aditio an animo fiat ſolo, ibid 6. maieſtatis admittatur, 44.14. da,& quare, 75.12. ereditatis paternæ renuntiatio, viuo patre Imperatoris prouiſio ad quos caſus reſtrin- Iniuriarum teneri, qui exceptionem opponit acta, an& quo iure valeat, 92.16. genda, z1. 83. in iudicio rurpem irz. lereditatis petitio an detur cõtra ritulo poſ- ad Imperatorem ne appelletur, an poſſit præ- Iniurias per tranſactionem ſopiri, 60. 2.&z. ſidentem, 12. 7.& 8.& quæ ſit ratio, ibid.9. ſeribi, 23. 22. fallit, ibid. 8. quæhabear requiſita, o.z. contra Imperatorem proprie crimen maie- Iniurias referre, illicitum, 59.9... erediratis peririonis officium proprium ſtatis committi, 447.& 9. 6. ſuper Iniuriis an poſſit compromitti, 5½1J0. quod, 12.9. Imperfeckum in iure pro nullo haberi, 50.7. ſuper Iniuriis facta conuentio vel tranſactio, creditatis petitioni quanto tempore præ- Imperium merum quid, 16.16. an poſſit præ- an iniuriantem infamet, 609. ſcribatur,or 8. ſcribi, ibid. 20. Iniurians purgationis luramentum ſemel re- A7; Index locupletiſſimus in Reſponla Juris cuſans ſubire, non amplius admittendus, 7. ex iudicis officio reiiciendæ& reſecandæ. pronuntiauit, proceſſus& ſententia an va. 31.& 32. b ibid. 10. leat, z3.16. 20.& 23. Iniuriantis animus vnde colligatur, 74.6.& 8. Interrogatoria cur dentur, ibid.7. a Iniuriatum nõ poſſe per iudicem cogi ad vin- Inuentarium an nihilominus valeat, ſi aliquæ 83.17.& 18. quando dicatur luſtus, zbid. dicandum honorem, 59. 27.& 29. cius ſolemnitates omittanrur, 79.531. ludicis iuſſum regulariter excuſare a dolo& Inquiſitus de crimine,& interrogatus cum iu Inuentarium conſcribendum publici notarii pœna, z3. 27. vbi fallar, ib. 28 30,31. ramenrto, an illud poſſit inficiari, 2017. manu ibid.zzaäa. Iudicis negligentia, vel ignauia non vertenda Inſolita non præſumenda, 6⁷ 41. Inuentarium quare conficiendum, 38.32. in litigatoris diſpendium, 3.83. Inſpectio ocularis, probandi modus, 16 44. b Inſtantia appellationis quomodo a prima cuius intereſt 61. 52. cenſeri, 28.35.— differat, 85 8. 3 Inuentario a teſtatore conſcripto non credi, Iudicis officium circa diuerſa, vel eriam con- Inſtanria litis non finitæ an transferatur in 79 53. traria teſtium dicta, 42 5. heredem, pendente lite mortuo litigatore, Inuentarium de propriis bonis conficere, ne Iudicis officium delinete: ſententia lata 475. 51.21.& 22. minem tenerL, 33. 13. Iudicis oficium in cognoſcendo quodanr. per Inſtantiæ lapſum quæ nam acta pereant, Inueſtitura antiquior in ſucceſſione feudali per ludicis officium nobiſe principaliter nul. 18.20. attendenda, 5l. 8. litatem intenrari. 17.4. Inſtituere quid ſit, 10.48.— Inueſtitura ſemper in feudis attendenda, 92.5. Iudicis officium nobiie quantòtempore per- Inſtitutio patris valida, ſiue in quinque ſoli- Inueſtitura verbalis, vel abuſiua, an tribuat eat, ibid.3. ſuper quo imploretur, ibid. dis, ſiue in vno ſolo numo ſit facta, 79.26. poſſeſſionem, 4.19. Iudicis partes in conu ctum uuilæ niſj vt con. L27. Inueſtituræ forma an& quando murari poſ- demner, actore probante ſuam intenuo. Inſtitutio quibus verbis a parentibus deſigne- ſit, 92 9.10.& 12. quando per dominum poſ- nem, 42.4. 3 tur, parum retert, ibid. 33. ſit murari, ibid. 14. Inſtitutio reciproca an valeat in iure, 49.3.& 9. Inneſtituræ petitio qualiter cenſeatur, ibi. 44. exſequenda, 25.27. 3 Inſtirutionis titulus cur inter liberos neceiſa: Inueſtiruræ tenor quam vim habeart, ibid. 4 ludicis recufario intra qusd tempus obiüci rius, 79.4. Inueſtituram fimultaneam ſolam non ſuffi. debeat, 68 14. Inſtrumentum ad aliud ſe referens, quando cere, vt frater ſuccedat fratri in nouo feu- ludicis ſeculauis iuriſdictio in quibus pollit probet, vel ſecus, 43.16. do, 29.8.— pprorogari, 2z. 7. 9 Inſtrumentum ipſum quibus modis impu- Intietziruram transferre vtile dominium in ludicis ſentenria inter quos Haciar lidé, 43.49. gnerur, ibid. 28.30.31& 33. vaſallum. 40 5. 5 Iudicis vnius ſentent am an paſſir alter de eo cirra inſtrumenti dotalis confectionem an lautile& nullum, in iure equipollentia, 30.20. requiſitus exſequi, 52,12. 3 dos conſtitui poſſit, ibid. 10. Iraeundiæ calor an in delictis excuſer, 83 16. Iudicl cui mandatur exiecutio, an competat citra Inſtrumenti erectionem conſuetudo lo- Iudex ad quem, fi reperiat nullitarem prioris etiam recognitio, 6.15. ci attendenda, ibid.; 2. ſententiæ, ſuper ea deber pronuntiare, et- Iudici ſemper pœna mitior ſequenda,s ſo. Inſtrumentum priuatum duobus teſtibus, at iamſi fuerit appellarum, 47,23z. publicum quatuor reprobari poſſe, si.. ladex an condemnare poſſit in expenſas vi· ſuetudinem indicandum, 50.14 per Inſtrumentum probarc obnoxius, anber ctum, ſinon ſnt peritæ, 28. 47. an coutra contra ludicem etiam ob ſententiam nullam, quinquèe teſtes probare pe ſit, 2 20. legem facere dicatur, ordinariam pœnam ſi exſecuta fuerit, dari actionem ad interel- contra Inſtrumentum probatio q wmodo& mutan do, 19. z. an poſfr ſuper iniquitate ſc, 90. 22 1 qualiter fiat, 43 27. pronuntiare, ſiſententia ſir nulla, 6. 64. an Iudicem ex cauſſa poſſe pœnam alterare 837. Inſtruwentum verum præſumi, donec con: epellerc poſſit agentem, cui legitima ob- ex officic exceptionem præleriptionis te- trarium probetur, ſbid. 26. ſtat præſciiptio, 31. I1. an ſuper exceptione pellere Poſſe, 31. 10. in ferie rem cogi poſſe a Inſtrumenta per teſtes poſſe reprobari, 91. 1. peremtoria cognoſcere, iudicareue poſſit, ſuperiore ad ſentenria erſequendam, 1a.z. fallit, ibid.3. 47 4.an tencatur dare parti petenti copiam Iudicem non debere condemnale in plus quã Inſula quid, 16.36. arteſtarionum, ſi ſint publicatæ, 42.3. an te- fuit petitum, u.8. non debere olieium luũ Intellectus rei geſtæ aptior præferendus. 614 ½. neatur repetere teſtes non rite examinatos, impartiri, parte non poſtulante, 33z non te- Intentioni verba, non contra, ſeruire debent, 34z. 8. neri vlrra id quod deductum eſt in maiũ, 21. 79o9. Iudex appellationis ſuper nullitate, ſi de ea pronuntiare ⁶ 58 poſle diuerſæ lingaæ ho- Interdictum Saluianum cuiuſmodi, 9. 4. quo- conſter, pronuntiet, licer non ſit deducta, minibus ſuam ſentẽtiam exponere per in- modo differat ab actione quaſi Seruiana, 819. terpretem, 38.3. ine cauſſæ coguitione pro- ibid. Iuder eccleſiaſticus an poſſit ad exſecutionem cedentem, haberi pro priuatò, 23, 29. lup- Interdictum Vnde vi, quande& contra quem ſnæ ſententiæ, implorare brachium ſecula- plere poſle ram in iure, quam in facos cum competat, 28 2. re, 6.4 an item ad hoccogere poſſit, ibid. 5. ſibi factum ex actis clare appatet, 11 40. Interdictum Vti poſſidetis, cui detur, 16.2. Iudex emphyteuticæ rei competés quis, 47.25. coram Iudice ciuili accuſatus, an prius con- Interdictum Vti poſſidetis, vtile, quando de ludex in ſcriptis requirendus ad exſequendũ, ueniri poſſit, quam ad criminalemm defcia- tur& quid in eo requiratur, 71.9. contra z. 14. rur, 76.6. 8 quem competar, 24. 24. ludex licet ſententiam nullam ferar, an litem aludice factum, quod ad eius offieium non Interdicti Vti poſſidetis, indicium dupler, 2z9 faciat ſuam, 90.23. pertinet, an ſubſiſtar iure, 28 1.. Interdici Vri poſſidetis, fubſtantialia, 16.3. Iudex lirem ſuam faciens, quando& ad quid coram Iludice ſuſpecto litigare, graue, 872. Interdictum Vri poſſidetis dari contra difta- rencatur, ibid.12.14.15.& 18.(10. Iudices an& quando teſtes efle pollint, S. 8. marorem, 25 14. Iudex male iudicans qua actione teneatur, o0o.&9.. 88 in Interdicto Recuperandæ, quæ probanda, Iudex omittens aliqua actis inſeri, ad quid te· ad ludices duos nemo ſuper eodem factovo: Fr.7. neatur, 9. 7. candus, 8.18. in Iprerdicto Vnde vi, pro qua poſſeſſione ludex ordinarius, non attenta delegatione, Iudicium capitale quod,& quando ſit crimi- præſumatur, 28. 7. quæ probanda, ibid.s. quando manear ordinarius, 24.18, per com- nale, 20. 1I. mixtum quod, ibid. 8. quorum rario habeatur, ibid 5. in interdicto Vri poſſidetis qualis turbario Iudex quando& quare pœnam corporalem requiratur, 16.9.& 13. quid petendum, ibid. r 4 quæ probanda, ibid.)5. Intereſſe& fructus an veniant in petitionis hereditatis iudicio, 10.90. de ordinario fieri delegatus. 24.10. ſcribi, 28.33. Intereſſe condemnario quando ſine ſpecifi- Iudex quibus perſonis cauſſas ſpirituales cõ- inter Iudicii& cauſſæ acta, magna diſteren. catione admittarur, 21.91. mittere poſſſir, 2 3.13. tia, 18. 21. 5⁵56 Interlocutoria: vide Sententia interlocuto- Iudex ſecularis an poſſir de dote conſtituenda in Iudicio alio an& quando probent vnis Ila. vel repetenda cognoſcere, 43.48. iudicii acta, ibid. 19. 1—— rium, ibid 6&. in pecuniariam, viræ in corporalem,& ſi- Iudicium, tranſactio,& pactio amica diffe· militer, mutare poſſit, 59. 51. quando ſuum runt,& quomodo, 60,12.&14. triplex, 10,½ Perlnterpellationem extraiudicialem an pre- Iudex tam in facto quam in iure, quando in Iudicio poſſeſſorio an etiam de peritorio ſcriptio quandoq; interrumpatur, u. 4. ſupplere poſſit, 25.7. poſſit ognoſci 25.8. 8 2. 3 1. Inrerpretationé in recerta non admitti, 73.31. ludex vnus an poſſit alium requirere pro ſuæ in ludicio rei feudalis poſſefſorio iudex com- Interpretis vnius dictum an& quando ſuffi· ſententiæ exſecutione, 6.3. petens quis,. 23 8. ciat, 88. 68.. Tudicis arbitrium multum valere circa taci- Iudicio fiſti cautio, vide Cautio iudicio ſiſſi. per Interpretem an ſtipulario celebrani poſſit, tam ſocietatem, 18.3. 3 Iudicia cur conſtituta, 8315 .1... 4„.... 3.. 8 3 103*)⸗ ibid. I. an matrimonium contrahi, ibid. z. Iudicis decretum quid excludart, 12.33. in ludiciis binum ſufficere actum, 43.43. an teſtis a commiſſario examinari, ibid.. Iudicis delegati ſententiam quis exſequatur, in Iudiciis poſſfeſſoriis etiam proprietatem . R ritulum ad colorandam poſſeſſionem Interrogationi criminoſæ an rteſtis reſponde- 25.26. reteneatur, 3.13.— Iudicis ex metu male iudicantis pœna, 90.17 poſle deduci, 25 4. 4.*.. 5 3..— 2 1,„. 1. Interrogationes impertinentes& ſuperflua Iudicis incompetentis, qui ſe comperentem Iuramentum ad ignorata& incogitata 9 extenden- Iudicis iuſſus an& quando a pœna excuſet. 89 Inuentarii copiam non eſſe edendam, niſi ei, Iudicis non omnem vocem pro re iudicata Iudicis prorogati ſententia per ordinarium Iudici vt ſecundum le gem, ita& lecundù con. miſſioné quando cenſeatur delegatus, ibi. 6. Iudicium pacis fractæ criminale& ſumma- officium excedar, 28. 10. quando videatur Iudicii acta quare diligentiſſime debeant cè. heüte 3s euco Cn aaari A mibreſeinculum 4 59 aſcemrn tarum, not utiaegn. wiuhund acultas an d mutnleteem,ſrl. wuneniium ecam nol ertuu,r8 uabgundd probetut ex eeunna,8z.1o. aküuhb, qur cxanimo 9 mtinadum pactum, 46. naquumptobandus ſal Guum 1.57. mulauum ſcriptis in Pnur.quando n dtcuandum, au. thurciquando pugnät, — Rmtrunam, S95. nnnonicum cotrig hau atincwumimmutabil krain tetius tolli, an 447. Wganltetndo ciuſdem a 4 6 uln üt aeinguir nec nos iſt 18 duhnetos diſtingy iſgationicenleri te 490.1. e Mcrinuriam, deäan ſcag. conluetuchi extendendum, 56. quando id non habeat ad lus feudalec locum, ibidi8. an& quatenus ſeruandum, dum Kquis enormiter ſit læſus, ibid. 2z.& 24. an lus rep in eſtectu obliget iurantem dolo ex propo- ibid. 12. ſito interueniente, ib. 12. an noccattertio, contra Ius ſcriprum quando valeat conſuetu- Le 1.3. contra bonos mores etiam iure ciuili do, 39.13. inualidum, 49. 19. cuius imitetur naturam, Iusſcriptum ſi abrogetur per conſuetudinem, 31. 9. illicitum an requirat abſolutionem, haberi pro non ſcripto, 60 62. tettio acqui- licet fingat aliquem eſſe maio- 21.65, 66, cum ſeqq. ..*—* 1 rem, tamen non fingit aliquem elle prudẽ. Iure commun pr tem, 6a4. Purgationis quando habeat lo- dere vIteriores in ſucceſſione, 63. 3. idem in Legitimam non poſſe in totum tol cum, 7.z renuntilattonls ſucceſſionis a pa- feudali ſucceſſione, b. 4.& 5. D. loach. Mynſingeri luriſconſ Germani. .. 1* 4. 2** 6*.2 8 d onſtiruendum, vel pæſcriben- Legitima liberis inſtitutinistit: „quantum tempus requiratur, 621½ da, 79.; udiatum non tranſinitti 97,9. limitatur Legitima ſi minus ſit relictum ad ſupplemen- tum 3inb S gitimæ conditionem, vel modum adiectũ pro non ſcripto haberi, 38. 44. Legitimam integram& ſine diminutione li- 3 en beris a parentibus deberi 38.35.& 43. alias ad atum quando non pofſit auferre princeps, ſupplementum agi, ib. 3. an id procedatin filia dotata ib. 36. oximiorem in gradu exclu- Legitimam iure naruræ liberis deberi, 38.37. . li ſtatuto, 10.43. fed poſſe diminui:& quatenus, ibid. rentibus præſtitum, an liget etiam liberos, alure communi receſſus omnis odioſus, 10.74 44 45. 3719. fuppletorium quando deferatur, 18.27 ſure communi ſi nobis ſit cautum, non opus Legitimam per patrem adhuc viue luramentum taxandæ iniuriæ cauſſa, an pol- ſpeciali prouiſione, 30.II. poſſe,z 8.41 ntem ſolui ſit deferri heredi iniuriati, 1. 29.& 30. de lure ſuo dubitans, an poſſeſſfor bonæ fidei Lego, verbum quid importet, 79.14. ad perſo- luramentum vt obliget, quid requiratur, 57. dicarur, 99 9. nam de iure inſtituendam relatum quid 0- z5yt ſitr licitum, quos debeat habere comi de lure ſuo dubitantem cenſeri eſſe bonæ fi. pererur, 79.16.17.& 18. dei, 42.17. L. fin. C. ſi maior fact alien. rat. hab. in quibus Lorii mults— iflorii multæ cauſſæ& decla- Iure ſuo vtens, dolum non facit, nec vim, 98.21 bonis habear locum, 40 14.15.17.& 18 .— 2.. 5 3..—— 84 rationes, ob quas non ſeruans a PGœna per- Iura feudalia cum nihil ſtatuunr certi, recur- Lex non nouit opusimperfectum, 6l. 20. iuri excuſerur, 59. 31. 32.& 33. fuppletorij rendum ad ius cömune, 63. z. incorporalia L. nulla dubita tio. C. de procur diſcuſſa, 8.36. luramenti prom dilationem quid impediat, 18.29. an poſſint vendi, 12.16. omnia quanro tem. L. 2. C. de reſcind. vend. an habeat locum vendi- luramento exl ſi quando. C. vnde vi, an ſit lo- pore præſcribantur, 31.7. nô ram natis pro- tione facta decreto iudicis, 2.32. cus contra here dem, 21. 88& 89. ſpicere, quam naſcituris, 30.13, 0mnia 30. vel Lexvbinon diſtinguit, nec nos diſtinguere o- luramentum nõ debere eſſe vinculum iniqui- 40. annis iure ciuili præſcribi, 41.9 fibicom- porret, 21.52.& 57. 1. 41.10. ludics mniusſen ut petentia remittentibus non amplius con L.vnica, C. vt nem. lic. in emp. ſpec.li. 1o. diſcuſ- luramentum præſentem ſtatum, non ius ſu- cedi regreſſum, 1.9. ſa, 64.45. requuhtuseie i. ce ie 1. 4 24 6. 16 ludicicuimand perueniens reſpicere, 38.16.& 17 Iuriſconfulroru munus præcipuum quod, 71.2 L. Aquiliæ actio. vide Actio I.Aquiliæ. per luramentũ probandi facultas an& quan- luriſdictio ordinaria, item delegata, vnde de LaAquiliæ actione quid veniat, 83.2. do non tranſeat in heredem, 5l.z1. pendeant, 95 4. quomodo acquiratur, 16 31. L. Aquiliæ iudicio vtili quis teneatur, 1. 5. quid luramentum ſuppletorium, eriam non petitũ Iuritdictionis delegatæ ſigna 24 11. cum ſeqq. eo conſequamur, ibid. 6 adicirtſecundt au n.. ladt an n. aiudice deferri, 18 28. Poſſeſſio an& quando ſolo animo retinea. Legis auxihium fruſtra implorare, qui in legẽ 2⸗ 14. 114 5. 4., luramento an& quando probetur ex delicto tur, 16.39. poffeffionem, vel quaſi, ſolo ani commiſſit, z1.18. outra contra ludicemt, aash ar ie a contta ludicem 3n e proueniens damnum, 3z. io. mo retincri, 2§.15 Præuentio quando habe Lcreditores, C. de pignor. in omnibus cõtra- luramento ſtati in his, quæ ex animo depen- at locum, 24.21. pProbatio, 16, 32 prorogatio- ctibus locus, ↄ8.12. 4 an lud cemer caat 4 kla nem an& quãdo impediat error. 23,15. ſim L. cum a matre, C. de rei vindicatione, 10 53. luramento veſtiri nudum pactum, 46 19. Plieis exempla, 25. 16. tirulus an iara inferat L. final. C. de iur. emph. intellectus, 28. 28. per luramenta quorum probandus valor reru realia, II. 18. tres ſpecies 16.10.& 11. L. pretio. fl. de dona. cauſſ. mor.& l. neq; fratres Pellete polle, ant un ſupetiote ad a ρμν violentia ablatarum, z1. 87. Iuriſdictionem de te feudali ad rem non feu- C. eod intellectus, 69.12. lus Canonicum an Parrum ſcripris in cauſſis dalem prorogari poſſe, ſciente domino,& L. z2. C. de reſcin. ven. remedio quot annis præ- definiédis præferatur, 72.15. quando depec- non prohibente, 23.20. tuit petitum itun ſcribatur 12.30. .. 1—. ,. K 8... 2. catottactarur, obſeruandum, 4113. Iuriſdictionem dupliciter alicui per præſcri. L ff. de acq. poſſeſſione intellectus, 19.51. lus ciuile& canonicũ quando pugnãt, quod- ptionem legitimam adimi, 16. 41. L. ſi quis tantam, conſtitutio an competat ſine neri"ltralde En ie liber in ſuo foro ſeruandum, 85.6. ad luriſdictionem fundandam requiſita, 26 5. viol entia, 18.9. pet ius canonicum corrigatur& ad luriſdictionem fundandam, ſaltem ſum- Legema quaquis non recedat, neminem ſbi- pronuntare a kle a 4 abrogetur, 41.12. marie de quo debeat conſtare, 22 15.16& f. Ipſi imponere poſſe, 50. 40. Ius natuiale& cõtractuum immutabile, 92.II. de luriſdictione cum dubitatur, quid iudici Legem nouam futuros tantum caſus reſpice- lus quæſitum an ex facto alterius tolli)ſimmu- cum primis cognoſcendum, 4² 4 re, non præteritos, 24. z0. regulæ ampliatio, cedentem, à MNM tariue poſſit, 92. 7. plete poſlet at en POlllt,52 7 pro luriſdictione delegata non præſumi:& 14 22.& 23. lus ſcriptum&conſuetudo ciuſdem auctori- quare, 6. 24. Legem quib. rebus imponerepoſſimus, 56.26. lbifacume eru luriſdictione in feudum data, ad quem debe- a Lege dari ivriſdichioné ordinariam, 9.4. lusybi non diſtinguit, nec nos diſtinguere de- ant appellationes deuolui, z5.19. ex Lege diffamari, an purgatio criminis fieri bemus, 32.13. .... luris communis diſpoſitioni cenſeri relictum tur, 25.22. calum omiſſum, 20. 15. luris coftectio vitanda, 3 2.15. luris error lata eſt culpa. 90.14. Ann ludice tadum a u pertigehan d M. zuid coram ludicelt a „ ladices an&ql as luns ordo in actione ad thori fepararionem Iurifdictiones quanto tempore præſcriban- pollit, 27.1. Lege permittente quod fit, pœnam non me- Iuriſperiti an a tutela excuſentur, 54. 6. ferL, propter luſtiriam denegatam licitum adire in L. z. C. de reſ ind. ven. non euentum reſpici, 45 ſuperiorem, z2.z. ſed initium contractus, 12.37 luris exſecutio non haber iniuriam, 28.9. Iuſtitiam in Princiꝑe præſumi, 64 21. Legum cotrectionem nõ debere fieri per ſub- 8 auditiones& tacitos intellectus, 10. 65. dotemue lucrandam, ſeruandus, 6.31. I Eüſo que cauſſet reſtitutionem. 3. 8. Legum præſumtiones quando non attendan- L luper Læſione qualis debet eſſc cognitio, tur, 18. 46. us transferre in alium neminem poſſe, quam ipſe habeat, 2 30. 1 1d.6. Leges dare formam negoriis futuris, 14.17. is conſeruatione cum agitur, non Laicus an& quatenus poſſit decimas poſſide- Libellus ad libellantis cõmodũ intelligendus, 1 quo ſoluatur, 4.18. re, 30.24.& 26. 28.4 alternariuus quàâdo admittarur, 90,21 aluris regula non temere recedendum, 46.19. inter Laicum& clericum„cum cauſſa eſtrea- contra iudicẽ male iudicantem quomodo tur invtroque foro lis, coram quo iudice tractan da, 47. 26. formandus, ib. 16. 17. 18.19.& 20. criminalis er ſingulares de populo ꝑ. Lapis centeſimus quor miliaria deſignet, ſ4. 8. defectuoſus, etiam non oppoſita exceptio- luri Canonico quando ſte 29. clultatis an p udicium, 19.30. tionabiles, 43.39. Lapidicinas precioſas venire appellatione me- ne, ipſo iure nullus, 59. 8. criminalis delicti lurecommuni præferendæ conſuetudines ra- talli, 39 9. quid debeat continere, ibi. 6. famoſus quid 10h Largitas ſponſalitia quid, 43.23 an cum dona. 59.43. penes concluſionem reſpiciendus, vt urrexigendi, quodcontra omnes competit, tione propter nuprias æquiparerur, ib.22. aptus vel ineptus iudicetur, 7 3. pro impe- an& quomodo præſcribarur, 19.57. Laudum arbitratoris ſi enormiter eſt iniquũ, tranda reſtitutione minoris contra ſenten- uri nec dum competenti non renuntiari, 1.39 reduci ad arbitrium boni viri, 5 25.& 29. tiam, qualiter formandus /3. 7. vnde aduu- libi competéti renuntiare, cuiuis liberum, Laudum arbitrarorum non requirere ſcriptu- dicandus 10. 8 reſp. 25.2. vt ſit formalis, quid ibid.37. fuo renuntians„illud repetere ne- ram, 55.1. requiratur, 71 8. vt ſuſtincatur verba impro- a Laudo appellans, an& quando pœnam cõ- prianda, 90.9. vtilis actionis in factum ſur- concra ius ciuile an valeat ſtatutum, 14.14. promiſſo inſertam commirtat, 58.7. rogatæ in locum interdicti vti poſſidetis, alus commune quod eſt ſtricti eſtiuris, Legatum inutile quomodo vtile reddatur, 3 4 2.z Legitima quid:& quomodo in iure accipia- Libelli concluſio quo narrata reſtringat, 22.4. 88 lceuri non obtẽperaſſe quis dicatur, 53.21. tur, 38.39. quid, vel quanta ſit hodie, 79.3. ex Libelli concluſione meciendum, qùæ actio caufſa per principem limitari Legitima hodie liberis non alio quam inſti- ſit inſtituta, 100.4. lus ex facto Oxiri, 99. nu,z. rurionis titulo relinquenda, 25.,2.& quæ e- in Libelli cõciuſione ſubſtantialiter ſtare mo- ius xatio, 95. 4. dum agendi, 22 5. Af ——,y————————y——ͤ———— 2 3————.—————— 8 8 8—.— 4 „— 2 8 — 4 —— ————— — Index locupletiſſimus in Reſponſa Juris 5 contra Libelli criminalis ineptitudinem, an literis priuatis an habeatur ſides in antiquis, tum validum:& quare. ibid. 40. & quando erceptio opponi Poſſir, 59.9. 21.33. Matrimonio ſoluto an dos vxori, eiuſue here- Libelli emendatio, item mutatio, quando fie- Literis priuatis ſigillatis vt habeatur fides, cõ- dibus debeatur, 6 4. ri dicatur, 100 II. ſuetudo an valeat, ib. 30. in Mendicantium ordine, quæ ætas requira- Libelli cmendatio quæ fit addendo, quando in Literis remiſſoriis an opus actione iudicati tur, 100.23. & quomodo procedat, 7.5. quot modisex. intentata, 6.13. Merum imperium, vide lmperium meruw. ſiſtat, 10.12. quouſque permittatur, ib.1z. Lirigare coram iudice ſuſpecto, graue, 87.2. Merallt appellatione quæ veniant, 39.9. Libelli famoſi pœna quando ſit mors, vel alia Locatio quid, 38,12. 8 Metalli fodinas inter regalia numerari, 39.). mitior, 59 48. Locationem nullo tempore definitam, cenſe- Merallum fodiẽs in Iocs priuati, cui decimas Libello conformem eſſe debere ſententiam, rifactam ad arbitrium locatoris, ibid. 14. ſoluere teneatur, ib. 7. 11.38 59.46. Fallit in criminalibus, 6 2.47. Locatoriob penſionem res conductoris taci- Metus an ceſſare faciat præſcriptionem, 1.2z. Libello ſententia confirmanda, 21. 85. cius ex te obligata, ibid. 8. interueniens licet non faciat ceſſare cõſen- emplum, ib. 90. Locus remotus in iure quis dicatur, 6. 45.& 46 ſum, pimit tamẽè qualitatẽ libertatis, 100.,41 ob Libellum criminalem ineptum accuſatus, Loci inſtantia an a tutela excuſet, 54.7. reuer entialis ſolus an inducat diſſenlum, z. abſoluendus, 59.7. Loquendi modus vulgaris reſpiciendus, 100. 33 ſemelillatus quaudiu durare præſuma- Libellum ex concluſione æſtimari, 18. 4 cxcõ- 20.vide Vſus loquendi communis&c. tur, 100.34-ſubornationis an in ſecunda in- cluſione inepta& in conuenienti corrue. Locutionem indefinitam æquipollere vniuer- ſtantia atrendatur, S5.7.præſumtio vbi cel- ſet, 61.22. ſuſpicionem quid tollat, 1 16. re, ibid 5. ſall, z1. 19. Libellum ex vna parte ſuſtentari, an fufficiat, Lucri& damni æqualitas, natura ſocieratis, Metu in actu meritorio vitiare ipſo facto. 100 100 10. famoſum edens fit infamis, 55.44. 18. 35. 4. præſumtiue probati, ibid. 36. ficut exclu- dit coniunctorum præſenria, ſic abſentia reſtringi& interpretari concluſione, 18.6. a Lucro ſi quis remoueatur, reſpectu alterius, in Libello actionis poſita petitio alternariua, cui lucrum applicetur, 50.37. an& quando eundem vitiet, 22.56. Lucris nuptialibus, quæ tacita inſit condi- in Libello pœuam delicti non ſpecificaram rio. 135. b nihil officerc, 43,3)7. M NMiliare quot conſtet paſſibus, 54 8. in Libello quæ non ſunt deducta, an ſuper iis Agiſtratus cur conſtitutus, 83. 15. Miliarium Italicorü ad Germanica, rario, ib. poſſit cognoſci, 18 6. M Magiſtratui an licitum, capere aliquem pro Miliaribus fingulis quatuor Germanicis, ſingulos dies computari, bid. in Libello quando alternatiua petitio admir in propria domo, 27.11. Magiſtratus moniti ſub qua pęna tutores da. Miles domum reuerlus an mihtariter teſtari corum facit eum præſumi, ibid.3z. Meum quod eſt ſemel, non poteſt irerato meũ fieri, 61.15. tatur, 43.86. in Libello quid poriſſimum ttendendum, re reneantur, 54.3. poſſit, 46. 7. 22. 4. 1 Maieſtatis dictio cui conueniat, 44 10. Militem voluntarium, non coactum a Deo Liberi an ob parentum delicta teneantur, 99. Maieſtaris læſæ crimen. vide crimè læſe maie- diligi, 100. 42. 1 Milites noſtri num veterum militum priuile- II. meritis parentum ad obſequia prouo- ſtatis. candi, 35. 22. qGando in predefunctæ matris Mandamus, verbum quam habeat ſignificati· giis vri poſſint, 46.1. 1 locum admittantur, 33. 6.& 7. onem, 24.9. Milites noſtri temporis, verſantes in exped ti⸗ Liberorum appellatione venire poſthumos, Mandatum exſecutiuum quomodo reſolua- one, frui militaribus priuilegiis, 60 9.& ¹ 79.44. ö b tur, 71. 7. procuratorium an& quomodo Milites quomodo poſſint teſtari. 46. 3.1i in prę- Liberis etiam ſchedulæ teſtamenti in arca te- morre mandantis finiatur, 2. 41. ſpeciale an lio ſint. quomodo teſtincur, bid. ſtatoris repertæ acquieſcendum, 79 9. duo& quando in reſtiturione in integrum re- Milicum ſtipendiariorum noſtriteu poris qus iure debeatur hereditas, 49. 23. quiratur, 84.3. b ſit ratio, ibid. 11. 9 Liberos matris viduæ fidei tutius, quam alte- Manus inectio quid, 98 13. circa Militum reſtamenta tres ealus conſide- rius committi, 38. 1M1M. Maritus an& quando pro vxore, ſine ipſius randi, 46.5. Liberos teneri ad facta& pacta parétum præ- mandato agere, vel ſeſe intromittere poſ- Militum tres ſpecies, ibid. 2. ſtanda, ibid. 20. W ſit, 96.14. Milites domeſticos priuilegiis militarib. non in Libertare præſcribenda nec lon gum tem- Maritus& vxor in qurbus æquiparentur, 43 3. gaudere, ib. 8 in caſtris degétes, côiter quo- us, nec titulum requiri, 19. 29. Maritus quando dotem vxoris lucrerur 1. 36. pus teſtibus adhibitis poſie reſtari,ib. 6. in Ligis& treugis an poſſit agi ex nudo pacto, quatenus provxore promittere poſſit, 10. Minæ quando ſufficiant ad excuſarionem ab 21.99.9 z1. vt ob adulterium coniugis dotem lucre homicidio, 27.5. dulteram Minerarum in priuato fundo intentarum de- Lis an inſtaurari poſſit, ſi, qui pactus eſt ſtatim tur, ſic& vice verſa 13. 6. vxorem a pœniteat, 45.6. accuſare poreſt: non e contra 432, vxorem cimæ cui debeantur, 9 1t. ciuiliter de adulterio quatenus poſſit accu- Minor an contra renuntiationis ſucceſſionis Litis cauſſam iuſtam habens, erſi ſuccumbat, non ramen condemnandus in expenſis, ſare 6.54. 48.23. Mariti bonis confiſcatis quæ nõ veniant, 52.18 ſententiam reſtitui poſſit, 53,4& han dotis Litis conſortium quando contrahatur, 87.I. Maritum herediratem ſuam tranſmittere ad vel donationis propter nuptias conſtitué- Litis conteſtatio an fiat per poſiriones, velad ſuos heredes. 37.2 5. 4 dæ facultatem habeat ſine curatore, 43,19. eas reſponſiones, vel per excepriones obie- ad Maritum quarum rerum in dotem datarũ an dotem de mobilibus conſtituere pollit, ctas, 2. 6.an in caufla appellationis requira- periculum ſpectet, 65.10. lſibiqd. 21. ex facto procutatoris læſus, an te- tur, ibid. iI an per partes expreſſe vel tacite pro Marito non teneri vxorem, 7z. 16. nec exi- ſiituatur 53.10. ex facto tutotis vel cutatoris poſſit prętermitti, 8 3. in iudicus neceflaria, pfius delicto, ibid. 17. læſus quam habeat oprionem, ib. i- 7113. fubſtantia ordinis iudiciarii, z.. Mares& ſœminas, quo ad bona hereditaria, Minormaior factus, quanto ſilentioa cura- Litis conteſtarionis omiſſio quid inducat codem iure cenſeri, 32.12. toribus nulliter alienata racite approbet, 77.7. Maſculi vt fœminas excludant, conſuetudine 40 13. maiorem ſe aſſerens quando reſtitua- Litis poſt conteſtationem exceptio oppoſita,& ſtatuto introduci poſſe, 49. 25.& 26. tur, 53.32. Tibi nõ competit actio, an iudicio retro nul- per Maſculos familias conſeruari, 79.32·Onera Minor 14 annis an liberam habeat in ſpiritu- lum reddat, 83. 21. re p. gexi 32. 3.( alibus agendi facultatem, 43 18 ante Litis conteſtationem libere poſſe procu· Mater ſuorũ liberorũ proximior tutrix. 38.16. Minori qualiter ſuarum rerum defenſio per- ratorem murari, 88.2. Matris renuntiatio, quatenus nocear liberis mittatur, 53.25. 3. ante Litis conteſtationem opponendæ decli- 98. 212. contra Minorem indefenſum lataſententia, natoriæ excepriones, 23.5. Martti hereditarie ſuccedere liberos, 33. 6. nulla ipſo iure, ib. 24.& 26. ad Litis conteſtationem quid requiratur, 8.5. Matrem immediate eſſe filii heredem, 37. 11. Minorem non habere petſonam legitimam ſin e Litis conteſtatione proceſſus iure nullus, vna cum liberis ad fratrũ hereditatem vo- ſtandi in iudicio, ib. 2z- 18.15 proceſſum corruere& ſentenriam, z. 5. cari.zz.10. Minorem 25.annis excuſari a tutela, Litis ingreſſum quid impediat, 4. Matre ad ſecunda vota tranſeunte, tutelam poſſe conſtitui a iudice, vt ſir tutor, ib. 33. Litis non finitæ inſtantiam transferri in he- ſuorum liberorum finiri. 38.17. a Minori locus an validus ſit in iure, 12.20. redem, litigatore mortuo, lite pendente, zI. Matrimonium an per interpretem poſſit cõ- Minorum bona immobilia an poſſint aliena- 21& quomodo, ibid. z2. rahi, 88.2. i, 40.8.& 9. bona fine iudicis decreto alie- ropter Litis pẽędentiam non inhibendus poſ- ad Matrimonii ſeparationem cũ proceditur, nari non poſle, 45. 4. ſeſſor iure ſuo vri, 6¹. 43. ordo iuris ſeruandus, 6.31. cõtra Minores nõ currere præſcriptionẽ 3311. ante Litem conteſtatam non dici quem pete- ad Matrimonii fubſtätiam an neceſſaria ſcri- Minores pubertati proximos cõtra delictum re, ſed petere velle, 4 1⁰. b Ptura, 15.9. non reſtitui 54.30.niſi deliquerint ſimplici⸗ item non dici, niſi ſit conteſtata, 59.4. ante Matrimoniũ fructus perceptos eſſe do tare inducti, ib.31. Literæ authentico ſigillo obſignatæ, an pro- tis,& cum ea reſtitui, 65. 3. NModusagendi in quo ſtet ſubſtantialiter, 2 u⁸ bent, 21.25.& 29. Matrimonium ſpirituale cötrahi per profeſ- Monacht in rebus ſui monaſterii an poſtint iurare, 93. 27. de Literarum ſignificatione cum tractatur, fionem, 100.39. ſtari dicto vnius, qui cas legere nouit, 88.7. a Matrimonio carnali ad ſpiritual= argumẽ- Monaſterii poſſeſſionem etiam per monathee valetudi- remiſſionem teſtitui poflit, 5o.z5an contra 4.1²11C 4 en unpo ooe dite de boteſt ua A doll- au cu n 2 aaldi afO 1aubus cuius latin aa mnod'ol- gb Ki9. naquemn . Aaunce, 4. . conuculfe addo Jurtum 1 9 4 an aeulplla5 con utuene 79 1 e dum graurdad Su h Ldu d. hiuulici in bon. poll muulbegtul,30 11. K an elgente, 2n icpe⸗ Auduunodem prople no nnileligelt pollit,d. teeror,1 a doaliuom ſuũ ad ſao albunon polſe teſidcan Seun 17. Mhuh 1 rtim wlt,quom odo di- riin heciqſecunda qos. adohaldi tprcha, b ſc rwomalidus ncmo imma. 4 zunkecionem daplex ha- 2s guando buulegium uus rritin, ꝛn Kqualier ha. Uyothecam 9. 11.& 23, an i- Aadcertas meiccs cmcudas, N nn rntum(biluigcue pa uäarkäne led wuiuerſo aataru 14 16. ſ 1 dltaadgend tis, h. 9** dRutruhlic lhera, 9.; 4 Nterillcato a r, k, 1 lto tacere latug 4 b dlon 2 den mgrenaddu( ſ0c tuan cellane. um, Nwirtn reuetcniutt Pnd 1 1100. 3 ſemelilan tur 100. 5. 100.34 ſh kantenmt 4 ler, 6rau ſulpa rarts, Merdmaduns 4 pralumtius „ d coniunda corum tacites an a vondi. Meum duodent 2⁸ hen, 5u. 6 Miluate quot ca 4 3 M larium ltalt m 1 quem hro hlilaridh ah lingulos dieh e esda Miles domumt Pollit, 46.). Mülitem volumt maie- dilg.t Muürcsnoſtrim lücasi. gits ti polln Milttes noftite ſolaa. one, frui mil modo Miütes quomo a i alean lo int quod unun un re. Militum füpent ant uts, fittatio, bid 1 4 circa Milirum** iphas randi,6. e poſ Mihtumttesſ A Milres domcl a Mn „1t. aaudere, ib Bre 195— i, 10. Minæ quando rtn b lucre homicidio,t 1 1 erius 1 geram Mincrarum 1n 5 b. 9 orem cime cui del 1 accu. Minorancont It vemilfionet a i ententiamt r onatt d Jonatiot n uc . de facultate de l au dotem de. .4 Mliaoriquum MWioremad 9— N Mhränin aen 4 Nicoten ſa coe ſecouli 1 man Ninon l uu⸗— atum 0 Il 4 t d. M 1a 4— ni oho 4 rfi g dütak, Loole ewo 2s Ser⸗ ſcrr lnn cbt* Su treei 7 8 1] . 24 1 00 n mach ufe of. Mo esii a g — dur 2 Monaſterio quando fugere poſſint prælatus Notarius legalis immatricularus, Chartula- Nepotes abuſiue& im proprie heredes nomi- dus, 64.34. D. loach. Mynſingeri luriſconſ. Germani- valetudinarios pofſe retineri, 33:8. redden., Nominis errorem non vitiare, ſi de re ipſa cõ- ditranslationi, forma conſenſus in ſeripris ſter, 100.51. b er abſentes monachos conuentuales„98. Non eſſe,& non apparere, idem, 1.3 4 vide non O 27. translationem quodammodo vim ha. Elſſe,&c. berealicnationis, 93.14.. Noſtrum quod eſt, ad alios non pertinet, ³7.. Monaſterio deſtructo poſſe monachos inter Notarius an fallarius pręſumatur, ſi aliud ſcri- ſe dwidere bona, ib. 25 Fallitihb. bat, qua mconueniar inter partes, 59.35. Ordinatio pœnalium cauſſarum Caroli V. cit- ca pœnam periurii explicata, 90.;3. rdinem nullum abſque diuitijs& facultati⸗ bus conſeruari, 32.5. Actio amica, tranſactio& iudicium dit- ferunt,& quomodo, 59.12& 60.14. Pactiones an pœnitentiam admittaàr, 60.5 Pactum ad quæ extendi nequcar, 37. 23. an corruat ob defectum formæ, 10. 29 coniugũ an& quomodo reſcindatur, 14. 10. de non ſuccedendo an ſcripturam requirat, 9t. H.Vbi& quando valcat, 37.13, factum denon &conuentus, ibid„ã7. rius iudex dictus, 100.30. Monaſteria quando de vno in aliũ locũ tranſ- Notarij immatriculati defectus quomodo ferri pollint, ibi. 2.& H. Nt transferri pofſint ſupplendus, ibid. quæ tequirantur, ib.19 2iSum ledg. Notarlo cum iudice plus fidei habendũ, quam Mora in præpataroriis iudicii an poſſit gur- alij notario ſoli, 9.5. gari, 39. 8 b nnatnn Notzrium duobus teſtihus æ quiualere, 6. 29. ſuccedendo, iure ciuili nullum, 10. 25. iure i- Morgengab qui d, 43,2.3.& 24. 5 2 ei.⸗ in Notprijs appellationem denegari, 60.65. tem canonico:& quatenus, ibid. Monens quandotranſmittat, 97.13. Nouatlo quid,& quomodo fiar, 77.19. Pactum promiſſionis vnde incipere debeat, 10 4 4* 211 r Jona ri 4—.12... Mortis cauſſa donario 8 vide Donartio cauſſa de MNougemergentia, nouo ind gent auxilio, 28. quam tacitam in ſe habeat conditionẽ, mortis. 6415 nouiſſima derogare Prioribus, non c- 37.17. quodob ingratitudinem donatio nõ contra Mortuum lata ſententia innalida, 733 contra, 92.6& 93 15. iir reuocanda, iure nullum, 98. 10 reciprocæ .—.. 85— 7 4* 3—.. 8.. d... 2 Motus proprit, claufula quando habeat locũ, Nullitas an cõcidar appellatione deſerta, 6 8.15 donationis, vel inſtitutionis, in iure validũ 4 8 2 19.16.& 27.. Nullitas appellarione delerta, quando& iplſa 49.3.&. reciprocum viri cum vxore, init ũ Mulctæ pro leuiorib. criminibus cuius ſint iu. pro deſerta habeatur, vel non,I7.Z. de hereditate, vel donatione vtriuſque, an riſdictionis, 25. 22.& 29. tanquain odioſæ, Nullit. s incidenterne vel principaliter in iu-. valcat, 49.4.vt ſuperſtes ſuccedat præmori- reſtringendaæ& vitandæ, 43. 7.) diciũ deducatur, intereſſe multũ, 17.14& 15. enti, quam habeat vim, 49. 8. Mulier au poſſit maritum conuenire ad do. Nullitas in genere, ſed in ſpecie deducenda, in pacti de non retrouendendo actione, quæ nationem propter nuptias conſtituendam 59.1I. quando dicatur euidès, 17. 8., vt cauſlam probanda, 31.6. matrimonio ſoluto, 43 44.dum grauida de. deuoluat, quid requiratur. ‚8.2. Pacti forma quæ, 10,29. Prehenditur, ex offiecio iudicis in bon. poſſ. Nullitatis exceptio an impediat exſecutionẽ, Pacto de retrouendendo an& quanto tem- mittenda, donec partu libergtur, 80 12. 8 14 23. 24.& z26 quamdiu obiici poſſir, 68.I1. pote præſcribatur, 31. 8,12& 13.& ſeq. an prę- Mulier, marito ad inopiam vergente, an repe- Nullitati annis 30. præſcribi, 17.1 Fallit, 1b. 9.)7 ſcribatur in Camera Imperiali, bid. 17. tat dotem, 15.6. an donationem proprer nu- Nullitatem etiam replicando opponi poſle, Pactum de acquirenda hereditate nullo iura- ptias& paraphernalia cxigere Poſſit, 1b.7. 68.10. mento poſſe firmari 47.17. Mulieris conditio deterior, 13.O Nullitatem opponi poſſe, 3o. annis, agendo& Pactum de retrouendendo contractui addi- Muſierem träſmittere doralitium ſuũ adſuos excipiendo, 47.18. tum, eioſdem partem cenſeri, 1 5. heredes 37 24. Nalliratem ſenrentiæ intentare volens, quo Pactum& contuetudinem pari iure cenſeri, Mulieres in criminalibus non poſſe teſtificari, modo id facere debeat, 17.4. 32 26. qualiter intelligendum, 1. 27. Naͤllitate deuolui cauſſam ad iudicem ſupe. Pactum futurę renuntiationis differre ab ipſa Muuera ratione belli impoſita, quomodo di- riorem, 8. 20. renuntiatione, 5o. 9. nudum iuramento ve- cantur. 64 49. ſuper Nullitate, ſi de ea conſtet, iudici appel- ſtiri. 46. 19. Manerum mere realium ſpecies ſecunda quæ, lationis pronuntiandum, licet non ſit de- Pactum præſentem ſtatum, non ids ſuperue- 1bid z.. ducta, ibid. 19 niens reſpicere, 37.16.& 17. circa Munera diſtinctio Baldi reprehéſa, ib o Nullirates in actis non attendendæ ex conſti- per Pactum quod fieri poteſt, poſſe& pet ſta- a Muneribus parrimonialibus nemo immu- turione Carolina ſi de meriris cõſter, 2.18. tutum, 10.38. nis, 1b 22.41.& 42. Nulli de ſe confeſſo credendum, 59.24. abacto ad conluetudinem an recte inferatur, Mutuans ad ædium refectionem duplex ha- Nulla exceptione obſtante, clauſula quomo- 139. dber priuilegium, 15.4. quando priullegium dol atelligenda, 26 9.“ a Pacto ad legem, ſtatutum, vel conſuetudiné, habeat prælarionis, 15.5.— Nullius confirmationem nihil operari, 19.7. argumentum an validum in iure, 14.15. Mutuans ad rem eméẽdam, an& qualiter ha- Nullum quod eſtab initio, cõualeſcere nun- ex Pacto de non retrouendendo quæ naſcan- bear tacitam hypothecam, 9. 21.& 23. an i- quam poſſe, 33 nec confirmari poſſe, 4 7.21. turactiones, 31. 4. tem mercatori ad certas merces emendas, Nullum& inutile in iure æquipollere, 30.20. ex Facto nudo in ligis& treugis agi poſſe, 21.9 ibid. 2. 6 Numerus teſtium in teſtibus fibi contrarian- Pacta conſeruandæ lucceſſionis an valeant de N ribus perpendendus, 42. 8. iure, 73. 1. TAſcitur qui, non tantum ſibi ſuisque pa. Nuncio iurato quatenus credatur, 6. 5r. Pactorum reciprocatorũ effectus qui, 49. 4 5.6 N rentibus natus cenſetur, ſed vniuerſo Nuptiæ iure diuino prohibitæ inter aſcendẽ. Pacta contractui emphyteutico interpofita reip bono, 30.16. tes& deſcendenres, 72. 6. inter collatcrales an valeant, 78 17 dari, aur fieri, vr fint vali- Natiua porentiota datiuis, 24.16. iure poſitiuo, 72. 7. da, quæ requirantur, 10. 27. de ſucceſſione Naturalia robuſtiora aduentitlis, ib. 0O0. viciſſitudinatia 3 uando valean r, 49.13 iter Nauigatio in flumine publico libera, 19. 3. 8 blögeris an inducatur per ſimplicẽ con- coôniuges ſolo cõſenlu inita, an valeant, 14 8⁸ Necelliratem ſępe ex illicito facere licitũ, 93.4 eſſionem, 43.17. inter fratres deſuccedendo an valeant, ibi. Negatotia actio. vide Actio negatoria. Obligatio omnis quomodo exſtinguatur, 15. ſeruanda,) 8.9. Negligetem aut obliuioſum neminem in ar- 28.30...... Pacta contracta 1 ineſſeeundemque formare duis præſum, 95.33 38 in Obligatione conditionali non naſci ſtatim& reform are, falua cötractus ſubſtantia, 77. in Negotio omni nõ eſſe niſi vnam ſentétiam obh garionem, 43.II. 22 de futura ſucceſſione legibus reprobari, diffinitiuam, 6. 16. Obliuio quanto tempore præſumatur& in- 99.3.. Nemocü alterius damno iacturaue locuple. ducarur, 50 27.. Pacta eo modo ſolui quo colligantur, 21 43.ex tandus, 40. 10. duplici onere grauandus, 64. Odioſum ſui natura, an poſſit intentione ſta- conuentione accipere legem. 73.24. publi- 34. fibi talem legem imponere poteſt, a qua tuentium immutarino. 78. ca non egere fomento Verborum. 21.9.. non liceat recedere, 50. 40. Officialis quando litẽ ſua cacere dicatur, 90. 11 ex Pactis contractui appoſitis competere a- Neminem alreri vriliter ſtipulari poſſe, 50. 31. Officium qus dlibet prorogari poſſe, 24.7. ctionem. 50330. X 3z. Fallt, ibid. 33z& 4 ex conſenſu alteri Omittere quod etat faciẽdum,& facere quod Panormitani ſententia improbata. 6.28. obligare,14 25.iuuari poſſe ex eo, quod pri. non debes, in iure idem, 52.5f. Papa creando magiſtratum, daalesd Keibuaf vs impugnauit, 57.. plus iuris iu aliũ tranſ. Omni meliori modo,&c. clauſulæ effectus, 1z. iuriſdictionem. 24. 3. quatenus diſpenfaro 5 2.—.... 2 ferre, quam ipſe habet, 97.4. poſſé alteri ius 39.& 1813. poſſit,& quando opus ſit cauſſæ expreſſio ſuum adimere ſine eius facto, 5039. Præſu- Omnia& ſingulaverborum natura quæ, 21. 74 ne. 72.18. miiactate ſuum 64.32. Onere duplici nedum triplici, nemo grauan- Papæ auctoritas& poteſtas. 30.22 quatenus re⸗ eim ſtringatur ibid. 23. 2 4⸗... 4. 14 8*.—„— 2.*. nari:& quare, 61.3½& neptes ex filia Ppmor. Opinio communior& vfitatior reliquis præ- Papæ diſpe aſatione an conſobrini iuti cano tua ſuccedere in ſucceſſione aui in ſtirpem, ferenda, u 16. nico Poflint coni ngi.72,4.,& 9. Relibi e6 79.48. ex filia premortua eodem modo, quo Opinio conſuetudine approbata, obſeruanda Papę, vel Principis delegatũ, in cauſſis ſibi cõ- ne„ g. 2„ c⸗ miſſis eius vicem referre, 6. 6. nepotes ex præmortuo fiſio ab auo, vel auia 21.55. 1,5 Eis Vicemtekerees s ee za inſtituendi, 79 34. cxcludi in hereditate al- Oppignorans rem obligatam pro libera, qua Papæ verbis narratiuis, in qui„ terius neporis, ab auia iure Sax.3 4 8. actione teneatur, 66.13—. credi. 30.35.„eAeiut enan Nocendi animum non præſumi, 81.7. Ordinare, verbum comprehendi in verbo in- Papam in e quæ iuris ſunt po ui, et 3 — 4. 4△ 4 3 1 1„. 1.. 3.„ 4 4.„ 1,—.. ocẽtem infamare impune an liccat, 74 3. in- ſtitnere. 10.43. ad Ordinarium quando de ſine caufſæ expreſſione diſpenſare, 72.1 amans, an iniuriarũ poſſit conuenig, 59 38 uoluatur cognitio in feudalib. cauſſis, 2 2.3..& 17. 1 1 4 reled 4 Index Locupletiſſimus in Reſponſa Juris gei- vysta auupi: ze Tnc g ind 1us 6.K8. 22 6. quando in libello admittatur, z1. 86. 79.33,oſchumi agnatione non rumpirges tudn lxenss af En minus Inſt. de act intellectus, 5 6.&. 22 6. quando in libe ttatur, z1. 8 15 Poitunnnr Eüatiohenon ompirats hhisnuuhis Parapherna an veniãt appellatione doris,43. Petitio herediratis. vide Hereditatis peririo: de 8 Wenramen 9 im, ſed bolum inſtitutio. gtaut Paris in parem imperium nullum, 7² 14. in pignorationis cauſſa quando Cameræ cô- poh lie 579.43. 9 haua, 9 ob Parentum delicta liberos non teneri. 99.11. petat iuriſdictio, 26.1. ½ o erorum appellatione continc. S na olek de Parentum voluntate quibuſcunq; indiciis pignorationem verbo alienationis compre- 1 45 z eerag eüuſee re viuai he conſtare, ſufficit inter liberos, 79.10. hendi, 28. 24.lim. ibi. 27. oteſtas patria an excuſet a tutela, 54 14. 23 3 bam. zucat † 4e Tignerationeconllirutionis nouæ erplica- Poteſtati n oftrè quodadſeribitur, non adleti.* bi neceſſitari 31.14. Se a œna mortis, vel Præceptum exſecutiuum ſine ſententia con- Parentes in hereditate liberorum, vna cũ ſu- atione&onſt perſtitibus liberis, in capita ſuccedere, 34.9. tio, 26. 7.88,9.& inde.— a Parentibus quibus verbis inſtitutio deſigne- Pœna capitalis quando de p tur, nihil refert, 79.39. mirtiori intelligatur, 50. 49. citet pot Parte actus ſubſtanriali remota remoueri to- ta, de qua pœna intelligenda, 59. 54. CorPO- eprum quando dicaturr ralis quando& quare a iudice in pecunia- Præcipimus, verbi ſignificatio, z24 12. ſimplicitet poſi- demnatoria; nullum, ss8. 4ä. 1 9. evoll 4. 9 1 Stoliet 1 Præceptum quando dicatur nullum, ib. c. u auäu 6 villn opele hoſfi co Bais aunam, 1, 10 d tum, 100,27 z. 118 24 12. Parun danſin ralge fauorabilis, 80. 15. riam, vite in corporalem,& ſimiliter, muta- Pr ata eſſe talia, qualia ab Lorum ſubiectin Bihu anralere Paſſus quot conſiciatur pedibus, 54, 3. ri poſſit,. 51. delicto ſit par, 84.4. mirior in Permittuntur, 6r. 4. aucan urguftan Pater an feudum auitũ vendere poſſit in præ- delictis ſemper a iudice eligenda, 59.51. ordi- Præfationes quid probent, 21.74. 9 nxrti aeig iudicium filiorum, 48. 3. an filiæ dotem pr naria ſi ob delictum ſit imponenda, quod de Præiudicio m agno cum agitur prelentem gin nen dlc legitima relinquere poſſit, 79.23. an poſſit tempus reſpiciendum, 43,5. fuos tenere de.& tacentem videfi confentire, z3a. Ipuu Sn - bona ſua inter liberos æqualiter partiri, 38. bet auctores,*37. Prælatus& conuentus quando fugete amo. ame udan 34. an poſſit in feudalibus vni ex filiis plus Pœnæ fauor contra delinquentes, 42,13. naſterio hoſſint,9z.). uu Poianagu Leg quam aliis relinquere, 9².20.& zl. an poſſit ad Pœnæ priuilegio inſertæ declarationem Prælati& epiſcoph eceleſiarum ptocuratores, 9 gätscia E 4 inter liberos diſpoſirionem facere inæqua- quid requiratur, 19.2.. non domini,zo*lk. abrazuan dlecif 2 lem, 1o. 49. an poſſit vni plus quam alteri ex Pœnæ ſpecificarionem non requiri in cauſſæ Præſcribens ſemper debetſeſſe in bonafide,„24 huilime intef proceſſu, 43.37. non eſſe obnoxium delin- iure Canonico, 48.17. linquens legitimam, quo titulo reliquiſſe quentem prius, quam conuictus ſit& con: in Præſcribente ſidem bonã bræſumi, nifſco. nuun xſund tra cenſearur, ib 21.& 22. fi totam ſuam 1ubſtã- demnatus, 28. 52. de iure cõi mitigandæ, 43. trarium probetur, 411...) 68 tiam inter liberos diuidat in teſtaméto per Al. tanquam odioſæ, reſtringendæ& vitan- Præſcribi an pofſit, quod in hominis poſitum aadurm obleruantian liberis relinquere, 79. 29. in teſtamento re- verba cöia, quam vim habeat, ibid. z24. daæ.34747. eſt voluntate,z114.“ 5 uuneſt cöttactum Patris factum& pactum an liberi tencantur Pœnam non mereri, quod lege fit permitten- Præſcribi an poffi t, yt ad ſo premum principt wilhänlioinitum'6. præſtare, 38.20. inſtitutionem eſſe validam, te, ↄ4.18. G. prorſus non appelletur, 23 22. 3 unreran quod qui ſiue in quinq; ſolidis, ſiue in vno ſolo num in Pœnis cauſſa immediata, fauor Reip. 4² 14. Preſcriptio an currar contra adultum matan mo ſir facta, 79.26.27. noxia an liberis pari- a Pœnis non appellari, 60. 63. item contraminores, 33. 1. an contra pu- 1 miiuitiam,6421. at præiudicium, 44 30. Perſona& dos an æq́; in Pœnalibus non extendenda verba, ſed po- pillum„II. 27. an currart tempore pupillaris 4 uigerne ſcicntia, de fauorabiles, 73.27. tius reſtringenda, 1. 43. xtatis, 100. 49. an interrüpatur dubitatione 3 9 z10 Patrem ad ſecundas nuptias tranſeuntem nõ Pœnitentia an habeat locum in contradtibus 41.18. centenaria cuius ſit efficaciæ, 48 14 ce. 4 h& confim⸗ poſſe vxori plus relinquere, quà vni ex libe- innominatis, 77. 21.23.& 25. tenaria cum mala ſide, an de iure Canoni. Suggate 936 1& ris matrimonii prioris, 95.9. nec adminiſtra- Pœnitentiæ conteſtatione in cõrinenti facta, co procedar, 48.76.& 17. 1 3 3 5 dſuofhet tionem habere, nec vlumfructums in feuda- cõſenſu finito, an reſcindi tranſactio poſſit, Præſcriptio decennalis quid requirat 3.22. iu- M 3 5 dües habẽe lib. bonis, ↄ2.24 pPoſe in teſtamento ſuo do- 45 6. an locus ſit in tranſactionibus, 60 6. in rium incorporalium quando patientiam 9 8— 8u 4 tem proarbitrio ſtatuere, 10.52.item vIrra quibus contractibus ſit locus,& quamdiu., requirat, 48. 11. quando ceſſet, 100. Jo quan- eun n legitimam reli qua bona cui vult relinque- 4.13. pollicatio quæ reuocari poſſit, quę nò do interrumpatur 26.12. præſeriptio 3o an. en 4 laltantla ttans rc, 38.49.vItra legitimam liberis quid relin- 1.42. ex pollicitatione neminè obligari ib. 44 an rollat actionem ipſo iure, 4119 zo ann. Fad 1 qucre non teneri, 79.30. Populi conſenſus, cauſſa proxima, ex qua na- in feudis, contra quem habeat locum, 489. eiru rogrti non ec Paribulum ſignum meri imperii, 16.30 lcitur conſuetudo, 13. 28. in conſuetudinep- vItramemorialis quantumn poſſit, 48.33un„) ex Patientia diuturna præſumi ſeruituté, 8rz. bandus, 12.24. vſus ſi variet, an legitima ſit præſcriptionis mareria, in qua agitur de 1 itturonis htoptet ni Patriæ conſuerudo attendenda, 7.6. conſuetudo, 5015. qui poſſint inducere cõ- peccato, ſtandum iuri Canonico 4. radei,. 4interelſe, Patrimonii ſecrera non facile pandenda, r. 3z. ſuetudines, t3. 10. poſitioni criminoſæ an te- Præſeriptioni an detur locus in feudis. 419. 1.ñ Wnappuas ob adula Paucos iũctos multis ſeparatis pręualere, ⸗310 ſtis reſpondere teneatur. 14.13, poſitiones ꝓ. Præſcriptioni 30. an. an locus ſir in feudi 597 roryia,bid z. Paupertas an prohibeat teſtiſicari. 29 2 27. ducens quid fateatur, 25.2 3. Poſſent, verbũ ad Preſcriprionem immemorialem an titulus aſtzaurhebitum z. Paupertatem non eſſe de genere malorũ, 2. 27. cuiuſmodi inferat neceſſitatem, 10,56. requiratur, 3z. F. eideytconcellum an vi Pax an banniro ſeruanda, 21.59. 62. an rumpi Poſſeſſio ab vniuerſitare iam quæſita, quomo- Præſcriptionem immetnorialem habete vim— üronen„an. dicatur per quamlibet leuem occaſionem, do retineatur, 9. 4. an continuetur morte priuilegii& conſtituti, 48. 10.&1z. unlaruu, n.n. appelle 21. 23.& treuga quomodo differant, 2150. patris vel aui in liberos, dominij exemplo, Præſcriptionem longifſimi temporis an cita. ſeüdanerno loca 1n. 33.& 54. rupta an cenſeatur per eum, qui i- 61.33.& 34 an tribuatur per inueſtiturà ver· tio ſola interrumpit, 17.11. non procedete nutanraddun conttarit norauit illam cuulgaram, 21. 15. balem, velabuſiuam, 4.19 an vniuerſitati ac- ſine bona fide, ib. oon currere, mſi atem agſenon concedencd Pacis fractæ iudicium criminale& ſummariũ. quiratur per ſingulares perſonas. 19. 0.& z pore, quo poruit agi. 6 9.17 prætendens an 4 tn,1,41 doſten 20.6.& y. in interdicto Vri poſſidetis, quomodo de- bonam fidem probare velallegare teneatut 1 griori)o kad as Kprelatio Pacis fractæ neutrum accuſare poſſe, ſi dubiũ bear probari, 25. 10. continuatio qualiter 41. 16. que faciant cefla re. r ²3. quandoq; er- 1 zantln 7 auat 11) 10. quan- zſätgecose ſit quis inceperit, 59. 30. b probetur, II.zI. cõtinuationem præſumi, 18. traiudiciali interpellarione interrumpl. ie he ex Pacis inſtrumento, qui eam violauit, anſe 22. probatio cuiuſmodi, 16.6. recuperandæ 34.tricennariam contra exſecutionem ad. danunor 4 rollatun, tueri poſſit, 2118. remedia, 28.1. circa poſſeſſionis téẽpus pro- mirti 41. 8. 1e Ire 2 6 A derüta atut, id. 9 Pecuniæ verfio, an probetur per Abbatis& bationem præſumriuam tolerari, 16.7. ad Præſcriptionem iutis emphyteutici quan- iea 0 uum, K co conuentus confeſſionem in inſtrumento Poſſeſſionem an arguant, ſi vxor claues ad do- tũ tempus requiratur,; 23. poffeſſio euiuſ- ehaa em rno amitt debiti, pecuniam eſſe verſam in monaſterii mum& cubilia habeat,& aliquas ſubleuet modi requiratur. rr 30. quę requitätur, u.⸗⸗ iſa p vtilitarem. 30.13z. obuétiones, G.35. dupliciter interrumpi, n. in Præſcriprione ompi bonam fidem per iuu i 1 Maltuuonn Perfectum quid dicatur, 50.10. 33.ex cauſſa poſſe vtriq; parti inhiberi, rr. 46;. Canonicũ requiti. 4u12. quid fufficiat pro aſatui idid Periurii pœnæ, 90 2.& 3. ex præterito præſumi continuatã, 31 6. rei a. babare. 19. 21. preſcriptione fublata, nunquz d Rdem faciat ad Periurium incurrendum an larta ſufficiat licuius nõ amitti, ſi ad cuſtodiam colloce- cenſeri ſublatam vltramemorialem, 4812. 8 u culpa.5. tur, 61 46 releuare a probatione, 2.25 ꝓ poſ Præſcriptione 30. ann. oẽs pimi actiones. 112. ictuftunn qunn⸗ Periurium non committi ſine dolo, ibid.l. 9. ſeſſione antiquiore in interdicto 1u vi,p. Præſcriptiones Tandoaü dortiife. 9⁸ 29 in 8 d0 non punir:i, ſi in nullius vergat detrimentü, ſumi, 25. 24. r. 28. 7. de poſſeſſione litigioſa ſſ præſcriptiombus Hodie ſemper bonã fidem ded dole, — Sbd. et Jigicaltan it agatur, etiã Principes in Camera in prima requiri. 1.. 24. præſentein,& non contradi- üuair u ultatid 0. 2 eriurio an excuiſet lilt cu tas,n.6. inſtantia conueniri poſſe, 87.) præterita p- centem, pro non conſentiente haberi. 5.²l de cinem anticua Periurum non cenſeri, qui venit contra pro- ſumi aliquem in præſens poſſidere, 25. 1I. in de bræſentibus ad furura præſumi:& viceuer- datwiletele m Priam iuramentum, niſi contrauenerit ex poſleſſione ſua an quis ſeipſum propria au- ſa. 100.32.* Krn daulie .. 5. 6„ 1. 8 10 Sinard geni Ctoritate defendere poſſit 19.1. Præſumi quemque talem, quales ſunt cũqm- anckeſttchi b Perpetuo, verbum qui ignificet, 31.13. Poſſeſſor an inhiberi poſſit iure ſuo vti, ppter bus verſatur. ib. n. Krden üro libi, Herloar priuarwan ius ſaum adimi poſſit ob pendentiam litis, 61,4. bonæ fidei dicatur, Præſumtio animi iniurioſi, ꝗd operetur, 5112. dniens, p E jcam utaldade nnr 8 17.8 153.. dubitans deſuo iure 99. 9. plato teſtamen- Præſumtio an oriatur ex delicto patris cõtta zacdad aithia erſonarum du oritas in te ibus ſibi cõtra. to quid petere poſſit, 6t 50. quod poſſide- filium, 44 29.& z0. alderſ d9 pertanee 23 ühue de la,tn dai mus noſirum præſumi, 37. 4. poſſidere iuſte Præſumtio cõtraria an impediat delationemn döelſenc a cat—— pe g digitis 4 icatur, 7r110& ſine vitio quis dicatur, 98.19. poſſidens ſe- iuramenti ſuppletorii, 1829.. aed ulthee) 1 P 5quotconttec dBitis,4. 5.. mel, præſumitur adhuc poſſidere, 19.24. Præſumtionem allegare an ſufficiat, vbi lere fa algwi tnario omäht zus& iuſtiriam miniſttari,&c. clau- Poſſidentis cõditio in dubio melior;z. 26,pro bationem ſolemmitatis requirit 3014 ateäi eadem ät ulæ effectus, 11. 39.16. 49. 18.12. 25. 6. 1 xæſumi. i 4.„—ſͤͤ 3' dlo „II. 39. 16. 49 5 poſſidente præſumi. ib. 25. Poſthumus ꝗs, 79 Præſumtionem animi iniurioſi, quę inducant auuch hotteat. Petitio alternariua an& quando vitiet libelli 3. ẽt inſtituẽdus: alioq rumpit teſtamentũ, 5i. nI pt aſumtio-. tan — — — ₰* ——— — — S8 — —— — — ha. Dord Jur .6. 4 ia, ompre.— ea hier hadſen dit. 9. uei edpo. didas 4udtenten ii bi tenaria cum un a faca, coprocedat, ih Foſit, Præſcriptio dec ate un 0in ium incor in pun mdiu, tequirat, 48. an ock. uea5 dointertun atan did.a aatollat acc aneha aana. infeadis, co, aabuta linc. Iltrawemot un ma üt praſcriptiot aietin reco- peccato ſtat u in aes. Dreſciptioni; a tan nerd ad Prélcnptiot renat 3 requitaturz eust aomo. Pretcriptionet ud mone bpriullegi R nng 1 wplo, kreſcriptionen e 1 lo ſola inte aue 1 ver- 0¹0 ſola int 9 .,1 wealth ſine bonatt — 1n 4640 2&G Pore,quopo hu o de- honam det ru alter 416 que u n ni,. trivdiculi A be ade 14 tricennat A! 15 mitti 44,k7.. . 1 en 1d Preſctiptio ex tũ tempusn e dso- Jirecdi a ne modi fed leuet. u9! 1 in iapteſciprat eug 1 4 Cmonicun vor e 1t habatetzu 1 1 d. d ⸗. 5 be. ceueitid 6 en 2do Sſctiptione 5 2, P Pmici dot a Ae c de FeEthta ee dim qunle cac liw e ceutrm nihath 34 81„ ,1 2 dehrelen a Fuabb' Hwae 14 1 Hrrſuni qu* Rdvya feclarlk ngd use W 12 Optes domdjo nl rur 4 — preſumuo 1 n Hu mnen fiumt lde- tocot u. tul n Preſumt au Ki— r 8 lare er Jrcui.1 ens amtone S., eu Trrn nſ K bacol 8 ¹ eſumtionẽ metus ceſſare in præſenria ma- præteritus quando quis dicatur, 79.36. Principis procurator an& quando tranſigere Principum conceſfiones,& confirmartiones Priuilegii confirmatio vt fidem faciat, quid — Priuiſegio, quo ad actus futuros, quando non D Joach. Mynſingeti luriſconſ. Germani. iſtratus& conſanguincorum, 61 22. præſumtiones legum nullatenus aprandære. bus non veriſimilibus, 18.46. præſumtionum diuiſio, 26.2. niſi bræſumtionibus non poſſe probari taci- ſuæ intentionis, 10. 12 tam ſocietatem, ibid. i. Præuentio quomodo inducatur, 94.2. er breci quantitatem declarari quantitatem gi, z 19. MemIE,64, 30. Probatio cui incumbat, Princepsan cõſuetudines tollere poſſit& ab: Probatio efficaciſſima q rogate, 61,6. an diſponere poffit contra ius quæ, 7.20& 2z. poſttiuum, 21. 69 an ius diuinum poſſit li- mitare, 21. 66. quando contrahere dicatur, 64 44 quando tertio ius acquiſitum aufer- re poſſit, ib. 6½. 66.67. cum ſedq. perfectas, 16 43. Probare id quod fundamentum eſt ſuæ inten- tionis, quemliber teneri, 100. 22. Probare per teſtes quinque an poſſit, qui te- netur probare per inſtrumentum, 2. 20. Probandum cuique id, quod eſt fundamentũ . ad Probandum non admittendum, quod nõ releuat probatum, 52. Probartio an poflit ad certum modum reſtrin 26. 100 21. uæ, I. 6. euidentiſſima Probatio ꝑcõiccturas quãdo valcat, 1.19.& zr. Probatio plena an per plures ſubuertatur am- Probatio præſumtiua an ſufficiat circa tem- Pcinceps ſiconcedat priuilegium vilegis, an pus poſſeſſionis 25.12. valeat in præiudicium tertii, 19.42. Principis cerca ſcientia, quid excludat, ibid14. at vim, 18.45, Probatio propter ſimilitudinem quam habe- confirmatio quid faciat ceſſate, 49. I1. ſub Probationem per ſe inualidam conſuctudine Principis ide quenquam decipi, nefas. 21.6z pro valida haberi poſſe, 2.17. Principis priuilegia latiſſime interpretanda, in Probatione, ſcriptura deficiente neceſſa 64 48. 91. 6. poſlit, 92.37. Pripcipem ad pactorum obſeruantiam obli- bent, 1 31. ari,98.7. obnoxium eſſe cõrractum ſuum Probariones rei& acto adimplere, cũ ſubdito ſuo initum, 64 43. a Principe fruſtra impetrari, quod quis habet in Probationum materi a lege, 73 12. in Principe præſumi iuſtitiam, 64.21. a brincipe quod fit ex certa ſcientia, de eo diſ- putare illicitum, 49 10. tur, probare, maxime reus abſoluendus, 60. tiquitas dicatur, 2134. Probationes duas imperfectas, ſi connectan- ria, quatuor vel quinque admitti reſtes, Probationes imperfectæ coniunctæ an pro- ris ſi fuerint æquales, 1I. a in rebus antiquis, 12. 13. uiores ad abſoluendum potius, quam ad condemnandum, admitti, 21.35. quomodo intelligendæ, 29.26 27.& 30,41. in Probationibus dubiis, quæ præferendæ, conſiliariis& præfectis, pro luoPrincipete 2. 26. 2 Kimoniü perhibentib-an fides habéda.33. 2 in Probationibus veriſimilitudinem vt pluri- p Priucipes acta ſoléniter acta præſumi, 73.3 ½ mum attendi, 64.33. brincipali mortuo, an inſtantia transferatur Proceſſus ab exſecution in heredem, 7. 4.& 35. Prioribus per vltima derogari: non econtra, 92.6& 15. Eriuario doris& donationis propter nuptias, quando habeat locuũ, 43. 4. intereſſe vel do- nationis propter nuptias ob adulterium, quo tempore incipiat, ibid. /2. Priuatio præſupponit habitum 43. Priuilegium a Principe conceſſum an vires ha- beat extra ſuam ditionem, 19.5. an& quãdo pet non vſum tollatur, 71. 11. appellendi& exponendi merces in certo loco, an valear, zz-an tollatur per actum contrarium, ſi ſit reiterabilis, 19. 56. non concedendum in Præiudicium terrii, 92. 42. poſterius an& quando deroget priori, 70.5.prælationis an ceſlet in dote confeſſata, 15 10. quando per actus priuilegio contrarios tollatur, vel nõ. 19.. quando vſu non perdatur, ib. 19.& 20. quod habet actü ſucceſſiuum,& competit cõtra diuerlos, an poſſit in vno amitti,& in altero ſeruari, 19. 28. Ptiuilegii cauſſa perpetua exſiſtente, priuile gi⸗ um eſle perpetuum, ibid. 33. 71.15. tiam, 2. z.& 32. 43.35. uocari, 88.3.& 4. cutione, ad quid part Procuratoris iudicialis ſequi,) 8.z. 55.18& 19. requiratur, 19.9. tis, 10. 46. prælcribatur, ib. 37. 3 Priuilegium a principe concedi poſſe, contra quod nulla præſcriptio currat, ib. 40. Priui- legium&conſuctudinem antiquam pari. ficari.71.1z. habens vniuerſale& largum, ſi e0 ſtricte vratur, an ſibi præiudicer, i9. 22 n5 oberari circa inutile a principio, ibi. 8. Vetus per nouum non abro gari, 67,4. . tluilegio conceſſo ratione alimentorum, et- lam centum annis non præſcribi, 19.38. cõ- tra vniuerſos& quoslibet vti nõ eſſe neceſſe 19.36. tiuilegia an probentur per confirmarionem Priullegiorum, ad quæ in cadem fit rela- dio,vel confirmara produci oportear, 19.34. telligenda, 100.45. an valcat, 100 38. ad profeſſionem religio Prohibitio alienationis extendi, 34 3.5. pfum differunr, 10. 24 operetur, ibid. 1). 10.23. Proceſſus ex inferiori Germania nullitate laborare, 2.16. b Procurator an in cauſſis criminalibus admit- tatur, 7. 15. an reſtitutionem in integrũ pe- tere poſlit, 84.2. ex quibus cauſſis poſſit re- Proœmium in quacunq; diſpoſitione dendum, ceu cauſſa finalis ,10. 46.& r. 21 74. Keditus annui in pecunta conſtiui, quando ex Proœmii verbis colligi mentem diſponen- Profeſſio voluntaris, per vim metumve enõ incoandus, 66. 17. Proceſſus ſine litis conteſtatione, iure nullus, Proceſſu exſiſtente nullo nullam eſſe ſenten- vtplurimum Procurator negligens in appellat ionis proſe- iteneatur, 86.7. Procurator quando litis fiat dominas, 88,1 reuocatio quomodo fieri debeat, 88.5.& 89.7. quando valeat ſine cauſſæ coguitione, ibid. 6 Procuratorem teneri appellare, licet non pro- Procuratore ius dicenti non obtemperante, ilne, vel dominus teneatur, 53.20 Procuratores an& quando teſtes eſſe poſſint, atten- facta, nis legitimam requi- ſita, ibid. 23.& 24. inde. per teſtatorem facta, Promiſſio facti alieni an obliget, ib. 16& 96.13. ibui a Promiſſio per verbum de futuro, an valida ad Religionis profeſſionem legitimam, quæ 0 enemerira conceſſa, quam vim habeat. 7.6. quomodo accipienda,9; 15. quomodo peretur, ibid. 17. vonceſia praſum antur, 19.12. 43.& 44. P.omiſſionis forma quæ, ibid. 29, * quãto tempore an- Promiſſionis forma deficiente, an valeat pro- miſſio, ibid. Promiſſione de non offendendo, per vnum fa- cta, etiam omnes teneri, z1. 4². Propriet arius an poſſit vendere proprictaté, vſufructu penes alium exbſtente, 12 17. Prorogationem ſimplicem, eriam ex interual- lo factam, cum omnibus qualitatibus fa- ctam cenleri, 77.13. Proteſtatio facto repugnans an iuuet prote- ſtantem, 8. 6. Proreſtatio ſenon animo conteſtandi reſpon- dere, quid opererur, ib. 4. ex Proteſtatione animum declarari, ibid.5. Prouiſionem fieri in caſu neceſſario, z1.8z. Prouifione ſpeciali vbi non ſit opus, 5O. Ir. in Prouiſionibus generalibus non includi ca, de quibus ſpecialiter eſt prouiſum, 21.82. Prouocato& infultato licitum ſe defendere, 18. 2. 1 contra Pſeudomonachos an licitum conſpi- rare, 93,18. Pulſare, quid, 85.5. Papilli hereditatem ſperans, tutorem petere tenetur, 54.2. in Purgationis cauſſa articulos in contumaci- am pro confeſſis recipi, z0.14. Purgationis iuramentum quando habeat lo- cum, 7.21.— ciuilem, 7.16. Qualitarem quæ iuriſdictionen fundar, quid debeat præcedere, 26.3. de Qualitate rei conſtare debere ſaltem ſuam- marte, vbi iuriſdictio iuper ea fundatur, 22. 16.& 17. Qualitares non entis nullæ. 61.30. Quandocunq; verbum quid ſignificet. 31.13. Qantitatem rei emtæ declarari precii quan- tltate, 64 30. Qantitate precii in ſchedula emtionis non exprefſa, an va! 0Q Væſtione criminan durante, quieſcere valeat vendirio, 2. 28. Qui prior rempore, potior iure, regule vbi lo- cus, 15 16.& 17 regulæ êt in vſuris locus, 1.;. Quocunque anno, verba quem habeant efte- ctum. z1.13. Quoties placuerit, verba quem habeant effe- ctum, ibid. R in Radice corruptum, corruptum eſſe in con- ſequentia, 2.3& 6.33. per Katificationem an poſſit actus nullus& inualidus confirmari, 30.25. Ratio cum eſt caden in pluribus caſibus, illa determinart omnes caſus per interpretati- onem, 10. 67 vbi vna tantu reddi poteſt, illa pro expreſſa haberi, 6.33. Rebelles de iure non audiri, 9 3½.20 Receſſus omnis a 1ure cõi odioſus, 1077.79.80 Reconuentionem apud iudicem conuentio- nis fieri poſle, 43 50. in Recuperandæ interdicto quæ ꝓpbanda, 52.7 liciti, 20 1. Reductio, ſpecies appellationis, 54. 27. ..... 4— 1 3 45 Profeß thun, vocula communis quomodo in- Regalia an veniant in feudi cõceſfione, 30. 6.7 inter Regalia quæ fodinæ numerentur, ib. 5. 8. Regulæ dolo facit,&c. vbi non ſit locus, 26.12. Regulæ ſtandũ, donec exceptio doccatur, 14. 18.& donec contrarium doceatur, 21.38. Regulæ, victus victori condemnetur in expen- ſis, quando non ſit locus, 42.16. an poſſit etiam ad vlteriorem ſucceſſionem ſecũdum Regulam pronunciandum, niſi pro- betur contrarium, 14. 20. Prolis appellatione an fœminæ veniant, 69.19. a Regula iuris non temete recedendũ, 46.19. Promiſſio de aliquid faciendo,& factum i- Kelatio ad quod fit. in materia referente ex- de renuntiando, quid preſſe cenſetur repetitum, 61.47. in Kelatiuis qualitatum, qus ab vno negatur attribui alrerl, 4 8.12. requirantur, 100. 23. 24unde. Promiſſio, ſe curaturum vt quid fiat, quid o. Relinquo, verbum relatũ ad perſonam de iure inftiruendam, quid operetur, 79.16.17.& 18. Relinquere, verbum quid importet, 79 12. 3 8 1 1 4 1 1 1 3 f 5 I 2 1 1 4 Index locupletiſſimus in ReſponſaJuris Rem quamlibet præſumi liberam, niſi cõtra- Scriptura an neceſſaria ad matrimonii ſup⸗ 4„ 3„ rælu onar 7.12.».. Keitecatio Aeid 8 luen 3 frium doccatur, 11.13.& 62.7. F allit, ibid. 9. ſtantiam, 20. 9. an item ad lubſtantiam pa. Remedio orginario durante, extraordinarii Rem quamliber transferri cum ſua cauſſa, ſu- cti de non ſuccedendo, r. 5.in cõtractue nn. ceſſare, 66. 18. vno renunciato, quando non isque Vitiis,93.6.. 2. Phyteutico 25 reirarun 3. e in emphy- videatur etiam alterum ſublatum, 37.24. Rem ſuam facere meliorem, an& quatenu eun⸗ Mualn bcen„ 49 P uata an prober, Remiſſionem intuitu certæ perſonæ factam, licitum cuiuis, 31.6— 217 af fi ata tete n dga ran,qux non ca exſtincta ceſſarc, ↄ2.19. in Recerta non opus Iüretpreratione, z z 1 Setatanmnote u dem, licoe plenam Renunciatio an valeat, dolo dante cauſſam ex Re conducta commodũ quibus cec 2.71) S4 nanere drhur LAaüta 27. eidem ex propoſito, 56. 8.& z9.an item, ſi fi- Re dubia exſiſtente, iure ciuili, iure autem Ca- 88 Me 8 0 ſeduenaues 25. lia inducta ſit ad renuntiandum iurato bo- nonico clare deciſa, ſtari iuri Canonico in Ahteaten 34 arii ldam mes, quam nis paternis, eo quod ipſi legata ſint apatre Itroque foro,=„. Heriwturamtafatnant e* T. lu 11 in Re graui& oneroſa requiri conſenſum ex- Scripturam infamantem eſſe libellum famo. aliquot millia, legato deinde non apparen- ptur ee 8 benormin enumn Aoliadoa Leunan libitu diſponere licitũ linenrhutset turæ dare lumen& inte ſorotibus facta præſumatur, 92.18. de Re ſua cui ibet pro libitu diſponere„ Dpdurane p intelle⸗ lari cdendo, an& quan- 81.5.. Ben ilenseclenan wdes b 1472 PeLeselsde donase qua affici poſſint condi- Seripture 9 archiuo publico reperte an pro. jario filiæ an teneat, ſi legitimam non tione, 98.14. it,12.1j. Menecperde 33.4 quando zouabda 10. 25. vt Res expeditoriæ quæ, 38. zz, an pertineant ad Sreutitetedatam Kangendis pœna, 5. fran. valear, quorum præſentia requiratur, 6.19. herediratem, 43,21. Rei no 8 5 Ta dsetſicer Renuntiatio hereditatis paternæ, viuo paren- Res feudales qua cõditione a ci pof W 93 8 3— 0 g eenh azes z18. te facta, an& quo iure valear, 9 2. 16. in pa- Rerum quarum periculum ad maritum ſpe- aen quatenus a tutela excuſer,541. ternis bonis an ſe extendat ad hereditatem cter, 65.10.. b. 2 easdndee e argumentum in iure fali. fraternam, 3z.9. matris quatenus liberis no-Rerum ſuarum quilibet moderator& arbiter 3 uu or lu Neee, ceat, 98 z1. per filiam in heredirate paterna 3733.. 4 Sententia ab incompetente iu ice lata nulla, facta, quando obliget, 55. ſtricte intelligé- in Kerum traditionibus quodcunq; Pa um. 473.. u rlotts ſeter da Z o echſ da, nec extendenda vltra comprehenſa in fiat, valere, ↄ8.4.. Lentent a 1n iPfis ien a, 6.60. atbitrato- eadem, 37.18. R 22. Res expeditorias deberi proximis agnatis, ſi ris WM imicuae ePoffir, 28.37. competeu. Renuntiationis cauſſa ceſſante, ceſſare eandẽ, homo nobilis decedat ſine malculo here- iman daeiat Tes 1 eonrman aſ quæ 92.19. renuntiationis remiſſionem„‚veldo- de726. Suit 4 8e ip a eſtnulla, 48.29. confotmis nationem quæ inducant, 50.29. ad Res expeditorias, quæ pertineant, 38.23. it libello,. 38.& 21.35, eius exemplu, 2190. Renuntiationem etiam non iuratam, de iure Res facile ad priſtinum ſtatum& naturam re- contra abſentem lata, an noceat terrio,4. Sax. filiam obligarc, 33.5 non acceprataã non uerti, 50.23.& 26. 13. fomtea minorem indefenſum lata, iplo iuuare, 1. 40 n5 preſumi niſi proberur, 43.38 in Reſcripto quocunque quid fubintelligatur iure pulla. 53.24& 26. contra mortuumla. Renuntiarioné quid inualidam reddat, 56.26. 19. 10. 8 ta, an valeat. 7.3. Renunriarionem tam rarione perlonæ renũ- Reſcripta ſuperiorum ex iure communi inter- Sententia de exſequendo, quam habeat'rim, tiantis, quam eius in cuius fit fauorem. pro pretanda, 93 16. 3 e ex breuitate temporis,& ſine cauſſæ illegitima haberi, 6.1. Per Reſcripta quando cenſcantur tolli conſti- cognitione lata, ndlla præſumitura8a6 er Renuntiationc facta in fauorem alicuius, eꝗ, tutiones iuris commuais, 6z5. cõfeſſione ficta lata, an Tolitmpafanhts non acceptante, reconualeſcere ius Mer Reip.intereſt, delicta puniri, 4½.14. fontium it 6. ex falſa ca lata, nulla,. z ex pccl uinua- Hai 6.4.— delicta eſſe nota, 74. 4. lido nulla. 43.35.humanior ſempet in dubĩo in Kenuntiatione filiæ, præſentia conſangui- Reipubl. negoria an fœminæ poſſint tractare, tenẽda, 3118. iniuriarũ in procuratorẽ ferẽ- ncorum cuiuſmodi preſumtionẽ faciat ceſ- 32. II. 8 da:& quare 7512. interlocutonaq 28anse ſare, 56.206. Keltirutio an competat contra decretum in- quãdiu reuocari poſſit, 22. 8in quavettitur in RKenuntiatione generali non comprehendi terp oſitum alienationi rerum minorum, ſi cauſſæ cognitio, quid requirat&. ε*αdo fuerit damnoſum, 45.5. contra lapſa fatalia vim diffinitiuæ habere dicatur, ib.20. feuda, 92.17. 4. Ldimniti catul, 1.2 a Renuntiatione ipſa differre renuntiationis proſequendi ap pellationem, quando com- Sententia iudicis inter quos faciar ſidẽe, 28.49. futuræ pactum, 5019. petat,& ex qua cauſſa, 851. ex qua læſione lata ab vno iudice, an& quatenus poſſit ab Renuntiatione remiſſa, filiam denuo ſuccede- cauſſetur, z3. 8. alio obtineri exſecutio, 6 9. cius ratioibao. re, nec excludi poſſe, 5o24. Reſtitutio in integrum an detur contra cen- lata poſt recuſationem iud cis nul 4,70:3 Renuntiationes qua forma è: ſolemnitate fie- tenariam Fixletidt'onen ,49.14:an per ꝓ- lata ſuper re in iudicantis territorio non l⸗ idebeanta virginibusin Franconia, 5o4. curtators peti poſſir, 84 2. 4 requirat 5z22 ta, nulla,4) 10 libello conformandasi6⸗ Renunrtiationes filiarum ſtricti eſſeiuris,& o- ad Reſtitutionem minori impetrandam qua- Fallit in criminalibus.ib. 47. nullaan partiũ dioſas. 5017. tuor probanda, 57,9. ad reſtirutionem petẽ. conſenſu confirmari poſſit, 47.17. proceſlu Res aliena an poſſit legari, 69 17. dam cuiuſmodi mandatum requiratur, 53.1. iudiciario non obſeruato nulla. 2831. quæ Res an& quando ob canonis ceſſarionem ca-&a. mandati forma quæ requiratur, ib.z. diffinnitiuavelinterlocutoria, 6. ¹.&r dar in commiſſum, 4 ¹3. pro Reſtitutione imploranda an ſpeciali opus quando concidat. ib.32 quando libellocõ. Res dubia de iure ciuili: Canonico autem de- ſit mandato, 84. 3. minoris impetranda formis fi ſit, ſufficiat. 60.17. quãdo nullaek- finita, ex eodem decidenda, 85 3. contra ſententiam, libellus qualiter for- ficiatur. 6. 63. ſine præuia citationellata, an Res inter alios acta an præiudicet tertio, 41.4. mandus, 53.7. val eat 648.49.&zo ſuper cöpetentia wd iu. Res quomodo ad dominum rcuertatur, ob in Reſtringibilibus ceſſare argumentum a pa- cõpetentia lata, diffinitiuane ſit, an inter- commiſſum delictum, 4.14.& 1. i&a maiori, 10.63. locutoria. 22. 7. ſuper deſertione appella- Res ſemel effecta alienabilis, durat alienabilis de Retrouendendo pactum. vide Pactum de tionis, interlocutoria. 6. 18. fuperrenobe- 6.39. retrouendendo. tita lata, nulla. 47.6. contra abſentem item Res vna& eadem an poſſit diuerſo iure cen-Reuerentia facit præſumi diſſenſum, 2.32. non contumacem. ibid.. ſeri. 10.76. Keus an abſoluendus, actione propoſita ine- Sententiæ damnũ pati ꝗᷓ in iudicio non fuit, i rei Eccleſiaſticæ alienatio. vide Alienatio rei pra, 18. 14. an teneatur reſpondere ad articu- cõôtra bonos mores. 41. 6iniꝗ tatẽ& nullita Eccleſiaſticæ. los ſuggillantes famam, 2016. in dubio ab- tẽ deuoluere cãm ad iudicè ſuperioré 4 24L. i 4 rei iudicatæ exceptio. vide Exceptio rei iudi- ſoluendus, 42.12. tanquam fauorabilior, ab interlocutorie reuocatio gdiu peti poſſitz 9 SCarx. intentata actione abſoluẽdus, ſirei& acto- arbitri ſtadum, ſiuc equa ſit, ſiue iniqua. ſſat. Rei lirigioſæ alienatio, ipſo iure nulla, 52.34. ris probationes fuerint æquales, 60.. Sententiam a quolibet interueniente, qui er Rei ſuæ quilibet moderator& arbiter, 98.17. Rei fauor in caſu dubio exaudiendus, 42.12. ea damnum ſentirꝭ impugnari poſſe, licet Rei vindicatio an ad plures res intentari poſ- Rco potius, quã actori, in dubio fauendũ, 643.) principalis amplius non poſſit. 47.1. K6. ſit, x00. 7: quæ requirat, 40.7. reũ conuentũ non teneri reſpõdere poſitioni Sententiam concidere, litis conteſtatione o- Reivindicationem dari contra quemcunque, criminoſæ, 3.13. excipiẽdo fieri actorẽ, 28.146. miſſa 2.ä. 1 quocunque titulo poſſidentem, 6 9.29. Romuli lex, quod vxor viro ſuccedar, 14.13. Sententiam eſſe nullam, nullo exſiſtentepro- in Rei vindicatione duo probada, 100. 14. quæ 383 ceſſuibidz. 4 requirantur, ibid.5. 8 Alinarum fodinas regalibus annumerari, Sententiam in dubio præſumi ex imperitia, Reivenereæ antecedentia quæ.1. 22. 9 398. non dolo latam. 90O1. in Rem actione plus eſſe cautũ, quam in per- Saluuſconductus. vide Conductus ſaluus. Sententiam inter alios latam, tertio noͤptæ- ſonam, 40.3. Saluo iure impertinentium, clauſule effectus, iudicare. 47.12.. Rem alterius meliorem, non deteriorem qui 91. 7. ad Sententiam non præſumi quem citatum; libet facere poteſt, 10,22. communem habẽs Satiſdationis clauſulæ, mãdato procuratorio niſi probetur. ibid. 8. cum alio, an eam poſſir in dotem dare pro inſerræ, eſtectus, 3. 42. ſua quora, 1z 18.an cam vendere poſſit, ib. i9 Scribæ ſuper prohibita feudi alienatione in- reſeruatum. ibid. 21. nem Sententiam nullam confirmare, ſoli Princit 3 un ur dld mli dici certã pro eo, ꝗ pro ſe regulã habet. 141½ ſtrumentum conficientis pœna, 48.äZ. Senrentiam nullam non mercri exſecutio: 1 5 rounto itiutiæ 1 — —— — 1 apellar,4. ebeulchre aiern8 438; mhuleam, Mcha getirexladin ica Fßnthemaen Butaejnine,an 8 nicriarum cau ! wool 6 wamateronem in cauſſis unxciele r28. aumussge contormes kabbeel eeperr 6i.n. rararicnndinterpretäda tuemyergilla,Sa.zid wauds 61½ ſepemer atidarione tolli taardio becuiana. iethanwatnr dIn. deguamproſehabeat tai larünä pecoris proban arzltarn auttenleam torquer 4 8 ab 1 btuanſälr Kc clau 93 4 rr edtandr, clauſala vbi 4 ao taudem ad. annng 8 9 Kai dr Vheh duomodoin — —— —— — — = S — — —2 S —— ==Z S S= . S — — — — — ynſin ing gerifur b erm anii. ner „47.11 n. non ti tran. ſire in rem m ingi icade tam 1§ ol ear 1eln u a a 1 3.— benc. güem nif annis coln nnht neraan a10 5 onfrma zoelapß La ur ah'ente Irmar fis, 43. eur b ti 31cin„43. 36.1 mer* 3 dun 4 4 6 a, ſiin ſec tinens 3. nullo 1 2 1 ha exps 4 und pr ten pendi 4.2 ccu in pri 3 Le uti K.lm tut 1,41.7 2.Sr 25 mbar prima i 2 tioni —— m lata poſtr Per a zan r a inſt 8 an pi Sca tcon pne 1n 3 m, ſine teemdinn b elener an. eeeeice 3 di. Scri m lei 1 dicatam 4 oua ci m ad h toner ur in ororu teſti cet Beeellat bt gente. 0m tatio 100cC— 52 ſuſ. m e noni 118 ,& O pe.. 3 urxj. nriam nen ne onſti- 8 Ppare 1 1u. ſic r Ppa. cant ad— macch an Alrer ej nbliea non Palira OEe atram lVeecezueae fach nnh. ae el 2 5 tie ere 3O12 ni 1 le ent ac u J. 2 16 5 e eo eiurl on re m& iun ex 51.1 ter. a une bem requrcis Seriun teserur nitapoch.vnigs 1,28. 30 Sorrua, 73 ine deſ dri ee vel altet 14 torũ intetpi 8* per ai ich u 20 niqui nte sap xequi Siudie tem pri. cen jad 10 lterutr 26 ter ni dich d ai poſſi itat enall. pellari poſ dicis ri princi denti he luali tro tatuti pretati rubi uunxen 1 eheun ehtoaunc Lelanipofe,,S. Lpecal Drne alen rtibus tedtenes 52 ratata eccleſi atio quom ter uc„ 8 ain 1. 12 3 EX 248 8 4 li. 1 am N 7 A1C 1 de 2 ad 13 aici— dich ont pelle ntecl re. 6. G poſſi 19 peci lia d. mitti PrO ſcende le atut: lfa ſticis nodo m Ta§e tur. 10. 8.6 ſii—. 1313 uoſ 11. 1 pte den. ſec— a c ArlI1 9 qu f 3 1 mu MW 1 nien. ,8.9 8 cut.— 4. an t ſu T lte 1mu„5. 2. r ex 3 t1- cüdi ond 03 late ACle F* ententi m. 10. 1 er tia lat. orla de 3 8 allta erex ul. xceſſi um 1Ger tan nu end Gtun n e2 d 1 doe tar xpri coae„ e tant 8 A nati u 5 a wate nalci nulla ele oH qualiter Keerlacae 25— AdA4 dueren p TA ,9.19 a uclice vomn 41 Caius 2.14 88, f tentia!, en c1, 6 la* cium er a Lr. llat0 aliqué veni oſſe. 11u an t* u5)14— ,f1 tla 3 tenti 68.8 xcepti um 1 ap- 1 1I luẽ d enir le 1 an un 8,3 2.22 1.17 o her ris inſca 2 r tia.8. ptio n iudi Spe. um: S ca lei nire ſul 10.7 n r 4,10 n in. 2* e-. an! T— tar, a„qu— Her dici. Pes adi aut ur ub* 2. rat 3 5.64 1C 3 iernfude † eFenken poltta reclan aeis ers. S— quid d gene i lenfder an amnera 4. nulla kaclat n. ſicio itehreſenan cate Shrrtald 18 aegarade iaiaruun 19 dratnan 82 locus m- ſ eſ Ki 2 4 in 8 amic omod rl, 7 iniuriæi L 1 aber ib attend 12, titi„ 71.1 UtIsS 34 arg ram— 1 ent abili Orr 4 giniu n Sp I us 23 1 01 0 plur,& 95 u —— ¹un ennenrie lis dif tranſa tutof. e. piehedae Arieenlan 4„Sr ulari nonpr 89 ent Lin 1z. c ſer* 3 ari poſ enſeæ&i Ütear 28.34 6 el co ponſ. poſſe 15, 10 lMltate 14. aunni C Pe Palhteh affigr ratiol atrari mat 3 comt dia 1 geuter fi int m,; 3 m 8ps Maliti eiudi u ſ. m nis 1i ontt 1t, i nen gnari n 0 Ia d n, atenti ut nten„ ar.& P 1. 1r udici a 1 atr t, ib n ri em lure null m u t 4 tie in& deb tereſſe 2n& qr 36. O-⸗ poliat Itia lar 18 lai Brerne4z i 2 iberam Tecß griot.33 8 dlteri tite vnica gii 8 ag an 8e erloc exſe eant adiudi uand mi tus a f. gita aici iut⸗ enralit in Sti ciend: ula 34 vtiliter am, ſi nter.— 4.— det oeurie rion 21.91. dicari Wda Spoktuen amili Letirtar p1 tipu atse 4,778.. erpoſſe.„ 1 cnti 1 r. o 6 56.19 ne pr.& 1 Mun 21.5 11a Largi 810 Pror—— 10 pl d inter 8 ade eip! 5 Au 9. prolar:& ta- m 5. 2du rgit- onem,; 0- VI 81 3.. ter 250 ene on ata a- Qui 1 G 10mo jtas ſ autn au Plur 31 eiſs Tewai 4— dheedaren ude in in tr, omnes: Spa eddeem nod aga! Sfaleri. ubevauwii m, def pretatio i 233 .„ 3 11 8. 3* 3. 1 2 1 86—„ 111(ν1. 8 6 31 6 1 A 2* ognitio 6o busn arum exſ müurla mnes in Sra iis qui Detur lo commit teötr la. 8 brari onen a, an acie n dubi aum itẽ cötstionet n 1 Ahnadinpehien. arum ca Im 4 Liejohesoe 13 mittat a do- Rrkipols uncstososs vel 10 6e ch R ma.. tias 8 nperii ioner 4 uſſi ebe 28 ſ1 at.14 8 ur— ſt latiol 388 1 d offici Inot er fall and iudica tres ril eſſ aemi scõ Starh etc agno t, 6 28 12. um one.I. per i cj n * ac⸗ d rmae§— lcat—s pl le 41 in 0* tatu confl noſ 7.1 12. p Sti 1 em f In at, 2„Per actar ldo 4 u epat. tta h⸗ Plutes 341 cauſſi enti ufiri kandſu Per Stipu! 277·1 dei 3 terpre 139 . dul 8 Ke rator aaberi resq.28. 1ll1s. die Meclu rmare nt ſu ulati.18. elu 8 Pre „ tene 14 ät Seque orumr r, 4.1 lde co aſlis ciuili Sr. loſum m int re, 10. periore: Subdi tioné ſioni. tem cel 4 Cdaznn a 6 Se entlac ane fepa conforme 11. üura lii atenti O6 iorem, 5 Stt, a nẽ fingi in i int cele- tum ia. a& qua equeſtrati vpræc ſeparat Ames. gu tum ci inatur oan it Lpis ſtat Su lurin poſſi gi in cõ erueniſſe .„ 4 1 3 Sedd 114 1 3 1 2 8 1b. in 8 I. d 2 2 3 5 2 41 u are 3 10. 1 71. 4. 0 G 85 fanl— 81 reere vaſlro nemrac ecvteorzme 5 dotis rim i nn ulat guari iter rmilſl⸗ etãd. 8„ 14. at 01 nſis, d 2,10,7 410. born 2.& pti um 8.96.1 4 lo com m diff 2 Ser na acn lari. er. GI. Illa, 9 4,2 1 ter; 4.14 ib mmi de b 78 nati 7 10 ¾ t 96.11 3.9 m ult 4 Serui 1 Iter 1„61.„92. 2.1„26 pre 4. C 24. C niſe eboni. n ti0 12 an m teſtiff jan. 12c; Hententiai 8 itl O. V T 39.&.2.10 5.2 71. er. ont!.L wendi n1s c1 G on art Snls ſi ficari— lafone eia 8 Lenuns is e cä er aideedue— Peeneriezne nonattend metum aſſ ndat pe 33 4 ra: eutt em ne xfur 10 8 one tol llatt e, cui 9310 comm cius 223 ar urer uri.87,7. 5 6144 taab 1no ſumri ne dt eru etoll rurn e uiuſi 0.73 un ulle 3 an Onls lor 55 1n paritie 3 c alo odti an, 9 unntane gan⸗ Matut fulana olli, ib rum mn, odi vnoe nne ftr A v. Subfttssen rüepioe ſecund 11107 55 auim 8r Leruitut Sanshamro3„1519 cxel odioſ oſum 8 erldosci ricte 4 blheneda oca perſa a inſt 10 tre 5 quan em ·9 r0 4 xclufiu Sium 9310 5, 96.1 kliam. u. zmm ir one er ſe ſj anti . ntu 8 paſe— 3 ſeh an tiuu 1,& 1.61 e 5.EXC* a41 81 1113 1 8 m r alpe. Itla 21 8 nſuße Serlosi umt leendi aab an extei m f Rticli xcluß claſi dc. ninæd recidre94 cie Bu r!— osine emg ndi abeat 66 tend œmi ictii uſit 1uu! ede quali 1pr s fu 4 4. 5 H. 1u 111 fi 1ete.. alit OC: ubſti m qu⸗ tn nulla,47 ſe ad caufl. pus r pecori præ-. a at aln luris mf 1- be vo 28,] am tuti .. equi gris p- ur d l1ar 9,1 en Hr at lL 1b ani Ut Fall. 41 100 S1 c 3 yerita a adi qult 4 15. 3 die. Pat. C Um 2 O. 7 3 AI UC Pr S V 2 51 n1 1— etẽ Rinc. 1 0n Itat 8 ulte 14. Lat prob c!— tim Pe 89 Pro 7 7.7— 4-. CCe 1 robo. vIC. m d. i A. tr em erii eti ur, I1. 3 pollit, fau rl opre 9.& 80 cir dendi re conl pediia —— ee hne e dereal ee 1 ee , TIpol 3 5 4 A1 2 8 5.16 le rI 4 cnle Ler cced lt 9 . jadi öpol pre 570. 6 S am Or 21. nou ced: 6que S onz 98 el d tat eu ib; ciariol dn Nn 1 ces veri. on 5I. quęri 6 10 at, ſ que„Patti nam, 1 G dendi en 5. opes unana e 4 meligarwen nalesae hi poſ nonabto 1ann hr 4 waeeessas ublici eſt Tidde aelat b elllgatt ni c. cla f- I1e abroge usS 1 410 aſu ver lum en læ p;„Ba m eſſe i 6 — uan ‿ 8 flaul Satur, I4 ta at en get inhir⸗ veri vero 4 on poſſiri rg c0 Fe iuri an— 8. 1 Auliereke Cunie cla uſulæ ef. eereeeeiehe 15uaus Wee in 8 elereſerheht& acgerudo zain— ger kol aht 4ℳ 2 2luis h erti Lan auſt 1 imm 3.14 1b1- 50 lOcCO, uccel lu dend nobi 0 12 *. 7 4 1—. 4 1 4. 5 8 1 9 6 8.42 6 ccce— IT( 8 4 d 7 ſiciatur5. 1 1 cePin kef nt, 2 em ad ala vbiſ libetisro obiliu äd autedui 4* Sands 1 tnm,ene 0 pactt 39.& 4 iles ali nin- valez 2 N us igillo ntur, DuS,) 4 alias 1 ub- eat, 1. oniug 11n, 9.2 ypor introd 1d0 S IS 48 c0 2.Be um fact 5 licuius mapa- 635 t6 4 popterdimin pas erba qu 5 quoque 220— di)jacdernisure Ucde he,e uferuand um l ctenti oec ba imili c0 omo Guoque 41.vt Rlli de cei u01 ne vid lioni anda ge ci . M 1. allt ili ogni. od. nunti flliæ: recl 8 n ſuc 4 exſta em ldeat 1 1e) ciui aum de 5 niolla a h oin iure 8 ze e wonin pactaan ral 4 onibzin b cla te ter Im pt qui e Slat 4&⸗ an fleri à dot pret an 3 i. net. d alid .) te 3 auſi r& d 1.13.4 oba 1 jſit—* atuti 45 rI pof re ha etati Va-. ncC nem qui Ida 31 8. a. 2 ce dle. poſſi zredi r10 a- In n capi fe ib d titalꝛta m Kin le effes 4 5 28 erSt excle lt a edi ionem, n81 pit⸗ cud us e 1 asG agul effe plane—„Au 8.28 Atat laſini! a fa tatil 11 4 4,5 al 5 — Ulhe§ gula& ech n0 uæ nõ. atuti ſiui f amili tibus— 8 ceſſi„87:2 em nu . non cootl 0 vI 0 Us„& ſi 10 c! tI f5. œmi milia Us re lu 10 n 72* 8. ntra nci uta e gententi 8 lel,ve mni 56.37 ine fig 0 P. ludar Srmaſ inar pri in cced eaui nſire i aſſe e ntentie da, ch 3 ocii erba a, verl 7.& Kigurai tu Stu a ſi f arum. Uata 18u erei lne e in ſti uner⸗— ins gura iudicii i ae i hn Lintenri zereelhene rdelc 3 exs ſtirpes, nõ 1b10 2 1 f rimi actur enifl natur 1 11, ti rar. eſtato 2 ſus 10, 9 re ing ne&x 4— lia n none te deuolce 8 de inis n a cen Ia ſide 4110 ator volui ceſſi 7.19. 1 ceſſi grad ErElge 3579.48 a pr ‚Soci m 18 2nl 82 t.7 qua der- 2 olr„ 10r 9. 110 adu a 48 LAæ 1 80 h n Lal— and nar luille on In on zure 1 vIt 8 n lol, 2 iotetlocutot t 5 0cleta haberi eC ptO 1)8 3s,ee. 2,21.24 ber nlda,6 quam: 3— ſle præ CexX- 3 Succ— Peenenh lteric nortu u fidl de ms ocie am, an va vnds 5 neca 1.40. der quom lun ſar vbi ncre de lu⸗ eſtitn 15 nizceriſegn Promi. ententum: u tas t⸗ vale sponi aduerſu 2 le pra 6d01 ſtatut ubeſt ypeus cceſſic. Z. acden lit, G jemi ixi- 4rn. ca damad an hrelim deeleeu 33 Itpecu rſus cũ Alreuae ant nnene 6. Pcuer ha. 1h, f 8. tenen 5. in iuc 14 1 3 8 1u. ni 6 A³ 8 3 2 G 2 ka. 56 3 h- 8„ Ftur⸗ nda 8 adö,s 9 d 14— cleta atu 4 om lam. tatt nt aal— nd. 5 VE 4- ue 1a. an.- wir 4 tucpils A— 3 qua dea nerht odo pr zalter Statu tutrum orüe n de fut a, ibid rba du pat ceſſione„pacta le 5 tiqui nonl gtentiuln. ocie uweenaraidets obetur. 31terO. ce tum c Eanetutmn uro hhdzc,ire de Su ruis&: epat legibus 10T errer tJsuande Bee eaneee ee. ehe brrtensne rhons Fecde. 14.33 1a. t tu ur ib. omni 7 e Uder u 5 ac geda- aCkta. 4 c Vi 5,001 4:&amiti 4- 4¹ rertium 8 1b. 32 em eti ra qu⸗ r.1b. 38 nium ext ens fœ erit,& le ml o, 10 2, 14.21 Succeſſ 49.13 iciſſit ſtituts mitino cludil deies e,8s lam ta x, ib.3 39&. bonorũ de endi keeminas vlu ſer ufficit ·83 H! rpra ddaele Car Tum 2 ametu gentent 4 eire ater 835. cite 35. 40. rũ rogar rlam Pr uatum t, niſi Su abere te ceſſori 114 aroll V eu 1) rentn 1 dca 8 C0* vel gate ad pter f. 11, I n ac cceſle Let O11 6 uand—.3 4 vonco aSocjetem a ntrahi Stat lrecipi iuricot nepoter denei wat ex te kot Pralati Vscni fact 5 valea u t 2 ate 1. G 11 u1 atur amm emn. 4 aſe.EX- enea 114. 98.2 aCta aled luus. atial dole um em ta aimp pſo fa 0 an Ur, IO.; nmun.97.6 ſcult Sum atur, fa tl an r 8 quat t . tena* ne mnl valer aelt Por t0 n1a3 G Intr.88. g 211 n0 nouũ amn 1 2 ‚facta. rate ten cfeges uucale e untar ercelo A Sneefdaa„ Wr zclada oduei Ad facer blotuerure rion m maic ama rac hal us rat lʒerxo 3 erprrue irriu 37. rSrarut Laljade h4 poſſir etspoc ruetur Soperindi reszeis ere in umatod 6 I cnierezeztri ionep m iudici in St tuto de 1,10,43 acan t maſc rnt, 49 27 ad 8 nenecipedegeo Becssaaen. arodd, gipto Sole 1. icie d aturo lailachon 45. poflit! uli faœra 7 Hup uperiote mun 1,57:7 poſt ate ra resSun oie-unltat 1pr ec lumti Lem t daso famili ne egitu ni. 5 perua rem T era qua UrtSco 1 bus tates probe asn tlonet equiſi 40 daso z,8⸗ deriogeun gitumai Suſpe HACannE cenee onteſt n0 rcſerua 0 szurr en 91 in,) fita, S at lcui ·3 n Peet a ini rer„64 4 a- ge 1— na on Irrs ci tur, 1 a præſi ,3O.14 2 Itat uto ſe˖ 41. Ulus 5. figi un In luTe 1e du 19. gaxcuun Solidu curand: luilis 00.29. umi in. 4 uta an Efündan— qux co eueiege Koanr Ij. Us X æ, ex„ omiſl Inter- 5 lnum, extet 48, nſid à gui egatic 16 de ibita citũ aure conſti lr in raruta 59.10. a dannecd bane eran- 1 estarkee„50. 12 3„22.2 eusini aenengl roceſſi ex„wroan ie rad caſi tenea k Ab 33 plex,s2 tando, a lure id 4 uakolt d tenſio doria iſinti aumn tur, 0 ellioni+ 2 4. nõ ſt ldem aroli 2, 9 nem a an& urlS on e 89 T„ onib 1. G uf- tnte 10 1.1 datent. ens du 6 0,e0 ti. a fie 1n modoi n loco nus reci 31.& Duand9i eorum am 61 arelli nrelli vbi ſi ecipia Tac¹ 34 lo prc 3. q; Sta 61.1 9d ellig iſunt ſe pian zcit pro cc zinſt tuta J19. ſtriet da,ne genda tſert t hic urni onſe erum a Vt v- ictoi- cri„10 uan lci⸗ sitas abſe enrie enti val a. ln! rines.60 1 8* Iat. 30— dler 15 cal ter eärr 26 1bid blq; ate! aht, 8. Pret⸗ 16 aclten 1-8 35 PBeon 4 hab. Juid Aanda pugn⸗ 6 dGri 35 tradi ea e. 4 gn 1 jer. 1 A ₰ tur qult 10.6 4 an- en rir 45„ E d1O 1, 2 ratur 20⸗ ſens X e Medlin ne, vbi. 5 332,23 Tale 12% el diſſenti um dus i nõ ſi . alem q ldide: dire TaSdde uf- n qus ſenſu! 40 16 ami quibu lem fſu ha 16.Gua RInter 4 323 Cont 16 habcatur aodo pra con auerl. rlumi Ir, ibid Pro co „ qu 1 9 n- 1318 ſu aun 1 at, cum 86 per ſe ente am que tra nſii iti in rem iu 8 uta n5 reci lIpe re. erpr reta. tl onem e xte n- Index Locupletiſſimus in Reſponſa Juris dus, J. 26. teſtis teſtatoris idioma non intel- ob paupertatem, re ſp. 2. num. 27. 3 ens, quando recipiatur, 88. 4. teſtis vnus an a Teſtimonio in iudiciis criminalibus aura- bationis materia releuet ab Expenſis, 42 14.. pellendus pauper, 1.29. Temporalitas ad excluſionem perpetuam nò trahenda, 97.11. Tempus anriquum in pro quomodo cenſcatur, 2134. Temporis diuturnitas ad cõſuetudinem pro- dum..z6. Jojnutile redd banda requiſira, 10. ze audmmocld ca probe- Teſtis dictum vtile, quomodo inutilè re a- ib. que in cõluetudine reꝗ ratur, 13. 20.21 tur, 3.4. 1 ad ehdun immemoriale Trchandun quæ Teſtis vnius idonei dictum validari per teſtes neceflaria, I1. 20. fide dignos, 16. 13. per Teſtamentarios facta exſecutio cõtra vo- Teſtis officium 3.d. luntatem teſtaroris, per Epiſcopum poreſt Teſtis vnius dictum an validum, 111. retractari, 100.25. Teſti etiam non id neo, ſi conteſtem habeat Teſtamentariis officio ſuo abutentibus in ge- idoneum, credi, 2.29. rere ſe poteſt Epiſcopus, 35. 24. Teſti in facto proprio an atur fide Teſtamentum quid, 35.13. Teſtem a cõmiſſario idiomatis teſtis ignaro, Teſtamentum alterius volunrate confectum poſſeè per interpretem examinati,88 z. vt valeat, an introducere poſſit ſtatutũ, 35.14 Teſtem obſcuritate vitiari, 46.12. 1 Teſtamentum an vitietur præteritione tilii, in Teſte quæ ætas requiratur, 1. 14. Titulo allegato, quantum tem pus requiratur qui in vita patris ſuã legitimã accepir, 79.38 Teſtes an cogi poffint ad teſtificandum, 3.5. an ad ſeruirutem prebandam, 11.17. Teitamentum coram iudice confectum, vel& quando poſſint irerato produci, 2. 15. an aduerſus Titulo poſſidenrem non dari periti- actis magiſtratus ſui inſinuatum, cur valeat& quomodo ſuper iiſdem atticulis denuo onem hereditatis, 12. 7. excepris tribus caſb. etiam nullis adhibiris teſtibus, 79,8 teſta examinari poſſint, 35. 5. 9. 10.& 1. de facto ibid. 8.& quæ ſit ratio, ib. ↄ. mentum imperfectum nullum 50.7 teſta- teſtificari debent, ſi velint conſuetudinem de Toto ad partem argumentum valid, 1634 mentum in alrerius voluntatem relarũ, an probare, 33 20. extranei& ignotl an probét, ex Tractatu præteriro præſumi pralemtem, & quando valcat, 75.9 2.2 8. in conſuerudine quid deponere debe- 77.12. 54 Teſtamenti fundamentum quod, 96.1. ant, non admittendi luper iildem articnlis, Tradere, eſſe facti,45 10 in Teſtamenti genere quouis omnia debira vel directo contrarus, poſt publicationem in Tradirionibus rerum quæcunque appoſita requiſira& lolemnitates legitimæ oblſer- teſtimoniorũ, z.7 an id de luic ciuili proce- valere, 98 4. uandæ, 79 2. dat, ibid. 8. pauci nobiles pluribus ignobili- qui Tranſegit, an poſſit pœnitere,4 6,un ad Teſtamenti paterni validiratem quid ſi uffi- bus præferendi, 42.10 qui eſſe nequcant, 77. Tranſactio an reſcindt poſſit, ſi, qui pactus eſt ciat, ibid 6. 7. 8.& 9. qui pro aliquo produci nequeunt, ſtatim pœnitcat, 16.6. Teſtamenti ſchedulæ in arca teſtatoris reper- contra illum produci poſſe, 7710. quomo Trãſactio in feudis an& quãdo valeat 92.139 tæliberis acquieſcendum, ib.9. do de actibus deponere debeanrt. 10.z35. quo- Tranſactio inter duces belli an etiam ſubdr- Teſtamentum alicuius impugnans, quid a- modo deponere debeant de achibus in cõ- cos liget 21.76.* uin mittar, ↄ6. 10. teſtamentum non tenere, niſi fuetudine probanda, 3.27. quot admittan- Tranſactio, pactio amica,& iudicium diffe. teſtator ore proprio nuncupet heredem, tur in defectu ſcripturæ neceſſariæ in pro- runt:& quomodo, 60 12.14. 35. E. limitartur, ib. 16. bando, 91.6. Tranſactio quando fiat coutractus nomina- Teſtamentum paternum infirmare, quod quis ſua voce dilucidecſt proteſtatus, turpe eſt,& indignum, 23 2 Titulus inſtitutionis inter liberos cur neceſſa. rius, 79.4. 3 Titul iuriſdictionis an iura inferat realian. Teſtimoniorum fides in teſtibus fibi contra. riantibus ad cauſſæ notitiam exigẽda, 42 Tituli allegario vbi non neceſſaria,; 5.6. 1 1 Tituli falſi allegario an proſit, n 19. habeatur fides, 25.27 ex Tituli primordio poſteriorem formari e. uentum, 2.4. Titulum non requiri ad præſcriptionem im. meinorialem z.7. inter ſolos liberos e- Teſtes ſeniores aliis præferendi 32 2z. tus, 45.9. quomodo differat a ſententia, 28. rectum, ob defectum vnius altet iusue ſole Teſtium depoſitio ſine cxaminatione inter- 34 35& 36. quomodo veſtiatur. 1b is mnitatis non rumpi, 69.5.& 20. teſtamen rogaroriorum facta, an valeat 3.ä. Tranlſactio ſi non ſeruetur, primaactione agi tum primum tolli poſteriore, 69. 6. teſtamẽ- Teſtium examinationem valere, licet non ſint poſſe, 45.19. tum lemper præſumi ſolemne, donec con- ad interrogatoria examinati, 3. 19. Tranſactio ſpecies alienationis, 4 4. ctarium proberur, 69. 24. Teſtum fidem quandoq; ſuppleri ex eorum Tranſactionis cõtractus innominatusiib.8 in Teſtamento conficiendo ſolemnitates, quęe numero, 230, Tranſactionis contractum ex pœuitentia nõ obleruandæ, 96. z. 3.& 4 in teſtamento in. Teſtibus maſculis magis, quam fœminis cre- reſolui, ibid. 6. iuſto, ſiue nullo, clauſulæ codicillaris effe⸗ dendum, ibid. 24. Tranſactionis exceptionẽ eſſe litis finitæ,.l. Ktus, ibid. 7.in teſtamento paterno quo mi- Teſtibus negariue deponentibus quandoque Tranſactionis legitimæ exceptionem litem nus debité ſolemnitates atrendaatur, ratio maiorem adhiberi fidem, quam deponen- impedire, 60.1. quæ, 79.7. 7 tibus affirmatiue, 18.1 4,. Tranſactionis verbum an includatur prohi- in Teſtaméro patris inter liberos cõditio que Teſtibus proiurecommuni deponentib. ma- bitioni aliena tionis feudalis 92.31, 2nin ſe clauſula ſemper inſir, ibid. 45.. iorem adhiberi fidem, quam dicentibus di- contineat pactionem, 601z. Teſtaméto rupto, irrito, aut nullo facto, quo uerſum, 25.18.. Tranſactionem eſſe cõtractũ,& quare, 64 40. hereditas deuoluartur, 9. 4. Teſtibus ſenibus in re antiqua magis creden per Tranſactionem iniurias ſopiri, 60.2.&z. in Teſtamanto ſi parerrelinquat legitimam, dum, 2. 22. fallit, ibid. 8. non curari, quibus ſit verbis vſus, 97 21.& 22 per Teſtes an inſtrumenta reprobari poſſint, Tranſactionem ipſo iure non valere, ſiin es circa Teſtamenta militum tres caſus conſide. 91.I.& 3. non interuenerit decrerum, 45.4. b randi, 46.4.) TPaſtes de conſuctudine deponentes, eriam Tranlactionem ſuper iniuriis factam, iniuti- in Teſtamentis an fœminæ poſſint eſſe teſtes, non interrogatos teneri dicere ſcientiæ antem infamare, 609. ibidz. cauſſam, 12.27. ex Tranſactione non oriri actionem, ſed ſolſũ non Teſtari,& inualide teſtari, æquiparantur, per Teſtes de credulitate deponentes, an pro- exceptionem, 4.17. 35. 10. betur defenſio, 27.8. Tranſactiones an pœnitentiam admittant, Teſtatio in bonis feudalibus quando locum Teſtes duos ſufficere in qualibet cauſſa, 42 9. 60.6. ſemel initæ, ſeruandæ, 70.2. ſtricti elſe iuris: idque patere ab effectu, 4.Ir. habcat, velnon, ↄ2 27. Teſtes eriam inhabiles in his, quæ occulte fie- Teſtaror an poteſtatem habeat in feudis, 92. Ii ſolent, admitti.* 32. Tranſactiones ſuper litibus pręſentibus&fu. 22 an prohibere poſſit, ne res extra familià Teſtes in conſuetudine probanda de trib. te- turis fieri poſſe, 64.10. alienentur.33. 7. ſtificari debere, 13. 19. in Tranſactionibus non venire niſi erpreſſa, Teſtator diu ſuperuiuens poſt natum poſthu. Teſtes nullirer examinatos, minus recte inter- vel ſimiliter cogitata, ib. 12.& 64.37.838. mum, quid voluiſſe cenſearur, 79. 47. rogatos præſumi, 3.3. inter Translationem& conceſſionem diffe- Teſtator quid voluiſſe præſumatur, ſi fœminæ Teſtes poſtatteſtationes publicaras reprodu- renria, 94. 28. ex ſtatuti forma a ſucceſſione excludantur, cere quando licitum, 2. 13.& 14. 50 36. teſtatoris bona alicui pro arbitratu per Teſtes probari poſſe acta, 9.12. litates antiquitus conſtitutas tranſire,9*.5. diſtribuenda commiſſa, quibus cedãt, 35.77. Teſtes propter ſimilitudinem iuris& cauſſæ ad Tranſmittendum quid ſufficiat, 97,17. Teſtaroris voluntas in dubio quomodo in- repelli, 13. 36. Treuga quid, 21. 20. cuiuſmodi ſit contra u5, terpretanda, 35.22 quanto tempore mutata Teſtes ſuper iiſdem, vel directo contrariis ar- cenſeatur, 50.28. ticulis, in eadem inſtantia produci nõ poſ- Treuga& par quomodo differant, 2¹. 5o;. Teſtatorem eius fuiſſe voluntatis, vt firmmum ſe 85.2. 854 potius quam infirmũ conderet teſtamentũ in Teſtibus ſibi contrariantibus, quæ reſpici. Treuga licet rupta per aduerſariũ, ſemper in iure præſumi, 79.II. teſtatorẽ velle enda, 42.6.7.& 8. alterum eſt ſeruanda, z1 n ſufficit, ſed requiritur, vt debite diſpo- Teſtimonium de auditu ali 4 ac non ſutticlr, Po- m de auditu alieno an probet, Treugam magis accedere guerræ, quamf nat,ſO.22. z9. 22. ibid 8i. Teſtis an teneatur reſpondere poſitioni vel in- terrogationi criminolſæ, 3. 1z. cum ſecundo examinatur, vtrum ſe pollit referre ad prio- Teſtimonium ſororis reæ, cur fidem non me- rem diſpoſitionem non rite factam, 3 3.& 4. reatur, 1 10. 16.17.& 18 teſtis ob domeſticitatem, quando tepellen a Teſtimonio dicendo an quis repelli poſſit Triticaria actio. vide Actio Triticaria. tamen pet 1 dem, z1. 31. ibi 9. Tribuo, verbum ad perſonam de iure Turbatio cum Translatione generaliter omnes quali- Teſtimonium domeſticum quando habeart fi in Treugis&li gis an agi poſſit ex nudo acdo inſtituendam relatum, quid operstur, 7) Teſtis vt reputetur domeſticus, quid æſtiman- Teſtimonio proprio in eundem caſum rurſus ibid. 71. 4 4 4 3 mdennao du o ac„. aie gal ooobtenPefan, „7l gcerru.30 1. j mlelmatmts ee ſa pittere poll ſeudum tat u 1— actomplo Waleuasteucun, 3 awvelent 44 † qus J. FF Movertas ſolus retin ooll rrz 3 Merzoitpollt conrta Mhafoh debea ean loe —— 5 1 1] 1 8 arnibieponere 9 1. Larademlnumn h b rleomiconkenlu m allpotconmillam! mam fderit inquicta 9' derduu 5 1 4 dnareolltll'iogete ————— 3. Bauannenam zctione per ruhrnctace ſcuctibus en, Vras quamdu edihciu i blb n.ius quodua 9 Prhmbr, quantui nr 9. ererts, Mfeto ad Fendi rnwooqüdemelfi fructu Rtrur'kcudo impon eann temtam ad pariain und cam pio anima kuterg nonſeruanten Penoiiur78 Kpollec Mh n hnnd detetiote inakecaſsmiehabere d ümummillom nõpoſle f nl. Ne efe n; ikalttedun Riuationis qu 1 4 . 8 dm 1 run de eni wfaagg de euichoge(p hatnaad aderm odl' rn arn... 4 Dhs* 1 dahyollat wel 1 6 Sdl 5¹⁹ dlchonen i Pünar dlae d 1 8 1 dil phibirae le, qul iudc. r tat ou intel. 3 6 Tu an T hahen onon riman. 1 ſllaian 1— wioen 4 Tubstio qualisi in interdicto vti poſid. reg e redaa. lnütmar T ratur,2j. 3. Nurkaud Turbationem qualemcunque ſu Hicerei in in- er tele naluidüi 1 terdicto vti poſſidetis 16.9. nus. Turzitudhde ſuam detegere neminẽé cogi. 3,13 Tuukiuie Tute la quibus deferatur,„544· Teſi oniot Tutelæ actionem non dari ante tutelam fini: 1ka nintida tam, 3 14ad tutelæ excuſationem proban- 82 Tiralall ut dam quantum tempus detur, 5418. Tituli f a Talela an excuſet diſtanria loci⸗ 54 7. aniu- cba a Tirul Allg riſperit tiexcuſentur, ibid. 6. ns dfnrh.„qui li- 8 uen einor beros quin que habet impuberes, ib. 9. quæ 1 nul um excuſent, ibid. 10,11.1z. um non Turtclaſuorum liberorum ſtatim priuari ma- 1 mennoriat trem tranſeuntem ad ſecunda vota, 38 17. 1 hil allegun Tutelæ quod exculent a tutela, 54 15. 1 an 8 eruiratem Tutorem pupillo petere quis teneatur. ibi. 2. 453 derſus Ticul tribus in locis vtiliter dari poſſe,ib. 17. 1 edo an harhi Turakeise hicedn on hrennPelase,„iinc, adinem— w Aer lee v 35 hobt, er Taan m 2 8 Aletudo aduerſa an a tutela excuſer, 54.10 dede„. bn 31 W AMrna⸗ an compromittere polſit, 92. 32. inſcio domino alenans feudum, tantum a mittit, quantum alienat 44.24. quando mi- neras in feuda inne nras ſolus rerineat; 39. 14. quo remedio vti Polis contra dominuũ inneſtir re recuſantem, 98. 23. gu uo tempore dennneiar atione E deetpeme te debcat, vt re — nicglis, Tradere eſſe at donem in Tracitionib an 9 nalere, aodell. t Au Tralexita 1 ot,7. Taanlacioꝛan 4 deunt, ſtatim penit vomo. Träſactio in ſen adain 1ao. Ttaſadio ut 4u b 1m o. toslliget 21 r wittan. Trandacho pae ab tan Pto tunt:&quo am Tmalſach d qua i e 1us, 43.9. quo0⸗ h inter · 36. Gt Traalactiolu alaa oaſiat poſle 4s g. Tnalcho ſpe iari corum Tranſactionts Tranſactionisc 89 reſolui bid Tranſachonise m i doque Ttanſictionis apea onca. impeciite 50 1 Tranlactionis am an b.ma. driioni aliet ehtete das ci. contineat pi aedt Traaſactioneg Drti reden- der Ttanſacio m l fallit,ibid 18. Kal jenet line8 omini iconſen alu, an Saleat poſt valalli Mortehe diie filis inꝗerari, 41.77 Vaſalli flium conu actione perſonall, tener zaen ade fructibus feudo. rum, ſ. 6. heredes quamdiu ædificium reti- „* 10 11 tris ge bi feudo, 92. 29. in Vaſalli iure præ e(cribendo, quantum tem- pusrequiratur, 4 23. 4 Vafallincher edes, an vero ad fen di domi. nü pertincant nondũ demeſſi fructus, 80. 10 pValallũ an poſſit ſeruitꝰ feudo imponi. 28.23. Yaſallum& emphyteutam ad paria iudicari, b. zu non poſſe etiam pro anima donate feud, uyr. 34& 92.42. nôn ſeruantem pocta feudalla, feudo priuari, 78.18. poſſe condiii- onem feudi meliorem, nõ deteriorem red- cle- 392 fub pœna amiſionis n6 poſſe feudum alienare, 28.22. in Vaſalls ad defectum priuatio onis quid 6 dendum, 100. aliat, Trauſacionen nrl Valallo o per pactun n de euictione libi proui- non iaterue igel gentetaa. domin Aesadeact abl geur, 62.17. 3 ſ. 14 8 3½ diam Ttankackonen 2 Val lalli quando p d it lurſdichonem pro- acntir autem iafan am rogare, 2) * 23. 12— er Ttanſactior aua l 1 inter? v Vaſall OS Ab. feud 31 diuiſio Phibitaoz. 39 in⸗ erceptionen n. ter duos lris Santes de ke 4 ql: nõ lubt unt 10 10- erdn in ame d 5 F*„ 9 1 34 L¹ L F Tmaſactiones Sau 4 a late imperin, qiuis iudex.23:9.& 10& f 1 ominum controuertiæ, qui iud. ces com- 44* waelame 8 6 be(eh tes, 22.2 lte de- iutisl die bo vbi,Verbum c uig: inkerat 58.5. Trunſaction Velle non bafleir niſi perficiatur, 10. 26. be. tuns fetipo Vindicationem rei dari contra quew eunque in Tranſaciot quocunque titulo pofſidentemn, 69.29. etià intet. i nultet 8 9 ad pl ures res po ſſe intentari,] 100.7 jatet Tan aslatt m in Vin ndicatione rei quæ pro bacla la, äbj d. 14. ddu. reatia?4¹ 3 8 quæx requibta,a 9.7.100.5. 4 cum a Tnssatih 2 Venditio an valeat, licer quanti rgs prerii in ltates anid inſtrumtto venditionis ué ſit exprella 12.28 iIminm 4 Venditioni aſſimilari donarior nem viciſtitu- dinariam, 49. Trrugsqe I Vend 4 n itione facta de ecreto iadieis, an habeat ris ar⸗ dd. 3 4. buf Twhisf b 1 Aſtf Tmgrſean 8 4 feugam üſle 0 5 3 40 dn fe berf ini cden 2 dco ioſtm ne un n 4 Triucauu D. foach. Mynſi ingeti luriconſ Germani. NVerberare qui d, 83. 5. alienario, 48,1 fi poſtcommifſfam noxtam adomino nunquam fueriti inquieratus, am a Vetbis recedendum, vt rationabilem capia- nere poflint, 80.8. 15. I.. ius Aüodnam ſit in dere, 66.9 rei feudalisvtile habere dominiũ Vindicta Fioptialegibus prohi pita 33.15. V is publ ica quæ, 59.36 — locum 1.2. C. de reſc. vend. 12. 32. Vniuerſitatis nomine vt quid faqum cenſea- tur quæ requirantur,(9.46. Verbi omiflio, quod elici ex ſcriptura Poteſt, Vniuerſitari an acquiratur poſſeſſio per ſin. an vitiet; 69. 15. ambigua ſecundum cõem gulares perſonas, ib. nu. 50.& 53. loquendi viam intellſgenda, 64. 27. reſp. 73. Voſuntas captaroria quando valeat, 35. 8.volũ- 10. cum effée ctu intelligenda a, 58. 8. 60. 8. tas hominis vltima nullis pactis aut verbis Verba enuntiatiua demon ſtrationis an pro- liganda,. 49.16. bent, 43. 15. gẽminata quid operentur, 18.43. Voluntatis mutationem allegans, eam tene- enunciatus prolarta a in contractibus, an& tur Probarg, 100 38 profeſtonem, per vim q; gandoisnter eaſdem partes probent, 30.. metuue factam, ipſo iure non ligare, 100. 38. eoteſpects intelligenda, quo ſunt prol ata, Voluntatem alicuius præſumi conſta inté, do- ralia: reſtrin genda adſ ſpecies præ nec contrarium probetur, 69.1z. teſtatoris 75.im prop landa‚yt libellustuſti- poſtdecennium mutatam videri 50 28. atur 100 ½ in cötrad bus,&reliquis diſ- in Voluntate partium ſita, etià iuramenton nf tionibus inter viuo⸗ quomodo int elli- obitante mutari poſſe, 49.21 4,99.6. femper intelligéda, vt aliquid o- a Voluntatibus vitimis ad contractus argu- ntur, 73. nu. 3.& z8. iniurioſa cmuſmo- mentum validum, 43 32. ucant præſumtionem, 7. 27.& 28. in in voluntaribus vleimis verba latiſſime intet- tentioni, non conrra ‚debent feruite,„21.79. preranda, 69. 16 per ſeininrioſa quid inducanr, SI. ſecun- in Vſuris an locus regulæ, dum qualitatem rei, ad quam diriguntur,&c15.z. intelligenda.,73.30. Vius loquendi- cõis attendend 54 26. præ- Verbon uun diſpuratio pertinacibus reli iquen- ferendus propr dig erichearui, 315. n. 28.& 54. Ga, 64. 4. perviug m ſi:„gulari um hominusd retineri poſ- Vand notas eſſe paſſionum, quæ in animo fi ſelionem ab vniuerſitate etam queęfitũ, 19 54 ot, Jun 11. Vlu variante, redeundum ad ius cõe, 56.27. Ve rbis sdul üscriſten ihus, u recurrendum. VIusfr. formalis, cauſſalis quis, 12. z1. V lostr. prom ſNo quando euaneſta „ 8 1 48 5 Wi prior tempore us, 449 4 11124 7. † 100 21. 3 ex Vcrbis Uricſis talem quoque, animum Vrés dictũ eſt clauſula quécalum repetat, 61 3. prælumi, 149⸗ nu. I.& 39. Vrenſlia teſtamento neque dari nec; admi in Verbis plura fignificantibus cum du bium po ſlesg 397.16. oritur u ſit r recurrendum, 64 16.& 51. Vrenkilinm appellatione, quæ conti neantur, ibid, 17. Vti poffid. inrerdiqum, vide interdictum vti poſſid. indicium dupjex, 25.9. Vtile contra quem comperat, 24. 24 quando detur,& ꝗd in eo requixatur, 71. 9. dari contra diftama- † L. 38.2 2ta mus ſenſum 61. 43. a Verifimili remotum, quandam continet i. maginem fa alliratis, g⸗ 47. Veriſimili tudo in le gibus vbi que magni mo- menriz bid. nu. 44. in probationibus arten- torem, 25. 14. in Vti poffideris iudicio quis denda, 6433. debeat obr⸗ ibid. 24. Veritatem& iuſtitiam fouere, proprium Iu- Vtilitas publica duplex. 32.19. riſconſultorum, 71. 2 proprer Vt Blrarem pubii icam an poſſit adimi Vetuſtas cuius vheinea icem. 81.. z.& II. ius! ſaum p ſonæ priuatæ ‚1b. nu. 10. r/.& r8. Vice 10 ſtra, verbac uid i in fera nt 24.15. N encesl. aus propter 1 1g uia m ab impe rio Victus victs S1 condemneturi 1n EXpen 3, Ie- Pe er Eledores de pofitus, omni iaque eius re- gu. 340 U aando! 1ON habeat loeum, 42 16. in ſcripta& priuile gia ca afſata 319. 6. expenſis, ſacramento victoris taxan dis, co 5 ℛ eß/ dictio quid ſigniſicer,73. 29. geinnandn 18, 4. 21. 79.. Vrof an creditoribus m 3r1 iti ſe opponere, iucherreear cre errtope 22aszure exleeutione impedire pol Ht, 52. 19. an poſſit Pofli ,2). 13. ſe pro marito obliga lre, sibid z9 an pr xfera- tur a niderigidos creditoribns, 15. 18 etiam habentibus hypothecam expreſſam. ib. 19. an pro marito teneatur, ·2. 16 17 en virum de adulterio crinnnaliter pofſit ace ul lare, 55. irbonus squis inrelli igatur 55.26. an votum facere poſit, innito marito 4 r. hebervaale reriu' quid mulſeri cedat, r 4.& maritus i* qu hus æquiparentur, ib.z. Viri boni arb itratutrelietum, quomodo cen- Vxor in bonis maliti an& quibus creditorib. ſeatur, 35 19. præfcratur, 333 3.& 4.. Viri cum vxore ini irum pactum reciprocum Vxor quæamittat ob commiſſum adulteriũ, de vtriuſqueh ereditate, vel donarione, va- Sr a wortiumſe lecutum, 135. lidum, 49. 4.& VXOTIS collocutio dulcis:& Vxor quatenus virum ciuiliter adulterii ac- Auars 210 19. cul ſare poſſit, 6 6.54 s an ceſlare faciat præſcriptionem, 1..23. Vxor, vna caro cum viro, 10.19. Vror vt rencarur pro marito ſtarutum an va- lear, 52 25. vt viro defuncto ſuccedat„Ro- muli lex, 14.13. Vroris bona propria an venianr in confiſcati- onebonorum mariti,52.18. Vrori dos ſoluenda, marrimonio ſoluto, 6. 4. te, illicirum, 1.17. Vxorem poſſe bona mariti pro dote obligata vi interdictum. vide Inrerdictü vnde vi. detinere,&c cetinere domum mariti donec ad Vniuerſalis veritatem quid requiratur, 65 7 ei ſatisfiat, 6137. Vn. uerſali vbi& quando æquipolleat indefi. Vzores circa dotem maxime priuil egiatæ, 65. nita, 61.23. Vxores omnia allata bona, vna cum donatio- V Dinceea aliud: aliud, ſinguli de vniuerſita- nepropter nuptias, doralitio ‚præcipere e, 19. nu. 45:ibid. nu. 49.&52. ante alios creditores 38.30. E1 N I S. 1 nefe, 2A* 2 114* g 31 0„ 8 „⸗ 1¼* bu 818 Violentiæ lut ſpicionem quid tollat, 1. 16. per Violentiam ablata, iurameuto poſſe pr 0 bari, 21 37. 1† zalit uil 444 Nic V vr Vim facere qvis non dicatur. 98.21. Vi bonorum raprorum actio, vide Actio vi bo- aorum raptorum. Viuarium ha abens an illud purgare, vel in cul⸗ turam reducere epolit 5 J. Vlciſcji ſe propria auctorita Vnde *— S. 5— nGladbeck KAlleſſori IN P A halce: 4 2* b 8 ——— 8. —ͤſͤͤ 8 8„“ ö 8—. 8— .— 2 8 3 — 4 1 8 4 3 1 3 b △ . —„* 3 1 b 2 X 1 3 —. 7 3 b 1 b .— b b 1 3 4 6 88 b b 3 41 3 1 — 4 1 8 — 2 — 3 — 8 * . 5 8 3 5 — 5 1 — 4 7 2 5 1 8 1 1 1 — F 1 „ 6 b 8 8 2 . — N 8 8— . 7 3 5 6 2 1 — 9 — 4 5. A f 8 —— 4 b 2 N⁸ 2 * 3 „ 4 ) 8 8 — 1 8 4 * ¹— 2 X 8 ˙— — 3 8 8— — 2 ——— —j—