1IMI GERI A ERVNDECK. I. GC VM IVRIS, SIVE CONSILIORVM „ Dbenturiæ II. Decades Quinque Priores, 4NTEHACXVNQLVAM DV BIC2 T. nec v viſz, nouiter nunc cum MAutoris ſingulari Priuilgio, 3& maxima omnium Vri tate, Studio& opera DNARNOEDI DERAYGER. J. G. HEREDITARI Nobilts in Gladbecke, conſiliari in aula ſeptemuirali Brandeb urgica, & Aſſeſſoris ludicii Prouincialis: in veteri Marchia, 1 N PVBLICVM PRODEVNT. Ac Indice rerum& materiarum vberrimo dotata ☛ 2 7 9 63 1 B. 1 G.. 7 3. — —— 3— .— — 3 12 ☛‿* 0 3 , 12: 8 12 1 2:2 41 — 4 1 t A 8 PROS 1 A N 1 19 Offiicina Paltheniana Francofurtenſi. Anno M. D. Cl. lui lpt tennque voca Mcedere, K in Kmnſideo ſiue rhak b denru mee tornialten p tlbido 11 ſagomdeancdo k 3 lla 0 — = — — — 7 35 AG 47 3 M) . 2— N N 8 4 3*A 8 ₰.— 2 1 7—— 8—, 1 4 —()—— 4 N/— 2 9 5 4 8 S 44 5 4₰ ℳ 5, 6* 4 4— 1. 4— 4 5 A D r ☛— 1— 2 6 4 4— 3 1 NX 4——. 4 7. GC 3 8„ A 5 —. ₰—.—— 1 5 4 — 918, MAGNIEIGI S, Nba IechS. AMPLIS. §5 1MIS ET bLRVDENTISSIMILSS ATQVE INTEGEKRRIMIS Dom. Prælatis, Comitihus, ZBaronibus, Nobillb. 2,erea& vniuerſis Ordinibus, Iluſtriſ- 3 75 Imi Septemuirstus Stotius Marchiæ Brandeburgenſi, 5,&c. Dom. meis 1 Aeſ benigniſtimi,& debita. reuerentia aperpetuum Hn ebe muandis. 8 e EMPVBILIGAM beneè cônſtitutam, Reuerenduſſimi. lluſtres, J. Generoh Niapalljel, nobilillimi ampl Mimi„prudentiſſi mi& XN A cuſtu perpetuum honoranh. is„qui« 4e jure dübtaaeibuxe& ' Dquxrentibus reſponſa darent, nunquam facile Vel feliciter ca- ruiſſe, Res loquitur ipſa publica,cuin Prudentum Reſponſa, pars ſiue ſpecies luris ſcripti amdudum eſſe cœperint Quorum in locum cum hodie lucceſſerint quæ vocamus CoNsiILi A ſiue KESPONSA ICTORVM qua- re hæc illis cedere,& inferiori vel deteriori loco haberi& cenſeri debeant, veruvr fatear, non videò, ſiue enim CoNsILIORVM VIüs, vtilitas& neceſlitas, ſiue di⸗ gnitas eorum& præſtantian con ſiderationem Veiiat,& mentis cogitarionem lubeät, lubentius me eorum Lectorem ſtudiofui.& admiratorem, quam ido- neum Encomiaſten profitebor: Imo poſtquam pfis snonnihil dettahendi Alcia- tum inceſſit liidon tflutant te I iberio Deciano, lactum 3„Vt eorum illuſtriore- e- qs. Kdbi direwillis& dauunhalseits lis ubitan d Heeidel ra dornldus pehenn tan- des ligere oporteat quam ſiàt ollegio Iuridico vel Scabinatu nudas tatum pe- tanti Totmationes,Uatum& iplarum ſua quideml- us eſt& vlus, ita tamen vt conkzlus merito cedant, primas tribzuant& lublidea ant. Qun senim neſeit„Eœpilli⸗ 2 me vnius vel plutium ciuln nodt, ad petitionem& narrationem alterius partis conceptarum& impett atarum mtormationum, q luab infallibiln fiducia velcon⸗ fidentia, ianumeras motas& excitatas eſſe lites& lrigatore es nihilominus cauſ⸗ ſacecid ſeesqui lundico Reſponſ» adiuti,„pro re nata, velſibi alite temperare ca⸗ que ſüperſedere, vel eam melius& fellciu. tractare, perſecqui& exantlare potuil⸗ lentt Eacum RKeſponlotuml luris ſit dig gnitas, tilitas& præſtantia, iniurius tue⸗ 62 „ rit Re quid grauius dicam, qui Nobibiſimo lCto Dom loachimo Mynſingetod Frundeck,&c. p m. hac in parte vel quicquam detraxerit. Aliis Præſtantiſſimo⸗ rum Ctorum reſponſis, quæ apud menoninexiguo ſunt pretio, nihil deroga- tum, multo minus detractum volo) abſit hoc,& quidem longiſſime abſit. Hoc tamẽ de Mynſingeri Conhiliis adfirmare non dubito, ſiue perſpicuitatem, diſpo- ſitionẽ& ordinem, ſiuererum& caſuum celebritatẽ& freq uentiam ſpectes, paſ- ſimm te habiturũ,&' teeilwæree Pro nuntiare velis, quod non ſatis cõmendare poſſis. Hæc autem, vrperſe ſunt manifeſta,& extracontrouerſiam omnibus nota, ita mihi nunc incumbere puto, vt mei reddam rationem inſtituti, quare videlicet huic operi manum admouerim, idquę ipſum vobis, Domini mei inſcripſerim, de- dicarim& conſecrarim. Adillud quodattinet, teſtor Oeum, me ſemper ob ocu- los habere,& in animò circumferreillud: SàALVS PoPVII ſuprema lex eſto, &c. eaque de caufſa mihi ſecundum D Evu, niful prius nihil potius, nihil anti- quius eſſe, quam ſi, annuente Deioptimi Maximi fauore& gratia, ſub feliciſſimis lereniſſimi Electoris Dom. noſtri clementiſſimi auſpiciis, loco mihi conceſſo& concredito, pro virili publicũ aſſerere& promouere paſſim commodum. Huic rei me natum video, cui etiam, vbi Deo viſum fuerit, tandem immori graue mihi non erit. Necenim habeo aliud, cui ſacra faciam, quam rei& ſaluti publicæ, quæ non rantum in ſedendo pro tribunali audiendis, cognoſcẽdis& decidendis caul. ſis, dicendis ſententiis,& id genus aliis, huc facientibus& perrinentib. ſibi locum vendicat, ſed requirit etiam eorum ſtudium, laborem& induſtriam, qui vel pro⸗ prias velaliorum lucubrationes, in foro verlantibus apprime neceſſarias& vtiles, edendo, recognoſcendo, augendo, exornando& excolendo publici faciunt iu⸗ ris, eaque rarione Remp. non parum iuuant. Id quod vt ego in libris&« ſcriptis Domini Mynſingeri p. m. mihi ſumere auſim id non tantum ipſe Auctor cum adhuc in viuis eſſet, a me fidem ei eam in rem dante, eſt ſtipulatus, ſed aceeditet- iam heredum adſenſus& petitio, ne prioribus dudum diſtractis exem plarlbus Conſiliis Domini Mynſingeri, multorum nouorum acceſſione nunc auciis diu- tius careat Reſp. In quibus quid hac editione præſtiterim, Lectorem animaduet- tere& fateri, quam ipſe recenſere malim,&c. b Vobis autem, Domini mei, nuncupare& conſecrare hunc librum viſum fuit, quia ſub veſtro patrocinio fauore& bene uolentia, quam mihi, quoad vixc⸗ ro, quibuſuis honeſtis rarionibus& modis ommbus conciliare ſemper ſatagam à maleuolorum morſibus tutum me fore certus ſum,& non neſcio. Quid enim mihi magis neceſſarium, charius& antiquius putem, quam veſtram demereni gratiam& beneuolentiam? Mihi inquam, cui patria bellis inteſtinis& conti- nuis, ſeu nimis diu diuexata& oppreſſa, diuinitus hic ſparta contigit, cui ornan- dæ, quantum potero, nunquam defvero. Neo mnhi hic occinat quiſpiam, Con- Beudos eſſe, qui ſi reperiantur idonei, quis ipſis inuiderit? modo cogitent, ſæpe feliciſſime non mmus alienigenis, quam i ommilla el menta& gubernacula,& ab iis optime fuiſſe adminiſtrata. Cuius rei ſi conqui- rere& proferre velim exempla, citius me tempus, quam copia delecerit Eteum Deo ita diſponente& ordinante, Marchiam loco nunc patriæ habeam& vene- rer, male mihi ſit, niſi me totum ei deditum putem, ita vt ſiqua inre, Sereniſſi. mo flectori, toui Domui Brandeburgicæ eius ſlatibus& ſubditis, grata præſtare 4 ſeruitia ſiliarios ex originariis ſiue indigenis potius, quam extraneis ſiue peregrinis deli- ndigenis rerum commilla eſſe mo- ühr ſeruitia prodeſſe& commodare poſſim, in eo ſemper totus ſim fururus, nè quie- quidem Nrao n. quam hicame deſideretur, etiamti vitæ eriam interdũ ſubeſſet periculum. Sem- bito Huenih n an per enim etiam pro hac patria mori, mihi dulce erit. aesKehuden Necdubito meas operas& ſtudi totihutc regionigtata futura. Valete ſci- uodno, denda citer, Domim mnel,& meis vobis addictifſimis fauete conaribus. Dabam Bero⸗ on hni. III. No N. Marrtii, Anno Gratiæx M. DHCI. 7. n Reuer Srnerdoilluffy. hſ,nantifimusͤt... Porvunm)ͤ) aAdulilimu,, Hon ga ä c ö wnhhe Enenee,Eueas. ipicis 1 in Gladtbecke/ C in Uuſtri F, 1“ Ala Septemuirali Brandebur- repallim on ann b r wein AM5d dd Tenſt Deſa,Ar ee nun Kah. mu wii Prouincialis Væteris dar 2—2 tem&induſtre i „apprimencot Mi excolendo pu Mamn uodytego in Mf non tantum i 3 te eltſtipulato an adum dltraci ams um acceſſione uhut lrcam Lccdor Win onſecrate hon Ua encia quamm i 1 asconcllareſe r n,& non neſc 0 em in tlh Vneis 1 1 1 ul us&lbdt eun A MMA A P 1 E G T 0 R E M + HILISD 21 COBEILIII.LC. ET Fmperialis(amere Aſſeſorir. 1LE ſe eriptores placitos iterare receſſus, Menſibus acſeuis otia tuta ſölent. b icdoun Labeoniserat mos, atque Sabini, rreaita queis vacuæ ſcriptio mentis opus. SAS— ger at contra, lmperii pars vna Senatus, n. Litibus aſidue tempus vtrumque terit: N R U SSs e)ane zu agilu ſemper ciuilibus vndis, ö““ Virtutem veram, iuſtitiamque colens. ⸗ tamen interea moritura volumina nunquan Componit, Licens ius ſimul atque docens. Duid aceret MMuſis tantum artique vacare Si poſſe t? famæ ac ſi dare vela ſuæ? Ergo tot ingenii,felix, tua dona manebunt, — Laudatumque foro te Schola tota leget. Etlicet hic iuris tradaselementa hieuenten, VBaittameni in doctas ibis easque manua, EPITr. c. Mr elubfaclle Vunb her mdecaminü mudkcadibus, ummentarls Hli ebITADHIV M NOBIIIS VIRI 1oAOE. MTNSINGETIAFXONDEGx, luriſconſulti Clarißimi. INS INGER Europæ hdus, T hemidòſg, Sacerdos, Frondeciæ frondens poſteritatis apex, b Præſentéꝭ— buius decus admirabile ſecli. Sub gelida iacet hac contumulatus humo. Tumba teit corpus, viuit ſed fama, totelſe 9 irtutes Vno uon Dotuere loco. 4 1 1 OAcR. M/ ENSINGERVS a Frondeck Juriſconſcltorum huius tem- Ipeltatis facile Princeps, Comes Palatinus& Oucatus Brunſuicenfis Archi. ccamerarius hereditarius ac Cancellarius, editis a aliquot Precationum ſacra- rum& carminum libris, Obleruationum C ameralium centuriis, Conſilio- rum decadibus, apoteleſwate, necnon in Juris Inſtitutiones ac Decretales Commentarus ‚in arce eſuà Aiſlebiana vitam depoſiur. ANNOi)St. 8 MAah.“ b NICOLAI REVSNERI IVRISCON- ſulti Saxoniæ Clariſſimi. 5— b EPIGXA 4 AA AP ARNOL DVM DEREYGER N G⸗- bilem juriſconſultum. Q opes, quicunque volet per ſaxa, per ignes: Per mare, per terras latrio quærat opes. Me ſaturet iucunda quies, daliinque voluptas: Cum Aduſis Charitum quam ſacra turba facu. Sortis opes opibus mentis proponere turpe ARNOLDE: Hhæc homini, caſibus illaſubeil. Aliud eiuſdem ad Dom. Ioachimum Mynſingerum luriſconſultum. I. 2Hepnnn animal,dum viuit, et homo: b Multumqu ſecum vit⸗ adfert moleſtic. Vnum hoc doloris eſt tanti ſolatiun, Quod mens, aliena dum cernit mala, iam ſui Oblita ft prudentior tandem mali. 11⁸20 §SVMM lus ian vel aums 8 Si pauper est ſe pauperiorem Telephun ajxei Agęnoſcit,&: iam pauper estlibentius: j tuuu yer vunn Sin æger, ægrum ternit heæc Alemæonem: 2 tuunt delinque Si lippus eit, cæcum intuetur ſyphum: m anmuui deli Siclaudus inſpicit, Philoctetem: ſenex iprineyunuu Nunnamdume Si forſan infelix, cognoſcit Oeneum: Sin orbus eſt, Niobe dolores huic leuat. Si cogitatio alieni ſemper mali Lenit ſuum cuiuis infortunium. Ceu nauta fert caſum& procellas æquior, Qui mille ponto naues obrui videt. Nauldeheat eſſe con aqulin. amieſellen uidim haam riemenitſe ℳ n 4 5 lnlſemuiſtatu 2u. 8 ianu bua uuui ilicia eun 8 ieiunjſuctun PETRITINDENIERGII POETACASAREI ee ſri Watats muore parte ees oannoi⸗ ad Dom. Ioachimum Mynſingerum. 1 Malum ſuum intueriiſi nemo mali 9,— b Sit ſocius, ingentes dolores hoc facit. inamunylaen mſtfaciam.u. 2. ( nmius; Latous pangit, T. hems aurea ſola b tranuen am cantne Iura agitat, Pietas monſtrat adirs Poae. Mmaurr (A MXNSINGERVvs, legum dlariſim ⁵ vVna b 1 1 derunuls fe Pangit,agit, monſtrat: carminat iura, polum. ſarunueſtaus ,e Recte igitur præſtat Diuis: quoniam tria praſlat, 7u d u Que tres pradicti non valuere Dii. atzſan halen, ie mnyxeruim b Ama e M C 0 N 4 mnruun ſtfac SETAC Ammüngerum aures ſals aire yolum. ln V24 a pelam. u nsſ, T. erbum, ie ſoll hen audamporiar. ö““ “ 8 — 3 — uicconſir Clariſimi D E C A§ XI. KESPONSVM I. SVM MARIA. 1 Senan in, ueta, 2els nimis 28ana, dsbiee impoßi ta, con- terur. pot 87 2 F niuerſi tatis ius 195 dnum conſeruari. 3 Commun itas, vt delinquendo in pœnamincidiſſe Ai. cartur, communis deliberatio- omnium nſeu Aigni- oris. zrtis requiritur-. 4 ladicts exræceptum, cum elauſulah 1 quis contra Fre. rit, aioòd debeat 2e conde znatus, Se Tualiter 3 ace pisnda 2m. „ 6 Rebei lioniieremenale 2Maieſ atis crimini a. urda qu rari. 7 Cuimen leſa maieſtatis uahe 6 euug erttus tur. nu. S. ius pœna ordinaria quæ. nu. 9. 1⁰ Conusiiticula illicita congregans adaueérſus magi- Hratumaſi 2 iuriſdittionem vſurpans mortis pax nam, omniumpg, bonorum cohiſcationem incurrit. 121, niuer ſitatis maiore parte delinquente tota vniuer- Htas tenetur: amplia, etiamſi non conſtet, cuius 0- 3 mine ſit at factum-u 2u. 12. 33 Exſawuutonen tans contràâ ſontesquam innocentes proccdere. 14 Pena exui voles, ſtatim actui cotradixiſe debet. 1 Geſta per Vmiuere tatis gubeynatores communicato conſilio, per ip ſam vniuerſ tatem acta cenſentur. 16 Deliklum cauſam haben⸗ ſucco ſinam vt rebellio, ſeditio, Se propter tolerantiam incolarump otius coônunitatis nomine qua éaſt rasßſilaaeßi iudicatur. 17 Concordante⸗ ſé' inuicem, omnes con aſenſa ſ ſe praſu- 2 muntu T. 15 Semtentia commonitoria nequaquam ſinuur effe- lum contra non ſatsfacicntem, niſi de nouo cite- turad cauſta allégandas quare non, vel ad audi- eudum e declauar 1. 19(1 ee alepernabeei n mandaris inſerra ſa 2b Verbisex ne prout tc,& tunc prout nic nuid operetur. 2⁰ V. Danaiſ d fucto,canonem latæ ſéntentiæ Enen titt, etiain e verbis 3) wturi temports hir. adicν Urn. 21 Praceptumiudivis timendum ſiuc aqul veli iniqii. 22 Sententia paſtaris ſus iuſta ſiue iniuſta timenda. 23 Verba cotzſtu ationis, de pace tenenda, an. 27. Wor- malia onrale ueauudi importent. 24 Peruxzsſſi 0el⸗ rohibuiio certotempore facta,alio Ar⸗ citur denegata. 3 27 Pæna pſo iure impoſita qeelwatwian revirit de- litli ſententiam. 26 Bellam ſuſcipiendi authriua opud jmperatorem 8 reſidet. 27 Bellum ſine licentia vepe uu infenenter crimen eſæ maieſtatis committunt fallit nu. 3. 2 Mala quandoq, tolerari pro pacir conſernatione. Ciuitati vicina, amicitia vel confaderatione con- iuntta, ſubuenire licitum. Defenßmem hominis extranei ſu vſeipere,nocenteſg necare permiſſum. Bellum er arbitrio moueri poteft juando- quis me- diata iuſtitia inſtum conſequi nequit. Imperatorſi ab aduerſario no tmetunex interual- o bellum cönceſſum. — Alabo occurrendum, cuius éula e Hes ne helo meliorationis. Facunori manife ſa non ouia ab alio enmmiſß, ſorupulo fõcietatis occulta non caret. Imperatorn ſub pœna ſacrilegii non contradicendi. Tranſaclio in qualibet litis parte potest interponi: etiam in criminib. ſanguinis pœnam inferentib- E. 59.& id qualiter procedat.n. ͥ;ꝝJ. DPartes in lite ſi concordespratorisiudicin eet nulli. Eiſcus& ſuperior in publitis iudiciis criminalibus Sabem interéſſé, etiam cum prinatonn. 21. Partes in præiudicium intereſſe bublici ſe concor- daren nequeunt, ratid ibid.& 26. 27. 3 Iutereſſe priuato cuiilibet renuntiare licitum. Crimen quado tale est, quod pæna applicetur fiſco, tunc contra ſubtrahentem& trans Keeen mili- tat praæſ Hiptid. Deus etiam per pactum ligatur. Forum poli& forum fori in eo contordane, quod patla ſint ſeruanda. Prncepr erx pacto in enocabiliter obligatur etiam cum ſubdito inito, nec de plenitudine potetanis potest contrausenire. ratio ibal. ANecta fide in prindipe nihil clarius. 7 Sigilli iupreJie. 2anuſg z. ſubſc eripea vim habent cd- ſénſus& confirmationis. b F3 Sor pturam recipienr ac retinens contemta in ea ap- probare videiur. 2 Fnſtrumenti veritas& contextus— nequit. 2. Fidem quis Fuſtraß ſ bi ab eo ſeruari poſtulat, cui fi- Aema ſepreſtitam tenere recu/ut. raii oibid. F5 Conditio quclibet actibnem& obligati onöm in e⸗ neutuni ipſius ſuſpendit. 77 Trauſigens, cui promiſſa ex cauſſſa naatko,, non ſeruantur, aſuis quoq, recedere potest. 559 Ealalius Domino. promuſſionis fidem fallentiniura- meutum ſeruare non tenetur. Jo Ducarum adminiſiranter himulg, lucrum com- manicantes ſocictatem contraxiſſe dicuntur. So Talis praæſumitur mens, qualis eit attus. 61 Societati per ſeorſim babitationem nihil derogatur. 62 Vno ex fratrihus gabellam conducète de communi, certamq; pecuniam ſub pœna promittente, altero vero cont rauenisnte, quidi iuris. 63 ERattum vnius fratyis Alteri nocere non poteſt, 89 qualiter procedat. ibid. 6 ½ Priuilegia ſemel conceſſaciuitati perpetua eſlé de- bent, maxime, quando non gratis ſed aliquo ac- cepto per contrattum ſunt data. fallit. n. 6. 66 Priuilegia ad non cogitata minime extendenda. 6„7 Priuilegium generualiter indultum, haud includit caſum publicæ vtilitati contrarium. 69 Prinilegio nemo vtatur contra concedentem ad da- Fenſionem delitti& abuſiu. 3 69 Porialitium ſeu caſtrum in ſuo territorio eusuber ædificare permiſſum, modo ad amulationem vel iniuriam alterius non jiat, nec Hiubues FAnau anſamprabeat. 70 Quilibet preſumitur: vti iure ſ⸗ 7 20. 71 WVeteſh tatls publirag Vtilitatis nomine enee timum impe edimentum tollitur. 72 Dyeuza⸗ ad vnum caſum conceſſa, ad alium mi- nime extendenda, licet ſuper exrenſtone rationis ideutitas militet.& n. Jo.ʒ 75 EPriuilégiumi in graue praiudicium tendens non ſo- lum ab initio ſtritte ſumenduiſed S; propter cauſ- Nam ſuperuenietem afachuenzene prorſusgq, re- uocandum. 74 Priuilegia iuris communis derogatiua Krittiſſime intelligenda in terminis de quibus loquuntur. 75 Reſeruatio vel excluſio vnius caſus ſecificiin prini- lgiis non reſeruat reliquos, nec incluſos excludit. 76 Caſus in contrattiburomiſſi, remanent Ha Aiſpoſi- tione iuris communis 77 Nota ſpeciali dignaſinon exprimantur, pro negle- ctis& non incluſis habenda. 79 Priuilegium loco cöceſſum, variato loco debilitatur. 79 Driuilegium poſterius cyutra pius retorquetur. gi mperatoris reſcriptum eatenus ius, quatenus cum plenacauſſe cognitione fiat. g2 Mandata ſine clauſula inſtificatoria abſq, partinm eitatione vt nulla impugnanda fallit n. ½. 53 Clauſula iuſtificatoria vim citationis importat. Fy Leæſur ex nouo epere qualiter procedat. F7 Pratoris oſficium in prohibitione noui operis ſtatim interponendum. võ Adificatum poft nuntiationem, ſine vlla Benſ cognitione demoliendum. 55 luriſdictionem generalem habens colleclasi wnane* re potest. fallit u. 90. DPrecarium indeterminate Sn non ad certum tem- pus datur. g Gratia 8& beneficio principum quatenus vtendum. 92 Nes immiobilis, vt ius vel poſſéſſio, ad certum tempus Aatamagis precarium quam com modatum, præ- . Dn. Joach. Mynſ ng. Iuriſconſ. German. ſumenda. ratio, ibid. 93 Collecta post litis conteſtationem; percept debeia, 94 Moram committentz nec non reſtituens ad poſta- lationem concedentis ad omne intereſſe tenetur. 93 Omnisiuriſdictio ab Imperatore emanat. 96 Iuriſdillio ſpecies dicitur rægalium non maus at ius collectandi. 9 7 Ius collectandi vnum 2st de EE ſapreneg. teſtati reſeruatir. 9 Jus collettas imponendi cui competat,& quitabeu immunis cenſéatur. 99 Briuilegia exemtionis inuiolabiliter cuſtodienda. eaq ciuitatibus data,realia dicuntur è penpeiua. 1oo Succeſſor priuilégia prædec eſſorum Qalin ſerua- re teneatur. 1⁰ Exemtionis priwilcgium per vſum vontrarium ex. Kinguitur. to Priuilegiatus ſemela collectarum ſolutione, ſi poffea ſoluat, ſibi in futurum præiudicat. los Immunitus coͤllectarum vniuerſalis data e çon. ceſſu non intelligitur, niſi Hectaliter data fueru ta a muneribus realibus, quam Perſonaubunudr nariis& extraordinariis. 0¾ Tollectas potest imponere dominus ſabditii tam ordinarias quam extra ordinarias, Sutseſeung dominus opus habet. toy Iuramenti jidelitatis comprehendit etid collellas. 7⁰6 Drinceps ſucceſor an& quando teneatur aul obſer⸗ uantid priuilegiori aprædeceſorib. datorum. 107 Onus quod portatur a pluribus, leuius portatur. :0s Grauatus plus, plus ſoluere tenetur. ioον Immunitas alio⸗ grauansé reſtringendla venit. 110 Priuilegium debet in telligi ſinepraiudicio tertii. cogitatas non extenditur. 712 Priuilegiani à collectis, non eximuntura calesi in ſolitis, aut immutatis. 173 Priuilegium tendens in præindicium tertii na/hv endum. ſinmgnan a collettaru præffatione nore Puudent priuilegio immunitatis tempore neceſſitatis. 115 Copia facultatum O bonorum ſuperueniens, venij in conſiderationem contra primilegiator. I16 Conſirmans ablum nullum& inualidum, vel quõ non tenebatur coufäimare propter ſui defectum, videtur de nouo atum dare vel ex inualido va- lidum facere. Quod intellige ſi hoc fiat excetus Kientia num. 120. Ii7 Confirmatio dat robur attui ſiilli roperiat inualé S inhabilem ad producendi effeetu.& n. 1½. 14 Aclusper ſe nullus, ſic enſa2nea dicitur de nlun faclus. 119 Confirmatio ſuperioris ſupplet omnem acf 19 tam rei quam perſönæ. 121 Princeps confirmans actum videtur eum in dubin confirmare,eo modo, quo est validus. 122 Confirmatio ſtatutorum Vel 2eriaileeieran geuera- lis ſolum comprehendit iuſta& inualiaa. 125 Confirmatio rem talem nelinqnit qualòi eft: quis qui conſimat, nihil nvui dat. 125 Teſtamentum primum confirmatur per ſodm b 226 Confirmatio non exrendit actum ad plura, quam in eo reperirentur, ſi non fuuſſet confirmatur. 127 Alus confirmatus non dicitur de nous ſieriznec e et⸗ iam conſir mans de nouo dare. 124 Apprabare videtur t¹s, qui non improbat. 129 F in- n11 Triuilegium immunitaris a coll ectis ad aollettas na 1 3 8 an Wannſ uun en notempe em in 1 4 di f 3 huuußr.—4 n„ ſceltats ae lnifruba. hiahabem iM⸗ gihan Foit Whh nisßeiudirans. 6 Wmniuſun fleuo yy guaye. Iadice ad ad yrinc ſlauuj Hadice nul auatza ſeperine uipue cura in hrille intell hülſum. llamgaune in, lhaigum ittbet intell bunſui reperiatur: lurnniun üttion nn. laaua ſuj 8 oituguu ſt inde lmein cauſaa ppeli — per ſeneats carens rey as eraanda e ten t feratto rinilt egicy Metanateman ſ atoras 7 ſantr nainal alterutrin miöprnire non hab kaudj alterutro/ ſir co r keutio ſuat in con * Il. nen meruſl acko e 7 amaleriutter, ntor aäin lite captar me 63 — —— Gla erinternallo un 7 8 bma dzuen: luu 4 lan. d merz. er⸗ vmw hei atecunce ruitus„.“ Klas ulurinpon 1 Tlan ſemela cole 11 4 447, 601 1n— Nlurum ra mnatar chlleckanun vn 4 uon latelligitun niſ .. enernbau realihut zu 21 extraoradamapus detas pateft Impone. h ¹ arids quam extrann a nnus opur habet. 1 *„„ 5. 1 4 arns yuuli ark aprea ahid Trad portatur a qlun tabin arar lus, plus ſaluere ua mnutar abor grauaniy muun 4 op V wents ldelitatircam an ni ceyr ſacer or an Squa aun m ¹ 1 7 8* 4 *⁴ 3 zau. Tiam qebet intelligg t un egum immanitaa aanad atarnon extenditur. legun collectit, n a un Srr, Auf Imutatt. eun tendenm yra a in 11 deruri coleftarẽ„ rn 0 „ Aerio nnttatt, te en klh s„ b Abaten& bonara Kunt aderationem contra aM luh 3 1 mant aflumnulum a lim neatur coufrman 0 ur deuuus altumd. ru neha facere Quadin Bes „ matnd auruterun e d mpretrud 4 n AnII nemtalem fel 1 V nuhru, 1 r nA,* 4 9 1 unC Auun;s aentump 2Au, 119 105 exrerdi ynun eperirenti.* 97 48 uroN d, „u 4 4 A 4 nou⁰ . 72. K„ b 4 4 3 1 129 Prindeps eximens aliquos a collecta per totam eõ munionem ſoluenda ceteris non praindicat, ſed ſibi ipfi. zo faramentum fidelitatis ſub ſe coprehendit etia au- xilium Domino tempore neceſſitatis preſtandum. „31 Subditas Poſſeſſionem& bona Domini oocupans eumg, Spolians perdit fendum es priuilegium. 132 Laramentum fidelitatis etiam hoc continet quod ſubditus non velit Domino eſſe damnoſus. 133 luramentum ab vniuenſitate praſtitum perpetuo durat. 134 Vniuerſitas nunquam moritur. 15 Iuriſdlittionem habens potest eam pœnali iundicio defendere. 136 Iuriſäictio est facultas& poteſtas iuſdlicendi. 13/7 Iudices ininſte iudicantes tenentur laſir ad intereſ- ſ?, poſſuntq; oſficio prinari, maxime ſifuerint ad- moltttt. 135 Iudex, iniuſte iudicans ſiadmonitus ſe non emen- det, merito ſuo officio prinatur. 139 Ciues grauati per Iudices merito appellat pro inſti- tia facienda ad principes immediate ſuperiores. 4 Grauatus a Iudice nulla Via impediri debet quo minus adeat ſuperiorem. mgi Priuilegii, ⸗T eſt cotra ius et intereſſe tertii nõ valet. 142 Priuilegia ſtricte intelligenda ſunt in caſibus iu quibus logquuntur. Clauſula dorogatoriæ in priuilegiis poſitaæ vis. ₰ I42 BPriwilegium debet intelligi& operari ſicut verba ſonanit ſi nõ reperiatur in lo. clauſula derogatoria- ,* ladex cares iuriſdlictione in indicé a quo,nò potest in cauſſa app ellationis ſuper eius ſentetia cgnoſc ere. 146 Qusſtio an quis ſit index eſſe exercitiun iuriſdii- Liionis in cauſſa appellationis pracedere debet. 147 Appellari potest ad ſuperiorem omiſſo medid. 14: Interpretatio carens reprehenfione omnium ſapi- entum ſeruanda& tenenda. 149 Interpretatio prinilegiorum ad neminem ſpetat, quain ad concedentes. Igyo Confwxderatores poſunt ratione confæderationis de- linquentes in alterutrius hinc inde territorio ca- pere& paunire, non habito teſpectu, an id cuig, in ſpevie ab alterutro ſit conceſſum nec ne. Scilicet ſiperſecutio fiat in continenti ſecus ſi ex post fa- Io. n. IF. 772 Captus ex posl facto& post interuallum perſecuti- ouis in alterius territorio ſine licentia Dominita- quam illicite captus meérito relaxatur. Ir Defenſio ex interuallo nulla conceditur. Ir2 Carcerant aliquem iniuſte& priuatim debet de- capitari. Isr Torquens aliquem iniuſte debet decapitari. Ié Torquere grauius eit quam incarcerare. f Marai ſeruitus imponi non potest, ab inferiori Imperatore. b Iię Imperator eit Dominus maris& potest alicui mi- xtũ& meri fmperiu et iuriſdittionem concedere. 12 3, T. zee f otest veudi blirari. II Lus ab Imyeratore concéſum potest vendizobligari, ſed nou ſeruitus imponi. 160 Maris vſus liber eſſe debet& communis omnibus iure naturali nec cnipiam ad vtilitatem rei do- meſticæ prohiberi potest. 161 Maris vſus praſcribi vel conſuetudine acquiri non potest, niſi ab jmperatore, velab vſum habente, ſi conceſſuss alicui fuerit⸗ Reſponl luris Decad. XI. Reſponſ.I. 3 162 Maris vſus velproprietas, eſt ſpecies regalium. 163 Peltigal imponere&t de regalibus. 16 ½ Monopolinm contra regalia Principi prohibendi. 16 z Tempus centum anuorum habet vim priuilegii. 166 Mare C&æ flumina præſcribi& acquiri poſſunt tem- pore 1oo. annorum. 167 Fortalitium cadens ex noui operis nuntiatione in indignationem prætoris ſine vlla cauſſe cognitione reſtitui debet in eam faciemin qua erat ante nun- tiationem. 165 Sequeſtratio fortaliti recte& iure fit cum poſſeſſio Vtriq, parti per nuntiationem uou operis inter- rupta fuit. 169 Sequeſtratio an euitari poſſit, data ſuficienti cau- tione, vel etiam ſatiſdlatione. uum. 170. I7i Cautio in materia nuntiationis noui operis quando locum habeat. —2 Nuntiatio noui operis pro remiſſa tunc habetur ci moroſus fuit nuntians nolens permittere ædificare E& tamen etiam cautionem non acceptare. 173 Sequéſtratio iuſte& ex nobili officio indicis facta impugnari& aboleri non potest. IMPLORATO DOMINIOMN POTENTIS IVRIVMOQVE PRIMI CON- ditoris Auxilio. ‿£☛£90 Vff vberſchickte vnnd erzehlte Geſchicht der Durch⸗ leuchtigen/ Hochgebornen — A' Fuͤrſten vnd Herꝛn/ Herꝛn J. SA Avnd Heren V. Gebruͤdern Hertzogen zu M ꝛc. In Sachen jhrer F. G. vnd die Statt R. belangend/ vnd darauff ge⸗ ſtalte Rechtsfragen vnd⸗Du⸗ſtionen gebuͤrliche reſolution vnd erledigung zuthun/ wil der Herꝛ Conſultus die Quæſtiones ordine durchlauffen/ aber doch die jenige/ ſo zur Haͤuptſach nicht faſt dienlich/ oder ſonſt keines ſubtilẽ vñ ſcharfẽ Rechtẽs beduͤrfftig/ kuͤrtzlich& pe⸗functorie per- ſtringieren, vnd zu weiterer Extendirungjhre Geſchichten dem Rechten befohlen haben. Auff die erſte vnd zweyte Frag. Wd erſtlich/ ſo viel anlangt die erſte vnnd Iandere Frage/ weil die Sechtziger vnnd Gemein zu R ſo wolals der Rath/ den hoch⸗ verpoenten verſiegelten G vnd O. Abſchiedt/ nu. z. z. gantz muthwillig gebrochẽ/ vnd darwi⸗ der gehandelt/ ob ſie ſich nicht dardurch aller Priuilegien verluͤſtig gemacht/ vñ in die darin benãte 50. Thaler Straff i% facto gefallẽ/ꝛc. Arauff kuͤrtzlich zu antworten/ laͤſt es ſich anſehen/ daß ſie in die Straff noch nicht gefallen/ auß die⸗ ſen nachfolgenden Vrſachen. 11 Erſtlich/ Iſt die pœnna der beruͤrtẽ Receſſen zuſtarck vñ ſchwer/ vnd im Recht nit gebraͤuchlich/ daß man je⸗ mand dermaſſen zu mandiren pflege/ derwegẽ ſie auch verachtet vnd darwider gehandelt werden muͤgen iux⸗ ta Alexil.fin. C.de Cano. largiili. 10. laſ.& Zaſeinl. vni- . ca.§. is videtur. rſiquis ius dicent. non obt. vbi dicunt. Quando iudex falicui aliquid mandat aut pᷣcipit, ſub 1 inſueta vel nimis graui pœna, cam contemni poſſe- AA 2 — 4 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani Zum andern/ hat die gantze Communio oder Vni- uerſitas darwider nicht gehandelt/ ergo non venit to- ta vniuerſitas punienda in pœnam 0000. Thalero- rum, nec in amiſſionem priuilegiorum totam vni- ⁊ꝛ uerſitatem reſpicientium, quiatius vniuerſitatis po- teſt per vnum conſeruari, ꝛuxr. ſ ſicut. ſf. quod cuiuſq Vniuerſ. no.& c. gratum. de poſtu. prælat. 2 Dieweil dann nicht muͤglich/ daß alle in der Statt wider die Receß gehandelt wie dañ auch in vberſchick⸗ tem Bericht allein den Sechtzigern die Schuld deß v⸗ berfahrens gegeben) ſind durch die gehorſammen der Statt jhre Recht vud Priuilegia erhalten/&non po- teſt toti vniuerſitati talis pœna(amiſſio ſcil. priui- legiorum& ſolutio prædictorum 5οο. Thalero- rum)imponi. 3 Zunm dritten/ requiritur ad hoc, quodcõmunitas dicatur deliquiſſe& in pœnã incidiſſe, ꝙ acceſſerit cõmunis deliberatio omniũ, velmaioris, h. e. digni- oris partis: quæ deliberatio& conſenſus cum nõ ac- ceſſerit, non poteſt dici, vniuerſitatẽ deliquiſſe nec tenentur delinquentes, vt vnuerſi, ſed vt ſinguli, ſe- cundã Bar: in laut fasta. S.i.ſfæ de pœnis. qui alleg. text. in! ſemper. S.ſi ſepulcro. f. quod vi aut clamn.& gloſ inl. allegandum. g. refertur. j.de re iud. dum vierdten/ liegt auch im weg/ daß die R noch nit in die/ in den gegebenen Abſcheiden verleibte Poen nit gefallen/ dañ ſie darzu noch nicht citirt/ ſich darein hoͤ⸗ ren zuerklaͤren/ noch weniger/ daß jre Exceptiones vñ 4 Einreden gehoͤrt weren/ lam autẽ certi iuris eſt, †quo- 5 ties Iudex vel ſuperior promulgat ſententiam, vel p- 3 Seprum cum clauſula, ſi quis contra fecerit, ꝙ debeat S e cõdem natus in talem veltalẽ pœnam: tunc licet quis contra fecerit, non tamen ſtatim incidit in pœ- nam, vel pro condemnato habetur, niſi prius citato eo,& declarata contumacia,& ſententia lata contra ipſum, qui debet incidiſſe in pœnam, auditis ſuis ex- cuſationib. vt eſttex. in t. veniens. in fi.& ibi Pa. de ac- cuſat gl. in c.i. de ſagitta.& tex. in c.. de loc.& condu. & ¹bi glo.& in c:i. do eo qui ord. fur. ſuſ. Dann das Worr in den Abſcheiden ſollen ſie ver⸗ fallen ſeyn)iſt ein participium futuri tem poris, quod non importat Canonem latæ ſententiæ ſed ferendę, vt eſtglin liubemus. ſ. Oeconomun. in verb iuberur 2 ibi Bart. Sal. S& alii C. de ſacroſ. Eccl.gl. Bar. Bal. Ang. Paul de Caſt.in liin criminali. C. de zuriſdict. omnium iud. laſon inlirem quiæ nobis. ff. de acquir. poſ-vbi dicit hanc communem eſſe opinionem Dd. Darauß den allenthalben erſcheint/ daß die von K. noch nicht in getraͤwete Poen gefallen/ darumb auch von jhnen noch nicht eingefordert werden kan. Sed hiſce non obſtantibus iſt zuſagen/ daß die von K in die verleibte vnnd wider ernewerte Poen deß Gu⸗ ſtrowiſchen vnnd Doberawiſchen Abſcheidts ipſo fa- cto gefallen ſeyn/ vnd von jhnen jetzo eingefordert wer⸗ den koͤnnen/ welches auß der reſolution vñ verantwor⸗ tung der vier obgeſetzten contrarien vnd jegenrede klaͤr⸗ lich erſcheinen ſol. Dann zu widerlegung deß erſten Fuͤrwurffs/ als ſolte dieſe aufferlegte vnd getraͤwete Poena/ dieſen Ge⸗ ſchichten vnd Sachẽ zuſ chwer/ vnd eine vngewoͤnliche Straf ſeyn/ geſtehet mann cht/ auß vrſachen daß dieſe Verfuͤllung der gegeben G. vnd D. Abſchied/ Sonder ein atrociſſimũ& grauiſſimum delictum, nemlich ein muthwillige Rebellion/ Auffrhur vnd Empoͤrung deß Verhandlung/ nicht ein ſchlechte Verachtung oder nit gemeinen Beſtens/ quod crimen in ſe complectitur conſpirationes, illicita conuenticula, vim publicam, rapinam, vſurpationé officii Magiſtratus, priuatum carcerem, omnẽ fraudulentam machinationé inter- uerſionem ordinariæ iuriſdictionis, contemtumq; mandatorum principũ& ſuperiorum,& ſi quæ ſum talium delictorum ſimiles ſpecies, ſecundum Bart. in extraua.ad reprimendam. in verſrrebelles. Bal in lLamuiſ honé.. qui deficiunt.& ibi gliſf. de c. diminu. Abbas inga ſane, de off. delegat. 3* 9 Weil dann auß zugeſchickten Acten klaͤrlich zuber⸗ nehmen/ daß die Sechtziger vnd jhre Anhengernche allein eins deren Delict oder Mißhandlung/ ſondern all erzehlte ſpecies begangen/ mit Auffrhur widerden Rath/ mit vergatterung vnnd conſpirirung widerdee Obrigkeit/ mit rauben/ nehmen/ fangen/ einreiſſen der Haͤufer/ deren ſo jnen nicht anhaͤngig ſeyn woͤllen mit eroͤffnung der Gefaͤngniß/ verachtung Keyſ. M vndj⸗ res Landsfuͤrſten Gebott vnd Mandaten /ꝛc. Iſt ſolche Kebellio vnd Seditio/ fuͤr das groͤſte Laſter vnd Deliet znachten/& merito crimini læſæ Maicſtatis æquipa- Maieſtatis, ſecundu Bar. Bal. Aug.& Dd.in l.-. 2. er * 4 3 a. Ff. adl. Iul. Maieſt.& pro hoc ſunt aperti text. in Al.¹. Maieſtatis autem fcr. men eſlillud, quod aduer- ſus populum Romanum, vel aduerſus ſecuritatẽ eius cõmittitur, quo tenetur is, cuius opera, dolo malo conſilium initum erit, quo obſides in iuſſu principis interciderẽt, quo armati homines cũ telis, lapidibuf- ue in vrbe ſint, cõueniantue aduerſus Rem p.locaue occupentur, veltempla quo cœtus, conuentuſue ad ſæditionẽ conuocentur, cuiuſue opera& cõlilio do- lo malo conſiliũ ĩnitũ erit, quo quis Magiſtratus po- puli Komani, quiue imperium poteſtatemue habeat occidatur, quoue contra Rẽp. ſe armauerat,& n 13. inſi addit Martia. quiue priuatus pro poteſtate Ma. giſtratuue ſe geſſerit.& adiicit Scærola,in l.. que cõ- iectũ in vincula emiſerit. D:eweil nun der/ welcher ob⸗ geſatzter Delict eins begangen/ in das Crimen laſæ Maieſtatis incidirt, Wie viel mehr die R. welche fere omnes ſpeeies ſimul begangen haben. Et quamuis f tales LL. de populo KRom. loquan- 8 tur,& ſic in ſupremis, qui non recognoſcunt ſupe- riorẽ, tamẽ hodie pari effectu eſt, ſi tale quid perpe- tretur contra quẽlibet principem, Comité, Baronsè, naturalẽ atq; ciuilem iuriſdictionẽ habentem, ſicut ciuitates imperii hodie tenẽét, Pau. de Caſt in!.3. C. de Epiſ.aud. Ang. Peru. in d. l.!. Cyn.& Saly. in. quiſq uus Cadl. Iul. Maisſt. iam autem Rebelo ſiue crimi- nis lęſæ Maieſtatis ordinaria t& legib. expſſa eſt pœ- 9 na, primo amiſſio omnium iurium& priuilegiorum tam ipſius ciuitatis, vbi cõmiſſum eſt, quã ſingulorũ inhabitanriũ: Deinde bonorum omniũ contiſcatio atq; proſcriptio,& vltimum ſuppliciũ, pro vt eſttex. expreſſus in d. ꝗſ†uis. et ibi Bal-& eſt ſimilis tex.in l-. Gdeſeditioſ. Weil dann diß ordinaria pœnaiuris, vñ der G Abſcheid allein pernam amiſſionis priuilegio- rum& 50000. Thalerorum,&c. in ſich helt/ iſtſie nach geſtalten Sachẽ dem delicto nicht zuſchwer/ ſon⸗ der viel mehr zu gering/ dann es nicht pcena 50000. Thalerorum geweſen ſeyn ſolie/ ſondern poœna con- fiſcationis omnium bonorum darzu verwircket. Nã cõgregando ſicfconuenticula illicita.& plebem ad- 16 uerſus Magiſtratum ſiue principem tanquam ſupe- riorem auctoritate, item vii urpando iuriſdictionem. (puta ratur: imo † Kebellionis crimen dicitur crimen laſr. — 5. aurntdtla Auonrdennine, ado mior herster 6 nulcaiuh vnn aenem duſe&. melittispeccatunf MNaanlvon col et, C 1 nieineligendu igla 4 bcut.. mzſuur dcfun. J nnumeroperlon NHanuanlſvim fa Maläbideinqunt arle Andinc. Dile enum Citẽ vt ſi nen Lruiverlitss ra mntnſelemendare! uguem de ent exc röhelder R wide wrudevon R. du tmarchawet auch eaagſäches lls ve heſtäddigdndſtraf dnrſocolcontriſo itende Ana. lun lena deher. 6 tudhae üleha⸗ Anuenidebet llatin aamnzwigerlitas incu ſdm talentiente, ſanttn Pnum. üneuſtendieauf dadaghende, vie tkau ehit a 4 * er An BHar„BalA Ag* 5 I 2 Kaeft& Droho an an autemfer menc itg mKomanum,pclacu a „quotencturig, cuin an num ctit quoobln aul quoarmat homin u und couemiantue adt ine, reltempla quo cc auocentun cuiuſue sbui uuũ imi:ũtrid quoc i quincimperump ihe uouecoutraKäyſe at en lartiaquiuepriuatus Mick3 1 geiſern.& adiicit&d ⁸sld, 1 culaemiſcrit. Netoc aban — aaet eins begangn uCu ncidir Werieim nen ics ſimul beganaen t a 1 ais ftules l. de po* 1 ſopremis, qulnon* odie pari effectu cl een 1 qucibet prinche* . ciuilem uriſdictio a cl veriü hodietenẽt. 6 77 Un SS Alf fasman: dulus — .. ſtis erdmrfa 8 uis „Foomaiumiun n h niſloommun a neis rdi ämn ie 7— en „vk d Krltimun lür 1aaun 13 BuauN 42ℳf Id. Paldanndißo A 1ue adalenfcnn tit . um; üth *. Thleroru a gitge Sacedme u n S dauneel Pgem zucenna. alt 7,. ceenſchn nn nn donorun alhe mntum on. 2 Kamlfe üicſcot 8 I in J.c. ilect. Quia facta? ꝓ vniuerſitatis puta in eligengo go. viros in Magiſtratum) quod uuriſdictionis eſt, iux. I... de iuriſc. omnium iud.l.ſi. C. eod Sar-inl.omnes populi, ſ de iuſt. et iur. Inn. in c. ci accelisent. de conſtitu.& gerendo ſe pro Magiſtratu auctoritate priuata inciderunt in pœnam mortis& confiſcationẽ om nium bonorum, tex. in l. ami /ſio ne. O. qui deſtituunt. ſf. de c. diminut. Bald. co Dd.in S. con- 7 uentidulas de pace iur: ferm. Paul de Caſß. Se Ang.in d.l. 3.& Sal.in d.! quiſquus, Darumb ſich die R. mnit dem Fuͤrwurff auch nicht behelffen köͤnnen. Den andern Fuͤrwurff belangend/ als hette die gan⸗ zevniuerſitas nicht geſuͤndiget/ oder wider den Abſcheid gehandelt/ Ergo weren ſie alle& præcipuetota vni- uerſitas nicht zuſtraffen/ ꝛc. Darzu wird geſagt daß ſol⸗ ches wenig ja gar nicht leuiren wird/ Nam non ſolum 111 quando omnes de vniuerſitate peccarunt, ſed et- iam quando maior pars, tenetur tota vniuerſitas, per tſicut I. ſ. quod cuinſq, vniuerſ.& lin tantum.. vni- 4 uerſitas. ſ. de rerum diniſ.& præſumitur in dubio no- b I2 mine vnuerſiratis peccatum ‚quandofmaior pars fe- cit, etiamſi non conſtet, cuius nomine factum ſit, & ſic eſt Poris intelligendus tex. in ſup alleg.§. refer- tur, ſecundui gl.in d.ſicut.§.1. S&s ſeqaitur Bal in l.ſtin- rauero C.ue deſtatu efun. Porro illaf maior pars nõ conſiſtit in numero perſonarũ, ſecundu gl.& Bart. in L. Domponius. et in liſt vim ſfde reiud. ſed etiũ in offici- alib: Nam ſi& hi delinqunt tota vniuerſitas tenetur, fecundä loan. And. in c. Dilectus 2./. de Smo. imo etiã aliquando in vno ſalté vt ſi vnus de vniuerſitate de- linqueret,& vniuerſitas ratũ habeat, vel admonita nõ emendet, vel emendare faciat ſecundi eundem Io. And. in cgrauem. de ſent. excõm. Dieweil dann allhie der mehrer Theil der R. wider den G. Abſcheid gehan⸗ delt/ vnd darzu die von R. durch K. M vnd jre Lands⸗ fuͤrſten verwarſchawet/ auch jnen gebotten darvon ab⸗ duſtehen/ aber ſolches alles verachtet/ vnd nicht Parirt/ ſind ſie alle ſchuͤldig vnd ſtraffbar worden/ vnd gehet die 13 Exſecutio ſo wol contra ſontes, quam Innocentes, ſacundi I1oſt. Toan. deAna. Anto. in A. c. Dilettus Eran- ciſaba. in Clema. dehær.& in c.ſi ciuitas de ſeut. ex- 14 com. lib. 6. Abb. in ædilectus filiuts. de Symo. dui enim † vult pœna exui debet ſtatim actui cõtradixiſſe, pro- 3 quem vniuerſitas incurrit in pœnam, alias ha- ebitur pro cônſentiente, tam quo ad peccatũ, quã Pœnam ſecandum Panorm in cil. qu fi. a ma. parte ca: Vnd wann ſchon die auffgeworffen Sechziger al⸗ lein darwider gehandelt wie doch nicht/ dann ſie einen groſſen Anhang gehabt ſo wer es dannoch vnnd bliebe wahr/ daß den R. beyde von K M vnd jren Landsfur⸗ ſten gebotten/ der Auffrhur zuſteuren/ das aber iſt nit geſchehen/ ergo ſatis ratã habuerunt ipſorũ factionè. Zu dem iſt es wahr auß dem Bericht/ daß die Sech⸗ tiger von der gantzen Gemein geſetzt/ jr beſtes wider den Rath zuthun/& ſic fuerunt totius cõmunitatis præ- ecti& gubernatores. Iam certi iuris eſt: Quoties in cõmunione aliqua oritur rebellio vel ſeditio per ta- les, aduer ſus principes vel ſu piores, tota cõmunitas rea& obnoxia redditur ad pœnàã criminis læſæ Ma- eſtatis, pᷣſertim, quando hoc cõmunicato cõſilio fit, (ſicut hic factum ex eo, ꝙ auxiliatores ſibi ad hoc ex ciuib. cõpararunt ſexaginta viri illi) ecidi Barr in l. aut facta. S. delinquunt. ſ de pœn. Pau. So. de Ana.&alii gubernato- res cõmunicato cõſilio pipſam vniuerſitatẽ facta vi- dentur, ſecundi Angunl.mech. Sanimaduertendi. ſ. Reſponſ luris Decad. XI. Reſponſ. I. — de eo quod metus cau,ſta.&s Io. de Aua. vbi ſup. Et licet vniuerſitas pro intereſſe recurſum habere poſſit cõ- tra tales adminiſtratores, quãdo tale factũ nõ cõuo- cato& cõmunicato conſilio perpetratũ eſt:tamen ſi delictũ thabet cauſſam ſucceſſiu a, vt rebellio, ſeditio guerra, tunc ꝓcpter tolerantiam incolarũ céſotur de- lictũ totius vnuerſitatis& cõmunitatis quaſi tacite ratificatum, ſicut dicit Bar. es Da. in loci⸗ quibu ſi:p. Wann mannnn dieſen Handel anſicht/ haben ſo wol der Rath als die Sechtziger vñ die gantze Gemein/ wider den G. Abſcheid gehandelt/ vnd in dieſe Auffruhr gewilliget ex eo, daß ſie deß Rechtlichen Außtrags vnd Inquiſition nicht abgewartet/ welche die Fuͤrſten pro indaganda huius ſeditionis origine& cauſſa ad pu- niendũ ſontes& tuendũ inſontes, concordãdumo; animos ciuiũ cõmotos fuͤrgenomen/ ſonder ſich heim⸗ lich vnd hinderliſtiglich ad tegendum delictum& de- fraudandum Principes vertragen/ damit haben ſie ge⸗ nugſam an den Tag geben/ quod ſi ipſi ſenatores& finguli de ciuitate nõ cõſenſiſſent in factũ ſexagin- ta virorum, tamen id ratum poſtea habuiſſent, quod in hoc caſu ſufficit. Et ideo obiici non poteſt, quod Paul.de Caſßt. in!.& ſaum heredem.. hodie. ff. de pattis ex l.i-i. de Magiſtra-colligit, Quaſt in his, quæ conti- nent delictum tanq́ factum maloris partis non no- cere minori non conſentienti: Nam † cõſtat omnes cõſenſiſſe concordãtes ſe inuicẽ: Nã ſi nõ conſenſiſ- ſent, velratũ habuiſſent delictũ ſexaginta virorũ& adhęrentiũ Vtiq; exitũ inſtituti iudicii& cognitionis principũ tanq́ ſu piorũ exſpectaſſent, nec anſam atq; auxiliũ dediſſent, vt principales ſeditionis auctores & excitatores inquiſiti non fuiſſent, ſed potius vt in exemplũ aliorum puniti fuiſſent, pro vt illos decuit. inxxt. l. qui cædem ff. ad l. Corn. de Sica.& habetur in c. Romana. in ſi de ſent. exconm.& idem ſentit glin A.l. aut Ffacla. Weil ſie aber das nicht gethan/ ſondern mit den Sechzigern conſpirirt/ alls der Meynung/ vt delude⸗ rent Principes, nec poſſent ad punitionem nocentiũ venire, cum illis nocentib.& delinquentib. rei facti ſunt,& videntur quaſi contra Princi pem cõſpiraſſe, & ſe ideo concordaſſe, vt vnanimiter ad reſiſtendum principi validi eſſe poſſent, ergo einſdem criminis læſæ Maieſtatis rei facti& eadem pœna afficiendi ſunt, per ſuperiora. Hilfft jhnen derwegen der ander Fuͤrwurff auchnicht. Das dritte Obiect/ iſt mit den vorgehenden bereit diluirt/ Nemlich mit dem/ das offenbar/ daß huicactui ſiue delicto cõmunicatio conſilii acceſſerit& ratifi- catio, videlicet ꝓpter cõcordiam, quam putatiui in- nocentes inierunt cum nocentibus ſine conſenſu& voluntate ſuperioris deſuper cognoſcere volentis& debentis, quod hoc caſu ſufficit abſq́; hoc, quod de- lictum caufſàm ſucceſſiuam ſecum traxerit, Ptoult ſupra latius explicatum eſt.. Zum vierdten jrret gant nicht/ daß die R. ſich in die getrawete Poen deß G. Abſcheids zu condemnen an⸗ zuhoͤren oder zuſehen/ oder aber Brſach warumb ſol⸗ ches nicht geſchen ſolle/ nicht eitiret ſeyn/ wie dann das — 7 Obieet dahin gerichtet. Dann ob es wol wahr/ Quodſ 18 ſentéẽria cõminatoria nõ ſortiatur eſfectũ cõtra non ſatisfacienté, niſi de nouo citetur ad allegandas cauſ- ſas quare nõ, velad audiendũ ſe declarari, pur in iu- rib. allegatis, quib. addi poſſunt glan 9. quiſqr. de elelt. ◻„„ & ęl.in c. diligenti.& ibi Dau. in verb. aut debet, de for. 3. 2. comp. cum concord per Alex. conſ. 9 2. lib. 6. congeſtus- — 4 2. „ — ——— 4 ————— 6 Dn. loach. Mynſing Juriſconſ. German. So iſt doch zuſagen/ daß dieſer Abſcheid kein tractũ in futurum tempus in ſich habe/ dann der iſtconcipitt in hæc verba: Wo ſie dem nit nachlebeten/ daß ſie dañ jetzo als dann/ vnd dann als jetzo ipſo facto alsbald in beruͤrte Poen gefallen ſeyn ſolten/ ſequitur daß hierin weiter nichts dann Exſecutio ſperanda vel quærẽda: luia clauſula pœnalis in mãdatis, præceptis, vel ſen- 19 tentiis, ſub verbis f ex nunc prout tunc,& tuno prout Quxæ verba fabſq; dubio, important ſeriam probati- 2 onem, vſq; adeo quod non opus ſit ad hoc vlteriore citarione ſiue declaratione, velſententia, ſicut 7„. Maxim in ſua conſiitutione de conſeruat. pacis publite anno 20. dlita, conſtitu—it.“ Deinde cum in d. c.. post princ. vbi,& vniuerſ ac fingulis quiden,&c. permittatur alteri bellum infer. re, poſtquam declaratus fuerit in bannũ: dicendun nuns, inſerta operatur actum cõpletum,&& quod vl- antea denegatũ, cũ pro regula dicatur, ꝙ tpermiſlo 24 terius nihil deſiderari poſſit ad exigendam pœnam. velprohibitio facta certo tẽpore, alio dicitur dene. Quia talia verba abſq; dubio important Canonem gata,. Vmper. ſ. de Poſftuli pater. Sunduna- deleg 3. latæ ſententiæ, tum propter verbum jetzo quod eſt Et idem etiam de inte comumt dicendum: quiay. 1 20 præſentis tem poris, tum etiam verbum pſ facto]ſt bi pœna ipſo iure im poſita dici tur, requiriturſiſté ¹ quia importat Canonem latę ſententiæ, ctiamti ver- declaratoria ſententia delicti. I. eius ui delatoreme bis futuri temporis ſit aAdiectum, ſecundum Lal. in d. prin. ſde iurs f. ibi per DA.fa.c.c Jecundunne 4 liubemuts. in f. q.&& in coſ 1. vol. 3. Bt Bartanl. 1. fedle Ddl. de Hæret.li. 5. Ci multis nefrb pen A 4 tk.in lit qua his qui not. infu. cin ſimilib. nddnclis per Cor. oſ. 16*. vol. ſunt egalia.& Felyiin c. R⸗ dolpbus de eſcript. nthau 9 2. Alex. conſ. ¹5 5. vol..ſégundi Pely.in c.licet cauſſum iI/, Weril daun nun die von I. In bannum erklaͤret, 1 Ftin prace 6. not. de probat.& Bal in e.i. de nilite vaſall.& tangit haben jhre F. G jhnen eigens fuͤrnemens/ kraſftoban⸗ a vellmper — 8—.*.. z.. 1. 52 ½ 1» 117 7 Zaſ.cõ].1o6. K..n. 29. huc facit dictũG ratiani in c. 244., geregten Rei 9 b cõſtitution, eln bellu interirn muͤgẽ 1 vodlicttum! 21—. 3. præceptũ fiudicis timendum eſt, ſiue æquumvel Porro iure communi traditur, bellum interri nô nll,9 Nleat nua iuſtum fiue iniquũ vel iniuſtum ſit, fa. ixem I. pretor debere ſine licentia& conſenſu Imperatoris, ciͦ au- 3 15, 191 .—,... 3.. 26, 4 2 7= 721 17, 9 ch 4 4.24. ait. cu tex.-i quis ius dicenii Son b.& Spec. in venfſed ctoritas † ſuſcipiendi bellum reſideat apud Impera- 4 8 torem: ſecundit And. de Iferin o.. Item hi. quæ fuerit prima cauesa beneframit. Mart. Lau in tract. de bello, et est tex. in l.i. vt armo. ſius. C.li. 1I. Cũ igitur ſins lice- ecce: in iiux: u tit. eſen. Vi iſt alſo in dieſen erſtẽ bey⸗ den Fragen pro principib. zu concludirn, daß die von R.ipſo iure& facto propter rebellionẽ& contrafa- didandie R. die annuictparirt hat Ctionemin die pœnam deß G Abſcheids gefallen ſeyn tialm peratoris†R. bellũ intulerint, D uces M. iniuſte 27 ereͤcenkänne vñ dieſelbige via exſecutiua ven jnen gefordert werden intulerunt, imo crimen læſæ Maieſtatis commiſe- kanritden Inme koͤnne/ So wird auch das jetzo alsbald in dem Ab ſcheid runt,a*.1. F. adl. Iul. Ma. ita etiam tenent Da. ihi tetäaeAlſcherd v. befunden, quæ dictio ſtatim jimportat Canoné lata dem, e; A Hliti. loco uo ſupra. dewegen ſeal ſentẽtiæ: gl'in. comiſſä. Verb-atim. ede pub.& vellt Sed hilce non ob ſtantib. dicendum, optimo iure Keometrden Ernſe La.in c. c ex comunicato I1.„.. Bart. inl. Smperatorſ. licuiſſe princip. bellu inferre rebellib.& ſeditioſis R. eenypertt ex fupr h eyebltenenaa. 8 ieunerprincipes.) ledeod pacis cot ba kenceps coope: Kerunucaut prop heckagum offene Näquãdo finis huius illati belli reſpicitur, reperitur, ꝙ ſit cauſſa eius finalis pax,& quod ideo cœptũ fue- rit, quo rebelles& ſeditioſ de iure ſii. darum̃ kehrens vnd wendens die R. wohin ſie woͤllen/ werden ſie das Liedlein Gregorii canoniſirt in c. 2. 11,æ. 3. hoͤren muͤſſen/ ſſententia baſtoris fiue iu- ſta ſiue iniuſta timenda eſt, Haben ſie nun den G. Ab⸗ 5 ſcheid nichts fuͤrchten woͤllen/ moͤgen ſie füͤhlen. ſeditioſi ad concordiam& pacem reducerentut: tale bellũ nõ improbatur in iure, ter. in c. vt coſtitueretur in f. o.dijtincz. quianon nouum, quod mala tolerentur pro conſeruatione pacis. c. 1 (½ 2* cD. Aℳ 4 211 4 Die dritte Srag. hæc quippe 3.J. G. C. I. C.&Ce 2—◻. J. 6. Cum igitur mala Lycnn mereri de 4 za,(zr 25 ſT,, 2 1. 4... 1 Vff die dritte Frag/ Ob die Fuͤrſten von M. Fug tolerentur pro conſeruatione pacis, multo magis il- att. Mfaupto, Kſeditio: lud bellum tolerandum èe per quod pax reduci de- hen manife n bebat: Imo etiam reducta fuit. N am præcipua cauſſa. ſuſcepti belli fuit publica ſalus R. Ergo iuſtiſſima& Wonnd Macht gehabt( weil die Sechtziger kei⸗ nen Gehorſam leiſten/ noch allen Verwarnungen/ Abſcheiden/ vnd K. M. vnd jre F. G. mandaten parirn woͤllen die Statteigens fürnemens/ als die Landeß⸗ zoͤlle ideo etiam bellum iuſtiſſimum, vt fatentur omnes, ll s 4, 4 4 ½ 4 2½4 3 13 4.. 2 3 8..“ 840 71 4149. 3 fuͤrſtliche Obtigkeit zuvberziehen/ vnd manu militari puta Iaſon, cConſi. 233. Decius conſ. 269. Et eſt doctrina d 9 ¹ 19. Du 9 Aſ 531 7 8 1.„. Welcendum r ſie in den Gehorſam zubrin gen. Bart. in lLquæcung, in hine C.de iure wfiſci. lib. ¹0. Bald. in un eN.. Hierzu wird geſagt/ daß es ſich anſehen la ſſe/ als ha⸗ α 1 3 b l.reſcrνpta. C.de preci. Imper. ofter. be jhren F. G. ſolches zuthun nicht gebuͤret/ auß nach⸗. Deinde licitum eſtfin detenſioné venire ciuitati ¹ „,* folgenden Vrſachen.* Dan erſtlich ſtehet jihren F G. deß Reichs conſtita⸗ tion de pacé tenenda, an. 2.u Wormbs auffgerich/ im Wege/ Nam ibi in c., dicitur, ſꝙ nemo cuiuſcunq; ſtatus vel dignitatis& conditionis exiſtat, debeat 41 teri bellum inferre, aliquemue armis laceſſere, op- pugnare, ſpoliare, capere, inuadere, obſidere, neq; p ſe neq; per aliũ ad iſta auxiliũ Pitare, neq; arcẽ, vrbéè, oppidũ, caſtrũ, pagum, villã, curiã, prędia expugnare, aut cõtra alterius voluntaté vi, facto, dolo malo, adi- mere, occupare, vel damnũ alicui dare. Nec coun ſiliũ velopem quauis ratione adiſtiuſmodi ferre. Et po- ſtea in c.3. dicit: Quicunq; ſublimioris velinferioris ſtatus cuiꝗᷓ eorũ in 7.ca. ſpecificatorũ aduerſus ierint, aut cõtra facere, p ſetulerint, cõati, molitiue fuerint ſiquidẽ de facto& iure merito ſeſe ſacri Imperii ba. ni& proſcriptionis pœnam incidiſſe nouerint,&c. — vicinę, amicitia velcõfœderatio neconiunctę prout hoc late proſequitur Iaſeconſ.v6. Idem firmat Adan. Laud. in tract. de bello 111 15.J. quando magis h Occaſu dicendũ, licitũ fuiſſe principib. bellũ contra rebelles R. ſuſcipere pro ſalute ciuitatis& Rcip. cũ non ſplu vicina& amica, ſed ſubdita fuerit illa ciuitas praæfatis princip. ibi quicquid fecerunt ratione proprii inter- eſſe fecerunt&ad defenſionem propriaram rerum, quod licitum eſt omni iure,I.“ vim. ſ. de iuſt.& iu. — Tertio, Licitum feſt defenſioné cuiuſq; hominis extranei ſuſcipere& nocentes interficere, ſvcundam Bar.& Guil de Cu.&& Claud. de 5 eyſel.in q.. Vt vum.& idẽ firmat Dec. conſ. 3Q 9. ergo multo mag is licitum fuit propriam ciuitatem ab inteſtinis ſeditionibus& odiis bello compeſcere. iu, ct. Auth-multo magis. C. de Jacroſ. Eccleſ-& cum hoc concordat glo. in d.! vt vim, duæ propter affectionem admittit defenſionem. Wurto⸗ — —— * — 9 edaan dam ni dieon Ri, IAſtnen cams ät de dscöſtienion fein. 1. communi tracdin elicentia K coglenſt laſcipendi bellarire nd? Andde Ter.ma. benefamtt. Nen! 343 Irt arma. dſur Ciunn 1 tors K bellintaer 1 t, mocrimenlaſe 3 3 f. dll Afr i u Tr.Mc⸗ mu ſepra. rnonobltantlb. dict t en cp. beläinferrerc akuicsillaribeli eins Rmalispar&„ ees&ſeditoſt adcc erdle belü nõ imp , 5 re. rn Fo.d* 1m — 5* ¹ 4, 5 tolerentuft droco 1 11 1 74.4c.I.c. ecce 2 ½ Am 4 4. 4. 3 3 proconſckurrionet huns lerandum el der 1 tolerandum 4 del 4 8 f„„ 2 tun.! eram redu Jou 4 41. 3. tuitpablerkälusl S 4 5 8.I. 1 Numiuſtſſimum i 233 Deciur cuj 4ℳ , etcaaunc(cen 1 9 17). 8. Cereci. Inder, hA. 3 ͤͤ deten aumelt mnd 5— 4 6 A citiavelcöt rderattc ur a Kquitur 14* A leloin!74 *2**.... ſſe runcipid- cirü fufle pfne. lute ciutta. „dro ſuutecuns a 4. 4 labdita tuer 1r McCvle uU. dkece runtt. . 4.. Qonem 4 „ 5 0l* 1 dt addefenl n a drela meſtommtc* 4 6 zcldeter 16 . A Knocedts 7 45 Reſponſ. luris Decad. Xl. Reſponl. 1 Quarto ‚licet † ſine iuſſu principis ſiue Impe- ratoris bellum moueri non debeat, iuxta ſuperiora, tamen quando periculum eſt in mora permittitur. arg. J ſi alius.§. belliſſime.& i i gloßæin Serb. ex ma- gna. f. quod vi& clam. Et idem firmat Mar. Laud. lco quo ſupr.in 2. qu. cum& a ſociis iniuria propulſa- ti poſſit, uxta c. non inferenda. o. fortitudo. 2 3. quæſt. 3. ſmo- in c. Si vero. de ſenteexcom. Albe. in 1.1. G. vnde vi. Decius in d. conſ. 169.&c. 3 Quinto. ſumma neceſſitas huius cauſſæ poſtula- bat bellum&manum militarem, quia nulla ſpes erat 8 1... 5 1 concordiæ. Quia omnia media; omniaq; mandata, tam Cæſaris quam dominorum principum, nihil quicquam operabantur. Ergo extremum erat ad- 32 dendum. Nam quando † quis mediata iuflitia non poteſt conſequi iuſtum, vcl veriſimiliter non ſperat id poſſe conſequi, poteſtex arbitrio bellum moue- re, prout pott Innoc.& Bald. ſirmat Mart. Laud. ſup. ditio löco u. 5. Et in præcedenti, quæ dicit: Quando 33 fuperior Papa vel Imperator † ab aduerſario non timeretur, quod licitum ſit etiam ex interuallo bel- lum mouere, allegat nora. per Iuno.& alios in c. olim. de reſtit. oliat. Bartol. in d.§. belliſſime:& Bald. in!. I. Cod. vnde vi. Weil dann die R. die Keyſ. Mandata verachtet/ vnd denen nicht parirt/ haben Fuͤrſtliche Durchleuch⸗ tigkeit wol gedencken koͤnnen/ daß ſie nach jhnen nicht viel fragen wuͤrden/ Inmaſſen ſie dann alle jhre Mit⸗ tel/ Juͤrſchlaͤge/ Abſcheidt vnd Mandata mit der That verachtet. Derowegen ſie alle billich/ wegen Landsfuͤrſt⸗ licher Obriakeit/ den Ernſt darzu thun moͤgen Sexto apparet ex ſupra allegato c. 3. conſtitutio- nis de pac.publ.tenendu. Quod hôc bellum iuſte fue- rit motum per principes. Nã dicitur ibi in fi. Quod ſi damnificatio& pacis corruptio nota,& manife- ſtaſit, aut deinceps cooperiatur, qui pro defenſio- 8 * ne ſui ſuorumue aut propinquorum damniticato- rem aut pacifragum offenderint vel adiuti fuerint, nullam pœnam mereri debent. Iam in propoſito pacis corruptio,& ſeditio n ex poſt compertafuir, ſed abipſo initio manifeſta crat,& ideo benefece- runt principes& laudandi ſunt, quod malo occur- 3*— 3 4..„* 3... 3 terint cuius † nulla erat pes ſine bello melioratio- 3 1 4 5.* 35 1 2.„„— 0 3 5— A„ 3 4— Iiis, izser. I. Hæ ſT pul.. Daus zes.;f. Vt leg. no*i. og. 35 Sepro dicendum prædictos prineipes non ſo- lum„2 △ 1 1SS 7 lebr 8 l11 POcüillie Osllunn COIIL. Ouerte„ 110 debu- 8. 8 1 g 41. 2„*„ 2.„ iſſe. Nam clare conſtat iu. onſe. de pac. utenenda „ 1—* 4... 22 G..6. Quodomnis, qui lub pace illa compre- henfuseſt, debeat hue mera aut alicua ceßfattnc henſus cſt, debeat ſine mora aut aliqua ceſſatione 1 ₰. 1 VIOlatores, ſeditioſos,& re belles compeſcere,& eos 1 n A 8 4„ 2 S 5. 3* 3 acriter perſequi,& arma contra ipſos ſumere, ac ſi res ſua propriaageretur: ẽ qui in iſto fuerint negli- Bentés,& talem ordinationem contemferint, debe- ant in pœnam violatæ paci incidiſte. S igitur quili- bet poteſt&debet ſeditioſo: alienos perlequi armis, quare non multo magis ei a0c permiſlum eſſe de- bet, qui proprios fubditos: PBelles& ſeditioſos per- ſequitur ad concordiam: C iia qui f manifeſto hac nori non obuiat ab alio co I pulo ſocietatis occultæ,& uaſi faueat talib us faci- noroſis. c. qui poteil. 2 3.zu. Octauo&vltimo patet ex relatione geſtorum, quod prædicti principes ex oreſſum,& non vnum mandatum a Cęlarea Maieſt ite habuerunt ad com- peſcendum illos ſeditioſos um poteſtate, ſi ſolus 4 amiſlo, non caret ſcru- —2 Imperatoris màdatum ex licitam fecerunt,& ideo pœnam non merentur, Erkandtnuß aller jhrer Gebrechen halben non ſufficeret„vicinos aſciſcere deberè in adiutori⸗ um: quòodvnum ſuflficeret in hoc caſu, ſi cetera argu- menta pro ſe non haberent. Nam Imperatori † pa- 3 3 rendum„nec ei contradicere licet ſub pœna ſacri- legii, iseta l.2. Cde crim. ſacri.l.ſacrilegus. C. de diuerſt neſcript. c. ſi quis fenuepenc fi. 17. Ju. 3. Et cum ecuti ſunt principes, rem iuxt.l. Gracchus. C.ad l. Pal. Ae adul. Ex quibus omni- bus ſatis conſtat firmam eſſe con cluſionem, princi- pes M.licite mouiſſe bellum contra ſuos ſubditos R. ſeditidſos& rebelles, tanquam contra eos, qui ipſo iure& facto propter ſuam ſeditionem in bannum Imperii inciderint. Die vierdte Frage. S Je vierdte Frage belangendt/ weil der Rath vnd die Gemein von R.ſich der Fuͤrſten ordentlicher vnterworf⸗ fen/ vnd darauff zu Gnaden angenommen/ ob jhnen gebuͤhret/ hernacher vnder ſich heimliche vnd hinderli⸗ ſtige Vertraͤge auff zurichten/ vnd ſich zu vermeidung gebuͤklicher Straff/ ſo darauff gegen die Schuldigen erfolgen moͤchte/ der ordentlichen cognition entziehen koͤnnen in præiudicium vnd deſpect der Fuͤrſtlichen Iuriſdiction vnd reputation. Et videtur primo dicendum, quod licite inui- cem tranſigete potuerint. Nam † tranſactio in qua- 37 libet parte litis interponi poteſt,& a lite recedi a Partibus, ita † vt ſi partes in lite concordes lint, prę- 3 8 toris iudicium amplius nullum ſit, nullæq; aliæ par- tes, quam quod tranſactionem appᷣrobet& confir- met, vt eſttern!. elegan. S. ſi quis ſj. de condl. indeb.& 164 g00. Ses text. in!. E contra. C. de app. l... quos auté ne.. de calum. laſon in l.1.5.&? d07ha. ff. de ope. no. num.& inl.cum hi, ede tranſaci. od& in crimi. 3. 46 3 3„ ⸗ 4. nalibus locum habet pœnam ſanguinis inferenti⸗ bus, vt eſttext. in l. trauſgere. C. denanſt. Etdicit lacob Butri. ibidé, Quc Iſiiudex inquiſierit de fur- to,& dominus cum fure tranſegerit, quod ceſſet in⸗ —— 4 quiſitio iudicis, vt fur eſtu 3 Weil dann nun ſich die R vnder ſich ſelbſt jhrer 88. 1. 7 0 1. Irrunge vndereinander vergleichen koͤnnen/ iſt nicht — * „ „ 4 3 3 3—* 74 4— 1* 8. noͤhtig geweſen/ der Fuͤrſtlichen cognition außzuwar⸗ ten: Aber deſſen vngeachtet/ ſage ich/ daß nach geſtalten Sachen den von R vnder ſich alſo heimlich ohn Vor⸗ wiſſen deß Landsfuͤrſten/ als Oberherꝛn/ zuvertragẽ/ keines wegs geladren Dañ wenn man anſthet die Ir⸗ ruagen/ daruͤber der Raht vnd die Sechtziger vnd Ge⸗ meine vneins geweſen/ vnnd einer vber den andern ge⸗ klagt/ beſindt ſich/ daß der Raht beſchuͤldiget/ als ſol⸗ ten ſie mit dem gemeinen Kaſten vnnd ære publico nicht trewlich/ ſondern eygennuͤtzlich vmbgehen/ da⸗ zu ein jedes nicht an ſeinen rechten Ort debito modo wen den/ auch daß ſie die Buͤrger vngeburlich in der ge⸗ meinen Zulage/ Schatzſtewer/ Schoſſz ꝛc vbernem⸗ men mit vielen andern Beſchwerungen/ welche Ir⸗ rungen zwar ex l. Iulia, crimen peculatus, aut repe- tundaꝝ um, vel de reſiduis in ſich haben/ iux..item lex Iili.& ſunt.§.prærerca. Inſi. de pub. Iud.l./.& Ciad l. Iul. pecuula.l.i adl Iul repetundl. lex. ela. G. eo. 1. 2. Fadl. 2ul. pecula. cum ſimilibus. Jam illa crimina 5- mniia p iblica iudicii, vt in iuribus allegatis. So iſt nun ve ſehens Rechtens/ quod in talibus iudiciis 40 fiſeus& ſuperior intereſſe habeat, cum interſit Kei- AA 4 neratus. fe adl. Aquil.& ideo accuſatio fit ad vindi- ctam& vtilitatem publicam, vt declarat tex. Inſtit de pub.iud. Et tenet Franciſ. Curt in repet.ſetranſigere. C. de tranſact nu. 2. Imo etſi priuata delicta eſſent, tamẽ 4¹ cum priuato f in talibus delictis habet fiſcus inter- eſſe,& ſic intereſſe priuatum eſt coniunctum cũ in- tereſſe publico, ſecundi pradittum Franciſ. Curt. lobo 4 2 quo ſupra.& ideo f in præiudicium intereſſe publici partes ſe concordare non poſſunt, quia vnum ſcilic. ablicũ ab alio ſcil. priuato intereſſe ſeparari nõ po- teſt.& ideo in fraudẽ fiſci,& ad eludendam vindictã ſuper delicto ſiue publicũ fuerit ſine priuatũ tranſi- ginon poteſt. ſecundi Bart in lius pub ff. de pact.I pe- nult. C. de patt. e probatur in!. filiusfam. S. mil&s. f.. de procur-l. 2. S. quia veremur. Cede iur. calum.l.de die. S.t. ff. qui ſatiſda. cog. iunctal.=i ſolut. matr-l.iuriſg ent. Giſi paciſcar. f. de pact. Bald. in d.ltranſigervre. Nec obſtant ſuperiora iura, loquuntur enimn de cauſſis ciuilib. in quibus ſolum intereſſe priuatũ ver- 43 Hatur, tali intereſſe f quilibet renũtiare poteſt,& iu- dicis cognitionẽ euadere, ſed non ita eſtin delictis: vbi etiam iudicis intereſt, ne delictũ maneat impu- nitum, ſecundu prædlitt. Eranciſ. Curt. Ita etiam non obſtat ltranſigere. C.de tranſatt. vbi text. dicit, tranſi- 44 gere † licere ſuper delictis pœnam ſanguinis inferẽé- tibus. Nam verum eſt, antequam in iudicium dedu- ctum fuerit, vel accuſatio& querela deſuper inſtitu- ta fuerit: Nam tunc ſi tranſigit accuſator cum accu- ſato, operatur quidem tranſactio tantum, quod ac- cuſator accuſationem reſuſcitare non poſſit, tamen ipſe nihilo minus incidit in Turpillianũ, 1ux. l.i quis repet. l. ab accuſatione. ff. ad I urp.& poteſt pœna extraordinaria& pecuniaria puniri, iuxra!. fin. ſf. de extraord. criminib.! præuaricationis. in fin. ſde præua. Et iudex nihilominus propter ſuum intereſſe,& ne maleficia impunita maneant, contra reum inquire- re poteſt ex eodem proceſſu ex officio ſuo. iuxt. l.2. C. de abolit. Et dicit Angel. in dtranſagere. Quod ita de conſuerudine ſeruetur:& ſequitur Raph. Fulg.& Anton.de Alexan ibidem. Tertio, non eſtverum, quod dicit Iacob. de Bat. de fure, quaſi ceſſaret iudicium cõtra ipſum propter 45 tranſactioné, quiã cum fœrimen tale eſt, quod pœna applicetur fiſco, pręſumtio eſt contra ſubtrahentem & tranſigentem l. qui vas.&; l. vetare ff.de fur. Et ita decidit Bart. in! inte: omnes.. recte. ff. eod.&s Bald. in „2 falſas. C. de fur. Saly. in l!. i non eonuicii. Cod. de in- iur. Et t ideo in præiudicium fiſcitranſigi non po- teſt, ſecundum Angel. in tractat. malef. Quia tranſa- ctio tam in priuatis, quam publ. Iud.& criminibus ideo eſt prohibita, quo ad iudicem, ne maleficia ma- neant impunita, ſecundum Eranciſc. Curt in ditl. I. tranſigere. contrag loſſeibidem. Weil dann die R ſich alſo betruͤglich/ ohne Vor⸗ wiſſen/ Willen vnd Nachlaſſung deß Fuͤrſtens/ auch wider jhre eygene Verwilligung/ vnd derhalben vertra⸗ gen/ damit jht eygen Rutz vnnd vnordentliche Admi⸗ niſtration nicht an den Tag kommen moͤchte/ daran doch der gantzen Statt vnd dem Landts Fuͤrſten hoch gelegen geweſen/ ſeyn ſie nicht deſto weniger ſtraffbar dem Landts Fuͤrſten geblieben/ vnnd haben ſich mit nichten mit jhrer vermeynten Vereinigung deren en⸗ ziehen koͤnnen/ Nam Itranſactio partium nunquam 47 locum habet, quando iudicis ſuperioris velfiſci in- uriſconſ. German. 3 Dn. Joach. Mynſing.] publ. crimina impunita non manere, iuxta lita vul- tereſt: nam tunc nihilominus iudex ſuperior velſi- ſcus actioni populari impedire poteſt, ne tranſactio inter priuatos ſine auctoritate ſuperioris fiat, ad poteſt etiam allegari c. crimina. ext. de colluſ. deteg.& I. locat.&. quod illicite. ſf. de pub.& vect.& l.omnes. C. de Aelato. lib 10. cum ſimilibus. Damit dann auch dieſe vierte Quæſtion erlediget. Die fuͤnffte Frag. ASffdie fuͤnffte Frag/ weil die von R. auß dem Vertrag/ im Feldlager auffgerichtet/ geſchritten/ 8. vnd die gewilligte conditiones nicht gehalten/ ſondan ſich der Fuͤrſten Iuriſdiction vnd billicher Situnau vber jhre Irrungen entzogen/ vnnd J. F G Interelle fraudulenter zu præiudicirn vnderſtanden/ Ob ucht J. F. G auß jhrer G. Gegenverpflichtung zutretten vnnd die Sachen widerumb in den Standt/ darinn ſie fuͤrder Obligation geweſen/ zubeſtellen beſugt ze⸗ weſen/ vnd vngeachtet jhres vermeyntlichen fuͤrfangli⸗ chen Vertrags der Keyſ Majeſt. ſo wol als J. F. G. Panal Mandat wider ſie zu eyſequiren/ vnd alles an⸗ ders zuthun/ was J. F. G. fuͤr der Obligation/ we⸗ gen jhrer Rebellion/ Conſpiration vnnd Empoͤrunz auß Landtsfuͤrſtlirher Obrigkeit vund Ordnung deß Rechten zuthun befugt geweſen Darauff iſt meines Erachtens zuantworten/ daß die Fuͤrſten von M zu der vorgié Zuſprach vnd Foͤrde⸗ rung in genere auff die poenal mandat, ohne Hinde⸗ rung auffgerichter vereinigung keinen zutritt numehr 1 b haben/ deñ die pacta vnd tranſactiones muͤſſen ſtracks vñ feſt gehalte werden. Wie deñ pian. in liuriſgent. Sprætor ait: f.depabirklaͤrlich ſagt pacta ſeruabo: èep- cedit illa conſtitutio(ſicut Bal. aut. in rubr. de conſl.) exore Dei,& ideo † Deus etiam ligatur per pactum, 48 ſicut ibid. Sal. a:t in l.. f.de patt. Et dicit Aler con- fal.‚π. lib..& ſ an, Corne. in text. I. ſi paciſcenda. C. de paclis, vbi fori in hocconcordent, quod pacta ſint ſeruanda, propterea etiam in. noli&s fidles. 23. 9.!. conſtituitur etiam hoſti fidem ſeruandam. Et cum hæc ita ſunt, quod Deus ex pacto ligetut, & ſit in lege naturali ſancitum, pacta ſeruanda, ſicut Bal. dicit in conſ. 90.; li. 2. ſeꝗtur Imperatorẽ quoq; Paca ligari,& quemlibet principé inferiorem, put oc Bal. decidit in c. 1.. ad hoc. de pace tene. interſud. & in c.i.de prob.& c. 1.de natur feud. vbi dicit, prin- ſo cipẽ ex contractu obligari irreuòcabiliter, etiam cu ſubdito inito, non aliter ac priuatus, ita quod etiãde plenitudine poteſtatis nõ poſſit contrauenire: ratio- quia licet legib. ſit ſolutus, non tamen eſtlege diuina Piuds, ex qua pacta qlibet honeſta& iuſta proue- niunt, ſecunai Bar. Bal.& Da. in! digna vox. Ode le- gib. Nihil namq; eſt quod lumine clariore prafal- geat, quam recta fides in principe, linter claras Cide Sum. I rinit.& fide Cathol. Dieweil dann allhie die Fuͤrſten von M mit den R. vereinigung auffgerichte:/ vnd darauff ihr Handrend Siegel von ſich gegeben/ vñ was verabſcheidet/ bey gu⸗ kem Glauben zuhalten/ zugeſagt/ ſeyn ſie omnib. mo- dis ſolche vereinigung zuhalten ſchuldig/ vnd koͤnnẽ die von R. daruͤber weiter nicht dringen/ per ſuperiora, & ea quibus dicitur, quod quis diluenda voce pte 3 ſus eſt. vel chirographo propriove ſigillo robora- uerit, ſeruandũ eſſe, iu./ita ſtipulatus. 5. C. hryſe 99:Et 261 Ang. Paul.de(aſt. s Dd.y. ae ver. oblig. ſigilli nag; imprel- . —— ———— —===ö= 6 uu 3 icunt: Quod † forus poli,& forus 4 — — — ruaſi ſch upheturan Gut t wann m ni Capit Jheter — — — — t Iir stita waseln eegahratahe ia Galbaldd eKehen ie n ero8 inpleta tra nnderolice — — anncoquentio. bhilaenanſalt tdincnad comp alibtutionem pr bcn via,8 aiutten J. F L ainde laösſtraf 1 hananbpnd Guͤt R nicht allei 9 aeräehſ Naheſt enct erlaſſen/ dar rienen Semel enin tannadebet. Daſtin m iiſe Worter zu 5 Koyſer. M ſbenchenverhören fenn was bilich vnn 1 noſoche Wärte tendaßſeaduerſan latinzednd gepflog ndtdas Vorr aatlerlatiuatot ſangeandrrictatem ſantm fn e minor mum a& Pano, derzit doch daß ü mn fänne. Nau er ge)lcutin n — —— — — enge — — — — — — — — ——— — — — —3ꝗ — — — —— —==—— — — — — — —— — — awünionfſen el Sad diderumbind d Liganon geweſa dngeachtet ſhres verine rags da Koyſ Majet kandat widerſſezuerſe 1⁴ 7was J. 3. G fürſ (dun defngt geweſen iſememes Erachten ren Rändervorge. „4 ale⸗ 1 1„* 8 1. 1 Lanf Repcnalm. michter vereiniguna kt aunm. diepacta ynd tranſact aunt 4.. 1 1 4 it waden. Wiedeü iab 1 47 4— 4 Faeacs klarlich ſagt aen nſtitutio(ſicut Bal, ash äas Kidco tDeus etiam al. aut in 10 f.depalk & ſevitur(orne. u ash ſ 4 1 41 1 rötdicunt: Qod d. Fi , concocdent, quod u rn ttiamm c nel& fdes ite dl 4 1 dem ſcruandam. . eitaſum, quodh n „* ““ enaturaliſancitum, 1e 1 Gü.* legt lum c*.9 9. 4 6 n 3 „Kauemlbet prn f Kdnt 8 igariu dl A 9 4 ½ atractuoblügarll ru rer zch 1 0 non alltel 7„ de poteftatsno! n nt 4 tſolutusno 1 d — Irher INhrt„ ! Doriakert 4 2. 8 e, t c.1-K.td blc.d. , 1 de enanur, id3 90.C C.1.47 NA 7 4 An 4 On* „† 1 — arlbet ho „ ——— **— 5— Reſponſ. Iuris. Decad. X. Reſponſ. J. impréſſio vel manus ſubſcriptio cõſenſus& confir- mationis vim habet, nor. in!. 2. Cde reb. alien. non alie. Vnd irret nicht/ wann ſchon geſagt werden wolte/ die von R hetten die Capitulation vnd Vertraͤg nicht gehalten/ dann dardurch J F. G. die Sach in vo⸗ rigem Standt/ darin ſie vor der Capitulation geſtan⸗ den/ wider anfangenmoͤchte/ Deñ ob es wol nicht ohn/ Quod frangenti fidem fides nõ ſit ſeruanda eidem. iuxt Llo. In cap. conſtitutus. de reſcript. So ſtreck et ſich doch das ſo weit nicht/ daß dadurch beſchloſſen/ Ver⸗ traͤge vnnd Abſcheidt auff vielen Puneten zu Grundt auffgehoben vnd caſſirt weren Denn ob wol die von Rnicht gehalten/ was einmal verwilliget/ J. F. G. auff vorige Anſprach gehen vnnd fordern koͤndten/ ſo wuͤrd ihren& G alsbald die Exceptio tranſactionis im Wez ſtehen/ vnd da J F. G ſchon dawider repli⸗ cirten de non impleta tranſactione, tonuten J F. G. doch weiter in der Replicen nicht bitten noch begehren/ denn vt aut ſatisfaciant tranſactioni vel condemnẽ- tur ad petita in conuen tione, iuxt.l.ſiue apud acta,& 191 gloſ.& Dd.(.Ae tranſact. Darumb beſſer zurahten/ J. F G druͤngen ad com plementum tranſactionis, quam ad inſtitutionem primæuę actionis,& ſic age- rent compendioſiori via, S&c. So iſt auch von J. F. G. in dem Reuers mit Li- tera D. den R. nicht allein ſonderbaren Perſonen/ ſondern allen/ die Leibsſtraff/ auch andere Vngnad/ ſo ſir an jhren Haab vnd Guͤtern vnd Kegalien, wegen Verachtung Keyſ Majeſt. vnd Ihr F. G Manda⸗ ten verwircket/ erlaſſen/ darzu koͤnnen J. F G. nicht wider kommen/ Semel enim remiſſum delictum re- ſaſcitari non debet. Dañ in J F G Reuers Litera D. num. 4. dieſe Woͤrter zubefinden:(Woͤllen aber auff der Roͤm. Keyſer. Maieſt Befehl die Irrun⸗ gen vnd Gebrechen verhoͤren/ vnnd nach Befindung derſelbigen/ was billich vnnd recht iſt/ verſchaffen ꝛc. So ſeyn doch ſolche Woͤrter ohne Zweiffel dahin nit zuverſtehen/ daß ſie aduerſatiuam introducirn, auff alle Handtlunge vnd gepflogene Tractat. Dannobwoldas Wort(Aber) ein aduerſatiua particula,& aduerſatiua totam orationem in aduer- ſatiuam& contrarietatem inducere ſoleat. iuxt. glo. inl. interdum.. fin. de minor.& Bart. in! amplius. ff. Rem ratam hab.& Panon. in c. cum ſuper. de ſent.& re ind. So erachte ich doch/ daß ſolches allhie in vnſerm Fall nicht jrren koͤnne. Nam aduerſatiua particula (Autem, Vel, Sed) ſicut in noſtro caſu, alterutrã eſſe oportet, vt ſit in latino ſenſus, Volumus autem vel, ſed yolumus iuxta Cæſar. Maieſt. mandatum ſuper diſſidiis cognoſcere,&c. non eius eſt naturæ, quod toti orationi aduerſetur, ſed ſalté iis, quæ ſunt eiuſ- dem generis, ſecundi glo.& Bart. inlmariti. Sfi. frad I.Iulde adult. Iaſ.in l.3.S.& contrario. de ac. poſ. Dieweil dann die Woͤrter deß Reuers/ lit. D. nu. 4. alſo lautẽ(Erſtlich habẽ wir verſprochen vñ zügeſagt/ auß Fuͤrſtlicher Guͤte vnd Miltigkeit/ die wolverwirck⸗ te Leibsſtraffe gnaͤdiglich fallen zulaſſen/ gegẽ maͤnnig⸗ lich/ Profeſſores/ Fuͤrſtl. Diener/ Sechtziger vñ gantze Gemeine/ auch der Statknechten vnd Befehlhabern/ auch denen/ ſo ſich zubefahrẽ haben moͤchtẽ/ von wegen einiger Keyſ M. Mandaten/ oder ſonſtẽ an jren Haab vnd Guͤtern nichts zuconfiſcirn vnd entzihen zulaſſen. (Ecce, das iſt vniuerſalis aſſecuratio corporis& bo- norũ,& ſic vnũ genus aliquod vel caput per ſe in illo Keuerſali) Woͤllen aber auff der R. K. Ma. Mandat 5 vnd Befehl/ die Irrung vnd Gebrechen verhoͤrẽ(aliud caput& genus negotii quoq; per ſe) vnd nach befin⸗ dung derſelbigẽ/ wz recht vnd billich iſt/ verſchaffen. Ibi ꝓpfecto, licet R.ſe illi reſeruatæ cognitioni ſubtraxe- rint, fraudulen ter tamen perid tota capitulatio& a- ctus non cecidit. Nã aſſecurare corpora& bona R. nihil habet commune cũ eo, quod velit audire cauſ- ſam diſſidii. Et ideo illa aduerſatiua, ſed, vel, autem, huic capiti adiuncta, nihil poteſt contrariare præce- denti capiti, cum nihil commune habeat cum hoc ſichnsr Ergo etiam orationi præcedenti non po- teſtaduerſari, vel ſe eoreferre, per iura proxime al- legata. Wenn aber zwar alſo das Reuers concipirt (doch aber nach Verhoͤr vnd befindung der ſachen der K M Mandat vnd Befehl vnvergreifflich.) tunc ad uerſatiua, Doch aber/ ſed autem, loqueretur de eodẽ genere cum pᷣœdenti,& ſi tũc ſe ſubtraxiſſent frau- dulẽter cognitioni principum, aduerſatiua faceret, quod præcedentes pœnæ non eſſent remiſſæ, prout eſt bonus text: in c. cum ſuper. de ſent.& reind. Vbi aduerſatiua(alioquin) ponitur inter appellat. rite interpoſitam& proſecutam,& ſic de codem ge- nere: propterea etiam deſtructa non rite interpo- ſita appellatione, deſtruitur etiam ſimul ius in rite interpoſita appellatione ſtatutum. Darumb/ meines Erachtens/ in vnſerm Fall die gantze handlung/ vmb deßwillen ſich die R. der fuͤrbe⸗ haltenè cognition fraudulenter entzogẽ/ nit kan auff⸗ gehoben werden/ vnd in den Standt/ darinn ſie fuͤr der capitulation geweſen/ cum ſint diuerſa capita in illa capitulatione, quorũ multa ſunt ex vtraq; parte completa. Mag derowegen vmb eines Capittels oder Puncte nit haltung willen die andere gantze handlung nit gebrochen werdẽ/ Sicut dicimus de ſententia mul- ta capitula habente: nam deſtructo vno, in ceteris ſententia manet firma: Ergo idem in tranſactione dicendum: quandoquidem argumẽtum de vno va- leat ad alterum, l. non minorem. C.dæ tranſa. Wenn man aber dieſe Handlung vnnd nicht Hal⸗ tung dahin verſtehen wolte/ als daß ein Raht vnd Ge⸗ meine zu R. wider Key M. Commiſſarien auffgerich⸗ ten/ vnd von beyden Theilen beltebten Vertrag/ davon in den Geſchichten meldung geſchicht/ vñ deſſen Copiẽ mit L notirt/ auffgelehnet/ vnd ſich dawider geſetzt/ vñ J F. G. bey Keyſ Majeſt. vnd ſonſt muͤhe vnd arbeit gemacht/ Soerachte ich dafuͤr/ daß ſie damit die gan⸗ tze Handelung widerruffen/ vnnd derwegen hetten ſie ſich gegen J F G. mit dem Reuerſal mit D. vnnd darin verlaſſene Straff zu behelffen/ ſondern es moͤch⸗ ten J. F G uachmals auff die Poen gehen/ denn der geſtalt were das Reuerſal alſo zuverſtehen/ wie es J. F. G auch alſo deuten vnd verſtanden haben woͤllen/ daß J. F. G ſie der Poen/ Leibsſtraff vnd Verlie⸗ rung der Priuilegien erlaſſen/ woferꝛ ſie ſich J. F. G. Cognition nach Keyſ Majeſt Befehl vntergeben/ die Irrung verhoͤren/ vnnd nach Recht vnnd Bilichkeit entſcheiden lieſſen/ damit die Irrung auß dem Grund vergliechen. Vnd iſt zuſagen/ daß die von R daſſel⸗ ge Reuerſal auch ſelbſt alſo verſtanden/ angenom⸗ men vnd bewilliget/ ex ipſo, daß ſie das Reuerſal al⸗ ſo zu ſich genommen/ vnd bey ſich behalten/ vnd noch haben/ iuxta l. filiusfam. ff. ad J. C. Macedon.&f ili gloſ. Dd. vbi habetur, Quod f recipiens ſcri. pturã& retinens, videatur approbare& conſenti- re in contenta. lam ſi R. producturi eſſent illud 54 75 10 Ayn Reuerſale in defenſionem pro ſe, in dem Punct/ die Erlaſſung der Straff belangend/ muſſen ſie es auch in contextus inſtrumenti non poteſt diuidi. Et inter- pretatio debet fieri contra producentem, item eius eſtinterpretari qui ſcripſit, cum quilibet verborum ſuorũ eſt interpres: Et illa interpretatio eſt etiã præ- ſumtio. Nam non pręſumitur, ſi R. ſe declaraſſent, ſe remiſſionem pœnæ quidem velle acceptare, ſed non päti cognitionem diſſidii, vel quod poſtmodum ſc ei fraudulenter ſubtrahere voluiſſent, quod Princeps 10. Al. copias militum dimiſiſſet,& rem inſopitam reliquiſſet,& ideo in tali intellectu bene loquitur aduerſatiua per interpretationem de eodem gene- re,&habebũt locum iura, quando contrahentes fibi vltro citroq; conditiones promittunt præſtare,& vna pars ceſſet, quod& altera ceſſare poſſit, iuxta e. conſtitut. de reſcrip.& ibi(anoniſtæ. od& Decius tradit inl.cum proponas. Cde tranſact. cum per regu- lam generalem Iuris Canonici, Fruſtra † ſibi quis fi- dem ab eo ſexuari poſtulet, cui fidem aſe præſtitam ſeruare recuſat. Ratio huius regulæ eſſe poteſt: Quod conditione ceſſante etiam ipſa obligatio ceſ- J6 ſet, Panor. in o. Conſtitutus. de reſcziνpris. Et quod com 52 ditiot quælibet actionem& obligationem in euen- tum pfiusfulpendatteen in ſeruando. jf. de inntilib. ſipulat.& Baldein rubede inſtit. S; ſubtit Ex quo fun- damento Dd. præſertim Decius ſuper text.l. cuin pro- ponas. C.de patlis.& Roman. onſ. 24Q 1. tam docendo quam conſulendo concludunt, quod tranſigens, † cui promiſſa ex tranſactionis cauſſa non ſeruantur, poſſit a promiſſis ſuis recedere. Idem Decius conſu- lit in conſ. 26 S. incip. in inſtrumento- verſ.;, aduerten- dum. Quando pacta videntur facta ad innicem, hoc eſt, in quo vna promiſſio contemplatiue ſe habet ad alteram, quodtunc non ſeruanti, fides non ſeruari debeat. Idem Decius in conſ. 35. vbi exemplum ponit ſeruare iuramentum, ſi ſa: Et multo fottius econtra ei inferior non ſeruet. allegat ad hoc ꝰ⁵ 2 multis aliis ſimilibus. Die ſechſte Frage. Vdieſechſte Frage ob anch Herzog J.ohne * Vorwiſſen vnnd Bewilligung jhrer F. G. Herꝛn Bruders Hertzogen V. als zugleich vnd ſampt regie⸗ renden Herꝛn vnnd Landts Fuͤrſten gegen die von R. 59 ſich kraͤfft glich obligiren vnd verbinden koͤnnnen/ als daß die Leibsſtraffe/ darein ſie jren F. G. beyden durch Verachtuug deß G. Fried Gebotts gefallen/ ſchwin⸗ den auch nichts von jhren Guͤtern zu confi- „ ſcirn, vnd ſie gien bleiben laſſenmuſttter. Darauff kuͤrtzlich zu reſpondiren/ dieweil die bey⸗ de Herꝛn vnd Hertzogen Gebruͤder in ſampter Regie⸗ rung vñ Adminiſtration ſitzen/ ſeyn ſie ſocii omnium bonorum,& pro talibus reputandi, ſecundum Bald. in l.ſi patruus. C. communia vtriuſq; iud.& inl. 1. C. qui teſtam. fac: poßt. in l.fin. C.de colla. Bartol. inl. Titi- um, Mauium. O. altero. fe de adminiſt. tut. l. 1. H.ſi quis hoc interdicto ſf. de itine. actuq, priu. Nam inhabitã- do& adminiſtrando ducatum ſimul& communi- cando lucrũ dicuntur contraxiſſe ſocietatem, lcviri. Hpro ſocio. Quia tacito eonſenſu contrahitur ſocie⸗ dem andern Punct wider ſich leiden/ cum veritas t& in vaſallo& domino feudi, quodis: non teneatur lominus nõ ſeruat promiſ- bey jhren allbereyt verwirckten Priuile⸗ Dn. loach. Mynſing. Juriſconſ. Germani tas, ſicut& diſſoluitur, I. itag, ſiduit. vnde dicit Balq. in l.iduobus. S.i fratres. f.pro ſociòicet enim fratres non negotientur, ſed omnes exactiones, omnia ſa- laria,& omnes reditus communicent, tamè ſunt ſo- cii omnium bonorũ„quia † talis præſumitur mens, 60 qualis eſt aCtus. I. Auo frat res. f. A at quir. po ſlrepræ- hendenda. Cide inſt. SE ſubſt..ceruot. Snſti. 4e reum di. uiſ. Nec obſtaret, ſi iſti fratres principes in diuerſis caſtris habitarẽt, quia cum adminiſtrationem totius ducatus ſimul habeant& communicẽt omnes red- ditus, parq; ſit inter ipſos imperium, nihil ominus dicitur contracta inter ipſos ſocietas omnium bo- norũ non aliter ac ſi in eodẽ caſtro habitarent. Quia per ſeorſim † habitationem nihil derogatur ſocieta- Gi ti. iuxtal. I. in princ. ff. quod cuiusꝗ, vni. nomine. Et cum hæc ita ſint, tenentur inuicem omnia proſpera & aduerſa communicare,l cum duob.§. damnaà fatal. S. quidam.l.ſt igitur. F.zlid. quod quis contrahendo vel obligandò ſe in ſocietate promittit, omnes ſo- cios tangit& obſeruare tenentur, ſiue procedat ad lucrum, ſiue ad damnum per ſuperiora,&. Sed his non obſtantibus dico, dominum bPrin- cipem VlIricum non teneri ad obſeruantiã iſlius ob- ligationis per Dominum Principem ſuũ fratré ini- tum, nec ei quicquam præiu dicarc poſſe, vt eſttext. in l. iure ſocietat. ſr ꝓro ſocio.& temet Franciſ. de procel. de duob: frat. in 2 udſt. Ver.&. hum. 43. vbi ponit ex- emplum, quod † ſivnus ex talibus fratrib. vel ſociis 62 conduxit gabellam decommuni,& promiſſiit certã pecuniam ſub pœn a alter frater venit contra illum contractum, non inciditin pœnam, quia non erat obligatus nec alter, quia non contrauenit: allegat/ licet. S.opus. ſ. de alien. ind.&c. Well dann allhie Hertzog J. A denen von R die commiktirte Leibsſtraff vñ verwirckte Priuilegten/ die ſie ſaͤmptlich verwircket/ verlaſſen/ hat Hertzogen V darin nicht præiudicirt werden koͤnnen/ ſondern mag vngeachtet deſſen darwider handeln/ vnnd die Straffe einfordern/ quia donare vel iactare non po⸗ teſt alter ſocius rem ſocietatis inuito altero ſocio, ſicut etiam alias dicitur, factum vnius fratris alteri noceère non poſſe, vt not in t.:.(hiin commnu. eadem. que cau,ſſa&c.&S ibi glo- allegat concor. Et iſta proce- dunt ſiue loquamur in contractu, ſiue in delicto. ¼1 quus dolo. iſi quis al. teſta. proh. etianiſi delictum fu- iſſet commiſſum in officio. I. ſ in diuerſa. eo ibi Bar- tol. C. de decu. lib. 10. Et idedò etiam infertur, quod non poteſt obligare velremittere rem fratris, ſicut in noſtro caſu factum,.2. Cicommuni diuidundolſ Jratres. Co. co mmunia viriuſq iud. l. 1. C. Feommunu 32 res pig datij Aer cam hmilibur. Amit ich dann auch die ſiebende Frage /ob nich Recht vnd verwirckte Straff außfuͤhren koͤndter Deñ hieroben in der fuͤnfften Frag: ſterlediget/ daß es Her⸗ og J. ſelbſt wol thun mag/ wie vielmehr Hertog B. qui non conſenſit, imo deſuper proteſtatus fuit de Proſequendo tale ius, v:¹ in litera E. nu..& in proxvi- ma quaſt. dictum eſt, ſocium non conſentientem Ppoſſe contra factum ſocii venire. Ergo,&c. SDieachte Jragee. S Jeachte Qualtion belangendt/ ob nicht die von Dwegen jhrer muhtwilligen Rebellion widerſte Obrig⸗ Hertzog V fuͤr ſeine Perſon/ gegen die R. folch 1— ½ 4 I. ttaununſunt. Nam ralboletetiam p riwmractum eſſe 4 ma. Tuiu puerum ilhars dua licet ne rinculkingratitue 8 Cahr in did liun lyna Konde ſch alhie rtün im Muhtn fece Freyheit ——— —— — 1 =—— —— 2 ——— —— nmmnicate,lcan 4 rr Srrr ſrFid.quod ₰ 6 ſ do ſe un locietate pron Ko Aeruare tenentur Aen 2 L 10 damnum ber ſu 6 non obſtantibusddich Ae um nonteneri dhſ er Dominum Drinc an „ p 1 Ascquam præiudicar n. 4 f 89& 72 1„ Fo ſecio. S he. 3 ad 2Jzueſt. der.&é.pux n 64 4— 8 1 12, 4 1 20d Türnusextaltbu ah . 4 ddellamdecommuni ul b pœnaalterfratet ary ꝛrnon inciditinpœt aha ec alter quia non cot Mt Sde auen. iud. Ssc. annalhie Hetzog J. Mn dadsſtrafwüdewwin ſühi hrerwercker verlaſ(i chepreiudicit werd iit Ber aliss dicitur, fictum M „. „ 33; 1 1 polle, 9. Nof IMk.I. S A r re erAte ¹ 9 X.* 44 ela.Aleg. 4 douamur mn contfa † 14— 1** 20. 4 1 1eateha. 2. 2 nlluminoffco N 4 4 51 2 r. 4. 7⁰. A emttte 1. arrevdrem 00 * 4 1 cu 4 Sctum,2. L9 tr 1* rmnl. S„ . har. 5 lxer. can /mi Duſſrbendei tich 1 Etideot in damnauch nfd Sngg 1 arſene Pei 18s Vſs e Reſponſ. Iuris. Decad. XI. Reſponſ. I. Oorigkeit die Fuͤrſten von M. vnnd Auffruhr vnder 64 ſich ſelbſt/ jrer von der gedachten Fuͤrſten Vorfahren erlangten Prtuilegien ſich verluͤſtig gemacht/ dieweil auch ſonſt dieſelbige jhnen zu ſolcher Meuteren ſtaͤts/ wegen jhres freygelaſſenen Zaums/ Gelegenheit vnd Vrſach gegeben Breuiter dicendum, priuilegia † ſemel conceſſa ciuitati perpetua eſſe debere, vt 9. illud. Wouel con- ſtit. quæ dignitatibus. leg. quod ſemel. ff. de decret. ab ad. fac. Faulde(uſtr. in! diyna vox. Cde LL. Et ideo per concedentes auferri non poſſunt, prout traditur in cap. veniens. de præſeript. Et maxime, quando tale priuilegium non Ptari ſed aliquo ac- cepto per contractum conceſſum fuerit: Nam tunc necex plenitudine poteſtatis auferri poteſt, ſecun- dum Bal. in l. qui ſe patris. G. vnde lib. ſequitur Paul. de Caſtrain dict. lag. digna vox. Bald. in l.:z. C. de libr. E eo. lib. So in l. princéps. Co. de leg: Innocent in c. no- guit. de ind. Wenn man dann nnun das Priuilegium W. anſihet/ befindet ſich/ daß es erkaufft iſt/ vnnd die bracht/ wie ſolches die Woͤrter klaͤrlich mit ſich brin⸗ ſ R daſſelbige per contractum emptionis an ſich ge⸗ gen: Ergo minime eis auferri debet. Imo nealte- rari qnidem vel minui poteſt tale priuilegium, ſe- cundum Cy. in conſil. 91. Toan. Bap. Cac. in repetit. l. omnes populi. ff. de iust.& iur. num. 107. Et quan- quam prædicta vera ſunt, tamen tam ſimpliciter in- 3 /telligenda non ſunt. Nam † quando ſubeſſet legiti- ma cauſſa, poſſet etiam priuilegium alicui auferri, quod per contractum eſſet conceſſum, argum. tex. optim. in l. Titius pueram. ff. de obſqu. A lib.&c. vbi libertas data licet non gratuito, poteſt re- uocari ex cauſſa ingratitudinis:& hocidem ſequi- tur Paul. de Caſtri in dict. leg. digna vox. O Toau. Bapr. looo quo ſupra Nun befindet ſich allhie/ daß die R ſolche Priui⸗ legien zu allem jrem Muhtwillen gebrauchen/ vnd da⸗ durch ein zufreche Freyheit bekommen/ vnder welchem Schein ſie allerley Muhtwillen vben/ die Conceden⸗ ten vnd Fuͤrſten von M wenig fuͤrchten/ als welche von wegen weitgeſeſſen/ wenig/ oder ohne groſſe Muͤ⸗ he/ Vnkoſten vnd Expediton nicht zu zwingen/ vbi profecto oritur iuſta cauſſa ex ſubueniente legitima cauſſa auferendi tale priuilegium. Priuilegium namque iniquum eſſe ineipiens, vel de cuius abuſu é conſtat, vel timetur, ceſſare debet& reuocari: text. in clem. 2.& ibi Card. l. ex facto,& ibi Zaſof de vulg. & pup: ſub. priuilegia f ad non cogitata non exten- duntur, gloſſin cap. Audum. de Eleèt. Nun iſt der Herꝛn von M. cauſſa finalis conceſſi- onis geweſeu/ daß die von R ſolche Priui legien zu jh⸗ rer Stat beſtes gebrauchen ſolten/ vmb gedey vñ meh⸗ rer Wolfahrt willen jrer Stat/ Nam ſic ſonant verba Priuilegii W.(Adcommunem vtilitatem prædictę ciuitatis noſtræ poſſint, quiequid eiſdem magis ex- bediens viſum fuerit, ordinare, amplius vero ad maiorem profectum præfatæ ciuitatis,&c.) Da hoͤ⸗ ret man/ daß ſolch Priuilegium durchauß/ vnnd zu dem einigen Ende gerichtet/ daß die Statt dardurch zunemmen/ gebeſſert/ vnnd zur Wolfahrt gerahten vnd gedehen ſolte/ Vnnd nicht/ wann das geſchehen/ daß ſie dann darnach frech/ halsſtarrig/ trotzig vnnd Muhtwillig wider die Fuͤrſten von M. als die Con⸗ tedenten werden ſolten. Nam ſi hoc cogitaſſent , 7 11 vel præſuppoſuiſſent, non conceſſiſſent. Dann ſel⸗ cher Muhtwille vnnd Halsſtarrigkeit gereicht nicht ad profectum ciuitatis,& ad publicam vtilitatem, ſondern ad perniciem, denn ſich dadurch Auffruhr/ Zwytracht vnd Empoͤrung wider den Landtsfuͤr⸗ ſten erheben/ Darumb dann ſolch Priuilegium ſic cöntra publicam vtilitatem tendens zu caſſiren vnd auffzuheben Priuilegium † namque generaliter indultum non includit caſum contrarium publi- cæ vtilitati, ſecundum Bald. in/ inbemus. Cod. de Jacr. ſantt. Ecclcſiis. Koman. in! ſi vero. ff. ſélut. ma- trim. Crotus in repet. l. omnes populi. num. 109. f. de iust.& iur. Vnd wirdt alſo mißbraucht/& in ali⸗ um finem,& ideo deperditum eſt, xra c. priui- legium. 11. quaſt. 3.&S c. vbi iſta. 724½. diſtinct. g. ante- penult. Nouel. vt iud. ſine quo. Juſf. Maxime quando talis abuſus tendit in delictum, ſicut hic tendit in rebellionem,&c. iuxta l. filio. ſf. de ritu nupt.&!. 2. Co. vbi ſenat. Vel clariß. c. ad aures.&. quibusdam. depæn. Darauß dann gnugſam erſcheinet daß ſich die von R gegen jhre Landtsfuͤrſten/ jhrer Priuile⸗ gien zum Oeckeljhres Muhtwillens nicht zuruͤhmen/ b ondern/ daß ſie jhnen wider genommen koͤnnen wer⸗ den/ ſonderlich/ weil ſie die zu Beſchoͤnung jhrer Re⸗ bellion wider die Concedenten gebrauchen woͤllen/ cum ff nemo vti poſſit priuilegio contra conceden-6 tem ad defenſionem delicti& abuſus: iuxta l.fi.& i- gi Bart. ſf. de fruct.& lit. expen. Vnnd ſonſt allerley Muhtwill/ auch Vnraht darauß entſteht. Et ſic noua cauſſa ſüperuenit, quare concedentes tolerare non poſſunt priuilegium. Die IX. X. XI. vnd XII. Frag ½ lumb ſie dann auch ohne alle Hinderung der = R. Priuilegien wolbefugt geweſen/ wie in der 2.10 11, vnd 12. Queſtion gezweiffelt/ ein Feſtun fuͤr die Statt zu legen/ dadurch die muhtwillige Aufß ruͤhrer in Zaum gehalten. Vnd moͤgen ſich die Priui- legia W. vnd II. dahin nicht erſtrecken noch verſtan⸗ den werden/ daß die Fuͤrſten deß nicht befugt/ oder dardurch gehindert werden koͤndten. Nam quili- 68 bet in ſuo territorio fortalitium ædificare poteſt, 9* caſtrum velciuitatem, text. inl. qui prouincias. C. de æd. priuat. Cunctis volentibus(inquit Imperat.) permittitur, murali ambitu fundos proprios ſeu loca ſui dominii conſtituta vallare. Et hoc indubi- tate verum eſt, quando non fiunt ad æmulatio- nem veliniuriam alterius, nec præbent publicæ ſe- ditionis, vel ſcandali materiam, ſecundum Bartol. in l. opus nouum. ſſ. dé oper. public.& in l. 1. f. quod cuiuſq; vniuerſ&o in!.fin. ſ.de colleg. ili. DBçßnno ſolch Recht iſt in vblichen Gebrauch ge⸗ nommen/ aller Churfuͤrſten/ Fuͤrſten/ Graffen vnd Herrn/ daß ſie in jhren Landen Feſtungen legen/ an die Orter/ da es jhnen gelegen/ vnnd da ſie jh⸗ re Vnderthanen jrgendt zum beſten ſchuͤtzen/ oder in Gehorſam halten koͤnnen. Zu dem ſo hat es all⸗ hie die hoͤhe Noht erfordert/ dieweil gefaͤhrliche Kriege zur Sehewarts in der Naͤhe ſich erheben/ zwi⸗ ſchen D. vnnd S darzu ein inteſtinum bellum in R. ſelbſt: Ibi profecto non poteſt dici, illud fortali- tium ædificatum in æmulationem, vel ad iniuriã R. qJuam totius ditionis M. quod etiam de iure præſu- mitur: quia quilibet præſumitur ædificare ꝓpter ſe, 12 Dn. Joach. Mynſin g. luriſconſ. German. u ſi & non ad æmulationem vel iniuriam alterius, uxt. auß machen/& in bonum finem introducto priuile- aaum. k .& pociare. f. de iu†t.& iure. SS ibi laſon.& Bald. gio in malum finem gebrauchẽ /ſo weren ſie nochmals 5 aiſwem m 7o c inl. item lapill ff. de rerum diniſ. Quia f quilibet deß zu priutrn/vt ſupra dictum. Quibus accedit e, a4 4 lwoind, præſumitur vti iure ſuo.I merito. ſ.pro ſocioo. aues. c in quibusda, de pœnis. Quia quando pr luilegi- nh d0 15&C Vnd ſchaffet herwider nichts/ daß die von R. ſagen um velalia quælibet fauorabilis conceſſio tendit Miu ſ ) in graue præiudicium ſiue damnum, non ſolum 4 principioſtricte interpretandũ eſt, ſed etiam poſtea Ppter ſuperueniérem caullam, nempeimminentis wolten prædicta vera eſſe— niſi conſuetudo vel pri- uilegium aliud dictaret, ſecundum Bart in l. quicun- que caſtellum. C. de fundis& limitrophis. lib. 12.& in ctum ciuitatis tendebat: Ergo etiam in alium finem vti non debent Kiillo priuilegio: cum ad non cogi- reſeruat reliquos, nec incluſos excludit, ſecy. Ang:in c* nõne bene dicimus. de praſusl. C prato: y. de ind. Dec. 74 in l.i:yj: de reg iun. Caſus tnãq; omiſſi in priuilegiis& d. l. 1. Quod ckiuſq;, vninerſf. periculi reſtringitur, etſi opus ſit prorſus reuocatur aliscirca Weuldann die von R. das Priuilegium/ daß von perc. ſug geſtum. de deci.& ebi Inêo.&E no:glo. in c. quod Lea nc der Statt R auff ein Meil Wegs weder auff dieſer pernouale.de verb- ſig. Alb. Bru, conſ. 7. nu. 237, ,qhtcc akiijibiillan noch auff jener Seiten keine Feſtung ligen ſolle/ Er- hoc mirum: nam propter certã& ſuperuenienten A alqueatiprim go gebuͤhre den Fuͤrſten nicht allda auff die Naͤhe fuͤr caaſſam auferuntur pædagia, feiida, contractus& murktnngintut, e die Statt eine Feſtung zulegen /ꝛc. plura alia ꝗᷓ recitat 1αα.de S. Georiin tratt. de hom.&cc. h nittetminatam Dann darauß zuſagen/ per ſuperiora, quod no- Etideo etiam priuilegia ab initio abſq; iniuria con. hinane⸗ ua ſuperueniens cauſſa faciat, quod modo tale pri- cedentis conceſſa, ſipgreſſu temporis cœperinteſſe 4 icadicieneo uilegium non ſit amplius attendendum„ ipſa Vvr- intolerabiliter nociua, reuocari Poſſunt ab iis, de liimnecz: gens neceſſitas imminentis periculi principes ab quorum iuriſdictione profecta ſiunt, ꝰt d.b. Hga. 3 g uicirum ler „robſeruatione pactorum& priuilegiorum liberos Anuo. Capi. in Aciſ. Neapol. deciſnum. 25AäAõ. 3 1 Ii edificab reddit, cum neceſſitas † id, quod alias illicitum le- Zu de ſo iſt diß Priuilegium donõ ædificando for- m 3 hacium n ge eſt, licitum kaciat. c. quod non eſt de reg. inr. talirium auff emen gewiſſen Ort/als daß zwiſchen. halg pet Neceſſitatis namque& publicæ vtilitatis nominco- vnd der Statt R. das Waſſer auff werts kein Feſtung pith nfult, Ulue mnelegitimum impedimentum tollitur, ſecundum jnnerhalb einter Meil wegs erbawet ryerdẽ ſolte roßerm⸗ ſmnn L(ern A Mhict. in tit. de pace tenennaaa. airt. Nun iſt dieſe Feſtuug nit zwiſche W vñn der Stat Rättun) Kerpre Wieil dann die nahende Gefahr der mitternaͤcht⸗ deß waſſers auffwerts/ ſondern oberh alb der Stat wol lniats 1 gen Krieg/ auch den von R ſelbſt eygen Auffruhr/ zwo groſſe Meil von dem Ortin de priuilegiis beruͤret/ 16 ntenona Rebellion/ Halßſtarrigkeit vnnd Muhtwil/ haben zu angerichtet/ darumb ſich je dz priuilegium nit erſtreckẽ bannllgenec. 4 Erbawung der Feſtung Vrſach gegeben/ wirdt ſie kan/ quod ſuum limitatum locum Sſpacium habet, traplcar deber mit dem Priuilegio nicht koͤnnen vmbgeſtoſſen wer⸗ Nam certi iuris eſt, priuilegia †iuris cõmunis dero-74 tarucninft a2 den/ Dann nicht deßhalben die von R. priullegirt/ gatiua(icut hoc noſtrũ eſt) vel in parte, velin toti mnlars⸗ſueho vnder einer Meil Wegs/ vor der Statt/ keine Feſtung ſtrictiſtime intelligéda ſunt in ſuis terminis, de qui- ulchinter K&W. zu leyden/ daß ſie muhtwillig vnnd trotzig vnder ſich busloquuntur: nec ad caſus ibi non expreſſos exté- neatunnö debcr vnd wider den Landtsfuͤrſten werden follen/ ſondern déda, etiam propter qualemcunq; identitatẽ ratio- dhum propinquũ el deßhalben/ daß ſie zu jhrer Statt beſtes die Schiffahrt nis,12 v. Clemn. 1. Sfibi(urd. de pt iu. Ral.inl.hurwanua- nunaczpatteripar vnverhindert/ deſto baß treiben koͤndten. De eweihſie tis.(⸗de inoſf. feſtam. Cũ igitur fortalicium nõ debet dnte Veſtanddieſes aberjetzo das Priuilegium indiſeriminatim verſtehen exſtrui infra militare a porta W ſurſum non eſtpro. tetadeandern ſow woͤllen in omnes caſus ſolches wirdt jhnen nicht ge⸗ hibitũ exſtrui tale, vltra miliare inſra. Na reſeruatio 7 dant ſhondas erſ ſtanden, Nam de hoc non cogitarunt concedentes t vel excluſio vnius ſpecitici caſus in priuilegiis non niglüerionemit tunc temporis, ſed ad illum caſum, qui ad profe- aͤt ſ muͤßee eih Nagegen reto tata non potrigatur, vt ſupra dictum. omnib. contractibus remanet in diſpoſitione iurs nehureſ 734 Deinde priuilegia tin vnum finem& cauſſam ſi- cõmunis, ſecundi Bartin, ſ1 extran. ide cond. ca. da- fee r ue caſum conceſſa non debẽt ad alium exſtendi, et- ra. Et Tᷓ ſpeciali nota videntur digna, ſinon espti- 3 heenſauRt iamſi identitas rationis militaret ſuper exſtenſione, mantur, habenturpn eglectis& nõ inclufis, uatas. m ußüuibhi glo. in l.diud Pio. ffade re iud: glo. in l. Benea Zenon. C. de quauis de prob.li. 6. Et hoc tenet Ba.1„.. 2i hnn 7 ennchlucken quad preſc. fa.lus Vingulare.l. quod vero contra. f dell. jeu. amit. Weil dañ auß fuͤrbrachtẽ priuilegiis erſchei⸗ udantontrat la „Weil dann diß Priuilegium denen von R. gege“ net/ daß die Freyheit kei Feſtung zubawen/ allein auff nödtanno ben/ zu jhrer Statt Wolfahrt/ vnnd ſie daſſelbige je⸗ einen ſirum territorii R. a mari, ſcil.& portu W fur. 4 ondtprimogen zodahin gebrauchen woͤln/ daß manzzre vnder ſch umxcitra lumen Ne, Reliaderttumn weienntt„). enis allffruͤhriſche/ rebelliſche vnnd meuteriſche Haͤndel girt/ iſt damtt nit verbottẽ/ daß auch auff ein ander Ou ttellntdenin nicht ſtraffen oder zwingen ſolte oder koͤndte/ den keine Feſtun vof werdon ſalt. Nan dumtſe u Ierſtandt wirdt es lange nicht gewinnen/ Denn die Kebellio gereicht ad perniciem ciuitatis,& in illum finem non fuit datum priuilegium: Ergo etiam in illum finem vti non debent: Noch weniger darmit hindern/ daß zu ſtillung jhrer Auffruhr vnd Compeſ⸗ eirung jhres Muhtwillens die Fuͤrſten keine Feſtung alda legen moͤchten. Nam ſupra probatum eſt, quod tam de iure quam de facto omnibus priuilegiis ſint priuati: Ind wenn ſie das nit weren/ dieweil ſie den⸗ noch diß Priuileglum gegẽ die Fuͤrſten/ als Conceden⸗ ten zugebrauchen vnderſtehen/ damit ſie nit zu Gehor⸗ ſam gebracht werden/ vnd alſo fortan in jrem Muth⸗ willen bleiben moͤgen/ woͤllen ſiein Mißbrauch dar⸗ keine Feſtung gebawet werden ſolt. Nam priuilegiu f conceſſu m lôso, debilitatur variato loco⸗ ſicut vide- mus in priuilegio militis, qui pꝗteſt in caſtris;& ſic in loco priuilegiato minus ſolemne teſtamêëtum f- cere, extra illum locum nequacj: v¼.!. Pnſt. de excuſ. I tut. Weil dann nun dieſe Feſtung nit liegt an dem ver⸗ bottenen Ort/ ſondern weit darvon an einem andan Ort/ calumnioſe accuſat lupus agnum, quati ſibia- quam turbarit ſuperiorem,&c. b. 8.—„ DVnd mag den R hierin nicht fuͤrtraͤglich ſeyn eder zu ſtewer komen/ daß ſie das Ptiuilegium H. Anno 1323. datirt anzichen/ vnnd damtt einfuͦ hren woͤlen als hetten ſiean alen Orten das Priutieginm keme Jeſtung auff ein Meil Wegs nahe zu bawenDann das Pri⸗ — eapol dee I ‧ iir FPriailegium afenen gewiſſen Ren. if nan gewiſſen Daua A. das Waße 4 39 Paͤſeer auf 44 aſter ner p. 85 4 d e edegserhaw, ſi die„ 89.„. (dteſe Feſtuuug mt wi 4 * 4 2 anfwerts ſondern ch e DrtinN G 8 Uktind 4 n darund ſichjed priu; d un VAS 4 Aalvondem um lmitene! Mt ummnatum locu in an — en . ,* ms el prutleon. 2 1 5 A 11 aen wu 4 — 1. rui tale,vitramiliare ½ quos nec inclulos hu e dcm. 4 pre uht fan rerier. Cafus fniq;c uyiuf 9. 4 1 ontracibustemanet 1n A 1 6 6. cunds Sarn!er e km 8. 8„ locculDota videntu 4 l d, Su kel ubentur pneglecis ul 1141 Prhactent Arlal 7 79.4.4. E noe 4 1 4... G 3 Wal danaß fätbta a 4 1 3 at — eſun vene N. Kit ken Feld r. errit erii Ka mäf 3 4 3 14 4 9 1 3 4 eodefd eet “ 9 d 4 3 2ne L mrade 1 Np * tunz ge 1 1 rV 4* 4 Aebilttatuf I. p 9* 84 6 b d.„ a kr Leiatomieslot a a 18 s dann nule M . veit dal Nrne 2 4 en at uhl 4 EI 2 9. 1 . 4. A ¹ rſuperlofebh cd 1 141 44* * AA.„' 4 5. 2 s 1 da? n 9 anen ſ F 87 undde g nan 4 3 Nee priuilegium extendirt ſich nicht weiter/ als die an⸗ dere Anno 1325 datirt/ kan auch anderſt nicht ver⸗ ſtanden werden/ ſondern muß denſelben gleichfoͤrmig gedeutet werden/ Imo in d. priuilegio anni 25. inter- pretatur illud anno 23.&c. datum clarius,& quan- do vere intelligi,& quouſque ſe extendi debeat pri- uilegium præſcribitur. Nam verba dicti priuilegii Anno 23. dati ſic ſonant:(Nulla enim munitio in- fra K& W. aut alias circa flumen W. ad ſpacium v- nius miliaris a R. per nos aut per alios noſtro nomi- ne debet conſtrui) ibi illa verba(aut alias circa flu- men W.) in ſequenti priuilegio Anno zs. dato, ad ſpeciem r eſtringuntur, nevideantur habere ſignifi- cationem indeterminatam: Nam ibi ſichabetur (amplius vero ad maiorem profectum præfatæ ciui- tatis noſtrę hoc adiiciendo védidimus, quod a mari &aportu W. ſurſum, neq; a nobis, neq; a noſtris he- redibus aliquod caſtrum ſeu munitio ex parte vtri- uſq; ripæ fluuii W. ædificabitur, quæ propinqua ſit eidem fluuio per ſpacium miliaris)& ſic quod laxe in ptræcedéti priuilegio per verba(aut alias circa flu- mè W.)prolatum fuit, illud hic ſpecifice declaratur per verba(ſurſum)&(ex parte vtriuſq; ripę fluuii) Et ſic concedentes ſe expreſſe declararunt, quod il- lud priuilegium de non ædificando caſtrum nonali- ter debeat intelligi, nec illa verba(vel alias circa flu- men) alter explicari debere; quam quod taſtrum non debeat ędificari infra R.&portum W. infra ſpa- tium vnius miliaris, ſiue hoc fiat;ex qua parte riparũ fluuii W. velit inter K.& W. ſurſum:& ſic illud ca- ſtrum ædificatum, nõ debet a portu W. ſurſum ver- ſus ciuitatem propin quũ eſſe fluuio W. infra milia- re, ex quacunq; parte riparum ſitum fuerit. Vñ das iſtder rechte Verſtanddieſes Priuilegii/ ſo wol als deß andern/ vnd deß andern ſo wol als dieſes. Vnd wann ſchon das erſt Priuilegiuin Anno 23. latiorem ſignificationem in ſich hette/ dañ diß Anno zj. wie doch nicht/ ſo muͤſte es doch dieſem letztẽ weichẽ/ 79 vnd wuͤrde diß dagegen retorquirt: Quia f poſterius priuilegium retorquetur contra prius priuilegium 3 Rpriori derogatur per poſterius, ſecundi Balin l. ch ex orat.:ff. de extuſ.tut. Et ſi ſic non fieret interpre- tatio, eſſent illa priuilegia ſibi inuicem contraria,& conſequenter nihil valerent, ſecundum Bal. in 1. 1.(. de legi. velſi non contratia, tamẽ eſſet illud anno 2 3. generales hoc verò de anno 2ſ. ſpeciale. Et ſic nihilo- minus derogaret primo generali eiq; p erualeret, vt- cunq; etiam eius mentionem non faciat, ſecundum To. And. S&o Dd. in c. veniens. de praſér.&& hot. in ca. i. de reſcript.. dudum. o. quamuis de præben-h.— Darumb es bemuͤhen ſich die von R wie ſie woͤllen/ werde ſie doch dem erſtẽ kein widrigẽ Verſtandt wider das letztemacht noch etwz weiters/ dañ mit den letzten damit erhaltẽ. Vñ dieweil nur dieſe Feſtung oberhalb der Stat/ d; Waſſer auffwerts ligt/ vñ nitzwiſchen die W hafe/ ond Statt R ſo liegt ſie an keinem verbotte⸗ nẽ Ort/ dem angezogenen Priuilegio zuwider. Ideoq; libertas edificandi principibus pᷣcludi nequaquã po- tuit. Et cũ illud priuilegium de nõ ædificandò for- talicium, ad vnicum ſalté locum reſtrictũ ſit, ad alia So extendi non debet, priuilegia f namque certo loco conſtricta, vltra illum diſtinctum& determinatum locum extendi non debent, ſecundi Bal. loa. de Imo. Ang&s Alex. in l. ex pupillari. ſ.de vulg.& pupil ſubſt. glo. in t. ne ſede: c. recolentes. deſtatu mond. Reſponſ luris. Decad. XI. Reſponſ.. 13 Vnd wann ſchon das nicht were ſondern die priui⸗ legia werẽ generalia,& ad quæcunq; loca circa Kin- fra miliare extendenda, wie doch nit eingefuͤhrt werdẽ kan/ ſo iſt doch oben gnugſam bewerht/ daß nach geſtal⸗ ten Sachen deß Priuilegii/ vngeachtet die ſtreittig Fe⸗ ſtung wol habe vor die Stat/ vnder einer Meil Wegs gelegt werden moͤgen/ ꝛc. 3 b Die XIII. Frag. ([8B auch die Keyſ. Maieſt macht gehabt/ auff den von Raals deß einen Parts Bericht/ An⸗ klag vnd Allegation obberuͤrter Priuilegien wider die Juͤrſte von Mmandara mit der Feſtungs Gebaͤr ſtill zuhalten ſine clauſula inſtificatoria außgehézulaſſen. Et videtur, quod non valuerint talia mandata: nã quod Imperator reſeribit, † non ſtatim ius eſt niſi 8 cum plena cauſſæ cognitione fiat, per ea quæ tradit Zaſ. conſil. t2. num. 39. lib. 2. Cum igimr Imperator f adinſtantiam K. mandata emiſerit t, ſineclauſula 82 iuſtifi catoria contra principes non auditos, poſſunt dici nulla:& ſi producantur ab impetrantibus, poſ- ſunt vt nulla impugnari,& contra ei excipi, ſecun- dum Zaſdn l.. f. de offc. omnium inde Dqin c.ex par= te.iide verb: ſigni. Nec iuuat, quaſi nobili officio vſus fuerit Imperator. Nam hoc negotium cauſſę cogni- tionem requiſiutt„& decretum iudicis auctoritati nitebatur. iuxta Ivbicunge ſf. de reg. inr.& ideò cita- tio prius emiſſa eſſe debuiſſet, antoquam tale man- datum decretum fuiſſet, aut ad minus elaufula iuſti- ficatoria adiecta fuiſſe debuiſſet, quæ vim † citatio- 8 audsò Dd. in d.c. ex parts. NfosAlenboupn Weil das aber allhie nicht geſchehen/ ſeyn die man⸗ data nicht zu achten geweſen. Sed iſtis nowobſtan- tibus, videtur talia mandata valuiſſe& vim habuiſ- ſe. Nam licet iure cautum ſit, ab exſecutione non incipiendum ſed a citatione, etſi caſus eueniat in quo mandatum pœnale ſit petendum, tamen hoc concedi debere cum clauſulaiuſtificatoria, vtin iu⸗ ribusallegatis: tamenilla non obſeruantur, vbi pe- riculum ff eſtin mora, vel ex facto parti imploranti, nis in ſe habet, ſecundum Bald. int 2. Cod. de Epiſc. 3 irrecupera bilis lęfio imp ortaretur, vel contra Rem- 84 public. eſſent, tunc enim talia mandata ſine clauſu- la prædicta poſſunt emitti,& quoad pœnam inſer⸗ tam exſequi parte non audita, quæ ſiſe læſam o- ſtenderit, poterit poſt modum parito mandato, vel ſi non paruerit ſoluta pœna læſionem ſuam pro- ponere,& iuſtam cognitionem deſuper exſpectare: prout traditur in ordinatione Camers Imperialis, purte 2. titul. 23. 4e e Weil dann allhie diß factum,dieſe Feſtungs Ge⸗ baͤw denen von R. wo ſie mit vnrecht gebawet/ zu vn⸗ widerbrinzlichem Nachtheil vnd Schaden hette gerei⸗ chen koͤnnen/ vnd jhnen mercklich daran gelegen/ daß ſi eylig verhindert/ vnd die Zeit vnndchas periculumt keinemoramoder langen Verzug vnnd Rechtferti⸗ gung leyden woͤllen/ haben ſie billich die Keyſerliche Maieſt. vmb Pœnal Mandat anruffen moͤgen/ mit der Feſtung zubawen vnd zuverfertigen/ ſtill zuhalten. Dann auch verſehens Rechtens!/ Quando aliqui nouum Öpus facit ex qu quis ſelæſum ſentit; velin poſterũ lædi p oſſit, æſus prætorẽ& ſuperioré adire, Rilli nunciare poteſt tale opus de nouo ſieri&pete- re, vt mittat nuncium, qui prohibedt, text. in l.dé pu- pillo. Himeminiſſe ſade oper: uouunc. V lutiſcbafih- 85 1 4 1 ff St 1 1 — 1 1 1 1 ³ * ͤ ſte ædificatum, manet quod ædificatum eſt,& nihil 14 tus illam viam commodiorem putat, quam ſi ipſe prohiberet, welches dann allhie denen von Rauch conſultius geweſen/ vt Cæſarem adirent, dann ſich 1 die Fürſten/ doch ohne Zweiffel/ wenig an hr Ver⸗ bott gekehret habenꝛc. Amit iſt dann bereit die 14. Quaſtion auch deci⸗ “ 8 4 “ 2 Vff die 15. Quæſtion/ ob auch Keyſerliche Ma⸗ Mieſtaͤt befugt geweſen Im Fall) da ſolche man⸗ data nunciationem noui operis gewircket) wegen VB⸗ berſchreitung ſolcher Nunciation vnd Verbleibung der Cautionad demolitioné veladminimum adſe- queſtrationem zuprocedirn? Iſt kuͤrtzlich zu antwor⸗ ten/ quod ſie: Nam cum prohibiti ædificatitit, con- temſerunt auctoritatem prætoris,& ideo ſtatim ad demolitionem potuit procedi, maxime non praæ⸗ ſtita cautione: nec opus fuit exſpectare cauſſæ cogt nitionem num recte ſiue iuſte, fiue iniuſte ædie anzunemmen geweſen/ vnnd haben Ihr F. G jhr jus ædificandi deſto fuͤglicher außzufuͤhren/ ſine defor- matione fortalitii exſtructi:& ſi repertum fuerit iu- nocet nunciatio: ſin vero conſtiterit iniuſte con- tra priuilegia R. ædificatum, deſtruetur totum, 1.z. G& l ſtipulatio: f.de oper. nouinun. Die XVI Sfa. 8 SEil die Statt R von weylandt dem Hertzogel zu M. das ins collectandi vber Bier vnnd Maltz precario ad certos annos exlanget /mit Ge⸗ genverpflichtung/ ſich der Arciß vber Bier vnd Malt/ nach Außgang ſolcher Jahr nicht zugebrauchen/ vnd als die Jahr verfloſſen/ ferꝛner Prorogati on nichter⸗ Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani tangt/ ſondern gleichwol vber die viertzig Jahr nach Verlauffung bewilligter Zeit ſich der Acciß gebrau⸗ chet/ vnangeſehen/ ſie ſtaͤtts darinn interpellirt ge⸗ weſen/ vnnd ein ſtattliche Summ Guͤlden daruon zuſammen geſchlagen/ ob ſie nicht ſchuͤldig von der Collectation der Acciß den Fuͤrſten/ als eines jhnen behoͤrigen Regalſtuͤcks wider abzutretten/ vnndvon den vbrigen nicht verwilligten Jahren Rechnung zu⸗ thun/ vnd was davon auffkommen/ den Fuͤrſten widen zuzuſtellen vnd herauſſer zugebeber. Darauff iſt kuͤrtzlich zu antworten/ daß es ſich anſe⸗ hen laſſe/ daß die von R. nicht ſchuldig von der Vier vnd Maltz Acciß in jrer Statt/ vnd vnder jren Vuͤ⸗ gern angerichtet/ abzuſtehen/ vnangeſehen/ ſie preer rio ſolche collation moͤchten angefangen haben Dan es befindt ſich in actis vnder andern ein Priuilegium a Duce A. gegeben/ litera O. num 14. darinn Ihr F. G. denen von R verkaufft/ vnd jhn Priutlegum gegeben/ omne iudicium, maius, medium Sminnz, omneque ius& iuriſdictionem omnẽ met i& mix- ti Imperii tam intra quam extra ciuitatem in terrisi mari circumquaque in terminis ſuis, auff ihrer Marckſcheide/ cum omnibus& ſingulis ſuis excęſſi bus, delictis, punitionibus, correctionibus, remiſii- onibus, vtilitatibus, fructibus, prouentibus, ſiberta. tibus, ac aliis attinentiis vniuerſis, nullis penitusex- ceptis in agris cultis& incultis, ſyluis, lignig„Pratis paſcuis, campis, ceſpitibus, nem oribus, aquis, aqua- rum diſcurſibus, viis, inuiis, ſemitis, rubetis, piſcatu- ris, paludibus& manſis, domibus, manſionibus & Cothis: prout prædictus princeps ea habuit,& poſſedit, in longum, latum, altum& profundum, & ſecundum ſui appellaätionem,&c. Auß welchem dann erſcheinet/ daß die von R.well ſie alle hoch vnnd nieder Gericht/& totam iuriſdictio⸗ nem in jhrer Statt haben/ vnd der Fuͤrſt alſo ſich der hohen Obrigkeit gaͤntzlich begeben/ daß ſie vnder ſich macht gehabt/ vmb beſſer Nutzes willen/ jhrer Statt ſolche vnd dergleichen Bier vnd Maltz Zinſe/ auffzu⸗ ſetzen/ ohne alles der Fuͤrſten von M. weiters zuthun vnd nachgeben/ dann in dem ſie ſich aller hohen Obrig⸗ keit begeben/ haben ſie mehr in der Statt nicht zuae⸗ bieten oder zuverbieten/ Nam qui liberam concellit Iuriſdictionem,& ctiam ſui appellationem, nihil imperii amplius habere dicitur contra eum, cuicõò ceſſit: ſed is cui talis fiuriſdictio generalis conceſſa eſt, legem generalem conderc,& collectasimpone: re poteſt, ſecundum Bart. inl. imperium. ſf. de iuridi omn.iud. Ergo etiam bene potuerunt R collectam in cereuiſiam imponere, ſicut etiam in reliquas merces, abſque impedimento principum M. quia eum omnem iuriſdictionem tam meri quam misti imperii coneeſſam habeant, iure priuilegii, ea yti di= cuntur proprio iure ſicut ex Zaſ. colligitur im ar.le imperinum. num. 26. 27. 85 ſeoqt. Vnd weil dann alſo erfolgt/ wann ſchon die Fuͤr ſten von M. denen von R. die Acciß vber das Biet vnd Maltz precario concedirt, hettẽ J. F G jnẽ rem & ius propriũ precario concedirt, Darumba uchnũ J F. G ex l. in rebus. 5. ſtem hi rem meam. ſf. de preda- im Wege ſtehen wirdt Nam quod R. iam fuit, quo- modoilis hoc rcario conccci hotuit Darunbau ſagen/ daß die R exceptione tuti ſeyn/ vund nicht Buͤrgern abzutreten. ſchuldig von der Bier vnd Maltzcriſe vnder jhren b Zu dem 88— N al w illiu ſe- mtone ln I Cbigrionss; 1 ſtulationen —— müadi ubet merun fi oncedendi as cncedendl: lAt.g. npern . N n allcutellgit, Na riri Maimumm nanäparuum: eaberpoteſtaten nerücolectas Xc. nterrmerum, ſed e rngul mum Imper un ud ceterds Keonceſſum reſide amqbam merili mmdenenven R. hurolinemarim deyenmausmediu ridaſürzuhalten , turbconcclirt, da bnan Umplicj jn slalodekendente nitmimperi fh nalimye 1 3 1 edrumimperiun Accndenqf ep dccudendlges ritn coJle — hae Vaſchte asedi nich üiner Nerſch kacheſlan darin — — —— —— —— — — — — — — ¼½— —— ———= — —— ——* a Pe ſchu zcts vnder undg 1 „Keden lier O, u. aaden R vatuft u umne iudicum mains 4' uA duriſdicioneme A tam intra quam extra 4 umquaque in termii dde cumomnibwàt dundionibus corn lnridas mcdibus w uantinentis vniner 3n Puculds Kinculdioſ af mpis ecſpitidus, nema tidus riis inuüs ſemi un dus& manſs, domi Am prout prædictus priſ ußh longum, latum, it ashuh m ſun appellitionen& ceemdannerſcheinet/ ii unnd niederGericht ¹ e Statthaben vndd ziß gkat ginelich begebet ſgſet tt emobeſſer Nuzes an n ergleichen Vier vnd? ami ales der Fuͤnſn ton zen dannindemſieſt i baben ſſemehr ind agtt zuverbietm Nam qu ma gem, Ketiam lur f hnn uustabereiäun Vn aus iiricbei P Suuen condere- Rn undun Bart. in limj 8 au ö 1 uriſd—. geczrio concè u recuio cd,, 1I za. en uD. , huſ. n, 9 17 1 genwidt Namqt Dtnh 2 nnnocobeg mn 3 2*.— 1 i 8 acchuun 82 ſlh Re R et ee Sie mnd. ſpeciem, tanquam meri Imperii. „ te,& non ad certum tempus; ſicut hic ſecundum Barti in!. i- ſf. de precar. Derhalben auch ſolche Acciß iure precarii nicht zuwider fordern. Sedhiſce non obſtantibus, dicendum, R.omni- bus modis teneri ad deſiſtendum a talibus collectis. Nam ex inſtrumentis deſuper confectis,& etiam Reuerſalibus K. plane conſtat, quod ex mera gra- tia habeant illud ius collectandi ad certum tempus, & quod ſe obligarunt poſt elapſum tempus co vti non velle: ratione illius conceſſionis ad certum tempus,& obligationis,& amplius non vtendi, te- nentur ad poſtulationem dominorum principum deſiſtere: nec diſputandum, num contractus ſit precarii vel commodati, quia vtroque caſu res ma- net domini concedentis;& ideo natura æquum eſt tamdiu aliquem alterius libertate vti, quamdiu ve- lit, I. 2. f. Ae precari. Nec obitlant ſupra dicta: nam non eſt verum, quodis, qui habet merum imperium, habeat pote- yo ſtatem loges concedendi& † collectas imponendi, Nam Zal. dict. log. imperium. reprehendit eum, qui Partol. ſic intelligit, Nam Bartol. ſex ſpecies facit meri Imperii, Maximum, maius, magnum, mini- mum, minus& paruum:& licet magnum illud im- perium habeat poteſtatem condendi leges, ſtatuta, imponendi collectas,&. Tamen tale imperium non dicitur merum, ſed eſt poteſtas quædam, quæ ſaltem apud vnum Imperatorem ratione eminen- iæ,& non apud ceteros, quibus hoc ſpecialiter non fuit conceſſum reſidet,& ideo Zaſ. relicit hanc Weil nun denen von R. in jrer Verſchreibling ein ſolche poteſtas ſine maximum Imperium nicht gege⸗ ben/ ſondern maius, medium& minus iudicium, Iſt zachten/ vñ dafuͤr zuhalten/ daß allein die ſpecies iu- riſdictionis concedirt, das iſt/ merum&mixtum imperium cum ſimplici iuriidictione, cum iuriſdi- C(tionis(Zaſio defendente)tantum tres ſint ſpecies, merum&e mixtumimperiũ,& ſimplex iuriſdictio: ſicut i ſe hotat ind. imperium. nu. ¹6. 1⁷. vbi expreſ- ſe dieit, merum imperium ſe non extendere ad po- teſtatem condendi leges& ca, quæ ſunt principi re- ſeruata:vt funt ius collectandi,& cetera regalia,&c. Daß auch beyde der Concedenten vnd Impetran- ten angezogene Verſchreibung num. 14. dahin nicht verſtanden/ auch dahin nicht zu verſteh? geweſen/ zeigt klarlich der Fuͤrſten Verſchreibung/ vnd den von R. gegeben Reuerſal an/ darin oͤffentlich zu befinden/ daß jhnen ſolch ius ex ſpeciali gratia, ad certum tempus concedirt, vnd ſie ſich deß a uch anderer Geſtalt nicht gebrauchen woͤllen/ Prgo eriam nec aliter nos debe- mus eam gratiam interpretari. Weil dann nun die Jahr läͤngſe verſchienen/ auff welche ihnen ſolche gra⸗ tia concedirt, ſeyn ſie nun auch ſchuldig a4 poſtula- tionem principum davon wider abzuſtehen quili- i bet enim noſtra gratia †& beneficiò catenus vri de- 4.1 3 3..„. dr᷑ u, bet, quatenus ei tribuere velimus, zuxta l.&5 ſum maue. in prin. ſp. de precar. Vnnd daſſelbe jetzo ohne 4 Wederrede/ dieweil ſie ſich ſolches in jhrem Reuerſal betkaͤwen vnnd Glauben zu thun verſchreiben/ welche Verſchreibung Wirckung hat eines geſchwohrnen Eyds/ cundum Innocent. in ca. ad apoſtolicæ. de 72 iud. laſ. inl. ait prætor.. iurari. fede ureturand. Bal. “ Reſponſ. Iuris Decad. XI. Reſponſ. j. 33 Zu dem kan dieſer Contract nicht precarius genen⸗ ) netwerden Quia f precarium datur indetermina- 15 aufflehnen wolten/ moͤchten ſie billich fuͤr Meineydige geſcholten werden.— Secd hic dubitatur, an etiam collectas poſt tem- pus conceſſum perceptas reſtituere teneantur? Et videtur quod nõ: Nam licet ſupra dictum ſit, quan- do aliquid conceditur alicui ad certum tempus, vel vſum vtendi; ſit commodatum: tamen cum res † 9²³ immobilis, ius alquod vel poſſeſſio(quę omnia pre- cario concedi poſſunt, non aliter ac res mobilis, iux- ta l. 1.. vlt. l.3.&& l.habet. Sprecario: ſ. de precar.) ad certum tempus datur, magis precarium præſu- mitur, quam commodatum, cum commodatũ quã maxime in rebus mobilibus conſiſtere ſoleat,& fre- quentius immobilia aliquandiu concedantur. argu. l. ad ea.. de leg. lam certi iuris eſt, ſi res ad certum tempus vel vſum conceſſa fuerit precario,& con- cedens patiatur impetrantem diutius vti, tunc intel- ligitur rurſus precario concedere, text. in l. in reb. §. fin. 1. ſogeſfede precar. Nec refert, ſi dicatur ſæpius interpellatos fuiſſe R. ad deſiſtendum: Nam per hoe non ſunt compellendi ad reſtituendum omnes collectas poſtea perceptas, cum non niſi perceptæ ¼ 93 poſt litis conteſſationem debeantur, ſecundum Dd. in l. qucſiunm. F. ex hoc interdicto. de precar. Verum his non obſtantibus dicimus, nullam vim ineſſe precario vel commodato ſi hoc ius cõceſſum fuerit, conſentaneum namq; naturæ eſt& æquum, re aliena inuito Domino diutius quam pati ve- lit, non vti, iuxta l. cum precario. f. de precar. Die⸗ weil dann die R. offt abzuſtehen interpellirt/ vnd das nicht gethan oder thun woͤllen/ haben ſie inuitis Do- minis principibus ſolche collectas eingenommen/ vñ ſich jhrer F G Rechtes wider J. F G willen gebrau⸗ chet/ das ko⁵ͤnnen ſie vergeblich nit gethan haben Nam qui precario f moram committit,& non reſtituit 54 ad poſtulationem concedentis, tenetur ad omnem cauſſam& omne interèſſe, iuxta. d.§. ex hoc interdi- lo. Nam quod dicitur, fructus venite in actione precarii, poſt litis conteſt. non impedit, quomodo illud interefſe alio indicio petatur, ſecundum Coffr. in for. lib. huius precuri. Imo ceteri dicunt, illam pe- titionem intereſſe in eodem libello annecti poſſe,& in eõdem iudicio ſinul peti expediriq; propter cõ- .. ⸗. AA pendium litis quod& verum eſt, Darumb J. F G. wol befugt/ Rechnung vnd Beſcheidt zufordern von den Collecten/ nach verwilligter Zeit auffgenommen. Die XVII,Srag. S Amit iſt dann auch bereyt die 17. Queſtion/ 1,1,— 1 2ſ. nemlich ob nicht J. F. G. befugt vrgente neceſ⸗ ſitate auff die Statt R. ſo wol als andere Stäͤtte Ac⸗ ciß vnd Collerten zulegen/ vngeachtet ſie torum& in- tegrum iudicium, maius, medium& minus haben, laut dem Primlegio nu. 14 Deñ oben bewerth/ quod conceſſa iuriſdictio in illo priuilegio ſit ſaltem meri & mixti imperii,& ſimplicis iuriſdictionis, Als daß ſie vber Hals vnd Blut/ Buͤrgerliche vnd Peinliche Sachen/ Buſſe/ Bruͤche vnd Wette richten moͤgen/ & quod ſic poteſtatem iudicandi ſaltem habeant, tam in criminalibus quam ciuilibus, das mag ſich nicht erſtrecken ad ius collectandi, nam ad hoc iu- riſdicti illa ſe non extendit, ſed ſaltem ad eam, de qua tractatur in tit, ſ. de iurisditt. omniunn ud. Et illa non comprehendir inſe poteſtatem leges conden- BB 2 16.—., A. aufke tarum di, eollectandi, notarios creandi, ceteraque regalia, Die X V III. vnd XI X. Frag Mno oncel quæ Bald. in ditt. l. imperium. enumerat. Nam ſic- Dᷓ5ß Priuilegium aber Hertzogen A. M. vnd B aican re⸗ 93 ut illa manent apud Imperatorem(a quof omnis in dieſen Quæſtionibus mit P. num. 15. angezo⸗ hinn r dun⸗ iuriſdictio emanat) concedentem mixtum& me- gen/ moͤchte zu deren Behuff mehr Anſehens haben euude pam⸗ rum imperium atque ſimplicem iuriſdictionem, ni- dann das vorig dann darin ſeyn ſie der Landtbete/& haui Nem ſi in ſpecie eciam conceſſa fuerint, ſecundum Zaſ.d. ſic iuris collectandi in ſpecie befreyet/ Solches wil puim, 1 unit⸗ I. imperium. num. 17. ita& apud principes M. talia zu halten ſeyn/ Pr iuilegia † namque exemtionisin- 99 bd orib.- manſerunt, ſicut ea ab Imperatore habuerunt, uiolabiliter cuſtodiendaſunt, gaudereq; iis debent, urbs hon 9r cu m ea non in ſpecie conceſſerint,& non poſſunt tam acquirentes, quam poſteri, ſecundum Bartol ·p auns extra b R. conceſſam iuriſdictionem conuertere in vſum trattat. Gabel-part. é.in! quæſt.& 20. quaſt. priuilegia uerrade: 56 geterorum regallum: Nam Tiuriſdi gio eſt ſpecies enim exemtionis ciuitatibus vel villis datæ, reala u auonoco Regalium non magis ac Ius collectandi, venandi, dicuntur& ideo perpetua ſunt, ſecundum Bart. u 3 rareäd Indt notarios creandi,&c. ut in ritul. quæ ſunt Regalia. ſipater ſ de ſer. leg.& no. in! quia tale: ſf: ſolut. matni 1 anchitzfünn in vſibus feud.& ideo ſub ſe cetera comprehende- Item ſucceſſor tenetur ſeruare priuilegia præde. 10s umnturcolecta renon poteſt, non magis ac ſpecies ſpeciem ſub ſe ceſſorum, ſicut contractus. ſécundum 9. in l. digna naditte deiure co comprehendit, CcxKx. 2ox. C.de legib& Da. in princept. S. de leg. maxime ricc domi Dieweil dann die Fuͤrſten von M. denen von R. quando tranſiuerunt in contratum. iux. no. per In- b ſoruleare p ein Stuͤck oder ſpeciem Kegalium gegeben vnd con⸗ no. in c. noui. de ind. Sar-. in l. qui ſemel.ſ. de inre immu. h rdinarias, cedirt/ als Iuriſdictionem, koͤnnen ſie die in oder auff Balin l. qui ſe patris. C. vnde liberi. Gattradte kein ander Reanlſtuck ziehen/ als da iſt ius collectan- IWeil dann diß priuilegium exemtionis erkaufft/ unlmnlfeuiamin di: Nam iuriſdictio licet ſit quoque genus, ſicut de& ſic per modum contractus acquirit, ſeyn es di 3 nera 1 ad optione dicimus; tamen non habet ſub ſe cete- ſucceſſores omnibus modis zu halten ſchuldig murta 9 Moiandj.ze Mankolg dO. ra regalia tanquam ſpecies, ſed ſuas proprias, de Cy. vbi ſupra. Derowegen ſich dann auch die Rmit quibus ſupra dictum. quales ſunt mixtum& merum dem Priuilegio contra indictionem collectationis, imperium,& ſimplex iuriſdictio. Darumb auch billich zu ſchuͤtzen. 4 Ahrnc reſtar die von R. das Priuilegium iuriſdictionis weiter/ Sed hiſce nõ obſtantibus, videtur ſecundum ca. 2 mbltetisiuram krcyore necellitatt dann auff ſolche drey ſpecies nicht ziehen oder verſte⸗ ſum præſentem K. ſe tali priuilegio iuuare non poſ- Mnme de 4 hen ſollen noch koͤnnen/ wie dann auch die drey ſpe⸗ ſoab indictione collectionis. Nam ſicut ex tg. queſt. nüͤnn derl euc cies außtruͤcklich darin benandt/ vnd mehr nichts/ vn apparet, nunquã vſi fuerunt tali priuilegio, ſed ſem- linag 68 äuſe 84 ſeyn die attinentien derſelbigen dreyerley luriſdicti- per cum indicta fuiſſet collectatio, dederunt proſua ſef 17 eehölla, 1 on anders nicht interpretirn; vnd ſo denen Gericht⸗ taxa, puta pro ſimplici exactione 60. pro duplici zwangen anhaͤngig/ vnnd weiter nicht vnnd wil den, 1200. fe.& ſi nunquam fuerunt in poſſeſſione vel fr tchlrmantiam, ſelbigen kein ius condendi leges, vel quærendi au- quaſi, libertatis, nec vnquam vſi fuerũt prædictoal- tnerum, marin rifodinas, aut collectandi, aliaue ſpecies Regalium legato priuilegio. Iam autem Certi iuris eſt prinile- rierenmeſt, ccten anhaͤngig ſeyn/ muͤſſen ſie auch damit weiter nicht ſah⸗ gium fexemtionis per contrarios vſus exſlingui, ſe- 101. hir oelt datumal re/ ſondern die andere Stuͤek den Fuͤrſten/ als ſondere«undum Felin. in c. asceſſiſſent. de const. Priuilegium dehnedringere vel Regalſtuͤck laſſen/ Quia neque proprio, iure neque namq; ad nõ faciendum aliquid, etiam per vnã con- ernepreiudicium alieno beneficio aliquod regale præter iuriſdictio- trauentionem ſcienter factam perditur, tex. in 1.2. C. rrennbuscauſli, onem habent: Ergo etiam alio vti non poſſunt in- Ae iur. dot. s ibi Bar.Ideoq; dicunt Pan.&& Mod ind. neimnigiſe uitis principibus M. apud quos cetera manſerunt c. ca acceſſiſſent. Quod priuilegiatus, ne ſoluat plã- 105 be 2f u g.re 97 ex beneficio Imperatoris. Nam ius collectandi eſt tias ſiue collectas, ſi ſemel ſponte ſoluat, piudicet ſibi laaerneni 8 vnum de regalibus& reſeruatis ſupremæ poteſtati, in futurum. Idẽ in terminis decidit Ang. Peræin l.=.5 dihr pa e Pehas ſcilicet principt, vt in cap. 1. Qu ſunt reg: in Vſibus quis Leer he, resh napaeaep. hit. vbi dicit, ꝙſi adrnalhtenpne feud. e. in generali.& ihi gloſſ. de elett. in.& incap. aliquis habeat immunitatéè a datis& collectis& aliis tenetu der He uper quibuſdam, de verb. ſigniſic. Etideo etiam f grauaminibus communib.& poſſea patiatur Ie de- dnecedanats m 98 nemini, etiamſi merum& mixtum imperium con- ſceribi in libro debentiũ ſoluere collectas,& alia gra a ecen bad d 4 ceſſum ei fuerit, imponere licet ſubditis collectas, uamina, ſi poſtea citetur, vt ſoluat collectas, nihiliu- eüannde adur niſi id, quod ei aprincipe conceſſum fuerit in ſpecie uarc hunc priuilegium immunitatis. Weil dann al⸗ naemdd vel ab iis, qui id ius a principè habent, ſecundum hiie die R. nicht allein neben vñ vnder die andern/ ſoge ai andts n 4 Bald. in. cum multa. inſ, Cod. de bon. quæ li Gad ſchaͤtzt werden/ eingeſchrieben ſind/ ſondern haben auch itſbde iand Vodtext, in ditt ca. i.& Bayrol. 11. Cod. de ex. wun. offtmals ſelbſt die collectas entrichtet/ habe ſie ſich d⸗ iäuen ban text. in I. 1. C. de ſuperind. lib. 10. Vbi Bartol.& Toan. durch deß angezogenen Priuilegii verlüͤſtig gemach/ bttmwurden habe de Plat. Alexa. conſil.! ¶2⁵5. Iaſon. in l. placet. C. de ſa. Cum enim non ſolu ſint inſcripti R.inter ſoluere ſo lhn ul mwlli be eroſautt. Ecoleſ. Albert. Brun. conſil. 33. 103. Sic litos, ſed etiam ipii pluries foluerunt, perdiderunt V aled lbä er etiam nemoa collectis immunis eſſe poteſt, niſi is, jpſo facto tale priuilegium,&c. bauan. geoſe B. cui hoc ſpecialiter a principe vel eo, qui hoc ius in Zu dem/ wen ſolch priuilegium gleich alſo were v u d wuarinon — ſpecie a principe habet, conceſſum fuerit vr habe- 4 echf Penner de See hreeen e der demſelben nicht per contrarium vſum renuntiirt, ſo manöandde n, 6 222. 84 Seere„ 22 1, Sen 7 edeſa te/& ſic de extraordinaria& ſpeciali collectione, narßean 2n L. 1. GCod. Ae deczett. 4i. 10. Bald. in l. omnium. quæ imponitur pro vtilitate cominorum in caſu ehhet die g Cod. de vect. fac. l. 1. Cod. de his qui immunit. An inho edr Pro vfiltate dominotumn K 1 4 „,. mnlt. a fris alieni, vel ſimili extraordinarie ſuperuenien- principe accep. Darumb das angezogene Priuile- ti,& no- de regulert de wrmart eee edd ium num. 14. de Fuͤ ſie che Heaindicſtt, auo 1u? non de regulari& ordinaria. lam] au en. 8.14. ſten nicht præiudicirt, quo tem propter illam ſpecialitarem& exrraon dina- minus coll imponere poſſint R. ficut cete-„ 1 ris ſubditis edas imponere Poſſim R. ſicur Lete riam exemptionem lus vniuerſale collectandi paurer erent (quod eſt de reſeruatis& regalibus principum) ſſa, me, gpl 3 minime Ir& ſ an. de — SAr nodum contractus ac omnibusmodis aaha al „. Darowegen ſich d Wo contra indicion ausen. * 1 1 enö odſtantibus, rie; Rtem K. ſetali privicc Rone collectionis. Nat aihan nqui vi tuerunttalip dicta fuiſſet collectau Wau wotimpliciexactione ch nunquam fuerum aus nec vnquam rüt 6 m mtcl “ an Nxa ilcgio lam autem ce mmch 8.. 9 muons per contranie ch * marc. Atce ent. dec d faceendum aliquid th er lem ſcienter factamp d t 91 Rr ldeoq; dicu in en. od priuilegia 1.10 poſteacitetur, 11 d chtalen nebenrür aneingeſchrieben bſtdiecollectoc dnarron een aorcnun vtilttate al lectas ſiſemelſponte d iu lde interminisdecu da.Mn 3 — eer didf uandu⸗ 4 entimmunitatéadät i-h 8 bus communib.&pe a dedentiüſcluete tast eſlu c egiumimmunn e ban n viu n de teg„ktat d cb r lans u Sr npdonem nu minime conſtrictum eſſe poteſt. Nam vniuerſalis † immunitas collectarum non intelligitur data& cõ- ceſſa, niſi data& conceſſa fuerit ſpecialiter,& indi- ſtincte tam munerib. realibus quam perſonalib. or- ordinariis& extraordinariis, ſecundia Pot. de Vbal. in tit. de coll. nu. 33. C. decim. quæro, vel ſecundi formã qua ponit Cæpoll onſ.vs. Nempe N. concceſſit priuilegium exemtionis& immunitatis ab omnibus,& ſingulis muneribus,& honorib. rcalibus, perſonalib.& mix- tis, ordinariis& extraordinariis, quæ imponuntur ratione Guerræ,& de aliis cuiuſcunq; generis, qua- litercunq;& quomodocunq; incidenter, in ſpecie velin genere,&c. Vnd weil denen von R. priuilegiũ alſo nicht concipirt, koͤnnen ſie ſich deſſen pro vniuer- ſali immunitate collectarum nicht gebrauchen. Denach iſt es de iure collectandi regula generalis: Quod quotieſcuq; dominus opus habet,& neceſſi- 104 12s illud vel publica, vel prinata poſtulat, poſſit † im- ponere tam ordinarias, ꝗᷓ extraordinarias collectas ſubditis ſuis, ſicut tradit Alb. Br. conſr 77. Tac. de Belu. in tit. quib. mod feud. amit. texiin c. 1..& æxtraordiua- ria, quæ ſunt rega. tex. in liubemus nulli. C.de Sa. Ecc. 10 Hieron. Schurf. conſ.y. pertotü. Nam hoc principa- liter ſub fidelitatis iuramẽto continetur, quod ſub- ditus tempore neceſſitatis vel publicæ ve priuatæ, auxiliũ Domino præſtare teneatur, quantumiuis id in forma iuramenti expreſſe poſitũ non fuerit, adeo quodſi non fecerit, feudo vel alio beneficio priuari poſſit, texi in c. 1.& ibi fendiſt. de formi. fidel. ex. in c.r. Sſed nec alia iuſtior. quæ ſit prim. cauſſuu benef. anitt. Nec obſtat, quod ſupra dictum eſt, ſucceſſorem 10 tenerif ad obſeruantiam priuilegiorum a prędeceſ- ſoribus datorum, maxime ſub ſpecie contractus: Nam hoc verum eſt, ceteris paribus, quia ex cauſſa ſucceſſor poteſt datum ab anteceſſore priuilegium moderari, reſtringere, vel ꝓrſus tollere, vt puta pro- pter enorme præiudicium vel ſcandalum, vel ex aliis ſuperuenientibus cauſſis, quę non erant in re vel ſpe tempore dati priuilegii, ſecundum Fran. Mar. in ſuis deciſ.deciſ. 2§. nu. F.& g. tex. in e. ſuggeſtum. de deci.& li glo. Pan. in c. peruenit.& ibi Ioan. Andr. de immun. Eecl.& per Pan.&s Fely.in c. accedentes. b Weil dann allhie in vnſerm Fall viel collectiones durchden Gebrauch der Heren vnd Fuͤrſten Teutſcher Nation/ welche damals nicht geweſen/ als das Priun⸗ legium gegeben/ vnd dadurch das Landt vnd Vnder⸗ ſaſſen hoͤher dann der Zeit beſchweret/ wolte es jnen zu ſchwer fallen/ wann die Statt R. welche der fuͤrnemb⸗ ſte Kern deß Landts iſt/ vnd die ſchwerſte Buͤrden tra⸗ gen kan/ ſich eines priuilegii exemiionis fuͤr andern Staͤtten zugebrauchen haben ſolte/ daruͤber ſie dann vngedultig vnd vnwillig werden koͤndten/& poſſet ſic ſcandalum in ſubditis erwachſen/ darzu auch dem gantzen Landt ein groſſe Beſchwerdt bringen/ ſi in o⸗ neribusa R. adiuuari non deberent per contribu- tionem. Darumb wolte doch die Noht erfordern/ propter publicam vtilitatem, ſolchem Priuilegio ab⸗ zubrechen per ſuperiora weniger/ daß man nunmehr ihnen einige Freyheit/ die ſie niemals gehabt/ geſtat⸗ ten ſolte. Quia quod portatur a pluribus, portatur 107 Pleuius, dicit gloß. in l. Actorer. C. de exalt. tribu. lib. To.& ibi est caſiu. Vnde R.ſi in tam auctis exactioni- bus exempti eſſe deberent, alii ſubditi in ducatu 108 blus grauarentur, quia plus † ſoluere tenerentur, ſecundum Bart.& loan. de Platea. ibidem. Et ideo . Reſponſ. Iuris Decad. XI. Reſponſ. J. b 17 .* 2* 2 64. talis immunitas eſſet reſtringenda, ne † aliigraua- rentur, ſecundum Poan. de Plat. in d. l actores. Nam priuilegium im munitatis datum alicui, præiudicat quidem concedenti„ſed non communitati„vt alit plus ſoluant: quia priuilegium † debet intelligi ſine 11 0⁶ præiudicio tertii, l. Tit. 5.&; merito.&. ſi quis a prin. H. ne quid in loc. vel itin. publ.& Spec. tit. de cenſib.§. nunc dicendum. Verſ. quid ſi vnimerſitas. JToan. And. in c. pernenit. de immun. Eceleſ vbitenet, ſi priuile- gium eſſet datum efficaciter alicui membro totius, ita quod eſſet ſeruandum, tamẽ ſi afferret damnum vniuerſis, debet ſubueniri per officium ſuperioris, & traditur in q. c. ſug geſtum. Dieweil dann die Schatzung vnd Steuer in dem Fuͤrſtenthumb hin vnd wider gewachſen/ vnd die Vn⸗ derſaſſen mehr dadurch beſchwert/ denn zuvortem⸗ pore dati priuilegii, ſeyn dieſe nachkommende Fuͤrſtẽ ſolches zuhalten nicht ſchuldig/ denn ſie es nicht gege⸗ ben. So haben auch die datores auff ſolche Steuer niemals gedacht/ ſo jetzo pro varietate temporis ent⸗ 2 ſtanden: Ergo iſtud priuilegium nõ trahitur ad has 111 collectas, tanquam non cogitatas ſecundum Dd. in laſi ex tota. ſf.de legat.i. l. qui cum tutoribil.cum Aqui- liana. ſede tranſadt. l. Qutilia Polla. de contrah. empr. Quando enim conditio loci vel rerum fuit immu- tata,& propter quam collecta imponeretur,& ſic veniret f collecta inſolita, tunc priuilegiati non cexi- 112 muntur. ſicut tenet Dy.& Alex. de ſmo.in d. l.ſi ex toto per lchtulas. in firj. de contra. empt. l. Seio.. Medico F. de an. leg. Franciſc. de Aretio. in d. l. ſex toto. allegat l. vtgradatim.&. quoties. de mu.& hono. maxime ſi talis immunitas(vt& ſupra dittum eſt) redundaret& tenderet in præiudicium& incõmodum tertii, puta aliarum ciuitatum, villarum, tunc quo ad ipſos, re- ſtringi debet f priuilegium. arg.1.2.§. meritoſe quis a 113 prin. ſine quid in loc.pub- C. quamuis. de reſcrip. lib. 5. Weil dann nun dieſer Zeit die conditio der Guͤter viel anders geſchaffen/ denn tempore dati priuilegii, vnd einer derſelben jetzo viel hoͤher/ beſſer vnd ſtattlicher genieſſen kan/ denn der Zeit/ deßwegen dann auch ſon⸗ derliche Collecten/ vnd mehr dann zuvor auffgeſetzt/ iſt nun nicht auff das Priuilegium zuſehen/ ſondern da es die Nohtturfft deß Landts erfordert/ ſeyn die von R. vnangeſehen jhres Priuilegii/ ſo wol als andere Land⸗ 114 ſtaͤnde zu contribuirn ſchuldig/ cum f regulariter pri- 114 uilegiati tempore neceſſitatis, non gaudent priuile- gio immunitatis, iu. no. per gl.&s Da in lſi. de conſt. prin.& in o: cum dilecti. de don. Et iſta eſt opinio Dyni ſupra relata, quam etiam tenet Alb. in 2 ꝓar. ſfat. qu. 55.&o ſequitur Iaſin d.! hex toto. Dicitq;ʒ hãc eſſe ma- gis communem opinionem&eam comprobat per plura motiua. Quibus adde etiam Bart. in l. quõd ad praſens C. de murileg. lib. 11. vbi dicit, ſi ex forma ſta- tuti aliquid certi debeät ꝓpuidere in publico ad cer- tam quantitatem piſcium, ꝙ ſi ſuperueniat magna quantitas populi, ꝙ teneantur vltra ſummam taxatã Puidere, nec poſſunt ſe ſtatuto iuuare. Quod& in ſimili decidit Ang. in l. diu. ſ. de pet. her. Quod idem modo de R. non immerito dici poteſt, qa longe ma- gis tã in diuitiis, ꝗ́ᷓ populis& m ercantits aucti ſunt, quã fuerũt tempore dati priuilegii. Quod igitur hu- ius ratio habeatur in indictione collectarũ, non at- tento pᷣtenſo priuilegio, no fit ſine iuris auctoritate. Nani&alias ſuperueniens f copia facultatum& bo- fi norũ venit in conſiderationẽ contra prruilegiatos, 3 —— —————— 8—* 2— ———— 1 116 f cunai Franciſde Aret. in d.lſi ex toto. allegat tex. no. in lnon ſoln. S. eos: f. de excuſitut.& l. Jitia.„. vſuras. A „Bi Bart. Bald. Joan. de Imol f. de legat. 3. Et hanc quę- ſtionem ſic diſcuſſam relinquemus.ʒ Die zwantzigſte Frag. CEd his omnibus poteſt obſtare Keuerſale R. OAnno 50. à principibus datum cuius fit mentio in 20. quæſt.& notatur in actis tranſmiſſis litera Q. & num. 16. Dann darinn haben J. F. G fͤr ſich vnd jhre Bruͤder vnd Erben alle alte Priuilegia, Gerech⸗ tigkeiten vnnd Gewonheit von newem confirmirt vnd beſtaͤttiget/ vnder J. F. G. Handt vnd Siegel/ wel⸗ ches feſtiglich zuhalten/ Dann wann ſchon die Priui- legia vnvollkommen/ vntuͤchtig/ oder per contrarium vm erſtinguirt/ ſo weren ſie doch durch dieſe newe confirmatio widerumb tuͤchtig/ vollkommen vnnd nuͤtzlich gemacht Nam qui confirmat actum knul-. lum& inualidum, vel quem non tenebatur conſir- mare propter ſui defectum ex cauſſa exſtinctionis vel alias,&c. videtur de nouo actum dare,& ex nul- lo& inualido aut exſtincto a'iquid vel validum vel reuiuiſcens facere, ſicut tenet Toan. Bapt. in l. more maiorum. ſf. de iurisqittion. oranium iud. allegat lad- optio non iure fa cta. ff.dæudopt.& l. poſthumus, 5. h 5/ ff. de iniuſto teſtament. l. ſquispriore. ff. ad I rebelt. 117 confirmatio † namque ſolet dare robur actui, ſi il- 1 8 8 lum reperiat inualidum& inhabilem ad producen- dum effectum. l. Awrelins. S. teſtamento. ff.de lib. leg. Bald. inl. nominationes. C. de appell.& in l. 3. Cod. ſi aduer). rein iud. Paul. de Caſzr-gonſil. 1³4. Et ſi fue- 18 rit per ſenullus, dicitur per cõirmationem de no- uofactus, J.. adoprio,&c. ſ Aſolicæ. de præben. lil. 6. co dem tenet Bart. in d.l. more maiorum& Ioan. Crot. inl omnes populiiſ de iuſt.& iar- nu.¹ 16. Auß welchen denn erfolget/ daß die priuilegia per ſubſecutam con- 1 firmationem krafftig vnd buͤndig ſeyn/ vnnd gehalten 127 tionem † dare robur actui,& facere ex nullo aliq werden muͤſſen/ vnangeſehen/ ſie zuvor erloſchen/ oder 119 ſonſt mangelhafftig geweſen/ Confirmatiof namque ſuperioris ſupplet omnem defectum, tam rei, quã, perſonæ, ſecundum Bald. inl. 2. ſf. de tetan. iut.& ideo ſupra dicta an 19. quaft. nobis mo do devento deferuiunt, quid dicemus Reſpon deno hiſce non obſtantibns prædictum Reuerſalc,& in eo contenta confirmatio nihil de- trahit iuribus ſupra allegatis. Nam licet confirmans actum nullum ſiue inualidum dicatur de nouo illũ 1 20 atum dare vel facere: Tamen hoc non fit niſi hoct .. L fiat ex certa ſcientia,& expreſſe de hoc fiat mentio, ſecundi Balin lſi conſtut. f. de aꝑp. vnde dicit Inno.&. modo, quo eſt validus. Irem tenet Bal. in l. Lonoru. C. qui admitti ad bo poſe.pof Tneol. inl. ex falto. f. de vulg 1²³& pupil. generalis namq; coæfirmatio † ſtatutorum hoc intelligendum, ſi ipſo iure nullus erat actus c8 firmatus, vel quando ſtetix in poteſtate confirmãtis, hic autem in Keuerfali num.„G. reſeruarunt fibi t Dn. Ioach. Mynſing Junſconſ. German. infringere, vel confirmare actũ, vt eſt in e0, qui pfe- cundum teſtam. confirmat primũ: Nam faclẽdote. ſtamentũ ſecundum primum inſirmatur. Iam ſiil lud primum ſic infirmatum † teſtamentum conſir met per ſecundum, addit robur primo, ſecundum Joan. Bap. in dl. more maiorum. uu)z/./.. Weil dann die Fuͤrſten von M. denen von R. alle Priuilegien vnd Gewonheit ſchlecht confirmirt/ vnnd ſich verpflichtet/ ſie dabey zuſchuͤtzen vñ zuhandthaben/ damit hat er jhnen nichts newes gegeben/ ſondern ſie ſchlecht bey jhren Priuilegien vnd Gewonheiten gelaß ſen/ ſo gut ſie geweſen ſeyn/ vnd haben jhnen dardun gar keinen Zuſatz noch Extenſion gegeben/ Quia con. firmatio non extendit actum ad plura, quam in eo 126 reperirentur, ſi non fuiſſet confirmatus, A. I. 4u rel.& Bald. in d. l.nominationes. Nam actus † confir- matus non dicitur de nouo ficri, nec etiam coniir- mans de nouo dare iuxxt. i. donarv... ff. de donat. inte vir.& vxor. Ergo dici non poteſt priuilegia plusiu- ris, aut extenſionis, per hane confirmationem acce- piſſe, quam ante eam habucrunt. Daß anch die Zuͤrſten jhnen nichts newes/ oder ein mehres geben woͤllen/ zeigen an die Woͤrter deß Re⸗ uerſals/ die lauten klaͤrlich alſo /¶ Sondern in alle⸗ wege bey jhren alten Priullegien vnd Freyhei⸗ vnd Ge vonheiten/ Huͤlffen vnd Laud bet /0d vnsoder vnſeren Erben an kuͤnfftigen zeiten/ auß redlichẽ vrſachen võ noͤhtẽ/ vnd dieſelbig võ vnſeen Landfaſen freywillig bewilligt wuͤr⸗ den ꝛc.) Eece mit den Worten(Alten Priut egzien) iſt ihnen nichts newes gegeben. Item mit den Wor⸗ ten(gewoͤhnlichen Huͤlffen vnd Landtbeten/ ob einige auß redlichen Vrſachen in kuͤnffeiger Zeit ven uoͤh⸗ ten) Darmit iſt dem Faß gar der Boden aufßarſtoß ſen/ daß ſie ſich nun weiter mit dem Priuilegio O. nu. 14. vnd Priuilegio P. nu. r5. nicht zu behelßſen/ ſondern muſſen nun ohn Widerrede die gewoͤhnliche Hiſe — vnnd Landtbete in Nohtfaͤllen /wie in priori quæſtto. ne dertdir⸗/ leiſten vnnd geben/ dann das habenſe außtruͤcklich acceptando hoc Kcuerſale gewiliaet, Wrr vraà J. ſ liusfam. 1. ſ.ads. CæMaced. Nam ſinon in id conſenſiſſent, acceptare nõ debuiſſent, Rcuer ſale, ſed ſtatim contradixiſſe. Quod enim quis non tu? 4. improbat appro bat. dicit gl.ib. allegans concordan- tias. Darumb ſie es auch nun zuhalten ſchuldig/ vnd haben ſich die Fuͤrſten alles was droben in precedem ti quæſt. geſetzt/ hie zugebrauchen/ ꝛc. 15 Seer 8—,. 1 Arumb man dann ſich auch mit der 21. Qu⸗⸗ Wwer s: nam in priuilegiis num. 1z. ſunt exemti perpetuon von der Landtber 5* 144 7.& inl. vacuatis. Cod. de decu. Iib. 10. Joan. Alrar. Panorm. Anton.de Batt. inc. peruenit. de immun. cl. vbi nen/ ſecundum Bartol. in l. ab brauid uis.. A olégat: 12) 127 1 4 8 83. 1 Me avnd nag 4 4 maxtoſest 6 vbnd 13. 2 7 6G vont R ein 8 4 ſaitkzagebeng elespatronatus n 1 — — 7 45* 9 ſaegen 1 die 47 4 p 69 gae lel la 9 A 3 1 4 ½ 5ir nden Marhir iler aadurverwice — —— — — — ¹ 1 911 dtetanc.·S16 Nened. ſea nec emit.Nam auxlliu 1 grererlteis compre Kötetanliexpreſt lrde Aftut ma ſn neaſinne ſuhe Ffalusvel Allus 1ubs attx imlimocof. püispolleſlione m h... 4 holit. Nm fiu rawlin pollellion usdc.defer⸗ Iaus. Welldann werHottzuſch unftnquamab 11 1 ¹ 1 1 2 4 1 — vniu dlzuaenerun.. f. feun ſrrantr e alt R 4 6 4 1 dnev erzten 4 4 Küätagi wolenbehe , 1.. Grdlelronem 1 d. 5 lgt, auch 1e“„—. e bden a 849 1 A „ ſ 8„, 711 ügtgis 1 uca eud Beneg Nh Onken: )np. 4 z 5 da9hktaherza dn. Pnruale De XXI „ ſe 1G, 2 A. 6 aendee elio iin wit! d, oft eäßenende Rndieg — — — — — — — — — — — — — kre ſelc teſam— df aundam mprim: num kein numi uit Ghren ah. 5 lbs 1 ſen Pruul dis n . en n dud 4 6 10u0 dar 1 Hlüme are. 1 4. er. Ern pod lci non pottl temt on herade conl 1 mane 5 — d habu buerumt 1 du„Din enjhnenm 6 8 Len, ni 4 an d f Kenaie⸗ 8 3 vonhelten Hälfenn A rnſcm Erden enk zihe ſcche vrſack mvoͤndh 2 landfe anfergril 1 ccemt den Wertm ſn Krrcr⸗ gchen..A den Hlfen end a tm. ben„ Vüuta: in kan eßn nſ dem Faßgar& Tran nun weitermitde K „ uleei D. nu. I. n jicht 11 fen meßn; Bha d 1 1 ich zcce 4 AMee „ man ufaur RAl iſſ end, acerptr ten a ke nim contrad. if 0 prro bet.Aicitgli b. a. umt ſies ruchn nun 11 8 die Fuͤrſtenalles wa ſſest Vrtea 8 De 1 1 bb mbman da annſ ih 1 V mht han inn 5 44 b mnprans 21CIA un 4 a- unhaaa3 e — 9 orit cij 831 8* * u8 ur dbene en 4 ſione 1 bnſa 1. — 1 130 Porene ceſſitatis, comprel ReſponſI · Ebitract ant hanc& cõcludunt, quod quãdo collecta debetur per totam communionem,& princeps vel 129 ſuperior eximat Taliquos, hoc obeſſe ceteris non de- bere, quocd& Zal. tenet in! Auus nepti: fdepat ſed tamen ipſi principi præiudicare pdilet. Quia portio exemtorum detraheretur a tota ſumma,& accreſce- ret ceteris non exe mtis, niſi collectio fieret pe⸗ capi- ta. Nam tunc nullum ſieret, præiudicium nõ exem- tis ſccunda m olite& Bar. in 1. 2. C. de Apoch. lib. 10. Der⸗ halben nicht d vülich daß die haenerüſe dar wider⸗ proteſtieren/ wann die von R. frey ſeyn ſolten/ vnd muͤ⸗ ſten in d ein Salt die Fuͤrſten mangein/ was der exem- ten pottio ſeyn vnd tragen wolte. Die⸗ XXII vnd XXIII. Fras. d 23 Ade danee belangend/ als daß ein Zeit herojhrer& G. die gewoͤn⸗ zu. zägenr en gei ei gertvnnd verſagt/ vnnd darzu das Ius d nonee s der Kirchenlehen gewaltig⸗ lich an ſich gezogen/ ſo die Fuͤrſten von M. ſtets gehabt/ jhre 5.6 geſe ar Predicanten verjagt/ andere geſetze vnnd andern M 5 willen« angerichtet/ was Sfie fuͤr ein Stra aff dardur ch ir ck 7/1 1 daroben zum T Thei lde⸗ eidirt/ nemlich den Verluſt⸗ hrer Priuilegien vnd Le hen. vt eſt tet. in c.:·& ibi. DA. E Seudiſtæ. de for. Raue tatis,&s in c. ⁊. S. ſed nec alia iuſta. J2e ſr rimaà cauſſia benef. amit. Nam auxiliu im præſtare domino tem- henditur ſub iuramento fidelitatis, etiamſi expreſſe ibi non ſit poſitum, ſecã- Lan Matth de AHin d c.r. def or: id. Et ideo tene- tur vaſallus vel alius fubditus, qui fidelitatem iura- ſie L P liche? Land dffene 132 uic ad hoc. Simili modo fperdit teudum& priuilegi- inwclun iius, poſſeſſiénem è& bona domini occupat, & eum ſpoliat. Nam fiuramento fidelitatis conti- netur, quodi in poſſeſſionibus non velit eſſe domino damnoius. So A. c.:.de for. fidel.&: cnet flua. in c. I. de milite vaſall. Wei ldann die von R. den Fuͤrſten von M rew vnd Holt zn ſeyn ge⸗ ſchworen/ vnd ſolch Iu⸗ 133 ramentum † tanquat mab vHHNCrſitat epræſt litur n, 2⸗ 334 wig wehr ele X † dl uo vniuerſitas nunquam moritur, iuxta l. qa od⸗ in; erum. d ih h⸗ i usa„4 proponebatir. 3 aprin. Vnd ſie darůber 87⁵ 4 4 8. 8.71 69 5 † ½ /* vr ren 8ꝙ 85 11 † 4 113,:3 trer 38¹ 1 ah ht LenDa Sſe⸗ 11? 23⸗ in Land 4 27. 4 „ ½ 4 43 7 1— 7 4 n re natronatus jhren F. G. 8 † W 15,„ A g(4(33 Pre anten nveri⸗ jagt/ andere brer 5. On. Höfe 649( 4 4788 3 8( 8 3 46674 45½ 4 vnd Guͤter/ latsdin g Deberaw) oecupirt vnnd 94 4 3 5 56G Aarrhe ſe eingezogen/ ſeyn ſiea den ewe 4 Buderth anen ailer 4.„, 9 6, 4 3 6,,... 3 6 G 6 r. 8½ Priuilegien vnnd Bet eficlen/ o ſie von den Jürſten 3½* 5 1 44 1( 4 4 4 5. f. 4 44 ½½2 45 4¼/ A 2 von M. jhl n einzeren haßenn 8 1 C anirn, Pei iura ſupra allegata. Die XXIIII. Frag. G Queſtion, S Zaiſchdievon R jhrei V Juriſdiction mit boſer vnd partheilicher Beſtel⸗ lung der Juſtiti ien/ v nd ach daß ſe etliche jhrer Buͤr⸗ ger/ welche at dir Zürſte nvon M. von deß Raths vr⸗ theilen appelts irt/ gefaͤnglich eingezogen/ zu vngewoͤn⸗ lichen Vhrpheden vnnd abſtellung jhres Rechten ge⸗ jwungen/ mißbrauchen/ was fuͤr Straff ſie darmit verwircket⸗ Prima v videtur facie, quo⸗ dnullam pœnã propterea ſint meriti, quode ciues incarcerar int, ap- lante sad principes, Nam habent merum& mixt um imperinm in ciues ex priuilegio illis annòo 1329. da- to in Actis, nu. I2. ita etiam quod ciuibus pofinti inhi- bere vel concedere appellationes. Cum igitur quis rris Decad. XI. Reſponſ. J. b.8 13 tam temerarius fuerit, vt appellaret? contra volun⸗ tatem ſenatus, qui liberam pr onuntiandi poteſta- tem habet vtiq; illum compeſcere potuit, per inie- ctionẽ in carceres, donec obedire diſceret, quia poſ- ſunt iuriſdictionemf ſuam pœnali iudicio defende-¹ re, uxta l. vni. y R³ 2 quis ius dicenti non obtemper. ne- dum incarcerando, iuxta!. Saerihegnns in ſa Ff. ad 44. Iul. Pecul. Sed his non Sbſlantibus dicendum, quod veni- ant puniendi R. ſic per ſordes aucicalires, oc eſt, nõ adminiſtrando debite iuſtitiam. Nam licet merum Smixtum imperium illis ſit conceſſum& omnis iu- riſdictio: non tamen ideo iniuſte iudicare debent: Nam pro iuſtitia faciendaillis iuriſdictio data eſt, cũ i zuriſletio folac nihil ſit, quam facultas& poteſtas 136 us dicendi, vel, vt eleganter glo. definit. in lius dicentis Gʒibi Zaſ. approbataſf. de inris: Iuriſclittio(inquit jest pereßtu dé publico introducta cum iuriſdlicendi atq, aæ- quitatis ſtatuendæ neceſſitate. Ibi bene attentant R. quod licet habeant iuriſdictionem vigore priuilegi- orum abſq; zimpedimento ſuperioris, 10c eſt princi- 33 pum M. liberam, non tamen ſub illo prætextu debe- ant facere iniuriam ciuibus iniuſte atq; Per ſordes iudicando, quod cum fecerint, tenentur fciuib. læſis 1 37 ad intereſſe h. e. ad totam cauſſam iuxt. 1.fi. C.de pæna ind. male iud.&; lſi filiugfam. ſf.de ind.& poſſent pri- uari officio, maxime ſia ſuperiorib. fuerint admoni⸗- ti, vt ſe emenda arent& iuſtitiam rite adminiſtrarent, ſecã idũ Parid. de put. in trall. Syn. in verſ. Baratariæ al- leg.l. indives& ibi tenet idẽ Bar.& Io. de Plat. C. de di- gmi. li./2. 2 I ſ aliquid. C. de ſuſcept.& arch. li. 10. Ang. in ſi gs autem. Noael. vt ind. ſine quoquo ſuf Nam ſic. admoniti, ſi ſernon emendarent abuterentur iuriſ- dictione ſeienter i in damn um pub.& ideo merito 1¹3 priuarentur uxta! R quos. C.de off. prafe. Prætor. Ori⸗= ent. 8 tenet Bart. in l!. ſi tutor ſedeautt. tut. Alſo auch gebiͦ ret jhnen keines weges/ die Buͤrger/ vect an die uͤrſten appelliren/ zu incarcerirn/ ſie zu Vhrpheden zuzwingen/ vnd jnen jr Recht abzuſchnei⸗ den/ Nã licet merum& mixtum imper ium& omnẽ iuriſdictioné habeant:tamen id nõ habent proprio iure, ſed ex conceſſione Prine pis,& apud quos mã- ü maximum Imperium(die hohe Obrigkeit) ꝙ habct Xinfeudatiöe! Imperat toris cuius ratione ius appel- nandhpenes ipſos: ad ucrefidet, Merito igitur ciues tgrauati ꝓ iudices R. appellant ad principes M. tan- 149 uam immediate ſupetiores, pro iuſtitia facienda, iux. c. dilecli.&& ibi gl.& Dd. de app. To. And. in c. Rom. §.t. dé app. i. G. Archc.anteriori. in Ord. Cam. par. 2.tit. 29. Dieweil nun diehetichedehhalbeninearserhtſſ e gezwungen Vhrphede zuthun vnd jhr Recht fallen zu⸗ laß en ſhabenſ eihnen vnrechtgetha aere pe. C. de app. bidiſpon tur,qnoddmaſen via impediri debeat grauatus, quominusa deat ſuperior em,& tenentur Illis ad intereſſe, per ſuperiora. Vnd jrren hiezu nicht/ jhre angezogene priuil egia, *%₰ quör um alreriit m, anno /525. eſt datum, Ralrcrum an. 1325.& apud actanu.!x. 79. ſignata exſtant. Nam primum de appellatione Raldl chan tur, ſed ſaltem, quod R. gaudęre debeant&& vtiiure LL. per quod nihil aliud habét, quam quodiure ſtatutario LL. vti poſſint. Nam de alio iure non poteſt intelligi, quam quod ipſi LL. ſtatuerunt, iuxx. Si2 ciuile. mnl. de iure nat: gent.& cin. iäm abſq; dubio in ſuis ſtatutis LL. non habebun t, quod exteræ ciuitates, quæ ipſis im- BB 4 40 A 4 ₰— 8 1 8 ——.———— 3 4 8 8— 3 ——————————y———————————————— .————————.————.———— ———————— ———————————— ——————————— 4 ——.—————„ 3 L ——. 20 mediate non ſunt ſubiectæ, ad ipſos appellare de- beant. Et ſi hoc contineretur in ipſorum ſtatutis, ta- men non valeret, tanquam contra ius tertii, ſicut di- cimus de priuilegio, ꝙ fcontra ius& intereſſe tertii non valeti ſecudi Barin l⸗ab omnib del. I.& est tex. in l.2. 5. merito. g.ſi quis à prin. fne quid in loco vel itin. pub. darum jnen ſolch priuilegiũ hierin gar nit beyfelt. Das ander Priuilegium /ob es wol von appellation redet/ ſo meldet es dannoch nit/ daß die Buͤrger zuR an die Fuͤrſten von M. nicht appelliren ſollen/ oder jhnen das verbotten werden moͤge/ ſondern daß es dem Rath freyſtehen ſolle/ den Buͤrgern die Appellation nach&. zugeſtatten oder nicht/ damit iſt den Fuͤrſten von M. an jhrer Hochheit der Appellation gantz nichts bege⸗ ben/ dann der Adpellation an jhre F Gn gar nicht mit einem Wort darinnen gedacht/ Ergo etiam eo exten- 2 di non debet, Priuilegia tnamq; ſtticte intelligenda ſunt, in caſibus& terminis, in quibus loquuntur, iu- xta liſi quando. C. de inoſſi:teſt. cum ſimil.&c. Wann auch ſolch priuilegium dahin verſtanden werden ſolt/ daß man an die Fürſten von M. nicht ap⸗ pelliren můſte/ inuito ſenatu, als dann wolte erfolgen/ daß es derogatorium iuris principum were/& tideo requireret clauſulam ex certa ſciétia, motu proprio, vel derogatoriã, argumento eius, ꝙ tradunt de im- munitate. Io. And. Anto. de But. inc. ferneeie de im- mu. Eccleſide clauſula derogatoria eſt apud Bart: in J. vacuatis. C.de decur.li.. Nun befindet ſich im beruͤrte 174 priuilegio deren Clauſul keine/ ergo debet † intelligi & operari ſicut verba ſonant ſecudi EFranc. M. in dec. 419. n./7. Vnd ob man gleich das priuilegium alſo ver⸗ ſtehẽ wolte/ were es mehr zudeuten/ daß es ex errore ge⸗ geben/ dann ex certa ſcientia. Derwegen es dan auch gar nit wircken köndte/ dan was were es fuͤrein conceſſio, daß man einem erlaubte oder prohibirte zu appelliren ad iudicẽ incõpetentẽ, ꝗ iudici a quo, propter defectum iuriſdictionis in eum nicht zu mandiren? Quid ibi appellantes poſſent ac- quirere auxilii? Es iſt aber wol leichtlich zu glaubẽ/ als die von K. ex priuilegio erlanget/ daß ſie ſich deß. Rechtes gebrauchen moͤchten/ dz damals ſich auß Vn⸗ verſtand viel appellationes dahin zugetragen/ deroge⸗ ſtalt/ dz ein Rath von K. deſſen ein Beſchwer getragẽ/ derwegen ex priuilegio erlangt/ ſolches zu prohibiren oder zu concedirn/ vnd ſolches hette jnen ohne das wol freygeſtanden/ dann weil die von&L. weder Gebot oder Verbot vber die von K. haben ſie auch je vber jhr Vr⸗ theil ꝓpter defectum iuriſdictionis nit zuerkennen/ 145 cum trita regula ſit, carentẽf iuriſdictione in iudicẽ a quo, nõ poĩſe in cauſſa appellationis ſuꝑ eius ſen- 146 tẽtiis cognoſcere, cum ãᷓſtio, anꝗs ſit iudex, pcedat omne exercitium iuriſd. in cauſſa appellationis, iu.v. c. ſuper literis. de reſcri. Inn. in o dilecti. de ſcrip. Dar⸗ umb die von K ohne einig priuilegium die Appellation von jrem Vrtheil nach&L wol verbieten koͤnnen/ hetke ſte auch die Appellation gern dahin geſtattẽ woͤllen/ vñ deferirt/ were jnen one priuilegierung ſolches auch frey geſtanden/ periculo appellantis, dann der Appellatus one Zweiffcl wol wuͤrde exceptionẽ incõpetentiæ& non deuolutæ appellationis Ppter defectum iutiſd. & nõ ſeruatum ordinẽ& gradum appellationis ein- gewend/ vnd die Appellation darmit wider abgetrieben habẽ jiuex. ſup. d. o. dilecti. Sibi Dd. de app. da alſo ſchlieſ⸗ lich zureden/ denen von K. ſolch priuilegium de vento ſeruirt, tã quo ad appellationẽ verſus LL. ꝗᷓ ad prin- Dn. Joach. Mynſing Iutiſconſ. German. cipes M. non obſtante, ꝙ conſuetudo recepta ſit, vt poſſit omiſſo medio ad ſuperiorem † appellari, iuxt. 14 tex. in A. c. Rom. g.i. de app. li. 6.gl. in d. q. dilettiſet ibi Dd. Mara· in Spec iud. parte s de app. Soc: in fal. r9. 23. Et ꝙf ideo etiã hoc priuilegium ſic interptari nihilve- taret,&c. Nam hoc non intelligitur, vt proptereaad — cunq; poſſit appellari Ppter talẽ conſuetudinè: 42 inferior, medius& ſu pior iudex ſunt gradus eiuſ. dé iuriſdictionis. Si igitur licet ratione cõſuetudinis pterire medium: tamen non poteſt extra ordinéad alium q́ ad proxime medium ſequenté, h. e. eius ſu. perioré conuolare. Derhalben die von K. denen/ ſoan die Fuͤrſtẽ võ M. tanꝗᷓ immediate ſupiores appellirt; zuviel gethan/ dz ſie dieſelbige incarceriet/ vnd jnẽ jrims abgetrungẽ vnter dẽ ſchein der vermeintẽ Priuilegien. . Die XVv. Frag. Amit iſt dann auch allbereyt die 25. Quaſtion D oder Frag/ erlediget/ nemlich ob die von K krafft ſolcher angezogener Priuilegien jren Buͤrgern verbie⸗ ten koͤnnẽ/ an die Fuͤrſten von M. als jre gebuͤrlichevn⸗ gemittelte Obrigkeit zu appellirn/ dañ wie oben gemelt/ haben ſolche Priuilegia, den Verſtand nit/ vnd weil die von K dieſelbigen dahin deuten woͤllen/ geben jnen de — Fuͤrſtẽ von Mals Concedenten billich den rechtẽ Ber⸗ ſtand/ wie oben geſetzt/ vnd daß jre F. G. damit nicht ge⸗ meint/ die Appellation an jre F G. abzuſchneidẽ/ Et cũ talis interpretatio fœareat rephẽſione omnium ſapi- entum,& ideo ſeruanda& tenenda, iurx. l. Saluins A- riſt. f. de leg. praſt.&tenet Philip. Cor. conſ. yę part. 3. cui accedit, ꝙ t priuilegiorum interpretatio ad neminẽ 4 ſpectat, quam ad concedentes, tert. in l. ex fatto, ſede vulg.& pupill ſubſt.& in l fi. C.de LLain c. inter alia. de ſent. excom. vbi dicitur, vnde ius prodiit, prodire& interpretationem. Haben derwegen die Fuͤrſten bil⸗ lich denen von K. zugebieten/ jhren Buͤrgern an jhre F G. zu appellieren nicht zuuerbieten. *— De 25. Quæſtion belangend/ ob die von KR beſugt vnterm ſchein eines Priuilegii, an.:y 19. datirt( da⸗ rin jnen erlaubt/ die rechte handthaͤtige Strauſſenraͤu⸗ ber vñ jre Mithelffer/ ſo ſie in der Fuͤrſten von M. Lan⸗ de vberkommen koͤnten/ zufahen vnd zugreiffen einen redlichen vom Adel auß dem Fuͤrſtenthum̃ M. zuholen/ zu peinigen/ vnd nach gezwungener Confeſſion/ dieer doch fuͤr gehegtem Gerichte widerruffen/ peinlich am Halß zurichten. b Hierauff moͤchte erſtlich gemeinet werden/ als hette denen von R. ſolches zuthun wol gebuͤret/ dañ das an⸗ gezogen Priuilegium bringt ſolchs klaͤrlich mit/ Soiſt auch ſonſten im Rechten verſehen/ quod confœdera. tores, tã inter principes, ꝗᷓ ciuitates ratione confœ- derationis †poſſint delinquentes in alterutrius hinc inde territorio capere& punire, no habito reſpectu an id cuiq; in ſpecieab alterutro ſit cõceſſum, necne, Fcudu Bar. inl. nõ dubito. per illi tex. C. de capt. ſegtur Bal:inl. exſecutorẽ. C.de exſecu. rei ind.& in l.etiã.de iur. dot. Alex: in lſi couenierit.. ſ nuda. ff. de pig. att. 81 ergo hoc licet confœderatis, quare non idem etiã R. liceret, ꝗb. hoc ſpecialiter eſt conceſſum per priuile- gium⸗abſq; hoc—f amborum tã principũ ꝗᷓ ciuitatis interſit, ꝓpuinciã purgare malis hominib.&ne male- ficia mancãt impunita,&c. Quid dicemus? Reſpon- deo. Licet prædicta vera ſint, tamen non ſunt ſic in- diſtincte intelligenda. Nam ita demum procedunt, quando malefactores in ipſo maleficio de facto re- 3 Pre- 1 A Ihaummuhn 5 tenuret quo⸗ M keunafülgen zawihen dß fanceukigidin ſen neſaſenge achenaetond da aäramie one Di XX dumde ven K äüdc 27. Dſti nätn Straffe dar dunftilch nſa mmuubkinpriuatoce lamuttuc Lrgo fentbetdecapitar ſumgun detinere ſefuinan iewtrunt imo ini der ſicarii antam 11n rfr⸗ ührnon nusſf Acmmunem opi — — ——— —— — p DexX aa 0 Krafftobe usſgnrndannvon üteum Kinteg, 1„. 8 ſmau zc ius ad i mathelanondnich mngde gſchere nuſuis atnne lf N- em Non ohn b 4 9 ehruuilga 9 4 mf chum lei 2 die 1 iſe deſebigein 2 1 Krnerdſchenden „„DeXXV.N S it dann auchälben Nrag alcdige nenick Zaoen Pnuilgenſp ae ande Fürſtenven Ra 4 Oingkarzucppelimd d 1 del ruilegia den Daf an , ſelbigen dahn e gandahin daunn i Nass Concedenent u edengeſeze vnd daß iee r ——— 8 pretauio fcareatrepht. rerio ferreatrehäl a deo ſeruanda&tener ale h zppellanonanjeF G Tyret. Stenen Phuly rlegioeum: b Prulegioruminter asps, amadconcedentesin me 2 abf. Sm 14(4. 4 1.4. 1.. 4 2. vbidicitur, vndeiu et tionem. Haben detr beß von K. zugebieten jhr Amg epellerm nicht zuuerbi ii Y Die XXVI. F „Qarctonbelangend tetl 3 nſchenencs Pruicg a gaubt dierchtehandt tn ſ — Mtthelferſſſein dt i ama känte zufahen un wem Ddelaußdem Füt Ri — mn vnd nach geswung mſtt chertem Gerihte wid mlſt — din.. ufmaäccecflih zim enc K ſolches uthun wo 48 gium bningtſo . r 1 — — — —2 —— .—““ .. a1T. Je„ q bocq“ enas wk J. I 4„ Irg 4 4 14 9 4 r.A citumpa 7 fott T 8 Hec. 43ns i aiethansaena 4 a —— — — — — — 1, a een verſcht t ien im Nacnranch 3 til b 1 * — — —.— — M a — 6 captusttanquam illicite captus relaxabitur,. fi.. de Reſponſ. luris Decad. XI. Reſponſ. I. 2* Brehenduntur,& forte, dum eorum fit perſecutio confugiunt in ciuitatem confœderatam, vel locum, vbi illis perſecutio conceſſa, ſecus autem, quãdo hoc expoſt facto& poſtinteruallum fieret, Nam tunc de iure non licet aliquem capere in alterius territo- rio ſine licentia domini territorii,& ſi factum fuerit iuriſd omnium iud. S ibi Laſ. e Bart.& tenet Bald. in 12. Cde ſe jngit in auth-item nulla. C. de Epiſc. S& cler. 13 Nam nulla fdefenſio conceditur ex interuallo, iuxt. lnullus. C.de iudaæ. I.3. S. eum qui. f.de vi& vi arma. c.- porro. S bi gloſ.de diuor. So ſtehen auch im beruͤrten priuilegio von den rechtẽ Handthaͤtige Straſſenraͤu⸗ bern/ Nun aber haben d e von K dieſen Edelman nicht fuͤr einen rechten Handthaͤtigen Straſſenrauber ge⸗ halten/ ſondern allein einen Argwohn auff jhn gehabt/ wie daraus zuerſehen/ daß ſie jhn erſtlich ad eruendam veritatem torqutret/ quod non opus habuiſſent, ſi notorie conſtitiſſet, eum fuiſſe raptorem. Darauß dann erfolget/ daß ſie zuviel daran gethan/ daß ſie alſo gewaltiglich in das Fuͤrſtenthumb gefallen/ der Fuͤrſten Vnterſaſſen/ gefaͤnglich in jre Statt gefuͤh⸗ ret allda gepeiniget/ vnd darnach gerichtet. Die XX vI Frag. H Eil dann die von K vnrecht daran gethaͤn/ wird m dieſer 27, Quæſtion weiter gefragt/ was ſie dann fuͤr eine Straffe darfuͤr verwircket vnnd verdie⸗ 114 net? Darauff kuͤrtzlich zuſagen/ Quod detinens f ali- quem iniuſte in priuato carcere, debeat decapitari. 155 1r1. C. de priaat. are. Ergò etiam qui iniuſte torquet 96 aliquem debeat decapitari, quia grauius eſt aliquem ftorquere, quam detinere in carcere, iuxv. l. 1. C. cuſl. reor. Quia igitur ſenatores R. prædictum nobilem iniuſte Barunn imo iniuſte occiderunt, rei facti ſunt pœnæ gladii vt ſicarii, ideoq́; decapitãdi veni- unt, ſecundum faſ-in l.!⁊f. quod quiſqy iuris. Et teſta⸗ tur Marſ. Bonon in!. quaſtionis modum. ſf. de quaſtio. hanceſſe communem opinionem. Die XX vIIIFrag. Vm 28. O5 Krafft obgedachtes priuilegii mit O. nu. ¹½π ſignirt/ darin von den Hertzogen zu M denen von K. das totum& integrum iudicium maius, me- dium,& minus, ac ius ad ipſ um pertinens,& iuriſdi- ctiociuitatis verkaufft worden/ zu Waſſer vñ zu Lan⸗ de/ den Hertzogen zu M. die Schiffart/ ſo ſie allein zu jbrer Hoffhaltung/ vnd nicht zu Nachtheil den von K. 157 nobis aut noſtris ſucceſſöribus, in eiſdem& ad ea ſpe- Juriſdiction oder Fiſchereyen verbieten koͤnnen Et vi- detur quod ſic, dann angeregtes priuilegium klaͤrlich mit ſich bringet/ dieſe Woͤrter(Vendidimur prout nos & noſtri auteceſſores& progenitores prædittum iudici- um, cum omnibus ſuis attinentiis habuimusi tenuimus & poſſedimus, in SPnn. piſcaturis, nihil penitus Kkantibus reſeruantes) mit dieſen Worten haben ſie ſich alles Rechtẽs vñ Gebrauchs verzeihẽ/ beydes zu Waſ⸗ ſer vnd zu Lande/ Derhalben jre F. G. auch die Schif⸗ fart auff dem Meer verkaufft/ vnd ſich derſelben verzie⸗ gen/ Nam licet mari(quod natura õmnib. patet, iuart. t. litora..ij.ſf. ue quid in lo. pub. H. i. Iuſſ. de rer. Aini. ſer- ditus ab inferiorib. † Imperatori imponi no npoſlit, iux. iI vend. e com. prad. tamen cũ principes M. ex Im- peratoris infeudatione habuerintmixtum& meru imperium,& iuriſdictioné, tam in mari, quã in terra 15 p diſcurſum ſui ducatus, ꝙlmperator illiscõcedere potuit, cum ſit dominus maris, iuxt. l.bene a Zenone. C.de quad.praſcrip.l.Agi ogis. f.ad 1.R od. de ia ſtu. peid. l.venditor. Sibi gl. ſeruitutes. g.pen ſf. de ſeru. not. Bar. in l. Celſus. f. de vſuc. in liudicia. C.de rei ved. potuerũt K. in ſuis partib. tale ius fvendere. Nã& priuati poſ- 119 ſent per contractum ſe, ſuosq; obligare, quod aliqua parte iuris vti nollent& tenentur, licet ſeruitutem imponere non poſſint, iuxta l.in d. l. vendior.& ibi Pau. de Caſt. f.commu. prædio. Sed hiſce non obſtantibus, videtur ꝙ RK. principi⸗ Bus vſum nauigandi per mare in ipſorũ diſtrictu ſi- tũ ad vtilitatẽ rei familiaris ſiue domeſticæ ꝓphibere non poſſint, nam vſus maris liber reſſe debet,& cõ- 16 d munis omnib. iure naturali, ſecudi gl.in Irfi. f.de vſær. &ideo p̃ſcribi vel cõſuetudine facquiri non poteſt. aAie en fi. Cde acq. dult. li. I. nĩſi ab imperatore, vel ab eo, ꝗ talẽ vſum ab imperatore habet, cõceſſus alicui fuerit, ſeucai Ang. in!. ſane ſi maris de inin. Cũ igitur principes M vſum maris in ſuo territorio ab- que dubio iurè regalium habeãt,& in pᷣdicto priui- legio, illis talis vſus vt proprius& in ſpecie nõ eſt da- tus, non poſſunt dicere, ſe iure priuilegii vſum maris habere in ꝓprietaté, ſed iure naturali, quo vſus ma- ris eſtcõmunis omnibus,& ideo in proprietatè ſibi talé vſum non poſſent aſcribere,& per conſequens nec illum principibus prohibere, qui ipſorum pro= prius eſtratione regalium, vel ad minus iure natu- rali cum R. cõmunis,&c. Porro cum proprietas ma- ris ꝓvel vſus eius, ſit vna ſpecies regalium, iux. G.. quæ 162 ſunt rega. in vſi. feud.& ſup. oſtenſum, iuriſdictionem in terris vel in mari( cum ibi perinde iuriſdictio ſit ſicut in terra& no. in c. vbi periculi. de elect in s.) mne- ri&mixti imperii, eſſe quoq; vnam ſpeciẽ regalium, dici non poteſt, quod proprietas ſiue vſus maris cõ- prehendatur ſub iuriſdictione K. conceſſa. Et ideo 1⸗* nus non impedit iuriſdictionẽ, vel ius piſcandi, pro- — ₰½ Nemlich weil die von K allein ein Schriffart all⸗ da halten/ vnd alſo vſum maris& ius nauigandi vnter dem ſchein deß priuilegii iuriſdictionis, mit O vñ nu. . gemercket/ ſich allein appropritren vnd zueignè woͤl⸗ †. len/ darunter doch ſolchs noch einig ander Regalſtuͤck nit begriffen/ wie oben allenthalben berechnet/ mag jnẽ auch ſolches durch die Landesfuͤrſtẽ/ als eint Monopo⸗ 144 lium vnd vnbefuͤgt fuͤrnehmen cötra ipſoruũ principũ regalia, verbottẽ werden iux. l.". negd in flum pub. er l.vni. C.de monopoli. Es were dan ſach daß die von K. allda vltra memoriã hominũ, nẽpe cẽtũ annorũ ſpa- tiò talẽ vſum ſoli habuiſſent quicte. Nã tune pᷣſcri- pſiſſent. Quia tãtũ ſtẽpus habet priuilegii vim& cõ- 16 1 ceſſionis, hoc iure.. Austus aquæ: ſl. de aq. quot&a‿ſec. ſuper Chbuſda„§. Pteréa.&xt. de ve?b hdd..de FſCri. in Vi. .,— Et poſſint fluminaf& marèe p̃ſcribi& 30 4*¹ tall de- 1 66 pore, exp ſe tenet gl.in l. ſum. et ita tene: Bar. Anę es Da.in liſane ſimaris. f.de iniur. Bald in rwbz: de rer. diniſe Ang:in lojini de vſucaſH. 4 22 Hic autem ſciendum, R. ſe præſcriptionis beneficio vix tueri poſſe: Nam tunc cogerentur, ſimpliciter inſiſtere præſcriptioni, allegantes ſe vltra io0annos poſſediſſe ius ſolum nauigandi,& quod non ali- ter ſciant vel credant, quam quod id ius in vim pri- uilegii(quod ex tam longo tempore præſumitur) habeant, perea, quæ not. Bantin. Celſuu. ff. dę vſucap. Balq. in liudicia. C. de rei vend. Hoc autem facere nõ poſſunt: Namn ſe prius fundarunt ex priuilegio cum O. nu. 14. ſed ex hoc nequaquam ius nauigandi do- cere poſſunt. Ergo ſunt in mnala fide, ſcienttes ex il- lo priuilegio ſead hoc priuilegiatos non eſſe, pro- terea nullo vllo tem pore præſcripfiſſent,& eſſet il- la allegatio ſcil. ſe iuxta illud priuilégium poſſediſſe pen tantum tempus&s præſcripſſſe potlus corruptela quã præſcriptio, uxt. Auth. vt nulli iudicium. 2. CSibiglo. col. 9.& quanto longiori tempore, iuxta illud priui- legium poſſediſſent, cum id eis hoc non concedat) tanto maiori culpa tenerentur. vt efi. ext. de conſuet. rout hæc notat Bart. Veron. loco quo ſup:n. ä. Darumd die Fuͤrſten denẽ von K ſolche Schiffart fur ſich allein zugebrauchen nicht geſtaͤndig ſeyn/ duͤrf⸗ fen viel wentzer ſich damtt von jhrer Schiffart zu jhrer F. Gn. Hoffhaltung abweiſen laſſen. Die XX X. Frag. Nf die 30 Quæſtiòn zuantwoͤrten/ ob auch nun⸗ mehr einig rechtmaͤſſig Mittel vñ Werck vorhan⸗ den/ da durch die von der K M. ꝛc. verordente ſeque⸗ ſtration der von jhren F. Gn. inngehabten Veſtung vnnd ſuſpendirten Acciß vor eroͤrterung der Sachen/ ohne ferꝛnern Verzug auffgehoben/ vnd die Veſtung ſampt der Acciß jren F Gn widereingereumet werden ſolle/ auch was daſſelbig fuͤr Mittel in ſpecie ſeyn Darauff iſt erſtlich zuwiſſen/ wie oben auch vermel⸗ det/ daß ſo viel die Veſtunz belanget/ in noui operis nuntiatione ſtehe/ vnd daß jhre F. G. poſt facta nun- tiationem die Veſtung gefertigt/&qund propterea in indignationem prætoris,(hoòc eſt, Iinperatoris nun- tiantis) gefallen/ quaſi ipſius poteſtatem, auctorita- tem,& mandata contemſerint,:u-x. l. Prætor ait. S..ſf. 167 dé ope. nô nunc. Et ideo ſine t vlla cauſſę cognitione reſtitui a principibus oportuit fortalicium, arbitrio boni viri in iſtam faciem, in qua erat ante nuntiatio- ner, d.! Præror ait,in prin.& g. nonnulii lex bperis l. ſi ulatio. S.5pus autons. de ope: no. nanc. ſed cum K. hoc nõ petierint, ſed deinolitionem totius, vſus fuit Imperator Officio, quia vidit partes propterca poſſe ad arma venire,& i Opterea dikit: Recrpiams conten- 8— 4„5„..„„. 2 tiomén veſeran in man'is meds,e caſtrum caſtödirifa- ciara, idcir o Volo ⅜int eo, Vt Cor 4 4 3 1.„ 54„ 3 4 4„ iur Vehtrum proſeécntunt. Viedant der K. M. Abſchied 7 6 3 AS 83 2,;„* 477 8 zu Wien gegeben bey den Acten mit Nnu. /2. klaͤrlich aae ns an er nſgete SREyU 7 nut ſich bringet/ vnd daß der Abſchied den Rechten vnd 3 A I PK Gebr⸗ N rmanl 1. Se II is 3 dem vblichen Gebrauch Normanniæ talig ge⸗ meß/ zenget Franciſ. Curt. in rep. l.vnicæ C.de prohib:ſe- queſt.nu. 22. Zu dem quod principes non fuerunt in poſſeſſione, neq; pro poſſeſioribus prædicti caſtri reputandi: quia ante perfectionem: cius poſſeſſio fuit per nuntiationem interrupta, cum illa per ſupe- riorem,& ſic per iudicem facta fuerit, iux.1I de pupil- lo. 5. meminiſſ. ffad. tit.& cum ſic neutra pars poſſede- 44 6 ai mo compareattls; ⁵ I 8 rit de iure, recte Imperator ffequeſtrauit, donec de- ſuper cognitum fuerit, num iuſte, vel iniuſte ædifi- Dn. Joach. Mynſing. luriſconſ. German. catum fuerit, ne ex illo fortaliciò alicui damnum fie- ret, iux.l.æquiſſimum.&! e d ſi vufructus. ſed ꝛuter vbi Bart. fde vſufr. Ang conſ. 105. Wie dann auch vorberuͤrter Abſcheid klaͤrlich mit ſich bringet/ dz ſolche Sequeſtration biß zu außtraa der Sachen wehren ſol. Quod ſi quis obiiciat, ſequeſtrationem † poſſee- uitaridata ſufficienti cautione,& quod ſic iſtud ca. ſtrum per oblationem& præſtationem cautionis poſſit mediòo tempore, donec cognitum fuerit, num licite vel illicite ædificatum fuerit, redire ad princi. pes;inx. Cyn. Bal. Salyc. ranc. Curt.& alios in l.1. Cae prohib ſequeſtra:lſin. de ord. cog. lſenarus.. finiſ dt off. præſcl.litibus. C.de agricol.& cen ſit: lib. I. Cum ſmi. lbus, vbi pro regulatraditut, quod ſequeſtratio per cautionem præſtitam euitari poſſit. Et quod ſicſpe- cificum remedium relaxationis, ſequeſtrationis poſ- ſit eſſe cautio,&c. Tunc reſponderi Poteſt, quodin hac materia nuntiationis cautio locum non habet, ſed quod quis illico teneatur ad demolitionem öpe- ris procedere, vt l. Prætor. St quis paratus l.hoc autem interdictum.&s L.de pupillo. ſi is cui. maxime cum per prętorem nuntiatum fuerit, quia tunc non poſſidet nec pro poſſeſſre reputatur, vt ſuprà dictum& ideo eius cautio non recipitur, ſed cogitur finem litis ex. ſpectare, vt in iuribus qua ſupra. Cum igitur Impe- rator hoc caſtrum in ſequeſtrum poſuerit,& princi. pes nõ poſſederint, nec ꝓ poſſeſſorib. reputari poſ- ſint nihil ipſos iuuabit cauti, ſed ſtabit in ſequeſtro, donec cauſſa fuerit finita: prõut etiam receſſus Cæ. ſareæ Maieſtatis Viennæ datus clare hoc præſe fert. Sed hiſce non obſtantibus, videtur, quod ptinci- pes M. poſſint ad prædictum caſtrum redire per ſi- 6„ tiſdationem, t antequã cauſſa finiatur. Nam, quod 1/⁸ ſupra dictum eſt, cautionem in materia f nuntiatio. 71 nis locum non habere, non eſt indiſtincte verum: Nam illa iura intelliguntur, quando nuntiator non vellet recipere cautionem, ſed ſtatim offerretſe ad probandum, illicite ædificari: nam tunc audien- dus eſt, nec debet ædificator ad cauendum admitti, ſed per tres menſes expectari deber talis probatio, quam ſi intra illud tempus non expleuerit, adinit- titur ædificator oblata cautione ad perliciendum o- pus, te.v. in 1.:· C.de Noui ope. nun. Bart.in l. Prætor air.. ſi quis Paratur. f. de no. bpe. numtiat. Nam ſi intra tres menſes nuntiator non probat de iure ſuo, cogitur poſt cautionẽ recipere& permittete opus pficiaut ſi nollet recipere, ſufficit ædificatori obtuliſſecau- tionem& receptam non fuiſſe,& poterit ædificari. Nam f nuntiatio pro remiſſa tunc habetur, cum in: moroſus fuerit nuntians, nolens permittere ædif- care,& tamen etiam cautionem non accipere. mar. non ſolum. oſi cum poſſem.& J. ſcienduml. Prætor. d.1. hob interdiktund.. deinde Iipulatio.f. de Ope no. nun. Weil das nun alſo recht/ opere non perſecto, vt per fici poſſit, alſo kan es auch nicht vnrecht ſeyn/ opere iam berkecto, vnnd wird derwegen geachtet/ das i⸗ nige Mittel vnd Werck zu ſeyn/ dadurch jhre F G zu der Veſtung wider kommen koͤnnen/ daß ſee ſich vor der K. M. erbieten cautionem zubeſtellen/ ſecundum for- manm,a glo. in 2 hin praſcriptam. Nem ſich wo die von K. auß fuͤhren/ daß die Beſtung mit Vnrecht/ vnd we⸗ der jhr Prunlegien allda gelegt/ daß ſie dann daßſelbige wider einreiſſen woͤllen/ais wuͤrde die Keyſerliche M. nicht Vrſach haben koͤnnen/ deeſelbige langer in ſe⸗ queſtro zubehalten/ es were den Sach da ſjhre. K M. wolt/ — — — —— — — — AR — 2 —, ſce gütlt znalchethal deerS hadenſt ſher O bade t Namtunc 1 egre Telara . 5 3 1 ns Nauf und- Wrocden nochte die 1 rgf der ücht 5 rfcdarwerdeſe — Manbet ei⸗ ireran ia 1n dgelken nobile ditnunqj nullas auwyabgeſchaff Ftaxraat Rechtd turſmr Rechtvnde deinzabawethetten ünnh Rorturfan VNingme ugwol tägminß G den⸗ V ſſͤnimê inder Can ohher ati.24 vnd üher K Mvnn XXXI! encel EnGemddeſe Han b ſeihren Anf 8 ddsRechs Aun danaazogen wer nafſtrläch u chgſcefen daß nitddtü domine ndagehigepon, Keäänan wegen, denntdaden ol b ſiles berabſc h Sach auß 4 ſatcnenn e ch — — 2 — — —— — —— —— — ——— — — — 6 — — — —— — —— —— —— —,— —— — — — — — —— — ——=— = — — — — — — — —. — — — ——. — — — — — — — —— — — — — — — 2* neexil ahe ſnn, wa Fr, 17 Slſan 5,4 4. dſaf 1 dner hſcha„ ala nionpf ütinaß iuau ddſas dinduin n utio Uuco teneatur ade Mere, u IPretan Jut am ld⸗ papela ſuc nuntatum fuerit gui 11.„ 8 oe reßutatur un noll ree wirur ⸗4. . Apnur, K * „ 5„ „ 1 71 1 OAAIAr 4ν 6 ruminſ, 1 mtumilequclirnn 1. 4. 6 p 3 1 1.„* n 4 HHe[8 ) 8 Holle. 8 1 4 . HHr tt cautio.e 4 aont Kautlo, U ⸗ 41411 4.„ p.. teſtatts Viennæx datusc uun * 4— 4 4p enon obſtantidus,i ui — 1 ſint ad pradictum ca Mck Tr lat da tum eſt cautionem in at in anon habere, non d MMub . SoäA E 1 3 amtec AcCalil . .n urz intelliguntur, 1 1& 3 n erecpere cauttonem I — 6. S adum, illicite ædthica etf bus 2 4 1— 444 bcRota a äm. 43 d bet rdihcato! d 4 1 5— 4 . nenſes expectal lud tempusnct B*. V * 4 4. 9 * 1*8ʃ 1 1 cat Froblata caution e vouore. nun M. 7““ 1 de arvr. †. de N¹* Dpe. Nnn. 4 nrir non proba U iere& pem A rect* be b rer . dl 1 lutticit 4⁴ 2 1 errotam nol tutlte 3 414 1 Ku u 4ʃ* tſo kanes al 1 4 z Ner rA a 4 4 84 4 fowent 5 l! 4 m utlone— 1 At. F. tcten c a en — “ ———— 3————— AAA 4. 1 4* 1 1 3 daß die Parten agieren vnd aller Irrung zum ſchleu⸗ miſten zur guͤte vnd rechte vergleichen vnnd vereiniget werden ſolten/ iuxta nota. a Bart. in! ſi pecuniæ. g. fin. ſf. ot in poſſeſſel.& in Iconſentaneum.(quomodo Iquan. ind. Paul. de Caſt.& Modern. in! ¹ fideeinſſor. g. fin. ſ. quiſatiſd. co. Oder aber daß ſich jhre Keyſ. Maieſt. be⸗ fahren moͤche/ Vnraths/ Verbitterung/ oder ander vnleidlicher Beſchwerung/ ſo darauß entſtehen koͤnd⸗ ten/ iuxta ciex tranſmiſſu. Scœ. literas. de Teſtit. ſpoliata wie dann auß dem Wieniſchen Abſchied klaͤrlich zu⸗ vernemen/ d jre K. M dahin geſehen/ dan darin ſtehen „ dieſe Woͤrer klaͤrlich Auf dz auch mitler weil/ vnd biß „ zu ſolchẽ endlichen/ guͤtlichẽ oy rechtlichẽ Außtrage gu⸗ „ ter Fiede vnd Ruhe erhalten/ auch aller Vnrath vnnd „ verderblicher Schaden fuͤrkomen werde/ ſo wil jre M. ſequeſtrinſac Nam tunc reſpuere poſſet oblatã cau- tionẽ& denegare relaxationé ſequeſtri viq; ad finẽ litis. Da danzre K. M. Per fup. dicta iura gute Vrſa⸗ chẽ habẽ/ Weil man aber das nicht wi ſſen kan/ ob viel⸗ leicht jre K Mauff ond gegen gnug ſame Caution be⸗ wogen werden moͤchte/ die Sequeſtration nachla ſſen/ muſt es daranf verſucht/ vñ wo ſolches fuͤrlieffe/ weiter darauff gehandelt werdẽ /ü hac vice aliã viã cõmodi- orẽ nõ reperiam: Quia iniuſte ſequeſtratio facta nõ fuit, ſed Pœeſſit ex nobili oſſicio iudicis vt ſup. dittii. 473 Darumb ſie ktanꝗ nulla& iniuſta, vel alia via nit kan expugnirt/ vnd abgeſchafft werden/ es were dann/ daß die Fuͤrſten jrgut Recht dedueiren vnd außfuͤhrẽ wol⸗ ten/ daß ſie mit Recht vnd auß genugſamen Vrſachen die Veſtung erbawet hetten/ wie dañ hieroben in dieſem conſilio nach Notturff an feinem Ort außgefuͤhret/ dz ℳ dieſe Veſtung mit Fug wol habe erbawt werdẽ koͤnnen/ als moͤchten jre F. G den Weg deß Reichs Abſcheids fuͤr ſich nehmẽ/ in der Camergerichs Ordnung nach⸗ gelaſſen /parte 2.tut. 24⁴. vnd darauff relaxationem ſe⸗ queſtri bey jhrer K M vnderthaͤnigſt bitten. Die XXXI vnd letzte Frag. S. Jezm vnd letzte Queſtion belangend/ ob mit Fug Dond Grund dieſe Handlung von der K. M. co⸗ snition/ als da ſie jhren Anfang gewunnen/ nunmehr an einem andern Ort vnd gerichte/ als das K Camer⸗ gericht/ vnd des Reichs Außtraͤge/ oder auff einen of⸗ fen Reichstag gezogen werden knne: Darauff iſt kuͤrtzlich zuautwort/ daß dieſe Sache/ weil ſie alſo geſchaffen/ daß Dominus cum ſubditis& e contra ſubditi cũ domino controuerſias hinc inde haben/ wolte dieſelbige von Rechts vnd der Cammer⸗ gerichts Ordnung wegen/ part. 2 1t. 4½. fuͤr des Reichs Außtraͤge eroͤrtert werden ſolte/ weil aber K. M in dem Wieniſchen Keces verabſcheidet vnnd außtruͤcklich ihre K M. dieſe Sache/ auß jhren Haͤnden nicht kom⸗ men zulaſſen gemeint/ wil ſchwer ſeyn/ die fuͤr das K. Cammergericht/ oder wo anderſt hin zuziehen ppter Pendentia litis vnd K. M. Abſcheid vnd annehmung der Sachẽ zuwider/ Darumb meines erachtens nicht beſſer hierin zurahtẽ/ dan dz ma ſupplicirte an K M. dz jre K. M zu abhelffung dieſer Sachẽ in allen jre Pun⸗ eten vnd Anhaͤngen allhie in partib. Comiſſarien gnaͤ⸗ digſt verordnẽ wolte/ damit man jre K M ſo weit mit ſo groſſer Muͤhe/ Zeit vnd Gelt ſpildung nicht nachzie⸗ heduͤrff oder aber die Sachen gnaͤdigſt an dz Camer⸗ gericht oder des Reichs Außtraͤge weiſen wolt/ vñ halt es dafuͤr/ ire K. M. wuͤrde deren eins willigen. Doch alles auff eines jeden beſſer Verſtendnuß eum laude Dei finaliter geſtellet /ꝛc. Reſponſ. Iuris. Decad. XI. Reſponſ. II. KR ESPONSVM II. SVM MARILA. 1 Priuilegium ſubditis conceſſuma ſtin contrattum, as Temindicatamtranſierit, fit irreuocabile,n ec ſine cauſſa iuſta auferendum, quatenus nu. 2. 8 3. Priuilegium eiuſmodi ſucceſſores quoq ligat, modo non vergat in magnam diminutionem. Kebellio& inobedientia ubditorum, iuſta ſuſcipi- endi belli cauſſa. 6 Bello de iure& Imp. auctoritate conceſſo, etiam, quæ in conſéquentiam neceſſcirio trahantur, ſunt per- miſſax. 7 Adificatum aliquid in alterius æmulationem ſiue b iniuriam, de iure non præſumitur. F Corpore remoto, anima quoq ſiue intellectus remota cenſetur. 9 Cunſus annorum ad praſtriprionem neceſſarius quatenus conducat. 10 Concéſſä ex gratia ad tempus in præſeriptionem de- ducinequeunt. ratio ibid. II Ius colle ctandi, ius dicitur inconporale. 12 Po ſſe ſſori malæ fidei nullo tempore currit præſcriprio, Is Interpellatio quem in mala fide conſtituit. 14 Initium quauuws in reattendendum. 1§ Landbete& Landſteuer an idem. 2 Exattio vocalum generale est, omner collectas tä ordinarias quam extraordinarias cõprehendeis. 17 Landbete, Meybete, Ii. erſtbete, diſtinctæ ſpecies ſunt exattionum. Landbete an omues exattioni Gecies coprehendat. 19 Iudex inferior partem non potest cogere, vt ius ſun deſerat nec appellationis iudicem adeat. IMPLORATO DEIOMNIPO- tentis auxilio. Nch dem die Warheit nicht beſſer an den Tag gebracht werden kan/ dan her diſſo- lutionem contrariorũ, vnd dann hiebevor in Sachen der Durchleuchtigen Hochgebornen Fuͤrſten vnd Heren/ Herꝛn J A vñ Heren V. Hertzogen zu M ꝛc Fuͤrſten zu W Graffen zu S der Lande R vnd S. Herꝛn/ an einem/ vnd der Statt R anders Theils/ ꝛc.zwey conſilia auffgerichtet vnd geſtelt worden mit A. vnd B. welche bißweilen/ als ob ſie pugnantiam gegẽ einander hettẽ/ anzuſehe/ Deßwegen jre F. G. gnaͤdig begeren derſelbigẽ pugnantien conci- liationẽ/ oder aber indiciu zuſtellẽ/ welchẽ im Rechtẽ mehr beyzufallen vnd fuͤr die warhaff⸗ tigſte deeiſion zuhalt?. Weil nun jrer G ſu⸗ chẽ loͤblich vnd Fuͤrſtlich iſt/ neex patte alter- urra nimium cõmittant, iſt jhrer F. G. der Gerechtigkeit zu ſteuer/ billich hierin vnderthe⸗ nig zuwilfahren/ Vnd hab mich derwegẽ dieſer Muͤhe kuͤrtzlich/ vnd allein ſo viel die Notturfft erfordert/ vnd die beyde conulia oder concilia⸗ tion beduͤrfftig vnd weit r nicht vndernomen/ doch auch mit dieſer zierlichen Proteſtation! daß hiermit niemand an ſeinem beſſern Iadi- cio etwas benom̃/ oder pre iudieirt ſeyn/ ſon⸗ der daſſelbig einem jeden zuvorauß bleiben ſol. f 1 ſiſf 1 I 4 ½ 1 1 1 24 QVFESTIO I. II. V. VI. EI VII. Eeil die Conſulenten in obgedachtem Cöſilio die⸗ Bſe Quæſtiones zuſammen ziehen/ vnnd zugleich diſputiren laͤſt man es darben/ vnd fallen in den deci- ſionibus der obgeſaͤtzten fuͤnff Quæſtionum in beruͤr⸗ ten beyden Conſiliis mit A. vnd B fuͤrnemlich die Con⸗ jeteten furr. nareeif in Conſilio mit A wird decidirt/ daß die Hertzogen zu M wolbefugt die 50000. Thaler getraͤu⸗ weter Straffe von den zu K. zufordern/ auch ſie jhrer alten Priuilegien zu printern/ ꝛc. In dem Conſilio a- ber mit B. wird das contrarium decidirt/ daß jhre F. Gn deſſen nicht befugtw’dwdcd. deſſa nithrdaſn beyde Conſll anſicht/ ſcheinen ſie wol einander zuwider/ aber ein jedes iſt in ſeinẽ ter- minis,& ſecundum præſuppoſita argumẽta ex facto & iur. deſumta, recht vnd im rechten gegruͤndet Dann erſtlich im Conſilio mit B. decidendo, quod non inciderint in pœnam /0000. thalerorum & amiſſionis priuilegiorum wird preſupponirt:Erſt⸗ lich ex tenöre verbis der Hertzogen von M. Abſcheid zu G. vnd D. gegeben/ als das darinn jhnen nicht auffer⸗ legt(coneordia) ſich zuvertragen/ Sondern pax ein Stillſtandt/ darauß denn in beruͤrtem Coniilio inſe⸗ rirt wird/ weil jhnen nicht concordia aufferlegt/ Ob nun gleich vnder andern jhre verbitterte Gemuͤhter ge⸗ blieben/ weil ſonſtẽ nicht erſcheinet/ daß ſie etwas thaͤt⸗ lichs geubt/ interficiendo vel contumeliis afficien- do ſenatum, ſo haben ſie nicht geſuͤndiget/ oder etwas contra mandatum principum verwircket/ vnnd wol⸗ len alſo nicht afectum, ſondern effectum,&r ſic præ- ſupponunt in decidendo, in contrarium nihil factũ, velcommiſſum fuiſſe poſtillos Keceſſus,&. Das Conſilium aber mit A. præſupponiit, ipſum factum ſiue delictum poſt& ante illos receſſus com- miſſum, als daß ſie das Volck wider den Rath erreget! die Herꝛn des Raths auff dem Rahthauſe belaͤgert/ geſchmehet/ die Gefaͤngniß mit Gewalt eroͤffnet/ der mit Conſpiranten Haͤufer nidergeriſſen/ vund allen Muthwillen geuͤbt/ licut ex narratione facti trãſiniſſi deprehẽſum fuit, Vñ in dieſen terminis iſt das Con- ſilium mit A auch recht/ vnnd werden nun die Herꝛn Conſulenten gnaͤdiglich verſtehen/ daß alſo nach eines jeden Conſulenten præſuppoſitum, ſein deciſio im Rechten fundirt iſt. Zum andern præſupponirt das Conſilium mit B. dubietatem commiſſi delicti,& cum de hocillis cer- to ex tranſmiſſis actis nihil conſtet, præſupponunt conſulentes, præſumendum delictum non eſſe cõ- mifſum. Das Conſilium mit A. machet an dem facto feinen Zweiffel/ ſed præſupponit illud ita com- miſſum eſſe,& deſuper decidit. Zunm dritten præſupponirt das Conſilium, mit B. daß die verwirckte Straff der 50000. Thaler vnd ver⸗ lorne Prtullegien/ auch die Letbsſtraffe/ von beyden Fuͤrſten gegen eine ſtattiiche Summa Guͤlden/ als 60000. Guͤlden/ durch den P. Vertrag nachgelaſſen ſeyn/ Et quod R. per omnia compleuerint tranſacti- onem, intromittendo principes in ciuitatem,&c. ſicq; delictum per tranſactionem ſit remiſſum,&c. graen eine genante Gelt Sumaſſdeoq; repeti nõ de- beat, nec poſſit. Wie dann ſolches Fundament weit⸗ läufftig mit Rechtsgruͤnden bewehret vnd außgefuͤh⸗ ret wird/ auch an ihm ſelbſt recht iſt. Das Conſilium aber mit A. præſupponirt ſolches nicht/ ſondern iſt von Dn.] oach. Mynſing. Iuriſconſ German. der Verwirckung/ ſo vorder G vnd D. Dertraͤgen ge⸗ ſchehen/ vnd von deſſelbigen Straffe auch/ vnnd ſon⸗ derlichen daß die R. nach dem Vertrag von neuwem Auffruhr angerichtet/ vnnd die Fuͤrſten von M in der Capitulation zu K. den 2. Martii Anno 66. ſich 1000. Thaler reſeruirt/ in welchen terminis ſolch Conſilium redet in ſeinen Rechtsgruͤnden auch war⸗ hafftig/ darnach nũ ein jeder nach geſtalt der Geſchich⸗ ten dieſe Sachen in den Puncten wol wird wiſſen zu⸗ Zunm andern ſindt obermelte beyde Conſilia mit A. vnnd B einander auch zuwider/ in dem das Con. ſilium mit B. da ſelbſt decidirt/ daß ohne wiſſen/ wilen vnd conſens der Fuͤrſten von M die von K der Rach vnd Sechßiger ſich vntereinander wol vertragen mo⸗ Widerſpiel gen:das Conſilium mit A. aber ſagt das quod illis hoc facere non licnerit. Nun præſupponirt das Conſilum mit B. gene- raliter, quod partibus abſque iudice in ciuilibus ne- gotiis licuerit inuicem tranſigere,& ſe concordare: quod ceteris paribus verum eſt. Das Conſilium a⸗ ber mit A. præſupponirt delictum& intereſſe iudi. cis ſiue fuperioris, propter delictum& intereſſe pu- blicum, cognoſcere volentis,& tunc ſine illius con- ſenſu tranſactio eſt prohibita, prout in iuribus ibi deductis. ö“ Weiter felt auch ein contrarietet in beydẽ conſiliis fuͤr/ ſuper deciſionibus, prædictarum quæſtionum. Et primum in Conſilio B. deciditur, quod pœnaG. & D. Receſſibus inſerta, abſque præuia citatione& contradictione R. non poſſit exigi: Alterum autem conſilium A. diſponit contrarium. Item conſilium B. rurſum præſupponit generalem regulam, in o- mnibus pœnis exigendis, ipſo iure commiſſis vel er præcepto ſiue mandato iudicis contemto debitis requiri ſententiam declaratoriam,& ſic per conſe⸗ quens neceſſariam eſſe partis aduerſæ citationem, ad audiendam ſententiam talem declaratoriam, pœ- nam ſcilicet eſſe commiſſam, vel partem in eam in. cidiſſe,&c. Hoc verum eſtin pœnis, quæ iure, vel præcepto iudicis inferendæ ſunt,& quæ requirunt Canonem ferendæ ſententiæ. ſicut iura ipſius con- ſilii volunt,& præ ſe ferunt: Secus autem eſh ſiipſum ius& præceptum iudicis importet Canonem latæ ſententiæ, vt puta, qui contra fecerit, debèt incidiſ- ſe in pœnam ex nunc prout tunc,& tunc prout nũo ſicut prædicti Receſſus G.& D. ſonant, tunc enim non requiritur fententia vlterius declinatoria,&i. deo neq; etiam Citatio partis in pœnam incidentis, X& ſuper hoc fundat ſe conſilium A.& bene. Was nun ſonſt in beruͤrten 1.2.5.6.) Queſtionibus befunden/ vnnd daruͤber in beyden contiliis decditt wird/ ſtehet einjedes in ſeinen terminis recht/ vnndiſt tene weiter ſonderlche cairarte dattmn ufida Derwewegen auch ferꝛnerer reſolution nicht noͤig 1II. Dconſilijs pro& contra diſputirt, abet enditich tendiren ſie in eundem finem:& deciditur pro prin- cipibus M. Ergo vfteriori exteniione delcpetnon eſt opus. uh DSe achteprineipal Aueſlion belanged windtda⸗ hin gar widerwertig decidirt. Nam in Contilio IlAkta eE ult O Je dritte principal Quaſtion wirde in beyden b aemaiaufern h flu ſmitatione Bra uantu mudleliadferth futaiste wüch ond 6 58 ioder Lurſbo Kaceinberärtenn ba 1 rlbpriuilegn Wieunyroptercal Kaunurelrebe dhan wenin In d b muawitmichten. O ctewenichts da Ttus egrellein al hnulegner conttac gluaularero poſſe 7 maumu e en Khbbon cin ne tmnlubon Koma taum 73. quoc ta nalensin con tnadtuacauſſa. Ecc emaniula cauſſa, lläi I Anton m) aun ambi, 2u lea e Cun 1 lpä tepetion ſaqurprelecdicitin tnäpruilegium ne 4 — — — — —— — tilleg u à 4( u! 1. de wſ ſneal. dandillt confilit 1 — ns andanſa adc Sabsrithneues 4 udm puuan 1 h ch Gſ udden — — —— —— —— ——— — 9—— — 3 —. * — ichruteanandet 6 Alüummfta. dbrſiu bos dcere non lac .— das Cand a erRnuicem tranſ ¹4 1 ſigere, eruparidus verumeſt. 2 Nefupponit dcitun.n venorss propter delic an Pnoſcere volentis&tt; 1 4 tactio cſi prohibit, 8 An rfetauch in courraiet urn 1 decilionibus, prelict atan min Conſilio B. decidi an efüusinſena abloue u cſſariam eſſepattisad it ** m ſententiam talem otſ ceteſſecommiſſam, Apmt G oc verum ciiap udicisinfetende un ug ſcrenda ſententix! n. 8Kptel ferunt et i ceptum udics impe 2 Mtpata, quicont „ 1. ut amexnuncyrouti u dich Receſls Ces a mitur kententiarlter done K non poſſter ma Lſponit contrriu 1dan Naſuponi: genen mn xnis ergendisiploit aun üne wancato iudich mem tentiam declaratori(ig „ 88 0f contractu ab ipſis principibus ea habeant,&c. In dem Conſilio mit A. aber wird das contrarium ge⸗ ſetzt/ quod poſſint, vteunquẽ ea per contractum ha- beant. Quid dicemus pro conciliationc? Reſpon- deo: Das conſilium mit B gehet ſchlecht auff die ge⸗ meine Regul/ die da ſagt/ Priuilegia per contractum conceſſa, vel quorum conceſſio tranſiit in contra- ctum, nemint auferri poſſe. Das ander conſilium aber ſicht ad limitationem iſtius Kegulæ videlicet, Talia priuilegia, quantumuis ex contractu coceeſſa, ex cautia alicui auferri poſſe, Pput ibi caufſa pᷣſuppo- ſita eſt; puta abuſus, item occatio rebellandi,ité præ- textus delicti, vnd was der Vrſachen daſelbſt in dem conſilio bey der Quæſtion angezogen/ mehr ſind. Daß aber in berurtem conſilio mit B. in ſpecie an- gezogen/ talià priuilegia ex contractu non poſſe re- uocari, etjam propter cauſſam velex iuſta cauſſa, pu- taingratitadinis vel rebellionis,&c. Solches iſt vn⸗ recht(cum venia) Vnd bezeuge daſelbſt die darein al⸗ legie iura mit nichten Der allegirt Iaſon, deßgleichen auch Fely. ſagen nichts darvon/ ſondern ſagt gemeld⸗ ter Felynus expreſſe in allegato C. nouit. de iudl. nu. 10. talia priuilegia ex contractu ſine cauſſa auferri non poſſe ex caulſa vero poſſe: allég. Aret. ibid.& Card.in repet. c. perpendimus. de ſent. excom. Bal. inl.ſrum mi- hn. fede dols. Abb. in c.in noſira. de iniur. So ſagt auch der allegirt Ludou. KRoman. in t.„ uero. 5. de viro. ſ.ſo- 1 lut. mat. humer. 15 ½. quod priuilegium cônceſſum ſubditis tranſiens in contractum ſit irreuocabile, ſi non adſit iuſta cauſſa. Ecce: Ergo concedit reuoca- tionem cum iuſta cauſſa, allegat ynnò. in ta. in no- ſtra. de iniur.& Anton in rep. c. cum ar. de conſt.&l. 7: itius Duerum(anobis quog, in nòſtro wonſilio all 2 Tde obſe a lib. praſta. Cum hac opinione concordat loän. Baptiſt. in repetione I. omnes populi ff de iuſt. Giur. qui expreſſe dicit num.!/⁷. li eſſet iuſta cauſſa 1 reuòcandi priuilegium non gratuitum, ſ quod tunc poſſi treuocari. Alle gat quoque dict. I.J itius puerum. & DPaul. de Caßtr. in!. digna vοx. Cod. dell.& repre- hendit Pon.* fiuis ſingul. aliter dicentem. Sic etiam nos meritoò illud confilium, cum Bi aliter conclu- dens, cum modeſtia reprehendimus, vna cum con- ſiliis ibi allegatis, magis(vt videtur) ex affectione pro conſulentibus, duam ex veritate. Et adſtipula- tur nobis in hacre etiam doctiſſimus Alciat. in von- „Al. 205. num. z. vbi dicit, priuilegium f conceſſum ſubditis, quod tranſiuit in rem iudicatam, non poſ ſe auferri ſine iuſta cauſſa, alleg.: l quod ſemel. ſ. de decret. ab ord. fac. Baudl. in l. qui ſe patris Evn de lib er. &quòd habeturin c.i. de proba. Ligat enim tale pri- 4 uilegium(inquit) ctiam ſucceſſores, quando non tenderét in magnam diminutionem, ſecundum 4 3 4 Dart. iu leg. prohiberé.. pla: ie. ſf. quod vi aut clam. per texxt. in c. Aebate ſanes dé re iud. lib. 5. Bald. in leg. cum Eulta.(.de honis quæ lib.& iu c. i. de natu. f eud. Et ſie præſupponit Alciatus ibi, cum cauſſa vel pro- pter diminutionem magnam dignitatis ſtatus; vel alias, talia priuilegia au erri poſſe„RX per hoc ſi upra dictum conſilium cum A. facile ſaluatur: quamuis interim non negem, iſtam. ademtionem cum cauſ- ſæcognitione fieri debere a principibus,& non pro- pria auctꝑritate,&c. XI. Reſponſ. I. „ IX. X XI vII Jeſe vier Queſtiones ſo darvon tractiren/ ob — den Hextzogen von M. non obſlantibus priuile- giis R. gezieme ein Veſtung vnd fortalicium an den Orth/ daes gelegen nach geſtalten Sachen(pro vt ibi narratur)zuerbauwen/ ꝛc. werden auch diuerſimode & contrario modo in beruͤrten beyden conſiliis tra- ctirt. Dann das conſilium mit A. concludirt ex iuri- bus& rationibus ibi allegatis, quod licite ſit extru- ctum: contrarium autem aſſerit conſilium cum B. ex hiſce rationibus: Primum quod ſit in territorio& loco iuriſdictionali R ſitum. Deinde quod ſit diſi- catum ad æmulationem& iniuriam KR. Tertio quod priuilegiati ſint R. vt ibi non teneantur pati ca- ſtrum. 187 Pro defenſione conſilii cum A. puto dicendum, daß niemals angezogenin priorib. actis trãmiſſis, nec ex his adhuc conſtet aliter, quam ex relatione illius conſilii cum B.quod illud fortalicium litigioſum ſit ſitum in loco iuriſdictionali R. Domini conſulen- tes principes melius ſcire poſſunt. Sed poſito, quod illud caſtrum ſit ſituatum in i. pſorũ loco iuriſdictionali, tamen illud obſtare. Nam quod dicitur ſicut in conſilio cum B. allegatur for- taliciũ in loco alterius extrui non poſſe, ceteris pari- bus, per ſe eſt verum. Quando autem hic caſus con- ſideratur, beſindet ſich/ daß die Fuͤrſten von M. Erbheꝛn der Statt vnd Landt R. ſeyn/& quod ſic non plane in alieno territorio ædificauerint.. Zunm andern/ daß die von Ridie Fuͤrſten zum Krieg bewogen vnd Vrſach darzu gegeben/ quod coacti fue- runt bellum aduerſus ipſos mouere,& quod hoc fe- cerunt, partim ex iuſſu imperatoris,& partim pro defenſione proprii iuris ſuperioritatis. Zum dritten/ ſubruit etiam iuſ belli cau ſſa, vide- licet rebellio, ſeditio,& inobedientia R. daß alſo al⸗ lenthalben zuſagen/ quod hoc bellum ſuſceptum fuit .„ 2„ 7), n iuſt um, iuxtatraditaper Da.in!..de 2G.poſ. S So- cin. conſ. 7ĩ. nu. 2 9.& per e quæ ſupra in conſ. cum A. traduufuere, quod hoc ſuſceptum bellum aduerlus R. culpari non poſſit. Diewenl nun dem alſo/ vnd die Fuͤrſten von M. dar⸗ uͤber dte Statt R vberkommen/ Nemo negare poteſt, totum territorium in manibus ipſorum ſtetiſſe, ne- dum ciuitatem ipſam. Da werjhre F. Gn. je frey ge⸗ ſtanden in der Statt ſelbſt eine Veſtung zulegen/ dar⸗ mit jhre F. Gn. ſie im Zaum vnd Gehorſam hette hal⸗ ten koͤnnen/ vnd darob ſeyn/ daß ſie nicht wider abfaͤllig wuͤrden/ vnnd neuwer Vnkoſt auffgewandt werden Dnd obwol jhre F. Gn denen von K zugeſagt/ ſie bey jhrer Gerechtiakeit zuſchuͤtzen vnd handtzuhaben/ auch niemandt zubeleldigen/ So befindt ſichs doch er tranſmiſſis äctis, daß die Auffruhr nicht auffgehoͤrt noch geſtillet geweſen/ als jhre Fuͤrſt. G. noch mit allein Kriegßvolck in der Statt gelegen/ darauß jhre F Gn. wolabnehmen koͤnnen/ da dieſelbig auß der Statt zie⸗ hen wuͤrde/ vnd das Kriegßvolck vetlaſſen/ der Lerme wider angehen wuͤrde/ vnd neuwer Kriegßruͤſtung vnd Vnkoſten auffgehen hette muͤſſen/(darauß dann jhre F. Gn. wol bey ſich abnehmen koͤnnen/ das Volck zu⸗ verlaſſen/ vnd jhre Statt in Gefahr wider zuſetzten.) Wann aber ein ſolch Kriegßvolck ſtets zuhalten ein trefflichs heite koſten woͤllen/ kondten jhre F. G. nichts beſſers thun/ dann ein Veſtung in dee Stat zulegen. —— 26 Dhn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. cken Deſatuna willen/ welche mehr in der Statt pro auertendo propriũ periculum/ dan darauſſen auff⸗ gangen wehre/ derwegen beſſer bedacht geweſen die BVeſtung ex eo capite, quod ſit poſitum in loco iu- riſdictionali RR. fechten wil/ geſchicht wol mit wenig fugen/ cum ante reconciliationem& initam atq; re integratã concordiam RR. non admodum habeant gloriari de ſuo proprioterritorio. Nam adhuc pro- pter ius belli, iuſte moti, illud adhuc ſtat in manibus principum, nec ante concordiam,& pacem initam cea reſtituere tenentur: quia illa territoria quaſi pro captis ab hoſtibus, pro ſuis merito detinent, donec pax ſit rurſum inita, iuxta Dd. in 1. poſſeſſio. de acqui. poſ. Nec hoc illis imputandum eſt. Nã cum bellum mouere, illis fuerit de iure& auctoritate Imperato- risconceſſum, etiam fconceſſa eſſe oportuit, quę ne- ceſſario in conſequentiam venerunt, vt direptio& ademtio atq; occupatio bonorum& locorum, ſecu- dum Bart. inl. de auct. tut. ö Zumandern/ was die mulation vnd Iniurien belanget/ propter quam prætenditur ædificatum el⸗ ſe illud fortalicium, iſt hieroben im Conſilio mit A. Weil aber ſolches nicht hart zurahten vmb der ſtar⸗ 7 bewehret/ quod iure non præſumatur aliquid eſſe æ- dificatum in alterius æmulationem veliniuriam,&c. Ob nun woldas Conſilium mit B. etzliche coniectu- ras in contrarium dedneirt/ propter quas præſumi debeat æmulatio& iniuria,& per quas ſuperior præſumtio eleuari videatur: So ſindt dieſelbtge Vermutungen der wirckung nicht/ daß ſie reſtringirn koͤnnen. Dann daß erſtlich angezogen/ quod inde præſuma- tur ad æmulationem R. eſſe ædificatum, cum ædifi- catum ſit in loco R. Deinde quod muros, portas, turres Ciuitatis demolierunt, Amuls hortos Ciui- um diripuerunt,&c. Hierzu kan geſagt werden/ quic- uid huius factum eſt, id eſſe factum culpa ipſo- rum R. ſi ipſi ad bellum,& ad hoc fortalicium non dediſſent occaſionem, non fuiſſet factum hoc for- talicium: Imputent igitur ſibi, ſi quid æmulationis ſit inde ſubſecutum. b 1 Zu dem geſetzt/ daß dieſe Veſte ad æmulationem K. furgenommen ſeyn geachtet werden koͤnnte/ ſo iſt doch ſolches nicht principaliter ad æmulationem, ſon⸗ dern pro commodo ptincipum ædificantiun geſche⸗ hen. Nam ad hoc ædificarunt, quod inde velint pro- pulſare iniuriam vicinorum ſeptẽtrionalium, quod & ipſis R. in commodum cedit. Itein quod ius ſuum rioritatis damit abzuſchneiden/ jhme nicht Gehorſam zuleiſten/ noch ſich von jm zwingen zulaſſen/ vnderſtan⸗ den. Weil aber ſolches ad maximã diminutionẽ ſta- tus, domus M. gereicht/ ſeynd dieſe ſucceſſores nicht ſchüldig ſolche Priuilegia zu attentieren. Nã ſi hoc p. poſitum fuiſſet maioribus concedentibus, nequaq conceſſiſſent, quia ad profectũ Ciuitatis& pro pace conſeruanda dederunt maiores hęc priuilegia, vide- licet ne impedirẽtur in mercatura, neq; bello offen- derentur a M. ducibus. Cum autem ipſi ſuis ſeditioſis factis& conſilis mercaturam,& profectum Ciuitatis volunt impedi- re,& inuicem bellum inteſtinum mouere, protecto gaudere nõ poſſunt talib. prinilegiis aduerſus pi. cipes, pacẽ& profectum Ciuitatis conſeruare voſè- tes,& cupiẽtes per tale fortalicium, de quo tempore propriæ pacis fuere priuilegiati R. prout hoc pulcre determinat poſt Lud. KRoman. in conſil. Q/+₰9. Iaſein!. ſciendum..ſifundum. num. 2. ſf. qui ſatiſdar. og. vbi ad communem Theoricam, ceſſante caufla ceſſat effectus, allegat exemplum de Priuilegio dato pro- pter concordiam,& dicit, quod illud ceſſet& perda- tur ab ipſo, qui beilum vel guerram mouerit. Wal nun die Fuͤrſten von M. denen von K. diß Priulleg. um gegeben/ proptet concordiamn, daß ſie nut vnnd von den Fuͤrſten Friede vnd jrer Statt Wolfahrt ha⸗ ben ſolten/ vnd ſie nun ſelbſt keinen Friede halten/ ſen⸗ der ein Auffrhur vnd Sedition vber die ander anrich⸗ ten/ daß ſie ſich nun auff jhr Priuilegium de non ha- bendo ibi fortalicium contra concedentes princi- pes M. beruffen woͤllen/ weil ſie jnen den Daumenauf dem Auge halten/ vund jhren Muthwillen/ Rebellon vnd Auffrhur ſteuren vnd wehren woͤllen/ da wird eszn vnzeitlich ſeyn/ quia perdiderunt hoc caſu prætéèum Priuilegium propria culpa:ſecus ſane eſſet,& tuendi eſſent R. apud ſuum Priuilegium, ſi ipſi quicuiſſent, & principes ad arma non commouiſlſenr, iiq; nihil- ominus fortalicium ibi, neſcio propter quas alis cauſſas, ibi ponere voluiſſent, Darum erachte ich das fortalicium exſtructum werde ex motiuis ſine augu- mentis in contrarium adductis, ſo leichtlich nit ton⸗ nen demolirt werden/ vnd iſt anch derwegen ſoanrie nicht mit dem Wiedrigen Contilio zu diſputieren/wie die Priuilegia Waldemari& Henrici ducum M. zu- verſtehen/ vel vtrum præualcat, dann davon iſt in mi⸗ nem erſten Conſilio mein einfältigs Bedencken auch geſtalt. Nam ex quo ipſi ſe indignos fecerunt il. lis priuilegiis, de intellectu non anxie curandum icl uunosl 4 1 bi profect rileendiad prꝛ uucentium eo nähtumcurlus ab uwbegpeeigratice Pririnm deduci ne aallbium conce ſexonclum g..S unna Malem, um got ltius eſt do Kdenaco itur hoc, amucpere nonp ſade Wiedna Mrunrxrecariam cor tänanleGtäide, näcömunis Kc.. lfamteicvgunrur 1 liclergale& al dnnontrlertequo ärurun. ami zoeranconceſſt daßſtſachius au bnef pacionihut — — ſuperioritatis aduerſus rebellantes ſubditos velint diſputandum: remoto vel caſſato namq; corpore dl ee tueri,& pacem conſeruate contra ſeditioſos in R. remouetur etiam anima ſiue intellectus: velremou MnMa Brtol con quod& toti ciuitati in vtilitatem cedit Ergo illud ſubſtantia remouentur ſimul& qualitates,&c. allhmoldigt argumentum de æmulatione non ſufficiet ad demo- XIII XIIII. Xv. b 1 wwfalta cle. litionem: non enim ſufficit aliquid ædificatum addà— 141...G.. ftirwient⸗ æmulum, vel iniuriam alterius; niſi& hoc princi- SD Jeſe drey Quæſtiones well ſie in beyden Conſt- heicerclane A Fälitet ſit factum ſicut in conſilio litera A. ſignato ſiis in eundem finem expedirt, vnnd auff eine hatenaſe un ſatius eſt deductum. Meynung eoneludiern vnd vbereinſtimmen in deci- 1 tmporein lunns Das dritte principal Argumentü, als dz den Fuͤr⸗ ſione, laſt man es auch dabey bleiben vnd iſt weiterer⸗ Uiameßahe cli ſten allda zubawen propter pactum& priuilegium tendirung hierin nicht noͤtig /ꝛc. 4 räRenn. miai nicht gebuͤret/ iſt in jetzgedachtem Conſilio weitlãufftg XVI. ö 8 ddl ,n. 1 ,15 An, ee: ö—)—]ſſſſſſ te deeno cöper, dedücht d94 eillla eriuilegi⸗ non obſtent, neq; D Je Deciſio dieſer Quæſtio n in dem Con ſlio eihae ada onte= mit.iſt dem mit Argantz zuwider/ welches mich iettah n DBud wann das ſchon were/ o3erſcheint doch/ daß doch nachgeſtalten Sachen geduͤnckt allerſeits nicht aeaaze ſotte li as on wereHerſcheilld de achgeſt achen geduͤnckt allerſeits ni haruß ſich die von K. ſolcher Priuilegiẽ contra principes con- beſtehen konnen. 1 danne Kehner : Aſ.. 1..— ltdee.„. e. reiguce uaehraeherralyſtarvſcvni nicht hiccr Dann anfaͤnglich im Conſilio mit B. ſtunden de Kedttisedin yn/ ſonder damit jren jetzigen Juͤrſten ihr ius upé- TConſulti darauff/ licet ius collectandi ſit de regalib. Seaßmenndhf tamen Wur ſ donus A eſschepezant — maudem ppül dram& Rat a 1 fonlti 4¾ . — lat 4 » 2u ℳ undum. num. f 7 1 Kmunem Theorie. 2 Kam, c 47 1 Alegat cxem 8 4 plum de! Kordtam. J 0h 1 A* d qt delum velguer 1 iß 4 4. — Arſten ven M. denend d — — — — 8.. 8 Poptet concorqt 1 a arud fenun ſelbſtein 1s rud fenauſchſtkeine zae luffrhurend Sedinen, aan . .. 4 di fortalccium contra ean. 8 6 5 Aurfen Fredevndjrer 3 wuffen wolln walſein uhda thalten vand jhren I tan rdur ſteuren vndwehter ane ſonn 1t ſ 1 1 an quia perdiderun attu, um propria culpa:ſcer Mrli apadſuum Priullegu amn pes adarmanon comn wrus ſortahcium ibi, neſci Juma 1sſent S am exftuctum wadee mrüth,. a contrariumaddudt pettt on waden dndiſat(Peg dem Wiedngen Conk a ceia Waldet aari& H untr uu 1 1 — 21 d9 — velvtrum preualerbi 2 Coafto meneinfl par 3 Se 2 tr 3 8. Nam cx quo pl 4 ce giis de intellectunor 1 — — oto j relca Kan b 42.„ 4 4„ſ vretiam animatluelt ub dnl8 un „nouentur ſimale. XuI Xllll e „p„Ouæſtionesſbe 12 edrch. Mc. — . er en cundem hnel. Reſponl. Iuris Decad. XI. Reſponſ J. tamen non ſit de reſeruatis principis:Eti nferunt il- lud præſcribi poſſe,&c. prout hoc thema late proſe- quuntur& allegationibus defendunt, in quo tamen non admodum inſiſtendum videtur: ſed quod inde lati inferunt R. hoc ius collectandi per lapſum 40. annorum præſcripſiſſe, non video, quomodo hoc ſatis defenſum ſit ex parte aduerriſa. 9 Nam indubitati iuris eſt, neminé tadiuuare cur- ſumannorum ad præſcriptionem, niſi etiam eo a- nimo poſſederit, quod præſcribere velit, vel cauſſam præſcribendi habuerit. Nun befindet ſich auß dieſer Handlung gar nicht/& ne præſumtiue quidem, daß die von Rdas Ius collectandi, anfaͤnglich fuͤr ſich vnd auff jihre eigen Hand angefangen/ vnd der Meynung gebraucht/ daß ſie durch verlauffungz o oder 40. jaren wider die Fuͤrſten von M ſolch lus hetten verjaͤren woͤl⸗ Nhu /ſonder das contrarium iſt auß jrem eigen Reuers zuerweiſen/ nemlich daß ſie es ex mera gratia ad cer- tosannos angenomen vnd angefange/ auch daß jnen die Fuͤrſten von M. ſolches anfaͤnglich ex mera gratia ad certos annos zugebrauchen/ gnaͤdig concedirt vnnd nach zegtben⸗ Ibi profecto dici non poteſt, quod R. cauſſam poſſidendi ad præſcriptionem habilem er- langet hetten/ ſed quòd ad libitum dominorũ prin⸗- cipum concedentium eo iure vti voluerint,& ad eo- rundeim libitum rurſus ab eo recedere, prout certi iuris eſt, ed quæ ex gratia conceduntur ad tempus in io præſcriprionem deduci non poſſe cum † accipiens teneatur ad libitum concedentium concedere& di⸗ mittere conceſſum leg.:¹.& 2.ff. de precar. Zaſclibr.. cunſi.) numer.F. l. Mallem igitur. C. de praſcr. 30. vel 40. ann. Prout latius eſt deductum in conſilio cum A. Quomodo igitur hoc caſu præſcriptio currere potuit, cum incipere non potuertite Dabß aber die Wiedrigen Rathgeber fuͤrwenden woͤllen/ hanc pPrecariam conceſſionem non valuiſſe, & ꝙ illudius collectãdi de ꝓprio iure habuerint K. ratione iuris cõmunis,& c. Id probatum non eſt. Na ipſimet confiteri coguntur& aperte confitentur, ius collectandi eiſe regale,& quod cũ conceſſione iuriſ dictionis non tranſcat: quo iure ergo aſſumere illud ius ſibi potuerunt R. cum illud ipſis in priuilegium;, velalias non fuerit conceſſum? Dann es vnverneint⸗ lich wahr/ daß ſie ſolch ius aut ex teſtamento, aut ex p- ſcriptione, vel pactionibus erlangen muſſen/ cum ſit Ir ins in corporale l. nec fructuarium. C.de vſufr. iuxt.. vſusfruttus, Inſt. de vſufr. cum ſimilib. Iam nullibi cõ- ſtat R. ex teſtamento vel præſcriptione hoc ius ha- bere; ſed ex gratioſa conceſſione ſiue pactione Ducum M. Quomodo igitur dici poteſt, illam con- ceſſionem non valere, vel ea K. non indiguiſſe, cum propriò iure tuti fuerint? vbi conſtat de tali proprio iure quæſo? De teſtamento nihilconſtat, neq; etiam quicquam de præſcriptione, cum nullibi apparcat, eos vllo tempore in poſſeſſione fuiſſe ante præme- moratam conceſſionem ducum M. Woher woͤllen ſſe dan der Zeit einig ius collectadi bekomen haben? cũ illis hoc vt regale nõ cõpetierit, neq; abſq; ſingulari cõceſſione côpetere potuerit, nec illis etiã cõceſſum antea vnq fuerit, Wie ſolte dan die conceſſiõ vñ jr eig⸗ ner dargegen herauß gegebner Keuers nit gelten/ dafuͤr werden ſich dannoch die Gegentheil ſtoſſen muͤſſen vnd koͤnnen gar nicht ſagen/ daß ſie der Zeit tempore con- eeſſionis, deß precarii nit beduͤrfftig/ vel iure cõmuni ruti gelweſen weren/ cum nullum ius per ſe habuerint. Daß ſie aber hierdurch das geruͤmbte proprium ius nehmen vnd einfuͤhren woͤlle/ als beduͤrfften ſie der gnaͤ⸗ digen Conceſſion nit mehr/ vñ guͤlde auch nicht/in dem ſenack verſ wnnnien 3 vñ guͤlde auch nicht/ in dem Lenlonc olhesanch geſeſſen/ vnd alſo intrinſecus ſibi aullam poſſeſſionis immutirt/ vnnd pro ſud das ius collectandi erſeſſen/ ꝛc. Illud ſane, aur ego non intel- ligo,aut non eſſe verum venſeo. uis namq; vnq́ in iure audiuit, aliqué ſibi cauſſam poſſ eſſionis immu- tare poſſe⸗ nõne hoc expreſſe eſt prohibitum? R. ab initiò ex gratioſa conceſſione illud ius acceperunt, a ducibus M ad certos annos. Quomodo ergo llud ius effluxis illis annis pro ꝓprio iure vſurpare potu- erunt Roprofecto non magis, quam ſicut precarius, co mmdatarius, vel hypothecarius quilibet, qui ad poſtulationem pręcedentium precarium, cCõmoda- tum vel hypothecam ſoluto Precio cedere cogun⸗= tur, prout iura ſunt vulgaria: Vnd wann das ſchon wahr were/ daß poſt comple⸗ tos& gratiôſe conceſſos annos pro ſuo ſolch ius collectandi hetten altgefangen zubeſitzen/ wehr vnnd bliebe es dañoch wahr/ quod inuertiſſent ſibi cauſſam poſſeſſionis, quod facere non potuerunt, ahren vber 40 Jahr/ in poſ⸗ Et poſito, quod maxime potuiſſent, ſeyn ſie doch ſtets in mala fide geweſen/ ſcientes ſe iure alieno vti,& illud poſſidere: Iam malætfidei poſſeſſor nul- lo tempore præſcribit afin. c. quia non omnne, dæ pra⸗= ſeript.l malæ fidei. de reg. iur. Illa autem mala fides aa perte conſtat de vicioſo exordio, ideo alia probatio- ne non eſt opus, cũ in certis non ſit Opus cöiecturis. AVnd ob gleich das auch nicht wehre/ ſeyn ſie doch offtmals interpellirt worden/ vt geſiſterent: Illa † in- terpellatio ſola illos conſtituiſſet in mala fide, zut./ Ri⸗jundus. Cdeé rei vend. Licet enim extra iudicialis in- terpellatio non interrum pat præſcriptionem, tamẽ conſtituit aliquem in mnaſa fidei& ſic ſatis eſt inter- rupta. Quia malæ fide poſſeſſor nunquam præſcri- bit, vt ſupra proxime eſt aittum. Damit iſt dann auch widerlegt/ was Gegentheil fuͤrwendet/ perillam in- terpellatiõnem non fuiſſe interruptam præſcripti- onem, cum continuarint poſſeſſionem cœptam. Nam illa iura, quæ deſuper ſunt allegata, loquuntur de iure ciuili,& ſunt iuris ciuilis: ſed illa hodie per ius Cononicum correcta ſunt prpter malam fie dem, quæ oritur ex illa interpellatione, quæ nieminẽ patitur præſcribere. 3 Deinde etiam non video, quid conſuetudo R. hac in reiuuare poſſit,&c. Nam hoc ius collectandi liti- gioſum, non ex conſuetudine, ſed ex contractu, ſiue conceſſione primum cœpit. Et ideo non ſecundum 2 — ₰ conſuetudinem, ex qua non cœpit, ſed ſecundũ cõ- tractum, ex quo cœpit reſpiciendum, ſicut in t qua- uis re initium inſpicitur& inſpici debet, iuxt.ſ.ſpro- curatorem.. Mandati. Quid igirur ꝓPdeſt hic diſpu- tare quid valeat cõſuetudo, vtrũ conſuetudine poſ- ſit introduci ius collectandi, vel an idem poſſit con- ſuetudo quod priuilegium?aut quanto tempore in- ducatur. Item bona an mala fide? Vanę& extra cauſ- ſam illæ quæſtiones ſunt,& ideo velut cõmentave- rum contractum iuris collectandi, quem R. cum M. priticipibus inierunt, eludere nequaquam poſſunt. Vnd erſcheinet auß dieſem allen ſo viel/ daß(wie die Wiedrigen concludirn) den Fuͤrſten von M. die Re- gula, ius nobis quæſitum nobis inuitis auferri non poteſt, gar nicht im wege ſtehet: Quia nihil iuris R. CC* —— 2—= 3.— 2——— ——————————— 4 — —— — 28 vnquam habuerunt in iure collectandi, nec vllo tempore aliquid acquiſierunt. Ergo,&c. vnd bleibet alſo nach geſtalten Sachen vnſer Conſilium noch be ſtehen. 4 XVII. XVIII. XIX. XX.XXI. D½ eß efuͤnff Quæſtiones werden im Conſilio mit B. vnter einem caſu begriffen/ vnd mit einer de⸗ ciſton determinirt/ weil aber gleichwol in einer jedern ein ſonderliche qualitas facti, ex qua ſuum proprium ius oritur, laſſe ichs bey den deciſionibus in meinem Conſilio mit A. gemercket/ beruhen/ vnnd erachte die⸗ ſelbige deciſiones nach geſtalten Sachen dem Rech⸗ ten gemeß ſeyn/ kuͤrtzhalben dahin gezogen. Ob nun wol im Coniilio mit B. das Widerſpiel geſchloſſen/ befinde ich doch nicht/ daß ſolches allent⸗ halben zurechte beſtehen kundte. Dann anfaͤnglich/ daß zu der Behuff zum ein⸗ 15 gang das Wort Landbete ſubtilizando pro quacun- que ſpecie collectarum wil verſtanden werden/ vnnd mit dem Wort Landtſteur ein dina ſeyn ſol/ befinde ich nicht/ daß ſolches in iure, vel in facto beſtendig außge⸗ 16 fuͤhret were. Nam licet vocabulum f exactio ſit gene- rale, omnes collectas, tam ordinarias quam extraor-, dinarias comprehendens, hoc nequaquam efficiet vocabulum Landtbete/ etiam generale eſſe, vt cum vocabulo Landſteur concorder,& ſic comprehendat omnem collectam ſiue petatur ſiue imperetur, quia uamuis nulla collecta poſſit imperari inuitis, ſed neceſſe ſit ſubditos ad hoc citari: illud non mutabit, quin nihilominus collectarum ſpecies diſtinctę ma- neant, ordinarieę ſcilicet& extraordinarię. Nam fieri poteſt, quod ſubditi conuocentur,& generaliter in ordinariam exactionem ad tempus vel perpetuo conſentiant,& quod caſus ſuperueniat, qui effici- at quod nouam& extraordinariam exactionem imponere neceſſe ſit,& ad eam imponendam etiam ſubditi citentur, qui poſt modum poteſt ceſſare, ni- hilominus priore ordinaria durante. Ideo illa Theorica, quoad collectam imponen- dam ſubditos citare neceſſe ſit, non faciet omnes collectas vnius eſſe ſpeciei,& quod ideo Landtbete/ quæ precibus im petratur, caſu ſic exigente,& Landt⸗- fteur/ quæ de neceſſitate pro principum dignitate& ſtatu imponitur, vnum& idem ſint. b Nec refert, quod rogationes principum dicantur ſpecies violenta iubendi,.habeantq; vim minarum& quod aprincipib. rogetur vel impetretur ſit idẽ,&c. Nam hoc quoque non confundet collectarum ſpe- cies, quod omnes ſint eędem,& nulla differrntia ma- neat inter extraordinarias& ordinarias. Nam tali modo confunderentur omnia iura de ordinariis& extraordinariis collectis diſponentia. Proinde nos retinemus diſtinctionem,& dicimus Landtbete eſſe collectam extraordinariam,& ſic illud priuilegium, quod in his quæſtionibus diſputatur, de immuni- tate extraordinariarum collectarum intelligi,& nõ ordinariarum. b Sic quoq; non mutat hanc noſtram ſententiam, quod collectæ non, niſi ex neceſſitate imponantur. Nam poteſt hodie a ſubditis concedi generalis& ordinaria exactio, pro exſoluendis debitis, vt illa colligatur frumentis, cereuiſia, vino, aliisque rebus ad aliquot annos, vel donec illud debitum vel ne- ceſſitas, propter quam eſt conceſſa, ſit finita, vel et- iam generaliter& perpetuo,& tamen poteſtcon- conſilio latius eſt deductum. Quod autem in conſilio aduerſo prætenditur, duces M. acquieuiſſe tali proteſtationi, de hoc Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. tingere, vt interim illa neceſſitas incidat ſuper prio- tingere eer rem, propter quam etiam collectam imponi neceſſe ſit,&c. Quid igitur neceſſitas hacin re poteſt effice- re, vt omnnes exactiones ſint eædem? Cum certum ſit, omimes exactiones primordialé cauſſam præſup. ponere neceſſitatem,& tamen nihilominus verum manet, exactionum diſtinctas eſſe ſpecies ordinarias cilicet& extraordinarias. Quomodo igitur in no. ſtro caſu illud vocabulum Landtbete cum vocabulo Landtſteur confundi poſſet, cum Landtbete/ † Mey⸗ 1 bete/ Herſtbete ſindt ſpecies diſtinctæ exactionum. Warumb ſolte dann Landtſteur auch nicht diſtinch ſpecies ſeyn/ darumb je das diſputirt priuilegium ſo generaliter nicht zu deuten/ quaſi ſub vocabulo dand, bete K K. eſſent exemti etiam von Landſteur/& de uacunq; exactione. Dnd wann ſchon ſolches alles wahr/ quod ſub vo. cabulo Landtbete omnes exactionum ſpecies eſſem intelligendæ, diſceptatumq; priuilegium ad ommä exactionum immunitatem extendendũ: tamenpu- to hoc in caſu non magnam vim facere poſſe, camin noſtro cõſilio, ſuper hiſce quæſtionib. ſatis ſit oſten. ſum, RK.hodie, ſicut ceteros teneri ad exactiones& collectas. Vnd obwol vnter andern per præoccupa- tionem diß argumentum in noſtro conſilio præue- nirt werden wil/ quaſi dici non poſſet, tempore tri- butæ immunitatis non fuiſſe cogitatum de talibus collectis, quæ hodie im poni ſolent, cum ſupinum eſſet dicere, in genere de talib, caſib. nõ potuiſſe co. gitare principes,&c. tamen ad hoc reſpõdetur, quod illud nthilſtringat Nã qualis mundus hodic eſbqua- les Populi, qualeſque negotiationes, impoſſibile eſt principes cõcedentes deſuper cogitare tunc téporis potuiſſe, ꝙ igitur nunc, vt exactionib. aliter proce- dere non deberent principes, quã tunc, magssſupi- num eſſer hoc dicere, cum iure hoc facere polſint, ſicut in noſtro conſilio late demonſtratum eſt. Deinde quod etiã hoc obſtare non deberet, quod de collectis ſemper, quandocunq;& qualitercunq; imperatis velpetitis, cum aliis ſtatib.& ordinib. Pro- uinciæ reſponderint, non ſolum æqualiter, ſed etiã in duplo plus,&c. hoc nunquam perſuadebunt no- bis aduerfarii, non aliter hoc ſe habere in noſtro cô- ſilio oſtenſum eſt, nec poterit hæc ſolutio cum hoc prætextu palliari, quaſi illa ſolutio ſit intelligendade lis bonis, quæ extra ciuitatem ſita ſunt. Nam ſi hoc ita eſſet, non duplum ſoluiſſent, ſed ſimplo euadere cum ceteris poſuiſſent. Secundo nec hoc prætextu euadent aduerfari quaſi contrafacientes priuilegio præiudicẽt ſibiillo actu,& non in priuilegio,& c. Nam certum eſt eos ſæpius ſoluiſſe cum ceteris collectas. b Tertio, non effugient quaſi ſemper fuiſſent pro- teſtati, ſe non intendere immunitati renuntiare,&c. Nam de illa proteſtatione nobis nihil in hiſce tranſ- miſſis actis conſtat,& ſi facta eſſet, tamen neq; Kk. neq; duces M.acquieuerunt tali proteſtationi, quod Menoaepuienerdnr. conſtat, quia ſæpius folue- runt,& quidem duplum, nec apparet ſemper prote- ſtatos Sic etiam Duces non fuere ea contenti, qula in ſpecie ſibi reſeruarunt in confirmatione priulle- 2 giorum, die gewoͤhnliche Landtbete/ ſicut in noſtro nulli⸗ kalerdnsm atzwvider darut mu Cuxſlion etu dr dner ſin dem tuſen wieſie be 2 hüſe beruhen we a wes vnſer ſagrrſe XXIII Kien Arteuln UMKphclation nach asſrdam Driuilc tnrennichts me dewdaßim Anſa wahader Stattl airjelktione Ho — Uisb.cſeruarint, füzaktchcelſumé nrczict omni iuri- ie ockiitaeſſe ltouumſic non twſbeipollet ius öerbcranlilſe,ſicu truun deciſioy ctiedcninmerito nitdtnelle deben da nnotz28. uraadRKee pollint de fürin finchib aurgziceoſem Knichtäu denten qualt a 81 alt G etlam po n b amſchenſolchr le 2 kandtder⸗ om 21 2, diſcept mM u t 4 3 num! m Ppru s m lIl Atem ext X e a. nes eracio n 2 ddle, nunftatss non kuillec 1 1* 6 „qurhodie imponi ſo Mun rein genere de tulib,c Am incipes,&ctamen adi amhie Uſtmgrt Näqualsm hm 4, quale ſque negotiati un c5cedentes deſuper r qigtturnuncint exae td- deberentpeincipes, h hoc dicere, cum iur Mrun oſtro conſiloo late den dortu e quodetähocobſtu nctes 1 auue asſemper, quandocu m⸗ . eelpetitiscumalisſ eret⸗ b Honderint,non folu- an hn dlus Kc. hocnunqua Jn l „ aſum elbnec ſotert a 9 Gilaſohn tmctee p 1n Iee del rfacientes pflulled — 4 4. 4 d oninpriuilegtode, iſſe cum ceters col. elul non fugient qu u 10u? 31 4 wniotenäerei m 1 4 1 one A. n oroteſtttio een; us co. nt e uteuerdne Ee 84 Macd. eoh⸗ ue ¹ 6 1 r duplam,ne- ntel„ aue 1 nontt ne 31 1. am Ducs le 90 1 ccene, atine Wat. . er bi relerue — 9 al don magnam rim 37 A luper hulce qurſh a d zuolamſoluifet Sw don dupt 4 nullibi apparet: nec hoc ex ducum promiſſione ab eis allegata oſtendi poteſt, ſed potius contrarium, quod ſcilicet principes conſuetas collectas, quas Landbete vocant, ſibi reſeruarunt, apud Kileg dige ipſum ſic acceptando,& non contradicendo appro- barunt, proui late in noſtro conſilio oſtenſum. Cum igitur ex prætenſis liqueat, non obſtanti- bus prætenſis, antiquis priuilegiis R. ad extraordina- rias collectas, die Landbete téeri,& aduerſarii fatean- tur eoſdem ad ordinarias quoq; teneri, non refra- gantibus iiſdem priuilegiis, manet noſtra conclu- No firma, R hodie adomnes collectas, ſicut ceteros ordines& ſtatus prouinciæ teneri. XXII. XXIII. 2 SN dieſen beyden Quæſtionibus, ob die Aduerſa⸗ 86 Ja nicht allerding mit vns einig/ ſo ſeynd ſie vns dochnicht zuwider/ darumb laſſen wir es bey vnſern Decmonibus bey dieſen Articuln bleiben/ alleine daß ſie bey der 22 Quxeltion ſetzen die Straffe/ darvon der Attic. meldet/ ſey in dem gemeinen Vertrag mit der Statterlaſſen/ wie ſie bey den vorigen Artic. vermel⸗ det/ dadeey ſie beruhen woͤllen/ ſo laſſen wirs auch da⸗ bey bleiben/ was vnſer Meynung auch daroben auff daſſelbige geweſen. XXIIII. XXV. y dieſen Articuln haben wir geſagt/ weil daß — die Aypellation nach LL. nicht gehoͤre/ ex cauſſa daß das primum Priuilegium, Anno 112/. auffge⸗ richta/ darvon nichts meldet. Darauff aber ſagen die Wiedrigen/ daß im Anfang die Statt Kehe dann ſie M geworden/ der Statt LL vnterworffen geweſen/& quod in præſtatione Homagii, principibus M. facti K. ſibi ius Lreſeruarint, idemque ipſis in prædicto priuilegio ſit cõceſſum,& quod propterea principes renunciatint omni iuriſdictioni,& eam conceſſe- rint R.&c. Hoc ſiita eſſet/ ſicut tamen nos ex actis hoc negotium ſic non deprehendimus, neq; intel- lexitmus dici poſſet, ius Appellandi L. ſimul cuma- lit iuribus manſiſſe, ſicut prius apud R. fuit,& eſſet aduerfariérum deciſio vera. Sed hic non immerito dubitatur, quandoquidem prædicta vera eſſe debent, qui fiat, quod in ſecundo priuilegio Anno¹z28. dato mentio fiat appellatio- nis, quod K.ei poſſint deferre Lubecã vel non? Nã ſi habuerunt& reſeruarunt R. ſibi ius L.& propterea acquiſiuerũta principibus omnem iuriſdictionem, appellarunt; ideo ſemper Lubecã, quid opus fuit il- lis, de nouo poteſtatem concedere, quod appellati- oni Lubecam deferre poſſent velnon? Nam hoca- lias illis de iure licuiſſet, cum friuolæ Appellationi deferri non debeat, quapropter difficulter a priori opinione in Coniilio litera A. ſignato recedendum videtur. Verum vteunq; lioc ſeſe habeat cum ex actis in- telligatur R nimis liberaliter vti prædicto priuile- gio,& ſub prætextu illius ipſos ſolere deferre ap- pellationibus pro libitu,& maxime ſecundum quod cuique fauent potius, quam quod ordinem & ſanctionem iuris in eo ſeruare ſoleant: meri- to dici poteſt, ipſos abuti eo priuilegio, idesque correctione indigere illud priuilegium prout etiam hoe neceſfitas ſuadet, ne fub colore talis priuilegii partes iure ſuo defraudentur. Nam ex actis eolligi- Reſponſ Iuris Det ad. XI. Reſponſ. I. 25 Leaelehnace nahrile fein pelagnigon b»tunc ille nullum refugium habeat, neq; ad Lubecam, neq; ad principes, ſed cogatur ius ſuum deſerere, alias incarceratur, quod omni modo graue eſt. Licet enim Iudex inferior non deferat partis f appellationi, ſed det refutatorios, tamé par- 18 tem propterea non poteſt cogere, vt ius ſuum deſe- rat, quia nihilominus cum ſuis refutatoriis, Iudicem appellationis adire poteſt, quod cum hic non conce⸗ datur, ſub prætextu illius priuilegii, tendit vſus eius ad iniquitatem: Ergo abolendum vel corrigen- dum, aut ſecundum iuris intellectum interpretan- dum eſt. Was ſonſt von der nicht adminiſtrirten Juſticien/ vnd jhrer Straffe in dieſen Quæſtionibus diſputirt/ iſt in beyden Conſiliis nicht weit von einander/ allein quod aduerſarii volunt, pœnam illam eſſe a princi- pibus remiſſam in generali ſupradicta tranſactione cum R. inita. Quatenus hoc conſiſtat,& an etiam id R. ſeruarint, principes melius ſcient,& ſu P. quo- 3 2 que hac de re fuit dictum. XXVI. XXVII. Wan auff dieſe Quæſtiones, von der Straff des wider Rechtlichen Proceß/ ſo die von R mit ei⸗ nem vom Adel hiebevor gehalten/ laudend von den Wi⸗ drigen/ deßhalben propter remiſſionem ſcilicet pœ- ne nicht gehandelt/ laſſen wir es auch bey vnſer vorigen Meynung vber dieſe Quæſtiones bleiben. XXVIII. XXIX. 8 Ann ſich die Fuͤrſten von M. an den Orth des 32Meers/ davon die Quæſtiones meldẽ/ der Schif⸗ fart von Zeit das Priuilegꝛum gegeben/ niemals/ ſon⸗ der die vonK ſtets vnd alleweg allein gebrauchet/ wolte jre F. G. die præſcriptio vnd das Priuilegiũ, darin ſie ſich alle Juriſdiction deſſen Meers begeben/ im Weg ſtehet/ vnd were jhr Deciſion Recht/ wie auch vnſere dahin gerichtet. Wan aber die Fuͤrſten beißweilen vor Jahren ſich der Schiffart gebraucher/ oder die von K. fuͤr etlichen dencklichen Jahren die Sehiffart fuͤr ſich allein angerichtet/ erachte ich es ſolte bey meiner vorigẽ Deriſion billich bleiben. X XX. b A Vff dieſe Quæſtion, wirdt von dem Gegentheil nichts beſonders/ dan was ſie hiebevor auff die vo⸗ rige Art. deeidirt/ für bracht/ darumb laſſen wirs bey vnſer Deciſion auch bleiben. XXXI. Jeſe; 1. Quæſtion betreffend/ ob die G. H. Con⸗ S ſulenten dieſe Sachen von der K M. cognition/ da ſie jren Anfang genommen an das K. Cammerge⸗ richt ziehen koͤndten/ ꝛc. wehre wol beſſer zurahten/ zu⸗ vermeydung aller Weiterung/ daß man jetzo mit der Sach bey der K. M. bleibe/ vñ ſonderlich weil jetzo ein offener Reichs Tag gehalten wird/ da koͤndten ſich viel⸗ leicht des Reichs Fuͤrſten darein ſchlagen/ beyde bey der K M auch denen von K. das erhalten/ welches man im Rechtlichen Außtrag erwan ſchwerlich/ oder gar langſam erhaiten moͤchte. vnd wil damit dieſe concili· ationes, vnd mein einfeltig neben nachbedencken auff das ronſiliunmi mit B. gemerckt hiemit geſchloſſen ha⸗ ben. Saluo ſuper melius æquius ſentientis iudicio. CG z —ᷣ—ᷣ—;::—— — .— 5 6 30 Dn. loach. Mynſing. Iutiſconſ. Germat KRESPONSVM III. SVMMARIA. 1 Eilii mortuo patre ſunt eficiuntur ſui iuris- 2 Elius qui ſui iuris eſſettus, quicquid ex bonis patris acquirit, vel aliundeꝛſuum& proprium patit- monium ert. 5 Rei ſuæ quilibet moderator& arbiter eſt, etiam ea abutendo. reſbondetur infra num. 1 6. Adminiſtrationem rerum ſuarum ingenuis homini- us auferre, iniquum eſt. Iuri ſuo quilibet renuntiare poteſ.(to l&. An. 5ᷣ Minorib. is. an. etiã inuitis tutores datur: ſecus exple- 7 Minores expleto i: anno, præter ad litem inuiti cu- ratores non accipiunt, ſed res ſuæ eis committun- tur,& qua agunt, valent. „ inores intra I4.& 25. annum læſiin integrum reſtitui poſſunt: at non ſi ante id tempus veni- am atatis petierint, vel iureimrando contractum initum confirmarint. luramentum firmat contrattum puberis, etiam ſine curatore& decreto indicis celebratum- 70 Iuramentum confirmatorium an confirmet contra- Rumalias nullum S inualidum, necne, vel ſalte an& quandoſit ſeruandum. 1. Contraltum faciens contra legem nonpeccat. 12 Abdicatum ſemel, redintegrare minime coöceditur. 13 Abſölutionem petens a iuramento an& quado au- Adiendus.& num. ¹. 13 Leges&o ſtatuta, quæ habent appoſiti verbi, omni- no, ſunt intelligenda ipſã iureꝛſine aliqua ope ex- ceptionir adeò vt ue in contrariu diſpenſari pollit. ii Iuramentum requirit conformitatem cordisz et oris. Authent-ſacramenta puberum,& c. quamuis, de pactis an locum habeant in donatione liberorum, C renuntiatione. 19 Iuramentum contractui additum excludit omnem leſionem,& quamuis cauſſum.— 19 Quorantia in minorib. nonpraſumitur,& ius igno- rare illis est conceſſum. 20 Renuntiatio minoris non tenet- 21 Renuntiare non poſſumus iuss quæ ignoramus. 22 lLuramenta ad incognitanon trahuntur. 23 Subſcriptio fatta animo conſentiendi in ſupra ſeri- pta, omnem ignorantiam tollit, nec ſubbſcribenti prainabot.. 2 ½ Subſcribens vel ſubſigillans videtur omnia prace- dentia virtualiter ſubſcribere,& ſubſigillare,præ- indicatꝗ, ſibi per omnia contenta.— 25 Sigillum habet viu conſenſus& confirmationis. 26 Renuutiatio iwramento firmata, videtur omni me- liori forma, via& modo, quibus potuit, facta, o- mnisq, eius defectus ſuppletus. 27 Luramentum omnem ignorantiam tollit. 25 Luranti an& quando detur beneficium leg. 2. de- reſc. vend. 29 ZLuramentum ſuper renuntiatione fatum, iuran- tem a quacung, exceptione excludit. 3o Verba bey Fuͤrſtlichen Ehren vnd Wirden/ vim iuramenti habent. 31 Geminatio renuntiationis& ſæpe fatta reiteratio, enixam& certiſſimam renuntiandi voluntatem oſtendit. 1— 32 Teſtari de feudo non licet vaſallo. 33 Pater teſtando velalias or⸗dinando partes inaquale⸗ in feudo faciens, nihil agit, éc praiudicat alits, vni plus quam alteri aſſignaudo. 34 Filii æqualiter omnes in feudo ſuceedunt, niſi pater vni quam alteri plus teſtatus fuerit,& teſtamen- to dominus conſenſorit. 1— 37 Pater vaſallus quãdo de feudis teſtari poſſit. et n. 11⁰ 36 Pater an et quando poſſit vni e filiis prælegare fen- dum,& vni aſſignare.& n.39. 37 Subditis vtilius eſt per vnum praeſſe quaã per plurer. 39 Filius ſuccedere volens in bona a patre renuntia- ta, ins ex perſona patrisnon aus metiri debet. zo Perſana vna prohibita ſuccedere, probibentur& deſcendentes ex ea omnes. ii 2H rSuccedendi& excludendi potentia ad mortem traſ mittitur. 42 Succeſſör non debet eſſe melioris cõditionis qua an- teceſſor vel auclor ſäus.— 43 Succedere non poſſunt, quorum auttores repellatur. 44 Perſona media ſublata ſequens admitti potest. 4 Medio ſublato extrema etiam ſimul ſublata ſunt. 46 Succeſſio non fit per ſaltum ſed per graduu. 47 Antecedente deſtrusto ſequitur deſtruttio conſe- Jjuentis.— 49 Renuntiationes iniquæ,iniuſtæ et a iure extreme re- probatæeſunt nullæ, nullosꝗ, pariunt eſtettus, mui. 3* nimeg, conſiderandæ ſunt. 49 Kenütiationes hereditari iure improbatur. et n.,. yo Iuri in fauorem ſuum introdutto quilibet renun- tiare poteit. Eallit in ſuccẽ ſſionibms. Fi Succeſſio per iuris modos, nò per padta deferri debet. 2 Succeſſioni pritatorum pactionibas modus dari nd potest. 4 Jz Conuentiones quæ auferunt liberam teſtandi facul- tatem bonis morib. aduet fantun, et captanda mun- ris alienæ cauſ præbent, nec iuraméto firmaiun. I4 Bonis moribus quæ contraria ſunt, iuriſiurandi ree ligione non firmantur. S yé Iuramentum ſuper contrallu interpoſiti regulatur ſecundi contradlii,& eius naturam ſuper qusin- terponitur, et inde ſuam interpretutionem recipit. F7 Futellectus reg. c. quamuis, omnia iuramenta ſen uandarſiue contraclus valeate ſiue non. Juramenta fiue contractus valent, ſiue non, quando ſeruanda omnia. Fe luramentum ſeruandum omnerſi non ſit fomentun peccati:ſi non tendat in diſpendium alteriusſ non ſit contra publ. vtilitatem: ſi non ſit contra bonos mores: ſi habeat trer comites veritatem,iinudicium, & inſtitiam. roſpondetur nu.s IzçTJh-.. Fg Contractuum cauſſa eſficiens. éõo Iuramentum lices minorem faciat maiorem, nos tamen facit ſagaciorem& prudentiorem. 31 Kenuntiatio, qua fit elam& occulte, ſuſpicione non caret, ſed fraudem& ſimulationemarguit. é2 Iniuria a cognato& familiari ilata maior& in- dignior repntatur, quam quæ ab extranoò impor- tata& facta esl. 63 Contractus ſemel initus parte altera inuita reſein- ai non porest, quomodo intelligendam. 6(bntractui cuilibet, quaædam iacitæ inſuent condi- tiones lagitimæ, quibus vti licet, æque ac ſiex- preſſa fniſſent. Conditiones tacitæ contratuum attendendæ, æque ac Ji contractibus eæpreſſe inſertæ fuiſſent. 65 Parentes debent liberos alere, ſatum& dignitatem conſeruare,&æ illis theſaurare. 65 7 Wp oſſibile es t, quod est contra ius&ò bonos morts. 67 Le* aunjma. manun mapulat udnryi tacitam ezſuihebe 2 lmalam cauſe ruſnn 16 aenac luiuwiezſfnon uuabenic fernu uni uramento mnaif, ucdute lhannato aliekius hun Mumnayer ſuper aan iure in. Waifut. tlnan ſherus no vnn ac donanon menum dunati uitun liberv nanenum unn del nuciim inpr MNenarun non au ainna ſuat limit mnlan. aujeun, ſonu⸗ der u mnaunan Vetrne lunnſmeſerfiint aianhan ren as zunanoſſt. 3 nnmme 1 3 8 1e her ſatum i, dentt deſ ſtructo ſe unt De. 6 6 nriatis ne— nd 1 te ſent nuli, null un ⸗ r a enſderaudeſ ant. uariana her eüth rren 8 f fauorem ſuum utridu aise „ atei a ſaccc ſtn hu nndun ndyen maau naatun zallm Au 1asee i 2 1enis merib. 4due,ſit am lene canſã yrebent, rer 4 2ndbas uecunru me uin ſirmantur. entrn er ads cautralti,e, Jeuth anitur etindeſuam inte Nhri Cius n· t quumnu, n 4u,iue cartraltus vale Sa euta, ſae cntraltut iul andt nu. entam ſerumdum em er um tenäurciß arra„abl. e- tinaten: Wa abeut netamits A hmumchenatn 1 auum caus ſaeffeien † 1 eutum lieri munrn, unn n fut Vaan 3 B. g hun lan „ nun⸗ Traſ it clam 8 44 „ 4* 77 Pater e Aaeafhes 8 vnnu lhers. 8 we Jus Reſponſ. Iuris. Decad. XI. Reſponſ. 11I. 9, Ler coutraftum impoſſu bilem ſeruare, non præcipit, ſed retrahere permittit. 6y Sueceſſores in feudis antiquis: non poſſunt aliis eori ſucceſſoribus renuntiando„ aut quid faciendo præindicare.(iuramento 559 Contraltus ex parte coſenſus peccãt no ô confirmatur 70 Contractus& zenuntiatio generalisn n6 d extendit /* ad incigitata, S 20 58 2 in ſpeuse; non renun- tiaſſet. 2 wamentun, generali renuntiationi Adi,an non firmat contrattum, nec ad incogitata porrigitur. 72 Conditio tacitaaſii ⁊res in eode ſtatu permanſeruu,ſie cut ineſt contrattuiita etiã uramento contractui adie CTo.& nau. 76. 73 Iuramentaã 1contraklui impoſſi 2 adieska non ligat, nee firmat contratuum. 4 luramentum donationi ſimplici adieftam anun ouem non ſirmat. A 73 Iuramentum regulatur ſzcundã ennſn ſami iuran- tis,& recipit tacitam illam conditionem intrinſecæ voliitatis, quã habet contrattus, ſuper qus iuratũ Taf 7t Contrattuum cauſſa materialis. 77 Species ſine materin effici nulla poteſt. 79 Conditiotacitaeſinon valet actus vt agitur; 3 valeat moclo meliori s⁴ fortiori, quo poterit; etiam in vim nudi pacti, iuramento omni inest. 29 Forma est, quæ dat eſſe rei. b Fo Nenunriatio alicuius iuris ad enſtar ddee ſ habet: 7: Donationes per Ape ueniemiam Tere reuo- cantur ipſé iure in totum: etiamſi iuramento hir mata ſint. 52 Conditiu F liberos non n habuerii;. 5 nert iurax mento, ac donationi. 3 4, Iuramentum donationi adisdtun adan ↄperatur iu praindicium liberbrum poſtea natorum. 3 44 Juramentum non debet trahi in Aiſpendiñ alteriuus, nec ad caſum improuiſum, o nc Deniauuu, 9† Iuramentui non auget obligationèm, ſe ſed obligati- oni intra ſiios limites manenti addu religionis vinculum. 55 Beneſicium liſ 2 vnquam, an1 uaud locum ha⸗ veat in renuntiatione berediratus patẽrnæ aut muatern«ꝭ. 97 Donatio ſemel exſfincta; non eehahahen 7 Pilius heres patris renuutiation em patris reudare, an& quando poſſi It.&& nu. 9 0. tevotar poſſit. 4 Nala vel renuntiatio, quæ hr extraueo a apatre liberot habere ſciente, dicitur re s conſilio inoffi- cioſasetiamſt inramento confirmata juerit. 92 aamentun patris vel matris Rliu non nocet, et- anuſi ſint heredes, 93 hiu prohlbitau in nreiudiriun Moum,„ nec uramento in eorü praiudicium alienari poſſuut. Etiamf alienatio Hat cum titulo oneroſo,ibid. 94 Eilius poſt mortem patris poteſt renuntiatione aut donationema patre factam reuocare. 3„ J Cöjiſcati 10 bonorum licet Praiddieeth plio in vita 4. linquentissne on lamen post kmortem eius. 96 Patvis nula diſpoſiti tio, renuntiatio vel quæuis alian factio filiis in boni⸗ haudaub antiqui, præindi- care poteſt. 97 Eilius licite poteſt cutra venire fatto patr. Sad feu- dã tenuntiatã venirevlludq, vindicare& repetere. 6 3 98 Cauſſa mouens ad contrabendum h cum aflu vel contractu ceſſat, eriam ipſe contractus vel actus deficit& reprobatur. 99 Dare aut remittere aliquid tẽporale pro ſpirituali conſequendo beneficio inducit ſimonid.& nu. ii. too Simonia eſt crimen publicum,& æquiparatur cri- mini læſæ maieſtatis. tor Donatio vel remiſſio quæ ſit alicui; promotori pro conſéquendo beneftcio, eſt colorata& ſimoniaca. 102 Simonia vitiat contrattum ipſo iure.— 1oz Iuramentum ſimoniacæ renuntiationi ad ea robo- randa adiecti ipſõ iure non obligat, nec confirmas ré, de qua agitur. Acceſſörinm corruit deſtrutto principali. b joα(ontra leges vel canones quæ fiunt, pro infectis ha- bentar 1 lor Simonia habetury pro hereße& peſte, quæ ſua mag- nitudine alios morbos vincit. Ios Prohibitum p per viam directam, non deben per in- directam viam concedi. 197 Initium cuiuſq, rei ſpeltandum. 105 Subrogatum ſapit naturam ſubrogati. Io Amatrimonio nemo coerceri debet. I10 Pæna promiſſio omnis, vel renuntiatio bonoriper quam tollitur libera facultas, contrahendi matri- moninmeſt ex pante petentis contra bonos mores. iti Juramentu contra bonor mores non ligat nec valet. I12 Educatio est de iure naturali. 113 Alendi liberos ftudium,& in honore conſeruandi abdicare eſt contra bonos mores. ii4 Iuramentum contra ius naturale non valet. 115 Liberorum futurorum ius teſtringi non debet, et- iam cum iuramento. 119 Imperatör non potest naſallii ius ex autiquis in- neſtituris quaſuum auferre& in alium trans- fere. 120 Beneſteium, primo locoa principe conceſſum deb et permanere Sæ non tolli. 121 Princeps non poteſt venire contra promiſſ ones 8 obligationes per eum vel anteceſſores in antiqua inueſtitura fackas, 8 122 Princeps non potest ĩ vaſallo vtile dominiã fendi ſi- ne inſta cauſſa aufẽ erre. 123 Dominium in petitione hereditatis, ve famili erciſcundæ iudicio, non opus est probare jicut in rei vindicatiòne. 127 Iuri futuro renuntiari non poteſt, nec renuntiatis — exrenditur ad alind, quam ſuper quo fuit facta. 125 Heres abſolutioné a iuramento patris petere debet. 126 Heres ad obſeruantiam contrac᷑tus propter iura- mentum patrii compellitur. 127 Juramenti ab ſaute ab Eccleſiaſtico iudi icenimi- um loci Epiſcopo ordinariopetenda. 129 Iudex Eceléſtaſticus habet iurisdictionem in lai⸗ cosratione iuramentiä. 129 Ad abſolutionem iuramenti, an pars aduerſa To- canda ſits affi matur nu. 151. 130 Merita negotii& cauſſs cuiu,—, Las num altrtio- ne pandun atur. 132 Abſolutio A uramento del et heri cats Ih cognita. 133 Abſöolutionis a intameénto etende 7 e. 13 4 Epiſcopus ex osſicio mero& puro peocatis atg, in- ramentis illicitis occurrerea debet. 135 Epiſcopus petita a ab ſolulzoue& iuramento tenetur procedere ad relaratinnenn;&e 21 iungere parti aduerſa remiſſionè iuramenti, vel ſid nolit, pars CC 2 8 elarat nulum. bſolutiönem a iuramento patris non potest dici venire contra honorem& iuramen- 757 Teſtamento per querelam reſciſſo datur petitio he reaitatis, quæ ſimul in iſtũ euétum proponipoteſt. 139 Libri(hronicorum& ſeripta antiqua alijuam fuem faciunt, quæ ſemiplena probatio dicitur. 19 Priuilegium ſtrilte intelligendum, nec latius quã onceptum eſt extendendum. tate rationis. 21 Jusſipromulgatur per modi priuilégi, tunc nullo modo ſuum caſum egreditur. 42 Familia aliqua nobilis aut principis an cerꝛas ſibi ſucceſſionir leges praſcribers poſſit a iure eommnu- ni,&s ſucceſſionum regulis exerbitantes. 13 Succs debet.(mento 1½ ½ Hereditas&s ſucceſſio Aari non poteſt, nin teſta- 14 Sucteſſio per iuris modos deferri debet. Hereditas priuatorum pattionibus immutari 137 Pacia ſucceſſionum auferunt liberam teſtandi poluntatem, præbentg, cauſſum captandæ mortis, 149 Diſpoſitio teſtatoris procẽdit in id tempus, udõ Tes amplius ſua non eſtf. 4α9 UVerba contractus quoties obligationem præaſen- em non reſpiciunt, attus eſt nuluaux. Iro Leges ſucceſſionũ ab Imperatore confirmatæ valet. 2, Leniarea deehndd Tateiegraum 2 e ad collauerales porrigi non potest. 152 Iuſtrumenta con cus peti poſſunt. 173 Juſtrumenta communia Ji non edantur, tenetur quis allione de edendo. muuia vt edantur, officio iudi- 1„1 Renuntiationes ad futuros,& ex alio capite veni- eantes ſucceſores non extenduntur- Iigr lLus queſitum a tutore ſine decreto iudicis parti ad- uerſa remitti non potett. T6 Princeps factus clericus, quo ad fendalia coram ſcculo pro mortuo habetut& ius quod hubet änte clericati ad bona, in fratres proprios tranſmittit. 117 Iure quod fit pænam non meretur., Der fuͤrgeſchlagene Caſus in die Laͤnge erzeh⸗ let ſerhaͤlt ſich vngefaͤhr in die Kuͤrhe alſop: D üͤß vor zeiten Reinhard Roͤmiſcher Koͤ⸗ nigC. vnd P. am R. vier Soͤhne gehabt/ Ludolffen/ Jochimen/ Oſwaldum vñ Statiu/ vnd daß Ludolff/ als Elteſter die C. angenomen. Dieſer Luͤdolff nun C. hat mit de andern ſeinen dreyen Bruͤdern(auſſechalb was auff die C. ge⸗ widert) Anno 1410. die von jrem Vatter ange⸗ fallen/ Landt vnd Leut getheilet/ wie ſolches die eintheilungs Concept mità. ſignirt/ außweiſet. Nach ſolcher Theilung nimpt ein jeder ſeinẽ Theil zu ſich/ vnd bringt C. Ludolff Anoꝛ414. ſonderliche Bullen vnd briuilegia auß von Koͤ⸗ nigen vnd Keyſer vber die C. vnd erlanget ſolch C. nebẽ dem Ampt deß Reichs Ertztruchſaͤſſen/ behaͤlt. ſRo priuatorum patlionibus immutari non Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. mit ſeiner zubehoͤrung/ Dignitet vñ Ampt auff ſich/ ſeine deſcendentes, vnd in deſeetum der ſelbẽ/ auff ſeine Bruͤder/ vnd derẽ Aeſcendenten allzen habito reſpectu primogenituræ, excluſõò tamen cle- no, wie ſolches ex copiis S.1. G& B. z. gemercket zu vernemmen. Nach ſolchem erzeugt erſtlich Hertog Jo⸗ chim einen Sohn Chriſtian/ welcher Koͤnig in Dennemarck wird/ auff den er dann ſeinen er⸗ 141 Priuilegia non ſunt extendenda, etium ex Menti- langten Antheil in der theilung mit A. begrif⸗ fen/ vererbet. Der dritte Bruder Oſwalder⸗ zeugt auch einẽ Sohn Oſwaidgenandt. Letz⸗ lich der vierde Sohn Statius erzeugt. Soͤh⸗ ne/ deren er 3.zur Geiſtlichkeit/ vndꝛ. als Ferdi⸗ nandum vnd Ludolffen zum weltlichen Stand nemarck/ ohn Erben/ vnd vererbet ſeinen ange, erbten Theil vorberuͤhret auff ſeine 3. Bruͤder Ludolffen Churf. Oſwald vñ Statium Hertz. Wie ſolchs geſchicht/ vndernemen ſich Her⸗ tzog Oſwald vnnd Hertzog Statius gemeltes Koͤnigs Chriſtians theil vnd verkaufft. Hertog Statius ſeinem Bruder HOſwald ſeinen halbe cheil fuͤr h0600. Reiniſche Goldguͤlden/ Anno 1450. Es laͤſt ſich aber gleichwol Hertz og Oſw. de euictione cauiren, forte propter inte reſſe Flelo ru fratris Ludolft, wie die Copia mit 0. ge⸗ merckt/ außweiſet. Vnder dem zertheilt. Ner⸗ tog Statius ſein Landt vnnd Leut/ der geſtall daß ſein Sohn Hertzog Ferdinand die Graff⸗ ſchafft S. mit dem wz auff de HR. gedachtem Hertzog Stat. zugeſtandẽ/ haben/ vnd dagegen Hertz. Ludolff die Grafſchafft V. ererbe ſolte. Als ſolchs geſchehen/ ſtirbt Hertog Oſw. vnd folgeds Hertzog Ofwald ſein Sohn ohn maͤn⸗ lich Erben/ daß alſo gedachts jungen Oſwalts beyde iheil! der Landvnd Leut(nemlich ein theil ſo ſeinem Vatter in der theilung mit A. gefallt⸗ vñ der ander/ ſo er erbfalls vnd kauffsweiß von KoͤnigChriſtians wegen an ſich genomenſlaun deß Kauffbrieffs mit D.) nach ſeinẽ abſterben billich auch Statu Linie zum halben theil/ vnd die ander helffte auff Ludolff. deß Churf. Seil ſolte gefallen ſeyn/ weil der Zeit allein dieſelben zwen/ nemlich Ludolffs vn Steffans Stamen in lebe vñ in ſe geweſen. Deſſen aber vngeacht befindet ſich/ daß ſolche beyde theil noch heungs Tags bey der Churliniẽ ſeyn/ vñ Statu Linien Sohn/die ſo jtzo von derſeibe Linit in der Chut ſitze/ gar nichts davon habt/ We ſie aber dahin kommen/ kan man leichtich erachten. Dañ Hertzog Ludolff lo der Elteſt/iſt Chut⸗ fuͤrſt worden/ vnd hat diegedachte Lande neben der Chur gehabt/ vñ vo deſſen Linie iſt dir Chur heruͤber geſtigẽ/ biß auff Hertz. Oſw. H. Chutf. mit welchem ſie ſich Anio 1559. geendiget vnd iſt h er⸗ Nun ſtirbt Koͤnig Chriſtian in Den⸗ Oſwaldt , ¹.. Surf — 11AeSS o 0 — mmnRm —— ſiüicheenn a udolffmn um de a NunfirKängch dhn Ethen vrddern n Shurf Oſradvi K5 dichs geſchicht vnder ari⸗ aldvnnd Hertog E a Irſtansthalvrdr ſenan Bruder Oſu hn e6co.RanſcheGe 34 läſt ſich aber gleichw hn eecauiren forteyriq n Ladhfs, wie de ar — — — aßreſſt. Vaded ih nusſen landtvind hen Sohn Herzog Fen ui zumtdemwzauffd? n Stat. zugeſtandeh 64 delffde Grafſchaf fm 4 Harog Oſwaldſett Nunt m daß alſo gedachle 1 4 Ader Landrnd(eu 7 dsgrſchchmſſittt. M richch 1 5 Vutcrinderthelt den der ſo catfalsn i Iriſtanswegen an fe d kan 19 6 1 urrog c u dar endhuun de ßerüskdf 1e9 1 beüa Mh Vi 1 4. 61 mf„ hisſaden c ben beruͤhrten Laͤndern. Vnnd darmit ſolches klaͤrlich ad oculum geſtellet/ vnd die Stam̃en deſto baß vnderſcheiden/ iſt vonnoͤhten/ die Ge⸗ burts Tafeln oder arborem kuͤrtzlich/ ſo viel zu dieſer Sachen dienſtlich/ nemlich omiſsis Keſponl lutis Decad. XI. Reſponl. III. hernach die Chur wider auff Hertzog Statii perſonis ſuperflui e er Ainien gekommen/ da ſie dann jetzo noch iſt/ ne⸗ p is ſuperfluis de mortuis,& ſuper qui- 33 bus de præſenti non tractatur. hierunder zu⸗ ſetzen/ darauß dann nicht allein/ was oben ge⸗ ſetzet/ ſondern auch was hiervon weiter ge⸗ ſagtwerden muß/ deſto klaͤrlicher verſtanden werden magne. olg et die Tafel. Rudolff Romſccer Kanig/ Chuffürſ v vnnd Pfaltgraff. ludolff in Beyern Joachim. Oſwaldt. Statius. Churfuͤrſt. 1 V 1 —————“ Ludolff Chur⸗· Chriſtian Koͤnigin DO ſwaldt. Ferdin. Graff Ludolff Graff fuͤrſt. Dennenmarck. zu S. zu V. Ladolff Churf. Ruprecht. Joachim. 8 Joachim. Adrian. 15õ5 1 ——————— Oſwaldt H. Joachim. Ludolff. Godthard. Reinhardt. b 1 1 — 8— NM——— 1 3— 5*——— ℳ— Friederich jetziger. Godthardt. Raymundt. Wenceßlaus. Gotthardt H. Churfuͤrſt b b Conſulent. 0 0 0 8 0 5 2 0O 5 0Q 0 0 8 0 0 0 0 80 O 0 0. 0 0. 0 0. 0 0. 80 0 8 0. 80 01 5 5 0 5 80 0 8 0 86&◻ 9 8 08 2. 0 2.8 5 3 6 5 0 5 0 20 8 0 1 0 E o] A Dniſt zuwiſſen/ daß Hertzog Adrian ein Teſtament gemacht/ ſo auch durch Keyſer Maximilianum den Erſten confirmirt/ darinn er ſeinen elte⸗ ſten Sohn Ludolffen zu einem Erbe ſeiner Landt vnnd Leute macht Gottharden aber vnnd Reinharden zum Geiſtlichen Standt verordnet/ etet. b Auff ſolch Teſtament renunturn gedachte beyde Hertzogen Gotthardt vnd Ruprecht in jrem minderſaͤrigen Alter/ in beſter Form deß Rechtens auff ein Deputat/ darauff ſie auch den Geiſtlichen Standt angenommen/ vnnd iſt Hertzog Gotthardt darinn geſtorben/ Sie b hatan auch darnach in maſor ætate, vnnd onderlich Hertzog Reinhardt ſolch Renuntia⸗ tion gar ſtattlich/ vnd in beſter Form reiterirt/ ratiftart/ vnnd Eydlich beſtaͤttiget/ wie auß der Copien mit E. zuerſehen. Weil aber Hertzog Ludolff nur einen Sohn/ Hertzogen Wenceslaum hinder ſich gelaſſen/ ben der Churfuͤrſtlichen Linien S. vnnd V. darauff dann damals der gantze VB. Stamm geſtanden/ vnnd ſich Enderung in der Reli⸗ gion begeben/ hat Hertzog Remhardt den Geiſtlichen Standt vberlaſſen/ vnnd zu Auß⸗ fuͤhrung deß V. Stamms ſich in Eheſtandt begeben. Vnd als der Zeit die Churfuͤrſtlich Li⸗ men gar bloß von Manns Perſonen geweſen/ vnd allein auff dreyen PP. geſtanden. bey wel⸗ chen doch der Zeit nicht leichtlich Mannliche Erben zu verhoffen geweſen/ vnd nach Abſter⸗ Stamm ſdie nechſte Succeſſores zur Chur ge achtet/ hat Hertzog Joachim von S. deß je⸗ bigen Churfuͤrſten Vatter/ auß eygener Be⸗ wegnuß Hertzog Reinharden in Geheim ver⸗ traͤwlicher Weiſe zu ſich in das Cloſter D. ver⸗ ſchriben/ vñ der Succeſſion halber vnder ſich/ in beyſein etlicher vertrawter Naͤhte vnderredung gehabt/ vnd dieſelbe An. 15 4 auff weiter Nach⸗ dencke zur Gedaͤchtnuß auffs Papier gebracht/ wie die Copia mit F. außweiſet. Dn. Joach. Mynſing. luriſconſ. German. Kurtz nach ſolchẽ Geſpraͤch im ſelbigẽ 15 41. Jar macht Hertzog Reinh. ein Teſtament/ vñ ſetzte ſein? Kindern Vormuͤnder/ Ludolffen vñ Emmerich vnd Juſtinũ W. K.zu Vndervor⸗ enuͤnder/ vnd Hertz. Wentzelaũ/ woferꝛ er ſeines Alters 28. jahr/ in zeit Hertzogẽ Reinh. abſterbẽ erreicht/ wo er aber der zeit deß Alters nicht ſeyn wuͤrde/ A. P. zu H. neben jm oͤberſter Vormuͤn⸗ der ſeyn ſolt/ vñ iſt alſo gaͤntzlich in ſeinẽ verzich⸗ ten Standt gebliebẽ/ vnd ſich deren/ weil jm kein at ſich Hertzog Jock b vhñ freundlicher mit ſeinẽ Soͤhnẽ zur Churfuͤrſt. Maͤnlicher Erb beſcheret nicht beſchweret. Als aber Ano 15 43. jm von vnſerm HErꝛn Gott ein junger Herꝛ(jetziger Conſulet) beſche⸗ ret/ hat ſich in jm dz vaͤtterliche. Hertz geruͤret/ vñ ſich beſchwert/ daß ſein Maͤnlicher ſtam̃/ wegen ſeines Verzichts/ võ dẽ altvaͤtterlichẽ Erbſchaf⸗ ten Land vñ Leuten außgeſchloſſen ſeyn ſolt/ vñ derwegen ſolchs L. P. alsbald im ſelbigen Jahr freundlich anbringẽ laſſen/ welcher jn darauff gen M. beſcheiden/ vñ mit jr aller gutem wiſſen vñ willẽ ein Bertrag auffgericht/ darin jm Her⸗ tzog Reinh. vnd ſeinen Erbẽ gewilligt/ die zwey Ampter V. vnd L.zuſampt dem Cloſt. R.(dar⸗ an er ſonſt nur/ wegẽ gethaner verzicht/ ein Leib⸗ geding gehabt) erblich zuhabẽ/ vñ iſt võ jm ſonſt der reiterirt vñratificirt verzicht beſtaͤttigt/ doch mit dieſer milderũg/ dz der Verzicht ſich nit ſtre⸗ cken ſolt auff die Erbfaͤll/ deren Hertz. Wences. im Rechtẽ nicht fehig/ noch jn Hertzog Reinh. gegẽ frembde bindẽ/ Wie dañ jn ſonſt der Ver⸗ zicht gegẽ frembde nit binden kondt/ prout in co · pia mit Gſignirt. Wie nun der vertrag auffge⸗ richtet/ hat Hertzog Reinh. nit lang gelebt/ daß auch die D. abrede/ wegẽ deß fuͤrbehalten nach⸗ denckens in ein bindliche Verſchreibung nit ge⸗ bracht wordẽ/ vnd ſeyn damals jetziger Herꝛ Cõ⸗ ſulent/ vñ ſein F. G. Schweſter/ ſo jetzo Marg⸗ graff Chriſtoff. zu B. verehliget/ gar vnmuͤndig geweſen/ vnd habẽ ſich Hertz. Wencesl. auch der von Emerich vn W. K. Vormundſchafft/ ver⸗ moͤge deß Vattern Teſtaments/ wie obe beruͤrt/ angenomen. Als nun ſolche Vormundſchafft angenomen/ als hat Ano 15 45. Hertz. Wences. vor ſich/ vnd in Vormundſchafft dieſes Herꝛn Conſulente/ doch ohne wiſſen der andern Mit⸗ vormunder/ vnd ehe er(wie er dañ ſolte) Krafft deß Teſtamets ſeine 28. jar erreicht/ mit Churf. Ferd. jetzo verſtorbẽ/ vnd andern PP. ein Ver⸗ trag auffgericht/ alſo daß nach abſterbẽ/ damals noch werender Churfuͤrſtl. Linien/ die Chur mit derſelbigẽ Landen vnd Leutẽ/ auch allen dẽ jeni⸗ gen/ ſo ein Churf. zur ſelbigẽ zeit jnnen gehabt/ bey einand vnzertheilt bleibẽ ſolt/ vnd dem jeni⸗ gen/ dẽ es der Fall gebẽ wuͤrde/ voͤllig vnzertrent bleibẽ ſolt/ wie die Copia mit H. außweiſet. Wel⸗ ches aber deß folgendẽ 46. jahrs zwiſchẽ Hertz. Jochimẽ vnd Hertzog Wenceſl. vor ſich vndin Vormuͤndſchafft deß Herꝛn Con/ulenten zuS. geaͤndert/ vnd einẽ andernvertrag/ dẽ vertrag/ ſo An. 45. auffgericht/ ſtracks zuwider/ als in wel⸗ chem die altẽ D. puncta allerdings mit de Ver⸗ ſprechnuͤß bey Fuͤrſtlichẽ Glauben vnd wahren wortẽ/ widerumb ernewert/ erholet vnd beſtaͤtti⸗ get/ vnd alſo der D. Abrede gantz gemaͤß gewe⸗ ſen/ Wie in der Copey mit!. zuerſehen. Nun hat ſich Hertzog Joch. je laͤnger je mehr Linien gethan/ vnd als er derẽ zuneigüg erwor⸗ ben/ als hat ſie(wie vermuhtlich/ der D. Abred vñ darauff erfolgtẽ S. Vertrags vñ beſtaͤttug gerewet/ vnd im Gemuͤht verwirret/ Dann ſich Hertzog Joch. nach abſterben Hertz. Reinh. de Elteſten vñpriorem gradu von Hertzog Stam Linien erzeugt befund/ darumb habt ſie ſolches an Pf. Ferdinand/ damals lebendt/ vnd Churf. gebracht/ welcher erſtlich An.*n. alle Pfaltzgra⸗ fen/ ſo anwartung zu der Chur gehabt/ vnd her⸗ nacher im jahr 53. nebẽ denſelben auch deß Con⸗ ſulent? Vntervormund zu ſich gen H. beſchei⸗ den/ vnd mit jnen ſo lang vñ viel gehandelt/ daß ſie in vertrag ſich eingelaſſen/ dergeſtalt/ daß die Chur ſampt dem Hertzogthum̃ der P P. am R. vnd zu B. zu ewigen zeite beyemander ſtehen vñ bleiben/ vñ nim̃ermehr von einander geſondert werden/ daß auch keiner zu einigem deßfals zu⸗ ſpruch haben ſolte oder moͤchte/ er beſpreche dañ die andern auch/ vñ erwuͤnde ſie mit Recht Vnd daß auch alles dz jenige/ was ein Churf. P. derſelben zeit an Landẽ vnd Leutẽ beſeſſen vñ Innen hette/ vnzertrent beyeinander bleiben/ vnd dem jenigẽ/ welchem es vermoͤg der guͤldẽ Bullẽ vnnd habender Vertraͤg der Fall geben wuͤrde eintzig vnd gaͤntzlich zufallen vnd anerwachſen ſeyn ſolte /ꝛc. Vnd iſt in ſolchẽ/ deßgleichen auch 45. jaͤrigen Vertrag/ von Hertzog Wenceſlao auffgericht/ dieſe heyſame vorbehaltũg geſche⸗ hen/ daß ſolche beyde vertraͤge den andern/ ſo die erforderten PP. vnder ſich hatten/ vnvergreiff⸗ lich vnd vnnachtheilig ſeyn ſolten/ wie alles die Copia mit R. außweiſet. Im Vertrag aber An. 53. auffgerichtet/ zu welchẽ auch die onſu⸗ lenten Vndervormuͤnder gezogen/ iſt Hertzog Joch. mit ſeinẽ Soͤhnen/ nach abſterben der da⸗ mals nochwehrendẽ Churfuͤrſt. Linien/ mit Na⸗ men außtruͤcklich zu einẽ wahre Erbe vñ/ ucceſ Jorn geſetzt/ der Ch. vnd deß Fuͤrſtenth. B. vñſt mit 2000. fe. der V. Stam̃ gar darvon abge⸗ ſchnitten/ wie der Vertrag mit I. außweiſet. Vnd ob wol in gemeltem Vertrag Keyſer. vñ Koͤnigl. Satzungẽ/ Ordnungẽ/ Decrets/ Sta⸗ tuten vnd Altvaͤtterlicher Vertraͤg/ im Anfang gedacht/ vnnd zu Grundfeſt vnd Bandameng auch “ — f —⁵½ ewas enmmzu du Eihrtauc nuuũ T Knandie pr 1 u. gewe anwodurch luechheutge ichbekoſen firſüihe. mähhigenvert zjſcnauch die ytevon Emne ietwihofm „ Deneeſla. Davegendiele awerden könne hetogOſiv indochſicho erſentenſeyn inanhbefohlen nnaſenr Diener 9 5 —— — „ — — — 4 —— — — —,.— — — — — —. —— — — — — — — — — — — — — — — — annonddeßgt Gienremnorden aches dochſe ge oſr. Rgeſt Rätgipit war a — ladud anſ in Ve agal — dandmſ gmmanſchaffe hem ah — — —2⁵ᷣ — —===Z —== — — — —— — ☛— — Aäine benati — — nuevormund uſich m h uumenſolengväͤvit h sgſich engelaſſen de zn pidem Herzogthuſi th zuevwigen eiebeyet mein inmermehrvonen it Fauchkeier uein ent den ſolte oder moch pi dem uch vuͤerwin ihfn auchalles dzjenige/ ann mzatan Landevnd. it vnzerwentbeyemal dhrle welchemesvermot 1 ader Varrägder n daaͤntichzufallenv umg b Woſſtmſeich zär Darag von 70 t dieſeheyſemerol u 4 4 chedadevaiget a —: — lChurfüſf a wvehtend wäraßt Ser — * B — — Z= — S enddeß word J. Stag nt Sede Nnusn s auch tanquã caaſſe fnales den folgenden aiſpo- ſtioné angezogen werden/ daß dannoch der Zeit deren keins fuͤrbracht/ wie Juſtini W. Zeugniß mit A. vnd Hertzog Wenceſl. Bekaͤntnuß mit N. vermeldet. Darauß wal abzunemmen/ wie man die Vormuͤnder beredet/ vñ was gefaͤrbtẽ Schein man zu auffrichtung deß vertrags ge⸗ ₰ braucht. Es hat auch Herzog Wenceſlaus das Fuͤrſtenthum̃ N. ſo võ. Hertzogthumb B. durch heyraten an die PP. kommen/ vñ damals Her⸗ bzogs Oſw. H geweſen nach deſſelben abſterbẽ bekomen/ vnd durch dieſen letztẽ vertrag behal⸗ ten/ vñ noch heutigs Tags jnnẽ hat/ vnd mehr/ ſchwerlich bekomen koͤnnen ohn Erbfall/ wo er die Churfuͤrſtliche Linie abg elebt/ darumb er in den Z. jaͤhrigen vertrag leichtlich zu willigen. So ſeyn auch die andere Vormunder/ als Audolſſ von Emmerich/ des damals lebenden Churf. Großhoffmeiſter vnd Juſtin. W. K. Herog Wenceſla. verpflichte Diener gewe⸗ ſen/ Derwegen die leichtlich zu willigẽ gebra cht haben werden koͤnnen. Sonſt aber iſt wahr/ ob wol Herzog Oſw. H. in den vertrag gewilli⸗ get/ hat er doch ſich offentl ich vernemen laſſen/ den Conſulenten ſey vngaͤtig geſchehen/ vñ der⸗ wegen auch befohlen/ als er zur Chur kommen/ zweyen ſeiner Diener/ dz jenig/ ſo auff die Chur gewidemet/ vnd deßgleichẽ/ des andern/ ſo dazu nit gehoͤrete/ ein ordentliche Deſignation zu ma⸗ chen/ welches doch ſo lang verblieben/ biß der Churf. Oſw. H. geſtorben/ als die D ſzonatio, da es doch zuſpaͤt war/ allererſt herfuͤr gekommen. Vã ſo hat nun Hertz. Wenceſl auff dẽ 53. jaͤh⸗ rigen Vertag nach Oſw. H. Churf. Abſterben die Landt vnd Leut/ ſo jm vnd den Conſulenten im beruͤrte Vertrag außgeſetzt vnd zugeeygnet/ von ſein vnñ deß Con ſulenten wegen empfangẽ/ vnd in gemeinſchafft etliche Jar be haltẽ/ biß ſie in 66. Jahr mit Rahr deß Conſutenten newen Curatorn Hertzog Chliſtian zu W vñ Marg⸗ graff Chriſtoffel zu B. von einander geſetzt/ vnd hat der Conſulent zu elgirn gehabt/ welche por- ion er wolte/ Vñ wie dz geſchehe/ hat er die por⸗ tion ohne proteſtation angenom̃en/ vnd die Leute in Huͤldigung darauff genommen. Es hanget auch im ſelbꝛgen 33. jaͤrigen Vertrag ein Clau⸗ ſulhinden an/ daß der Conſulent/ wañ er zu ſei⸗ nen voͤlligen Jaren gekomien/ alles was in dem Vertrag verleibet/ jn belangent/ gebuͤrlich rati⸗ fieirn/ auffrichtig vnd Fuͤrſtlich halten ſoll/ bey Verluſt deſſen/ was jhm darin zu gut kommen moͤchte/ ꝛc. Welches alſo der einfaͤlltige Falll/ darauff der G. H. Conſulent/ wie J. G. ſich darin verhalten ſoll/ ein Rahtſchlag begeret/ vnd zu der Behuff vnd gruͤndlicher Beler Ung viel Luaſtiones herauß mouirt. Reſponſ. luris Decad. XI. Reſponſ. II J. 2 35 (3¼½ Joeſeweitlaͤuftig erzehlte Haͤndel in Kuͤrtz vnd Irichtig zubringen/ vnd daß dem G. H. Conſulen⸗ ten damit gedienet ſeyn koͤndte/ wirdt erachtet/ daß die gantze Sach in dreyen Haͤuptpuncten beruhe/ welche/ ſo ſie mit Fleiß erwogen vnnd diſcutiirt/ wirdt ſich der gantze Handel finden/ was darinn zu decidirn vnnd fuͤrzunemmen ſeyn mag. Dnd erſtlich/ daß in Erzehlung der Geſchicht/ vnd der darauff geſtalten Quæſtion gezweiffelt/ was Her⸗ tzog Reinhards Verzicht wircke/ ob derſelbige tuͤchtig oder vntuͤchtig dem Herꝛn Conſulenten ſchaden koͤn⸗ ne vnd J. G. den zuhalten verhafft ſey oder nicht?⸗ Zum andern/ was von den andern Tractatẽ/ Han⸗ delungen/ Vnderredungẽ vnd Vertraͤgen zu MN O. S. vnnd H. auffgericht/ vnnd darauff erfolgte Huͤl⸗ digung vnd Annemmung der darinn deputirten Kand vnd Leute zuhalten/ vnnd ob ſie alle/ eins oder keines uͤchtig/ vnnd den Herꝛn Conſulenten verbinden/ vnnd J. G. fuͤrnemmen in alles zum Theil/ oder in keines hinderlich ſeyn moͤgen. Zum dritten/ da J. G. etwas zu fordern befuget/ durch was Mittel vnnd Wege(& per quæ iuris re- media) J G darzu kommen keͤnnen/ warauff vnnd gegen wem ſie ſolches anſtellen muͤſſe/ vnnd fuͤr wel⸗ chem Richter. Auff die I. Frag. ASVff die erſte Frage zu antworten/ laͤſt es ſich an⸗ 14 fanglich anſehen/ als daß der Verzicht von Her⸗ tzog R im Rechten gantz kraͤffeig vnd buͤndlich/ auch ſchwerlich vmbgeſtoſſen werden koͤndte/ auß nachfol⸗ genden rechtmaͤſſigen Vrſachen 4 Dann erſtlich klares Rechtens/ quod filii mortuo W:Sak 11i1 1 3 patre ſ ſint& eſficiantur ſui iuris, vt Inſt. quib. mod. 1 ius pat. potest. ſolu. in princ. Ideo quicquid ex bonis patris vel aliunde, talis quis ſui iuris,&paterfam. conſtitutus acquirit, ſuum& proprium patrimonii eſt,& proꝶria †bona dicuntur: de quibus habet& a- ctionem G&exceptionem, uxta gl:in! rei appellatio. ff. de verb ſigel. rem in bonis. fde acquir. rer:dam. I.2. 9. in locum. f. de Telig.& ſuum. fun. l. ſi legatus. ſf. ſi quis bona. Had I reb. Vnde ſuccedit, quod in re ſua quilibet 3 moderator eſt& arbiter, lin e mandata U. mandati. & etiam abutendo. Ietſr lege.§. conſuluit. ſy. de pet. her. Iniquum † enim eſſet, ingenuis hominibus liberam rerũ ſuarum adminiſtrationẽ auferri.I non vſoadeo. f. ſĩ quisa patmanu ju. Imo eam vnicuiq; cõmittere iuſtum eſt, I. nemo externuts. C. de iudl. Ex quo oritur vulgata regula quod quilibet † poteſt renuntiare 5 iuri& fauori ſuo, l. quis in conſeribendo. Coöd. de pact. & ibi Iaſon l.tres fratres.& l. fin. ſf. de pact. J. mater. I. eum, qui ff. de inoſf. teſtam. l. qui Romæ. ff. de verb. obligat. l. qui autem.;f. qud in fraud. ered l. non fra u- dantur. ff. de reg. iuri l. ſub præteattu. C. detranſact. c. ſs diligenti. extra de foro comp. Weii dañ nun Hertz R nach Abſterbẽ ſeines Vat⸗ ters ſui iuris worden/ auch ſein Erbfall der verlaſſen Landt vnd Leut/ ſein npatrimonium vnd ſein Gut gewe⸗ ſen/ hat er ſolchs vergeben/ vnd ſeines Gefallens verzei⸗ hen vnd renuntiirn moͤgen/ per ſu pra dicta. Vnd jrret nit/ wie ex narratis cauſlis erſcheinet/ daß hochgedachter Hertzog Rein minor geweſen ſey nmaz/ dann er je zum geringſten wol 14. Jahr ſeines Alters tempore renuntiationis erreicht geha bt/ ꝛc. Et ideo tunc pro maiore, quo ad bonorum adminiſtration — 36 cenſendus& reputandus fuit. Nam licet minores 14 annis propter imbecille atq; infirmumconfilium ad res ſuas adminiſtrandas, etiam inuiti tutores accipi- „ant: tamen † id ſecus eſt poſtr4. annum expletum: 7 Nam tunc quoq; ad litem inuiti curatores † non accipiunt, ſed eis res ſuæ committuntur,& quæa- gunt, valent, text.& gloſſ- in§. Item inuiti. Inſtit. de curat. Bartol. inl. hoc autem. in princip- ff. ex qui- bus cau. in poſſe eatur.&c. Et quamuis tales vltra 14.& infra 25. annos læſi reſtitutionem f in integrum petere poſſint, tamen quando veniam ætatis ante idtempus petierũt, iux ta l.2. C. de hu. qui ven. ata. imp. vel iureiurando ſuum actum vel contractum in minore ætate initum con- firmarunt, tenet quicquid actũ fuerit ab eis,& pro- cedit tunc Thericà, Sacramenta puberi ſonte facta ſuper contrattibus rerum ſuari non retractandis, inui- olabiliter cuſtodienda eſſe. Cum iuramentum firmet * contractũ † pubetis, etiam ſine curatore,& decreto iudicis celebratum, iuramentum enim repræſentat ipſum maiorem iux̃ta auth. Sacram. puberuin. Weil dann Hertzog Reinhart der Zeit vber 14. Jar vnd(wie ex narratis zu colligirn) in beſter Form/& ſic abſq; dubio iurato die Renuntiatzon gethan/ muß ſie gehalten werden/& tenetur ad obſeruantiam renun- tiationis dominus princens Reinhardus. Et quam- uis in hoc controuerſum inter Dd. An iuramentum 10 f confirmatorium tonfirmet contractum alias nulli& anualidum ned ne, vel ſaltem iuramentum ſit ſeruandi: tamen in hoc conſentiunt communiter, quod, quã- do contractus ratione publicæ vtilitatis ſecundario, vt eſtin cauſſa dotis, iuta l..&; ibi gloſſeſf. ſolut, matr. vel iurantis tantum, propter eius imbecillitatem, vt in contractu minorum ſine decreto facto, vt in l. ſ- quidem. C. de prad.& aliis reb. min. Tunc iuramen⸗- tum præſtitum non ſolum ligat iurantem ‚ſed eriam confirmat contractum a iure alias reprobatum. d. auth. Sacramen.& c. quamuis, de patt. in&. Quia licet fuit cõtractus contra prohibitionem legis, quapro- pterinutilis eſt, uxxt.ſ.non dubium. Cde legib. Tamen quia talis prohibitio reſpicit publicam vtilitatem ſe- cundario, iurantem autem principaliter& ſolu: po- tius conſilium eſt, quam pᷣœeptum,& cauſſa eius per- petuã non eſt, ſed tantum reſpectiua, ſcilicet ad tem- pus, donec maturioris ætatis fiat ipſe minor: dicen- 11 dum eſt, facientem talé contractum f contra legem, &ſic contra conſilium legis, non peccare. Sicut dicit Caſt. in d. auth. Sacram. pub. Et tradit Bar. inl Seins. Fadl. Fal Saly.in d. auth. ſacram.& Iaſ.ibid. Et ideo ſeruare cogitur, quod facit urando. Weil dann Hrtzog Reinhard in minori ætate re- nuntiando contrahirt, vnd den Contract mit dẽ Eydt befeſtiget/ iſt er den zuhaltẽ ſchuldig geweſen Quia ni- hil videtur feciſſe contra præceptum legis principa- liter,& ideo dicendum a iuramento ipſum temere reſilire non potuiſſe, uxt. not. in s. verum. extr. de iu- reiu. Sibi enim imputet, q uod éontractum, quèẽ vſq; ad maibrem gtatem reſeruare potuit, in minori æta- te, fortiter ſcilicet iuramento confirmando, fecit,& hoc, quod retineri potuit, abdicauit& renuntiauit, zuxt. ſ. quiſquis iuſiurandum. C.de reb. cred.& ibi: gloſſ- 12 Quod enim ſemelt abdicatum eſt, redintegrare mi- nime conceditur. I.,. prope fi. Qide cond. inſtit. Imio ſi forte Keinhardus abſolutionem a iuramẽ- to obtinere voluiſſet, in hac renuntittione ad con- Dn loach. Myufing. Juriſcoti. German. traueniendü, audiendus † non fuiſſet, ſine nota per. 1 iurii. Dicitur enim in d. auth ſacram. pub. inuiolabili- ter cuſtodiantur, et in di. c. quamuis. bmnino ſeruari de bet iuramentu. Si igitur abſolutionem potuiſſet im- petrare, ad contraueniendum, non ſeruaretur illud omnino& inuiolabiliter, ꝙ tamen iura, vt dictũ eſt, exigunt fa. tex. id e:jin. in fi. de off. deleg. vt in textu di- citur.Omnino decernimus irritum& inane, vbi glo. h. e. ſine ope exceptionis, quæ eſt gl. ſingularis ſecun- dũ Bal.in l.!. hipenuria. f. depoſ. vbi Bald. dicit, quod leges& ſtatuta, f quæ habent appoſitum vetbum(⸗. 14 mnino) ſunt intelligenda ipſo iure, ſine aliqua ope exceptionis, adeo, vt ne in contrariumi diſpellr poſ. ſit, iuxta glo. in Clem. vt hi qui do æta.& qual. vndeet. iam dicit Ang. in l. ſi quis. f. de fide inſt. ꝙ interminis d. auth ſäcramen. d. cC. quamuis.& c.licet miulieres de iurei. lib. 6. non poſſit peti abſolutio. Quia † alias iſta Ij iura eſſent ludibrio,& potius verbis, quam rebus impoſita, contra t. comiſſa. de elec. lib. 6.1l. 2. C. coum. de leg. Et quamuis iurauit ſeruare contractum, ve. riſimile eſt, quod excluſerit etiam impetrationêab. ſolutionis. Nam ſi geſſiſſet tunc in corde, abſoluti- onem ſevelle impetrare, feciſſet contra vim iura- menti, in quo debet eſſeconformitas cordis&oris, c. etſi Chriſtus. extr-de iureiur: fa. liſi quis maior. C.de trunſact.vbi proômittens non contrauenire intelligi. tur etiã cum auctoritate ſuperioris. Et ita tradit Ecl. auctoritate Domi. in c. conſtit. exride reſeript. Vnd hette gedachtẽ Hertzog Reinharden nichtfuͤr⸗ tragen koͤnnen/ wenn geſagt werden wolte/ omnia ſu⸗ perius allegata iura loqui in contractibus, hoc eſtin negotiis, in rquibus vltro citroq; naſcitur obligatio, 15 iux. I. Labeo. ff. de verb: ſig. Non autem in donatione, liberatione, vel pacto refutatoriò, vel renũtiatoric, iux Bal.in!iſine apud atta. C. de tranſa.& in! pen.(de dolo. Deſñ hinwider iſt zuantworten/ daß die Rechts⸗ gelehrten mehrerstheils/ vnd ſenderlich Bal. in d. auth. ſacramenta.& d. c. quamuis dahin ſchlieſſen/ quod 7 prædicta iura etiam locum habcant in donatione, liberatione& renuntiationoe. Es moͤchte J. F. G auch nicht fuͤrtraͤglich ſehn kon⸗ nen/ da er ſchon enormiſſimam læſionem alegirt het te/ vnd reſtirutionem in integrum bitten woͤlen oder ſonſt contractum tanquam nullũ(vt, cui dolus cauſ- ſam dediſſet) anfechten. Nam iuramentum(prau ſupra ditctum est) fecit minorem ſtatum maiorem: Iuramento enim addito, non contrauenturum ſe enormiſſima † læſio,& quæuis cauſſa ad infirman- dum côntractum excluſa fuit, non ſecus ac ſi maior iuraſſet, ſecundi glo.& cõmuniter Dd.in d. c,penul- 8 d. auth.ſacramien.&oI. 2. C.de reſcind. vend. Et Roc yſc; adeo, etiam ſi dici velit, dominum principem igno- raſſe,& minorem nõ intellexiſſe, quid iuraſſet, cum ignorantia T in minoribus præſumatur,& ius igno 5 rare illis conceſſum ſit, iu xt. U.reégula. ffade iur. S fall. igno l.cum de indebito. S ſifiant. ff. de prob.& propter- ea ipſius f renuntiationem non tenere, cum quæ 10 ignoramus, renuntiare non poſſimus, iuxt. l. mauef 20 decedens. fade inoff. teſtam. i⸗ qui heères.. i qui a ubi- tet. S l.is qui putat. ffrde acqui. hered. neq́; etiam iura- mentum ligare, cum iuramenta † adincognita non ¹¹ trahantur, uxta liin. f. quod quiſq, iur.&n ot. Bart.in I.2. 8. quaſitum. ſfi quir caut. Alexc. inl. repudiaudaf de verb. oblig. Dann hierauff kau geantwort werden/ quõd&illa ignorantia vtiq; in hõc caſu ſublata erit, cum unnerti omne abeé Narin!z. nivamadicente Ngupolcinr ixnc mmurlueero nõc diunprelumatu on Däeé preſern nueehituc faili aunünerrenunti addereaquacut anaßtryag ſ HArußalenthalben htemede Behelff gdoybetwerten Ker tönederldig mac tuunzerceptione rerm nonſolumſe 1 trourato, Mmlich m que rerba ri ko uni hnader üarnb gneilk Pacarete:tio eiul 8. 4Juamuu 4 wnfoſl beti bſolut 1 ludidrio,& Dotius wa trac comiſat eg, quamutsturauit ſernar e 4.7 Dum leruar uodexcluſeritetiim 4 Nam ſi geſliſs 1 4 dell etrunch fellempetrare, fetiſe e quo debeteſſeconfom IMA Atar, extr.Ae mureiur. 1u. * dipromittens non cof mMn um auctornate ſuperiot inn ar Domitin c conftuteu n der gedachtẽ Herto R aaa. 4 nnen wenn geſagtweꝛd aß vnaiura loqui in con mn nrquibus yltrocitroq u n e f de ver ſg. Nona ahddh, ae,relpactorckutatont ii ni 1 ſne opud ANka.C.den A. 1 hunwideriſt zuantwo t mehrersihells vndſet dgtlt ra.&dc. Mamau d ab üi luractum locum hal amaldd mne Krenuntitione. cte J Gauchrich Jit ſchon enormiſünan 1 4 hrutonemin integn dcthe uractumtanquꝛm nul na ut illet) anfechte „Nan aWMIHI t minon mun. 1 6 tecl 1.. 4. 2 venll * Kqrau RR d 4 1 1 — Reſponſ Iuris Decad. XI. Reſponſ III. cum inſtrumentum renuntiationis ſubſcriptionem & ſubſigillationem domini principisReinh. habue- rit, icut ex tenore eius dephenditur, iam certi iuris 23 Iſubſerip onam animo ſ, in ſupra contenta con- ſentiendi, factam omnem ignorantiã tollere,& ſub- ſcribenti præiudicare in totum, ſecundi Bart. A ng. ruſ Caſt.& laſ.in lempt. J. Lucius. ſl. de pact. Et cum 5 37 teſtatoris ſpectant licite poteſt de feudis teſtari,& 35 ſupra dicta iura locum non habent ſecundum Bald. & Feudiſt. in d. c. imperialem. Andr. de Iſer. in cap. 1. de alien. feud pat. Fred. de Sen. conſi. 227. Dd. in c.j. de va- ſal. qui cont. conſt. Loth. cum ſimilibur. nullum dubium eſſe poſſit dominũ principè omnia 3 heriie, ſie per conſequẽs intellexiſſe, quæ ſubſcri- pult& ſigillauit. ux. Alex. auttor. Ang. in l. ſt ita ſtipu- larus.. Chryſog. ff. deverb. obli. qui dicit, Ja9dhlLri. 24 bens† vel ſubſigillans videatur omnia præcedentia virtualiter ſubſcribere& ſubſigillare, piudicareq; ſi- biper omnia contenta, inx.l. plurib.& ibi Ang.ff. de verbobli. 1. 2.& ibi glo. C. de reb. eccleſinon alien. Quia 1) ſigillum † habet vim conſenſus&confirmationisin 412. Deinde pſtito iuramento non ſolum renunti- atio firmata, ſed etiam omnis defectus eius ſupple- 26 tus fuit, adeo vt omni meliori via, forma †& modo, quibus potuit, facta viſa fuerit, iux. l. cu' pater. g.filius matroé:ſf. de lega. 2. vnde dicit Alex. conſ.: ³3. in g. paute. „ per † iuramentũ omnè ignorantiam tolli. Et ita etiã voluit glo.& Sartin!.2. de reſcin. ven.& glo. in c pen. de empt.& vend. dicentes, iuranti non dari beneticiũ 28 † d.I. 2. quod datur ignoranter decepto, quia iurans non poteſt dicere, nõ cogitabam deillo, cum ꝓpter iuramẽétum præſumatur certioratus, ang · c. ex reſcri- pto.& ibi Dd.& præſertim Bal. de iureiur. vnde dicit Anto. de But. in ciſi diligenti. de for. comp. quod iura- ꝛ9 mentum ſuper renuntiatione † factum habet iurã- tem excludere a quacumꝗ; exceptione, tanquam in genere cogitata, arg. g. filius. J. c. ex reſeriptoo. Darauß allenthalben erſcheinet/ daß Hertzog Rein⸗ hard obermelde Behelff vnd Einrede/ von ſeiner mit dem Eyd betewerten Kenuntiation, vnd Verzicht nit eantbinden oder ledig machen koͤnnẽ/ ſed potius ipſum aquacunq; exceptione contra ſuam iuratam renũ- 30 denuo iurato, Nemlich bey Fuͤrſtlichen † Ehren vnd Wuͤrden(quæ verba vim iuramenti habent, ꝛuxt. c. tiationem, non ſolum ſemel& ſimpliciter, ſed etiam ad Apoſt.& ibi Inno:de re ind. hreiterauerit atq; rati- 3I ſicauerit, ibi ſane illa † geminatio renuntiationis,& ſepe facta reiteratio eiuſdem enixam& certiſſimam renuntiandi voluntatem oſtendit,& ipſam verita- tem euincit, ſicut Franciſ. Curt conſ⸗ 30.& conſi. 63. per multa iura docuit. 5 Zu dem iſt ſolche Kenuntiatio auff fuͤrgehende ſei⸗ nes Herꝛn Vattern Hertzog Adrians Teſtament er⸗ folgt/ welches durch Key. M. confirmirt/ darin dañ der Vatter/ wie es mit ſeine Landẽ vnd Leuten gehaltẽ wer⸗ den/ vnnd wer die ererben vnd regiren ſolte/ verordnet. Da iſt abermal ein Grundfeſt beruͤrter Renuntiation. Quãäuis. n. quis de feudo generalitertteſtari nõ poſ- ſit ꝛu w. c.t. de ſucceß. feud. c. 1. 5. donare. qualiter olim 33 teſtando, vel alias ordinando partes inæquales in feudo facit, nihil agit, nec pręiudicat aliis, vni ex filiis totum feudum, vel maiorem partem aſſignando, ſe- cundum And. de Iſer. cum prouidentia legalis præ- 34 ſtet hoc priuilegiũ filiis, vt æqualiter fomnes in feu- do ſuccedant, ſecundi Iacob. de S. Georg'n trast feud. in e· imperialem. in glo. in Verb.& cum patto. de prohib. feud. alie per Frider. cum multis concordant. Tamen quando dominus feudi conſentit,& ratificat teſta- mentum ſimul cum ĩis, ad quos feuda poſtmortem v feæu. alie. pot. Bart. Socin. conſ.¹ 9.in par.¹. Et pater † qui mi vitin le 7.4. reliquum in auth. de hered. ab inteſt. veni.& in rep.&.. Cum igitur hic Imperator tanquã dominus feu- di, itemque Keinhard. ad quem feudum poſt mor- tem patris æqualiter cum reliquis fratribus pertine- bat, teſtamentum approbauerint, teſtamentum vti- que valuit,& per conſequens diſpoſitio ab ipſo ſer- uanda fuit etiam abſq; renuntiatione. Porro per omnia etiam non eſt verum, quod pa- ter teneatur omnibus liberis æqualiter feudũ relin- quere. Nam pater t vni ex filiis prælegare feudũ po-36 teſt,& vni aſſignare, ſi hoc pro bono publico faciat: vt ſi feudum eſtiuriſdictionale(ſicut hoc feudum) 37 quia vtilius eſt ſubditis per vnum præeſſe, qam per plures, uxta l. 2. J. nouiſſime. ff. de origine iuris. 7. quæſt. 1. cap. in apibunzz. Et ideo pater Adrianus hoc faciendo non pecca- uit, nec diſpoſitio cius euertenda. Imo † quod pater ⸗ Vni ex filiis, quem magis diligit, feudum aſſignare, eumq; regimini præficere poſſit,& excludere cete- ros, tenet Paul. de Caſt. ꝑ multa iura& rationes(ſic- ut ipſum refert Fran. Curt. Iu. in tract. feu part. mihi fol. 25.· num. 132)in conſil. 63. Iſt derowegen ſolch an⸗ geregt teſtamentum Adriani buͤndig geweſen/ vnd die darauff erfolgte Kenuntiatio kraͤfftig. Auß weichem allen dañ nun ſchließlich erfolgt/ daß der G. H. Conſulent zu den renunttirten Guͤtern kein Zutritt habe/ etiam ex hoc fundamento. Nam ſi quod ius in eis prætendere vellet, hoc ex perſona patris ipſum metiri oporteret,& non ex perſona propria, quaſi vt nepos auo ſuccedere vellet in il- laa patre renuntiata bona. Nam hoc non poſſit, iuxta l. Titius. ff. de ſuis& legit. l. 1. g. ſi quis proxi- mior. ff. vnde cognat. Accurſ. Cy. Bald. Saly. Caſir.&s ali inl. ſi quis filium C. de inoff. teſtam. gloſſ. Bal. An- gel. ibidem. vbi&s Saly. idem omnes tenere: ſed co- 5 geretur illud ius ex perſona(vt dictum eſt) pa- tris metiri, iure videlicet tranſmiſſionis, ſecunduna Cy. Bartol. Bald. Salyc. Caſtr. in I. 1. Co. de his qui an- te apert. tab.& in ditt. l. ſi quis filium. Weil nun der Vatter dieſen Guͤtern renuntiirt/ vnd ſich derſelbigen gaͤntzlich verziehen/ hat er dieſelbe auff ſeinen/ Sohn mit nichten verſtammen moͤgẽ/& ſic nihil ex iis tranſ- mittere potuit. Ergo dominus Conſulens nihil ex eis gaudere poteſt ſed excluſus manebit. Eſt enim generalis regula, prohibita f vna per- 40 ſona ſuccedere, prohibentur& deſcendentes ex ea omnes. l. mulieri& Tit.. de cond.& demonſt. l. cum quaſt. g.ſed ſi quis: f. de fideicom. lib. Et probatur hæc regula multorum Dd. traditionibus. Bart. in l. 2.§. videndum. ff. de fer.&o Bal.& alii in l. illam C. de coll. Saly. inl. maximu vitium. C. de lib. prater. Ang in d. ſ. de conſt. lib. E. Sconſil. 399. Caſt. conſi. 2 7.4b 2. Comen- ſis conſil. 117. Bald. conſil. 2 7.lib.. Paul. onſ 75. lib. i. Alex. conſol So-lib.j.& conſil. 21.& 33 5. lib. ¹.& conſ.J7. c9 116. 133.lib. 2.&; conſil. 90. 97.162. lib. 3. S conſ.2 F4. 276. 307.lib. 4. Soc. conſ. 2+ lib. 2. s 2S.lib.. Decius conſi. 9„.& 311. Hip.de Marſ.gonſ.„ 3. Et hoc eſt, quod 41 dicitur, potentia ſuccedendi t& excludendi tranſ- mittitur ad mortem. Bart in l. s potest. ff. de acquir. hered. Foa. Ana· in c ſinne culpa. de 12 S lib. 6. ¹ 88 Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. fratinnn Söecellot enim t non debet melioris eſſe eondi.· Aeinoſfeſt Altera eſbqquia eiuſmodiconuentioux femaams Iriomis quam anteceſſor velautor ſuus. l. in his.§.7. l. bonis moribus contrariæ videntur. Auferunt enim pux- jgrehe zu dip ha, ſf. de regiur. nec debent admitti, quorũ re- liberam reſtandi facultatem. lcum duobus§. idem j 3 I nauae 4 t 43 pelluntur fauctores, c. licet ex quada. de teſtib. ſublata reſp O22 dit Fpr ſ5 249. eap dnde mof tls alienæ cauſ- f he nonicl 44 †Tnamq; media perſona, ſequẽs poteſt admitti. arg.. ſam præbèt, cum ſtipulator certam pem llabeat he- gfine he ten meminimus..de leg· her. ſublato enim medio, extre- reditatem obtinendi mortuo promiſſore— n pro. Väela nüt) 45 ma j etiã ſunt ſimul fublata. Dy in c. indultum. de reg. miſſionem ſuã renouare&mutare non pote bpacto Kwönunt 4 46 iur. li. 6. Et cum ſucceſſio non ſiat per † ſaltus, ſed per obſtante& renuntiatione iour, Se A67, 3 obliget. unuſuer gradus, gradum deſtructum eſſe nõ oportet, ſed ſuc- deteſlan.&. non captanda. de conéeſſ. præb. lib. G. Potro luiſädeni 3 47 ceſſibilem. arg.:ria prædia, de ſer. uſt. pradio, deſtru- pacto huiuſmodi;& cõuentiones adco nullius funt wemenane ctot quoq; antecedente, ſequitur deſtructio conſe- momenti, vt nec iuramento efficaciter firm entur. tloe ha b quentis, ſ.. J. huius. ff. de off eius cui mand. æt iuriſq. Cum ca, quæt contra bonos mores ſunt, iur iſidran.. lounus emde Obgeſchriebene argumenta vñ geſetzte Rechtsgruͤn⸗ di religione minime robur ſumant, 1ux: c. n5 eſt o- Gts.. uan de ſeyn feſt ſt arck vnd tuͤchti 3 alſ 0 d aß es ſich anſehen gatorium. de e½. iur. lib. 6 glo. in l. ſ quando. C. de imuf. fenim, laͤſt/ als ob der Herꝛ Conſulent wider dieſelben wenig teſt.& in lpattum. s ibi Bald. f. ulG Komn. S Caß. Cde guodno 1 auffbringen/ ſondern die ſeinen Gnaden verhinder⸗ coll. laſm! attum quod dotalt C. de pact.&& in ſiipu- nnlgeurumd lich ſeyn/ wider ſolche ſtattliche geſchworne vnd reite⸗ latio hoco modo:ſf. de verb oblig. Bar. in l.ſi quis pro eorff. nmaconeufrent rirte Verzicht etwas im Rechten zu erhaſlten. Ae fideiuſſ.& conſil.g.& conſ.: ⁵½.& 292. 203.& cnnſ. mmngequeinfi Deſſen aber alles vnangeſehe/ halte ichs entlich da.· 236. Bal. conſil. 3 4 Trlib.. Alex. cbnſe. 25 lib. 3. Declu anrnäum, num ve fůͤr/ da dieſe Handlung im Grundt mit allen jhren ge conſ. 63. conſil. 5 1π. 203.& 236. Domuni.in c. juam. äddomkmmar woͤhnlichen Vmbſtaͤnden vnd Anhängen ſleiſſig erwo⸗ uus,& ibi Georg. Nata. de patt. lib. G. uhur corruitiu gen werde/ daß dem Heren Conſulenten obangeregte Et quamuis Bal. in alio loco huic concluſioniſo Lui hlLara renuntiationes vnd Handelung nicht moͤgen verhin, opponatin c. morib. in tit. ſi de feud. defuntti comnſt fur 3 nn 6* derlich ſeyn/ daß auch S F G dieſelben als. nichtig/ inter dom.& an. vaſ.per d.c. quamuis. Et per rationè heer rry vnkraͤfftig/ vnd vnrechtmaͤſſig zuhalten nicht ſchuldig/ ibidem, qua dicitur omnia iuramêta, ꝗ poſſunt ſer. auß nachgeſchriebenen ſtattlichen Vrſachen/ ꝛe uari ſine diſpẽdio ſalutis æternæ, ſeruari deberer Ia- Nam videtur mihi pręſentem materiam diligen- men Baldi opinio non eſt communiter, autp omnia ter intendenti, atque omnes circumſtantias eius recepta. Per Aluarotum. n. in d.I. morib.&(êemuand conſideranti(ſemper tamen alterius iudicio ſaluo) c.᷑μ̈ʒmmuis Alex. in d.! ſtipitlatio hoc eiolo e an 77. concluſiue dicendum, prædictas renuntiationes C.de pact. improbatur, ſuaſq́; habet declarationcs. daann. blde non obſtantibus iuribus in contrarium allegatis, eſ- Nam licet de iure f canonico renuntiatio heredi- küna legtemif xen cikiudiciun aluS D in aul! Uhinkunas quos gonwläpernuriun Leuumn. bideh 48 ſe iniquas † iniuſtas, atque a iure extreme impro- tatis iurata valeat, per d. c. quamutis& ibi Od. Tamen mnunderionis c batas, ideoque nullas, nulloſque propterea parere quia huiuſmodi renuntiationes ſæpe pro exiliſpoli- Kadineſeproduco effectus, iuxta leg. non dubium.(b. de legibuis.l. ſicut. ant,& exuunt homines amplis hereditatibus ſobrie ieie euiſ efncs ff. de oper. libert. minimeque in conſideratione ha- cum eis tractandũ eſt, ne ſub pᷣtextu iuramenticom- laclin temota,S endas, iuxta l..§. vondemuatum. ff. de re indica- mittatur iniuria,& fiat ex iuramento vinculumiiä. fllalt cienme ta. l. non putabat. J. non quamuis. ff. de cont. tab. eq quitatis, contra c. quemadmodum in fine.& oiqnants. xenecontra vt Iaſon dicit in leg. 2. 5. 1-ſf. folus. matrim. Nemi- Ae iureiur Nam vt Cyn. dicit(aſ.& Paul.de Caſtie- diryingmelt co nem poſſe priuari iure ſuo, acit reg. non præſtat im- ſtib.) renuntiationes iuratas multorum animas ſepe har ſte fae pedimentum. de reg. iur. libr. 6. iſ(deferre ad inferos. Proinde cum harum renuntiati- learulinremo Darmit nun bieſe Sach deſto klarer an Tag ge, onum domini Keinha. principalis diſputatio ſuper taretnrscon bracht vnnd verſtanden werdd iſt noͤhtig/ zuvor vnde⸗ effectu&operatione cõſiſtat, indeq; robur accipiut,. ietnäun eer. he ich auff die Rechtsgruͤnde/ ſo zu Beſtaͤrckung der videndumeſt, quatenus illud iuramentũ in caſu prę. muüre 1 4 n beſchehenen/ vnnd offt reiterirten Renuntiation oder ſenti ſtringat& urmet contractum renuntiationis. nraa. 18 Verzicht angezozen/ antworte/ die Vrſachen/ war⸗ Et hoc vt commodius fiat robur huius interpoſiti narene unb ſolche Verzicht nichtig/ vnkraͤfftig/ vnnd im iuramenti per quatuor cauſſas cõtractus, ſuper qub atannirad weerlenpans er. Rechten vnzulaͤßlich ſeyn/ zu vermeldten/ vnd fol⸗ eſt interpoſitum, examinabimus. Nam ſicur in na- Hna b 1r. WMlorennig. gendts die obangezogene argumenta zu diſſoluiren turalibus rebus in eſſe pductis quatuor cauſſas faci ken vund abzulehnen. 3 uunt philoſe ophi, quarũ duę ſunt cauſſę eſſendi, vem nen alm unco Et primo generaliter verum eſt, renuntiationes terialis& formalis: aliæ auté duæ, extrinſecus adeſe 6 Konnid 49 hereditatum †iure improbatas eſſe. Licet enim cui- venientes, vt ſunt cauſſæ efficiens& finalis:Ita etian däl Kquod libet liberum ſit, iuri in fauorem ſuum introducto& ſimiliter in contractibus noſtris, pactis&conuen- renuntiare. I. tres fratres. l. fin.. de pact. l. mater.! tionib. aliiſq; actibus& diſpoſitionib. humanis, iu. eum, qui. ſf. de inoſſic. teſtam. l. qui Romaæ. ff. de verb. riſgentiũ& ciuilibus pdictæ quatuor cauſſæ reperi- obligat. l. qui autem. F. quæ in fraudem cred. l. non untur, ſecundu Da. in veine f no. lo. And. in pr.b. 6. fraudantur.. de reg. iur. l. ſi quis in conſcrib. Co. de et Ado-m prin. ſuæ ſum. Cũ igitur iuramentũ ſecundüũ patt. l. ſubpratext. de tranſatt. ca. ſi diligenti. eætra de contractũ †,& eius naturam, ſuper quo int erponi 50 foro comp Hoct tamen non obtinet in ſucceſſioni- tur, reguletur,& ſuam interpretationè recipiat, ur- bus„cum renuntiatio hæc iuris auctoritate impro- nac. peruenit.& eonum Aeeren Sna ae tu batur,iuxt. pattum z7 dotali. C. de pact. Ratio hu- conſ. 51.& Old in conſciv*.& 27S. Balan con. 29,0.. ius duplex dari poteſt: prior eſt. Quia ſucceſſio t per Rom. conſ. 26s. fal.fi. C. de non num. pec.& l. fin. ſf. qut zutls modos defer 11 debet,& non per pacta. 1. ½. f. de ſatiſd. cog. Et aliquando contin git, qu od propter de- teſt. Quia hereditas iure publico& ſanguinis conte- fectum& inhabilitatem aliqu aru m prędictarũ caul- 4 “ — 2*.— 8,... 4.—..*. 3 3 I 5 adione deserri,d ideo Priuatorum pactionibus ſarum de ſe contractus& diſpoſitiones huiufmodi drat hen modus ſucceſſioni dari non poteſt./ ½ Juando. S.1.C. ſint inhabiles& inutiles, nulliuſq; momèti,& in eis 5 dur darud mter antgienen 10r Aan Gdicitur omniaiurut ang. aſheci lats aterna 1 3 1b Per Aluarotum. n. 1 8 Aeexnd tppula improbatur, fualo; h cet de iure f canonico tu valeat per dic aams 8 uſmodirenuntiationc i uunthominesamplisl i ractandũ eſtne ſubpte ininrin, Klatexiuran contracquemadmeda iissh, „ 47 4 2 4 1 „NumrtCyn.dicit ⁴ PA dndationesluratasmu Amfcros. Proinde cun 4 3 owini Reinha princi 1 operationc cofilsti A4 meſtquatenus Illud iu 4 8 commockus hat rob en. . ger quatrot cuſs g⸗ „Stum examinabim rebusin kleftben d. . 4 t— ſophisquari due un . rah U ſormalsezzrtd 8 ſMeethcle rtſuntcauſEette ctibus no darmetcontras as. 37 Præmittendum itaq; 3 ſSintelligi debere, ſi ſubſe 79 interponitur iuramentum: attamen qubitatur an n1se.““— proptet iuramentum firmẽtur„Operæ pretium erit . 8 ⸗* 2 2 11. 2 huius renuntiationis cauſſas diſcutere, ex qua, qua- tenus valeat, deprehendi poterit “ erit tad regulam, qua dici- tur, per ius canonicum(quod prędominationem in hac materia habere vult ſicut omnia libẽter ad ſuũ molendinum tr ahit)in d.⸗ quamuis. omnia iuramé- ta ſeruanda, ſiue contractus valeat, ſiue non:illã ſic LMI elllubiequentia concurräãt. Primo †, quodiur amentum illud non ſit fomentum peccati, & poſſit ſine diſpendio æternæ ſalutis ſeruari. zuxta A.c. Juamuis. Deinde quod non tendat in diſpendi- um alterius. A. c. quamuiz. Tertio ꝙ non ſit contra publicam vtilitatem,. diligenti. de fo.comp. Deniq; & quarto, quod non ſit contra bonos mores„iuxta e.no e&t obligatorium. de reg. iur. lib.. Nam hiſce qua- tuor non concurrentibus, iuramentum nihil valet, nec firmat, neque infirmat contractum, ctiam noti reſpiciendum num valeat contractus, nec ne, ſiue ſit habilis ad confirmandum per iuramentũ, nec ne, ſed 1pſo zule corruit iuramentum,&pro nullo habe- tur⸗/ écundu Phul. Cor. in ſæpeditt. repet. auth. Sacram. vaber. D einde omne iuramentum debet adſui vali- ditatem habere pter prædicta quatuor tres comites, veritatem ſciliudicium& iuſtitiã. glo. nõ. quã decla- rat Bald.& Od. in auih. quod eis. C. de nup.& in cetſi Chriſtau. de iureiu quos ſi non habeat, non erir iura- mentum, ſed periurium ſicut in c. animaduertedum. 22 ꝗ. 2. dicitur. vbi de hoc eſttextus expreſſus. lis itaq; ſic prætniſſis, videamus primo, quæ ſit huits renuntiationis cauſſa efficiens, h. e. cauſſa fa- ciens& in eſſe producés. Pro cuius intellectu ſcien- dum, quod cauſſa efficiens in contractib. eſt duplex ſcil. mediata Sremota,& immediata ſiue propinqua. Cauſſaf efficiens mediata ſiue remota ſunt in cõ- tractib.perſonæ contralientes: cauſſa autẽ immedi- ataſiue ꝓpinqua eſt conſenſus contrahentiũ.. con- ſenſu fiunt l.fcut: ſy. de att.&s oblig. li.. in prin. fl. mand. Circa cauſſam remotã huins renuntiationis, ſcil. cirea perſonas contrahentium licet non admodum ſit inſtandum, cum er ſuperioribus auditum, nõ ſo- lum maiores, ſed etiam minores, iuramento obliga- ri, Per d aut. ſacramenta puberum. Tamen quia cum prima renuntiatio facta fuit, Reinhafdus pater cõ- ſulentis& renũtjans erat minorennis,& ftater reci- piens, fuit maiorennis. Ibi profecto dubitari nõ po- teſt, Keinhardum inconſultò ad Hanc renuntiatio- nem inductũ,& omni deliberatione& conſilio de- ſtitutum fuiſſe,&quod rem maximã, Semasimi mo- menti aggreſſus fuerit ſolus renuntiando, videlicet vniuerſæ hereditati paternæ& maternæ cũ omnib. ditionibus, oppidis, caftris, villis opulentiſſimis,&c. Vbicontra frater Ludolph. ipſum ætate& conſilio lonige ſuperauerit tem pore renuntiationis,& cũ in regimine ſederit, veriſimile eſt, eum remmomnẽ con- ſulto& cum conſilio conſiliariorum accurate, cau- te,& cum omnibus clauſiilis& cautelis procuraſſe, & ideo, cum ita circumſpecte& deliberate omnia e- gerit,& communicatis conſiliis ad lanc rem acceſ- ferit, ſane ſuſpicione non caret hæc renuntiatiò cir- cumuentionis, iuxra Ballin rub- de rer. ermut. Nam uramentum præſtitum a KRein hardo minore, licet 40 fecerit ipſum maiorem †, non tamen fecit ipſum ſa- gaciorem&prudentiorem, vt inquit Balq.in d. Rub. Reſponſ. Iuris Decad. X.. Reſponſ. II I. 35 de rer. permut. Et cum ſic cum eo tand non intelli- gente actum ſit, perinde eſt, ac ſi clam †& occulte cũ ipſo actũ fuiſſet, quæ res fraudẽ& ſimulationem ar. guit, etiamſi in d. literis contrarium expreſſum fue- rit, iux. Bald. in l. ab Anaſtaſio. C. mandari. Idcirco dominus Ludolphus præcauere debuiſſet, ne tale quid cum fratre Reinhardo actum fuiſſet, cogitan- Senod maior& indignior reputetur iniuria † of fenſa& circumuentio a cognato& familiiari illata, quam quæ ab extraneo importata& facta fuerit, ſe- cundum Bar. Ang.& Rom.in l. Lucius. ff. ſolut. mat. ³ nor. Ang in l. vnica, C.de cond.&? procur. lib. 12. Ex quibus ſatis conſtat, hunc contractum ex par- te cauſſæ efficientis remotæ ſiue mediatæ, ſcilicet ex parte perſonæ renũütiantis propter ſuſpiciones prę- dictas, puta fraudis, ſimulationis& metus, qui ex re- uerentia inſurgit, admodum claudicare. Propterea ſatius facerent domini aduerſarii, ſi has ſuſpiciones a patruo Ludolpho declinarent,& renuntiationem iſtam argutam vltro reſcinderent, iuramentumque remitterent, ac paterentur dominum conſulentem ſuam portionem reportare. Sed ad cauſſam mediatam ſiue propinqꝗ́ propere- mus, vbi an renuntiationem reſcindere& iuramen- tum remittere non teneantur examinabitur. Eſfſt autẽ(vt ſupr.: dixim.) ꝓpinqua cauſſa efficiens huius contractus ipſe conſenſus contrahentiũ: qua- lis autem ille fuerit, in domino Kein. renuntiante,& ſualiter modo in hac renuntiatione ſe habeat, exté- dencum nobis fuerit, ex quib. quid iuris deinde hac in re ſtatuendum ſit, facile apparebit. Et nemini dubiũ eſſe poteſt, quin dominus Rein. eo animo in illam renuntiationẽ conſenſerit, quaſi ſpiritualis fieri vellet,& in eo ſtatu ſe manſurum, nec liberos ex matrimonio habiturum:ibi ſane ſcire po- tuit, quod ad ſecularia regna foret inhabilis,& ſut li⸗ beri incapaces:Ideo facile conſentire in illam renũ- tiationem potuit.Iam autem mutato ſtatu& adepto legitimo filio, ibi ſane ille conſenſus amplius durare non potuit. Nam venit in eum ipſum ſtatum, de quo tunc cogitare non potuit, nec cogitauit. Nam Ain tali ſatu fuiſſet, vel ſe in illum venturum ſpe- raſſet, nunquam renuntiaſſet. Nec obſtat, ſiqᷣuis obiiciat, Qupd ſemel placuit, 61 amplius diſplicere non potest. Item f contractusſemel 6 ½ initos parte altera inuita, nemo reſcindere debet, cum ſimilibus. Eäâ enim omnia intelligenda ſunt, ſi lex contractus ſeruari voluerit, nec reſcindere permiſe- rit: Tunc. n. iuſtum eſt, vt contrarius conſenſus vel detractus conſenſus ſubſequutus ſemel perfectum contractum corruere non faciat, nec reſcindat. Cum autem cuilibet f contractui quædam tacitę 5 inſint conditiones legitimæ, vt puta, ſi potero, iuxt. I. impoſſibilii. de reg: iur. licontinuuts. S. illud inſpicien- du ſf de verb. oblig. Idem ſi tes in eodem ſtatu ꝑman- ſerit, iuvta lcum quis ſibinn princ ſſ. de ſõlut. ffi. ſi qui atid. cog. Idem ſalua legis auctoritate, inxta l. non dubium. C. de log..is cui bonis. f. de verb:obligat ð& ibi gloſſ.Item ſaluo iure alieno, iuæta l. 2: merito aut præ- tor: E g. ſi quis a principe:. ne quid in loco publ.l.nec a- lus. C. de emancip. lib:&c. cum quibuſdam aliis hic non nieceſſariis,&c. Et leges permittant contrahien- tibus liuiuſmodi conditionibus, non fecus, ac ſi ex- preſſe eas ſibi reſeruaſſent in contractibus, vti; cum gubernent negotii exitum, qu irh ad obligatio- 2 4 4o Da loach. Mynſing. Juriſcon. German. nem, non ſecus ac ſi expreſſe contractibus inſertæ fuerint, iuxtal. conditiones extrinſecus. f. de conditt.& demonſt. argu. ladigere. H.quamuis nulla H.de iur pat. Oldend. in I op. in Hoc. auctoritate. Non immerito do- minus Reinhardus,& modo eius filius iunior prin- ceps iiſdem quoque poterit legibus ſic permittenti- bus vti. Nec aduerſatur, quaſi contra ſemel pla- cita venire, contractuſque illicite reſcindere ve- lint, cum id, quod lege permittente fit, iuſte fie- ri dicatur. b Quod vero hic contractus renuntiationis tali- ter ſit qualificatus, vt conſenſum amplius ei tri- buere non teneatur Keinhardus,& ſuus filius, pro- batur ex ſupradictis legitimis ſubexſiſtentibus con- ditionibus. Nam quis ſanæ mentis dicere poſſet, dominum Keinhardum hereditati paterne& ma- terne etiam renuntiare voluiſſe, ſi tunc temporis res iue ſic, vt modo ſtetiſſent? Cum igitur res in eo ſtatu non permanſerit, in quo tunc erat, ſed eo deuenerit, quod amplius cõtractus ſic ſeruari non poſſit: leges quoque hoc non permittant. Et ſi ſic ſeruaretur, ius lædereturtertii, conſenſus ei am- plius accommodatus non eſt. 1 Et vt prædicta probentur, nempe negotium in eo ſtatu modo non eſſe, in quo erat tempore renun- tiationis,&ontractum ſic amplius ſeruari non poſ- ſe, leges quoq hoc n65 permittere, nec cipere,& ſic ſeruaretur, ſic diutius ius læderetur tertii: ſciendum eſt, quo ad primum ex narratis apparere, dominum Reinh. tunc temporis, cũ fieret ab ipſo renuntiatio, minorem fuiſſe, item non coniugalom& ſine libe- ris,&ad clericatum aſpiraſſe. ã autem coniux factus eſt, ſeculo deditus,& liberis procreandis cõſecratus: Ibi profecto, ſi in tali ſtatu tunc fuiſſet, minime tam opulentis hereditatibus renuntiaſſet. Id autem cum fecerit,&res ſua in hunc ſtatum deuenerit, me- rito& licite detrahit conſenſum cõtractui,& deue- nit contra renuntiationem, perinde ac ſi tunc tem- poris id ſibi expreſſe reſeruaſſet. Cum lex ſua aucto- ritate ipſi hoc tacite tangqnam ſtuſtorum magiſtra. reſeruauerit, A.4,i Gin/fbi f. de foll.ſrf. qui ſatisd. cog. l. Mauia nepotem.. Vrore herede. ſf. de annu. læg.l. in confirmando.& l. ſeow. ſ. de confirm. tut. tractatur in tit. Epꝛiſé. Vel Abbate. 5. Mutus. b Deinde quod res nunc in eum ſtatum deuecta ſit, quod contractum renuntiationis amplius ſeruare 6c non valeat, ſitq; ipſi impoſſibile modo contractũ ſic ſeruare, patet ex eo, quod naturali iure& † ratione bonorum morum obligatus eſſet alere liberos, ſta- tum& dignitatẽ conſeruare,& illis theſaurizare, vt Inſt. de iur. nat gent.& ciuilicum concord. Et Paulus docet parentes liberis& nõ econtra theſaurizare de- bere. Iure igitur detraheret Rein. ſi ſuperſtes adhuc eſſet, contractui conſenſum, cũ impoſſibile illi mo- do eſſet ſeruare contractum, obſtante iure naturali & bonis moribus. l. ſi ſtopazler. S. Item quod leges ſ. de ⁶ ſe, quod eſt contra ius& bonos mores. Tertio quodlex non permittat, neq; præcipiat, 67 talem contractum amplius ſeruare, imo ſquod per- mittat retrahere, text. eſt. in lii vnquam. C. de reno. Mo. vbi lex permittit donationem reuocare liberis po- ſtea natis. Cum igitur hic poſtrefutationem aut re- nuntiarionem liberi nati ſint refutanti& renunti- anti acquiſitam hereditatem paternam& maternã: verb. oblig. vbi dicunt& tradunt Dd. impoſſibile eſ- merito igitur ſi non poſſet, vt amplius tribueret contractui renuntiationis conſenſum,& hoc ſibi per legis auctoritatem ſit tacite remiſſum, non ali. ter ac ſi ab initio ipſe ſibi expreſſe hoc reſeruaſſet p pactum, iuxta d.l.non dubium.& d.l.is cui bonus. Quarto& vltimo, quod ex nune præiudicaretur iuri alleno, ſi amplius ſeruaretur contractus, patet ex eo, quodrenuntiata bona tanquam feuda anti- qua ſpectent ad ipſum dominum Conſulentem, fi. lium prædicti Keinhardi renuntiantis,& ex proui. dentia legis& domini feudi,& ſtatim vt natus, cum ſuo iure natus fuit. Eſt. n. tritiſſima regula, Quodu fendis antiquis t acquiſitispenantiquos, qui oſt ebs ve- niunt, nõ poſſunt alius eorum ſuscceſſorib. præiudicare ne- nuntiando, aut quid faciendo, ſicut voluerunt Ang. Paul. de Caſt.& alii in!. apud Iul. J. ſ quis alieni. ſf. de eg. ttrad. Alex. conſ. 17. Quando igiturdominus cõ. ſulens pdicta renuntiata bona ex perſona pattisnon habet, ſed proprio iure ex ꝓuidentia legis& domim feudi pater ca in piudicium huius domini Confulé- tis renuntiare, velaliud quippiam ſtatuere non po- tuit, in talibus enim veniũt etiam cõcepti poſt mor- tem primi acquirentis, ſecundum Decium, qui id ir- mat in rub. C. de ſuc. edi post prin.& ſuccedũt omnes deſcendentes in inlinitum, a.z. de nat. ſuc. fend. c.n vaſal. feud. ꝓriue. cui def-g.¹. S. hoc quoq, de his, qui fen- dum dare poſſunt. Ceſſat igitur merito conſenſus pa- tris Keinhardi in dicto contractu renuntiatioms, cum per natiuitatem domini Con ſulentis ſtatim ſi. bi acquiſitum fuerit ius in bonis renuntiatis patti conſenſu& alienatione, per renuntiationem non attentis. Proinde fſi viueret adhuc renuntians con- ſenſum retractare poſſet,& ſi non faceret, nihilta- men contra dominum Conſulentem operari po- tuiſſet, tanquam ſuper ſua re ſine ſua voluntatein- terpoſitus. Concludenter igitur dicendum, hune contractum renuntiationis omnino cauſſa effici- ente, mediata ſiue propinqua, hoc eſt, ſine conſen- ſu carere. Ideoque tanquam ſuo deſtitutum fun. damento& baſi cormuere,& ſubſiſtere non poſſe, vtut iuramento firmatus fuerit. Nam pro regula traditur, contractus †& actus ex ⸗ parte conſenſus& immediatæ cauſſæ efficientis in- ualidæ peccantes non confirmari iuramento: Quia iuramentum habet conſenſum iurantispro materia fundamentali,&ſecundum eam regulatur, vt liſin.f. qui ſatuid. cogan.& l. fin. C. de non num. pec. Et ſicy- bi deficit cõſenſus, nihil agit iuramentum, nec con- tractum ex parte conſenſus peccantem confirmas eo quod inuicem codem defectu laborat: Quia tuncintali iuramento deficit vnum ex tribus it lis ſupra numeratis comitibus iuramenti, videli- cet iudicium. b Nec impedit, ſi obiiciatur, contractum huncab initio habuiſſe conſenſum,& ideo per prædictam- ramento firmatum fuiſſe, nec iuramentum ad tales tacitas conditiones, quibus modo contractui con- ſenſus adimi velit, trahi poſſe. Nam, vt ſupra dictum eſt iuramentum recipit interpretationem& reſtri- ctionem ad naturam contractus, cui acceſſit,&ideo non minus inſunt iuramento tacitæ illæ conditio- nes legitimæ, quam in contractibus, trahiturque iuramentum non magis ad non cogitata, quam contractus ipſe. Vnde infertur b Primo, quod ſicut fcõtractus& renunriatogene 70 ralis —, mwi hructeimpol ſouint tactta Ft er iurumen um cootractu Kmrun contlac Auruna. I 4. dw, ſccut lep num. t etian rrorlbuerenun nadlominusin rworiptelt ac ſtt hnitOudictum pämärens reg wrtronemintrinſe krtupquoiuratu arfelg. Et wabactrtate leg lamtehſtDeo 1 tnkewuueritin 96 lee nemaa dädtone pradict dämnurxotlum cl maüconraccuiad kaubusomnibue tadegotibpreſer 3,nacuam in cau mnam luoturat docanlilndi. — lamuslam du . ¹6 Quat dllbt,on 6. 3 ultgiente ex dltegtian cci ei ym nateramnſ. dig„. 7 vg.ſc. 3 muyn. f.de,/ ——— ., A, um don Na- Amechani dr, kecpuüri 2 —— 44 X. Con 7 1 * 1.QLandoh e ckarenunti atabonzer 2 oprioiurecr puider ereain piudicium huius mare, elaliud quippir t dus enim reniüt cumn 4 dacqyuirenti ſenntin 6.0 44 ar edi poffyrn. 4 mes mintinitum., 44 a iynue. tui defec. ſ.har, a eſent Ceſlatigitur me hundt in dicto contrat att, aatiuitatem domini(04 1 teum fuerit ins in boni 1 Klennione, per e m Proindeſivineret acu em ractare poſſet,&ſim ahe, tra dominum(onſul a nquam ſuperſuare ſt a 8.Concludenter igim i um renuntiationis or Eataftuepropinqa, t lcoque tanquam ſi Wim & baficormere,& fl nentobrmanssfuerit — regulatraditur co 10.. atee . umecdlalc Menlus X 1. ncontirma anes nonco L um kabetconſenlum meal dect 6 4 atali Klecund * 7* 9 9 N.C 4. M. Gaen 22* 1* 2 ns nihilagtt uu- 1 9 424 S 7 2 conditio, res † in eodem ſtatu perm reuocari poteſt 75 fenſum iurantis †r ralis non extendat ſe ad incogitata quis in ſpecie non renunciaffet, ſupra dictum: Ita etiam iurament „& ad ea, quæ veriſimiliter, vt ditu, rat um tali renuntia- 1 tioni † adiectum non kirmet contractum, nec ma- is ad n0I cogitata porrigatur, quam contractus i- pſe, tex in.l fin. ff. qui ſatisdat. cog at. G. veniens. c. peti- tio. extra, de iureiurand. Secundo infertur ſicut in contr actu ineſt tacita 2 anſérit: Ita etiam eadem conditio remanet in iuramento tali contra- ctui adiecto, iuvt. c. Vvenerabilem. de elect.&s 22. J. 2. c. nec quls. ſ. in.& l. cum quis.. ſolut matr. Terxtio, ſicut contractus impoſſi ſe, ſiue tacite im poſſibilitatem contineat, non ligat, ſicut in prima tacita conditione probatum eſt: Ita 73 etiam † nec iuramentum contractui adiectum fir- mat talem contractum, cum eadem tacitam condi- tionem cum contractu in ſehabeat.. ui de iureiuran.& d. A in„. Warto, ſicut leges permittunt reuòcationem donationis ſimplicis ſuperuenientibus liberis, per d. querela. c. bre- 74 IL'E vnguam. ita etiam iuramentum adiectum tali † donationi fiue renuntiationi nõ firmat contractũ. Nam nihilominus in caſu exſiſtentium liberbrum ac ſi nunquam iuramentum inter- ueniſſet. Quia dictum iuramentum ſecundum con- im! egulatur,& illam recipittacitam condirionem intrinſecæ voluntatis, quã habet con- trackus ſu p quo iuratum eſt, ita not. Bar in l. Tit. Seio. Flmper.ſſ. deé læg.;¹. Et ita de omnibus tacitis condi- tionib. auctoritate legis contractibus ſubexiſtentib. dici poteſt, vt ſi Deo placuerit. 22. J. 2. 6.beatus. Item ſi fidem ſeruauerit, in c. icut de iureiur. Itemn ſi honeſtũ mandauerit, c. juemadmodi. de iureiur. Quia ſicut conditiones prædictæ regulant& gubernant con- tractum negotium, cui inſunt, ita etiam iuramen- tum tali contractui adiectum. 1 Exquibus omnibus ſatis app̃aret, ſecundum qua- litateim negotii, præſentem contractum renuntiati- onis, tanquam in cauſſa efficiente immediata pec- cantem, cum ſuò iuramento adiecto, nihil obſtare i3. 5*. domino confulenti. Videamus iam, quatenus ex reliquis cauſſis iuue- tur,&lubſiſtat contractus preſentis renuntiationis, & ſic conſequenter ex cauſſa materiali. , Ad euidentiam ſciendum, cauſſam materialem dici ipſam materiam ſubicctam ex qua, cum ex ali- quo fit aliquid, arg.1/⁵ couuenherit.. 1 quid ff. de pigno. act. l. lana. in prin. ff. de legat. 3. 1. adeo.. Voluntas. ff. de acꝗin. rerum dom. Nam ſicut in operatinibus ar- tificialibus& mechanicis, ad hoc, vt fiant& in eſſe producantur, requiritur præexſiſtens habilis ma- teria. Quia ſine materia f nulla ſpecies effici poteſt, uxtal. cum quis. in d.l. adeo. Ita etiam in contracti- bus pactis& aliis diſpoſitionibus requiritur habilis & diſpoſitiua materia, ſuper qua diſponatur& con- trahatur, uxta leg. inter ſtipulantem. 9. ſacram ſf. de verb. obligation. l. inſulam. ff. de præſcript verb. Vn- de cauſſa materialis in contractibus eſt res in con- tractum principaliter deducta. Iam fieri poteſt, quòod cauſſa materialis ſiue ipſa res, quæ in contractum deducitur, ſit Vel imperti- nens, aut impoſſibilis, vel denique turpis, in quibus caſibus, ſicut ipſe contractus non valet„ita etiam nec iuramentum adiectum valet. Reſponſ. Iuris Decad. XI. Reſponſ III. bilis ſiue expreſ- 41 Efſtigitur in noſtro caſu materialis ipſa renuntia- tio paternæ& maternæ hereditatis,& rerum feuda- lium: quæ materia ſecundum huius materiæ natu- ram impertinens dicitur, ex eo, quod de iure imper- tinenter propoſita ſit,& iura non amenttales renũ- tiariones: cum alias certi modi dandi vel adimendi ſucceſſionem hereditatis in iure præſcripti ſint, ſic- ut ſupra dictum eſt. Sed tamen pro veritate circa hanc materialem tauſſam huius negotii ſciendum, licet impertinens ſit,& de iure non ſubſiſtat contractus ex eo fabri- catus, tamẽ iuramenti additio facit contractum va- lere, non vt contractus per ſe&in ſe valeat, er! vt agitur, ſed vt valeat modo quo poteſt. Nam ino mni iura- mento ineſt tacita f conditio, ſi non valet actus vt 78 agitur, valeat modò meliori& ortiori, quo poterit, etiam in vim nudi pacti, imxt. cum pater. ſ. filius ma- trim. fide log. 2.& Hoſt. in ſumma Inſt. de iureiur. g. quot ſint ſpecies. Et ideo cum inilla renuntiatione hereditatis iuramentum ſine interitu æternæ ſalutis poteſt ſeruari, ſeruandum erit,&facit illam renunti- ationem, prout poteſt valere. Eſtq; ſic illaiuramen- ti additio, quaſi forma& cauſſa formalis illiusrenũ- tiatiõnis,& dat eſſe& ſubſiſtentiam illi, cum forma 53 ſit, quæ dat † eſſe rei,& conſeruat rem in eſſe iuxta l. lalian.. ſed etſi quis. ſl. ad exhib.l ſiis qui. S. quid.ff. ad l. Ealg. vel ſi mauis ipſam receptionem renunci- ationis ex parte aduerſa,& vnionem conſenſus ex parte vtriuſque, vna cum iuramento eſſe, forma- lemcauſſam poteris appellare,. Verum enimuero cum, vt ſæpe dictum eſt, ma- teria huius negotii de iure impertinens ſit, formam quoque ex cauſſa per iuramentum fabricatam non admodum ſtabilem,& vltra perſonam fabricantis vix durare, confiteri oportet. Nam ſicut ex actis& tranſmiſſis narratis appa- ret, hæ renuntiationes factæ fſunt atq; iuramento vallatæ, atq; matrimonium contraxit Keinhardus, & ſic antequam liberos procreauit. Iam autem in- dubitati iuris eſt, renuntiationem alicuius † iuris ad inſtar donationis ſe habere, jecundum loan. Andr. in tit. de teſtæ. i in add. Bal.in liilud. C. de Sacr. ſanc. Eccleſ.& in lfin. C.de pact. Et idem tenet es concludit Soci. conſil. 20. vol.3. Etſ donationes per ſuperueni- entiam liberorum reuòcari ipſo iure in totum, tex- tus eſt ex preſſus in d. l. vngquam. C. de reuo. dona. 8& ibi Bar Bal. An g. Im.& communiter& cribentes. Quod vſq; adeo verum eſt, etiamſi tales donationes vel re- nuntiationes iuram éto firmatæ fuerint. Nam ſi po- ſtea naſcantur liberi, iuramentum non excludit il- perator. ſf.de leguat. 2. Et tenet Ioan. de Imio.in c. fin. ext. „ 2.. de donat.& est&x meute Spec. in tit. Ae Suſtru. edit.. porro.& firmat Oldr. confil. 139.& Soci. conſil. 273. Et ideo in hoc caſu t iuramentum nihil operatur in præiudicium liberorum poſtea natorum; zuxta c. Juamuis. extra, de iuréèiurand. Non enim debet iu- ramentuin † trahi in diſpendium alterius; vt in d. cap. quamuia nec adl caſum improuiſum& incogi- tatum argüm.” filtulas Sfrumenti. ſ. de contrab-ens. Nam iuramentum licet præciſe debeat ſeruari,& 81 82 lud beneficium i vnquam, quia llla conditio †e quæ ineſt tali donationi(ſliberos non habuerit) inelhet- iam iuramento, ſecundum Bar. inl. Titia Seio. S. Im- 0025 ⸗ faciat actum omni meliori modo valere, vt lür 83 dictum eſt, tamen † non auget obligationem; ſe DD 2 —— m“ 1² intra ſuos limites obligationi manenti addit religi- onis viculum, arg.’. Jit. in fiwſf. ad Treb. Porro quod 85⁶ depoſitio& beneficium d.l. ſ vnquã. etiam locum t habeat in renũtiatione hereditatis paternæ aut ma- ternæ vt in noſtro caſu)tenent cõmuniter,& in ſpe- cie Scribentes in d.l.ſi vnqua,& ſequitur ac conclu- dit Soci. conſ. 3—z.Vol. ³.? Toan- Int. Rub. in rep. d. legis Titia Seio. Imperator: ſ. de legat. 2. b. Et ſi quiſpiam obiiciat diſpoſitionem ſνnqua locum non habere, quando pater te mpore donati- onis ſiue renuntiationis liberos habuerit, ſecundum Bartol. in d.§. Imperator. allega. text. in l. tale pa- um.. fin. de patt. fa. text. in l. fin. f. de in offic. teſta. So l. ſcum vel in vtero. Cod. de teſt. mils.(Mla cx quo prætulit donatarium ipſis liberis„ quos ha- buit, videtur ſtandum regulæ, Quod in claris non opus ſit coniecturis, in quibus tota l.7 Vnqudz fun- data eſt: quia coniecturas capit, vel bſumit. ſi pater de liberis cogitaſſet, non donaſlet: Iam vbi liberos habuit, ceſſant illæ coniecturæ tanquam ratio, ergo & tota illa lex ceſſat, nec locum habet,&c. Cum igitur noſtro caſu pater tempore renuntia- tionis huius liberos habuerit, vt apparet ex relatio- ne mihi facta,& ex dato M. tranſactionis cum G. ſignato, quia, vt mihi refertur, illa anno 4. cre- Eta fuit, cum tamen tum temporis anno 42. iam fi- jia& filius domino renuntianti nati fuerint: con- cludendum erit, quod omnia illa iura de vano ſunt allegata,& quod l. 1 vnquam. Cod. de reuoc. dona. (quæ ſaltem de non natis loquitur) in noſtra ma- teria locum non habeat. Ad hanc obiectionem tollendam ſic reſponderi poterit. Licet enim dominus renuntians liberos ha- buerit tempore, quo cum L. egit Anno 43 Sc. ta- men Anno37. quando renuntiationem prius nul- liter factam reiterauit(ſicut ex tenore literarum cũ litera C. ſignatarum apparet) nullos liberos habuit, quiaibi conſtat, matrimonium ab ipſo tunc tempo- ris nondum contractum fuiſſe. Proinde cum poſt- modum liberos ſuſceperit, dicendum eſt, illam re- nuntiationem(etiamſi valida fuiſſet ab initio) pro- pter lſi vnquam, ipſo iure exſtinctam fuiſſe,& etiam 87 vſq; in hodiernum diem exſtinctã manſiſſe: Quia t ſicut actio ſemel exſtincta non reiuſcitatur, ita do- natio ſemel exſtincta non conualidatur, l. Mauius. §. duobus. ſf. de lægat. 2. Sinl. qui res.§. aream. f.. de ſolut. probatur etiam ſecundum Bartol. in l. heredi- bus. in princ. per illum text. f. ad Jrebell. vbi illa con- ditio,(ſliberos habuerit) operatur, quod ſuffi- ciat, ſi cos ſemel habuerit in vita, etiamſi poſtea mortui fuerint. Nam nihilominus exſtincta ma- net ſemel per ipſorum natiuitatem exſpirata a- Ctio. Ad quod etiam allegatur I. fin. Cod. de indict. vidu. toll.& idem tenet in l. ſi cum vir.& in l. ſolemnis. F. de condit.& dem. Cumigiturilla Anno 37. facta renuntiatio per ſuperueniétes liberos ſemel exſtincta fuerit ipſo iu- re, per A. i vnquam. fateri oportet eamn vſq; in hunc diem exſtinctam manſiſſe, per iura prædicta. Nec obſtat, ſi dicatur, patrem natis liberis renun- tiationemnon reuocaſſe, imo An.3 M. eã expreſſe approbaſſe,& ideo exſtinctã non eſſe eam renunti- ationẽ, ſed integrã manſiſſe, cũ renuntians pater in eadem volũtate pſeuerauerit:& propterea dominũ 88 Conſulentem tanq́; patris heredem; illam renũtia- libitu diſponere poſſit. Dn. Ioach. Mynſing. Juriſcon. German. tionem velut patris factum& donationem reuoca. re non poſſeuxta Ifi.(de reuo. don.& Raph. in d. ſ. Imperat. qui Bal:n 1.. C de inoſf. donat. itat. Nam reſpondetur, quod illa appoſitio Rapha.& ſequacium non ſtringat: Quoniam text. in d. l. ſi vn- quam. dicit, ſuſceptis liberis donatum in arbitrio donatoris manſurum. Ibi text. expreſſe vult, quod dominium ſemel per ſuſceptionem liberorumapud donatarium exſtinctum ſemper exſtinctum eſſe, & apud donatorem manere debeat, vt de illo pro nia cum text. dicat, quod id quod donatum est, reuertitur in arbitrio donatoris manſurum, Ila verba ſonant, ſtatim natis liberis dominium retranslatum eſſe debere in donato- rem,& cum ſic ſemel patri rurſum competere cœ- erit rei vendicatio, illa per tolerantiam patris, (hoc eſt per id, quod paſſus fuerit pater don tarium natis liberis res donatas diutius tenere& habere, necetiam in vita reuocauerit) auferri non potuit, ſecundum Bartol. Angel. 2 Alber. in d.. Imperator.& ditt. I hi vnquam. Quia licet pater in vita non reuocarit: tamen liberi poſt mortem pa- tris reuocare poſſunt donatum. Imo in vita patris liberis non competebat ius reuocandi, ſed falten poſtobitum: nia ante mortem nihil iuris inbè nis patris habent, prout iura ſunt vulgaria. Et cum illa! honquam. ſcripta ſit, tam in fauorem patris, quam liberorum, conceditur patri, ſi volet un vi- ta †reuocare donatum ſuſceptis liberis, ſecundum nota. per Alber. in d. l.ſi vnquaus. Quod in aliis dona- tionibus etiam inofficioſis facere non poteſt, inx- tal. perfecta. Cod. de reuo. dona. cum ſimilibus. 81 igi- tur pater id non fecerit, liberi t poſtea ſuſcepti hoc 9⁰ facere poſt obitum patris poſſunt, prout expreſe Buld. tenet in l. 1. C. de inoſc. don. Et ideo dominus Conſulens, non obſtante, quod pater non reuocauerit renuntiationem in vita, mo- do poſt obitum reuocare poteſt. Nec ſibi inhoc quicquam M. receſſus præiudicare poteſt. Primum enim, cum illa renuntiatio ipſo iure fuerit reuo- cata per ſuperuenientiam liberorum, ut diclum eſt nullæ reliquiæ eius remanſerunt. Cum igitur apud L. prior renuntiatio videatur ſimpliciter confirmata, non videtur id fieri potuif- ſe: Nam tali modo feciſſet dominus Keinhardus nouam renuntiationem, quæ ſimpliciter& ſine iu⸗ ramento iure non valuiſſet, ſicut ex ſuperioribus apparet, taceo, quod L. velut tertio nullatenus fieri potuit. Et poſito, non tamen conceſſo, quod illa trr ctatio& confirmatio prioris renuntiationis va. leret& iuramento vallata eſſet, nec non L. licite eam recipere potuiſſet a domino Reinhardo: ta- men adhuc dicendum eſſet, hoc nihil officere do- mino Conſulenti, quia eſſet quædam donatio in- officioſare& conſilio lædens dominum Conſu- lentem: Ergo ipſam ſeruare non teneretur,& poſſet eam modo poſt mortem patris in totum re- uocare. Nam † pater dans bona vel renunti-91 ans iis extraneo, ſciens ſe habere liberos, talis do- natio eſt,& dicitur re& conſilio inofficioſa. iux- ta leg. omunes.§. Lucius. ſf. de iis qua in fraud. credi tor. gloſſ. in leg. nomen.§. filio.. de legatis 3.& Socin. plene conſil. 220.& ideo in totum poreſt re- uocari, per leg. final. Cod. de inofficioſ. donatione 8 Etiamſi Mwdlbiotenoc wibpoſt mort . anuam Vicumu uuritato bon * ueinquentts, n nldanun Tlorus. Jpaſabum;. uigakvedtgald nagbin noſtro Kugeaoca dor ManteKconftlioy unämblet. Tracelocnullaſit — paradttor. odi ſtttufaerd dlpot eühcho.randun nim G Decum, oc Eidem ten al zuul in ſnas yexerepotelt r1 lewayenn Duo rpotet faco petri a Qüalcet Nlin lertiia ſwcid,mita pr R euke contra fic üacclaſtreres 3 nattendenti — — ne lddo pe ludquc ve amſl 3. M, — — —— = E — der 4 1 lderis kes donats cctlam in viareno a rndam Barto. Ancal Ae 3 Sa. 1 vnguem. Keuocarit: tamen Üben rre poflunt donatum, a competebat ius rcuoo - m: Quiante morten aaden, pr otura ſunt aaan lenptaſtt, tam 1* care donatum ſuſceptis Teran A45 vnqua, 3. etiam inofficiolis facer Ta. Cod dereuo. dona. c- d nonfecerit, liberi i R obitum pariss polſ * 1, 1.. Cde maſſc. dun dominus Confulens,n greuocauerit renuntiat ddirum revocrre potel n M receſſuspræiudic “ m ill renuntiato ihl .„.5* * 4* operuententiam lberc 1 auir eius remanlerur 4 feciſſet 4 contrarium remaneat indiſſolutus dabimus, in 1 1 2. 3. 3 neralem ſolutionem, videlicet, quod hæc bona re- . 1— Ar 1 ¹ 22 “ DIOl d ur apod L. Po 3 1 onrmata,ponſid Reſponſ Iuris. Decad. XI. Reſi ponf 1II. Etiamſi iuramento confirmata fuerit. Iuramentum 22 † enim patris vel matris filiis non nocet, 1.3.§. penult. lnam& poſtea. fin. c l ſeq. f.de iureiur. Imo etiam- ſi filii ſint her edes, tamen non nocet iuramentũ pa- tris& conuenire poſſunt, ſecundum Paul. de Caſtr. conſil.1. vol.2. Quia quæ alienari prohibentur in 93 præiudicium; filiorũ, ſicut eſt donatio inofficioſa, neciuramento in præiudicium liberorum alicnari oſſunt, t in pulcrocaſu tradit Paul. de Caſt. coſ. 396. orefert& ſequitur Curt. coõſ.. vol. 1. Et hoc adeo ve- rum eſt, etiam ſi talis alienatio cum titulo oneroſo facta fniſſet, qua nihilominus filii reuocant vſque ad legitimam, ſecundum Hoſt. But. Card.& alios, in e. Raynutius. de teſtament. Quanto magis dicendum erit hoc in caſu noſtro, vbi gratis ſine vllo dato vel retento, renuntiatio& alienatio caſtrorum, oppi- dorum, pagorum& hominum,&c. acta fuit, ibi ſa- ne abſque dubio reuocatio per dominũ Conſalen- tem, modo poſt mortem patris in totum fieri po- teſt, ſecundum Picum in læg. post contratum. de dona. 3. 8 1 1.... 95 Quia confiſcatio †᷑ bonorum licet præiudicet filio in vita delinquentis, non tamen poſt mortem eius. 2 anrg.tex. 1. Statzus florus. J. Cornelio folici. ſf.de iure fiſci. facit l.peto.& prædiumn. ſf. de læg. 2.tradit Alexand. in I. .- 4 4—.* ⸗* Rinita. ii de vetligalibus. ſf. de dauno infecli. Ideo multo magis in noſtro caſu poſt mortem renunti- antis patris reuocat dominus Conſulens renuntia- tum, cum re& confilio pater ſua renuntiatione gra- tuita ipſum læſcrit. Et vède hoc nulla ſit dubitatio, nec vl 1 lus locus in ge- 8e- */ 4 4.«ℳ 2 nuntiata fuere& ſunt bona feudalia antiqua, ſiue a maioribus deſcendentia, pro generali& certiſſima egula traditur: Quod in his nulla præindicare po- 96 teſt filiis † patris diſpoſitio, renuntiatio, vel alia quæuis factio. ſecundum Bald. in leg: qui ſé patris.(. vnde liberi.& Decium, qui per plura hoc concludit conſil. 19. Et idem tenent Bartol. Angel. Paul, de Caſtr.(οd. hi quid in fraud. pat. Quia tali caſu filius feudum petere poteſt, vt filius,& cui ex prouiden- tiahoccompetat. Quo fundamento licite contra- uenire poteſt facto patris, ſecundum dlexand. conſil. 27,0l.. Quia licet filius non velit eſſe heres vltimo loco defuncto, vt ita propter id, f vel vt heres non 43 red. inſtit. Et ideo etiam talis actus in illa cauſſa de- fliciens etiam iuramento non firmatur, quia ean- dem cauſſam finalem& conditionem quam habet contractus principalis in ſe, recipit etiam iuramen- tum ſuper eo interpoſitum, vu nor. in leg:fin. Coq. de non numer. pec. Quando igitur in hoc negotio ipſam rationem principaliter& originaliter mouentem dominum Keinhardum ad renũtiandum inſpicimus,inuenie- mus eã abſq; dubio fuiſſe& eſſe Simoniam. Nam ex facti narratione apparet, ꝙ ipſe& Gotthardus fra- ter in minore ætate renuntiarint bonis paternis& maternis, necnon feudalibus,& facti dcinde fue- rint ſpirituales, ibi nemo erit, qui negabit cauſſam 5. 9 8³ finalem, mouentem ipſos ad renuntiandum fuiſſe beneficium Eccleſiaſticum, quod in recompenſam renuntiationis expectarunt vel acceperunt, Nam certi& indubitati iuris eſt dare aut remit- 99 tere aliquid temporale pro ſpirituali conſequendo beneficio inducere Simoniam, ca. non ſatis. ca. dile- lus, ca. quoniam.ext.de Simon. not. Paul. in c. nemo.& in c. cum eſſent diciur& in c. ſuper hoc. numer. 12. ext. de renuiitiat. glo ſan Fſuam. 1.J. 1. Vbi multis auctorita- crimen publicum ‚quod æquiparatur crimini læſæ mnaicſtatis. iwx, glin c.reperiuntur. in verbo, Ex quo. d. q.& vt Paul.& Fely. aunt in Rub ext de Simo. Inter cetera crimina Simonia obtinct primum locum,& cetera reſpectu huius pro nihilo reputantur. iux. c.. .7Item †donans vel remittens alicui promotori aliquid pro conſequendo beneſicio, illa donatio ſi- ue remiſſio eſt colorata& Simoniaca. ſecidum Bal. inl.ab Anaſtaſio nu. 3. C. manda. Et vt dicit Paul. in d. c. hon ſatis, tam recipiens temporale pro ſpirituali, quam dans& conſentiens, ſiue vt mediator, ſeſe ne- gotio inuoluens, Simoniam committunt. fa. ca. per inquiſitionem.& ibi gloſ-ext. de elect.& c. 2. ext. de con- feſſ. ſed Simonia fvitiat contractum ipſo iure. vt nor. Paul.in c. conſtitutus nu- 2. ext. de relig. dom. Et in c:etſi Chriſtas. num. 2t*de iureiur. Etſi licet ad talem ſimo- niacam renuntiationem acceſſerit iuramentum: tum ſicut ipſadimonia ſeu cauſſa finalis propter tur- pitudinem eſt omni iure diuino& humano prohi- bita, per iura ſup. allegata.& tot. tit. eæxt de Simo. item C. & p. ad l. ul. de amb.(¶ Eſt enim Simoniaidem, quod mO0. 1 I 2...... 5 wantiationem, quæl Sman poſſit venire contra factum prædefuncti, ſatis eſt, ambitus, vt dicat Rart. in l.i. in prin. f. de amb. Ita iura- 4 non valuiſſet, u8 quod hoc caſu ſit heres primi acquirentis, hoc eſt,de mentum, quod acceſſit ad eam roborandam ipſo tacco, quod L. rel 4 zn oriors Ermatio prio 9 a eſt 4 — non tamen cone. eius linea deſcendentis: Nam exillo capite poteſt, (non obſtante facto patris) ad feudum renuntia- tum venire, illudque vendicare& repetere, ſecun- dum Cald. conſil. 13. Marſil. Laud.& Cald. in titul. de ſucceſſrfendi.& alias communiter Feudiſtæ. Ex quibus omnibus(ni fallor) ſatis patet, hoc renuntiationis negoatium, ſicut nec in cauſſa efficiente, ita etiam neq; in cauſſa materiali, neq; formali quoque con- ſiſtere. Quæ cum ita ſint, facile inde collgetur, re- nuntiationem præſentem cum ſuo iuramento in finali quoque cauſſa non ſubſiſtere. Nam cum in negotlis cauſſa finalis vno modo dicatur ipſa ratio, principaliter mouens aliquem ad contrahendum ſiue diſponendum, quæ cauſſa ſi cum actu ſiue con- iure nõ obligat. Eſt enim iuramentũ in ꝓpoſitp pla- ne acceſſorium, vt quod acceſſit ad protegendum a- ctum. Sicut Bald. loquitur n§. Item Sacramentum. de pac. iar. fir. Cum igitur ipſum principale, vide- licet ſimoniaca renuntiatio tanquam in prohibito fine conquieſcens non ſubſiſtat, etiã ipſum iuramẽ- tum tanquam acceſſorium valere non poteſt, nec eſt obligatorium, nec confirmat rem de qua agitur cap. vbi.. ceteruin fin. de elect. in 6. c. 2.de reb. Eccléſiaſti- cis non alien. eodem lib. cap. non est obligatorium. de Teg. iur Inon est dubii,& ibi omnes dd. ff. de legib.’. u- rigentium.&.generaliter: ſf: de patl. Quæ enimfſcontra leges vel Canones fiunt, pro infectis habentur, l. in- bemus. g. ſane ſi. C. de ſaicroſ. Eccleſtis. ‧.n dubium. C.de I tibus hoctam graue crimen deteſtatur. Eſtenim † 99 7107 2 2 — 8 6.„„ 8 2 L„ 8 3 4—.„. 1 1 98 tractu deficitvel improbatur, † etiam ipſea ctus vel legibusl. quod de honis Fadl. Falcid. c.ſ dilig enti. ext. an; contractus deficit& reprobatur. inxta leg. ſin. ff. de de for, comp. Etſi hoc non eſſet, eguercrdr iura- 9. 3 4— 8 4,„ 9 1—— 8— * relc. bered. inſtit.& l. cum pater. J. dulciſtamas. l. de leg. 2. mentum ini irari vinculum eſſe, quod norren 2 3 7* 2*„. 4 l.2.§. fin. Ccum leg.ſeg. ij. Ae donut:ſe ſi. pater. Cod.de he- dum dictu Cl et,&c. — L. 2un. Aii ta u 5 NA DD 4 Porro alio modo finalis dicitur in contractibus ipſe effectus, qui ex ipſo contractu ſeu actu inſurgit, &ad quem actus ordinatur:& propter talem effectũ ſeu fnem contractus ſiue actus octo modis repro- batur in iure,&inter ceteros quandoq; actus repro- quandoq; Ppter quod tendit in præiu dicium tertii, deniq; quia fit contra bonos mores, in quibus mo- dis prõ generali regula traditum eſt, ſicut ipſe con- tractus& actus reprobatur in iſtis modis: ita etiam ipſum iuramẽtum adiectum reprobatur, nec firmat contractum. De primo modo eſttex in oſi diligenti. extra de foro comp. 8 gloſin l.. cg l. quemadmodum. C. de agri.& cenſelib. 1¹. De ſecundo eſtin c. cum don- tingat. in ſi. extra de iureiur.& c. 2. de padt. lib. G..fin. in prin. f⸗de municip. Dèe tertiò eſt in c. non est obligato- rium. de reg iur. cum hulibs„h.... Iam in noſtro caſu cauſſa ſinalis ſiue effectus re- nũtiationis eſt Simonia,& ille effectus tendit cõtra publicam vtilitatemn: item in præiudicium tertii,& etiam eſtcontra bonos mores. Nam quod fit contra vtilitatem publicam prin- 105 cipaliter, patet, quia pro T hæreſi habetur ipſa Simo- nia, C. quoties de Simo. Item pro peſte, quæ ſua magni- tudinè alios morbos vincat.«-icut d.1it. vnde cauſſa huius prohibitionis non eſttemporanca aut condi- tionata, ſed ſimplex, directa& perpetua. Ideo cõtra faciens, contra publicam vtilitatem venire dicitur, & propterea nihil debet operari iuramentum adie- ctum, vr ſup. Aictum eſt. Etſi hoc nõ diceretur, fraus fieret iuri diuino& humano, cotral. ¹*ες ſeo. ſf. de!. &æ contra c. certum. de reg. iur. Sc. quamuis. extra de 106 priuileg. Quandoquidem prohibitum fper viam di- rectam non debet per viam indirectam concedi. I. Seio. J. I.& ibi Bartoliſf.de tutor. datis ab his,&c. c. cum quid. de reg. iur. Quod ſ hic obiiciat quiſpiam, Dominum Kein- hardum renuntiantem in vitima renuntiatione, an. 37. facta non reſpexiſſe ad bęneficium Eccleſiaſti- cum acquirendum, ſed ad cötrahendum matrimo- batur propter publicam vtilitatem principaliter, nium,& ideo prædicta iura de Simonia huc nõ qua- 107 drare. Ad hoc reſponderi poteſt, initium fcuiuſque rei ſpectandum eſſe. Prima enim renũtiario eo re- ſpexit,&illa cadem ann. 37. repertita fuit,& non alia facta: Quod iuris igitur in vna, erit etiam in altera, 108 cum †ſubrogatum ſapiat naturam ſui rogati. Porro etſi hoc in conſiderationem deberetveni- re, quod videlicet in vltima renũtiatione reſpexiſſer renuntians ad matrimonium contrahendum: tamẽ adhuc dicetur, finem illius vltimæ renuntiationis, æque de iure improbatum, ſic ut ille, qui fuit in pri- ma. Nam(ſicut ex tenore renuntiationis apparet) eſtilla abſq; dubio facta ob merum quòrundam, qui alias concedere noluerant, vt dominus Keinhardus contraheret matrimonium, timentes(vtex renun- tiatione aperte apparet) ne iuniori principi Wen- ceslao, ſi liberi poſtea procrearentur ex illo matri- monio, negotium in bonis fieret. 105 lam autem 110 ceri a matrimonio. Nam omnis promiſſio pœnæ t, velrenuntiatio bonorum, per quam tollitur libera facultas contrahendi matrimonium, eſt ex parte pe- tentis talem promiſſionem cõtra bonos mores, zux. Tnia.in prin ffrde verb-oblig. Ergo in odiiſ ipſius n Iu valet, †nec iuramentũ ligat, ſecũdum Humbertũ, in Iam autem certi iuris eſt, neminem fdebere coer- Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. rep. de aurlr ſacramenta puberum. nu. 172. aut ſi quoq; modoligare poſſet, tamen veniret promittens pœ- nam, velrenuntians bonis ad inſtahtiam alterius in odium ipſius cum iuramento diſpenſandum, ſecun- dum Bart.in d.l. itia& d. Hibertum loco quo ſup. Imo non immerito retractatur& contrauenitur, ſine diſpenſatione; quia dominus ſollicitans talem renuntiationem(qui tamen tertius fuit,& cuius ni- hilinterfuit)per talem renuntiationẽ fecit, domi- num Reinhardum abdicare ſtudiũ alendi,& in ſtatu &honore † conſeruandi liberos, ſicut ex ipſa re. 112 nuntiatione aperte apparet, quod videlicet Ppterea facta fuerit, ne liberi ſuperuenientes dicti renunti. antis, ꝗcquam iuris ꝓ ſuo ſtatu conſeruando habere deberent, cõtra renuntiantem, ſuosq; liberos, cõ- tra bonos mores eſt,& ideo iuramentum non valet, iux.l. veluti. f.de iureiur. Et ꝓ eo fa. tex. in l 2, n prin. F. de donat inter virum& vxor. Quia educatioſeſt. il de iure naturali. Inſt. de iure nat gent.& ciuili d..vel- uti. Et ideo f iuramentũ contra tale ius naturale nõ ¹¹4 valet.iux. Ccum quidamet e. Quintal allis de iuretur. co per Specul. in tit. Qui filii ſint legitimi: verſ. ſed pone. KReſtringit enim ius t futuroruin liberoraum, contra Ii- lih vnqudm. C.de reuo. do. qu od fieri non debet etiam eum iuramento, vt ſupra dittum. Vel ex quo expret- ſe mẽtio facta fuerit futurorum liberorum in dicta renuntiatione, fuit re& conſilio inofficioſa, etiam cum iuramẽto, abſq; hoc, quod ius tertii, hoc eſt fu- turorum liberorum, per talem renuntiationem læ- ſum fuerit, h. e. eorum, qui proprio iure ad renunti- ata bona feudalia alia antiqua venire poſſunt, ex quo ſibi ex prouidentia contigerunt maiorum& legis ius illis, vt tertiis, per illam renuntiationem viut iu- ratam auferri non potuit, ſicut hæc omnia ſuptalate dicta ſunt. Non opus erir igitur diſpenſationeno- ſtrô caſu: Et ita videre eſt, illa renuntiatio vertatur in quem caſum, vel cauſſam velit, ſubſiſtere tamen eam non poſſe.—“ Et ideo dicendum,(ſicut etiam ex præmiſſis ap- paret domino cõſulenti prætenſam renũtiationem nihil obſtarènnec per argumenta principio in cõtra- rium allegata contra ipſum ſaluari poſſe, ſuhtq; per prædicta iam diluta. FEt in ſpecie ad ea, vbi prętenditur, hominem ſui iuris ſua fbona habere in libero adminiſtrandaà arbi- trio,& ideo renuntiate iis poſſ e„&c. Reſpondeturer ſuperiorib.hoc verum eſſe, ceteris paribus,& non i- bi lex reſiſtat vel renuntiationem ratam habere nõ vult, ſicut in noſtro caſu ex prædictis apparet. Secundo reſpondetur ad ca, quæ † de iurs- 117 mentô ſeruando& confirmando contractum di- cta ſunt, quod illa etiam in ſuis rerminis locum ha- beant, videlicet, quandò ſumus in caſu Prohibitio- nis, Ppter vtilitatem publicam ſecundario,& vbi nõ læditur ius tertii, nec contra bonos mores iuratum eſt ſecandi Barlin! ſi ouus pro eo n. J. ffede fideiuſſ. Etſe- quuntur omues in d. lnõ est dubiu.&o d. auith: ſacrame ta puberò.& Candnift in d c. ci côtingat.& c.quänts In noſtrò autem caſu prohibitio eſt facta ppter publi- cã vtilitatem principaliter& perpetuo, vt ex ſup di- 116 ctiis laté patet. Ergòo de iuramento in cõntrarium al- legata iura nihil Obſtant. Tertio non ſtringit, quod de patris Adriani te⸗ ſtam ento& Imperatoris confirmatione deſuper fa- cta prætenſum fuit. Nam de neutro conſtat,& ſi con⸗- 7* o — 5— 8 —* 1 2 — A=— bher tanen, ltequodi 7- lperfere ſin hmoniam runcpoſto vidit nfultà conl royrrdickade rleum& conhn nerqulenä obti ndtumqpoad; adktientem ne ur crtillsin ubb drenunt ikerxolidentia! — — — — — — — nlhe hauld daan, u dAcui. rlnxrrwrem vele h gannumilbpreit unyteſt aläll tebruwankerre,& ae&qunnies. ineranc.,ſenota hkäm bipoſtC trn akfeudſſ winedcumprimc muereKnötollic. ung aieretur ven irtons, pereum gknueſttur⸗ qu llamnennr G hr tra dhellus ncanan orn Kmr äluscct! 1 — — S== 0non im 4n. en iſ nſati tetrac 4* done 4 4 Kur ertuit pertalen weütm atcotrarenunti en m, deo tiuramentũ contta un n aaturali. Inſ Aeirenen N. Reſponſ. Iuris. Decad. XI. Reſponſ. III. conſtaret, domino Conſulenti præiudicare tamen non poſſet. Nam oporteret illa tria ordine coniun- cta eſſe, videlicet patris teſtamentum, vt præcede- ret,& conſenſus eorum, de quorum intereſſe agi- tur, ſequeretur,& ad illorum conſenſum accederet Imperatoris, tanquam domini feudi conſirmatio, quorum tamen nullum vere exſtat. Nam etiamſi teſtamentum produceretur, tamen non conſtat, in- terſſentes in id conſenſiſſe, vel patri conſenſum de- diſſe,& ad teſtamentum ſuę portioni renuntiaſſe: in ſpecie deinde non conſtat, ad conſenſum liberorũ Imperatorem conſenſiſſe, ipſiq; plane de eo conſti- tiſſe, vel bene de eo informatum proprio motu con- ſenſiſſe, ſicut tamen oportuiſſet, ſi res valere debu- iſſet, ſicut ex quodã Zaſii cõſilio videre eſt, vbi in cõ- ſulendo ſuper fere ſimili renuntiationis caſu præ- dictam harmoniam ſeruat,&quando deficere cam in caſu propoſito vidit, adhuc ſeruari,& vt fiat pro- curetur, ſuadet& conſulit, vt con/il. 20. lib. 2. ₰ 75 blata,& Quarto loco quæ in oppoſitum dicta ſunt, non procedunt, vbi quis ex iure& ſucceſſione alte- rius venit,& non proprio iure, vel alias beneficio, & ſpeciali conceſſione legis, prout in noſtro caſu fit, ſicut& ex ſupra dicto verſ. allegatis fundamétis de- prehendi poteſt. Et ſic hancprmmam Quæſtionem argumentis& iuris fundamentis prædictis, faluo tamen aliorum & meliori iudicio, diſcuſſam relin quemus,&c. Auff die ander vnd dritte Frag. 2 1 Vff die andere Frag/ Was von den Tractaten/ Handtlungéẽ/ Vnterredungen ond Vertraͤgen zu M. D. S. ond H. auffgerichtet/ vnd daraufferfolg⸗ te Huldigung vnnd annehmung/ darinn deputirter Lande vnnd Leuth zuhalten/ ob ſie kraͤfftig vnnd den Herꝛn Conſulenten verbinden oder 5 4 8 vellode ln Lon Wen oder nicht/ ſol hierun⸗ den in erledigung der vberſchickten Quæſlionen vnnd 4 4 9 Fragen geant wortet werden/ da dann ſolcher Handt⸗ um r. p.. A 2— 75.„.. em quidanerc Owh 118 Porro prædicta de teſtamento † vaſalli conſenſu lungen in ſpecie gedacht wird. rntcmtu. uufiu fug fucceſſor um& confirmatione domini feudi vera Die dritte Frag aber anlangend/ durch was Mittel Stenim ius f kuturorun eredere poſſem& obtinere, quoad extraneos ſucceſ- oder Wege⸗ K per quæ iuris remedin, der Her Con⸗ am. C. emas aqucdh n 3 ſores,& etiam quoad ipſam Pperſonam in Teſtamen- u! 8 mento erſeyr aducten r. 1 tum conſentientemanonautem quo ad deſcenden- faafuent fututorun tes. Nam fieutillis in keudo præiudicari non potu- ricne, flitreg conlith. it teſtando vel renuntiando, cum adid ex proprio ane abloß vo guo 4 iure Rer brouidentia vemiant, vt Üpe latoe dittum. nderorum pertalemt ꝗ per g. Sene, eans⸗ Caffr.& alios in 4 apud Iu- neeuahenn 4 A lianum, N uis alicu J. de legat. 3 tierian neque anf Ulene La ſcu L ha 10 1 1 1r Pel Imperator 8n vel dominum feudi confirman- ſo von Hertzog Oßwalden/ ſeligen Sohn/ vnnd von 2 do quicquam illis præiudicari potuit. Imperator t Herꝛn Chriſtian Koͤnig in Dennenmarck/ auch Her⸗ eltacondger enim non poteſt vaſallis ius quæſitum ex antiquis tzog Oßwaldt Heinrichen dem nechſtgeweſen Chur⸗ ttertüperillm kenu d inueſtituris auferre,&in alium transferre, argum. fuͤrſten erledigt ſeyn. Vnnd dann zum andern auff aferi non potut ieuti in breſeripta.&luoties.[.—de prec. Imper, oſſer. vt tradit die/ ſo deß Conſulenten Vatter renunciirt haben ſol. at. Non opus elit igit if Auff die erſte Forderung/ weil die Sache gegen die aEt ita ridert eſt, ila! ma Poſſeſſores vnnd coram ordinario, als fuͤr dem caſum, rel cauſſamve i Keyſerlichen Cammergericht/ weil es Fuͤrſten anzu⸗ apolle. ſtellen/ vnd außzufuͤhren ſeyn/ per petitionem here- ſulent zu den jenigen deſſen S. Gn. befugt/ Fommen moͤge/ vnd gegen wem/ auch für welchen Richter S. F. G. ſolches anzuſe 9*& be 2 4 4 ½. aſtellen haben/ ꝛc. 8 9. 6 ½ Daran 1 vberſchickten facti narrationibus ſo viel erſcheiner/ daß die Forderung auff zweyerley gerichtet werden muß. Erſtlich auff die angefallene Landt vnnd Leuth/ w. ſt kuͤrtzlich znantworten/ daß auß den Iacob. Alexx. in c.. notandum, de his qui fead. da poſſ Et hoc etiam ibi poſt Gloſ. dixit Bal.& eſttext.& ibi 120 traditur in c.=. de feud ſine culpa non amitt. Debet † enim beneficium primo locoa principe conceſſum, d cendum, ſeuter n. permanere& nõ tolli. c. Dec. de re iu d. lib. 5. Alioqui ditatis vel familiæ erciſeundæ iudici um. Nam tunc ſominocöſulentiprete 121 Princeps diceretur venire contra promiffones& non opus eſtprobare Idominium„ſicut oporteret, urdnerperagunet Ir ii obligationes„per eum f vel anteceſlores factas in ſi rei vendicatio inſtitueretur iurra Enon tantum. 1 unl uktt. antiqua inueſtitura, quod ei non eſt permiſſum, in- ſj. de pet. hered. Was auch fuͤr Guͤter zufordern ſeyn cgatacontra iplum ll A. be aum diluta. Hecie ad curbiptettt Nen Pomahadereinlden 3n eo renuntite is fol 4 ab hoc verumeſe cct 7 at vel renuntiation 1ih3n ætal. Aigna vox.&; ibitraditur, Cod. aeleg.& tradi- radi- woͤllen/ iſt leichtlich auß der Erbtheilung mit A. ge⸗ d be a per Bald. in ca. iin princip. denatu. jeud. Nam, vt mercket zuerſehen/ ſo Anno: 4 10. auffgerichtet/ da wirdt man finden/ was Hertzog Oßwalden Eltern/ deßgleichen deß Koͤnigs auß Dennenmarck/ auch Oßwalden Heinrichen Eltern zugefallen/ Darnach wil die Actio pro virili portione zurichten ſeyn/ die⸗ weil die poſſeſſores dieſelbigen pro heredibus inn- ibi inquit Baldus, licet DEVS fummo Imperatori ſubiecerit leges, non tamen contractus, ex quibus obligatur.& ad propoſitum dixit Felyn. in c. quæ in 122 eccleſtarum de conſt. principem“ non poſſe Vaſall 11 vtile dominum feudi ſine iuſta cauſſa auferre, cum wyr. b rin noſtro caſucx pis di 3 ando reſp r dondetut c 199 illud habeat Vaſallus ex contractu& ratione con- tractus. Et id plenius idem trad. in codem ca. vonſ. haben/ in totum, da doch dem Herꝛn Conſulenten/ vnnd ſeiner Gnaden Heren Vattern ſein Antheil/ ſo wol daran zuſtaͤndig geweſen/ als den Beſitzern umdo R conbfma 4 uu limita ſecundo,& tradit Laſon iu quodam conſſilio, qaod ldaran dig eſen der is . äulaetamtm lal 85 1to Albe. Erun. uu-O. Huorum conſiliorum ponit. Et tradit vnnd jhren Eltern/ ohne was mitlerweile jhrer Fürſt⸗ —„ndoſum Cur. Iun. in tral. feud. in 2. part. princip. in 12. qu ſli. lichen Gnaden von Oßwaldt Heinrichen Churfuͤr⸗ dclicet, qu ablean Nampater velrenuntiauit, cum nondum haberet ſten angefallen/ darumb jhre Fuͤrſtliche Gnaden/ auch lritem kr b liberos,& reuocatur renuntiatio ipſo iure,& in to- die tanquam heres contra poſſeſſores vt heres anzu⸗ us teftih m ma tum etiam vino patre: Vel iam habuit liberos, vel ſtellen befugt ſeyn/ Cum ille actiones heredibus den- 31s SerN h 43 cogitauit de 1is,& vt inofficioſa re& conſilio reuo- tur,& contra heredes. uueri ne 5 catur in totum poſt mortem patris, vt ſupra late Vnd hiemit haben die Beſitzer ſich nicht zubehelffe en 48(unini adi dicttum. Cum igitur hic ſimus in caſu præmorientis mmit deß Herꝛn Conſulenten Vatters Verzicht weil utem ci Pron 6 I renuntiantis, credo factam renuntiationem do- derſelbige auff deß Vatters Guͤtter gerichter vnnd dem runchuln 8 mino Conſulenti,& modo retractare volenti, præ- nicht auff der? Sruͤder vnd Vettern Fäͤlle dann daa⸗ n Prgodeiund iudicare& obſtare non poſſe. girt man ex alio capite: So haben ſich die Falle zum P Et per ea etiam ſatis diluta, quæ in verſ. Est e- theil der Zeit nicht zugetragen gehabt/ als der Ver⸗ arane nim generalit regula& de perſona propria&media ſu- zicht geſchehen/ Ergo mag er auch ad ius futurum 45 124 nicht ertendirt werden luri n. futuro renuntiari tnon poteſt, nec renuntiatio ad aliud extenditur, quam fuper quo fuit facta, iurib. vulg. Imandern Fal aber hat es ein wenig ein ander ge⸗ ſtalt/ quoniam ibi iuramentum interuenit& Simo- nia, vt late ſupra diſputatum eſt, ideo Judex Eccleſi- aſticus adeundus videtur. Nam licet ſecundum Pan. in c. ſi vero, de iureiur. dici poſſet, propria auctoritate contra iuramentum illud dominum Conſulentem venire poſſe, cum ſit illicitum: Itemq; conſtet(¶cut ſupra dictum eſt) patris aut matris, iuramentum li- peris nihil nocere, tamen tutius fuerit,(meo iudi- 125 cio)abſolutionem fprius potere ſecundum mo. Dd. c glin c verum I gl.in d. coſi vero. de iureiur. Nam& 126 †heres ad obſeruàtiam cõtractus propter iuramen- tum patris compellitur. ſecundum fely. in c. i. de iure- inr. Bal in! fin.(.de nõn. pec. Vnde cum iuramentum ſit de iure diuino, vt notin c. Etli Chriſtus, dé iureiur. 123⁷ Ideo Eccleſiaſticus Iudex f adeundus erit, nimirum eius loci Epiſcopus ordinarius pro abſolutione, iux. jmolin cad aurcé. de iis, quæ vi met. cauſſa.& Ban. in d. 12 8 e vero. Quoniam Eccleſiaſticus Iudex habet iuriſ- dictionem in laicos ratione iuramenti, non ſolum uando agitur de eius remiſſione& abſolutione, vt Aileowpellärur ſuſcipientes ad relaxationem eius, c..extra de iureiur.& ibi not. Dd.&s Panor. in c ſicut d. tit. Et ideo quoq; omiſſa altercatione, an pars aduer- 129 ſa etiam fvocanda ſit, nec ne, ſequemur communem opinionem Dd.& dicemus dominum Conſulentẽé rectius facturum, ſi procuret, vtaduerſarius Prin- ceps Wenceslaus eo vocetur, cum is in loc caſu, ceu domini Ludolphi(cui iuramentum factum eſt) fi- lius,& qui bona poſſidet, cõueniri debeat. Cũ enim 130 negotii& cauſſæ tcuiuſq́; merita partium aſſertione 131 pandantur, I.fi. C.per vim& alio.&c. non niſitpręſen- tibus illis poteſt hoc fieri, c. cum ex liberis. de in ntég. reſt. jnon cauſſa. fcauſſä dé min or. Et rabſolutio debet fieri cauſſa cognita, vt not. Inno. J.. ad aures. Et tunc ręſentibus illis, vel contumaciter abſentibus cauſſa conſequendæ abſolutionis tractanda eſt. 0 Proinde illa petitio,& proponet dominus Cõſu- lens coram Epiſcopo pro conſequẽda abſolutione, debet continere non ſolum cauſſas inualiditatis re- nuntiationis& iuramenti, ſed etiam ſingula capita renuntiationis, propterea totaliter debent Epiſco- po pponi. Vñ moͤchte die Perition vngefaͤhrlich dieſes 1535 Inhalts ſeyn/ præmiſlis præmittendis: Alſot daß des Elagenden F. Herꝛ Vatter H. Reinhardt in ſeinen vnmundigen Jaren/ gege Geiſtliche Lehen ſeinem Her⸗ ren/ Bruder/ Hertzog Ludolffen ſeine angefallene Vaͤt⸗ terliche vnd Muͤtterliche Lehen vnd Erbguͤter vberlaſ⸗ ſen lrenunciirt vnd ſich derẽ verziehen/ auch ſolche Ver⸗ ziche bey Fuͤrſtlichen Ehren vnnd Wuͤrden zubeſtetti⸗ gen bewogen vnd berde. Wann abergedachter Hertzog Ludolff/ billich des Clagenden Herꝛn Vormunder/ vnnd jhrer Gnaden baß fuͤrgeſtanden ſeyn ſolten/ ſo ſeyn doch ſeine F. Gn. hierin anderſt verfahren/ vnd mit des Clagenden Fuͤr⸗ ſten Herꝛn Vattern /einen ſuͤndigen vnd gefaͤhrlichen Handel auffgerichtet/ wie der Innhalt beſchehener Derzicht/ hierbey mit A. notiert/ klaͤrlich in die laͤnge außfuͤhret. Wan aber derſelbige Verzicht/ im Grundt nichtig vnnd vnbuͤndig/ auch renuntiatio Simoniaca were/ vnnd mit dem Eyde vnnd vielen beſchwerlichen Clauſulen allenthalben geſchaͤrffet/ wie der Innhalt Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. außweiſet/ hat hochgedachter Hertzog Ludoff/(des jezt beclagten Herꝛn Vatter ſein/ des jetzt elagenden Fuͤr⸗ ſten Herꝛn Vatters Erbtheil mit boſem Gewiſſen/ vñ nicht ohne ewige Gefahr jhrer Seelen(nach anzeig vñ außweiſunn der Geiſtlichen vnd Weltlichen Rechte) gebrauchen koͤnnen/ wie auch der jetztbeclagter als der Sohn’ gleicher geſtalt dieſelbige Guͤter/ weil ſie durch einen vnrechtmaͤſſigen Verzicht/ erlangt/ mit gutem Gewiſſen nicht gebrauchen koͤndt. Vnd ob wol des jetzt elagenden Fuͤrſten Herꝛ Vat⸗ ter hernach/ ſolchen gethanen Verzicht/ bey Fuͤrſtlichen Ehren vnd Wuͤrden dieſem Herꝛn beclagten/ vnd jrer F. G. Vormuͤndern widerumb vernewert haben ſolſo were doch derſelbe gleicher geſtalt von Vnkrefft?. Da⸗ weil der klagende Fuͤrſt ſua natiuitate ſolchen Gebre⸗ chen/ vnd S. F. G zum geringſten re& contilio jhrer Lehen/ Land vnnd Leute dadurch defraudirt werden/ ſo hat deß clagenden Fuͤrſten Herꝛ Vatter/ auch das jenige/ welches jhre F G. als dem Sohn ſua hatiuitate allererſt ex prouidentia legis& maiorum exlangt nut vbergeben koͤnnen/ wie es auch J. F. G. Herꝛn Var⸗ tern im Recht nicht gebuͤret/ vnd fuͤr enthielt/ Derwegẽ der Herꝛ beclagter vielgemelten Herꝛn Claͤgern ſolche Land vnd Leute/ an welchen jhre Fuͤrſt. G. durch deren gleicher geſtalt mit vnfugen vnd nicht ohne Gefahr jh⸗ rer Seelen Heyl/ ꝛc Hierumb baͤte clagender Fuͤrſt/ der Herꝛ Biſchoff woͤlte auß Biſchofflicher Obrigkeit zu errettung der Seelen Heyl vnnd Wolfahrt ein gebuͤr⸗ lichs vnd fleiſſigs Einſehen haben/ vnd wo dem Henn Clager einiger Mangel an ſeiner F Gn Herin Vat⸗ ters Eydtlichen oder Fuͤrſtlichen glimpfflichen Der⸗ zicht/ im wege ſtehen/ oder an Fuͤrſtlichen Ehren unnd Wuͤrden hinderlich vnd naͤchtheilig ſeyn wolte ſolchs auß Biſchoͤfflicher Macht vnnd Gewalt/ abſchaffen damit nicht durch laͤnger fuͤrenthaltung obgeſchtiebe ner Guͤter/ Krafft gethaner renuntiation ewige Ge⸗ Geburt Gerechtigkeit propter prouidentiam erlangt, fahr der Seelen erfolge/ auch ſonſt allerley Vnruhe b verhuͤt bletbe/ vnnd der Herꝛ Claͤger zu dem/ damit ſii ne F G. an Landt vnnd Leuten beſugt/ kommen mo⸗ gen/ Solches geſchehe billich/ vñ clagender Fuͤrſtwolte daſſelbe S. F. G. Biſchoͤfflichen Gewalt denuntiirt 3 vnd dieſelbige hierin angeruffen haben/ lus& iultitiam petendo,&. Hac formula ex dictis Lud. Rom. in conſf 26,⁸ not. per Da. in æ.t. c. debitores. c. quinta allis. de iure. coò- cepta eſt vera,& nõ eſt vera petitio abſolutionis(ſe cut Lud. Rom.) ſed quædã denuntiatio& admont tio ſola, per Mamdes tota ad Epiſcopum deferur, ad quam Epi copus ex officio †merò& puro incli 834 nare debet,& peccatis atq; iuramentis illicitis oc- currere, vt per Imo. Hoſt.& Dd. in d. c. debitores. Tene- turq; Epiſcopus tunc fad relaxationem procedere, 13 & iniungere parti aduerſæ, vt remittat iuramenti: vel ſi id nélit pars aduerſa, ipſe abſoluat a iuramento, aut iſtud declaret nullum,& actorem non ligare lt ſi non poteſt t tutie dici, quaſi actor contra honorẽ i3s &iuramentum patris vehiat,ſecundum& lo ſain caxad noſtrum, de iureiur.& in c.tua dudum. de vſur.& Pa. non. Inno.& Hoſti. in J.c. debitores. Eſtque ſic quoque obſtaculum amotumz ſcilicet ipſa renuntiatio, ytti- tulus domini Wenceslai principis,& poteſt tunt dominus Actor vrgere Epiſcopum ad imploran- dum brachium ſeculare, vt ſibi fiat iuſtitia,& im- mittatur in ſuam debitam partem. Quia amoto obſta= 3—————————————— 2 — 7 3———— 3 Riau dineman anwetdenmöge cu tenelcant per, anwoniht gnu lpurntolellone gaſtmm waffelt naadyrſten auch! ſim Sumffs dieen enndſon ſainmanſg da Oiegl unnd manden r ufſach Gron ſnn. (eakr däan Ranuß nd Sazi⸗ üsnesuft —— — — — — — — — — — — — — —— —= 2= = — — — —— — — —: — — SG —— ——— — —n — 86 e Jürſt lua natiuitt e X. 4. 1 andpn Mumgeringſenn*r ao ennd Lcutedadurchdeſf agmdan Fürſtn Her. 4 GG kches hreF Gals dene 1 1 eprouidentia! . Aechtnrtgebüret moſt a. declagter nelgemeltn h 4 * &m 5 egs K m A. 1 ennen/ wiees auc J m 8 AHn. 8 4 4 daut anwelchenjhre A Achtigketpropterpto 1 m Halat Hieumbbaͤtt an I ſceff woͤlteauß Biſchof ½ 2* ader Seclen Heylvnnd i 4 elichen oder Fuͤrſtlichen zit rege ſtehen oderan Fuͤr znß 8 ndundalich vndnachthei zat dld ctdurch lünger fürentt d a. Kraft gethaner ten ns Scalencrfolze auch t abe vund der den Cli mat 1 an andt rundeutm thit ſi ches geſchchebilich vüt S 5 6 Bſchäffüchet Jet bie dermm angerufen K u Kc * 2 4 1 ormuler dich ““ Nun cac. ar dlr nöeſtterapet 6o allder nhols V 9. ſedqy 4ʃ 1. tulſe dici, MRelt. 6 O,). 4 ts felra-„13 1 dn S mclus lc deſſias Enſchen haben A nizer Mangelan ſeine Fihe t dis Lud 4 ua e d Aebiteretc qu Saté 2 et mrestotnad! 8p Mn* 1— 14² Rtaculo& titulo rei domini Wenceslai debetur 637 domino actori ſua portio. Namtper prædictam re- nuntiationem omne ius, quod dominus Actor ad dictam ſuam portionem habet, hoc eſt, ipſa peti- tio hereditatis vel familiæ erciſcundæ iudicium Dad Epiſcopum defertur, ibi ventilatur; ſicut in ſimili dicimus de querela inpfficioſi teſtamenti. Nam re- ſciſſo teſtamento per querelam, datur petitio he- reditatis, quæ ſimul in iſtum euentum ad compen- dium litis proponi poteſt, v¹ leg. Papinianus,9. fin. S ibi Dd. de inoſf. teſſt. Auß welchem allem nun die gantze Notturfft deß Herꝛn Conſulenten gnugſam erſcheinet/ daß weiter auff die fuͤrgeſtelte Quxltiones zu antworten ohne Noth/ dann dieelbe zum theil als vnnoͤtig/ zum theil auch als bereit/ ex ſupra dictis, erllaͤret/ auß dieſem al⸗ len leichtlich zuentſcheidẽ ſeyn. Damit aber deß Herꝛn Conſulenten gnaͤdigem Begeren in allem gnuggeſche⸗ he/ wil ich die vberſchickte Fragen vnnd Quæſtiones auffs kuͤrtzlichſt durchlaufen. Auff die erſte Frag/ was von deß Herolds Muͤnſte⸗ ri vnnd Stumpffen/ auch anderer Geburtstaffel/ vnd Genealogien zuachten/ iſt kuͤrtzlich zuantworten/ 38 Ob wollibri Chronicorum †& ſcripta antiqua ali- lalt unrvnfugen vndm quam fidem machen/ uxta Felin in ca. fin. de reſcrip. & Hippol de Marſil. in ſing. uo 437. So iſt doch zu⸗ beſorgen/ daß niemandt auß ſeiner Poſſeſſion damit geſaͤtzt werden moͤge/ cum ſalté indicium& ſemiplenã Pbationẽ faciant, per prædictos. Weil nun ſemiple- na probatio nicht gnugſam iſt/ ad deſtituendum a- liquem de poſleſſione, ſonder pro inſufficienti zu- achten/ iſt kein zweiffel/ man werde die/ ſo in poſſeſſio- ne der Chür ſitzen/ auch lange Jahrgeſeſſen/ mit Muͤn⸗ ſteri vnnd Stumpffs Chronicken nicht darauß ſe⸗ zen koͤnnen/ vnnd ſonderlich weil ſie vom Reich fuͤr die Eltiſten im Anſang reputiret/ vnd darauff Krafft habender Siegel vnnd Brieffe damit beliehen/ Ste⸗ het derwegen dem Heren Confulenten nicht zurah⸗ ten/ auff ſolche Chronicken principaliter etwas an⸗ zufangen. Die ander Quxſtion betreffend/ moͤgen die gemein Guͤlden Bulla vnnd Keyſer Carll deß vierdten ange⸗ zogen Decret/ auch Koͤnig vnd Keyſer Sigiſmunds Erkanntnuß vnd Saßüge mit der folgenden Keyſer⸗ lichen Beſtetigung auff nichts weiters/ dann was in ſpecie darinn benannt gezogen werden Priuilegium 139 enim eſt † quædam gratioſa ꝑnceſſio, quxæ eſtſtri- cte intelligenda, n ec larius, quam concepta eſt, ex- 140 tendenda. Nam priuilegia f non lunt extendenda etiam ex identitate rationis, ſecundum Card.in Cle- ment.i. Ae teſtament. qui-yei gleleſng. ibi dicit, quan- 141 do ius aliquod † promulgaturt per modum priuile- gi’ tũc nullo modo ſuum caſum egreditur, Idem te- net Bala. in!-pumanitatus.(od. de impub&s aliu ſubſt. Darumb auch die gemeine guͤlden Bulla, Decreta, Erkannmuß vnd Confirmation auff kein andere Land vnd Guͤter/ dann darin benannt/ gezogen werden/ noch dem Herꝛn Conſulenten n etwas weiters præiudicirn/ oder nachtheilig ſeyn köonnen. Auff die dritte Frag zuantworten/ Ob Gebruͤdere oder Geſchlecht/ in ihren Fuͤrſtenthumben/ Gebicten vnd Herrſchafften vnter ſich/ ſonderliche Geding der Erbfolg oder Succeſſion halben/ machen koͤnnen/ ꝛc. Iſt zuwiſſen daß die Rechtsgelaͤrten gar zweiffellicher Meynung ſeynd. Nain hæc Quæſtio an f aliqua fa- 4 Reſponſ Iuris Decad. X IJ. Reſponſ.III. b 47 milia, nobilis aut Principum certas ſibi ſucceſſionis leges præſcribere poſſit, a iure communi& regulis ucceſſionum exorbitantes,&c. in vtram q; partem a Dd. tractatur, Quidam enim volunt, quod non poſſint, vt Bart. inl,omnes populi. ff. de iuſt.& iur. Bal. in lii quis.§. I. f. quod quiſq; iur.& in l. vlti. S; ibi Sali. C. de iuriſditt. omnn. iudic. Innov.in c. cuim omners. de con- Hitut. Ang. in limperium. ff. de iuriſdict. om. ind. Socin. in I.I ff. de iuris. om. iud. Kipa lib.;¹. reſponſorum c. 2. An- charanus in c.l.de conſt. Bal. conſ. 31· Sconſ. 26 7.92 72. lib. 1.& conſ.3 96.lib. 7. lex conſal. I11.lib. 1. Mrarth. de Alli. in præludiis conſtit. Siciliæ Foan. And.& Hoſt. in c. vlt. ext. de off. ord. cum multis alii. Et dicit Alcxand. in l. Pf. quod quiſq, iur. hanc eſſe communem opini- onem. Alii vero tenent contra, quod poſſint tales le- ges ſibi facere, v: ſaſ.in d. l. omnes populi.( quamuis contrarium teneat in leg ſi quis a ſilio. ff. de legat. 1.)&s con ſil. 71. lib. 3. Decius in. qua in Eccleſiarum. de con- Hiit. Alciat. in ca. quod ſedem, de off. ord. Angelur ſihi et= iam contrarius. ſmol.& Raphael in l.) F. de teſtamen. Croturin d.l-omues populi. C(ampegius in tract. de dote. in vlt part. quæſt. 79. And. de Sſerin S.præterea. in tit. de prohib fend. alien, per Eride. Eran ciſ. Curi. in 3. par. in i. quæſt. de feudis. Bald. etian ſibi non conſtans, in conſal. 577. Guid. Pap. conſ. 13*+ꝗSocinus conſcot lib. 31. Carolus Ruinus ſibi contrarius in conſ.:19. S conſ. 3 2. lib. t. Pari- Hhus conſ.72.lib. 3. Sed quid ad hæc dicemus? Et mihi videtur ſupra dictis non obſtantibus de iure dicen- dum, quod prior opinio, ſicut eſt cõmunior, ita etiã verior ſit,& quod maiori quoq; fulciatur ratione. Nam omnes hanc condendi poteſtatem ponunt in vno fundamento, videlicet iuriſdictione, quam di. cunt priorem opinionem tenentes, in hac conſtitu- endi poteſtate neceſſariam eſſe,& cum familiæ ea ca- reant, etiam tales leges ſibi facere non poſſe. Alii ſe- cundam tenentes dicunt, in conficiendis ſtatutis ea opus non eſſe:cũ ſibi quilibet populus ſtatuta facere poſſit. Ergo etiam familia aliqua tales leges ſucce- dendi. Sed pro conciliatione omnium ſciendum eſt, omnes populos, ſiue habeant iuriſdictionem, ſiue ea careant, ſtatuta facere poſſe, ſuper negotiis ſibi con- uenientibus, ſed non ſuper iuris deciſione,& ſic ci- tra iuris publici diminutionem. Nam ſoli Im perato- ri hoc licet. Iam ſucceſſio iuris publici eſt Ergotpri- 143 uatorum pactionibus immutari non debet. iu⸗ pu- blicum. de pattis. Deinde tale pactum aperte impro- batur, in/ tipulatio hoc modo. ff. de Verb. oblig.l. ex eo. C. de inutil/tipul Hereditas fenim& ſuccefſio non niſi 44 teſtamento dari poteſt, l.hereditas. C.de pact. conuent. l. pactu c; dotal. C. de pact. Nà fſucceſſio per iuris mo- 145 dos deferri debet. I. 2. f. de teſia. Hereditas enim de- fertur iure publico,&ſanguinis cõtéplatione. Quare priuatorũ fpactionib. immutari nõ poteſt, quan- 146 do. H. f. de inof teſt. Auferunt enim talia pacta liberã tteſtandi voluntaté, pbentq; cauſam captãdi mortẽ, 147 &ſunt contra bonos mores, 1u⸗x.. ci Auob.. ide reſpo- dit. ff.pro ſocio l.icut. C.de actio.&o 0bl. c. teſtãdaæ,&c. nec captandæ. de cõceſſrpræbend.l. 6. Et licet&s moderator & arbiter ſit rerum ſuarum, vt de iis prolibitu diſpo- nere poſſit, tamẽ ſi hoc poſt mortem facere velit, lex ſibi certam formam condendi teſtamentũ præſcri- pſit,& tunc diſpoſitio † eius in id tempus procedit, quo res amplius ſua non eſt, l. in tempus. ff. e here- dit. inſtitut.& defertur ſucceſſio. leg. 1. ſf. de teſtam. leg. I. H. de pet. heredi. l. Codicillus.§. fin. ff. de leg. 2. 1 48 Dn. Joach. Mynfing 149 Quapropter quoties verbafcontractus non obliga- tionem præſentem reſpiciunt, ſed poſt mortem fu- turam adu nientem, actus eſt nullus. ff. d. I. heredi- 150 tas. Hoc tamen negari non poteſt,ſi Imperator Tta- les leges confirmaret, valere eas, citra autem eius confirmationem nullius momenti eſſe, argumento l. f. de teſti. leg ſi quid extraordinarie. C. de lega. lib. 9. Bala. in l. humanitatts.(de leg. Toan. Baptiſt. in d. l. 0- mnes populi. Vbi hæc moderatio additur, vt tamen 151 non porrigatur talis f confirmata ſucceſſionis lex de gradu in gradum, vel ad collaterales, præter ea quæ tradit Bart.& alii, in!post dotem: ſf. ſolut. mat Bald. n Auth. Quas ruinas. O.de ſacroſ. Eccleßiis. Imola in leg. quod dicitur: ſf.de verb. obligat. An char. in conſil. 539. Carol. Ruinus conſil. 209. libr. 1.& conſil. 106. libr. 2.& conwſil. 9.lib. 3. Ex quibus ſatis patet, quatenus illæ Pa- ctiones tertiæ quęſtionis valeant,& in quãtum(prę- ſertim finita linca, cuius intuitu talia pacta facta ſunt)ſeruari debeant. Cum(vt ſupra dittum est)de gradu in gradum non deſcendant: Et etiam quate- nus illa regula, qui pari gradu, pariter ſuccedant, per talia pacta mutari poſſit,&c. Die virte Quællions was von Herzog Adrian/ Te⸗ ſtament/ vnnd Hertzog Reinharts darauff erfolgten Verzicht zuhaltẽ/ vnd was dem anhaͤngigliſt auff erle⸗ digung der erſte Haͤuptfragen dieſes Rathſchags hier⸗ oben genugſam eroͤrtert/ daß ſie alhhie weiter Außfuͤh⸗ rung nicht bedarf/ darumb man es vmb geliebter kuͤrtze willen dabey laͤſt bewenden. Auff die fuͤnffte Frag zuantworten/ was die Clau⸗ ſul vnd milderung im M. Vertrag von Hertzog Rein⸗ harts Verzicht wegen/ daß dieſelbig auff die Erbfaͤll deren Hertzog Wenceßlaus entfehig/ nichtgezogen oder verſtanden werden/ noch Hertzog Reicharden gegen frembde binden ſollen/ ꝛc. einverleibt/ fuͤr ein Mey⸗ nung vnd Verſtand habe/ kan angeregte Clauſul im M. Vertrag meines erachtens kem andern Verſtand haben/ dann allein von den Stuͤcken/ ſo von enhes vnd Koͤnig Chriſtian/ auch Oſtwalt dem Churfuͤrſten herruͤren/ dann deren iſt Hertzog Wenceßlaus/ mehr nicht als zu J. F. G Theil fehig/ vnd durch die andern werden auch meines Bedenckens verſtanden die Inn⸗ haber derſelbigen Guͤtter/ daß die ſich/ vt tertii mit dem Verzicht nicht zubehelffen haben ſſollen/ wie ſie auch ſonſt von Rechtswegen nichts haben/ wie dieſel⸗ bige Abrede ohne das klaͤrlich vnd zum Schein mit ſich bringet. 4 W Die ſechſte Frag/ ob die D. Abrede/ vnnd der S. Vertrag mit Hertzog Jochim der Chur vnd andern Land onnd Leute halben auffgerichtet im Rechten zu⸗ verthedigen ſeyn/ iſt mit dem/ was auff die nechſt fuͤr⸗ gehende dritte Frag geſatzt/ auffgeloͤſet. Auff die ſiebende Quæſtion, Weil die darein ſpeci⸗ ſicirte Vertraͤg vnd Abrede an jhm ſelbſt/(ſicut ex di- ctis in tertia quæſtione apparet) nichtig/ beduͤrfft ſie auch keiner ſondern ſolenni tractatione, vnnd gleich alſo ſich der Herꝛ Conſulent im Rechten mit dem S. Vertrag wenig zubehelffen. Alſo auch kan der H. Vertrag/ jhrer Fuͤrſtlichen Gnaden wenig ſchaͤdlich ſeyn/ vnnd iſt mehr zurahten/ daß man ſich auff ge⸗ meine Keyſerliche Recht verlaſſe dan auff ſolche pacta: Dann was in einem gegeben/ wird jme im andern wi⸗ der genommen. b Kun lld Darumb es rathſammer/ man bleibe bey ge⸗ meinen beſchriebenen Rechten/ vnd als dann hat man Juriſconſ. German. gnug mit ſolchen Vertraͤgen zuthun/ vnd Gegentheil mit dẽ gemeinẽ Rechten. Darum̃ zurahten/ man ſtelle die Vertraͤge/ ſie ſeyen pro aut contra, an ſeinen Orth/ ein jeglichs wird ſich im proteſſu wol finden. Die achte/ neundte vnd zehende Quæſliones de- pendent ex dictis, in tertia Quæſtione, damit ſie auch jhre Reſolution haben/ vnnd gelten ſolche Ver⸗ traͤge/ quoad modos ſuccedendi nichts/ ſonder/ quo. ad modos& puncta, quæ citra iuris communis& publici diminutionem obſeruari poſſunt, toͤnnen ſie beſtehen.— 1 proximæ quæſtionis reſoluirt. Zur zwoͤlfften Frag/ wie die Documenta; ſo inde dreyen H Vertraͤgen/ als derſelben fundamemta an, gezogen/ vom Churfuͤrſten zuerlangen/ iſt zuantwor⸗ ten/ Quod talia f inſtrumenta tanquam communia, & in quibus dominus Conſulens intereſſe habet, officio iudicis peti poſſint, vt edantur& exhibean- Deßgleichen iſt die eilffte Frag ex dictis ſecunde 15à tur, ſecundum Dd. in l. edita. C. de edendo. Et ſinone- danturttenebitur Elector actione de edendo, iuxr. lprocurator. C. de edendo l. ſi quæ ſunt:. inter coheren- Aes. qut famihie frfam. neh. Auff die dreyzehende Frag zuantworten/ halte ichs darfuͤr/ daß durch den Heren Conſulenten/ das Fuͤr⸗ ſtenthumb N. vom Stam wol angefochten werden koͤnne/ dann ſolch Fuͤrſtenthumb ex nouo capite nach 153 beſchehener Verzicht/ nicht gezogen werden kan. Re nuntiationes f enim ad futuros,& ex alio capiteve- nientes ſucceſſores non extenduntur. Vnd muß ſol⸗ ches geſchehẽ per petitionem hereditatis vel familiæ 154 erciſcundæ iudicio,& coram ordinarioW. Auuff die viertzehende Frag/ durch was Rechtlihe wege die H. Vertraͤge moͤgen angefochten werden Ii kuͤrtzlich zugntworten/ wo in dem S. Vertrag awas kraͤfftigs gehandelt/ welches ſine diminutione iuns publiei gehalten kan werden/ vnnd ſolches von den Vormuͤndern widerumb im H. Vertrag vergeben/ daß der Vertrag darinn per viam exceptionis nul- 8 litatis impugnirt ſine decret iudicis nulliter ſit remiſſum paru ad- uerſæ, iuxt. I. 2. S&; ibi Bald. Cod. de prad.& aluis reb mi- nor.ſiue decreto Jadicis alienadis. cui poteſt in euen- tum petitio reſ litutionis in integrum appendi, de qua in l.. C. d. i. Vñ kan deßhalben nicht ſchadenſdas dem S. Vertrag in huncte paſſibus pro domino Conſulente facientibus proteſtando fuͤrbehalten. ten/ daß die Forderung coram ordinario auff Haog Oſtwald vnd Koͤnig Chriſtians Theil /vnd danndas werden koͤndte/ Cum ius fquæſitum 15⸗ Auff die fuͤnffiehende Frag iſt kuͤrtzlich zuanma⸗ von Churfuͤrſt Otto H wegen herkommen/ angeſat werden ſolpro irii Dann die luccellio, well ſeſih vber Bruͤders Kinder erſtreck! ohne Zweiffel in capt — — — — —— ————* — —— —— — —— — — — — — — — — — — = rteßſtinen dnd adſdad d die⸗ aade onſale enwürdeſole F n Dan damit ¹ 0o dülccege eerndrchurnich aſhd'Schlagter teuehtdie We naroken ond, Dumweiſſlche dale weren dier ſaimmen dann Kan de Verze rum tei memori Rtemngewernden! yowalſe förgü aene Daäderdo lenenSG A Lüu th, vei etünziden bRrich dien aaiwittend deand — — — ihmrehel ———— ——.—— — — — — — — — =Z — — — 1Spo) ta gehen wird/ cum id zuris etiam ſit in fratrum libe aſe undurn Ars enua ke eE he 24 Aus mulii 9„. alii ſequnntur. Et Cęſarea conſtitutione confirmata duiieaieg fuit eius opinio ab Imp. Carolo V. anno 124. aeslarnte SEs wirdt aber hierinn Hertzog Raymundi Thal a tinta ſeinen Bruͤdern Churfuͤrſt Ferdinand vnnd Hertzsg ſm bavnen. Gotthardt/ zufallen/ wo ferꝛn er Geiſtlich worden nach hnutun, den faͤllen. Nam ſtatim factus Clericus † coram ſe- 666 1 S culo, quoad feudalia pro mortuo habitus fuit,& e he ideo ius, quod habuit ante clericatum ad prædi- 2 nnmnunae cta bona, in fratres proprios, tanquam proximio- 1 4 4 dalex„ res heredes, tranſmiſit: ſecus ſi ante caſum clericus 4 eai aan 1 factus aalaaas. ec — D4.uledta Cde treneditur Electorachor 1 trer. Lecdendel lut 4 famulef fam raiſ Redroichende Frag uan daßdurcden Hern Con a ud R. dem Stam wo annſolch Firſtenzumd dar Varicht niht ezog dones fenimadfuturos, is lacceſſoresnonextendt a dehe per petitionem he 3 6 adeiudicio,& coramo ih nerichad Fran d Dartgemigenant ihn antwertn wolndet Fin thandett wälces in. zchalten kan werden 1 aoden widerumb mm Danag darinn per V arto iudicis naliter in us arI2S hn Bali(uta 159 decrete Jaducu- Amit dtic neſmnons in ir N⸗ Cn. 8 Vanaz in 4 ente ſacienti 4 eien Reſponſ.Iuris. Decad. XI. ReſponſIV. dus füſſet. Nam tunc in communem vſum illius capitis, tanquam demortui portio venitet. Auff die ſechtzehende frag/ erachte ich gnugſam/ daß man ſich nachmals publice coram Norario& te- ſübus erklerte/ das man die Guͤter anderer geſtalt/ dañ proprio iure nicht angenommen/ noch inhaben/ vnd da es ander geſtalt hernach außgedeutet werden ſolte/ ſolchs nicht geſtendig ſein wuͤrden/ ſich jetzo alsdann/ vnd dann als jetzo alſo erklaͤret haben/ dauon man ſo⸗ jemniter proteſtire. Es iſt auch hiebey dem Herrn conſulenten nicht zu⸗ befahren/ daß die Clauſul in H. vertrag(de conſen- tiendo ſub pœna amiſſionis) ſchaͤdlich ſein ſolt Nam Pnenaaelmn tutoribus non licuit ius quæſitum line decreto: ita etiam ipſum ad pœnam obligare non potuerunt,& ex eo, quod Teis de iure non te- heetur ſeruare, ex eo, etiamſi non ſeruauerit, pœnam pati non debet, quod t enim iure fit, pœnam non merctur: iurib. vulg.“ Auff die ſibenzehende vnd letzte Frage/ Was von Hertzog Oßwald H. Reden vnd befohlenen Verzeich⸗ nus zu halten/ iſt kuͤrtzlich zu antworten/ Wo glaub⸗ wirdig beſchienen dnd bewieſen werden moͤchte/ das Hertzog Oßwald H die verzeichnus zu machen befoh⸗ len/ dem Herrn conſulenten zum letzſten ſich darauß zuerkuͤndigen/ wuͤrde ſolches nicht vndienlich zur Sa⸗ chen ſeyn/ Denn damit were bewieſen/ das Hertzog Oßwald H Erbliche gerechtigkeit an denſelbẽ Landen vnd Leuten der Chur nicht hette zugeſtanden/ vnd alſo hetten ſich die Beklagten deſto weniger zu behelffen/ wann ſie vieleicht die Verjaͤrung der Land vnd Leute fuͤrwenden wolten/ vnd ſie damit zu der Chur verthei⸗ digen/ Dann weil ſolches jhr Autor Hertzog H. nicht thun welen/ werden die Beklagte nicht beſſers ſtands hierin ſein koͤnnen/ dann jhr Autor geweſen/ Derwe⸗ gen nicht vndienlich/ das die/ welchen ſolchs befohlen geweſen/ vnd die Verzeichnus gemacht/ hierumb ad perpetuam rei memoriam, wo es ſonſt nicht gnug⸗* Perb es ſoniſt gnuge 2 Verba nichts außgenommen/ ſunt verbataxatina. ſam beſcheiniget werden kondte/ abgehoͤret wuͤrden. Vnd ſo viel ſey kuͤrtzlich auff die angeſtalte Fragen geantwortet/ Dañ verhoffentlich hiedurch dem Herrn Conſulenten S. F. G. Beger notturfftiglich erfuͤllet. Es ſſt der Caſus etwz weitleuffig/ Wañ die Sache ins Werck geſtellet/ wuͤrde man vieleicht hie viel diſputiret haben/ ſo da nicht dienlich oder nuͤtzlich/ vnd jetzo viel gefragt/ mouirt vnd decidirt/ ſo der zeit nicht gnugſam ſem wuͤrde. Darumb weil der Sachen notturfft hier⸗ auß zum mehrertheil verſtanden/ wil man dieſen Rahtſchlag/ doch ſaluo meliori ſemper iudicio, da⸗ mnt jettger zeit geſchloſſen haben. Laus Deo. KESPONSVM IV. SVMMARIA. 4 Qualitus in fine adietta reſtringit generalitatem ſiue Puniuerſalitatem legati præcedentem. 2 Qualitas, quod in cauſſa paratum eſt, minuit lega- tum generale preæcedens. 3 Ferba quoad viuet, minuunt legatum generaliter atun. Ferba, quod Romæ est, reſtringunt generale legati. Legatum omniumdebitorum meorum, quæ habeo ex emtione vel ex mutuo dato ad vſuras non com- prehendit eam pecuniam, quam quis alia ex cauſſa habet. 3„ 4⁵ 5 Relaniuum quod, ſoler reſtringere ſagnificatibnem- fræcedentium ad illam qualitatem, quæ in prace- Nente eſt poſita. 7 Tjator in dulis tenſetur minus velle grauare he- redem b Lgatum in dubid reſtringi debet ad illud, quod mi- nus est. 9 Kelatiuum cum copula auget fiue ampliat legatunn: 19 Dittio alius alia aliud, in proprio hionificatu com- prehendit ſaltem ſimilia,& non diuerſa expreſſis; 3. mntellige Vt nu. 16.17. I Foluntas teſtantium primum& præcipuum locrum obtinet in teſtzmentis, idq, totum facit valere,& omnia regit ſola atq, dominatur. 12 Interpres teſtamentorum ſiue index teſtatoris men= tem ſiue voluntatem ſectari debet, dt venator le= porem. 1s Voluntas& mensteſtatoris elicitur ex verbis teſtie menti, cum clara& aperta ſunt, nes amplius admittitur voluntatis quæſtio. 14⁴ Verba teſtantis conſiſtunt ſub ingo mentisloquen- tus tanquam ſuo proprio originaliA. Copula addita telatiuo amplificat& auget legatum. 1) Statutum diſponens quod aliquis debeat pnniri am- putatione pedis vel alia pana, de qua intelligen- dum fit.* 15 Dilkiones Alins alia alind, tunc non ſunt repetitiuæ himilium, quando ſubiecta materia aliud ſuadet, tunc enim ſunt diuerſificatine. 19 Dittiones quoquꝰ modo, quomodocunq, qualiter- cung,& apud quemcung, important vniuerſa= lem ſignificationem,& ſunt purticulæ vniuer= 20 Teſtator ſi ſaciat generale legatum,&s poſtea ſpeci- ficet quadam in illa generalitate contenta, non- dicitur id facere ad diminutionem legati, ſedad pleniorem volantatis demonſtrationem. 21 Dittionis exceptiuæ vis& natura. 23 Verborum taxatiuorum vis& natura. 21 Verba teſtatoris omunin,& qnuodlibet eorum aliquid operari debet- 2) Verba ſuperflua ad habendum, tenendum, vten- dum, libere poſſidendum,& ſimilia, adiecta alicui diſpoſitioni augent eam,& quid praterea operen- tur, ibid. 26 Dies ſolutionis vbi aduenerit, facit vt debitum haa beatur pro exadto. 27 Rem videtur habere, qui actionem habet. 29 Debitum alicui ſub die ſi dies ſolutionis aduenerit, debitum ſuum eſſè dicitur. 29 u bonis noſtris id dicitur eſſe, ad quod perſecutio- nem, ſiue actionem habemus. 30 Debitori id abeſſe dicitur. in quo alii obligatus est. 31 Creditori id adest, ad quod obligationem& actio- nem habet. 32 Aclionem habere minus eſt quam rem.. 33 Fittio idem operatur in caſu ficto, quod veritas in caſu vero. 34 n teſlamentis plenior fieri debet interpretatio. 35 Teſtantium voluntates impleri,& ad eſfettum pro- auci Reipublicæ interest. b 36. Interpretatio plena& perfecta in negotits publicis fieri ſolet, vt&; in teſtamentis. 37 Interpretatio teſtamenti facienda est, in fauorem E 50 eſuamenti,& eius Jui inde aliquid habere debet. 35 Legata ſtritte ſunt intelugenda& interpretanda, quod intellige& limita, vt nu. æ. /9 Inſtitutio late& fauorabiliter est interpretanda, eſtq, caput teſtamenti. 4o Debetur quod nobis non est, vec dicitur proprie no- ſtrum, aut in bonis noſtris ſed ficto& largo modo. 42 Expreſſum& ſtatutum in teſtamento haberi id de- bet, de quo veriſimiliter& expreſſe ſtatuiſſet te- futor ſi admonitus& interrogatus fuiſſet. Mens o voluntas teſtatoris ante omnia atten- denda eit. 420q Praædiis cum reliquis co legata videanur. „2r PFrutlus aute mortem teſtatoris debiti, velpercepti nunquam debentur ex telegata, Velſuper qua in teſlamento diſponitur. 46 Diſpoſtio teſtztoris cenſetur couformis diſpoſitioni iusu. lonorum datis, quæ reliqua Cuius per errorem dati repetitio est, eius conſulto Aati donatio eſt.ʒ (C4ASVS TALIS EST. Kn Fuͤrſt hat jhrem Gemahl im Teſta⸗ ment legiert vñ vermacht alle Bahrſchafft/ Silber vnd Goldt/ Gemuͤnget vnd vngemuͤn⸗ ket/ auch alle Schuldtverſchreibunge/ Pfand⸗ ſchafft vnd Geldesgefelle/ welche von Wider⸗ kauff vnd anderen verſchreibungen herkom̃en/ vnd gefallen/ Wie vnd von Weme/ wie die er⸗ langt/ auch bey weme der zeit J. F. G. die ſte⸗ hende gehabt/ oder kuͤnſſuglich außthun moͤch⸗ ten/ nichts außgenommen/ dann was ſonſten in teſtamento ſpecificiert vnd außgedruͤrket iſt/ damit jhres gefallens zuthun vnd zu laſſen/ ohne maͤnnigliche einrede vnd verhinderunge. In maſſen dann J. F. G. derſelbigen Gemahl alle ſolche Schuldtverſchreibunge/ Wider⸗ faufflich/ vnd andere Brieffe/ ſampt all J. F. G. Bahrſchafft auff den Todtfall wircklich vbergeben vnd zugeſtellt/ mit weiter erklaͤrun⸗ ge/ das J. F. G. diß alles kuͤnfftiglich alſo zu⸗ geſtellet haben wolle/ in jhrer verwarung zu ha⸗ ben/ vnd zu behalten/ was ſie deſſen auch noch nicht habhafftig were/ jhr nachmals zugeſtalt vnd vbergeben werden/ Oder das ſie ſelbſt fuͤr ſich ſolches alles eigens gewalts zu ſich zu nem⸗ men/ vnd fuͤr das jhre zu behalten/ wo hin ſie wolle/ zuvergeben vnd zuverwenden macht ha⸗ ben ſolle/ auch nicht ſchuldig ſein/ ichts darein mnuentieren/ beſichtigen/ oder verſecretiern zu laſſen/ welches alles S. F. G. in dem Teſta⸗ ment abgeſchaffet haben wolle/ fuͤrs eine. Zunm andern/ haben J. F. G. auch ein punct geſaͤtzt in beruͤrtem Teſtament/ daß der Inſti⸗ tuierter Erbe des Fuͤrſten vnd Teſtatoris die⸗ ner vnd Geſinde lohnen ſolle/ auß der Renterey von den Amptsgefellen/ ſo weit ſich die erſtre⸗ eken/ vnd im fall die gefelle nit zureichen wuͤr⸗ den/ das dann der Erbe die vbermaß/ auß jhrem Dn. Joach. Mynſing. luriſconſ. German. b— nuumar eigenen Beutel zahlen ſolte/ damit die Diener ens har jhre beſoldung erlangen. Bauarl Auff den erſten Punct nun felt fuͤr/ daß dem— geh Fuͤrſten Teſtaton die Vnterſaſſen zuallerley. eu 65 notturfft/ zu Gebew/ Hertzogen/ Fraͤwlein/— Tus gniht ſteur/ Reichs vnd Turckenſteur ete. ein Jahtie feeraun chen genandten Schoß gewilliget auff etliche 5 jerrühr Jahr/ welcher dann wol ſieben wochen fuͤr. ſetzemmaß F. G. Todt/ das Jar faͤllig geweſen/ auch von nmuukäium J. F. G. bereit gemanet vnd gefordert worden/ lh dl v aber ehe er auffkom̃en/ J. J. G. mit Todtab⸗ amſs üunde gangen/ daß darnach J. F. G. Witwe legin. 5 bnr 2 ria ſolchẽ Schoß ferner eingefordert. Erwaͤch uihm 6 diec, aſeer Nofaſennete e numillus ke ſet die Frage/ Wem ſolcher gefallener vnd be⸗ ln iio tagter Schoß von Rechtswegen gebaͤre/ den threwe pr Fuͤrſten legatariæ oder den Erben. frulfuum Auff dem andern Punct fellet fuͤr/ daß inn tmme nun die Empter/ darauß der Diener beſoidungege⸗ mälsthitlhn nommen werden ſolten/ wol drey oder vier Iu 1 rbe uare fuͤr des Fuͤrſten vnd Ieitatoris Todt ſchuzgde m hjuct le- ace achad, qpuod gefallen/ vnd fellhafftig geweſen/ vnd daß de lun iyla Diener auß den gefaͤllen der Empter des Jans Pnuim darin der Teſtator geſtorben/ nicht haben be⸗ ſn adr aug zahlt werden koͤnnen. Neun iſt die Frage/ Oh raita onder ſolche zuvor fuͤr drey oder vier Jahren gefallen Empter ſchulde/ der Fuͤrſtinnen vermog des Teſtaments/ oder dem Erben zu bezahlung des Teſtaroris Diener vnnd Geſinde von Rechtswegen gebuͤre/ etc. b b DIRIGAT DOMINVS VERBA nhugrucur legats MDarusconfuldit. 9 Faon omnes rodd Kdu mäſliris mu)dcatur GAT MI eht AſGauch alhie 8 mea in viam veritatis& iuſtiti.(Hatufund(A . Afenglich den erſten Punct betreffend/ leſtes ſich dagäliſtdasga anſehen/ daß der beruͤrter/ vnd darein gedachter e odcn andem Schoß/ ob er wol bey Lebzeit des Teſtatorts betagt hetaldasner vnd fellig geweſen/ der Fuͤrſtin/ vt legararie, dannoch 1 ſater(Vdert vermoͤge des Teſtaments vnd jhres legats nicht gebͤ ſldas Aſonele ren moͤge oder koͤnne/ auß nachfolgenden vrſachen et Jfüe Schuder b Dann die woͤrter des Teſtaments von der legietttn Ochulh außſtehenden ſchulden/ reden von dem/ welche a le⸗ 4 he. 35 ſtatore widerkaͤufflich erkaufft/ oder von J. F. G. be⸗ ug mu n b legt/ dann die woͤrter des Teſtaments alſo klaͤrlich lau⸗ 0 huen de ten: Alle vnſere Schuldverſchreibunge/ Pfandſchaft i an 6 Umen vnd Geldes gefelle/ welche von widerkauffs verſchte⸗ uemdi bunge herkommen. Et infraibi, oder kuͤnfftig auß unh Pnan und thun moͤchten/& ſic apparet illam vniuerſalitaté ale u hi R trter vnſere Schuldverſchreibunge vnd Geldes gefelle)-. ütnäm a 8 ſtrictam eſſe ad illa debita, quæ proueniunt ex em- mimin dene tione, vel ex pecunia data, ſiue expoſita ad vſuras. 1 de efelgends Dubium namque non eſt, qualitatem tin fineadie-· i wina undd ctam reſtringere generalitatem ſiue vniuerſalita- inadrfuſte tem legati præcedentem, vt eft tex. in l. heres. S.ron. 9 t zeridein, H. delegat. 3. Vbi qualitas illa, quod eius cauſſa pa- win und derve⸗ tum éſſet, minuit legatum generale præcedens. ten ſelihen oder be text. inl. Aurelius. J. Teſtzror ita. ff. de lib. leg. vbi illa 4 lhe alesd verba, quo fad viuet, minuunt legatum generaliter dsadir pro factum. Sic quoque in l. nam quod liquide. S. fi. fxn" mnüni Kn, pe. leg. Vhi illa verba, † quod Roma eit, reſtringum 4 d n C. generale legatum penoris. Simile eſt in!. qmeſitum 1 Knen, 4 Hrε. f. delegat. 3. vbi qualitas loci poſita per illa ver- üdrhre⸗ ba, quicquid in pradio Sempronui habes, reſtringit 1n untStudde generale rni erſc — 8 2 ———— ————— —————— ——— ** — wadenkoͤnnen. Mun d — — 6 Kzuvorfuͤrdreyoderr hn rur ſchude der Fürſ un kanents oder dem E abi eſtaroris Diener r er tewegen gebureſct. AIRIGAT DoOMI hn meain rim ycritati iam ſemalich denerſten Punc 94 nſchen daß der beruͤrter das ant 8 0b c vwol boy(Cöjat(dbe ¹ dig greſen der ürfin n, — gaedes Teſtaments vnd am Kaecder köune außnachf Wat ann die waͤtter des Teſtan we hendettſchulden kedend un e derkäufflicherkauft ael. an dewarterdes Tefit ſie „ 1 gevnſar Schuldveiſch 1 ddes geſche walcheren ün 1 rkemmen. Et Whlhreiba; 7 6 M r N peno., 1 6 „radt 4 4*⁵⁴ 12 1 fa 4 4 1 4 4 ..1nen a ai 4 Schuddverſchtbnge e 1„ bi 4 1 4eEn“ 3 enph 8 be Reſponſ. Juris. Decad. XI. Reſponſ. IV. enerale legatum argenti, quod proceſſerat. Sic et- ſam noſtro caſu illa verba,(welche von widerkaͤuffen etc)& illa(oder kuͤnfftiglich außthun moͤchten /) re- ſtringunt illa verba præcedentia:(Alle vnſer ſchuld⸗ verſchreibunge/ ad illa, quæ ex emtione vel ex datio- nead vſuras proueniunt. Weil dann nun dieſer jetzt ſtreitiger Schoß/ nicht vnter den ſchuldverſchreibung vnd Geldes gefaͤllen/ ſo auß Widerkauff oder außge⸗ thanem Gelde herruͤhren/ mag er auch vnter diß lega⸗ tum nicht gezogen werden 81 namque quis ita legat, Ao, lego omnia debita mea, quæ habeo f ex emtione, vel ex mutuo dato ad vſuras, non venit illa pecunia, quam quis aliunde ſiue ex alia cauſſa habet, vt est textus notabilis in l. item legato. Sitem intereſt. ff. de le- at. 3. Et tenet Lud. Roman. ſing. ſuo 6 ½. Ea namq; 6eſt natura illius relatiui, Welche/ quod t ſoleat re- ſtringere ſignificationem præcedentium ad illam ualitatem, quæ in præcedenti eſt poſita, vt est text. & ibi Bart. in l. Ea tamen ſl. de leg. 3. Dieſem kompt nun zu huͤlffe die gemeine Regula, 7 quod in dubio f teſtator videatur minus velle gra- uare heredem, iuxt. l. vnum ex familia. S. ſi rem. ff. de 8 l2g. 2. Et quod ideo etiam f legatum debeat re- ſtringi ad illud, quod minus eſt, iuxtal. nummuts. ff. de legat. 3. l. apud ſulianum.. Seio. ff. de legat. Dar⸗ rumb allhie in dieſem fall deſto mehr vnnd leichter zu ſchlieſſen/ das der angeregte Schoß/ in diß legatum nicht zu ziehen/ ſondern billich den Erben bleibe/ quo minus grauctur legatis, wie dann auch ſolches in ſi⸗ mili Decius conſuluit. conſil. 29. vbi dicit, Si quis le- gat vxori omnes robbas, pannamenta linea& la- nea,& alias mafſarias domus, quod perillud ver- bum(domus dicatur reſtrictum legatum robba- rum& pannamentorum, adilla tantum, quæ domi erant, Alſo auch allhie in dieſem fall/ weil das wort: (Widerkauff) vnd(Außgethan) in dem legato mel⸗ dunggeſchicht/ iſt das gantze legatum dahin zu reſtrin⸗ gieren/ vnd von andern Schulden nicht zuverſtehen. Vnd ob wol das wort(vnd andern verſchreibungen) nach dem wort(Widerkauff) folget/& quod ſic vide- ripoſſit, das alſo das legatum nicht auff die Wider⸗ kaͤuffliche Schulde reſtringieret /Sondern auch von andern Schultverſchreibungen zuverſtehen/ ſecun- dum text.& docturam Bart. in d. l. ea tamen.& d. l. ꝰ namg, liquide. vbi habetur, quod relatiuum f cum copula, vt in noſtro caſu,(vnnd cum relatiuo an- dern) auget ſiue ampliat legatum. So wird doch das Argumentum, vnd die amplificatio bald wider⸗ umb durch die woͤrter(oder kuͤnfftiglich außthun moͤchten) reſtringiert/ als das ſolch(ander Schuldt⸗ verſchreibung) von denen ſollen vnd muͤſſen verſtan⸗ den werden/ ſo folgends exprimiert, als von denen/ ſo bar außgethan/ vnd das derwegen das gantz lega⸗ tum, in den widerkaufflichen vnd außgethanen ſchul⸗ den alleine verificirt, vnd weiters nicht moͤge verſtan⸗ den werden/ vnd derwegen der ſtreittige Schoß dar⸗ ein nicht gezogen oder begriffen werden koͤnne per ſu⸗ 10 periora, Welches alles deñ bekraͤfftiget/ quod fdictio alius, alia, aliud, in proprio ſignificatu com prehen- dat ſaltem ſimilia,& non diuerſa expreſſis, ſecundum Flo. in l. ſi fugitiui. C. de ſer. fug. Innoc. Abb. S Felyn. in c. ſedes. de reſeript. Vnde licet generalis clauſula apponitur per dictiones, quidam alii, aliæ res, Vt hic, vnd andere Schuldverſchreibunge/ non per illam ef⸗ frenata multitudo intelligitur, ſiue de perſonis, ſiue de rebus loquamur, ſecundum dittum Bald. in]. a procurat. C. mandati. Derhalben nicht vnfoͤrmlich zu coneludirn/ daß diß legatum von den außſtehenden ſchuldẽ vñ von keinen andern/ deñ von den widerkauff⸗ lichen/ vnd denẽ ſo bahr auff Zinß außgethan zuuerſte⸗ ben/ vnd nicht von denen/ ſo ex alia cauſſa,& alio titu- lo teſtatori debentur, vnd derwegẽ auch dieſer Schoß darein vnd darunter nicht zu ziehen noch zuverſtehen/ ete Quid dicemus? Reſpondetur breuiter in con- trarium, Das deſſen/ was angezogen/ vngeachtet/ der ſtreitige außſtehende/ vnnd rempore mortis, betagte vnd gefallene Schoß/ ſo wol in das legatum als ande⸗ re widerkaͤuffliche vnnd außgethane ſchulden gehoͤrig/ vnnd fuͤr dem eingeſatzten Erben den wideren legata- riæ, krafft angeregtes teſtamenti, vnnd ſonſt von Rechtswegen/ ſo wol als andere ſchulde gebuͤren/ vnd folgen jhm ſo wol als die Bahrſchafft ſelbſt/ ſo wirck⸗ lich vorhanden geweſen. Vnd ſolchs kuͤrtzlich außzufuͤhren/ ſetze ich pro primo fundamento, das in diiudicandis teſtamen- tis omnis diligentia perquirenda eſt. Inprimis vo- luntas teſtantium, quæ f in teſtamentis primum& præcipuum locum obtinet, vtinl. vt in condiitionib. Fde condit.& demonſt. Idque in totum facit valere, vt in l. ex facto. ff. de hered. inſtit.& omnia regit, ſola- que dominatur, vt! cum quæſt. C. de lega. Sicut enim venator leporem, ita& teſtamentorum † interpres & iudex teſtatoris mentem ſiue voluntatem ſectari debet, vt dicit Bal-in l.. C. de neceſſehered. inſiit. Sol nun ſolches geſchehen/ muß man die verba te⸗ ſtamenti, Erſtlich vnd fuͤr allen dingen anſehen/ quia ex verbis, cum clara& aperta ſunt, voluntas& mens †teſtatoris elicitur, nec amplius admittitur volun- tatis quæſtio, vt dicit Paul. in lille aut ille. ſf. de lega. 3. Verborum † radix namquc eſt voluntas proferen- tis, conſiſtuntq; verba, ſub iugo mentis loquentis, tanquam ſub proprio originali, ſcut Balcdl. dicit in c. mandatum. de reſcript. vnde& Celſius dicit. in l. Labeo. ff. de ſup. leg. Ceterũ nemo exiſtimandus eſt dixiſſe, quod non mente agitauerit. Nam etſi priot& po- tentior eſt, quam vox: me dicente, tamen nemo ſine voce dixiſſe exiſtimatur&c. Nun lauten die woͤrter des Teſtaments klaͤrlich vnd deutlich alſo/ daß die Fuͤrſtliche Witwe nach abſterben jbres Gemahls des Teſtatoris alle Schuldtver⸗ ſchreibunge/ Pfandſchafft/ Geldesgefälle/ welche von Widerkauffs vñ andern verſchreibungen herkommen vnd gefallen/ wie vnd von weme/ wie die erlangt/ vnd bey weme ſie die zeit geſtanden/ oder kuͤnfftig noch auß⸗ gethan werden moͤchten/ nichts außgenommen/ dann was oben in teſtamento ſpeciſiciert. Quæ verba vſq; adeo clara& generalia ſunt ad omnia debita, tam præſentia, quam futura, vt nihil deſiderari poſſit. Dann obes ſich wol anſehen leſt/ als wuͤrde die ge⸗ neralitas(alle Schuldverſchreibunge) auff die pfand vnd widerkauffliche verſchreibung reſtringiert/ vnd nit weiter verſtanden werden konnen/ vnnd derwegen der ſtreitige Schoß in ſolches legatum der außſtehenden Schuldẽ nicht gehoͤrig/ So iſt doch ſolches ein wanck⸗ le meynung/ vnnd den klaren worten des Teſtaments ſtracks zu wider. Dann die nicht allein auff Pfand⸗ geldt vnnd Widerkauffs gefaͤllen lauten/ Sondern auch von andern verſchreibungen(wie die woͤrter/ vnd von andern Verſchreibungen/ dabey geſatzt) da iſt je die reſtrictio wider amplificirt, cum certi iuris ſit, EE 2 12 14 —————*— ¹. —— 8———.——— —— 5 2 15 quod copula addita relatiuo, vt hoc caſu, vnd 5 dern/ amplificet& augeat legatum, eiuſque ſigni 5 cationem, ut est text. expreſſ. in l. ea tamen. ſf. de legat. 3. So iſt auch dieſem nicht zu wider/ wie oben ange⸗ zogen/ in contrario, daß das Relatiuum, alius, alia, aliud, nichts dann ſimilia& non diuerſa expreſſis comprehendirt. Dann es iſt wahr/ daß die dictio alius,&c. de ſua natura regulariter ſui ſimile im- portire. Es iſt aber ſolches ſimile nicht/ de ſimili ſpe- 16 ciei, ſondern de ſimili eius in genere, cuius ſpecies expreſſæ fuerant, zuverſtehen, ſecundum gloſſ. Eelyn. Nmo.& Abb.& Dec. in§. allegato. 9. ſédes. de reſcript. Nun iſt in vnſeri fall die ſublecta materia, oder das genus expreſſum anders nichts dann Schuldt/ vnd ſein ſpecies Pfandt vnnd Widerkauffſchuldt: Sol nun die dictio ein ander ſimile in genere importirn, das muß em ander Schuldt ſein/ dann die Pfandt ond Widerkauffſchuldt/ dauon zunor in ſpecie in te- ſtamento geredet/ vnnd alſo iſt die ſache entſcheiden/ vnnd koͤnnen die woͤrter des Teſtaments nun anders * nichts lauten/ noch verſtanden werden/ dann als were geredt/(Alle vnſere Schuldtverſchreibung Pfandt⸗ 3 vnd andern Schuldtverſchreibungen herkommen/& ſic manet illa dictio(andern) in terminis ſui generis als Schuldt/ wie dann in ſimili Baldus tradirt 2n l.⁷ conuenticulam. C. de Epiſc.& cler. referente Felyn. 17 loco quo ſupra, vbi dicit, quando ſtatutum dictat, quod aliquis debeat puniti amputatione pedis, vel alia pœna, quod ibi illud(alia pæna) non debeat de pecuniaria intelligi, neque etiam de amputatio- ne capitis, quia interpretatio fieret extra ſubiectam materiam& extra terminos generis præſcriptæ pœ- næ. Vnd weil dann alſo iſt zu ſagen/ daß vnter dem wort im Teſtament/(anderé) dieſer ſtreitiger Schoß/ als ein ander Schuldt/ dann in ſpecie Pfandt oder Widerkauffsſchuldt zunerſtehen. Vnd wann ſolches nicht des worts(anderen) der rechter verſtandt/ ſo muͤſte es dannoch von notwegen/ alſo im gegenwertigen falle verſtanden werden/ ne in- duceret ſimilitudinem ſpeciei, das iſt deſſen/ ſo zu⸗ uor von Pfandt vnnd Widerkauffsſchulden expri⸗ miert. Dann die dictiones, alius, ælia, aliud, ob die wol wie geſagt/ de ſua natura ſint repetitiuæ ſimi- 18 lium † præcedentium& ciuſdem qualitatis, tamen hoc non eſt ſemper verum. Nam quando ſubiecta materia aliud ſuadet, tunc non ſunt repetitiuæ ſi- milium, ſed diuerſificatiuæ, vt ſunt text inl. quidam relegatus. ff. de rebus dubits. Sin Authen. vt defunct. Ju.& inl. ſi quis poſthumos.. ſi filium.&s ibi gloſſ. S Faſ. de lib.& po⁵t.. Nun kan es alhie die ſubiecta materia nicht lei⸗ den/ daß das wort(andern) verſtanden werde von Pfandt vnd Widerkauffsverſchreibungẽ oder Schul⸗ den/ wie fuͤrher gangen vnd exprimirt Illud namque plane ridiculum eſſet,& contra ſenſum recti ſer- monis. Darumb muß die dictio(anderen) alhie di⸗ uerſificieren/ vnd de diuerſis debitis in genere, quam in ſpecie expreſſis gedeutet werden/ ſecundum iura præallegata.“ Vnd das daran kein zweiffel/ fuͤhren es die woͤrter des Teſtaments/ weiter klaͤrlich auß/ dañ die offentlich geſetzet/ nicht allein von Pfandt oder Kauffſchulden/ Wie vnd von weme/ wie die erlangt(ecce) vnnd bey dente oratione affirmatiua. Iam autem virtus di- i¹ ctionis f exceptiuæ hæc eſt, quod caſum aregula er. Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German, weme die jetzt ſtehen/ oder hernach außgethan werden moͤchten. Da ſein je die woͤrter(wie die erlangt) Jtem (bey weme ſie ſtehen) gar generalia, ſignificant o mnium quoquo modo, quomodocunque Vel qua- litercunque acquiſita,& apud quemennque lun Das kanje nicht von Pfandt vnd Widerkauffſchul⸗ den verſtanden/ ſondern muß generaliter de quibuſ- cunque debitis, auffgenommen werden/ quia hæ di- ctiones, f quoquo modo, quomodocun Goualiiercung 19 2 4 5 & apud quemcung, ſeyn particulæ vniuerſales,& inn. portãt vniuerſalé ſignificationem, ſecundum Cun ſen. con ſal. Fo. Socin. conſil. 19. 2 conſc. 2 1. Da rumb kein ₰ zweiffel/ diß legatum von den Schulden/ ſey gatge⸗ nerale, vnd werde von allen Schulden verſtandenr tam de præſentibus, quam futuris, apud quemcun- que& in quocunque loco,& qualitercunque con- flata ſint, cum& alias verum ſit, quod licet Teſtator † faciat generale legatum,(vr hic von allen Schul. ꝛ0 den)& poſtea ſj pecificet quædam in illa generalitate contenta,(vthic von Pfandgeld vnd Widert augs verſchreibuna) non dicatur id feciſſe ad diminauio. nem, ſed ex abundanti ad pleniorem dem onſtratio- nem voluntatis, vt est text. in l. quæſitum.&. ſin. ſade ſchafft vnnd Geldes gefaͤlle/ welche von Widerkauff fund inſir idem probatur inl legata. in princ. ſ deſu. leg. Derhalben diß legatum der woͤrter(Pfand aldt vnd Wderkauffs verſchreibung) vngeachtet in ſeinet generalitet billich zulaſſen/ Sonderlich diewen der anfang generaliter von allen Schulden reder nd deßgleichen der Ende mit den worten nichts außbe⸗ ſcheiden/ beſchloſſen/ Da muͤſte es ja ein trunens fein/ der alda das legatum der Schulde nicht in ampla ſi- gnificatione laſſen/ ſonder es vmb wenig woͤrter wi⸗ len/ contenta ſub generalitate reſtringiern wolle Dann wann man die woͤrter des Teſtaments wa⸗ ter anſicht/ befindt ſich/ daß der Teſtator, der legatz⸗ riæ macht vnd gewalt geben/ alle die Schulde/ ſo zhr nicht zugeſtalt/ eigner gewalt einzunemmen/ auf de woͤrter des Teſtaments gezogen/ Da iſt je kein zweiſfel es ſeyn alle Schulde/ keine außgenommen/ gemeynt weil ſie alle in jhre gewalt geſchloſſen. Wie dann auch das wort außdruͤcklich im Teſtament geſetzt/(nichts außgenommen) dann was oben ſpeciſirirt vnd auß⸗ gedrucket/ mit welchen worten je aller zweiffel außfze⸗ hoben/ vnnd daß der Teſtator ſtracks gewolt/ daß die legataria aller Schuldehabhaffttg werden ſolte/ bel⸗ che im Teſtament nicht ſpecificiert vnd außgedructt ibi ſane ſumus in terminis excepriuis cum præce- imit,& contrarium regulæ importat, ſiue includt maxime, quando oratio affirmatiua præcedit, ſe- cundum Bartol. inl. actione. C. de tranſact.&s Zafm intel: ſignif. ſuperl. ex contrattu. ff. de re iud. cum Tun. cord. Wie dann allhie in vnſerm fall/ da hat der Te⸗ ſtator affirmatiue fuͤrher geſetzt/ daß die legataria all Schulde haben ſoll/ nichts auß beſcheiden/ alleine was in teſtamento ſpecificirt vnd außgedꝛuckt ete Nun iſt dieſer ſtreitiger Schoß im Teſtament nicht ſpecificiert oder außgedruckt/ So muß er je von net⸗ wegen in der fuͤrgehende diſpoſitione affirmatiua, da verornet/ daß ſie alle Schulde haben ſoll/ gelaſſen werden. Nam † illa verba,(nichts außgenoinmen) ꝛt dann was oben in teſtamento ſpecifieiert vnd außge⸗ druckt/ ſunt verba taxatiua, quorum † natura& vis ²3 eſt, vt eorum interpretatio non ſeparetur verbis, 4.. 3 ſecu* 3 — = — — — — — — — — — — — — — ——— — — — 2 — itemefe nn id m ert aland acorenlbaedru ranlter tedet ennna edä bͤenng der eniderng aaldt D.A 1 dſdhd/vnnut.. räöimandiert /d morſ habe ao dwven nuen güſe Mllche onct wrgebl uoſehnf telketo GAlorrnibent; dAutn r⸗ ruals. Daune ddiome) jhre onuſomn dem leg aga uud nuen 8 dcwellder T at ſidas eg kan derden amhe zurznan tanm ſſtta tadhadendan Apgältalun,& 1 dlugem enn, et Ah ſtlttem cius 3 ſea al S Platers texlüfru dinnendri, Rüsgid aß alem, Kürndenrich — ——————— 5——— — 4 —.— — —— — — —₰½ —— * en Sc dur 6 „. 2 4 44 3 0G ur ig— nale 1 Aeraduf 4 — 1o — Atats, deeſtt, BAA . ₰ 11 lamt ad ph 1 .. Inl. Fr dem probatur in/ ans rhalden diß leo⸗ en diß legatu 2 * — aA kauffe de 9 m der a. 4 h. ſchreibunn— . 7.. r. 5 4 düllich zuaſſen/ E⸗ , r.. 8.„ 4 1 3 one laſſen ſonder czor ate “ 2 4 4 4 Rentafud gencralltatek agn mwann man diewoörter un * 2 7. 1 8 Rundtſich/ daß der 1 U. 4** 1 4 de vnd gewalt geden /all zuti aetalt elaner gewalt emn 8 41„ 4] AA 8 Shaments gezogen⸗ 17 ¹ 1 8 1 ale Schulde keme außgt uus * 4 v 4 44— f alemihre gewaltgeſchlerſ fhs 2* 4 ament mht ſpeciſike s “ 3.. AV 3„ mus 1 termuns exc 8... one i “. .(1 cuo b 1 reotte Rx 4ʃ] 4 m* lp! 4 um cgule.1 1 3 . 1. 1 anfert 4 „ 40 * mn albiemun 4„ 8**. 12 1 arbergeſeil ematue fult 819 ““ 41 dsn nichts al 1 1 dakcn 4* hcll 7' 91 Reſponſ. juxis. Decad. XI. Reſponſ. IV. 6 ſecwudum Bald. in C. T. g. Denid, quæ fue. prima cauſſa benef: amit.& in l. ſiquidem post gloſſ. C de excep. Phi- kp. Dec in conſil. 6. Weil dann, wie geſagt des Schoſſes/ in den im Teſtament taxierten vnd außge⸗ gedruckten Schulden/ nicht begriffen/ iſt er auch von dem wort/(nichts außgenommen) nicht abzuſon⸗ dern/ ſondern darunter zu laſſen/ vnnd derhalben fol⸗ gen ſie der legatarien billich. Das auch der Peſtator gewolt/ das alle Schulde/ wie die namen hetten/ auch woher die kommen moͤch⸗ ten/ der legatarien folgen ſolten/ gibt der gantze con⸗ tert deſtelbigen Puncts zuverſtehen/ der ein auffs al⸗ ler fleiſſtgſte/ zum offtermaln das wort(alle Schul⸗ de) repetzeret/ vund wird nirgendt etwas außgeſagt/ oder exprimtert alleine das/ ſo im Teſtament bereit vorgeben oder außgedruckt. Wen denn alſo der Te- ſtator generaliter redet/ vnnd offt repetieret/ Sollen wir auch contra enixam ſuam voluntatem; keine andere ſonderung der Schulde machen/ ſondern die ſtracks ohne hinderung zur exeention fuͤhren/ iuxtal. ſin. Cod. de editt. D. Ady toll.& Nouell. de hered. es EFalcid.. ilud quoque. In maſſen dann auch der Te- ator ſelbſt mandiert/ daß ſie ſolches alles ohne men⸗ niglich hinderniſſe haben ſoll/ auch nicht ſchuldig ſein ichtswas davon inuentiern/ beſichtigen oder ſecre⸗ nren zu laſſen. Welche verba dann auch etwas wir⸗ elen/ vnd nicht vergeblich geſatzt ſein muſſen/ Quia 24 omnia verba † teſtatoris& quodlibet eorum ali- quid operari debent, ſecundum Baldum in Rubr. C. 3 dé contr. emt. per laſi quando. y. Ae log. 1.& ciſi Papa, Aé priuil. li. 6. Dann ob wol ohne das die legataria, (weil ſie Domina) jhres gefallens/ ohne menniglich hinderniſſe/ mit dem legato handeln moͤgen/ vnd das zubeſich ligen vnd inuentieren zu laſſen/ nicht ſchuͤldig geweſen. Demnach weil der Teſtator ſolches bey dem lega⸗ to gedacht/ iſt das legatum dadurch augirt vnd am⸗ püficirt worden/ zum hoͤchſten vnnd beſten/ als es der 2 legatariæ zu aute kommen moͤchte/ Quia verba ſu- perflua, vt ad habendum, tenendum, vtendum, li- bere podidendum,& ſimilia adiecta diſpoſitioni alicui augent eam, extendunt& amplificant in o- mnem viilitatem cius, in cuius fauorem appoſita ſunt, iuxtal. Proculus,& ibi Dd. de vſufr.& tenet So- ein. loqitens de vfufructuaria, cui remiſſa fuerit 22 1 5. confectio inuentarii, conſil.9 9. part.¹* Das alſo auß allem erſcheinet/ daß des Teſtatoris endlicher ond außdruͤcklicher will vnd meynung ge⸗ weſen/ daß die legatariæ, alle Schulde/ wie die na⸗ men hetten/ woher ſie auch gekommen/ vnnd bey we⸗ me ſie auch anſtehen wuͤrden/ oder moͤchten/ hab⸗ hafftig habe werden ſollen/ vnnd das derwegen auch kein zweiffel dieſer ſtreitiger außſtehender/ vnnd bey Kebzeiten des Ieſtatoris betagter Schoß/ habe jhr von Rechts vnnd des Teſtaments wegen gebuͤret vnd noch. Demnach vnd vber diß alles/ wann diß caput le⸗ gati, von den außſtehenden legierten Schulden/ einige reſtriction keiden moͤchte oder koͤnte/ wie doch nicht geſtanden/ So wehre dieſer Schoß dannoch alſo ge⸗ ſchaffen/ vnd hette diegelegenheit/ daß derſelbige gleich⸗ wo ohne widerrede jhr der legatariæ 3 gebuͤret hette/ vnd zuſtendia ſeyn/ vñ vnter dem andern capite legati, von der Bahrſchafft/ welche gar nicht ſtreitig/ gerech⸗ net vnd verſtanden werden muͤſte/ vnd eben ſowol jhr 1 1 b 53 der legatarien folgen/ als andere Bahrſchafft/ ſo tem⸗ Pore mortis teſtatoris vorhanden geweſen/ Vnd ſo wenig ſie in derſelbigen hat gehindert werden koͤnnen⸗ Alſo wenig hat ſie auch in dieſen Schoß gehindert werden moͤgen oder nicht/ vnd darff ſolches weitleuffti⸗ ger bewerunge nicht. Dann es iſt kein Mann/ der anders ſagen oder bekennen koͤnne oder moͤge/ dann das/ wo dieſer Schoß auff den tag Catharinæ, wie er fallig geweſen/ vnd erlegt pfleget zu werden/ vnd alſo bey Lebzeit des Teſtatoris auffgekommen were/ vnnd in des Fuͤrſten vnd Teſtatoris Schatzkammer genommen vnd ge⸗ bracht/ vnter des Fuͤrſten Schatz vnnd Bahrſchafft gerechnet/ reputiert vnnd gehalten geweſen/ vnnd daß ihnen die Fuͤrſtinne legataria, ſo wol als ander Bahr⸗ ſchafft/ vermoͤge des Teſtaments/ weg vnnd zu ſich ge⸗ nommen hette/ mit was beſtande vnd grund der Rech⸗ ten/ wolte jhr denn gewehret ſein worden dder koͤnnen/ daß ſie deme nach jhres Gnedigen H Gemahls vnnd Teſtatoris Todt/ als jhme faͤllig/ zuſtendig vnnd ge⸗ hoͤrig/ nicht hette einfordern ſollen/ oder möͤgen? Die⸗ weil es nach geſtalten ſachen/ jetzt eben ſo viel zu ach⸗ ten/ als were er in bonis Teſtatoris, vnd vnter dem Schatz vnd Bahrſchafft bereit geweſen/ Dann nach demmahl ſolch Schoß hat pflegen auff Catharinæ er- legt werden/& quod tunc dies ſolutionis ceſſerits non ſolum, ſed& venerit, vnnd der Fuͤrſt damals noch gelebt/ iſt kein zweiffel/ es hab jhr Fuͤtſtliche G. damals Recht vnnd fug gehabt/ den eynzuforden/ in maſſen dann jhr Fuͤrſtliche Gnaden/ darumb bereit etliche mahl gefchrieben/ vnnd den eynzubringen be⸗ gett. Nun iſt zu Recht verſehen/ Wann der Bezah⸗ lungs † tagzeit gekemmen/ vnnd einer auff ſeine 26 Schulde Klagen mag/ vñ zuſpruch darzu hathes eben dafur zu achten vnd zu halten/ als wenn er die Schuld bereit eingemahnet/ vnnd in ſeiner gewahrſam hette/ iuxta regulam, qui † actionem habet, rem habere 27 videtur. yf. de regu. inr.& ideo illud, quod ſic alicui t debitum eſt, ſuum eſſe dicitur, vt not. gloſſ. in!. ⁵ 29 tibi pecuniam.& inl ſime& Titinm.& inl. eius qui in prouincid.& ibi Bartol. ff. ſi cert. pet& in l. ſi pe- cuniam. Cod. de négot. geſt.& in l. I. ff. quod cum eo. & habet hic dlocum non ſolum in actionibus reali- bus, ſed etiam perſonalibus. De realibus probatur in l. rem in bonis. ff. de aca quir. rer. dom.& in l. bonorum appellatlo. de verbor. hignific. Ii t quibus locis habetur, id in bonis no- ſtris dici, ad quod perſecutionem ſiue actionem ha- bemus. De perſonalibus probatur per Gloſſ. in d. l. qui allionem. ſf. de regul. iur. per rationem. Quia cum h abeſſe dicatur debitori id, in quo alii obliga- tus eſt, iuxta l. ſi mundato I itii. ff. de ne 2aſ. E- contrario oportet dicere, id Chltori adefſe, ad quod obligationem& actionem habet, quod& probatur in J. bonorunm, vbi actiones Perſouales& nomina debitorum dicuntur eſſe in bonis. Vnde & Baldus dicit in, νᷣcere. per illum text. ff. ſolut mat. Quod illud, quod eſtin iure& obligatione, dicatur eſſe in patrimonio. Weil dann allhie in vnſerm fall der ſtreitige Schoß dem Fuͤrſten Peſtatori, bey jhrer Lebzeit ge⸗ fallen/ als daß jhr Fuͤrſtliche Gnade ſug vnnd Recht dazu gehabt/ den einzufordern/ iſt es auch fietione iu- ris dafuͤr zu achten/ als wenn er bereit in jhre Fuͤrſtliche EE 3 3G 3 1 51 Gnaden/ bonis& patrimonio geweſen/ vnd derhal⸗ ben die Fuͤrſtin legataria ſich deſſelben Schoſſes auch billich/ als Bahrſchafft angemaſſet/& quaſi iam fu⸗ iſſet in bonis Teſtatoris, vnnd derhalben nicht ſe chul⸗ dig mit den Erben de qualitate debiti zu diſputiren/ was fuͤr ſchuldejhr legirt/ vnnd ob dieſer Schoß dar⸗ unter begriffen/ oder nicht/ quia fictione uris repu- tanda fuit talis collecta, quaſi iam fuiſſet in teſtato- ris bonis, vnnd als were es jhr Fuͤrſtlichen Gnaden Bahrſchafft geweſen/ per ſuperiora. Vnd weil von de legato der Bahrſchafft kein ſtreit/ ſonder der Erbe muß jhr die geſtehen vnd folgen laſſen/ bleibet es auch mit dieſem Schoſſe dermaſſen billich dabey Nec po- teſt obiici, quaſi hic ſumus taliter arguendo in caſu ficto& non vero, vnde arguendo de caſu ficto ad verum non ſit argumentatio ſubſiſtens, cum mi- 32 nus ſit actionem †f habere, quam rem, iuxta l. mi- nus. ff. de reg. iur. Darzu iſt zu antworten/ Quod hxc fictio in noſtro caſu nihil de præſuppoſitis poſ- 33 ſit immutare, quia idem quod operatur † veritas in caſu vero, hoc idem operatur fictio in caſu ficto, L. ſcfiliusfam. ff. de reb. credit. l. lex Cornelia. F. de vulg. & pup. ſubſt. l. qui ad eertum. f locati.& in Auth. de ſan. epiſ.. ſponſalib. Weil dann dieſer Schoß/ wann er außgeben ge⸗ weſen/ ohne alle widerrede vnd zweiffel in vnnd vnter des Fuͤrſten Teſtatoris Schatz vnd Bahrſchafft ge⸗ kommen vnd gerechnet worden were/ vnnd der Fuͤr⸗ ſtinne legatariæ krafft des Teſtaments neben ander Bahrſchafft gebuͤret hette/ iſt auch kein zweiffel in dieſem fall/ daß es fictione iuris dafuͤr zu achten/ als were der Schoß eingekommen/ vnd fuͤr Bahrſchafft zu rechnen/ wie oben geſagt/ propterea quod actio- nem princeps ad eam habuit, erfolge der Fuͤrſtlichen Witwen legatariæ, als ander Bahrſchafft/ krafft des Teſtaments auch billich/ Et ideo minus dubium, cum huic interpretationi æquitas aſſiſtat ex co, 34 quod in teſtamentis plenior fieri debeat interpre- tatio, iuxta l. in teſtamentis. ff. de reg. iur. cap. cum di- lecti. de donat. cum Keipubl. interſit teſtantium 35 †voluntates impleri,& ad effectum perduci, per!. vel negaret.- Ff. quemad. teſt. aper. l. Gallus. S. f is& ibi Bald. ff. de lib.& poſthum. Iam ſi hos fieri debet, 36 oportet etiam admittere plenam& perfectam † in- terpretationem, ſicut in negotiis publicis fieri ſolet, ꝛuxta l. 2.. xercitum: ibi Bar: ſf. de his qui not. inſam.l. quemadmodum.& ibi quog, Bart. C. de agric.& cenſ. 37 libr. 11. Et ideo interpretatio facienda, quæ tendat in fauorem teſtamẽti& eius, qui inde aliquid habe- re debet, iuxta l. ſi pars. ſf. de znoff. teſt. cap. fin. de re ind. Iſt derhalben in dieſem fall nichts daran gelegen/ daß der Schoß bey ebzeit des Teſtatoris nicht einge⸗ bracht/ vnnd warhafftig vnter der verlaſſen Bahr⸗ ſchafft tempore mortis befunden worden/ dann es jetzt fictione iuris, propter fauorem cauſſæ huius te- ſtamentariæ, eben gleich dafur zuhalten/ cum, vt di- Gum, idem operetur fictio in caſu ficto, quod ve- ritas in caſu vero. Nec remoror, ſi dici velit, prædicta locum habe- re ex parte heredis,& non legatarii, cum legata ſtri- 38 cte t ſintintelligenda& interpretanda, zuxta!. nu- 39 meris. ff. del. 1. Inſtitutio autem † late& fauorabili- ter ſit interpretanda, ſecundum Bartol. d. l. in teſta- mentis.& gloſſ. in I. ſi plures. ſf. de cond. inſtitut. per 1. Bahrſchafft/ vt ſupra oſtenſum, vnd die Witwein Dn. Joach. Myuſing. luriſconſ. German. cum quidam.& l. penult.. illo. C. de necv ſer. inſtun Cum inſtitutio fit caput teſtamenti iuæta 9. aute heœ- redis Inſtit. de legat. Vnd wir dann allhie in cauſſa legati, muͤſte der ſtreitiger Schoß etc. ſtricte in ſuis veris terminis als pro debito, vnnd nicht fuͤr Bahr⸗ ſchafft interpretiert werden/ cum id, quod nobis 44 debetur, non ſit, nec dicatur proprie noſtrum aut in bonis noſtris, ſed ficte& largo modo, vr nor. gl. „„ 72 nſtit. de actio. in princ. in verb. debetur,& tenet Rom. conſilio 19 5.& conſil. 201.& fac. text. inl. Aurelua. H. mœnia. in l. creditor.§. Ttia. ſf. de dib.1eg. SS ghlra clemen. auditor. de reſcript. Alexand. in coululio o2, libro 3. Vnnd derwegen ſolcher Schoß albie nete & largo modo fuͤr Bahrſchafft nicht zu interpun, ren/ ete.—“ Dann dazu ſage ich kurtzlich/ daß ſolches de lega. tis ſimplicibus zuverſtehen ſey/& non de mixris, hoc eſt, vbi de duobus † ſimplicibus poſtea commiſis 41 prouiſio facta eſt, Nam ibi lata eſt facienda inter- pretatio, iuxta l. Titiæ. ſ. de leg. 3. Gl. Hiita. ff. de in. iuſt. rup.& irri. ſa. teſtzm ento. Weil dann alhie in die⸗ ſem fall dieſer ſtreitiger Schoß fuͤr außſtehende Schulde verſtanden werden kan/ vnnd auch zugleich er fictionem iuris& latam interpretationem, fur vtroque caſu ſiue vtroque ſimplici a teſtatore ver ſehen/ als daß ſie die Bahrſchafft vnnd auch die Schulde haben ſol/ Der heres aber jetzo die Schulde diſputierlich machen vnd vnterſcheiden wil die Bahr⸗ ſchafft aber paſſieren laſſen/ merito admittenda eſ interpretatio lata in hoc caſu, vnd zuſagen/ daß der Schoß ſo bey Lebzeit des Peſtatoris faͤllig vnd betagt geweſen/ billicher vnter die Bahrſchafft zu rechnen/ dann vnter die Schulde/ vt euitetur diſputatio,& ſatis fiat voluntati teſtatoris, wie dann in dem! Titiæ textores geſchicht/ Dann daſelbſt wil Pomp. ſi quis alicui Titio legauerit omnes ſuos ſeruoste- xtores, propter quos alii legauerit,& alicui Plociz omnes ſuos ſeruos vernas,& ſint multi textores, ibi ſi ſtricte interpretatio fieri deberet, oporteret dice- re, legatum in vernis textoribus propter concur- ſum& mixturam ſimplicium non valere, quia ſj peteret Titia textores vigore legati, qui eſſet verne tunc Plocia poſſet petere eoſdem vernas textores, quaſi ſibi legatos,& ſic impedirct talis concurſis legatum&c. Sed talibus& ſimilibus non obſtan- tibus vult Pompon. quod ibi interpretatio fauora- bilis,& larga pro legatariis fieri debeat, ita quod vernæ, qui ſunt& textores, communes vtriqus legatario ſint. Et hoc non immerito, quia cumilt caſus ſic fuerit mixtus,& prouiſio erat Ate in vtro- que ſimplici, debebat etiam prouiſio ita late inter- pretari, vt habeat& locum in mixto, vt& proba- tur in I. ſita. ff. de iniuſt. rup.& irr. fa. teſlaments. Ibi teſtator exheredauit filium, ſi natus fuerit,& etiam filiam ſi naſceretur. Iam contingit, quod tam filius, quam filia nati fuerint. Ibi dicit Iuriſ- conſultus, Ex datione locum habere,& non rumpi teſtzmentum. b Alſo iſt auch in vnſerm fall zu ſagen/ Dieweil der Teſtator in vtroque ſimplici, hoc eſt, tam in debi- tis, quam in Bahrſchafft/& ſic principiſſæ legata- riæ prouidit, das tam lata interpretatio, alhie in dieſem Schoßz wol geſchehen moͤge/ vt repursu fn Babhr⸗ — — — — — — — — ꝗᷣ—— ———— ——— — — — — — — — cnanntren anskandere 6 denr bruiſt lile,quod tul ithert ecun⸗ aeCan caufl. Awurf mand Kaie dhdkſe Se ftuzalm/ cum ſelcena, ten himnde laendmr ordonuflelſetwe bäzuafihen ſ uroyeſt, Kqur jun vir in calt Knnnitge. k! Kaheuneelng — — — — d dexlich machen dndrnterſe 4 ader paſſicren(aſſn me ahut retatiohata in hoccaſu, is a' biltche vnter die 3e i nmeer die Schulde wer at voluntati teſtatorss, N t tenotes geſchicht/ Dan 6G aücui Tiio legauerttc 1 „peopter quos alilegu ſ. ſbosſcruos vernas Klll tir e interpretutio ſeri deb n. 4 arum in kernötenoiit ſa⸗ mirtaram ſimplcum n 3— t Tnitenoces nigotele locn poſſet petere e bi leguos,& ſic mm W n Ac. Lcd tulitdos&l Wm alt Pompon. quod di brga pro legꝛratu qui 3 ſint. nun mirtus& pfod di ici, Lebebat ecam — — * ul R. lrul ar N uh ds wgfaba (m m sf Aet 5. 1 ſunt& tenotès, t .hocnonim N“ S 4 † — ““ do 8 1 4 4 4 Reſponſ.Juris. Decad. X I. Reſſ ponſ. V. Bahrſchafft/ dieweil die Kictio iuris ſolchs zuleſt/ Dann es werde der Schoß fuͤr Schulde oder fuͤr Bahrſchafft gerechnet/ vt habeat mixtam natu- ram,& participet de vtroque ſimplici, hoc eſt, ſo wol von Schulden/ als Bahrſchafft/ tamen cum vtrumque habere debeat, quid vetat fieri inter- retationem largo modo, vt habceatur fuͤr Bahr⸗ ſchafft/ wie dann auch kein zweiffel/ wo der Teſta- tor befragt were worden/ Ob jhr Fuͤrſtlichen Gnaden Gemahl/ auch dieſen Schoß/ wenn er auffkeme/ ha⸗ ben ſolte? Ja geantwortet haben wuͤrde/ wie dann auß dem abzunemmen/ daß er weder von Schulden oder Bahrſchafft dem heredi ſo viel gelaſſen/ daß er die Diener vnd Geſinde mit Lohnen koͤndte/ Sonder verordent/ wo es mangelte/ ſolches auß ſeinem Beu⸗ telerlegen ſolte. Da iſt je kein zweiffel/ er habe nicht gewolt/ daß der heres dieſen betagten Schoß einnem⸗ men ſollen/ vnnd derwegen& ex illovnico argumen- tu zu coniecturiren/ daß er von Rechtswegen der Witwen/ wie andere Schulde vnnd Bahrſchafft bil⸗ lich folge/ weniger das obenangezogen/ interpreta- tio in ipſius odium reſtringirt werden ſolte. Nam ſi conſtat teſtatorem id, de quo quæritur, veriſimili- ter& expreſſe ſtatuiſſe, ſi admonitus vel interro- gatus fuiſſet, quod tunc id pro expreſſo& ſtatuto 42 †haberi debeat, ſecundum Bartol.& post eum tradit Franc. de Curt. conſil.;r.— Was darff man dann viel diſputierens hieruͤber machen/ Ob dieſer Schoß fuͤr Schulde oder Bahr⸗ ſchafft zu halten/ cum certum ſit, daß er des Fuͤr⸗ ſten legatariæ, von Rechtswegen fuͤr dem Erben ebuͤre. 4 Vnd erſcheinet nun auß dieſem allen ſo viel/ daß die oben in contrarium angezogen argument/ an jhm ſelber hernider ligen vnnd ſoluiert ſein/ vnd ſonſt vni- co verbo auffgeloͤſet werden koͤnnen/ dicendo, Sol⸗ ches alles zuuerſtehen/ in caſu dubio, vbi interpre- tatione opus eſt,& quæſtio voluntatis vertitur, Al⸗ hie aber ſeyn wir in caſu plane certo& indubitato, daſelbſt iſt ſolche vnd dergleichen coniectur vnd deu⸗ tunge nicht noͤtig/ etc. Ergo&c. Vnd ſolches ſo viel den erſten Punct belanget.. Der ander ſtreit vnd quæſtio, ob die Schulde/ ſo fuͤr drey oder vier Jahren/ fuͤr abſterben des Teſtato- ris in vnnd auß den Emptern hinderſtellig geblieben/ in dem Punct von Diener vnnd Geſinde Lohn zuzie⸗ hen vnd zuuerſtehen/ vnnd derwegen dem heredi fol⸗ gen ſollen/ oder aber vnter die legierte Schulde zurech⸗ nen/ vnd derhalben der Witwen legatariæ billich ge⸗ reicht/ etc. Iſt auß obengeſatzten vnnd des vorigen Puncts deciſionibus leichtlich zuentſcheiden. Nam 43 ſi mens& voluntas † teſtatoris conſideretur, quæ ante omniaattendenda eſt, iuxral. 3. Cod. de lib. qua propter facile diiudicabitur, de aliis fructibus eum non intellexiſſe, quam de fructibus illius anni, in quo mortuus fuerit&c. Welches darauß leichtlich abzunemmen/ dann dieweil die fructus der zeit tem⸗- pore mortis teſtatoris noch nicht berechnet/ haben ſie zu den Emptern noch gehoͤret/ vnnd ſeyn davon noch nicht abgeſondert/ ſondern derſelben acceſſiones ge⸗ weſen/ vnnd weil der heres das Geſinde auß der Ren⸗ terey vnd Empter bezahlen ſollen/ muß ſolches de fru- ctibus, ſo den Emptern adhuc accedentes& adia- centes, vnd noch nicht berechend/ vnd zu Regiſter ge⸗ bracht geweſen/ verſtanden werden/ Nam illa vi- 55 detur mens& voluntas teſtatoris fuiſſe, Wie wir deſſen offentlichen textus iuris haben/ Als in! prædiis. . delegat. 3. daſelbſt Papinianus klaͤrlich ſaget/ præ- diis, cum reliquis colonorum datis, ca † reliqua le- 44 gata videri, quæ de reditu prædiorum in eadem cauſſa manſerunt,& quod pecunia a Colonis ex- acta,& in Calendarium verſa non veniat, concord. text. ſunt, in l. cum pater. in 9. Üilia.& S.1. ff. de læg.. Vbi idem Papinian. contendit, quando res vel præ- dia ſunt legata, quod non vidcantur fructus legati, qui antea percepti,& in patrimonium reſtatoris redacti fuerunt. Et in ſumma generalis regula eſt, Nunquam exrelegata, uc. ſuper qua in teſtamento diſponitur, deberi fructus, ante † mortem teſtato- ris debiti vel percepti, vt ſmnt texr.& exempla, in!. ſ mancipia. ff. de iur. do. l. in his.. ſ mancipia. ff. ſolut. matxim. l. vxorem. S. ſorori. ſf. de leg. 3.§. cuicunq. C. de rei vx. act. Katio eſt, quia dominium rei manet apud teſtatorem vſque ad mortem,& ante aditam hereditatem dominium rei legatæ non pertinet ad legatarium. Non immeritoigitur, ſi fructus ante percepti non debeantur legatario, vel non com- prehendantur ſublegato, wie dann deſſen auch ein klarer textus in!. Herennius..de vſur. Dieweil dann nun alhie in vnſerm fall etliche Zin⸗ ſe vnnd Gefaͤlle/ in den Emptern fuͤr drey oder vier Jahren hinterſtellig geblieben/ vnnd damals berech⸗ net/ vnd in Calendarium vnnd zu Regiſter gebracht worden/ iſt kein zweiffel/ ſie ſeyen dem teſtatori vnnd Fuͤrſten eigenthuͤmlich zu geſtanden/ vnd dieweil der⸗ ſelbige alle die Geldtgefaͤlle/ bey weme die auch auß⸗ ſtehen moͤchten/ jhrem Gemahl legiert vnnd gege⸗ ben/ hat ein jeglicher leichts verſtandts zuermeſ⸗ ſen/ ſich der inſtituierter heres derſelbigen nicht an⸗ maſſen koͤnne. Vnd ob wol jhme aufferlegt/ das Geſinde auß den Emptern zu Bezahlen vnnd zu lohnen/ iſt doch das von den fructibus allein/ die damals das Jahr als der Teſtator geſtorben/ betagt vnnd faͤllig/ vnnd noch nicht angefordert oder berechent geweſen/ krafft obangezogener Rechtsgruͤnde zuuerſtehende/ vnd nicht von denen/ welche zuuor von drey oder vier Jahren Berechnet vnnd zu Regiſter gebracht gewe⸗ ſen. Vnd das deme alſo/ vnd des Teſtatoris meynun⸗ ge anders nicht geweſen/ erſcheinet daraus/ daß der heres ex ſuo darzu hat ſchieſſen ſollen/ wo die gefaͤlle der Empter nicht einreichen wuͤrden/ Darauß wol ab⸗ zunemmen/ daß er nicht weiter/ dann ſich die gefaͤlle der Empter das Jahr gefallen/ hat begreiffen ſollen/ wie dann jhme von Rechtswegen nicht mehr de fru- ctibus, dann deſſelpigen Jahrs gebuͤret gehabt/ inxta d. l. Herennius, vbi pro hoc textus expreſſus. Vnd weil jhme nun von Rechtswegen nicht mehr/ dann die fructus deſſelbigen gebuͤret/ vnd ſich der Te⸗ ſtator deßfalls ſo deutlich nicht erklaͤret hette/ quod defectum ex ſuo ſupplere deberet, vnd damit zuuer⸗ ſtehen gegeben/ daß er mehr nichts dann die gefaͤlle des Jahrs zu der Diener beſoldung haben ſolte/ were doch des Teſtatoris meynung alſo zuverſtehen/ per iura ſuperius allegata, cum diſpoſitio † teſtatoris 46 cenſeatur conformis diſpoſitioni iuris, iuxtal. here- dis mei.. cum ita. ff. ad Trebell.& l.ſi duo. ff. de ac- qui. hered. S& ibi Bart.& Bald. Auß welchen dann er⸗ folgt/ daß die Fuͤrſtinne legataria zu den hinderſtelli⸗ gen gefaͤllen/ in allem Rechte befugt EE 1 55 b Dn. Joach. Nm ng. lurilconſ German. Vnd wo daran noch einiger mangel oder zweiffel/ wie doch nicht/ ſo wuͤrde doch jett vergeblich deßhal⸗ ben ſtreitt vnnd diſputatio erreicht/ Sintemal wie ex narratione facti erſcheint/ daß die Fuͤrſtliche Wit⸗ we legatarja oben angezogen Schoß/ vnnd dieſe Amptsgefaͤlle bereit eingefordert/ vnnd bekommen/ Vnd dem allem hat der heres guͤtlich zugeſehen/ vnd ſolches geſchehen laſſen/ auch ſelbſt ſich erklaͤret/ daß ſie damit befugt/ Wie dañ ſein Fuͤrſtliche Gnade/ ſol⸗ ches an die Staͤdte/ daher der Schoß kommen/ ſolte geſchrieben/ Darauß dann klaͤrlich abzunemmen/ wo der heres einig Recht dazu gehabt/ oder die Fuͤrſtinne deſſen nicht befugt geweſen/ hette ſich doch der heres ſeines Rechten begeben/ iuxta Theoricam: Cuius 47 per errorem † dati repetitio eſt, eius conſulto dati donatio eſt. ſ. de reg. iur legel.f. de cond.inde b.l.inde- bitum. Cod. eodem. Adeo etiamſi pro donatione re- putari non poöſſit, tamen non cöniparerreperitio ſæcundum dil. hergo. ſf. ſicert. pet.& ibi Paul. de Caſl. c Alex. cum contordant. Darumb auch Bartol. vnd Baldus ſagen in l. 2 Cod. de fideicommiſ. quod ſi leatum de iure inde- bitum legatario ſoluatur, vel ad eum peruenire concedatur ‚vt hòc caſu, quòd tunc non poſlit te- peti, etiamſi a ruſtico& iuris ignaro talis ſolutio vel promiſſio facta fuerit. Et idem bene Matth. in Fngul. ſuo I4. num. 1½J. Das alſo/ quoquo vertatur calus, ſchließt lich zu reden vnd zu ſagen/ Daß die Fuͤrſtliche Witwe zu dem angezogenen ſtreitigen Schoſſe Vnd gegen mennizlich fuͤr rechtlichem Auß⸗ ſpruche geſichert ſey Von Rechtswegen: Doch eines jeden beſſern meynung vnd Rathſehla, hteint vn⸗ vergreifflich. IISpoONSVM v SVM M A R 1 A. 1 Statuta& eoſpetadina rmiui loci interdum ma- gis attendi ſolent, quam iura communia. 2 Dos& paraphernalia bona extra dotem marito ap- portata, ſiue propria, ſiue hereditaria, hiue ad- uentitia fuerint, post niortem muriti mulieri præcipua debentur ex bonis mariti, etiamſi de re- petenda dote nulla padlio interuenerit. 3 Do*& donatio propter nuptias per bmnia ſunt aqua- lia, paribusq; paſſibus in omnibus, G, per omnia ambulant. 4 Mulieri indotatæ zuarta parr bonorum muriti cum vtenſilibus post eius mortem debetur. Secus est de iure Saxonico, vt nu. y. 6 Morgengab Haid ſit in iure Saxonico, remiſſiue. uid item Gerade. num.. In ſacteſ oné ab inteſtato Feeundum ſtatuta& conſuetudines aKen defundli iudic andum- est. „ Poſſeſför pro herede rem berrditadam cum Fusti- bus reddere& reſtituere debet. Quin& rerum deperditarum rationem dare tene- mrenum. 10. Reconuentio in prima inſtantia mite vel ſtatim- post litis conte, Mtionem inſtituenda eſt. 12 Damnum ex morain exſécutione Penn poſe dubium non eſt. 13 Condemnatus in certam pecuniæ quantitatem ſi non ſoluerit, poteſt vittor in exfecutione petere ſuras centeſimas. 13 Rei iudicatæ attio ſolemnireſt. Danmorum ratio in actione rei anibas⸗ ha. betur. 6 Officium indicis abſque vlla ſolemnitate empuran poteſt. Clauſulæ, peto mihi ius& iuſtitiam adminilrar effectus, remiſffiue. Auff Johanns von Stamheims — begeren. 4 D Je geſchicht erhaͤltet ſich kuͤrblich al( Daß erwan zween Bruͤder/ D aniel vnnd Adam von Stamheim/ in der Herrſchafft S chadenwaldt ſeßhafft/ in Leben eſ und Adam eine Jungfrawen des Abels An⸗ Agneſſen von Barshauſen Ehelich gefreyetf mit Welcher er in ſtehender Ehe einen Soßn Jcob va I Stamheim genandt/ gez⸗ euget/ vnd iſt kuͤrtzlich darnack h oßr ne vermachuugei⸗ nes Teſtameutoiu Goteve ſtorden, Bugcfehr darnach in das dritte J Ja r /iſt auchſ ewtn nach⸗ gelaſſener Sohn Jacob ach dem Goörliicher willen mlt Todt ab gangen/ vund die gem hane Fraw An Agneſen/ ſeyn Mutter nach joͤme verlaſſen. Wie nun ſolches geſchehen ſhatd ie gedachte Fraw An Agneß/ ihres verſtorbenen Sohns nechſter Erb ſeyn/ vnnd damit ſeine nachgelaſſene Erbguͤter an ſich ziehen vnnda⸗ erben/ vnnd Danieln von Stamheim jins Sohnsſ rl gen Vatters Brudern davon geliz⸗ lich außſchlieſſen wollen. Als jhr aber ſoiches von gemeldtem Danieln nicht hat wolle nach⸗ gegeben werden/ Iſt es dahin gerahten/ daß die Mutter mehrberuͤrten Bameln von Stam⸗ hein an das Kay. Sehn ergericht eitzertl auch daſelbſt beklagt/ vnd cnrlich gebetten zu erken⸗ nen/ daß ſie jhres Sohns nechſte Erbin/ vnnd das der halbe der Beklagt Daniel von Siam⸗ heim/ jhres Sohns Jacobs nachgelaſſen Erb⸗ ſchafft mit anſcehabener nußzung vnd intereſ ſe von zeit an/ daß er dieſelb 5 Erbſchafft beſeſſen vnd innegehabt/ zuzuſtellen folgen zula⸗ lafel vndzzubezahlen ſchuldig/ vnnd zuver damnaie wert. ere. Vnd ob wol gemelte Fraw AnIaeß fas inten ts de iure icripto fundirt/ ſo hat v Kui ſagger Daniel von Stamheim/ d. ageh nde Landsgebrauch/ daß es in der Herrſchafft 8. henfels vnd etlichen vmbliegenden Iu aͤrſtemn men zu keinen zeiten alſo im gebrauch ae ſen oder gehalten worden/ angezogen vnd den⸗ ſelbigen zubeweiſen ſich erbotten/ daran dann ein faſt langwirige Jeu gelfuͤhrung vnd bewer⸗ ſung, auich groſſer ſchwerer vnkoſten von be⸗ den theilen ergangen/ alſo das dieſe Sache nun vber die ſibenvñ zwantzig jar dem Kay. Sahn ge.n — — — — — — — — — — — —— — — 6 1* — —= — — — — 5 — — — — — — — — —— — — — — — * — 5 — — — — — ——— — — — — — — — — — nähar — — tvſi Ffernera anvorStam ſhu lich! adr lgend tien Vadeſe 123 egaegenheit Kijot vnd edſ nſebenm üͤnzſenden blit iia uſe Sa tmigden gſchr imnoer Sunm ighabt ſh da ſren 1 tus h —==— — —— i ——— — — — —— — — — — — —— — — — — — — — — —— — — * —* MNauna 4 1 2uuN, de „(gere⸗ ſe gef A. . Dapawanzwernn. n eeen Bih uren Otamhenn, b e, 1 arzlich daruach jn 1— 6 ſſamcutsinGotzwſ A 4 3 1 bm dasdntte Jaßr 84 der Sohn Jacohnal e d “ N 3 4 8 In Todtal Fang ch N. 9 9 12 1 — .. nulj ſolches a. der Fraw Andgueß/ ahg s nechſter Erb ſcyn/ m tlaſſene Erdguͤteranſt an vmd Danielu von 4 tsſchgen VattersB tha öſchlieſſenwollen. J fau rneldtan Dauichnuit Fih enwerden Aäes daßt a h rr mehrberirten Da arut un das Kar.Cynthen i beklaat vnd nciich* 3 as ſiehres Sohnun 35 rhalbeder Beklagi T Wu fres Sshus nots Mh 1 zuntauffsehabenern adn ct ndaßadſe i „ 1 tizuzuſilt Mas . 354 mge 1.. 9 ubczahlen ſchuds A. 4 05 pel gzenele Y 7 8 3 jzute lcupto ttg g sde Ialt 1 dW Danicl von Ohe⸗ us 4 aabtauch daßcbind e z4 4 1 ubll 1 th genru tau 9 .1 det 1 rchaltenwon T ſihc 1. Ar 8 Flangi 9. gericht anhaͤngig geweſen. Vnd iſt doch zu letzt vor einem Jahr am Cammergericht/ auff beſchehene probation des angezogenen Land⸗ ebrauchs das Vrteil fuͤr Daniel von Stam⸗ heim/ Daniels ſeligen nachgelaſſenen Soͤhne vnd Erben/ wider offternante Fraw An Agne⸗ ſen jeto Conrads võ Rodenberg nachgelaſſene Witwe/ erkandt vnd außgeſprochen/ in maſſen wie folget. In ſachẽ Frawen An Agneſſen Ro⸗ denbergern Klaͤgerin eins/ wider Danieln von Stamheim jetzo deſſelben Erben in actis be⸗ 8 nant/ Beklagtē anderstheils/ iſt alle fuͤrbringẽ nach zu Recht erkandt/ daß gedachte Beklagte von angeſtalter Klag zu abſoluiren vnd zu erle⸗ digẽ ſey/ als wir ſie auch dauõ hiemit abſoluirn vnnd erledigen/ ernanter Klaͤgerin die in actis angezogene Fraͤwliche gerechtigkeit vnbenom⸗ men/ ſondern vorbehalten/ die Gerichtskoſten derhalben auffgelauffen auß bewegenden vrſa⸗ chen/ gegen einander compenſiren vnd verglei⸗ chen. Nun iſt es ferner auch an dem/ daß obgemel⸗ ter Adam von Stamheim ein ſtatliche ſumma/ welche ſich zu etlich viel tauſent Guͤlden erſtre⸗ cket/ neben der ligenden Erbſchafft/ an Bahr⸗ ſchafft oder Weddeſchatz hinderſich verlaſſen/ vnd ſeiner gelegenheit nach/ andern gelihen vnd fuͤrgeſtreckt hat/ vnd ſeyn die Brieff vnd Sigel auff ſolchs Weddeſchatz haltend/ nach Adams ſeligen abſterben/ in der Jraw An Agneſen ge⸗ walt vnb handen blieben/ alſo daß ſie biß daher/ vñ ſo lang dieſe Sach am Kay. Camergericht vnentſcheiden geſchwebt/ die Brieff vnd Sigel zu ſampt der Summen/ darauff die lauten/ vn⸗ ter handen gehabt/ jhres gefallens vmbgeſchla⸗ gen/ vnd zu jhrem vortheil vnd beſten genutzt vnd gebraucht hat. Dieweil nun die in dieſer ſachen gefuͤrte Zeugen einhellig deponiren/ daß in ſolchen faͤllen/ in den vorgemelten Fuͤrſten⸗ thum vnd Graffſchafften der Mutter nit mehr als jhr eingebrachter Brautſchatz/ widerſtat⸗ tung vnd Fraͤwliche gerechtigkeit gebuͤret/ ge⸗ folgt oder gegeben werdẽ/ das ander aber an die nechſte agnaten/ von der Schwertſeiten gelan⸗ get vñ vererbet ſey/ auff welche einhellige Zeug⸗ nus/ auch das Vrtheil erkent worden/ Zu dem auch/ das am Cammergericht geſprochen Vr⸗ teil der Klaͤgerin nit mehr/ als die n actis ange⸗ zogene Fraͤwliche gerechtigkeit vorbehalten/ So wird auff nachgeſchriebene drey Puncten/ eine Rechtsbelehrung gebeten/ als nemlich. Zum erſten/ wie fern ſolche Fraͤwliche gerech⸗ keꝛt/ welche der Klaͤgerin/ in der am Kay. Cam⸗ mergericht ergangen Vrteil vorbehalten/ ſich erſtrecke vnd zuverſtehen ſein moͤg. Reſponſ. luris. Decad. Xl. Reſponſ. V. 57 Zum andern/ Weil Fraw An Agnes auff jres Sohns Jacobs Erbfall geklagt/ vnd Da⸗ niel von Stamheim der Beklagter/ wie oben geſetzt/ davon abſoluirt/ vnd alſo die Erbſchafft dem Beklagten tacite zuerkand/ Ob jhm auch zu gleich der Wetteſchatz/ vnd womit ſich der⸗ ſelbig ſeidh er an Zinſen gebeſſert/ neben den lie⸗ genden Erbguͤtern/ ſo die Klaͤgerin noch von der Erbſehafft/ darzu ſie Erbe hat ſeyn wollen/ vnterhanden/ zuerkandt ſeyn oder nicht. Zum dritten/ Ob der Beklagte ſolche erzehl⸗ te ſtuͤck zu der Erbſchafft gehoͤrig/ mit der execu⸗ tion des am Camergericht geſprochen Prteils erlangẽ moͤge/ oder ſonſt ein newe reconuention Klag anſtellen muͤſſen/ vnd wie ſolches zum fuͤglichſten fuͤrzunemmen ſeyn ſolt. Erledigung der erſten Frag. N die erſte Frag/ Wie fern die der Klaͤgerin am 8 Kay. Cammergericht vorbehaltene Gerechtiakeit zuuerſtehen ſey/ iſt kuͤrtzlich die antwort. Ob wol ſolche Frag/ durch die beſchrtebene Kayſerliche auch Saͤch⸗ ſiſche Rechte/ nach eines jeden diſpoſition/ jhr reſolu⸗ tion vnd eroͤrterung haben moͤcht/ vnnd dann dem Herrn Conſulto vnbewuſt/ welches von jetztgemelten Rechten des orts im gebrauch gehalten wird/ So wil doch ſolches an dem vblichen gebrauch/ vnd wie es vn⸗ ter den Rittermeſſigen Perſonen vnd denen vom Adel biß daher/ der oͤrter hergebracht vnd gehalten iſt wor⸗ den/ am meiſten gelegen ſeyn/ vnd beruhen/ Vnd das vmb ſo viel deſto mehr/ weil ſich auß dem zugeſchickten Bericht befindet/ dz am Kay Camergericht der Suc⸗ ceſſion halben in den actis mehr auff den Landſitlichen gebrauch/ als die gemeine beſchriebene Recht/ gedrun⸗ gen/ darauff auch der Richter in ſeinem Vrteil gegan⸗ gen/ vnd die Beklagte alſo von angeſtalter Klag ab⸗ ſoluiert vnd erledigt worden ſeind/ cum& alias in ta- libus caſibus; magis attendi ſoleant ſtatuta& con- ſuetudines cuiusq; loci, quam iura communia, nam totus titulus C. de pac. conuen. illis cedit. — Da nun das obgemelt Vrteil auff die beſchriebene Kayſerliche Recht/ ſo viel die vorbehaltene Fraͤwliche gerechtigkeit anlang ol verſtanden werden/ wolte der gewe ſenen Klaͤgerin auß jhres Ehemans Adams von Stamheim ſeligen Verlaſſenſchafft zunorauß ge⸗ buͤren. Erſtlich jhr eingebrachts vnd beweißlichs Ehegeld/ deßgleichen was ſie weiter an Kiſten/ Kaſten/ Beth⸗ geſchmuck/ Kleidern vnd Kleinodien/ jhrem vorigen Eheman zugebracht/ zu Latein/ bona paraphernalia genant/ vnd womit jhr daſſelbig iſt verbeſſert worden/ Dos j enim& paraphernalia bona extra dotem ma- 2 rito apportata, ſiue propria, ſiue hereditaria, ſiue aduentitia fuerint, poſt mortem mariti mulieri præcipua debentur ex bonis mariti, ſecundum Paul. de Caſiin Auth. praterea. C. vnde vir& vx.& tracta- tur in l. ſi ergo.§. dotis autem. ff. de iure do.& in lhac lege. C. de pac. con. cum ſimilib. etiamſi de repetenda dote nulla pactio interuenerit, quia lex fauore do- tis huiuſmodi pactum ſupplet, I. z. in princ. C. de nei vx%. acli. Darnach gebuͤret jhr/ was jhr gegen jhr einge⸗ bracht Ehegeldt/ zu widerſtattung vermacht/ oder 58 Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. ſonſten zur widergeltung/ an ſtat einer donation pro- pter nuptias genand verſprochen/ welches dann nicht geringer/ dann das eingebrachte Ehegeldt ſein muß/ 3 cum F per omnia ſint æqualia dos& donatio pro- pter nuptias, paribusq; paſſibus in omnibus,& per omnia ambulent, 9. eſt& aliud. nſtitut. de donat.& ibiglo. idemg tenet Bald. in Authrſiue a me. Cead elle. acit! dos data. C.de donat. ante nupt. Auth. aqualitas, & Auth.ſed quæ. C. de pac. con. Vnd ſolches fuͤrnemlich/ da hieuon in der Ehe⸗ ſtifftung/ ſonderliche pacta dotalia vnnd Heyrads ge⸗ ding/ de lucranda donatione propter nuptias, ge- macht vnd auffgerichtet werden/ Dann ſolche pacta vnd Gedinge/ muͤſſen vor allen dingen gehalten wer⸗ den/ vnd nicht allein in dem fall/ ſondern auch in al⸗ len andern/ ſo fern ſie der Vernunfft gemeß/ vnd den Reechten nicht widrig ſeind/ vt toto tit. C. de pac. con. 4 Vnvd ſolches alles/ ſi mulier dotata fuit, alias † indo- tatæ quarta pars bonorum mariti, cum vtenſilibus debetur. d. Authen. praterea,& ibi Dd. C. vnde vir & Vxor. 1 Imm fall aber vorgemeldte Fraͤwliche gerechtigkeit/ auff das Sachſen Recht ſolte dirigiert vnnd gerichtet werden/ wuͤrde die Fraw Klaͤgerin/ als ein Fraw Ade⸗ liches Stammes/ vermoͤge deſſelben jhr gebuͤrende Morgengabe vnd Leibgeding/ ſo ferrn ſie ein Ehegeldt einbracht/ hinweg nemmen/ ſecundum Lipſenſes& Magdeburgenſes,& eſt Weichb. art. 22.& ibi addi. ad glo.& Landr. 1ib.’. art. 27. Hette ſie aber kein Ehegeldt eingebracht/ ſondern were indotata, zur Ehe kommen/ 5 tunc ſuccederet in tertiam partem bonorum mari- ti ſine vtenſilibus, ſecundi gliin d. art. 22.& Land R. Slib. 3. art. 2z. Et ſic pronuntiant Domini Curiæ. Was nun zur Morgengab/ Mußtheil vnd Gera⸗ de gehoͤrig/ iſt zu lang auch ohne not zuerzehlen/ dann die Fraw Klaͤgerin ohne das alles/ was ſie fuͤr jhre Fraͤwliche gerechtigkeit zuvertheidigen gemeynet/ wie Recht/ zu beweiſen ſchuldig/& ſic ipſi incumbit onus probandi, Darumb ſich der Herr Conſulent oder Rathſucher noch zur zeit nicht hart damit zu bekuͤm⸗ mern hat. 6 Sonſten was Morgengabe ſey/ vnd darzu gehoͤre/ findt man im Land R. lib.. art. 2. Weichb. art. 27. S ibi in glo. item Lehen c. 5⁶. in glo.&c. Vom † Gerad aber vnd ſeiner zugehoͤrung/ findt man im Weichbild/ art. 23.&o Landrecht/ art. 2½. 85 Lehen/ c. /5⁶. in glo. Ge. 8 Dnd wil alhie dem Herrn Conſulenten noͤtig ſein/ gut achtung darauff zu haben/ was der orter vnter Rittermeſſigen perſonen hierin gebreuchlich ſey/ dann die gantze Haͤuptſache nach des orts gewonheit/ da der Verſtorben(de cuius hereditate actum eſt) gewoh⸗ net/ geoͤrtert worden/ wie auch von Rechtswegen hat 3 geſchehen ſollen. Certi enim iuris eſt ſecundum † ſta- tuta& conſuetudines originis defuncti in ſucce- dendo ab inteſtato iudicandum eſſe, iuxta Salycet. inl cunctos populos. C. de ſum. rinit.& fide Cath. Mo- der'in c. quod clericls. de for. comp.& tenet Alex. conſil. 16. lib. 2. equiturq, Augu. Boer. in famil. quaſtio. J. I11. num. 2. Wie dañ die Außleger ſolches Sachſen Rech⸗ tens/ auch die ſo auff den Schoͤppenſtuͤlen darnach Vrtheilen vnd Richten/ ſich allezeit auff den vblichen gebrauch/ was ein in Recht verwerte vnd beſtetigte ge⸗ wonheit eines jeden Lands vnd orts einfuͤhret/ das ſol⸗ ches billich ſol gehalten werdẽ/ thun referirn. Darumb dann auch dieſer Punct die Fraͤwliche gerechtigkeithe⸗ treffend darnach zu richten/ vnd(wie oben vermeldet) die offtgeſagte Klaͤgerin/ was in jhr Fraͤwliche gerech tigkeit gehoͤrt/ zu erweiſen ſchuldig vñ pflichtig iſt/ Der⸗ wegen den Herrn Conſulenten noch zur zeit nicht wei⸗ ter hierin vonnoͤten/ dann daß er ſich erbiete der gewe⸗ ſen Klaͤgerin jhr Fraͤwliche gerechtigkeit/ ſo viel ſie der⸗ ſelben liquidirn vnd auß fuͤndig machen kan/ vnd albe, reit nicht entpfangen oder zuuor hat/ zuerſtatten/ da⸗ mit hat er ex ſua parte gnug gethan. Erledigung der andern Frag. SJe ander Frag belangend/ dieweil belegte Nent⸗ zins/ Bahrſchafft vñ Weddeſchaß/ auch außſte hende Schulden/ ligende Gruͤnd/ ſigel vñ brieff vnan, derſt dergleichen/ ſo wol nach Kayſ. als Sachſenrech⸗ ten/ in das Erb gehoͤren/ vnd gar nicht in die Gerade Mußtheil oder Morgengab: Es were dann dasde Fraw/ wie Recht/ dargethan vnd erweiſen kondte/ daß ſie mit ſolchen ſtuͤcken oder etlichen derſelbigen bemor⸗ gengabet oder beleibzuͤchtiget were/ welches doch nicht præſumirt wird/ ſonderlich in vnſerm fall da der Sohn noch im leben/ vnd alſo de futuro ſueceſſore, kein zweiffel geweſen/ wie dan Adam von Stamheim alſo in der hoffnung inteſtatus geſtorben. Derwegen folgen dieſelben auch nicht der Frawen/ ſonder dẽ Erb vnd Erbnemen/ darumb auch die Fraw obligirt vnd verbunden iſt/ dieſelbe ſtuͤcken alle mit da⸗ uon empfangnen vnd auffgehobenen fruͤchten vnnd nutzungen herauſſer zu geben/ vnd dem Herrn Conſu⸗ lenten/ als Erben folgen zu laſſen/ weil ſie die mit u⸗ tem titul/ nicht inhat oder beſitzet/ Kes enim heredi.? taria a poſſeſſore pro herede cum fructibus redden. da& reſtituenda eſt. litem veniunt.. item nonſuum. H. fructus. l. ſi quo tempore. ſ4 peti. hered. Equume- nim eſt poſſeſſorem pro herede non facere ſibi lu- crum. I. ſ poſſeſſör.§. 1. l. h& rem. ff. eodl. tit. Sed& 1o deperditarum rerum rationem dare tenetur. 4.9 poſſeſſor. F. vlt.& l. ſeq. ff. eod. tit. So iſt auch die Fraw ſchuldig/ die ſtuͤck alleſampt⸗ lich vnd ſonderlich/ vermittels jhres Eyds anzuzeigen/ vnd in ſumma deſſen alles/ was jhr wiſſentlich injhres Ehemannes munde verledigt/ eigentlichen beſchend zu geben/ worin auch jren ſchlechtẽ oder bloſſen wortenit geglaubet wird/ tex. eſt,& ibi tractatur in l. z. delib. b Erlledigung der dritten Frag. Nff die dritte Frag zu kommen/ wird fuͤrvnnoͤtiz geachtet/ des vberſchuß halben/ vnd was Klaͤgerin mehr als jhr von wegen jhrer Fraͤwlichen gerechtigket gebuͤren wil/ es ſey an Bahrſchafft/ Sigel vñ Btiſ fen/ oder andern ſtuͤcken/ fahrende oder ligende Huah dem Herrn Conſulenten vor enthelt/ vnd noch in ae wehr hat/ ein new vñ ſonderliche klag reconuentions weiß anzuſtellen/ weil daſſelbig vermoͤg gemeiner be⸗ ſchriebener Rechtẽ vil zu ſpat/ Dann die hette als bald in † prima inſtantia,& ante vel ſtatim poſt litis con- 11 teſtationem muͤſſen angeſtelt werden. Sicut eſt com⸗ munis opinio Doct.& probatur per gl.in clem. ſepe. H. rerum. de verb. ſignif. Deci. conſi. 200. Felyn. in cer.de mut peti ſequitur etiam Lanfr. in rep..clem. ſæpe. Je doch were dem Herren Conſulenten vnbenommenein conuention Klage auff dieſelbe ſtuͤck wider die Fraw⸗ en anzuſtellen/ per ea quæ tradit Deci. in. conſil. 200. Welches aber jhme nicht zurathen/ das ſolcher newer Proceß wuͤrde eine lange zeit erfordern/ vnnd groſſe Geldſpilung darauff gehen. ſpilung darauff geh Der —— —— —— —— BS —— —— — 5 — 19 venili 4 ltr entent Penuu ſch milalzadde rmanüſe cindehabe arruun maxim eihezumer (Raltwbutereſſe acymrresſecut Whwioactionem asticololemni taßufgden wole Pnmdhethande Gartter Kreren gaunieinplotin ſenira n y Wamalgue fla oſe u 1 uu in, Led me Mj niit un ie zur 3 Reſponſ. Iuris. Decad. X I. Reſponſ. V. Derwegen iſt es der beguemſte vnnd beſte weg/ die⸗ weil das Kay. Cammergericht die beklagten von an⸗ geſtalter klag ſimpliciter abſoluiert/ vnd der Witwen allein jhr in actis angezogene Fraͤwliche gerechtigkeit vorbehalten iſt/ vnd allo dadurch die Beklagte/ als die nechſte Agnaten ſaltem tacite ſiue im plicite) zu aller anderer verlaſſenſchafft fuͤr erben erkan oder gehalten ſeind/ daß man an ermeltem Cammergericht(alda die zuptſache Rechtlich auß geuͤbet vnd eroͤrten Haͤuptſache Rechtlich auß geuͤbet vnd eroͤrtert wor⸗ 6 den iſt) ſtracks vmb geuͤbet gebuͤrliche exſecutoriales auff die gantz Erb vñ verlaſſenſchafft des verſtorbenen Jacobs võ Stamheim ſeligẽ ſuppliciret hette/ mit an⸗ geheffter bitt/ Was die Witwe ſich auß derſelben Erb⸗ ſchafft bereichert haben moͤge/ vnd noch vnter ſich het⸗ 8⁸ S 59 24. Circafin. volum. 3. Welches alles auff eines jeden mehr Verſtendigen beſſer bedencken geſtellt ſein ſol. KESPONSVM VIL. SVvM MARTA. ? Letitio hereditatis eſt actio vniuerſlis, qua corpus aliquo Aiuris perſequimur multas in ſe continens res cum augmeno& diminutione. 2 Troximus ille d:citur quem nemo antecedit. 3 Proximi appellatione& ille continetur, qui ſolus eſt. Cognati in linea deſcendenti, velaſcendenri, collate- rales omnino excludunt, exceptis fratribus. J Diſſerentia de iure ciuili ſcripto nulla est inter co- ſch Sem undzer. te/ mit allen nutzungen vnnd alſo cum omni cauſſaa gnatorum& agnatorum ſucceſſionem. ddieR. Rorzengabe E a tempore latæ ſententiæ, Auſſerhalb der Fraͤwlichen s Sezuentia declarant& reſtringunt precedentia, eE * echtdargetzantnd 9 gerechtigkeit/ darzu ſich der Conſulent/ wie oben geſagt/ Secontz. ſolchen ſuͤcken oder etüche A erbie ten ſol(als ba ld vermittelſt jhres leiblichen Eydts 7 Præcedens auget ſubſéquens. abctoder dclebzüchtige wer herauſſer geben muͤſſe/ Oder ja daß die Vrteil keinen à Actorin perſecutione non ex eo ius metiri debet, quod andern verſtandt haben/ vmbfuͤrderlichſte erklaͤrung/ yoſeſor occupauit, ſed ex ſuo iure. per implorationem officii iudicis, zu bitten vnd an⸗ 9 Judicis est ſententiam ſuam ex perſona Vvtriusq liti- waffel geweſen wee dan A ael zuhalten. 1 Latoris metiri. der hoffnunginteltarn 8 12 Nontenim eſt dubium, damnum ex mora in ex- 10 Sententia régulariter libello conformis eſſe debet. enesmſolaamdeeſch I 13 ſecutione peti poſſe. Vnde ſi t condemnatus in 1⸗ ſudiois poteſtas vlira id, quod in indicium dedustã rd Erdond Sön man ae,.. certam pecuniæ qualitatem, non ſoluerit, poteſt vi. eſt, excedere non debet. Imo fatuus eſſet iudex, umnd datanden mend nx ctor in exſecutione petere Vſuras centeſimas quæ qui ſuper non petitu pronuntiavret. nu. 12. nr 6 undenift dieſe ſunt omnium m aximæ, vVt l.l. Cod. de vſu. rei ind. 13 Nemo in plus tenetunquam ipſé habet. 2 un ond auffgehe Alhie iſt aber zu mercken/ Wann der Herr Conſu⸗ 14 Hereditatem de quainter me& te controuerſia eſt, Wen ruuſſerzu geben ri lent auch das intereſſe vnd vſuras jhme zu adiudici- ſi index meam non eſſe pronuntiauerit, nihil de als Erben folgen zu aſt ren, vnd mit der exſecution darzu zuuerhelffen begern iure tuo indicatun intelligitur, quia poterit, nec mlmchemzatoder beſizet M wuͤrde/ daß eractionem rei iudicatæ muſte anſtellen/ mea nec tua eſſe hereditas. poſſeſore proheredech ia 14 welches factio ſolemnis iſt/ darzu dann zeit vnd gelt, Sententie verba intelligi debent, vt referantur ad teſtitnendacſt. litem den in ſpiltung auffgehen wolt. Nam in illa actione venit petitionem. iu. 1qus tempore fde In 15 damnum,& † damnorum ratio in ea habetur. Icum 165 Taciti& expreſſi par eſt virtus, tacitus intelle- Kpoſſeſſorem 46 A poſtulaſſemin princ. f. de damno infetto. Sonſt aber ctus per ed, Juheranie tantum facit, quantum afeſer. ſ.*AfIm 8 woann man ſich des ſchadens begeben wolt/ vnd allein acit expreſſiu. 8 1. 6.„. J.* 4„ 8 5..„. 4.„. rrum ferum rationet i auf die ſtuͤck/ ſo in die Erbſ chafft gehoͤren/ vnd bey der 7 Taciti e⸗ expreſſi aquiparatio quando procedat. at-Clfdm Witwen noch verhanden/ dringen/ vnnd die excution 1§ Ex ſententia non probatur, niſi quatenus ex ea de gauchda Fraw ſhud di dahin zu richten begeren wuͤrde/ moͤchte oſlicium iu⸗ neceſſitate infertur. 2— cdiccis nobile implor irt werden iuxra l. i quis. inprinc. I9 Qualitas appoſita in præcedentibus præſumitur,& a ſoadat ſalts was 7 Fhne vis fiat ei, qui in poſſeſſ. miſſ. Vnnd das geſchehe Tepetira in ſequentibus. ſummadeſſena tammas. 5 16 dann abſque † vlla ſolemnitate& cum celeritate, ur 20 Sententia es tranſactio ſunt ſtricti iuris, SSeiuſdem aannes nunde rercditt 4 9 in d. I ſi quus. ibi, Sed melius eſt dicere extra ordinem anuctoritatis, nu. 22. porin alich meſaht 8 pratores apſos iure ſuæ poteſtatis exſequi decretumſuum 21 Tranſactio quæcung, ſit, de his tantum interpoſita eeſt Kibitt un. e b* 7„ I, 8 berwid ter eltKldlih SFc.“ creditur, de quibus inter conuenientes placuit. Ertediaungderdti den b Hierauff wird der Herr Conſulent wol bey ſich be, 23 In certis non incertus eit locus coniettura. fdie dritte Fragzutom de dencken/ welcher weg jhme am treglichſten ſeyn wolle/ 27½ Verba ambigua ſccundum præcedentia&æ ſubſe- achtet des vherſchuß halt 3 Aber den Herrn Conſultum gedeuchte am beſtẽ ſein/ jquentia, item ſecundum materiam ſubiettam is ihe von wegenibtu 88 oflicium iudicis zu imploriern/ daß der Herr Cam⸗ ſunt interpreranda. * ſch 1 1 aul awdl es ſc an Buh noch in leben/ ond alſo 8¹ —r — 4 iamſi ſit materia, in qua ſtricta fiu interpretatio. merRichter krafft der ergangenen Endvrteil die gewe, 27 Verba ratione ſubiectæ materiæ impropriantur, et- gandern fuͤckn faben Af v auttu etuam en ménii 8 aedn ufda Num au dererquxte ſa rfcle⸗ nicht ura an 6 ſen Klaͤgerin dahin durch mittel vñ weg des Rechten compelltern wolte/ alles was ſie vnter ſich hette/ vnd in jhres verſtorbenen Ehemans munde erledigt war/ ver⸗ mittelſt eines Inuentarii, oder in manglung deſſelben/ bey jhrem Weiblichen Eyde den Beklagten herauß zu geben/ vnnd zuerſtatten/ dagegen wer er der Beklagt erbietig/ ihr die Fraͤwliche gerechtigkeit/ ſo vil ſie deren liguidiern wuͤrde/ vnd bereit nicht hinweg hette/ folgen zu laſſen/ Man koͤnte gleichwol damna intereſſe& expenſas auch bitten/ adiecta clauſula illa ſalutari, pe- 17 to muhi ius& iuſtitiamadminiſtrari&ò. De f cuius clauſulæ effectu, vide Dd. præſertim Panormit. in o. cum dilettus, colum 17. verſic. Ex præditlus infero il- lud. de ordi. cogni. Alexand. conſil. 12. verfi. alio fun- damento. e⸗ verſi. non obſtant. vol.I. Iddem Alex. conſil. 26 Verborum geminatio denotat firmitatem propoſiti, Voluntatis& conſenſus,& inducit diuerſitatem iuris ab actu ſimplici. b 27 Verba debemus interpretari pro eo in cuius fauorem Apdonublun 1 25 Sententia quando fertur per relationem ad aliqua acta, valet vtiq ſi in illis certa contineatur quan- titas. 1 29 Conſuetudo est ſtricti iuris& proprios terminos non excedit. 30 Exorbitantia& iuri communi contraria, quaſi odioſa réſtringi,& non in conſequentiam trahi, nec ampliari, quaſi fauorabilia oportet. 31 Aunui reditus connumerantur inter immobilia. 3 3 4 1 1 4 3 3 4 4 4 . 4 1 3 3 ³ 4 1 4 8 53 3 4* 1 1 3 1 45 3 4 I I 8 8 Co Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. 52 Annuos reditus poſſiden: vt ſatiſdlationem euitet, neceſſe eſt, vt ſiut ſuper re immobili conſtituti, alias ſecus. 33 MNomina debitorum nec inter mobilia nec immo- bilia numerantur, ſed ſunt- quoddam genus per ſe. *ν Nomina debitorum& ſic iura& actiones in dona- tione omnium bonorum praſentium& futuro- rum non veniunt. 3/ JZura& actiones non circumſcribuntur loco. DIVINI NVMINIS INVO- cato auxilio. Aff die am Key. Cammergericht den 77. Nouemb. anno 68. eingebene Exceptio-⸗ nes in puncto mandati Exſecutorialium zwiſchen An Agneſſen Rodenbergerin klaͤgerin eins/ vnd Johann von Stamheim beklagten anderstheils/ vnd darneben vberſchickte Key. exſecutorialem an gemelte Fraw An Agneſ⸗ ſen/ beneben dem hiebeuor gefaſten conſilio, vñ deb von Stamheim Gedenckzettel iſt kurtz⸗ lich nachfolgender bericht zu mercken/ etc. Dieweil die gantze geſchicht dieſer Sachẽ/ in deberuͤrte eonſilio ſtatlich nach aller notturfft/ auch was zu Erbe/ Heergewette/ Mußtheil/ Gerade/ ete. gehoͤrig/ mit angezogenen Rechts⸗ gruͤnden außgefuͤhret woꝛden/ So wilman ſich auff dißmals/ ſo viel jmmer moͤglich/ der kuͤrtze befleiſſen/ vnd allein auff die jetzige ſtreittige puncken gehen. n Die fuͤrnemſte diſputatio dieſes ſtreits iſt/ Ob Johann von Stamheim ein Erbe ſey al⸗ ler der Guͤter/ ſo weiland Cuntz von Stam⸗ heimb/ vnd darnach Jarob von Stamheim/ Vartter vnd Sohn hinter ſich verlaſſen/ vnnd was gemelts Jacobs von Stamheim leibliche Mutter an der nachgelaſſenen Erbſchafft ſich zuerfrewen haben moͤge? b D Jeſe beyde Frage auffzuloͤſen/ muß man anfaͤng⸗ lich das medium concludendi beyderſeits in ihren vbergebenen Klagen vnddefenſionaln/ vnd zum andern die am Key. Cammergericht darauff publi- cirte Vrteil in guter acht haben vnnd erwegen/ dann darauß wil die KReſolutio jeder frag leichtlich fallen. Nun iſt klar vnd am tag/ das gemelte Fraw An Ag⸗ neß petitionem hereditatis angeſtellet/ dann alſo wird articulirt/ daß ſich gemelte Fraw jhres Sohns erbſchafft vnd nachlaß angemaſſet/ Item/ daß ſie jhres Sohns nechſter Erb ſey/ vnd jhr die nachgelaſ⸗ ſene Erbſchafft mit auffgehobenen nutzungen zuzu⸗ ſtellen ſey/ diß ſeind die notwendigſten elauſuln/ ſo zu 1 der petition hereditatis gehoͤren/ vnd iſt dieſe † klage/ actio vniuerſalis, qua corpus aliquod iuris perſequi- mur, multas in ſe continens res cum augmento& diminutione, I.., ff. de rei vind.& l. item videndum. Sn. ſf.de petit. hereditatis. So hat auch die Klaͤgerin das woͤrtlein/ nechſter Erbe/ gebraucht/ dadurch ſie alle andere Erben außſchlieſſen/ vnd ſie allein die nechſte 2 ſein wollen/ cum t proximus ille dicatur, quem ne- mo antecedat. I. proxrmus. ſf. de verb gnif Daß ſie auch alleine die nechſt Erb hat ſein wollen/ erſcheinet gnugſam auß dem/ daß ſie allbereit den mehrern theil der Guͤter vnter ſich gehabt/ vnd was noch vbrig bey dem beklagten dazu hat haben wollen/ vnd alſo die gantze vollkommene Erbſchafft/ Nam& illet proximi appellatione continetur, qui ſolus eſt,; d. l. prox. ff. de verb. ſnif. Vnd diß alles nach gemei⸗ nen beſchriebenen Rechten/ da die jenigen/ ſo in f linea deſcendenti oder aſcendenti ſein/ die collat erales gar außſchlieſſen/ exceptis fratribus,§. ⁵ igitun. in Auth. de hered. ab inteſtat: veni.“ Hierentgegen aber hat der Beklagter in ſeinen de. fenſionalibus gebetten/ vnd das medinm conclu. dendi dahin gerichtet/ daß er letzlich bittet im Rechten zu erkennen/ daß die Klaͤgerin nach Landsgebrauch mit jhrer Fraͤwlichen gerechtigkeit/ wie jhr dieſelben in der Heyrats Beredung außgedingt wordẽ/ ſich benͦ⸗ gen/ vnd den nechſten agnaten bey allen vbrigen Erb vnd Stamguͤtern vnverhindert bleiben zu laſſen/ ſchuldig ſey. Allhie braucht der Betlagter das woͤrt⸗ lein(nach Landsgebrauch) darauß zuverſtehen iſ/ daß er ſich in ſeiner Schutzrede/ nicht auff dilpoſition iu⸗ ris communis gelegt/ Dann da er das gethan/ hette er nichts erhalten koͤnnen/ pe d. 5. ⁵ igitur, cum multis himilib. Sondern auff den allgemeinen Landsge⸗ brauch vnter Rittermeſſigen Perſonen der oͤrter alſo eingefuͤhret vnd herbracht. Vnd geſtehet alſo der Frawẽ Klaͤgerin nicht mehr/ dann jhr Fraͤwliche gerechtigkeit/ Was dazu gehoͤrig/ iſt in vorigem Rathſchlag gnugſam angezeigt wor⸗ den/ vnd wird auch ſolche vermachung die Heyrats Nottel wol außweiſen. Volgends ſagt er/ Vnd den nechſten agnaten gc. Dann gleich wie die Klaͤgerin das woͤrtlein(nechſter Erb) ſecundum diſpoſitionem iuris communis, in ihrer klag eingefuͤhret/ alſo gebraucht der Beklagtdas wort/ nechſter Agnat/ lecundum ius conſuctudina- rium iſtius loci, da die Agnaten vnd Schwertmagen fuͤr andern einen Fuͤrtritt haben. Nemlich wie folget In den Erb vnd Stamguͤtern. Alhie kan aber das woͤrtlein/ Erb/ nicht auff all das jenig verſtandenwer⸗ dẽ/ was ſonſt gemeinlich ins Erbe gerechnet wird/ Bůi das auß dieſen vrſachen/ daß der Beklagter zuuor ge⸗ ſagt hat(nach Landſitlichem Gebrauch den nechſten agnaten) gleich er ſagen wolte/ Ob wol die gemeinebe⸗ ſchriebene Key. Rechte † inter cognatorum& agna-5 torum ſucceſſionem teinen vnderſcheid machen/ ſo helt es doch der allgemeine Landsgebrauch mit den Agnatis viel anders/ beweiſet alſo ſein exorbitansa iure communi. Aber das dieſelbige gewonheit nicht zu weit zu verſtehen ſey/ ſetzet er die Erklaͤrung hinzu/ Erb vnd Stamguͤtern/ Da das woͤrtlein/ 6 tamguͤter/ außdrucket/ von welchen Guͤtern das wort/ Erb/ rede & ita f ſequentia declarant& reſtringunt præce- 6 dentia,& econtra. b 1 Vnd muͤſſen alhie die Erb vnnd Stamguͤter ver⸗ ſtanden werden/ die von dem ſtamme der von Stam⸗ heimb herkommen/ vnd Stam/ das iſt/ vnbewegliche Guͤter ſein/ welche nicht ein geringe cognation vnnd gleiche eigenſchafft mit den Lehen guͤtern haben/ wie ſolches das vorgehende wort/ nechſter Agnat/ auch ausweiſet/ vbi ſ præcedens auget ſubſequens. text. 7 & glo. in l. quiſquis. ff. de leg. 3. Alſo ſeind auch die wort nicht ohne vrſach geſetzt bey — — = — — — — === == B =—= =— —— ſnun ein fhrſt on luu * Fügndefrt ſiilan 1 b in M der — —— = 1 — eniensdar g numubs antüiebegt, uuen. ureklententi P netiri, Ai thnt. danſpricht itrne i ah damer Cläͤger ngeaketevne maundas nrün, dirdtes driſen! daß ſ deddurch d uümm ſcn an mh tamm da ghabt/ S emn mmeumflente dſeedert, ilcanan. ii iniucicun mumräche dboberuns Pmtna. einttaſer Aſeenfhme eeghe 9 öeri lann, Üana. e lconſ Ge mteceda die msalezesa 3 dhnohnden Grn.und Stanm drünben Eitamn 1(bey allen vbrigen Erb⸗ vnnd Stammgutern vnver⸗ alſode d f hindert bleiben zulaſſen) dann ſolte die Claͤgerin den * Eganzevol an Beclagten/ bey denſelbigen Guͤttern vnverhindert 7 nn Phelrinaded heiben laſſen ſo muͤſt er je dieſebigen allbereyt im Be⸗ N.4e* ad ſitz haben.-. 3 ücne Wh Nun hater je nicht mehr dann die Erb⸗ Stamm⸗ nitae Aedinda vnd vnbewegliche Guͤtter/ ſo von dem Sammen/ der tefem 5 cmndeniſth von Stamheimb herkommen ſeyn/ im Beſitz gehabt/ ad aban 9 peis kratr 1 vnnd gebetten ſich darbey vnverhindert bleiben zulaſ⸗ ah bem. ſen/ Da er nun gemeinet/ daß jme als proximo agna⸗ oaalb mahe hatda to, wegen deß Landts Gebrauchs auch die bewegli⸗ gebetten end— chen Guͤtter/ fahrend Haab ins Erb gehoͤrig/ zu kom⸗ erichtet daßer 1 men ſolten/ wuͤrde er vngezweiffelt auch darumb woͤl⸗ daß die Kliee d legebeten/ vnd petitionem Hereditatis aut ſaltem re- Kialichen zartui conuentionem, derenthalben angeſtellet haben. Aber danzenßee daß er ſolches mit demandts Gebrauch nicht erhalten necſſin Pren 3 koͤnnen/ weiſet ſein eygen Gedenckzettel auß darin er tamgüͤtern andade 1 ſpricht daß er ſie wegen der fahrenden Haab nicht be⸗ n eeeereeneeoadine nn Nder o. in hoͤrt/ vt in conſilio priori. Dieweil nun ein jeder ſeine Bitt/ die Claͤgerin auff die diſpoſition iuris communis, vnnd der beclag⸗ te auff den Landtſittlichen Gebrauch geſetzt/ vnnd al⸗ ſo nach gefuͤhrter Beweiſſung deß Endtſcheidts ge⸗ wertig ſeyn. Hat der Richter ſein Gemuͤthentdecken/ vnd die Sententz darein ſprechen muͤſſen. 8 Nam quamuis t actor in perſecutione non ex eo ius metiri debeat, quod poſſeſſor occupauit, ſed erx ſuo iure, I. 7.§.. ff. ſi pars hered. pet. Attamen 2 †iudicis eſt ſententiam ſuam ex perſona vtriuſque litigatoris metiri, ditt.§. ¹.& leg- licet nimiam. ff. de nach ands m — andsgebrauch daraa aß 1 ancr Schuntede niht n⸗ Amunnsgelegt Dannda ai Lathaltm künnen 9e,4 5 3. * Senden auf den Ornta Ritemeſigen p* füsrctvndharbraht. dud geſicheralſöder Fradê uür Fräwtichegereadtgkn eh dertgem Nathſchlag auu hn mnd wid 4 ſeiche beu enh Tee ie dwol außweiſen. Det- Her ceel. elaends ſaate Vrdden.. Darumb ſpricht er/ das gedachte beclagte von an⸗ elgends ſagter Vndden tnng 8„ ce ſi n lachwiede Kigeint geſtalter Klage zu abſoluiren vnnd erledigen ſeyen/ — oftDn 4 4 1 doch genanter Claͤgerm die in Actis angezogene Fraͤw⸗ 1. 9 ſ t1 n liche Gerechtigkeit vnbenommen/ ſondern fuͤrbehlaten. uanscece ran u Wann nun das Woͤrtlein von angeſtalter Clag) nacſer Anatekeruncu di perpendirt, wirdt es den Verſtandt nothwendig ge⸗ itdus loch dadie Amnatt KNin baͤren muͤſſen/ daß es von den Stuͤcken zuverſte⸗ nden enen Furtrit habel S hen ſen/ die durch der Wittwen Clag vnnd Action un Et end Suamatt Aant. in iudicium ſeyn angeſtellet worden Nemlich die en Erd mcchtauffaldu ena Erb⸗ vnnd Stammguͤtter/ ſo die Beclagten alle⸗ asſonſt gemenlichins E an ie⸗ reyt innen gehabt/& iure agnationis zuj ſich genom⸗ ußdieſcrrſachen daßd Fpar men hatten. 10 Nam cum † ſententia regulariter conformis li- auch Landſtkichen echu b conformi at(mach and l bello eſſe debeat, c licet Heli. ext. de Simonia. ibi(a- gataſanin n cie K. Ncchtefiner auue „ L fuccsſionem 5 4 3 hſd excedere non debeat, leg. vt fundaus f. communi di- doch dar algemen ſet 12„9. Imo fatuus† eſſet iudex, qui ſuper non peti- as viel anders un tis pronuntiaret. I. final. Cod. de rei commun.libert. mani Jhad d Sowil je nothwendig folgen/ daß es den Beclag⸗ refichenſcſc 1 ten nicht weiter hat abſoluiren koͤnnen/ dann von dem Stamzuͤtemn de 4 an u jenigen/ ſo von ihme gefordert worden/ cum nemof cker von walchn G 13 in plusteneatur, quam habeat, A.l.licet minimam, ad- ſequenui dechiran iuncta gl. I.. H.i⸗ſi pars hered pet. 4 Kecontfa. Ob nun wol der Frawen nichts mehr in der Vrtheil dmuſan alhie d m fuͤr behalten/ dan jhre Fraͤwliche Gerechtigkeit/ ſo wil „ dievonde 9 jedoch darauß nicht folgen/ daß derwegen die Conſu⸗ m e radSt im lenten tacite fuͤr Erben erkandt ſeyn ſolten. — — Nam ſi t pronuntiatum fuerit a iudice, meam non eſſe, nihil de iure tuo iudicatum intelligitur, 1 quia poterit nec mea nec tua eſſe hereditas, vt inquit Cains in liſi inter, de except. rei iud. 14 — Fuu. nüt 4 I1 non.& g. curare. ibi Dd. Inſtitut. de atlio. Etvltraf adi b ic), quodin iudicium deductum eſt, poteſtas judicis differentiam conſtituit, quod de vniuerſali herede Reſponſ Iuris Decad. XI. Reſponſ. VI. 61 Dann gleich wie die Claͤgerin die Stuͤcke gebet⸗ ten hat herauß zugeben/ ſo bey dem Beclagten im Be⸗ ſitz wehren/ alſo hat der Beclagte gebetten in Recht zu erkennen/ jhn als den nechſten Agnaten bey den vbri⸗ gen Erb⸗ vnd Stammguͤttern/ vnverhindert bleiben zulaſſen/ welche Wort je klaͤrlich zuverſtehen geben/ worauff jedes Theiles petitio iſt gerichtet geweſen. — . Vnde quoque verba ſententiæ intelligi debent, vt referantur ad petitionem, Bart. in 1. hic enim.§. I. de ſuſpect. tut. Sollen aber die Worte alſo verſtanden werden/ daß wegen Fuͤrbehaltung der Claͤgerm/ jhrer Fraͤwli⸗ chen Gerechtigkeit/ der Beclagte tacite fuͤr einen Er⸗ ben in der Vrtheil erklaͤret vnnd bekaͤnnet ſeyn ſolte/ ſo hette der Richter ſein officium weit vberſchritten/ vnd das jenige erkandt/ darumb er doch nicht gebetten/ neq; quod in iudicium deductum eſſet, l. Solemnis. ſ. de iu- diciis& ſup. allegata lifundut. 2 Verum quidem eſt, quod † par ſit virtus taciti 16 & expreſſi, l.de quibus. ff. de ll. Et quod tantum faciat tacitus intellectus per interpretationem, quantum facit expreſſus, vt Acit Ioa. And. in reg pro polſede reg. iur. lib. S.in mercuria l. Attamen tunc † demum illa 17 æquiparatio procedit, quando de hoc conſtat clare vel ſaltem præſumtiue, videlicet ratione conuenti- onis ſubiectæ, vel ratione præcedentium vel ratio- ne ſequentium, aut ex legis diſpoſitione aut ratio- ne ſubiectæ materiæ, Ex ſententia non probatur niſi quatenus ex ea de neceſſitate infertur. Bartol. in l.Iulzanus. num.. ſf. de condict. indeb. Nun beweiſet der Beclagten Conuentio nicht auß/ daß ſie ſich als Erben/ der gantzen Verlaſſenſ chafft zuerklaͤren gebetten hetten/ ſondern die præcedentia, ſequentia,& ſubiecta materia weiſen das contrari- um auß/ als da ſeynd jhnen als den nechſten Agnaten/ Item alle vbrige Erb⸗ vnd Stammguͤter/ vnnd das alles ſecundum conſuetudinem loci. Dann wann er der Beklagte hette woͤllen vniuerſalis heres ſeyn/ ſo wuͤrde er ſeyn Bitt nicht allein auff die Erbguͤtter vnd Sammmguͤtter/ ſondern alle fahrende Haabwas ins Erbe gehoͤren moͤchte/ dirigirt vnd gerichtet haben Er- go qualitas illa intrinſeca, Erb⸗ vnd Stammuͤtter/ innuit qualitatem heredis, nechſten Agnaten vigore conſuetudinis. Nam qualitas f appoſita in præce- dentibus, præſumitur& repetita in ſequentibus. Bart. in lſi ita ſtipulatus. 9. Chyyſogonus:n. †. f.de. O. Vnde hæc qualitas adiecta verbo proximo agnato) non poſſit intelligi. Nun iſt dieſes verſehens Rechtens/ quodſᷣſenten- 20 tia ſicut& tranſactio, ſit ſtricti iuris. Nam ſ quæcun- que ſit tranſactio, de his tẽtum interpoſita creditur, de quibus inter conuenientes placuit, ſ. qui cum.§.. f. eo. Ita etiam de ſententia eſt dicendum, cum feiuſ- 22 dem ſint auctoritaris, l. non minorem. C.de tranſalt. Da aber die Wort in der Beklagten Defenſionaln/ (bey allen vbrigen Erb⸗ vnd Stammguͤtter/ ꝛc.) am⸗ bigua oder zweiffelhafftig ſollen gedeutet werden/ wel⸗ ches doch nicht wol geſchehen kan/ propter vulgatam regulam, in † incertis non eſt locus coniecturæ. 3 So iſt doch hoch von noͤhten/ daß eine ſolche inter- retatio geſchehe/ die da mit den vorigen/ vnd nachfol⸗ genden Worten/ vnd mit der materl, daruon ſie redet/ vbereinſtimme. zaiuſ FF 24 ⸗ 25 6 Dn. Joach. Mynſing. Juriſconſ. Germaàn. Nam verba f ambigua ſecundum præcedentia & ſubſequentia, item ſecundum materiam ſubie- ctam ſunt interpretanda. Vnd ob gleich das Woͤrt⸗ lein/ Erbguͤtter) auff die gantze Erbſchafft/ beweglich vnd vnbeweglich/ Siegel vnd Brieffe/ fahrendt Ha⸗ be/ vnnd alles was ins Erb gehoͤret/ wolte gedeutet werden/ vnnd der Richter alſo deß Worts in der Vr⸗ tel gedacht/ ſo muͤſte doch das Woͤrtlein /( Erb) we⸗ gen der angeſtalten Forderung impropriirt/ vnnd von den Erbſtamm Guͤttern verſtanden werden. Verbaf enim ratione ſubiectæ materiæ impropriantur, et- iamſi ſit materia, in qua ſtricta fit interpretatio,. ſ¹ vno,& ibi Bart. ff. locati. Vber diß alles/ hat ſich der Herꝛ Conſulent zube⸗ richten/ daß er in ſeinen defenſionaln vnnd Eliſiuis ſich dieſer Vocabuln gebraucht/ ſolcher ſtreitigen Erb⸗ guͤtter. Item/ daß je vnd allwege der nechſt agnatus, (die Frauwen nicht allein in den Lehen/ ſondern auch in den Stammguͤttern außgeſchloſſen) ecce cogna- tionem inter bona feudalia,& auita immobilia quo ad ſucceſſionem fœminarum, Item/ daß die Mut⸗ ter vnnd Tochter mit jhrer Fraͤwlichen Gerechtigkeit vnnd jhrer Zubehoͤrung verſehen/ vnnd abgefertigt/ vnnd damit von den andern Stammguͤttern gaͤntz⸗ lich abgetheilet vnd außgeſchloſſen werden. Allhie hat der Beclagt ohn Vnterſcheidt/ das Woͤrtlein Erb⸗ guͤtter/ Stammguͤter zu etlichen mahlen repetirt vnd gebraucht/ alſo daß kein Zweiffel iſt/ ſeine Meynung ſey ntemals auff ander/ dann auff die Stammguͤtter/ gerichtet geweſen/ vnd daß er nicht ein vniuerſalis he- res omnium bonorum aut rotius hereditatis hat 26 ſeyn woͤllen/ ſondern allein der Erb⸗ vnnd Stamm⸗ guͤtter. 4 propoſiti voluntatis& conſenſus,& inducit di- uerſitatem iuris ab actu ſimplici, text. eſt notab.inl. quinquaginta ff. de probat. b Zunm letzten/ iſt gar kein Zweiffel/ daß dieſe Vrtheil auff den Landtſittlichen Gebrauch/ ſo der Orter in Vbung vnnd in den Actis deducirt/ gefaͤllet worden ſey. Derhalben muß allhier/ derſelbige Gebrauch wol erwogen vnnd bedacht werden/ was alſo in Erb⸗ vnnd Stamm zguͤtter gehoͤre/ ſo der nechſt agnatus nimmet/ vnnd was den Muͤttern vnnd Toͤchtern zu 27 28 jhrer Fraͤwlichen Gerechtigkeit/ vnd deren Zubehoͤ⸗ rungen/ zu jhrer Abfertigung auß den Erb⸗ vnnd Stammguͤttern gebuͤhre: ſunt enim quaſi recipro- cæ diſpoſitiones. Vnd dieweil der Richter darbey geſetzt/ in actis angezogene Fraͤwliche Gerechtigkeit) wirdt der Herꝛ Conſulent ſich auß den Acten zuberichten wiſſen/ was fuͤr Fraͤwliche Gerechtigkeit angezogen worden/ wie weit ſich dieſelbigen erſtrecken/ vnd was darunter mag begriffen werden.— b g Verba † enim debent interpretari pro eo, in cu- ius fauorem apponuntur, leg. ſolus..”. qu. di. leg. ced. nec ideo ſententia incerta dici poteſt, Nam † quando ſententia fertur per relationem ad aliqua acta, valet vtique, ſi in illis certa contineatur quan- titas, Bartol. in leg. hac ſententia. Cod. de ſent. quæ pro co quod interest. Dieweil ſich dann dieſer Gebrauch nach Art vnnd Diſpoſition der gemeinen beſchriebenen Rech⸗ Verborum enim fgeminatio denotat firmitatem ten/ nicht wil einſpannen/ oder außdenen laſſen/ nee etiam poſſit anguſtis limitibus iuris cõmunis com- prehendi. Nam conſuetudo feſt ſtricti iuris& pPro- 29 prios terminos non excedit, t notatur per(anon. in ca. quo ad translat. de off. delegat. Et tantum ha- bet de potentia& effectu, quantum habet de vſu, adeo vt proprios facti& vſus terminos non ex. cedat. So iſt auch vergeblich/ daß man die Fraͤwliche Ge⸗ rechtigkeit in actis benandt/ ſecundum ius commu- ne meſſen/ vnd darauß eine gewiſſe Form vnd Maß/ was darein gehoͤren vnd darunder verſtanden werden ſolte/ erzwingen wolte. Eben die Maß vnnd Geſtalt hat es auch mit den Erb⸗ vnd Stammguͤttern. Da nun einer darunter all das jenige verſtehen wolte/ was ins Erbe gehoͤrig iſt/ als Haußgeraͤhte/ fahrendt Ha⸗ bei Kuͤhe/ Kaͤlber/ Schweine/ ꝛc. muͤſt er erſtlich wo erkuͤndigen/ ob ſich der Landtsgebrauch auch auff ſol⸗ che Stuͤff erſtrecken/ vnnd dieſelbige mit begreiffen thete. 8 Bnd das auß dieſem beweglichen Fundament/ dieweil dieſer Gebrauch der Orter vnter denen vom Adel gehalten wirdt/ propter conſervatione familiæ, vnd alſo ein ſonderlich ſpecial Stuͤcke/ vnnd priuile. gium iſt der Rittermeſſigen Perſonen/ welcher gantz vnd gar den gemeinen beſchriebenen Rechten zuwider iſt/ vt ſupra dictum eſt. So kan derſelbige Gebrauch keines weges weiter außgedehnet vnd verſtanden wer⸗ den/ dann in ſuis terminis, idque propter vulgatam regulam iuris, quæa iure communi,&c. de regul iur. in ſexto. Nam illa, † quæ exorbitant& contraria ſunt iuri communi, quaſi odioſa reſtringi,& non in con- ſequentiam trahi nec ampliari, quaſi fauorabiliao- Portet. Quia hoc priuilegium vigore conſuetudi- nis introductum, ſecundum conditionem perſo- næ, cui adminiculatur, intelligendum eſt vt ſit con- ceſſum agnato vt agnato, non vt heredi vniuerſali. Dynus in d. reg. qua a iure communi. Aber vnangeſehen deſſen/ hat dieſem Verſtandt der Richter mit ſeiner außgeſprochenen Vrteil zum theil ſelbſt gevrſachet/ vnnd was mehr iſt/ mit den hernachfolgenden zuerkandten Executorialn zum allerhoͤchſten beſtettiget/ alſo daß nun kein Zweif⸗ fel ſey/ der Beclagte ſey tacite vel implicite in ſol⸗ cher Vrteil pro herede vniuerſali erkandt/ vnnd komme der Claͤgerin nicht mehr zu/ dann jhre Fraͤw⸗ liche Gerechtigkeit/ Darwider ſich aber der Gegen⸗ theil mit allermacht vnnd ſtattlichen Grunden der Rechte gelegt/ wie in den vberſchickten Exceptioni- bus genugſam zuerſehen iſt/ welche dann durch den Herren Conſulenten widerumb der Gebuͤr vnd Notturfft muͤſſen hindertrieben vnnd abgelehnet werden. Vnnd damit ſich der Beklagt inn keinen weit⸗ laͤufftigen Proceß oder Diſputation derhalben mit dem Gegentheil eynlaſſe/ erachtet manzzu Verhuͤtung groſſer Koſtſpilderung der Sachen dienſtlich ſeyn/ mit einer genugſamen Ablehnung der angezogenen Fun⸗ damenten/ dem Rechten vñ ſeiner Erkantnuß die Sa⸗ chẽ widerum zu ſubmittiren vñ des gerichlichẽ Dacret vn 30 —— —— = — 4——ix — — 8 — ,— — — — B — — ☛ι —— nnuuſilu ge ünem anspullbens 6 tlotlupe — — 1 gtäckarten guumfauter N eru inni . b ſtonrtioneo barumreniur 1 1 3 aunnscüſint rtuns non ci unſat vena (natkAnmar danitnterde Büderhalbent uir Wiherle Kutnichtvera utiſen täeten auffd böetnrwidt, Khͤmterſire nſlgen. dLISpc §v ifebn. 19. layua W,⸗ b u 8 fer d' dbn mununnn ef J lloamenn, ugeun ſac meiae ſerua rezts weite anßatdehnett i mninſusstermins, icique n ſurs, quxa iurecom . n ill, qux exorbitam 3 nmuni, quafiodioſareſtr au nam trahinec ampliari, in Qidoc hriulegium 8 oductum, ſecundum e en uminicuktur intelligen 4 agnao maguno, non- 4. 44. 7*⁴⁴ iure cium mangeſchen deſen derr mit ſeine außgeſpt 9 8 8 1 der Beclagte ſc nete mrit nil peo hercde mier in Reſponſ Iuris. Decad. XI. Reſponſ. VII. 63 vnd Endtſcheidts darauff gewertig zu ſeyn/ was dann daſſelbige geben wirdt/ darnach hat ſich ein zeder zu⸗ richten. Eins iſt allhie zumercken/ ſo viel die in der Miſſiue ad finem angezogene annuas penſiones belangẽ thut/ daß dieſelbige inter immobilia gerechnet werden/ ꝛc. Solches iſt alſo verſehens Rechtens/ per textun l. in- vemuribi, ciuiles annonaa(de ſacroſan. eccleſi. cum ghſibidem.& in§. hæc ergò, in authen. de non alienan. 31reb. eccle. in quibus locis notat Bart. ed annui bil redditus connumerantur inter immobiſiaãꝗ. Es muͤſſen aber ſolche annui reditus von Jaͤhrli⸗ chen Erbrechten/ Erbzinſen/ vnd ſtehenden vnabloͤßli⸗ chen Renten verſtanden werden/& ſic de reditibus longo tempore vel in perpetuum duratis:& pro hoc facit textt in é quærelam, in verbo annuatim, per multa tempora ſoluta, de election. Vnd die da von vn⸗ beweglichen Guͤtern auff genommen werden. Nam vt 32 fannuos poſſidens reditus euitet ſatiſdationem, ne- ceſſe eſt, vt ſint ſuper re immobili conſtituti, alias ſecus, vt dicit Bart. in! ſciendum, num. 10. ſ qui ſatiſd. 33 cog. Nomina † autem debitorum nec inter mobilia nec immobilia numerantur, ſed ſunt quoddam ge- nus per ſe, Bart. in conſ. ĩ1⁰.& l. mouent. f. de verb. ſi- gnificat. Specul in tit. de fruttibus& intereſ. S. I. num. 6. 34 Nec in fdonatione omnium bonorum, præſentium & futurorum, veniunt nomina debitorum,& ſic iu- ra& actiones, cũ ſint tertia ſpecies ſeparata. Nam iu- 35 rar& actiones non circumſcribuntur loco, Iaſon, in l. a diuo Pio. ein venditione. n.) ſf. de re ind. So viel die Anmanung betrifft des Heergewets/ iſt gleicher geſtalt vnter den Rittermaͤſſigen Perſonen ge⸗ braͤuchlich/ derhalben wird der Herꝛ Conſulent deſſel⸗ ben in ſeiner Widerlegung/ dem Landtſitlichen Ge⸗ brauch nach/ nicht vergeſſen/ ſonder daruͤber zuerken⸗ nen/ zubitten wiſſen. Was nun von Cammerrichtern vnd Beyſitzern auff dieſen vnd den vorigen Puncten rechtlich erkant wirdt/ demſelben hat man weiter nach⸗ zuſetzen/ vnd mit erſtreckung der zuerkanten executori⸗ aln zuuerfolgen. KESPONSVM VII SVM MARIA. : Feudi dominur proprietate eiuſdem priuatur ex o- mni felonia, qua vaſalus feudum amittit.& n. 9. 2 Faſallus& feudi dominus mutuo vinculo ad inui- cem connexi ſunt. 5 Feudi dominus in effectu vaſallo in tantum tenetur ab/—, ſacramento, in quantum tenetur vaſullus Ado'mino cum ſacramentb. & Fides hinc inde ſeruanda est. Feudi dominus aſſimulatur patrono. 5 luramentum de patrono erga libertum non exigitur. 7 Domini perſona vaſallo ſemper honeſta& ſanttaeſe debet. Paſallus est ſubditus domini, non e contra. 10 Affectus ſine effettu non debet puniri. uI Domini inſultus in perniciem vaſclli per ſe est puni- bilis. 12 Vaſallus ſpoliatus a domino vi inermi, non poteſt a- gere interdicto vnde viargumento ducto a liber- to ad vaſallum. 13 Feudi dominus ſpoliator prater poſſeſſionis reſtitu- tionem etiam interdittorum pœnis Vt quiuis a- lius tenetur. Placitis feudalibus vbi quid definitum non eſt, Pan- dum eſt determinationi iuris communiz. Iy Inter Dominum et Vaſallum ſi lis orta Jfuerit, per pa- res illius domus ditimenda est. 16 Felonia Domini euidens quaſi notoria s aperta eſe Fô debet. 17 Inter Dominum è daſallum in amiſſtone iuris feu- dalis æqualitas ſeruanda eft. 15 Laſallus non amittit feudum niſt ex culpa rationa- bili oognita„Conuicta& laudata per iudicium parium. 19 Culpa non praſumitur, niſi probetur& conuin- catur. 20 Lex quando vtitur verbo futuri temporis, requiri- tur ſententia. 21 Vaſallus vel Dominus vbicunque per delicta priua- ri debent, proceſſus, iudicium&s priuationis ſen- tentia requtruntur. 22 Nororietas& euidentia delitti habetur pro ſenten- tia, cum requiratur miniſterium iudicis. 23 P aſallum eſſe præſertimmagnorum principum, qui de facili quæſtiones mouere& in eis contra ſub- ditos obtinere p ſſunt magna est ſernitus. 2 Legis auxilium fruſtra inuocuatur committendo in eam. 5 27 Fidem frangenti fides frangatur eidem. 26 Vaſallus ſicut vtile ſuum domimum perderet, ſt Dominum ſuum Holiaret, ita quoque Domi- nus in ditta cauſſa& malo ordine vaſallunz poſc ſeaſſione fendi ſpolians ius ſuum proprietatis a- mittit. 27 Faſculus cum inrat Domino, in poſſeſſiomibus eius Hénon futurum damno,reciproce quogq; in hoc do- minus obligatur vaſallo. 2F Iuramentum calumniæ ſicut Vaſallus a domino non exigit, ita nec dominus a vaſallo.. 29 Ex lege feudali quandocunque non agitur, ſed a- luo ciuiliremedio, tunc itur neque ad pares curiæ, neque ad dominum feudi, ſed ad loci ordina- rium. b 8 zo Faſallus ſi non in dominum ſed alias grauiter deli- querit, vel graue quid commiſerit, vt in curia amplius ſtare non poſſit, prinabitur beneficio, ita tamen vt non ad dominum ſed ad proximiorem agnatum feudum pertineat. 31 Dominus eadem fide obligatus eft vaſallo, qua va- fallus obligatus est domino. 32 Vaſallus ſicut per ſuam feloniam feudo priuatun ita & dominus proprietate, qua tali caſu ad vaſal- lum pertinet. 335 Per vaſailli delictum in dominum commiſſum vtile dominium cum proprietate domini conſolidatur, &econtra. 34 Diſpoſitum in vno cotrelatinorum diſpoſitum eſt &in alio. Bartolden von Winzingeroda geſtelt wider Graffen zu Honſtein/ vnd die andere von Winzingeroda Bertram vnd Hanſen. NVf die vberſchickte Frag iſt kuͤrtzlich folgende reſo⸗ lution der Lehenrechte zuwiſſen/ daß eben auß den Vrſachen/ dadurch ſich ein ehenmen ſeiner Nieſſung 2 6 ½ Dn loach. Mynſing. Juriſconſ. Germani Nieſſung vtilis dominii, vnd alſo ſeinerLehen verluͤſtig machet/ auch der Lehenherꝛ ſelbſt das directum domi- nium vnnd proprietatem an dem verltehenen Gutt verleuret/ vt eſt text. ad literam in«. qualiter domi. pro- 1 priet. fend. priuetur. Ex omnic felonia, qua vaſallus feudo priuatur,& dominus proprietate priuetur, non habita diſtinctione, qualis vaſallus ſit, vtrum per Sacramentum velnon. Dannin ſolchem Fall wirdt der Lehenherꝛ vnd Lehenman zu gleich geachtet/ vnnd das auß dieſen Vrſachen/ daß die Lehenrechte ein ſon⸗ derlich vnd hertzlich Vertrawen vnder dem Herꝛn vnd Diener haben/ Alſo was der eine von dem andern thun vnnd gelaſſen haben wil/ hinwiderumb dem andern ⁊ auch erzeige/ mutuo f enim vinculo ad inuicem con- nexi ſunt, vt dicit text in c.i. ad fin. de for. fideli. Domi- nus quoq; in his omnibus vicem fideli ſuo reddere debet: ꝙ ſi non fecerit, merito cenſebitur maleficus, daher auch dʒ Teutſche Sprichwort komen/ Trew Herꝛ/ trew Knecht. Vn ob ſchon der Leheherꝛ den Eyd nit lei⸗ ſtet/ wie der vaſallus/ ſo iſt doch der Herꝛ wegẽ annemũg deß Eydts von ſeinem Lehenman/ ja ſo hoch verpflich⸗ tet/ als ob er demſelbigen geſchworen hette. Nam in ef⸗ 3 fectu f in tantum dominus tenetur vaſallo abſq; Sa- cramento, in quantum tenetur vaſallus domino cũ Sacramento. Aluarot in d. c. 1. de for fideli. nu. 7. Vnd das geſchicht propter Sacramenti reuerentiam& v- 4 nionem, quia f fides hinc inde ſeruari debet, Aluar. 5 n. 6. d. loco. Et propter honorem domini, qui f in hoc 6 patrono aſſimilatur, de f quo iuramentum ergali- bertum non exigitur, liuſiurandum. ff. de iureiuran- 7 do,& Ilicet. ſfde obſcliber. ſed perſona f domini, ſem- pper honeſta& ſancta vaſallo eſſe debet, argumento I. liberto. ff. de obſequiis libertorum. Eberhard in loco a li- bert. ad vaſallum, Item vt conſeruet reputationem ſüam erga vaſallum ſicut ſubditum. Nam vaſallus eſt ſubditus domini,& non econtra, And. de Iſer. c. §. domino-ſi de feud. defun. contro. fue. Vnde reddit do- minus vicem vaſallo, ſcil. in obſeruando ei abſq; iu- ramento illud, ad quod obligatus eſt vaſallus per iu- ramentum. Daher auch das alt Teutſch Sprichwort ohne Zweiffel kommen iſt/ Trew Herꝛ/trew Knecht. Nun wird in dem Vberſchicktem Bericht gefun⸗ den/ daß der Lehenherꝛ dem Conſulentẽ ſein Hauß mit gewaltiger Hand erſtiegen/ gebrochen/ geſchlagen/ wel⸗ ches da es von einem vaſallo dem Herꝛn geſchehe/ nie⸗ mands zweiffelte es wehre ein gnugſame felonia vnnd Vrſach der Lehenberaubung/ per text.in c.i.. ſimiliter ſi dominum aſſilierit, vel caſtrum domini ſciens domi- num vel dominam ibi eſſe,&c. quib. modis fend. amit, Sol nun ein gleichmaͤſſigkeit vnter dieſen gehaltẽ wer⸗ den/ wie obenangezeigt/ muß ja dieſe gewaltſame That eine genugſame felonia ſeyn/ propter quam dominus priuetur proprietate, ſicut vaſallus per hoc priuare- tur vtili dominio, c.⁊. S. domino † comittete felonia, per quam vaſallus amitteret feudum ſi eam committeret, & dominus proprietatem feud. amit: ſide feud. controu. Fue. Vnd ob ſchon der Lehenherꝛ eigener Perſon nicht damit geweſen/ kan jhn doch daſſelbe nit entſchuͤldigen/ ꝓpter cõmunẽ regulam, qui facit per alium perinde eſt, ac ſi faciat per ipſum. de reg.in 6. Vielweniger daß er den Conſulenten nit beſchaͤdiget noch bekomen hat/ 10 Ita quod affectus † ſine effectu non deberet puniri per vulg. Dan es hat jm an ſeinem guten Willen nicht gemagelt/ wie dan die Warzeichen fuͤrhandẽ/ derhalbẽ jm die Regul wenig zu huͤlffe komen wolte/ Mynſ. obſ. 9. vent. 3. Nam hic conſtat, ꝙ approximauerit arci, ité ꝙ periecerit iacula& fuerit in conatu expugnandi, Curt. p. prin. nu.;& hęc omnia in perniciem ipſius vaſalſi, ꝗ finſultus ꝑ ſe eſt punibilis. Alu. A. ſmliter. 1 1 Dieweil nun dieſe Felonia alſo geſchaffen/ daß da⸗ durch vermoͤge angezogener Rechtsgruͤnde der Lehen⸗ herꝛ ſeiner Gerechtigkett zuentſetzen ſey/ ſo muß man auch wiſſen/ welcher geſtalt/ wo vnnd an welchem Ort/ daſſelbig geſchehẽ ſol/ Ob nũ wol dieſer taͤhtlicher Ein⸗ fall einer Landfriedbruͤchigen Raht nicht vngleich/ vnd vermoͤg der Conſtitution deſſen wol zuclagen/ deßglei⸗ chen nach laut der Cöſtitution/ i ꝗrin täta(vnde dn. So woͤllen doch etliche Lehrer dem Conſulenten nit vergoͤnnen/ ſolche Anklag wider ſeinen Lehnherꝛn der⸗ maſſen anzurichten. Nã ſicut rlibertus ſpoliatusapa. 14 trono vi inermi, nõ poteſtagere etiã interdicto vn. de vi, ita etiam nec vaſallus. ber. loco quo ſup. Vll ob⸗ gleich dieſe Anclag vnde vi nit ſchmaͤlich ſey/ llicet, ſee obſ.a liber.&& ibi gl. ſo iſt doch dieſelb per l. 2. eod. tit. ver⸗ botten/ vnd das auß dieſen Vrſachen Licet enim ver. bis edicti nõ habeantur infames ita damnati, reta- men ipſa& opinione hominũ non effugiunt infa- miæ notaã, A. ‧.z. Aber etliche ſchreiben/ daß ſie auch der⸗ wegen die Interdicta an vñ fuͤr die Hand nehmen moͤ⸗ gen: Preter fpoſſeſſionis reſtitutionẽ etiã interdicto. 13 rũ pœnis ſpoliatores feudi dominos, vt alios quoſuis teneri tradit, And. ab iſer. Cũ tenim placitis feudalib. 14 non ſit definitũ, an contra feudi dominos interdicta competant, ſtandum eſt determinationi iuris com- munis,. z. de feudi cognition. Mynſ.obſ.9i. cent. 4. Sonder man muß allhie nach Art vnd Natur der Guͤtter die pares curiæ zurichten anruffen/ vnd den e⸗ henherꝛn alda beſprechen/ Si enim inter dominũ& ¹] vaſallum ſup inueſtitura vel amiſſione feudi, vel ſa violẽtia facta ꝑ dominũ vaſallo in feudo lis orta fue- rit, ꝑ pares illius domus dirimẽda eſt, vt tor. tit de cutr. feudi,apud pares terminãda, apud eos, ꝗ habent feuda ab eodẽ domino& fidelitatẽ ipſi domino p̃ſtiterunt, lacob de ſanèt Georg. in Verb.& dicti vaſalli num 9. Wie aber das Gericht mit den Lehenmannen beſett vnd dieſelben zuerwehlen ſeyn/ ſindet man in dem vor⸗ angezeigten c. hinter dominum,&c. Vnd wil allhie gut Achtung auff zugeben ſeyn/ daß der Conſulent mit ſei⸗ ner Beweiſung wol gefaſt ſey. Dann ob ſchon dieſelb Vrſach der priuirung offentlich ſey. Nã † illa domini ie felonia euidẽs, quaſi notoria& aperta eſſe debet, iux. d. c. qualiter domini proprietate fend. priu. in verb- aper- ta felonid, ſo muß doch die Vrſach in dem Proceß/ vñ Gericht/ dermaſſen außgefuͤhret werden/ gleich wie ge⸗ gen einẽ Vaſallen. Nã tin amiſſione iuris feudalis in-¹7 ter dominũ& vaſallũ ęqualitas ſeruãda eſt, Alu. d.c. ex facto n. J. Nun iſt dieſes verſehens Rechtens/ ꝙ va- 18 ſallus tnõ amittat feudihili ex culpa rationabili co- gnita, cõuicta& laudata p iudiciũ pariũ, c. San. vt ne- mo miles adimatur: in tit. quo tep. milesinueſt. pet deb. & æ.in I. de feu, ſine culpa nõ amit. Quia nõ omnis cul- pa ſufficiẽs eſt ad priuationẽ,& fculpa nõ pſumitur, 1 niſi ꝓbetur& cõuincatur, vnde facultas defenſionis domino nõ eſt den egãda, Alu. c.ij. de fen: ſine cnlp. Id Petiam innuunt verba futuri téporis, ꝗb. vtuntur tex. vt ſunt amittat& priuetur. Nà rquãdo lex vtitur 20 verbo futuri tẽporis reꝗ ritur ſentẽtia, facit gl. verb. habeatur inlcriminali.(.de iuriſd. ↄmn. iud in hoc cõ- cordant omnes Dd. Alu. d. c. ex facto. n. 2.& c.: de feudo fine culpa nõ amit. n. 3. Verba Zaſii hæc ſunt: Vbicun- que fvaſallus vel dominus per delicta priuari debent, pProceſſus, iudicium& priuationis fententia requi Iun- taet n 4 drauh 4 3 dade onnd e: 10) 19 K 1 64 72 althranaſad P 34„ber arl unſeazerdan täabdana auff vetm angezogete Btthſen ſ 699 auocas legid l ungent gaxadicta Obl Ktum hocſequi aaun raſdllus, i tehet, t. duo vercine(null auxr peres cur nu pollans ius! V t. arum frafilus: mwlenon faturat hrproceobligatu dilngne mg nehfer. 1. 1 1 wüwile eulude awnon eugatur a . 9 11. nüoninictin Jlige 10 5 dütrim ktderi à ſazar an etadin . atmußdigalles, dlocepenc exrorbit deatbeanden de mit zogen damnt Etadeerauß zer ' 8 ann eneines Fr Kdeerhtenenn dl detetiong dwarrin). enanlpig qheſu dnnd 1 14 5 1 R ſeyn gder erſ. eaaße anache ddnd das außdieſ N öhabcantur inf a& opinionehominũn 2. Aoeretliheſchreh w del aterdicta anvñ fäͤr die 1 — — aus poluatores feudi domit Mrn, oie pares curie zurichten, mmim malda heſprechen/ Kienin 5 m ſapinucſturaxelami 2Tah abacta pdominüvafaloi 1 ue res ilus domusdiriméd Mums Gad ruterminadaapud Wem edomino& fdelitatẽ p dhaß ieud Geurgen verb.&4 adn V daber das Gaichtmitden khhluſ cieden zucrwehlenſcyn ſi ml urme. fuier dmaum,& Sa)n aa auf zugchen ſon daß 1 D ü wafunawol gefaſtſc d u 3 r eru ruug effentih 4 1 euidés,qua aotoria&a. 1,% urer d¹ nuni yriprnetate 8 9 o muß doch de Dit 4 1 * uin amlll Baſallm Nätman o zaefühtet theennt damaſcn ausaeſ il 1. 8 ¹ fel 1 ies betſch ad 1 2.†. Nun ti du⸗ n kur „ dfeud. uben., amntat 1 8 4 6 4 1 1 . bl dunct& hudat d„ un u anes a 7 1 . 7. 24 Bruſtra hinuocas legis auxilium, committendo in Reſponſ Iuris Decad. runtut, Suν⁵ ·½. Whæc q uoq; repetit in priuatione domini, num. S ½- in fin. ds feud. priuat. Verba Alua- rot. ex Baldo. Quod licet notoria& cuidens ſit cul- pa,nihilominus requiritiurſententia priuatiua. Qui ü0 ptiuatione feudi& aun is feudalis requiritur ſen- 42 tentia priuatiua. v nde netorietas †& euidentia deli- inon habetur proſentintia, cum requiratur mi- niſterium indicis. Idem tenet Papienſis n for. li- Helli ad reuo. feud in vero. ned ſicperſtitibus nu. 26. Dieſe fuͤrgeſchrieben elegitimos tramites vnd Recht⸗ liche Außtraͤge/ ſollen auch die Lehen Herꝛn gegen jhre Lehenleitte gebrauchen/ wenn ſie die jhrer Poſſeſſion/ de facto, vnnd wider Recht vnter einem vermeinten Schein vnnd geſuchten geferbten behelff/ entſetzen/ welches aber ſelten geſchicht/ daher heiſt es dann recht/ 23 Quod t magna ſit ſeruitus vaſallum eſſe, præſer- tim magnorum principum, qui de facili quæſtiones mouere,& in eis contua fubditos obtinere poſſunt. Papienſ. A. loc. n. 2 F. ibi patet Ergo. Wann ſie aber daruͤber allen Muthwillen vben/ vnnd ſich als dann auff die Wolthat beruffen/ vnnd mit vortgen angezogenen Gruͤnden deß Rechtlichen Außtbags behelſfen/ ſomuͤſt man ihnen widerſagen/ 25 cam. Et, frangenti † ſidem fides frangatur eidem. Nam ex prædicta obligatione reciproca vaſalli& 26 dointetiam hoc ſequitur: Quod † ſicut vtile ſuum dosHuium vafallus, ſi dominum ſuum ſpoliauit, perderè debet, ita quoque dominus indicta cauſ- ia Benalo ordine(nulla plius culpa conuicta, nec fententia per pares curiæ lata) vaſallum poſſeſſi- oue feudi Ipolians ius ſuum proprietatis amittére GCebeat,“ K 27 Namcum † vaſallus iuret domino, in poſſeſſio- nibuseius ſe non futurùm damno, A. c. ⁊. de for. fidel. Etgoreciproce obligatur dominus in hoc vaſallo,. S n Mynßng in pSſen dent,sh. b 28. Huic ſimile Scillud eſt quod iuramentum † ca- lumniæ non exigatur a domino. Qu9d etiam a parte domini ctintélligendum, vt quod quiſq; iu- ris in alterum ſtatuerit,& ipfe eodem iure vtatur, ca. I. ſ.in quib.de conſi- tudine redti feud. Jedoch muß diß alles/ tanquam in remedio extra- ordinario& pene exorbitanti, mit eiem guten tem⸗ perament verſtanden/ die Circumſtantien wol gegen⸗ einander gezogen/ damtt keinem Theil etwas einge⸗ raͤumbt werde/ darauß zerruͤttung guter Policey oder handhabung gemeines Friedens/ vmb allerhand Vn⸗ ordnung der Gerichten erwachſen moͤchte/ cum licen⸗ tia omnes ſimus deteriòores, Se quilibet eã interpre- tationem arripiat, quæ ſuo arrideret palato. 3 DSo viel den andern Punct der Frag/ nemlich ob Herman vnd Baſtian ſich vmbjhre Anwartung vnd lus ſimultaneæ inueſtituræ gebracht haben/ vnd deſ. ſelbige verluͤſtig worden ſeynd/ betreffen thut/ muß die⸗ ſelbe Frag der erſten nach regulirt werden/ dann man kan nicht wiſſen/ vbrſie auß eigenem fuͤrnemmen oder auß anreitzung oder befehl des Graffen zu dieſer That handlung gehoͤlffen/ oder ob ſie den Lehenherꝛn zu die⸗ ſem Handel bewogen haben/ welches/ dieweil es noch zur Zeit verborgen iſt/ kan man darauff keine gewiſſe reſolution ſetzen. b 9 aber die beyde Gebruͤder fuͤr ſich ſelbſt ohne ge⸗ heiß ond zuthun des Graffen dieſen Handel angeſan⸗ gen/ welcher doch in einem Mandat bey verluſt der L⸗. 3 4 4 6 4 hen vnd etlicher tauſent Guͤlden beyden theilen verbot⸗ ten/ vnd angemeldet worden/ ſo muß man Krafft auß⸗ gangenen vnd inſinuirten Mandats/ wegen ſolcher B⸗ berfahrung auff die priuation der Lehen/ oder die nam⸗ gemachte Geltſtraffen/ die Clag dirigirn/ vnd das al⸗ les nach obgeſchriebenen Mitteln/ ꝛc. Da aber auff die Geltſtraffe ſolt procedirt werden/ kondte man daſſel⸗ big coram ordinario mit recht außfuͤhren. Gleicher geſtalt/ da der Conſulent ſeine Vettern wegen des zugefuͤgten Gewalts/ Eingriffs vnnd Be⸗ ſchaͤdigung mit Recht ex conſtitutione leg. ſi quis in tantam, oder ex interdicto de vi& vi armata,&c. fuͤr⸗ nemmen wolte/ muͤſt er dieſelbige Clag coram or. dinario außhalten vnnd außleben. uandocunque T enim non agitur ex lege feudali, ſed alio ciuili re- medio, non itur neque ad pares Curigę neque ad do- minum feudi, ſed ad loci ordinarium, Curtins in fine ſui tractatus fendalis. nu. 4⁰. Sonſten iſt verſehens Rechtens/ da einer ſeinen Bruder erſtoͤche/ auff daß er das Erbe allein behlelte/ oder ein ander groſſe keloniam beginge/ nemlich daß er einen verriete/ alſs daß er mit auffgerichtem Haͤupt zu Hofe/ vnd offentlichem Turnir vnd Rieterſpiel nicht ſeyn koͤndte/ daß derſelbige ſich auch ſeines Lehens ver⸗ 8 „ e 4 △₰„ 41.7 2 luͤſtig gemacht hat/ Vnd dieweil er in dieſem nicht wi⸗ der ſeinen Herꝛn gehandelt hat/ faͤlt das Lehen auch nit an den Herꝛn/ ſondern auff den nechſten Schwert⸗ magen/ textus ſunt aperti in c. 1.§. denio. quæ puit pri. ‿ cauſ-feud. amitt. Si † vero non in dominum, ſed a- lias grauiter deliquerit, vel graue quid commiſerit, ſicut ille qui, fratrem ſuum interfecit, vt totam he- reditatem habeat, velaliud graue crimen(quod par- ricidit nomine continetur) commiſerit, verbi SrA- tia, hominem tradendo, vt in curia amplius ſtare non poſſit, priuabitur beneficio. Quia tamen felo- nia erga dõminum nõ fuerit facta, ad agnatum pro- ximiorem feudum pertinebit, ſi paternum fuerit, c. Ean ille qui interfecerit fratrem domini. Der dritte Punct der Haͤupt Frag beruhet auff dem/ Ob nicht dem Conſulenten nun mehr frey ſtehe⸗ vnnd Macht habe/ hieruͤber einen andern Lehenherꝛn zuſuchen vnnd zuerwehlen/ ꝛc. In den Lehen Rechten iſt klaͤrlich verſehen/ daß der Lehenherꝛ vnnd Lehen⸗ man mit gleicher Trewheit einer dem andern verwand vnd zugethan ſeyn ſollen/ pentext. ſupra allegat. in c. 7. de for fideli.“ Quod † Dominus eadem fide obligatus ſit va- ſallo ſuo, qua vaſallus obligatus eſt domino ſuo, Aluar. d.§. Domino. numer. 2. Quam fidem ſi non præſtiterit, impune ipſi non erit. Sicuti igitur va- 2 23 — 3 0 ſallus per ſuam feloniam feudo priuatur: ita&do- z2 minus proprietate, A. c.. qualiter domin. propr. feud. pri. Et hæc proprietas tali caſu ad vaſallum perti- net, A..domino& Llo d. ca. i. qualiter dominus Io. Nam ſicutiper delictum vaſalli in dominum com- miſſum, conſolidatur vtile dominium cum proprie- tate domini, ita per delictum domini commiſſum in vaſallum, conſolidatur direèctum dominium ipſi- us vaſalli. Aluarot. d c. domino nam.. Vnde cum do- minus ex vaſalli felonia, hanc ſaltein habeat ſuæ in- iuriæ vltionem, c.z H. denig Jud fuit prima cauſ. feu. amit. Ergo viciſſim vafallus ſuæ iniuriæ vltionem hanchabet, vt dominum directo dominie& pro- prictate exuat, E uerhard. in loco a Correlatiuis in fine. Diſpoſitum t in vno Laßrelarineu diſpoſitum eſt 4. 4 34 4 1 4 6 1 4 1 1 4 ¹ 3* ¹ 1 4 4 6 4 I 1 4 5 4 I ½ 4 1 I 4 1 ö 8 4 4 1 8 † 1 66 Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ German. K in alio. extut eft notabilis in leg. fna. Cod. de inditta Viduit. Hierauß hat nun der Conſulent zumercken/ was jhm ongefaͤhrlich in dieſen Sachen fuͤrzunehmen/ vnd wo die Sache in Rechtlicher eroͤrterung hinauß zuä= Dolch. UMan heim auff einen Widerkauff von dem Ertzſtifft verkaufft/ mit aller ſeiner Eyn vnnd Zubehoͤ⸗ bringen/ vnnd auff die Wege zuerhalten ſeyn will. Welches man alſo in der Kůͤrtze/ vnnd wegen anderer vorfallender Geſchaͤfft hat berichten woͤllen. Jedoch eines ſtattlichern vnnd beſſern Bedencken vnvor⸗ greifflich KAESPONSVM VIII SVvMMARIA. 1 Res quælibet præſumitur libera, niſi contrarium pro- betur. 4 2 Seruitus nunquam praſumitursſed allganti eam in- cumbbit onus probationiis. s us paſcendi non tantum inſtitutione vel alia vlti- ma voluntate acquiritur, verum etiam praſcri- ptionè vel conſuetudine præſcripta. 4 Tatientia ſuccedit in locum mandati. J Seruitutis ius aduerſario competere negans funda- tam habet intentionem de iure communi: qua propter onus probandi transfert in aduerſa- Vium. & Jn paſcendo ampliori numero pecudum vti non licet quam ſit conſtituta ſeruitu. 1 7 VL iilitas prinata non est preæferenda publicæ. † Pecoris nomen generale est,& comprehendit omnes quadrupedes, quæ gregatim paſcuntut. 9 Ius paſcendi ſi in fundo alieno ſimpliciter conſtitu- tum est, intelligitur cum omnu pecore cuiuſq;ue Leneérnts- 5 70 Legibus non exemplis indicandum eſt. 17 Argumenta ſuper exemplis extructa valde ruino- ſa ſunt. 8 12 lus paſcendi aduerſario competere ſi negetur, aſſe- renti incumbit probatio. 13 Tempus immemoriale proſè habens præſcriptione ſe tueri potest. 4 1 lurée paſcendi ſecundum naturam&l conſuetudi- nem loci Vtendum est, vbi nuila de hoc conwentio, conſudtudo, aut ſtatutum- Auff Begeren Martins von Aſſenhein. SEr Ertzbiſ choff zu Marienbrun hat das vmb ein jaͤhrlich Deputat eingethan/ vnd gehoͤ⸗ ren zu dem Hauß neun Hufe Landes vnd etliche Wieſſen/ die ſeyndt gelegen in dem Fuͤrſten⸗ thumb Arnſtein/ an den Emptern Weiſſeburg vnnd Blumenſtatt/ welche auch Ertzbiſchoͤff⸗ liche Marienbrunniſche Lehen ſeyn. Deßglei⸗ chen gehoͤren darzu das Dorff Alten Salueldt vnd etliche wuͤſte Felder/ als Finſterberg/ Hun⸗ nenfeldt/ Luͤtzelaw/ Stuͤbgeßgrundt/ Mager⸗ feldt vnnd Durrlandt. Der Acker iſt von den Innhabern des Hauſes ſelbſt gebraucht/ biß⸗ Hauß Salueldt/ dem Rath zu Salueldt weilen wann das Hauß wuͤſt geſtanden, vmnb Jäͤhruichen Zinß außchethan/ das Wiehe für den Hirten zu Alten Salueldt getrieben. Solch Hauß iſt nun Martin von Aſſen⸗ rung/ Gerichte/ Vntergerichte/ Freyheiten/ Bungftieden/ Nutzungen/ Zinß vnd Darff⸗ ſtedt/ beſatzt vnnd vnbeſatzt/ Zuwachs vnnd Anlage/ Fiſchereyen/ Ackern/ Wieſſen vnd ſchloſſen. Handt/ im Felde vnnd Dorfſe/ nichts außge⸗ fer ey zu gelegt. Solches wird von dem Rath von Saluedt angefochte auß dieſen Vrſachen/ daß die Ecken in den wuͤſten Feldern zum theil den Baͤrgern zuſtehen/ vnd das nicht allein das Dorff Alten Sallueld dieſelbẽ Felder betreiben/ beſondernſte aueh beneben denen deß Orts das ius paſcendi gehabt/ ꝛc. Vund weil zuvorn zum Hauß kei⸗ ne Schaͤfferey geweſen/ erachten ſie ſich nicht ſchuͤldig ſolche angezogene Neuwerung einzu⸗ reumen/ ſondern vermeynen/ der Inhaber deß Hauſes ſol gleichmaͤſſig andern Nachbaru ſei⸗ ne fahrende Haab fuͤr den gememen Hirten treiben/ vnd alſo ein eigene Hut zuhalten/ nicht befustſen. Hinwiderumb vermemner der Inhaber/ daß er an ſtatt deß Landts fuͤrſten damit wol befugt ſey/ vnd der Gaſt den Wirt fuͤglieh nicht auß⸗ treiben ſolte/ vnd bittet ſich hierauff des Rech⸗ ten zubelernen.“ S3e Vrſachen warumb die von Salueldt dem — Innhaber deß Hauſes/ die eygene Schaͤfferey nicht geſtatten woͤllen/ ſeyndt erſtlich/ daß die Ecker in den wuͤſten Feldern zum theil den Buͤrgern zuſte⸗ hen/ vnnd alſo das dominium fuͤrwenden/ Darumd ſie nicht ſchuͤldig einig Seruitut vnnd Beſchwernuß darauff bringen zulaſſen. Nam quælibet f res præſumitur libera, niſi con= trarium probetur. vt dicit gloſſ. in verb. prohibet in l. altius. C.de ſeruit. Etſeruitus † nunquam præſumitur, ſed alle-: ganti ceam onus incumbit probationis, Bartol-in 1./1 prius.: num, 1³. f.de no. op. nunc. Zum andern/ daß nicht allein das Dorff Alten Saluedt dieſelbigen Felder betreiben Sondern ſie auch reet proban V agsuiu mardendaßt gäuhfden, grincesſeauchd fatanmiet ranttudonem n ninatiemn, quo felha aur. ldec drucmſulertin ⸗ fnn. Treb- Mdat. Wrfinſtodaßde⸗ daadenftſaſigern Wrnacropecudum kncitsprrferatun dunnaderN sti da GRi duß dJ ſat ähſt gön ſaggme Hirenhah dnenaddas ender a ddah de Feheſen Githergabeen r Agumendum auranifemtdmn Aon vnddaſclbſtee aa. ugelegt. ſhſa 4 lcheswirdvondem Ni e echaaußdieſen Vrſach e rüſten Fedden zun i i a vnddasnichtallen aic addrſelbe gehderbenn iſa mehendenendeß Ortz aut) a. Vund wellzuvor er)yſ Haffercy geweſen/ ga 88 gſol heangezogene N hm ſondemverneynen i ſol gleichmſſigande i rade Haad für den, n erndalſo ein igene.) Mat ſcyn. widerunb vermenntti He atdeß Landtsfürſten ve⸗ dder Gaſt den Wr olte/ vnd bitteiſihs idſ canen. 4 Vrfachen nammd R n adaber dß Hauſſs d 4 4 aen woͤlcm fondc d aen Feldem zum t ah dalſodasdomme 23 däͤdigenuz Scuin e anaen zulaſſen um un erait.— nquan tt rod ruttu b ncumbek F SGa a at 4 auch beneben denen deß Orts/ das ius paſcendi ge⸗ habt/ vnd alſo in poſſeſſione vel quaſi iuris paſcen- di, beneben denen zu Alten Salueld geweſen/ vnd dieſe Newerung! ſo jhnen an der Weydt groſſen Abtrag z thun wuͤrde/ mit Wiſſen einzuraͤumen/ lus paſcen- di non tantum inſtitutione velalia vltima volunta- te acquiritur F. nal. Inſtitut de ſeruitat. Verum etiam præſcriptione, vel conſuetudine præſcripta„ſicut alia quælibet ſeruitus& ius acquiri oteſt; l.:. Cocdl. de ſeruit. Et ſuflicit perſonas etiam de vniuerſitate ſingu- lares, licet non appareat de ipſorum mandato, cuius 4 †in locum patientia ſuccedit, l. qui patitur-ſmanda. in g. poſſeſſi one, iuris vel ſeruitutis pro ſe, vel alius nomine fuiſſe, ſ/in. in fi.&l. quod meo. S l. interdum, cum ibi not. ſ. de acqui. poſſ. Zum dritten/ daß die vorigen Inhaber deß Hauſes hiebevor in den Schloßgerichten kei Vorwerck/ vnd alſo auch keine eygene Schaͤfereyen gehabt haben. Ille 5 †qui dicit aduerſario non competere ius ſeruitutis, fundatam habet intentionem de iure cõmuni qua- propter onus probandi transfert in aduerſarium. Bart. in loſt in æadibus. C. de ſeru. Zum vierdten/ daß die vorige Innhaber deß Hau⸗ ſes jhr Viehe fuͤr den gemeinen Hirten getrieben ha⸗ ben/ welches ſie auch der Geſtalt/ wie zuvor geſchehen/ leyden kondten/ wie jr miſſiu in fine außweiſet/ vnde per conſtitutionem noui paſtoris diminuitur pre- tium publicum, quod datur paſtori communi, art. 6 Ja. lib. 2. Landtr. Ideoque non f ampliori numero pecudum vti licet in paſcendo, quam ſit conſtituta ſeruitus. leg. 1.§. Trebatius. cum H. ſequent. de aqu. quot.& af. Zum funfftẽ/ daß die Weyde vmb Sallueld herum̃/ auch die Trifft faſt gering ſey/ ꝛc Ig. ratione paſcuorũ 7&pro numero pecudum menſura facienda, ne pri- uata vtilitas præferatur publice. b Dagegen wender Martin von Aſſenheim/ als jetzi⸗ ger Inhaber deß Hauſes Salueldt ein. Erſtlich/ daß die Innhaber deß Hauſes/ wann ſie den Acker ſelbſt gebrauchen/ jhre Pferde durch jh⸗ ren eygenen Hirten haben außtreiben vnnd huͤten laſ⸗ ſen/ vnnd das ander Viehe/ weil daſſelbig in geringer Anzahl da geweſen/ zu Zeiten fuͤr den gemeinen Statthirten haben treiben laſſen. Hoc argumentum tantummodo fundatum eſt pro certo pecudum genere, nempe pro equis, non autem diſponit de aliis. 1 8 pecoris f autem nomen generale eſt,& compre- hendit, omnes quadrupedes, qᷓ gregatim paſcuntur. 9 hlegatus.. pecudib. ff.de lega. 3. Vnde ſi † ſeruitus vel ius paſcendi in fundo alieno ſimpliciter conſtitu- tum eſt, intelligitur cum omni pecore cuiuſque ge- neris, argum. l. certo generi.§. final. ff. de ſeruitut. ru- hiic. prad. 3 Zum andern/ daß gleichwol das angehoͤrig Dorff Sallueldt allewege drey eygene Hirden mit Rindt⸗ viehe/ Schafen vnnd Schweinen gehalten/ vnnd ei⸗ nem jeden Nachbarn freyſtehe/ ſo viel fahrende Haab als er außfuͤttern kan/ zu halten/ vnnd daß wol ein Kottſaſe vber hundert Schafe hat/ vnnd darmit die alten Salineldiſchen Feldtmarcken/ vnnd die vier wuͤſten Felder betreiben. Zum dritten/ ob wel das Hauß kein eygen Vor⸗ werck gehalten/ in den Schloßgerichten/ vnnd daß Reſponſ luris Decad. XI. Reſponſ. VIII. 67 auß dieſen Vrſachen/ daß es keinen Acker deß Orts gehabt: So weren ſie doch gleichwol allweg maͤchtig geweſen/ das Dorff zu vermehren/ wie es dann jn⸗ nerhalb viertzig Jahren mehr dann in die fuͤnfftzehen Hoͤfe auffgebawet/ welche alleweg mit den vorigen Nachbarn in jre Freyheit vnd Gerechtigkeit getretten/ vnd ſich alſo derſelbigen antrifft huͤte vnd weyde/ vnd andern ohne jemandts verhinderung theilhafftig ge⸗ macht/ vnd das biß auff dieſe Stunde. Zum fuͤnfften/ daß auch dem Hauſe freygeſtan⸗ den! da die Bawren daſelbſt zu Zeiten vberleng Schafe gehabt/ von denſelbigen das Weydegeldt zu⸗ nemmen. Zum ſechſten/ werden von dem Inhaber deß Hau⸗ ſes etliche gleichmaͤſſige Exempel angezogen/ welche auch eygene Schaͤferey angerichtet/ ob ſie wol keinen eygen Acker daſelbſt haben/ die dann auff die hohe O⸗ brigkeit gerichtet worden ſeyn. Non f exemplis, ſed 19 legibus iudicandum Imoj argumenta ſuper exem- plis extructa valde ruinoſa ſunt, per vulg. Zum ſiebenden/ daß der Inhaber noch ſechtzehen Hufen Landts erkaufft/ welehe in vorberuͤhrten wu⸗ ſten Feldern/ in den Schloßgerichten gehoͤren. Dar⸗ auff er jaͤhrlichs in die dreyſſig Wiſpel Korn/ Mart⸗ enbrunniſcher Maß ſaͤen kan/ vnnd ſonſt andere Wieſſen mehr. Zum achten/ ob gleich die von Sallueld die Serui⸗ tut der Koppel Hude erweiſen moͤchten/ Das ſie jedoch gleichwol keinen andern Titul oder Ankunfft haben/ auch ſonſt die Acker auff gedachten wuͤſten Feldern/ nicht allein den Buͤrgern zu Sallueldt/ ſondern auch andern Frembden mehren Theil zuſtehen/ aber den⸗ noch alle in den Schloßgerichten liegen. Zum neundten/ dieweil auch ſonſten ſo viel Pla⸗ tzes vorhanden/ daß ein ziemliche Schaͤferey wol kan erhalten werden/ daß dennoch die von Sallueldt an jhrer erlangten Sernitut nicht gehindert/ ſondern darbey bleiben koͤnnen. Derowegen der Verwalter deß Hauſes es darfuͤr achtet/ daß die von Sallueldt jhrem Landtsfuͤrſten ſolche Nutzbarkeit zu ſchaffen/ wel ſie dannoch auch jre Gerechtigkeit zur Notthurfft erhalten koͤnnen/ mit Fugen uicht zuhindern hetten. Wann die obgeſetzte jedes Theils Argumenta ge⸗ geneinander geſetzet vnnd conferiret werden/ So befin det ſich/ daß dem Innhaber deß Hauſes Sall⸗ ueldt/ die Beweiſung/ daß er moͤcht eine newe Schaͤ⸗ ferey daſelbſt anrichten/ auffliegen wuͤrde/ vnnd das auß dieſen Vrſachen/ dieweil ſie der newen Schaͤfe⸗ rey der Orter/ vnnd alſo deß iuris paſcendi nicht ge⸗ ſtaͤndig ſeyn woͤllen Igitur fundatam habent in- tentionem iure communi, vnde † aduerſario in- cumbit onus probandi. Bartol. in l. ſi in adibus. ff. ad leg. Mquil. Zum andern/ daß ſie auch ſo lang die Hute daſelbſt gehabt/ vnnd keine Schaͤferey gehalten worden iſt/ daß keiner iſt/ der das contrarium ſagen koͤnne. Cum igitur tantum temporis †, cuius initii, memoria non eſt, pro ſe habeant, merito quoque præſcripſiſſe intelliguntur, facit text. in l. 1. Cod. de ſeruitute. Zum dritten/ da diß ſolte in dubium gezogen wer⸗ den/ ob auch dem Inhaber gebuͤhret/ einige Schaͤfe⸗ rey da zu halten/ vnnd man da nicht wuſte/ wie vnnd welcher Geſtalt jhme das mäͤchts nachgegeben ſeyn/ ſo 4 11 12 8o Dn Joach. Mynſing. muſte dieſe Keg ul darinn gehalten werden/ daß er det Hute vnd Weyde/ nach Art vnnd Gelegenheit deß 14 Orts gebrauchen muͤſte/ Nam vbi nullat eſt conuen tio, conſuetudo, aut ſtatutum de hoc, tunc ſecun- dum naturam ſeruitutis iuris paſcendi,& qualita- tem loci vti debet. Cepolla in tractat. de ſeruit. ru- ftic. præd. cap. 9. 4 uunn vurpen. koͤmpt jhm das Sachſenrecht zu Stewer vnnd Huͤlffe, da es ſaget: Niemandt mag einen eygenen Hirten haben/ da er dem gemeinen Hirten ſeinen Lohn mit mindereer habe dann 3. Hu⸗ fen Landts oder mehr/ die ſeyn eygen ſeyn oder Lehen/ Wer die hat/ der mag wol einen ſonderlichen Schaf⸗ hirten halten oder haben/ art ꝓ4. lib. 2. Dieweil nun der von Aſſenheim nicht allein drey/ ſondern wol ſechtzehen Hufen Lands daſelbſt gekaufft/ vnnd alſo titulum& diſpoſitionem iuris Saxonici fr ſich hat/ vnd der Orter/ da die Sache ſtreittig iſt/ das Sachſen Recht in vblichein Gebrauch gehalten wirdt/ erachtet man/ da die Sachen ſolten zur Recht⸗ licher Eroͤrterung gerahten/ vnnd auff die Vniuerſt⸗ teten geſchicket werden/ es wuͤrden die Vrtheilfaͤller dem Buchſtaben deß Sachen Rechts nachgehen/ vnd dem von Aſſenheim ein eygene Schaͤferey anzurichten vnd zu halten/ mit Recht zu erkennen. AESHPONSVM IX. olitas infeudare poſſunt. 2 Pralatus vel Epiſcopus non potest mutare anti- 1 BPræalati vel Epiſeopi preter conſenſum capituli, ra quas feudi conſuetudincs ſeu antiquæ inuéſtitu- raæ renorem, maxime in cauſſam Eccleſi du- riorem. 3 1 Inueſtitwra, quæ in maſculis ficri oon ſu euit 2 1 faæ- minas protendi nequit. Pro Conrad Hahnenfuß gemacht. ⅜ Dler Ehrnueſter/ beſonders guter Freundt/ als ich ewere Handtlung/ ſo viel jhr mir deſſen Be⸗ richt zugeſchicket/ durchleſen/ ſage ich kuͤrtzlich: So viel Godtfrieden von Lauterbach/ Johan von Stam⸗ heim/ vnd Jaeob von Walluff/ dieſe Sache betrifft/ Nach dem in den Bienſtaͤttiſchen Regiſtern vnd al⸗ ten Sahlbuͤchern deß Thumb Capittels/ denn im Rechten vollkommener Glaube gegeben/ befunden wirdt/ daß derer von Allendorff Guͤter von alters her Bienſtattiſch Lehen geweſt/ Auch Anno 1434. Da⸗ uid Spaͤtten/ auch Oauld genandt/ verlehnet wor⸗ den So hat weylandt Extzbiſchoff Carle gut Fug vnd Recht gehabt/ weil durch Abſterben Ott/ genandt Spaͤtren/ E. F. G. die Lehen heimgefallen/ eweren Vatter vnder dieſelbe widerumb zu belehnen/ ſon⸗ derlich weil dieſelbig der Biſchofflichen Taffel nicht ſeyn einverleibet geweſen. Derohalben dann ewerem BVatter/ auch euch dieſer Zeit/ deß Capittels Bewilli⸗ gung in ſolcher Belehnung nicht Noht geweſt/ oder 4 noch iſt. Prælati enim t vel Epiſcopi præter conſen- ſum Capituli res ſolitas in feudare poſſunt, Bald. c.r. ui feu. dare poſſunt. Jui allegat c. 1. F.& in clericsimm. hidle inaeſi. inter dom.& vuaſall. lis oriatur, ſeuuitur Cald. in tit. de conſuet. conſ. Vlt. fol. y. cum cu.. coll. de re iudlicata. Fede. de Sen. ig. onſ. 1 Iuriſconſ. German. Et communiter etiam de conſuetudine itatene. tur, licet quidam contra nitantur. ¼ 3 Vnnd iſt dieſe Meynung alſo in Rechten ergruͤn⸗ det/ daß auch die Gelehrten ſagen: Wenn gleich die Lehen der Kirchen heimgefallen/ daß die nicht allein frembden Perſonen/ ſondern auch der Biſchoffe vnd Pralaten/ Blutsfreunden/ wann ſie ehrliche Perſo⸗ nen ſeyn/ moͤgen gegeben werde. Vtvidetur vellegloin c. decenter.„9. diſtinct. facit f. non ſutis, cum e. ſojs. 99. diſt. Abbas in. vt ſupr. de neb. Eœccl. nohaulienand. & hæc eſt communis opinio, p t Iacob. de Belauſb. in c. t. qui feud. dare poſſfſfſf. Weil nun diß ein einhelliger Beſchluß der Rechts, gelehrten/ vnd gnugſam dadurch außgefuͤhrt iſt/ daß Ertzbiſchoff Carle/ der von Spaͤtten/ vnd ſonderlich der von Allendorff Guͤtter/ die von altershero Bien⸗ ſtaͤttiſch Lehen geweſen/ vund bey S. F& Ga eben der Kirchen heimgefallen/ auch ohne deß Capittels Be⸗ willigung/ ewerm Vatter wol hat moͤgen verlehnen. So folgt darauß/ daß Henrich Spaͤtten Anſfſtan⸗ dung Frawen Julian von Landaw gethan! vnange⸗ ſehen/ dieſelbe mit bewilligung hochermeltes Biſchoß⸗ fen vnd Capittels geſchehen/ ewerm Vatter ſeligen oder euch/ in Lehenguͤtern/ ſon derlich in den Lehenſtuͦ⸗ cken! dieewer Vatter allbereit in Beſitz bekommen/ oder auch den Guͤtern/ ſoj hreuch noch erkuͤnden koͤn⸗ net/ daß ſie zu dem Lehẽ gehoͤrig/ nicht mag eintger Ge⸗ ſtalt hinderlich ſeyn/ Dann dieweil ſolche Außfſtan⸗ dung drey Jahr nach der Belehnung geſchehen, hat S. F. G. noch das Capittel jhme oder euch dar⸗ durch ewer erlangt Recht an den Lehenguͤtern nicht entziehen koͤnnen. 8 au dem ſo iſt auch in Rechten verſehen/ daß kin Biſchoff/ auch mit Bewilligung ſeites Thtanea⸗ pittels/ die Natur vnnd Eygenſchafft der Leheumoͤg⸗ veraͤndern Quia Prælatus vel Epiſcopus- né potelt, mutare antiquas foaudi conſuetudines ſeu antiquæ inuellituræ tenore, in cauſſam Eocleſiæ duriorem, veluti cũ inueſtituraf in maſculis fieri conſueuerit; ad fœminas protendi nom poteſt, vt tenet Iuc de Bel Alaar.& Præpoſ- ca. z. qui jend. dare poſ. Tacit text. in c.i. imiliter, in tit. de loge(orr. Bald. in dilt. au- then. ſi quas ruinas. de ſacroſ. Eccleſ. Barr. in d. auth- qui rem, oodemtiud//.%&/ Weil nun auß dieſem Nechten erſcheinet/ daß ein Biſchoff die Natur vnd Eygenſchafften deß Lehens nicht kan veraͤndern/ Viel weniger hat hochermeltet Ertzbiſchoff vnd Capittel deß Ergſtiffts alte Lehengi⸗ terzu Erbe machen/ oder in ſolche Auſfſtandung dardurch die Guͤter erblich alienirt/ bewihigen kin nen/ Dann ſolche erbliche Vberlaſſuna/ verenderung vnd Alienation/ der Biſchofflichẽ oder anderer Geiſ⸗ lichen Guͤter im Rechten zum hoͤchſten verbotten vnd nicht zugelaſſen ſeyn /laubemus. C. de uer-funti Erul &§. 17. de reb. Eccleſ- non alien. lib.. Bart: in authen- hoc iuts porteltum. de Haor ſandt. Ecoleſ- l Eben ſo wenig kann euch auch hindorlich/ oderin ewerm Lehen abbruͤchtg ſeyn/ daß folgendts Anno ſo⸗ die Spaͤttiſchen den Zehenden zu Hohenrot/ auiß ewe⸗ rem Lehen/mit Bewilligung deß Thumb Capnttels u Bienſtatt verkaufft haben/ dann ſo fers/ eweim Be⸗ richt nach/ derſelb Zehendt in das Lehenaur gehorig iſt ſolcher Kauff vnd Aufflaſſung/ vnangeſehen/ deß Ca⸗ pittels bewilligug/ auß vor angezeigren Vrſachen/ vnd auch darumb von Vnwurden daß ſie in den Aiſchoff 4. lichen etea awmünf ug güllchu Fhereuch geina G 7 1 — — S — lhn vund nudeeſin iſe puns zuſ fanäc ſtrtti fa ſerdanſo ſachih nersaenn dewen Jutian ven za be mit hewibiaungſoch mittels geſchehen a. dmn dchengüͤtern, ſondet rerer Vatter allberat 1 6 dNn Güten ſei breuch 4 nn dan hegehorig mie an Nruch ſchn/ Dann dich ah ec- Jahr nach der B nn 8 G mcch das Capittelj a nd clangt Recht anden in R kemmen. b een ſo iſtauch in Rechten iis frauch mu Bcrllzun ai de Nannrand Epgenſch ißt en Li DrehtusvciEf uisf untiqus feudi conſuen d urrtenore, in cauſſm! 1o. x 1. amnnprotendi non potel tih Iro⸗ 1ca. 1Klfeu. fmüter, uui lelegele aau raunds. dt far*Ea Pn „ rudem ttul. teffend Captttelds Ff* machen/ odet in d Ehe machh, e 5 die Güter crölch ae ane Oi 12 4 5 1 ſtaeh 1 4 blt 1 8,. Dann ſolche erblice ⸗ 1 ſern brüͤchtg ſch 8 *“ I endel 1 6 40 9*„ en S 1Ohn ddan 2 dieſer ten moͤchte ſtreittig fallen/ weiter nicht diſpu⸗ Carlens gar vnd gantz keine verwaltung gehabt/ no jhnen dieſelbe gebuͤhret hat. 8 ggeh ch Aß welchem dann erfolget/ daß ewer Be⸗ lohnung/ vnangeſehen Henrich Spaͤtten Auffſtandung/ deß Ertzbiſchoffs vnnd Capit⸗ eels Bewilligung/ auch deß folgenden Ver⸗ kauffs deß Zehenden zu Hohenrodt im Rech⸗ ten beſtaͤndig iſt/ vnd jhr derſelben von Rechts⸗ wegen billich zu genieſſen habet. DObaber euch von noͤhten zubeweiſen/ was fuͤr Spaͤtten Guͤter in das Lehen gehoͤren/ o⸗ der den angegebenen Erben/ welche Stuͤcke zu dem Erbe gehoͤren/ außbuͤndig zumachen/ ge⸗ buͤhren will. Darauff ſage ich kuͤrtzlich/ daß im Rechten alle Guͤter vor Erbe vnd frey vermuhtet vnnd gehalten/ es werde dann Dienſt oder Lehen⸗ pflicht darauff erwieſen/ darauß dann erfol⸗ gen wolte/ daß euch ſolch Beweiß muſte auff⸗ erlegt werden.— Nach dem jhr aber nicht allein die Biſchoff⸗ liche/ ſondern auch deß ThumbCapittels al⸗ ee Lehen Regiſter vnnd Sahlbuͤcher/ daß die Spaͤtten Anno 143 4. vnnd Anno 147. mit der von Allendorff Guͤtern/ in der Marck Tannenhauſſen belohnet worden/ vor euch haben. b DO b dann hierauß ſolche Præſumtio vnnd ſtarcke Vermuhtung entſtehe/ daß ſolche Guͤ⸗ ter Lehen/ vnnd derhalben ewern Widerthei⸗ len die Beweiſung/ welche Guͤter Erbe we⸗ ren/ auffzulegen ſey/ Darvon wil ich/ weil Punct zwiſchen euch vnd etlichen Leu⸗ tiren/ ſondern ſolches Herꝛn N. von N. wel⸗ cher ein hochberuͤhmbter Juriſt iſt/ vnnd den andern fuͤrtrefflichen Breittenbergiſchen Raͤh⸗ ten befehlen/ die euch in dieſem vnd der gantzen Sachen das beſte rahten/ vnd ewer vnd ewers lieben Bruders Gerechtigkeit mit ſtatlichen be⸗ ſtaͤndigen Rechtsgruͤnd? werden außzufuͤhren wiſſen/ Vnd habe ich diß mein einfaͤltig Beden⸗ cken/ auff ewer Begehren/ euch in Eyl vnan⸗ gezeigt nicht moͤgen laſſen. KESPONS VM X. SVM MARIA. 1 Conſuetudines& ſtatuta cuiuſque loci inter- dum magis attendi ſolent, quam iura com muniaä. 2 Dos& paraphernalia bona extra dotem ma- ito aſportata, poſt mortem matiti mulieri Reſponſ. Iuris. Decad. XI. Reſponſ.IX. 63 lichen Guͤtern/ ſonderlich bey Leben Ertzbiſchoffen præcipua debentur ex bonis mariti, er- iamſi de repetenda dote nulla pactio inter- uenerit. * Dor& donatio prpter nuptias per omniaſunt æqualia, paribuſg, paßaubus in omnibus& per omnia ambulant. 4 Mulieri indotatæ quarta pars bonorum ma- riti cum vtenſilibus poſt mortem eius debe- tur. Secus est de iure Saxonico, vt num. 5. 5 Morgengab/ quia ſit in iure Saxonico remiſe & 1 Huue. Quid item Mußtheil& Gerade/ num. 7. 8. 9 In Succedendo ab inteſtato ſecundum conſue- uadines& ſtatuta originis defuncli iudi- candumeſt. 10 Res hereditaria a poſſeſſöre pro herede cum frulibus reddenda&reſtituenda eſt. Quin & deperditarum rerum rationem dare te- netur, num. 1I. 12 Reconuentio in prima inſtantia ante velſta- tim poit litis conteſtations inſtituenda eit. Damnum ex mora in exſecutione peti poſe du- hium noneſt. 14 Condemnatus in certam pecuniæ quantitatem ſi non ſoluerit, poteit victor in exſecutione petere vſuras centeſimas. 15 Rei iudicatæ actio ſolemnis eft. 15 Damnorumratio in actione rei iudicatæ ha- betur. Im Hudicis officium abſgq, vlla ſolemuitate implo- rari poteit. Auff Johanns von Stambheimbs Begehren geſchrieben. KS wirdt eine Rechtsbelernung auff drey vnderſchiedliche Fragen auß einer Erzeh⸗ lung der Geſchicht/ gezogen/ begeret. Erſtlich/ als einer Frawen/ welche auff ei⸗ nen Erbfall/ als eine Erbin geklaget/ die a⸗ ber nicht erhalten koͤnnen/ allein in der Vr⸗ theil jhre Fraͤwliche Gerechtigkeit vorbehal⸗ ten/ wie weit ſich dieſelbige Vrtheil er⸗ ſtrecke. Zum andern/ weil die Frawauff einen Erb⸗ fall/ als eine Erbin geklaget/ wie geſagt/ vnd Beklagter darvon abſoluiret/ vnnd alſo die geklagte Erbſchafft allein vnnd fuͤr ſich verthe⸗ diget/ Ob jhm nun auch zugleich die Wette⸗ ſchatz Guͤtter/ auch ſonſt Zin 5 vnnd Renthe/ vnnd andere vnbewegliche Guͤtter/ ſo die Frauw noch von der Erbſchafft/ darzu ſie Erbin hat ſeyn woͤllen/ vnderhanden/ zuer⸗ kandt ſeyn. b 70 b Zum drieken/ ob det Beklagter ſolche erzehl⸗ te Stuͤcke zu der Erbſchafft gehoͤrig/ mit der Eyſecution deß geſprochenen Vrtheils erlan⸗ gen koͤnne/ oder ſonſt ein newe Reconuention Klage anſtellen muͤſſe! oder wie ſonſt hierin DIRIGAT DOMINVS VERBA MEA in verba veritatis& iuſtitic. ASff die erſte Frag iſt kuͤrtzlich die Antwort/ ob wol ſolche Frag durch die beſchriebene Keyſerliche/ auch Saͤchſiſche Recht/ nach eines jeden Diſpoſition jhre Reſolution haben moͤchte/ vnd denn dem Herꝛn Conſultori vnbetvuſt/ welches von jetztgemeldẽ Rech⸗ ren deß Orts vornemlich im Gebrauch gehalten wird/ So will doch ſolches an dem loͤblichẽ Landts Gebrauch vnd wie es vnder den Rittermaͤſſigen Perſonen/ vnd denen vom Adell/ biß daher der Orter her gebracht vnd gehalten iſt worden/ am meinſten gelegen ſeyn/ vnd be⸗ ruhen/ Inſonderheit vnd darumb deſto mehr/ weil ſich auß dem zugeſchickten Bericht befindet/ daß ars Keyſ. Cammergericht der Succeſſion halben in den Actis mehr auff den Landtſitlichen Gebrauch/ als die gemei⸗ ne beſchriebene Recht gedrungen/ darauff auch der Richter in ſeinem Vrtheil gegangen/ vnnd die Be⸗ klagte alſo von angeſtalter Klag abſoluirt vnnd ent⸗ bunden ſeyn/ Cum R alias in talibus caſibus magis attendi ſoleant ſtatuta& conſuetudines cuiuſque loci, quam iura communia. Nam totustitulus Co. de patt. conuent. illis cedi96t. Dannn das obgemelde Vrtheil auff die beſchrie⸗ bene Keyſerliche Recht/ ſo viel die vorbehaltene Fraͤw⸗ liche Gerechtigkeit anlanget/ ſolt verſtanden werden/ wolte der geweſenen Klaͤgerin/ auß jhres verſtorbenen Manns/ Adams von Stambheim ſeligen Verlaſ⸗ ſenſchafft zuvorauß gebuͤhren/ jhr eingebrachtes vnnd beweißliches Ehegeldt/ deßgleichen was ſie ſonſt vber jhr eingebrachte Eheſtewer an Guͤtern/ Geſchmuck/ Kleydern vnnd Kleinodien jhrem vorigen Ehewirth zugebracht/ vñ zu Latein bona paraphernalia genandt werden/ vnd womit daſſelbig auch jhr in ſtehender Ehe 2 were verbeſſert worden. Dos enim& parapher- nalia bona extra dotem marito aſ portata, ſiue pro- pria, ſiue hereditaria, ſiue aduentitia fuerint, poſt mortem mariti mulieri præcipua debentur ex bo- nis mariti, ſecundum Paul. de Cuſtr. in authent. pra- terea. ¶. vude vir& vxor. Et tractatur inl. 2 290 F. dotis autem. ff. de iure dot.& in l. hac lege. C. de pact. conuent. cum ſimilibus. Etiamſi de repetenda dote nulla pactio interuenerit, quia lex fauore dotis huiuſmodi pactum ſupplet. I.. in princ. Cod. de res Vxor. actione Darnach gebuͤhret jhr/ was jhr zur Gegenverma⸗ chung oder Widerſtattung/ an ſtatt einer donation Propter nuptias genandt/ verſprochen/ welches dann nicht geringer/ dann das eingebrachte Ehegeldt oder 3 Dos ſeyn muß/ Cum ſ per omnia ſint æqualia, dos & donatio propter nuptias, paribuſque paſſibus in omnibus& per omnia ambulent, dt in§. ft& a- lind. Inſtit. de donat,& ibi gloſſ.& tenet Bald. in auth. ſiue a me. C. ad Velleia. Facitl. dos duta. Co. de douat. ante nupt. auth. æqualitas. auth. ſed quæ. C.de pact. conu. Vnd in ſonderheit/ wo Eheberedung auffgerichtet/ darinn von der Widerſtattung geordnet/ dann ſolche Eheberedung vnd Pacta muſſen gehalten werden vor Dn JIoach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani allen dingen/ vnd nicht allein in dem Fall/ ſondern auch in allen andern/ ſo ferꝛn ſie der Vernunfft vnnd den Rechten nicht zuwider/ vttot. tit. C. de pact. cona. Vnd ſolches alles/ ſi mulier dotata fuiſſet, alias † indotatę quarta pars bonorum mariti cum vtenſi- libus debetur; ſecundum auth. praterea.& ibi Da. Cod. vnde vir& vrxor. So viel aber die fraͤwliche Gerechtigkeit nach Sach⸗ ſenrecht betreffen thut/ nimpt die Fraw/ Adeliches Stam̃s/ die Morgengab/ Mußtheil/ Gerade vñ eih⸗ geding/ ſo ferꝛn ſie ein Ehegeldt eingebracht/ ſecundũ Lipſenſes& Magdeburgenſes,& eſt Weichb. arn⸗. & ibi additio ad glo.& Landtr. lib: art. 27. 3 Heette ſie aber kein Ehegeldt eingebracht/ se eſſet in. dotata, tunc † ſuccedit in tertiam partem bonorum; mariti, ſine vtenſilibus, ſecundum glo. in art dici. 2. 6& Landtr. lb. 1. art. 24½. Et ſic pronuntiant Do- mini Curiæ. Was nun zur Morgengab/ Mußtheil/ Gerade gehoͤret/ iſt zulang zuerzehlen/ auch ohne Noht. Dann alles was die Fraw fuͤr jhre Fraͤwliche Gerechtigkeit vertheidigen wil/ muß ſie/ wie recht/ beweiſen/& ſic illi incumbit onus probandi. Darumb ſich der Herr Rahtſucher nit hat noch zur Zeit damit zubekuͤmern. Sonſt was Morgengab ſey/ vnd darzu gehoͤre/ fin. 6 det er in Lehenr cap. 3:.& Landtr lib. 1. art. 2 ½in text. &⅞ Weich b. art. 22. in text. Mußtheil was das ſey/ vnnd was darzu gehoͤre⸗ findet man im Landtrecht lib. art. 22. Weichbart. 27. & ibi in glo. Item çehenr. c. τ3. in glo. Gerade/ was das ſey/ vnnd darzu gehoͤre/ findet; man im Weichb art. 23. in prima quæſt. eo a. art. 29. Landr.& Lehenr. c. rs. inglo.ſ Vnnd wil allhie dem Heren Rahtſucher fuͤrnem⸗ lich noͤhtig ſeyn/ acht darauff zugeben/ was der Orter vnder Rittermaͤſſigen Perſonen gebraͤuchlich ſey/ dañ die gantze Haͤuptſache/ nach deß Orts Gewonheit/ da der Verſtorbene/ de cuius hereditate actum eſt, ge⸗ wohnet/ geoͤrtert werden/ wie dann auch von Rechts⸗ wegen hat geſchehen muͤſſen Secundum ſtatuta enim& conſuetudines originis defuncti in ſucce- dendo ab inteſtato iudicandum eſt, ſöcundum Sah. inl. cunctos populos. de iuſt.&& inr. Modern. in c. quod. clericis. de fo. compe.& tenet Alex. conſ. 16. lib. 12.&S ſe quitur Auguſt. Boer. in familiarib. quaſt. q. II.n.. Darumb dann auch der Punct die Fraͤwliche Ge⸗ rechtigkeit betreffend/ darnach zurichten/ vnnd wie vor geſagt iſt/ die Fraw/ was in jhre Fraͤwliche Gerechtig⸗ keit gehoͤret/ wie recht/ zu beweiſen ſchuldig. Darumb dem Herꝛn Rahtſucher noch zur Zeit nicht weiter hie rinn von noͤhten/ allein daß er ſich erbiete/ jr die Fraͤw⸗ liche Gerechtigkeit/ ſo viel ſie deren anßbuͤndig machen vnd liquidiren kan/ vnnd bereit nicht hinweg hat/ zu⸗ erſtatten/ damit hat er ex ſua parte gnug gethan. Die andere Frag belangendt/ Dieweil belegte Renthe/ Zinſe/ Baarſchafft vnd Wetteſchatz/ auß⸗ ſtehende Schulde/ liegende Gruͤnde/ Siegel vnnd Brieff/ alles ins Erbe gehoͤren/ beyde nach Keyſer vñ Sachſenrecht/ vnd gar nicht in die Gerade/ Mußtheil oder Morgengab: Es were dann daß die Fraw/ wie Recht/ darthun vnd beweiſen koͤndte/ cum non hac præſumantur, daß ſie mit den Stuͤcken/ oder etlichen derſelbigen bemorgengabet oder beleibzuͤchtiget/ Der⸗ wegen folgen dieſelbigen auch nicht der Frawen/ ſon⸗ dern dem Erbe vnd Erbnemmen/ derhalben dMc die Fraw 1 Von die dri merronichtſ aatetcommuntsc im heſ mideo nutudenut amm. ge. Düſtden der eEeaxnten Klag aneanuſäleper, ersſircherahrſe 9 windalſodadurc perltem cie zaletm Stanhe wiizaſdſe tandncme dgen wil muß ſirwieraht 4 Da Onus probandi. Dar ucha mit datnochzur Jait das Norzenzab ſe en Ichenr cap. 31. Landtr! echbrt 2. mtent. V 8 eicdeltnasdasſgy /din 1 mantm(andtrecht 16 1an. Mte agaltem eheur c. 6.,. aade twas das ſoy vnndde i Weichb„r. z inprim Lehen 6.ndhH. and wil allhie dem Henn? iühii deis ſcon achtdarcuffzug ſhett Amemiſſixen Perſonen; t ae Htupeſache /nach deßg Mla rtebene decuiushered aru irer werden wiedan dhe der gechehen mifm K conſuerudines riins adioreſtto iudicandumt if „rr pulo¹ deinf. Sun. V 4 Ar,oes tenct Lbr 4 Araf. Verarfauuni a 3 1 1 und dam auch der Pmn 1 ebereffmd dama ut de Frew wasmffte ⸗ tret wierecht anbeweſh — Naäbtluchcrnechnn n Adl tſu. it alendaßcſ 2 — —— 3 ——————— 3 ſ öͤͤ ͤ ſor. S. vlt,&!iſequ. ff. d.iit. 4 88 MRKeſponſ luris Decad. XI. Reſponſ. X. Fraw ſchuldig vnd pflichtig/ dieſelbigen Stuͤck mit al⸗ len davon empfangenen Nutzungen vnnd Fruͤchten herauſſer zugeben/ vñ dem Herꝛn Rahtſucher/ als Er⸗ ben folgen zulaſſen/ dieweil ſie die mit gutem Tittul nit 10 einhat/ oder beſitzet/ ꝛc. Kesenim † hereditaria a poſ- ſeſſore pro herede cum fructibus reddenda& reſti- tuenda eſtl. item veniunl.. item non ſoli. J.fructus. I.ſi uotempore. fade petit. hered. Ægquum enim eſt poſ- ſeſſorem pro herede non facere ſibi lucrum l. ſi poſ 11 ſſor. F..lſi& rem. ff. eod. tit. Vnde etiam † deper- ditarum rerum rationem dare tenetur, I. l ſi poſſeſe 8 1 1 So iſt auch die Fraw ſchuldig/ die Stuͤcke alle⸗ ſamptlich vnnd ſonderlich Mittels jhrem Eydt anzu⸗ zeigen/ vnd in ſumma alles deſſen/ was jhr wiſſentlich in jhres Ehemanns Mundt verledigt ſey/ beſcheidt zu eben/ vnd kan mit ſchlechten Worten nicht davon ge⸗ 4 8 1 hen/ text. eſt.& ibi traditur. in l. 2. de lib. Was nun die dritte Frage betrifft/ wil allhie jetzt die reconuentio nicht ſtatt haben/ Denn die hette muſſen nz in † primainſtantia,& ante vel ſtatim poſtlitis con- teſtationem, der Klaͤgerin Klage angeſtellet werden. ſicut eſt communis opinio Dd.&probatur per gloin Clem.ſape. g. reri. de verb-ſig. Phil. Dec. in conſi. 200.& Felin. in cup.i,de mut ꝓet. Sequitur& Lanff. in repet. dilt. clem. ſepe. 2 Doch iſt dem Heren Rahtſucher vnbenommen/ ei⸗ ne Conuention Klag auff dieſelbigen Stuͤck wider die Frawe anzuſtellẽ/ per ea quę tradit Decius in d. c. 200. Aber es iſt nicht rahtſam/ Dann ſolcher newer Proces wuͤrde eine langweilige Zeit wegnemen/ vnd viel Geld⸗ 0 ſpilterung. Darumb ſiſt es der beſte Weg/ dieweil am Keyſerl. Cammergericht die Beklagten von ange⸗ ſtalter Klag abſoluiret/ vnd der Witwen allein jhre in actis angezogene Fraͤwliche Gerechtigkeit iſt fuͤrbehal⸗ ten/ vnnd alſo dadurch die Beklagte/ als die nechſten agnaten ſaltem tacite, zu allem vbrigen fuͤr Erben er⸗ kandt ſeyn/ Daß man am Keyſ. Cammergericht/ als da die Haͤuptſach Rechtlich eroͤrtert vnd außgetragen/ ſtracks vmb gebuͤrliche exſecutoriales ſupplicire, auff die gantze Erb⸗ vnnd Verlaſſenſchafft deß verſtorben Jacobs von Stamheimb/ mit angeheffter Bitt/ was die Fraw ſich auß derſelbigen Erbſchafft berecht haben mochte/ vnd noch vnter ſich hat vnd gehabt/ mit allen 21 Nutzungen/& ſic cum omni cauſſa a tempore latæ ſententiæ, auſſerhalb der Fraͤwlichen Gerechtigkeit darzu ſich dann die Conſulenten/ wie oben geſagt/ er⸗ bieten ſollen/ alsbaldt mittels Eydes herauſſer geben muſſe/ oder a/ daß die Vrtheil kein andern Verſtandt habe/ vmb foͤrderliche Erklaͤrung zu bitten vnnd anzu⸗ halten. Namt non eſt dubium damnum ex motain t; exſecutione peti poſſe. Vnde † ſi condemnatusin 14 certam pecuniæ quantitatem non ſoluerit, poteſt victor in exſecutione petere vſuras centeſimas, quæ ſunt omnium maximę, vt!.. CQde vſur. rei iudica. Hie aber iſt zu mercken/ wann die Heren Conſulen⸗ ten auch das intereſſe vnd vſuras jnen begerten zu ad⸗ iudicirn, vnd mit der Exſecution dazu zuverhelffen/ ſo muſten ſie actionem rei iudicarę anſtellen/ vnd das iſt ſolemnis factio, da muſten ſie ſich Zeit vnd Geldſpil⸗ 15 derung nit verdrieſſen laſſen. Nam inilla actione ve- nit damnũ,& damnorum ratio in ea habetur, l. cum poſtulaſſem in prin.. de damn. infett. b Sonſt aber/ wann ſie ſich deß Schadens begeben wolten/ vnd allein auff die Stuͤck/ ſo in die Erbſchafft gehoͤren/ vnd bey der Wittwen noch vorhanden/ druͤ⸗ gen/ vnd die Exſecution dahin zu richten begeren wuͤr⸗ den/ koͤndten ſie officium iudicis imploriren, iuxæt!./7 quis in prin. ſf. ne vis fiat ei qui in poſſeß. miſſuus. Vnd das geſchehe dann abſq; vlla ſolemnitate,& cum celeritate, vt in d. iiſi quis. ibid. Sed melius erit di- cere ex ordine, Prarores ipſos iure ſuæ poteſtatis exſequi decretum ſuum. Darumb werden ſie nun wol bedencken/ welcher Weg jnen traͤglich/ Dem Conſulto deuchte gerahten ſeyn/ ſie implorirten officiũ iudicis, das der H. Cam⸗ merrichter Krafft/& vigore latæ ſententiæ& rati- one eiuſdem, die Wittwe dahin durch Mittel vnnd Weg deß Rechten compelliren wolte/ alles was ſie vnder ſich hett/ vnd in jhres Manns Mundt verledi⸗ get war/ mittels einem inuentario, oder in Mange⸗ lung deſſen/ eydlich herauſſer zugeben/ als were man erbietig/ jhr die Fraͤwliche Gerechtigkeit/ ſo viel ſie der⸗ ren liquidiren moͤchte/ vnnd bereit nicht hinweg hette/ folgen zulaſſen/ Man koͤndte gleichwol damna, inter⸗- eſſe& expenſas bitten/ adiecta clauſula: Peto ius&iu- ſtitiam adminiſtrari. Welches alles auff eines jeden beſſern Verſtandt beruhen ſoll.ꝛc. FINIS VNDECIMA DECADIS 4 ⸗ „ 4 3— 7— 5 — 8 8— 5 7 *— 4— 4 3 3. 8 75, 74 — 2 1 I)) 7ee. 4 A II 4— 7 . 8.. 1 4 9⸗— 8. 3 N 4 H 7,. X 7 2 8—— 6 2 . N K/h, ☛ 7 1 * 5 2 ₰— 8— ·—* 3— 7 1 45 .— 8 Be— N 6 8 ᷣ de— 4 5 2 V S N.— 46 2.— 5 d 4 5 22 8 8„ N 4 2 3 82 4 95. A— — 0 86A* 9. 96 6 8. 2— 4 4 * 3 46 3 3 2 5 2. 7 4* 7 d 7* ¹ 1 5 1 . 5 4*** 1 d 1 ₰ 8 3 3 5. .. 8 2 . 2 2 3 juriſconſulti Clarſſsimi RESPONSVM I. SVM MARIA. 8 Aſcendentes de iure communi tum fratribus ſoro- ribuſve, eorum earum vè liberis; ex vtrog; pa- rente defuncto coniunctis; ad pramortui jilii Vel Filia hereditatem in capita pocantur. Setus eſt de iure Saxonico, quo aſcendentes in allodialibus omnes collaterales excludunt. num. 2. 2 3 Conſuetudinem alleganspræſertim ſi ſit contra ius zus commune,tenetur eam probare niſi ſit noto- iaenum. a4S. Conſuetudo quoties ab aduerſa parte, cuius inter- eft negatur, toties nedum alleganda, ſed etiam probanda eſt. 5 De conſuetudine generatim conſtare non ſuſicit, ad demonſtrandum in ſpecie,ac in indiuiduoꝛ ſu- per quo quaritur, eam obtinere. b 7 Conſuetudinis perfectæ& legitime requiſita quæ ſint. Parentum ſiue aſcendentium ſucceßio tota est iu- 3 ris ciuilis, etiam quo ad legitimam. 9 Pratres in ſucceſſione fratrum an parentibus vete- ri iure pralati fuerint. 10 ad Conſuetudinem docendam, quod altus ſint ue- 3 ceſſurii,& quot anni, num. 11I. 12 Longum& diuturnum quot annis concludatur. 13 Conſuetudo ex certa ſcientia populi inducta eſſe,& non ex errore manare debet. 1½ Actus licet multi ſine tacito populi conſenſu nun- quam ſunt operabiles ad inducendam conſuetu- dinem. U(onſenſus gopuli tacitus ad conſuetudinem neceſſa- rius, quomodo probetur. 19 Teſtis factum deponere debet, non ius. 17(duſuetudo etiam ſine contradictione induci poteſt. 19 Conſenſius populi qui tacitus ad conſuetudinè requi- ritur, perinde colligic declarari potest per actus extraiudiciarios, ſicut per indiciarios. 19 Ex aitibus populi difformibus nulla legitima conſuetudo introduci poteſt, quoniam vnanimis populi conſenſus deficit. 20 Vſus populi quando variat, redire oportet ad ius commune. 4 3 8 . 2 D E CA b 8 XII 21 Teſtes ad conſuetudinis probationem produtti de tribus teſtimonium ferre debent, de vſu populia- dtus frequentia& temporis diuturnitate. 2e haͤltſich alſo/ daß Weylandt Jeohann Stang/ Buͤrger zu S Qunntin/ verſchiener Jahnen mu Todt verfallen/ vnnd etliche Soͤhne vnnd Toͤchter auß erſter vñ ander Ehe gezeuget hin⸗ der ſich verlaſſen/ welche die Erbſchafft guͤtiich vnder ſich getheilet/ hernach ſtarb ein Toͤchte⸗ lein Vrſula genendt von denſelben Kindern/vi verließ hinder ſich vollbuͤrdige Bruͤder vnnd Schweſtern/ deßgleichen ihren Großoatter v der Mutter her(auum maternum) Ludwig Weigandt genandt. Nun entſteht jetz ein ſtren zwiſchen gedachtem Großvatter/ vnd den nach⸗ gelaſſenen vollbuͤrtigen Bruͤdern vnd Schwe⸗ ſtern der abgeſtorbenen Vrſula/ der geſtalt daß der Großvatter dieſelbig Vrſula allein erben wie er auch zu der Behuff allbereit ſein Klag⸗ libell vor der Aptiſtin zu Quintin Schrifftlih fuͤrgebracht) Hinwider aber die vollbuͤrtigen Bruͤder vnnd Schweſtern den Großvatter gaͤntzlichen von ſolcher Erbſchafft auß ſchließ ſen woͤllen/ auß Vrſachen/ daß deß Orts zu Quintin Keyſerlichen freyen Stiffts/ eine verwehrte Gewonheit vnnd Gebrauch ſeyn ſoll/ daß nach Abſterben Vatter vnnd Mut⸗ ter/ der Kinder Guͤtter von einem Bruder vnd Schweſtern auff die andern verfallen/ vnd die Großvaͤtter darvon außgeſchloſſen werden. Wirdt gefragt/ welcher Theil im Rechten am beſten hefugt ſey⸗— ———— — — — — = = S — — =— G.= — —— — =— bjlung deſt — M VMaAKna Uberutem eoc rotinszpro unveldd I an zlende mm ijiacd em Inguk punmu Ilnuummaa di Hunm unen, gm lahuulen Nlafnmuie uſainamne, a nanngam. refſero Haxon Vlglereditariisſ rasecem fratresc wagx ecludunt, — dtusbereditstan tuum Kauumine ublorordes eti Nlant Henninp. lge propter rati tmii Dwdaßda ſben elclertnn Kätriite, Ohquar lentneunoaugü dentibu wper du — Xl! fer 44 cuſerudmi prola ume menium ferre des as Feauentad e 4 Meutua& temperus ae FRACTI SpI BB E Jal 8 Nechtsbelch Fricn hältſich aff 7 d — Johann S 1 Du U Qunnn u pe odtverfallen vnndet Wi erauß eſtervüander Fum 8 Svataſſen welchedie e —— .— 44 S .—— X — — 4— 2 8— 1——— 4———— 4 4——.— 1* 2—————— 3 b ͤͤͤe“ 1 3 —“ 8 8 ſich gerhellet hernach 1 üulagenendtvonda Wär K dunder ſich roltuͤs Wa reſtern deßgleichenſh i dutter her(umme b mndtgenandt. Aun ats = Z den ardachtem Sroßt u. nenvollbirtigen A Z — * — — — — — racht) Duunt ut — Schrſ 4 1 lcaven ſke 3 n auß Dtt ann Kafeichn ga nmn 2 heit de 4 d chrte 55 d ſ Sden Ibſiaden 9 — 6 na 4 7 1 daß Rait rwo wnchu inder Gaꝛ lle dr I and n 1 N ecſ mi b cl dard 1 . Reſpon Juris, Decad. XII. Reſponſ.I. 8 Jerauff mit abſchneidung vnnoͤtiger diſputation hiſt kuͤrtzlich zuantworten/ daß in vorgeſetztem fall ein groſſer vnderſcheidt ſey/ ob derſelbig nach gemey⸗ nem Keyſerlichen/ oder nach Sachſenrecht decidirt werden ſoll /dann nach Keyſerl recht wuͤrden die vol⸗ buͤrdige Bruͤder vnd Schweſter mit dem Großvatter zu der abgeſtorbenen Vrſula hinderlaſſen Erbſchafft ſaͤmbtlich/ jedoch nach anzall der Perſonen/ geſtattet 1 vnd zugelaſſen werden. Aber nach Sachſenrecht(auff welches der klaͤger Großvatter ſein angegebne Klag fundirt) wuͤrde er der Großvatter allein erben/ vnd die Bruͤder vnd Schweſtern gaͤntzlich außſchlieſſen. Iure f enim communi certum eſt, quod non ſo- lum pater& mater cum fratribus, ſororibuſue eo- rum, earumve liberis ad præmortui filii vel filiæ he- reditatem vocentur, ſed etiam vlterioris gradus pa- rentes, nempe auus, proauus, vna cum fratribus, ſo- roribus, eorumve liberis, ex vtroque parente con- iunctis admittantur. Bal:in auth. defuncto, C. ad SC. Tert. Nic. de bal.in tract. ſucceſſin 2. par. ꝓrin. num. j. Mattheſein tratt. de ſucceſſ. ab inteſtato. in 2. art. princ. nnu. 9. in fin. Dyn. in ſu. ſucceſſicum ſimilib. Debet autem eo caſu diuiſio fieri in capita, ſeu vi- riles portiones pro perſonarum numero. Sic enim Iuſtin. in Nouell. de hered. ab inteſt. conſtit.=1g.loqui- tur. Si cum aſcendentibus inueniantur ex vtroqus parente defuncto coniuncti fratres, fratrumve filii, cumgradu proximis vocabuntur, licet pater aut ma- ter ſint, diuidenda videlicet inter ipſos hereditate pro perſonarum numero, vt aſcendentium atque fratrum quiſq́, pro ſe æqualè portionem ſui parentis capiant,&c. Nul differentia inter haſce perſonas conſeruanda. fœ- mellene an mares ſint, qui ad hereditatem vocantur, s 2 per maſculinam ne, an fæmininam perſonam defun- ſtum contingant. Iure † vero Saxonico, aſcendentes in allodiali- bus ſiue hereditariis ſoli ſuccedunt,& omnes colla- terales etiam fratres conſanguineos& vterinos, ſo- roresque excludunt,& propterea quamdiu parens eſtin viuis, tamdiu linea collateralis penitus exclu- ditur,& hereditas tantum inter patrem& matrem, vel auum& auiam in capita diuiditur, excluſis fra- tribus& ſororibus etiam vtrinq; coniunctis. Landr. lib. t art. 17. Henning. Gœden. conſ..& S. lib. g. Idque propter rationem ibidem poſitam in fin. text. ibi. Vnd daß das Erbe nicht auß dem Boſem geheſꝛc. ne ſcilicet contingat, hereditatem linea re- cta excidere. Ob quam modo dictam rationem cõ- ſuetudine introductũ eſt, vt donec aliquis ex aſcen- dentibus ſuperſit, nunquam hereditas collaterali- bus deferatur. Et propterea ſicut pater& mater, ita ſimiliter auus& auia, fratres& ſorores defuncti ex- cludunt. Cui tamen communis obſeruatio reſiſtit, quę vult, quod etiam eo caſu ſucceſſio in ęquas por- tiones fieri debeat, prout tenet Hoſtien. in ſuo ſubſt. de ſucceſ. ab inteſt.§.& qualiter deferatur hereditas. verſ.quodſi habet frater. Idemq; ſentit Bal. in d. auth. defuntto,(ad SC. Tertull. Atq; hæc opinio Dd. ho- die receptiſſima habetur, teſtate Seb. Stel. in ſua epit. iur. ciu.& Saxo. claſ-a. tit. 23. 8 Nachdem aber im gegenwertigen fall von den be⸗ klagten fuͤrgegeben wirdt/ daß im Keyſerlichen freyen weltlichen Stifft zu Quintin ein vnuerruͤckte Ge⸗ wonheit ſey/ dieſelbig auch vber verwehrte zeit allwege/ ſoofft ſich faͤll zugetragen/ vnangefochten gehalten 73 ſeyn ſoll/ daß nach abſterben Vatter vnd Mutter der Kinder Guͤtter/ von einem Bruder vñ Schweſter auf den andern verfallen/ ꝛc. Vnd dan der abgeſtorbenen Vrſula nachgelaſſene volbuͤrtige Bruͤder vñ Schwe⸗ ſter krafft angeregter Gewonheit den Großvatter gaͤntzlich außzuſchlieſſen vermeynen/ will jhnen auch obligen ſolche angezogene Gewonheit(weil ſie vom klagenden Großvatter ſoll verneint ſeyn/ vnd er das Sachſenrecht fuͤr ſich hat) der gebuͤr zu jrer defenſion zubeweiſen. Nam cum præfatus auus maternus vigore iuris Saxonici agat aduerſus conſulentes pro conſequer- da hereditate, quod pro ipſo militat, vt ſupra dictũ eſt, cum Quintinum ſitum ſit in Saxonia, ſieq; fun- datam habeat intentionem: Rei autem conuenti ad elidendam eius intentionem prætexant quandam conſuetudinem Quintinenſem, cuius vigore fra- tres& ſorores defuncti ſolis ſuccedant defuncto, a- ſcendentibus a ſucceſſione excluſis, ipſis incumbet, vt eandẽ probent. Allegans enim fconſuetudinem,z præſertim ſit ſit contra ius commune, cam probare tenetur, cum ſit facti, Da, oft On. in l..& 2. C. quæ Hir longa conſuetudo.(aſtril. num. 3.& a. C. vt qua de. Aduoc. Bald. conſ. 2 21.verſoſed ad omnia, part. 3. Corn. conſ.92. par. 3. Zaſ. conſ.. nu. 109 lib. i. Iaſ.post Bart. in- l.z. nu. It, cum ſeq. Cſi cont. ius vel vtil,publ. Barto. l.o- mnes, nu. G ⁷. ff.de inſt.& iur. S&ẽ l.de quib. num. 10.& ibi Iaſ.num. As. j de legib. Menoch. conſil. 37.u. 92. Decius late conſ. 02. in cauſſa, num. ¹½. vbi dicit hanc com- munem eſſe Modernorũ opinionem, in A.I de quib. quam etiam multis firmat Molin. in conſuet. Pariſ. tit. de cenſ.§. ĩG. gl.i. nu. 10. G Verum eſt, quod notoria f conſuetudo, quando 4 ſcil.nemo negat cõſuetudinem eſſe notoriam, non egeat probatione. Crauet. conſil. 1³7. Magiſt. num.. per l filiusfam. l. veterani,ff. de procurat. l. iubemus,(. de iudi. vel etiam eius allegatione, per Bart. in!omnes pop.in ſin. Tamen quoties ab auerſa parte, cuius in- tereſt, ea negatur, roties nedum alleganda ſed etiam probanda eſt, l. Diuus, ſf. de cuſto. reo. Caſtr. d. l. I. nu. z.& Weſembec. conſil.’I. num. a. latiſſime addens quod non †F ſufficiat generatim de conſuetudine conſtare, ſed demonſtrandum ſit, in ſpecie ac indi- uiduo, ſuper quo quæritur, eam obtinere, allegat Oldra. conſil. 237. in prin. num. 3. Brun. conſil. 6⁰ num. . Auchar conſil. 33 9, pro maiori. in fin. verſ. ad ſecun- dum.& Deci. conſil. /⁊(num. 16. So iſt nun weitter zuerwegen/ welcher geſtalt die ob angezogene Gewonheit zubeweiſen ſeyn wirdt/ damit die beklagten jhre defenſion vnd Gegenwehr wieder eingebracht Klaglibell deſto beſſer moͤgen ſtellen laſſen. Quæ ſint ad probationem conſuetudinis alicu- ius legitima& neceſſaria videamus. Et Dd. multa, nec in omnibus concordantia ſcribunt variis in lo- cis, præcipue vero in lde quibus. vbi etiam Barto. 4. quaſtion. princip.& ſequen. ff. de legib. in l. 2. C. quæ fit longa conſuet.& in cap fin. extra, de conſuet. Ex com- muni tamen ſententia, ad † perfectam& legiti- mam conſuetudinem præcipue quatuor requirun- tur. Primo, vt ſit rationabilis. Secundo, vſu ſæ- pius frequentata. Tertio, per multos annos obſer- uata. Quarto,& conſenſu ac ſcitu populi introdu- cta. Ita Zaſ. poſt Bart. ind.lde quib. Panorm. etiam, & communiter Canoniſtæ in c. fin. de enſoer 74 De his ergo quatuor requiſitis ſpeciatim,& quidem ſuccincte ſubiiciemus, quæ ad deducendam hanc aſſertam conſuetudinem Quintinenſem reis con- uentis in defenſionalibus cõcipiendis vſui eſſe poſ- ſint. Et primo, quod hęc cõſuetudo ratio in ſubnixa 8 ſit, vel ex eo ſatis probatur, quod omnis parentum ſiue aſcendentium ſucceſſio ſit iuris ciuilis, iux. Bal. inl. e num. 1.& 2. Cſi quid in fraud. red.&; l.æ. nu.: a. Cide libe,prater. Decanliura ſanguinis nu. ⁷m[de R.I. etiam quo ad legitimam, per l.quæ nuper, C.de inoffic. teſt. Se Iſarrogatonf.de adopt. iſi quis autem. Nouel. de hered.& Falc. Et Decius in d.l. iura ſau guinis, nu. 7. Ergo cõtrario vſu, ſiue cõſuetudine immutari, tol- lique poteſt, ô. fin. Inſ. de iu. nat gent.& ciuil.& per conſequens pro rationabili illa habenda eſt. Dein- de notum eſt, quod ante Nouellam Juſtiniani con- ſtitutionem, qua parentes cum fratribus& ſorori- bus ad defuncti hereditatem æqualiter vocantur, „9 veteri iure, †& quidem lege 12². tab. fratres in ſuc- ceſſione fratrum parentibus prælati fuerint, idque ex Vlpiano inl. ,§. post ſuos,f. de ſuis& legitimis he- red.& Iulio Paulo in l'ſi quis poſthumos,. pen. ſf. de lib. & poſth.&&l pronuntiatioifede 0 S. ſatis conſtat. Imo hoc ius vſquead Conſtantini Imp. conſtitutionem obtinnit, in l. I. C. de bon. matern. quam luſtinianus quoque ſecutus eſt in.. Ccomm. de ſucceß. Sanci- mu⸗ inquit luſtinianus) quemadmodum de his re- bus, qua liberis in ſacris conſtitutis ex occaſione mari- tali acquiſita ſint, certus deſtinatus est ordo: vt ſi quis ab his ex hac lucs fuerit ſubtractus pars eius quam lu- cratus juerat, ad liberos eius vel nepotes concedatur. Quibus non exſtantibus:ad fratres ſuos ex eodem ma- trimonio progenitos: vel etiam ſi non ſuperſint, ad fra- tres ex aliis nuptiis procreatos.(umque nemo eorum Juerit relictus, tunc ad patrem perueniat,&. Ecce quod non germanis tantum fratribus, id eſt, ex v- troque latere coniunctis, ſed etiam conſanguineis & vterinis exſtantibus parentes eo iure excludeban- tur a ſucceſſione. Cum ergo idnon veteri tantum iure, ſed etiam luſtiniani tempore obtinuerit, cur non idem rurſus rationabiliter more vtentium in- troduci poſſet. Quare ſupradictam conſuetudinem Quinrtinenſem rationabilem iudicandam eſſe, ex- tra controuerliam eſt,& proinde in locis, vbi viget, vice legis haud iniuria fungi debet. Secundo, ad docendam conſuetudinem exigitur frequentia actuum, nempe vt probetur eiuſmodi conſuetudinem ſæpius obſeruatam eſſe,& volunt 10 Dd. crebrius, quot † actus ſint neceſſarii, nullam certam poſſe dari regulam, ſed hoc committendum eſſe iudicis arbitrio, iuxta ęl. in o. de conſtitu. Archid. in cfruſtra, d. diſtinct. Bald. in d. l. de quibuu. vbi dicit, actuum frequentia quot vices exigat, non poteſt certa tradi regula. Eam tamen communiter ita mo- derari ſolent, vt in iudiciali quidem cõſuetudine bi- nus actus ſufficiat, puta quod pro conſuetudine iu- dex bis pronuntiarit. Ceterum, ſi conſuetudo ſit extraiudicialis, id eſt, xtra iudicium vſurpata, ita de- mum duo actus ſufficiunt, currente tempore legiti- mo, ſi ſint actus multum celebres, qui facile in plu- rium hominum notitiam venerint. Si vero actus non eſſent multum celebres, ſed priuati, quod diffi- culter venirent in notitiam populorum, hoc caſu plures funt neceſſarii. Ita Bald.& Zaf. eleganter in d. l. de quibus in. memb princ. vbi quoq; docet, eo ca- On. Ioach Mynſing Iuriſconſ German. ſu, quo binus ſufficeret ad probandam conſuetudi- nem, aduocatum articularè debere,& teſtes deſuper deponere, vidclicet, iſte actus intra decem anuos bis contigit. Item, actus fuit eius naturæ, quod facile in po- pulorum notitiam deuenerit. Tertio requiritur, diutur nus vſus, ſiue diuturni- tas tempotris, quam diuerſimode æſtimarunt Dd. frequentius † tamen obtinuit ad conſucrudinem, 11 quæ pręter, vel contra legem eſt, decem annos ſuffi- cere. Nam lex longam conſuetudinem, aut diutur- nitatem appellat, in rubr. ff.de legib. coõ n rub. C. quæ Hit long. conſuee.& ldiuturnasſf. de legib. Lögum †au- tem& diuturnum decem annis concluditur, Inſt. qe vſucap.in princ.& d. lidiuturna. Bart. in d.l. de quibh. 2. qprinc. verſctertio videamus. Bald. Ang.& Fab. ind. ex non ſcript. Inſt deiur. nat. gent.&& ciu. Inno. in o. qud per nonalede ².&i Panor. in c. in-de conſuet. vbi di- cit, hanc eſſe communem opinionem. b Quarto deniq; neceſſe eſt, quod conſuetudo ex certa ſcientia populi inducta ſit,& nõ ex errore ma- narit, glain d.&hi. de conſue. Rom. conſ. ¹6⁵⁸½:1.. Eab. in d. S. ex non ſoripto,n.. Et ratio eſt, quia cum conſuetu- do ſit tacitus conſenſus populi, ¹i ſed ea,ſf de logib. da- to errore in populo excluderctur conſenſus eiuſdẽ, I.ſiper erroremiſf. de iurisd. cum ſimil. Et conſſat taci- tum conſenſum populi vel maioris partis, cauſſam proximam eſſe, ex qua conſuetudo naſcitur. Vnde — △&mæ etſi multi factus referantura teſtibus, ſi ramen ex his 14 non deprehendatur tacitus conſenſus populi, nun- quam ſunt operabiles ad inducendam conſuctudi- nem, zuxta Bart. in d. l.de quib. verſ primo videamus, quot actus,& dicit Ang. ibid. quod tacitus conſenſus ſit cauſſa cauſſans conſuetudinẽ. Probatur † autem 15 tacitus conſenſus, ſi teſtes ad conſuetudinem docẽ- dam producti ita dicãt, talem atti(qui foncat conſue- tudinem]) fabtum eſſé talibus& talib. præſentib. Item, quod ralibus& talibus notus fuerit is actus. Itemm, quod iidem ſiut maior pars populi. ita Alb. Koſa. docet in d. I.2.(Mua ſit long. conſuet. Bart. Ang.& Zaſ. in d.l.de quibuu.— Illud quoque non eſt omittendum, non ſufficere ad probandum conſuetudinem, quod teſtes ſimpli- citer dicant, ita eſſe conſuetudinem: Sic enim teſti- monium dicerent deiure, non de facto. Teſtis f au- 16 tem factum deponere debet, non ius, id eſt, de facto teſtificari, in quo conſiſtit conſuetudo, non de ipſa conſuetudine, quod eſt ius non ſcriptum. Ira Cyn iu d. I.2. verſſed quæro quid deponent,& ibid. Roſa. n. 19. & Bart. in d.l. de quibus. verſg jed quid ſi teſtes. Ceterum, quod nonnulli volunt ad validitatem conſuetudinis etiam requiri, quod ſir obtentain iu- dicio cõtradictorio, glanlcum de conſuetudine, ff de legib.& glo. verb. inueterata, in d.l.de quib.& in c Ab- batel ſine, de V. S. frequentius tñ obrtinuit, etiã fcon- 17 tradictione induci conſuetudinem, vt teſtatur Pan. in d. o: fin. n.: 6. de conſuet. Fab: in d. S. ex non ſcripro. Et Guid. Pap. conſ. 131. Et ratio eſt, quia(vt paulo ante diximus)tacitus conſenſus populi cauſſat cõſuetu- dinem, qui conſenſus t perinde poteſt colligi& de- 18 clarari ꝑer actus extraiudiciarios, ſicut per iudicia- rios, d.. de quib.&& d. l. diuturna,&s lſi ſeruus plurin, ⁰. vlt. Gl.nundinis ſ de leg..l.cum de lanionis,§. a mna, . de fun. inſir. leg. Proinde addendum quoq; eſt, ſi ex dictis teſtiũ appareat, quod vario modo fuerit ob- ſeruatum in conſimilibus caſibus, conſuetudinem non NAr r 3 8 4 6 1 8 9 gent, 9 Tano r. 5 4 A Ahc cſſe camn Inc. ommunen 1 .a * 1Oplnle an enlo; Heceſſa⸗ A 1 necellecit au 55 8 Klenn pop 4. 1 a 4 44 pultinducka · Allt, de canſue. om. p. „ Pr0,n.. Etrati 1 1 907— Uoelte an a meus coatenlus popul,, 3As l Dein populocxcludercu Mmen de urud. cum 9 m mlenium popult vel ma nca „ 1 le, EX qua conſuet aheanf NIactusreferanturatcl adim dendaturtacitus cot W mMoperad zad induc de un ars Sr mn dlde quib idrm e K dicit Ang. ihd. qu ahun aaſſins conſuetudine. ſenſus, ſiteſtesad c0 i Gi itadicät ralemd) du n allameſctabbu èt dum aadas J tallbus votus fuer un .„ „npr darrpepuli. ſta! 1G. 1 1 ** 9 y 1 4. arf.:. 14 14 1. Canuci 2 85 1 Jauoquenon cſlomitt iom, andum conſuetudinen 2 emt itacſfecoaſuctudi Nea n dicerent deiure,non 420 dumd ponere debehn inüche 2 mc u0 conſiütconl ueu udne⸗quodcfius-ou wmb fepene 1 1 a 1 dedud⁴dl. N7. Trrro 4*4⁴s 4 7 J 14 uod nonnull requirbꝗ Boma 7 cun A 1 aunseun —* .— 1O. 9 7 lCtOn 10 ¾ 1 8.. sseteratd3 10 — 4* 8 4 ul 3 8 grecuenuust V .“ „ & “““ 4 ¹ vaſuetuc adluct Conlur 4 8. F „. Ear! 6** 4 — — p.rnioct „at. E 1 4 ** nlus 50 4* sconlen. 1 4 ¹„ 1 artll „ 3 111 aſenfus TPe. 4 G. udicual 3 4 1 2— 1 — —— — 1— 19 non probari. Nam ex actib. populi difformibus nulla legitima conſuetudo introduci poteſt, quod vnanimis conſenſus populi deficiat. Ita Rart. A.1. 2rin prin. verſ.ex quo notua.& in I ſolet.§. nen vero, ff. de off. proconſ- Ded. conſ.. Et dicit Alex. conſ.y.& conſil., 27. 20 116. 5. ꝙ tali caſu, quãdo vſus † populi variat, redire oportet ad lus commune, per l.nemo alieno,§.. cum., gladſi. de reg iur.& Bal. non ſoluns in fi ff. de iur. dot. Auffobgeſetzte Rechtsgruͤnde/ wuͤrde der Acduocatus huius caufſæ, die Articul zur be⸗ weiſung angezogener Gewöheit/ leichtlich be⸗ grriffen/ vnd ſtellen koͤnnen/ vñ ſonderlich dar⸗ au ffachtung geben/ daß die vorgeſtalte Zugẽ von oberwehnten dreien Puncten/ nemlich/ dz es zu Quintin in gleichmeſſigen fellen durch⸗ au/ ſo offt ſich dieſelben zugetragen/ alſo ſey gehalten worden. Item/ daß ſolches vber 10. 20. vnd mehr Ihar geſchehen/ vnnd dann daß dieſer fall haben zugetragen ⸗/e. ꝛt Debent enim teſtes † producti ad conſuetudinis probationem de tribus teſtimonium ferre, nempe de vſu populi, actus frequentia,& temporis diutur- nitate, iuxta Bart. in d. 1. 2.7. 29. Panorm. conſil. †3. in- pradicla cau ſus lib. 2. Alex. conſ. a. viſis atteéſt. lib. z. 3 3 7 8* 2 6 S v u A ARI... ſich in ſolcher zeit ſo viel faͤll'nemlich diſer vñ „— 1. Hereditas nullis pactionibus, tranſactionibus, vel uibuſcung, contractibus inter viuos dari poteſt, ka ſolum in teſtamento. Imo nec mortis cauſſa Aonatione, ſicut nec per codicillos, niſt inter nuli- Ia, ungc„c““. 3 Pallum de futura ſucceſſione cur iure reprobetur aut prohibeatur. X½ Pattum de ſuccedendo pro parte perinde inuali- Aum est, ac ſi de ſuccedendo in totum fattum- 1 D ſpoßtio duas habens cauſſiu finalenſt vna ceſſet, . alia remanente, non ceſet. 4 1 4— 6 Mutatum quod non reperitur, ſtare non prohi- de„ z.“ 7 Paklum affrmatiuum de futura ſuoceſſione Tt va- kaat, conſuetudine, ſtatuto, vel iure municipali induci nonpotekk. 7 Statutum velconſuetudoregulariter fortioris na- turæa est, quam pattunununm. „ Der pactum quicquid fieri non potest, ob id, quod ir contra bonos mores illud etium non potest con- Nuetudine ſcu ſtatuto induii. Subſcriptio Myuſ. ad conſilium Toanni- Barcholl. Drlegi& ipſe mihi exhibita duo clariſſimorum — Dd. Henrici Huſani,& Hermanni Warmbechii uriſconſultorum reſponſa ſiue conſilia, eaque ex profeſſo in deciſione præcipue controuerſæ quæ- ſtionis inter ſe pugnantia reperi. Verum perpenſis diligenter vtriuſque conſulentis allegatis, iuribus ac fundamentis) quantum quidem breui temporis curriculo fieri pouit) D. Warmbekii ſententia mihi RKeſponſ. luris. Decad. XII. Reſponſ. II. 75 pariter videtur iuri cõformior, melioribusq; ſubni- xa eſſe rationib. nempe, quod pacium illud inſtru- mento nuptiali inter Conradum de Blaenſtein,& ſecundam eius coniugem erecto, inſertum quod ſc. liberi ex priori& ſecũdo matrimonio procreati in- uicem æqualiter matre prorſus excluſa, ſuccedere debeant) iure non ſubſiſtat, nec firmitatem habere poſſit. Eſt enim notiſſimi iuris, nullis † pactionibus, 3 trãſactionib. vel quibuſcun qʒ aliis contractib. inter viuos hereditatẽ dari poſſe, ſed ſolũ in teſtamento, hereditas, C. de pact. conuen. Imo nec mortis cauſſa donatione, ſicut nec p codicillos, niſi inter milites, llicet, ibi poſt Rar. communiter Dd. Cde patl. Et dicit ibi Barto. in 1. not. hoc Perperno menre tenendum eſſe, quæ iura cum indiſ incte loquantur, etiam in- diſtincte ſunt intelligenda. Vbi enim lex nõ diſtin- guit, nec nos diſtinguere debemus, iuribus vulgatis. KRatio autem, quare tale pactum de futura ſucceſ ³ ſione iure reprobetur, aut prohibeatur, eſtilla, quia ſit contra bonos mores, ex duplici capite, tum quia auferat liberam teſtandi facultatem,/ pactum quod dorali, C.depact. tum, quia inducat votum captandæ mo tis alienæ, 1 fin. C. eod.tcitt. 1 Vnde inferunt Dd. communiter,& ſi 4 patum 4 eſſet initum de ſuccedendo pro parte, puta dimidia vel tertia, quo caſu non aufertur libera teſtandi fa- cultas, aut paciſcens poſſit de alia parte, de qua non eſt conuentum, pro arbitrio teſtari, tamẽ adhuc in- dum eſſe tale pactum, obſtante altera prohibi- tionis cauſſa, quia tale pactũ de ſuccedendo ex par- te, perinde indueeret votum captandæ mortis alie- næ, ac ſi de ſuccedendo in totum factum eſſet. Nam vbi f diſpoſitio habet duas cauſſas finales, ſi vna 5 ceſſet, alia remanente, non ceſſat diſpoſitio, iuxta ſingulare dictum glo. communiter approbatæ in§. aMhnitatis. Inſtit. de nupt.& inlſi neutri, Sfin. de priuil. creditt(. Et prædicta videntur etiam in foro Saxonico lo- cum habere,& ſeruanda eſſe, cum iure Saxonum nõ reperiarur cautum, nec prouiſum, quod in contra- ctu poſſit dari hereditas in totũ, vel pro parre, ſeu ꝙ valeat pactum affirmatiuum de ſuccedendo. Quod enim † non reperitur mutatum, cur ſtare prohibe- retur? ſancimus,(de teſta. I. pracipimus, in fin. C.ide uppell.& ita ſentit Schurſf expreſſe in conſil. ronnum. Ia. cent. ä. Expradictis inferunt quoque communiter Dd. 7 conſuetudine, f ſtatuto vel iure municipali induci non poſſe, vt valeat pactum affirmatiuum de futura ſucceſſione, licet alias ſtatutum vel conſuetudo re-? gulariter ſit fortioris naturæ, quam pactum. Quia T quicquid non poteſt fieri per pactum ob id, quod 9 ſit contra bonos mores, illud etiam non poteſt con- ſuetudine ſeu ſtatuto induci: ſed pactum affirmati- uum de futura ſucceſſione contra bonos mores pu- gnare, ſupra dictum eſt. Ergo non poteſtinduci cõ- Heruaun vel ſtatuto,&c. Ita in ſpecie decidit Alex. in d.Ipactum quod dotali. verſic fallit amen hæ re- gula ibi ſad coutrariumputo verius,&e. per not Bart⸗ in lomnes populi, ff. de iuſt.& iur.& rationes ibi per eum aſſignatas,& inlpactum,(de collat. Ex quibus conſequitur etiam, prorſus vanum eſ- ſe, quod Dn. Hufanus de prætenſa conſuetudine in ſuo reſponſo attulit, nec quiequam ad confirma- tionem ſuæ aſſertionis de validitate prædicti dota- GG 2 v 1 5. ——.1o— vr b Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. German. dicubi exſtare conſuetudinem, quod huiuſmodi pa- ta de ſuccedendo valerent, eam iure infirmam eſſe, ac corruptelam potius, quam conſuetudinem dieẽ- dam ex ſupradictis ſole meridiano clarius ſit. Cetera D. Huſani fundamenta, quibus ſupradi- Etum dotale pactum confirmare nititur, cum gra- uiter, abunde ac ſufficienter, in clariſſimi D. Iohan- nis Borcholdi,&c. reſponſo ſint confutata, nihil o- pus eſt me plura addere, alias ſolem facibus illuſtrare velle coargui poſſem. Quare pacto illo dotalitio, tanquam iure nullo ac inutili, non attento, vt quod non ſolum ex diametro iuri communi repugnet, ſed etiam contra bonos moresſit, ſimpliciter con- cludo in noſtro themate in ſucceſſione inter libe- ros primi& ſecundi matrimonii(ſi contingat ali- quem ex iis decedere, ſicut aſſeritur contigiſſe) ius commune ſeruandum eſſe, de quo in Auth. ceſſan- te. Auth. itaque, C deleg.hered.&& Nouell. de conſan.& vter. frat.& ſecundumllud in hac quæſtione iudi- candum, quemadmodum poſt D. Warmbeckium Præfatus D. Borcholdus prudenter concluſit, iudi- candumque cenſuit. Saluo,&c. 88 KESPONS VM VIIT. § VM MAR IA. * Praſcriptione 30 vel o.annorum omnis attio ſiur realis ſiue perſonalis,& omne ius ſiue cum titulo, Hue ſine titulo tollitur& exſtinguitur. * Toſſeſſöres malæ fidei iure oiuili tuti ſunt praſcri- ptione 30. vel æo. annorum. Secus eſt de iure(u- nonico, quo malæ fidei poſſeſſor nallo vnquã tem- pore præſcribit num. 5.“ Debitor, qui creditori ſuo certu pecuniæ ſummam Vvel quid aliud ſe debere ſcit,& non ſoluit, eſt in- mala fide, vtcunque ereditor illud dobitum intra 0. annos non exigat.“ 5 Tnaſe, hnuen, materia iurine Canonico ſtan- Adum ſit, an Vero Ciuili. 4* Preæſcriptio etiam lõgiſſima, ſiue in corporalibus, hi- ue in incorporalibus hodie ſine bonafide, eag, can- rinua non valet. 7 Actio perſonalis, quam creditor habet contra de- bitoremHan iure Canonico cum mula fide&s ſine titulo 3o. an ꝓraſcribatur. Diſtinguitur, ot n. 9. ura Canonica ad correctionem iuris ciuilis ema- nata, ad caſum, de quo non loquuntur, non ſunt extendenda. to Præſcriptis longiſſimi temporis dormit,& noncur- rit aduerſus pupillos. b ImI Draſeriptio ſi incepit ourrere contra defunctumn aduer ſus ſucoeſſörem, tamen pupillari atate du- rante non eurrit. 72 Keſtitutioni in integrum contra præſcriptionem pe- tenda, quod ſit præſtitutum tempus.— 13 Reſtitutio in integrum tollit tricennalem præſcri- ptionem:& reddit quod abſtulit præſeriptio hiue laſioonum. I aEãA. 715 Reſtiturionis inintegrum petende tempus, etiamſi aliquibus eſſluxxit ſi tamen vnus ſupereſt intra illud tempus conſtitutus, hoc ceteris, qui ex per- ſona eius admitti debent, commodo erit. Draſcriptio currit etiam contraignorantem. 27 Keſtitutio in integrum ſuccurrit ignoranti aduer- Huu praſcriptionem ex clauſula generali, ſi qua auſta caulſa,&C. 1 3 is pacti, Sc. facere, cum etſi probari poſſit, talem a- 1½ Lgnorantia tribnit inſtum impedimentum falli.* 19 Regula iuris pulcra& notabilis, quod quis conſe- quatur ex perſona alterius, quod ex ſua perſona conſe qui non potest. G 20 Priuilegium, quod habet minor, ne currat contra eum preſcriptio prodesl etiam conſonti minoris. 21 ocius non capax capit per ſocium capaeem. 22 Monachus potest eſſe procurator laici in cauſſa-⸗ 23 Laicus licet per ſe nõ poſſit eſſe arbiter in cauſſa ſu- rituali, tamen vna cum clerico potest. 24 Eccleſia& patronus aicus, ſi habeant ius preſen- andi ſmul, ratione communionis tranſit priui- quæ monaſterii& laici communusest. legium adlaicum ita quod ſex illi menſcsad pra- Fentandum concedantur, cum alias per ſe tantum Judatuor haberet. 2 Feudum ſi duo fratres hab'eant ab vno domino,& Hi alter commiſerit feloniam relinquendo domi- num periclitatem, altero ipſum defendeéte ex ſua probitate, vterq, retinet feudiu, nec alter qui felo- niam commiſu feudo priuari potest propter aliu. 26 Statuto ſtante quod patruus excludit matré a ſuo- ceſſione filiizſt exſtent patruus, mater,&s ſoror v- ringq, coniuncta propter ſororem,&ipſa matera- gualiter ſuccedit. b C A§ V. 8 FEA Hpecies talis proponitur. Cum Nobilu& ſirenuus Bartholomaus de Aldenſtad deceſut relitto filio impubere vnico Hartmanno nomint, Cyrduabus ſuis ſororibus, quibus ipſẽ defundiur fra- ier non tam ex bonis auitis paternis, quam etian maternis hereditariis, magnam adbuc ſumman debebat: tutores priuati lit impuberis Hariman- ni, vt rebus inſius bene conſulerent, cum Aillis i- phius defundii Bartholomæi ſororihus, Anno ii5 in profeſſo Mariæ Magdalenæ concordiam fiae amicabilem compoſitionem fecerint, in qua inta cetera conuentum fuit, quod eis ſororibus pro omni poſtulatione ſumma 1629 florenorum Marie- brunenſis Valoris, ad certos tamen terminou& annos ſine vllo onere ſolui deberet, ſicut ex reteſ- ſibus literis A.& B. ſignatis latius cognoſtere K- cet. lIam pratenditur talem ſummam hactenus, neque ab ipſis turoribus, neque ab Hartmauno iam 2dulto facto ad præſeriptos terminos fuiſſe falu- tam nec quicquam certo coſtarenumn ipſæ ſorores, earum ve matiti( dum vixerunt) talia debita⸗ tutoribus debito tempore exegerint vel non. Illud tamen in confeſſo eſſe aſſeritur. quod præafatarum ſororum filii ex Gabriele& Eberhardo de Ilben- Rat, earundem mariti procreati annb fere zs me- iorennes, at que inſuper preſentes fuerint, nec ta- men vllam exalliontm ſiue interpellationem iu- dicialem horum debitorumnomine nunquam fe- cerint. Quæritur, an huiuſinodi dobita præfata- rum ſororum hiliiſmatribus non amplius ſuperſti- tib. iuſte poßint extgere ab Harmanni de Allen- ſat iam pariter demortui heredibun, nempe ipſem Zöitem ſine ſummam capitalem cum vſurisa tem. 1 pore 5— — 2 nuuii 4 en ſ hcur Wh en vrmt,de 9 4 Wmie Hutm ber reccript atiti eg macionem pe amluädebitu merteruſicke greſetem 1 talggeenim cii airyerlolem, inttuopreſcrip Bnerra ontr Iiina u 4on. ure ciullttall anlabdeed⸗ b luro Canon baäun,yerc. el. onurud ſbic Wmulb mquam ſttttartioriſu datalod debere, S nmnnqbe credi umetiga. Exxo a in noltr nit Aldenltztleſe 1 bi tenporis ne dtaisDontificiun lergur onliſi üintgurſione dwlisciuild Rüntro cuillegen b he ereꝛndam ifrjninemuen, uneilimarunt, iu uncllüchtinere, i ditnrlrgrion bu dihräilzgreir 9' 5 rnm älem con dn demnreptaeſty ltazanza . 4. deran ſuay Mgyr e, nigeenyniona. ——— —— — — —— — — — —— —² — xᷣέ — — — — —— = = — — ——— — — — — — — — — — 2— — = . — —₰ tnat iuaifn Wib aar iſas jeye anſul Wan 4 5 In hoci da ſupradicta quæſtione ius Canonicum ſequi de- Reſponſ. luris. Decad. X kI. Reſponſ. III. ö. pore moræ debitis? el an exceptione præſcriptioni⸗ qud ipſarum quidem matrum tempore exordium .„ 5„e, 4/ f.. 2 huit, ſed aw' dnte ſiliorum bupillaritate requie- ult, hiue dormist, nec currere potuit, donet ad legiti— mam Atatemperuenerint,remoueri atg excludiab agendo peoſint? 4A D propoſitam quæſtionem, ſi ex iure ciuili re- à ſpõdere velimus, tunc non videtur eſſe dubiũ, quin heredes Hartmanni de Aldenſtat poſſint ex- ceptionem præſcriptionis tricennalis aduerſus pe- titores debiti 4629. floren. obicere ad elidendam i- pſorum action em perſonalem, quæ prius ad conſe- quẽdum illud debitum eis competebat, cum a tem- pore erectæ tranſactionis, nempeab anno 1535. Vſq; ad hunc præſentem annum 1574. eſapſi ſint anni 39. 1& vltra. Lege enim ciuili omnè f actionem ſiue rea- lem, ſiue perſonalem,&omne ius, ſiue cum titulo, ſi- ue ſine titulo præſcriptione 3o. vel 40. annor. tolli& exſtingui extra controuerſiam eſt, Ihicut, l. omues,(. 2 de præſcri. 5b. vel ο. au. adeo vt eriã † malæfidei poi- ſeſſores iure ciuili tali præſcriptione ſint tuti, I. vlt. C.vnde vi,l vlt. Cde edict. diui Adr. toll. 3 Deiure vero Canonico† contrarium videtur re- ſpondendum, per c. vlt. de præſcript.& cap. malaſidei poſſ. de reg. iur in s. vbi diſponitur, malæ fidei poſſeſ- ſorem nullo vnquam tempore præſcribere. Sed 4 qui ſcit ſe creditori ſuo certam pecuniæ ſummam, vel quid aliud debere,& non ſoluit, vtiq; eſt in ma- la fide, vtcunque creditot illud debitum intra 30. ann. non exigat. Ergo nequit præſcribere. Et ſic videtur, quod in noſtro caſu heredes dicti Hart- manni de Aldenſtat ſeſe exceptione præſcriptionis longiſſimi temporis nequaquam tueri poſſint ſe- cundum ius Pontificium. gitur conſiſtit diſficultas, an in deciden- beamus, velius ciuile? Et plerique conſuerunt ius ciuile in foro ciuili, legem vero Canonicam in foro Pontificio ſeruandam eſſe: vt per Berra. in ſua praet. in for: reſponſ⁊rei conuent. in verbo, præſcriptionis. Alii contra exiſtimarunt, ius Canonicum hodie etiam in foro ciuili obtinere, idque ob periculum animæ, quod in præſcriptionibus obſeruatur,& per illud o- mnes leges ciuiles, quæ in præſcriptionibus non ex- igunt bonam fidem correctas eſſe: quæ ſententia frequentius recepta eſt, vt teſtantur Iaſ. in l!. 5.Sgenè- rannu. i9. f.de acquir poſſ. Caſtr. un l ſequitur, i viam, F. de vſucap. Ferra. in ſua pract. in for. lib reſp. rei con- uent. verbo,præſcriptionis. num. a. AMlciat. in rubr. de præſcript. num. 4⁷. Bald.&&eAngel:in l.ſuper long. C. de & praſcrip. longi tempor. vbi concludunt, nullam f ho- die præſcriptionem etiam longiſſimam, ſiue in cor- poralib. ſiue in incorporalib. valere ſine bona fide, illamque continuam eſſe debere,& de continuafi- de eſſe articulandum. Quam ſententiam amplexus eſt etiam Bald. in ſuo eleganti tracia. de præſcript: in 2. par. 3 par. princ. q. /⁊ uum. 7. vbi eam communem aſ- ſerit: quæ& in Camera Imperiali non ſemel appro- bata legitur apud Mynſ. cent. ⁷.0b.6.& in ſuis decad. reſp. iI. num. 2. reſp. ¹. num. 9. reſp. Q u. i1. S 12.& reſp. 29. num. 16. vt de ea nullũ videatur am plius eſſe dubium, quin& iudicando& conſulendo ſequenda ſit. Qua opinione retenta dicendum videtur, here⸗ dibus Hartmãni de Aldenſtat ob malam fidem, quã 6 defunctum habuiſſe conſtat, hanc longiſſimi 1 poris præſcriptionem, quod intra 30. annos debitũ illud non fuerit exactum, nullatenus prodeſſe,& ſic eos etiamnum ad ſolutionem debitæ ſummæ teneri conuenirique poſſe. Sed hic exoritur alia pugna inter Dd. Dato& pro fixo axiomate pofito, quod in materia præſcri ptio- num ob vitãdum peccatum ſtandum ſit iuri Cano- nico in vtroque foro: iam in controuerſiam trahi- tur, an †. c poſſeſſor, de reg. iur in 6.& d. c. vlt. de præ- ſerip. habeant etiam locum in pręſcriptione debito- ris contra perſonalem actionem creditoris(qui eſt proprie caſus noſtri pro poſiti) ita quod corrigãtur hodie l,icut,& lomnes,(:de præſoript. 30. vel& o. ann. per prædicta duo capitula? Nam plerique interpretum iuris id aſſeuerant, putãtes actionem perſonalem iure Canonico cum mala fide& ſine titulo non præſcribi 30. annis. Ita tenet Angel. inl. 1. C. deiud. Imo. d. c. vlt. num. 2 ½. de praæſcript.& iba. bb.& Felyn. vbi hanc opinionem communem dicunt: quam etiam approbarũt Balb. d. tratt. de praæſcript. in 2. part. 13 part princ. q.:1 5. Corne conſil. 17.lib. I. Bala. l.t. C. de ſerui. Angel.& Imo.& Koman. in! ſequitur, ſ viam, de acquir. poſſeſſ. Iohan. Andred. cap. malefidei poſſeſß.& authen. ibi in repet. qui omnes firmant hanc opinionem crebtius rece- ptam eſſe. Contrariam vero ſententiam, quod ſcilicet actio Perſonalis pręſcribatur etiam iure Canonico 36.an- nis,& ſic quod d. icur,& l.omnes, C. de praæſcript. 3⁰. vel æo. ann. nõ ſint correctæ per ius Canonicum, te- net expreſſe Bart. in. ſe quitur, Sſ viam,& in l.vlt. quemad. ſeru. amit. aſſerens d. c. malæfideio loqui de p- ſcriptione, quæ requirit factũ præſcribentis, hoc eſt, poſſeſſionem: ſicut& A.. vlt. ſimiliter loquitur in p- ſcriptione rei, vt patet ibi, dum dicit, rei alienæ,&c. Et ſic in præſeriprione quæ procedit ex poſſeſſione & facto præſcribentis. Hic autem loquimur in præ- ſcriptione, quæ non requirit aliquod factum pſcri- bontis, quia non poſſeſſionem, ſed tantum ſegnitiẽ Rnegligentiam creditoris non petẽtis:& ideo præ- fata iura † Canonica emanata ad correctionẽ iuris a ciuilis nõ videntur ad caſum, de quo nõ loquuntur extendenda eſſe, per l.præcipimus, C. de appell.& c. cã non expediat, de elect. lib. 6. Eandem opinio. amplexi ſunt Inno. in c. cura, in gl pen. de iur patr. Hoſt. in ſum. tit.de præſcr. rer. immo.. quæ res præſcribi. verſ.actiones vero perſönales. Bal.in&: ji quis per 30 ſi de feud ue: ct. & conſ. a 20. lib. 3. Guid. Pap. deciſ. 9. Soc. conſ. 203. vbi firmat hanc communem eſſe,& plene Corn. conſ. 726. ad euidentiam, lib.i. Felin Ac. vlt. Et in hane partem ſub quadam diſtinctione inclinat ibid. Abb. vtcunq; modo huc, modo illuc fluctuarit. Quid dicendum? Equidem pro vtraq; opinione Vrgentia argumenta adduci poſſunt, quę Fer. Vaſq. refert, lib. 2. cont illuſt. c. 76. eleganter admodum ſubducens rationem illã, qua priorem ſententiã tenentes moti fuerũt nem- pe euitationẽ peccati, in vtroqʒ caſu militare.N am ſicut periculum eſt, ne admiſſa 30. annorum pręſcri⸗ ptione reſultet peccatum, ſi forte creditor nun- quam habuerat animum remittendi debitum: ita quoque periculum eſt per contrarium ‚ne forte ex- cluſa præſcriptione in peccato conſtituatur credi- tor, ſi reuera cum habuiſſet animum debitum il- lud remittendi, rurſus ad Petendum„quod iam 3 ———— ν L— — 3 = —— ——— * oooöo —— F6 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſcon. German. animo remiſerat, properat: vt ibi latius per eum, n. ⁰. Subiicit tandem ibi idem Vaſquius proconciliatio- ne harum pugnantium opinionum, conſiderandos eſſe quatuor caſus. Nam aut vterq; tam debitor, quam creditor, erant conſcii illius, de cuius præ- ſcriptione agitur: aut vterque ignorabat illud debi- tu: aut creditor ſolus ſciebat, aut debitor ſolus. Pri- mo caſu cum vterq; ſciebat, iimputandum erit cre- ditori, quiĩ per lõgiſſimum tempus tacuit, puniturq; eius negligentia, vel laudatur eius benignitas,inter- pretando ipſum habuiſſe animum remittendi debi- ti accondonandi. Secundo caſu cum vterq; ignora- bat, omnes Dd. ſentiunt debitum 30. annis Picribi, quia in debitore ignorante non poreſt cadere mala 4 Ades Kin creditche ſciente adeſt propter. lon giffi- mam hanc taciturnitatem præſumtio remittẽdi de- biti, aut donandi, vel negligendi, aut paruipenden- di. Cum a. ſolus debitor icit, creditor autem ignorat ſibi deberi, hac ſpecie ceſſat præſumtio remiionis aut donationis, emergitq; contra debitorem præ- ſumtio tergiuerſationis aur perfidig& tum non ha- bet locum pręſcriptio, ne homines iſtius lucri turpi- ter faciendi gratia incitentur ad differendam ſolu- tion em, fidemq; violandam. Ergo ſolo iſto vltimo caſu procedit opinio magis communis: reliquisaũt tribus caſib. vera erit Bart.& ſequacium ſententia. Naͤnciſta ad noſtram hypotheſin applicanda, cũ in facto præſupponatur, quod ſorores Bartholomei de Aldenſtat, quibus ex tranſactione an. 1535. inita debeantur 4629. floreni, non diu poſt erectam tranfactionem,(diuerſis tamen annis) fuerint mor- tuæ, relictis tamen poſt ſe liberis. Suſanna enim pri- ma ſoror, quæ Gabrieli a Peuerbach nuptui tradi- ta fuerat, ante 30. annos deceflit, relicta vnica filia elocata Danieli de Sœdell, ſediam vidua: altera ſo- ror Eliſabetha, quæ in marirum habuit Iacobum de Schvvalheim, circiter triginta annos pariter mor- tua eſt. Tertia nomine M agdalena Eberhardi dell- benſtato vxor, Anno 1556.& lic ante 18. annos e viuis exceſſit, relictis duobus filiis Melchiore& E- berhardo, qui pariter deceſſeruut. Ex Melchiore tamen ſuperſtites ſunt duo filii& tres filiæ. Denique quarta ſoror Gabrielis de Ilbenſtat vxor ſimiliter ex hac vita ante decẽ annos migrauit,(relictis duo- bus filiis Nicodemo& Hermanno adhuc viuenti- bus) veriſimile eſt harum liberos nullam huius prę- fatæ tranſactionis habuiſſe ſcientiam,& ideo ipſos nihil exegiſſe, præſertim cum in tot portiones diui- dendum fuerat debitum, iuxta numerum ſcilicet demortuarum ſororum, in quarum locum carun- demn liberi ſubintrant,& quod ſic ceſſet in noſtro caiu præſumtioilla remiſſionis debiti: ac per conſe- quens nõ potuerit a debitore Hartmanno eiuſdem liberatio præſcribi. Prædictis accedit, quod poſt mortem ſororum dicti Bartholomæi de Aldenſtat earundem liberi intra pupillares annos conſtituti fuerunt,& ſic ceſ- ſauit currere præſcriptio ob pupillarem ætatem. A- 10 perti enim iuris eſt, quod præſcriptio † longiſſimi temporis dormiat& non currat aduerſus pupillos, Per t.-ut. Vereẽd pupillari, C. de præſcript. 30. vel zo. ann. Vbi dicit tex. S ed pupillari atate duntaxat, quam- 2us ſub auçtoritate turorus conſißtat, huic ſanctioni exi- II menda: Et ſic eſt ibi caſus, quod ſi f præſcriptio in- cepit currere contra defunctum, tamen aduerſus ſucceſſorem durante pupillari ætate non currat, fac. etiam l. 3. C. qui. non obii Loagtemp. præſcript. Aduertendum ergo eſtin noſtro themate, an 36. anni adhué ſuperſint, ſi tempora pupillaritatis de- trahantur?Sane tranſactio illa, ex qua præfatum de- bitum 4629. florenorum reſultat, erécta eſt anno minoris numeri 35. menſe lulio, vt ſic adpræſentem vſque 74. annum decurſi ac completi ſint annizg. Ceterum quot aunis in pupillari ætate liberi prædi- ctarum ſororum exſtiterint, ex facti informatione deprchendi non † poteſt,& ſic nihil certi deſiniri* conſtat, num praæſſcriptio triennalis detractis eriam annis pupillarib. decurſa ſit vel non. Nam ſi nonit completa, extra controuerſiam eſt, actionem per- ſonalem pro exactione debiu inſtitui poſſe: Sinve- ro eſt completa, poterunt aduerſus præſeri ptionem petere reſtitutionem in integrum, 2uta licut Gi. biwglo. C. de præſcript. 3ο‧. el ann.&Sl. Vlt. in ſin. Si- bi Dd. C. in quib. cavæſ. reſtit in integr. non est nec. cui quidem reſtitutioni petendæ detinitum eſt tem- 12 pus quadriennii a ſcienria computandum, perl,. tim. C. de in ini eg. reſtitu. pet. Panorimit. in cap. jin. in. Jin.&t Lelyn. id. num. 9. de praſcript. Rein ,r. Dn- * nel.in aut!. niſitriennal.p.;&2.(.Ade bon. mater.& 2oa- rez. inthenn. recept. ent. litera P. nui. 247. Per h talem 3 enim reſtitutionem tolletur tricenn alis illa preſcri- Ptio,& ipſi reponentur in priltinum ſtatum, in quo erantante completam præſeri Ptionem;& per con- ſequens obtenta reſtitutione poterunt deinde exi- gere debitum illud 4629. forenorum vigore ſu- pradictæ obligationis ſiue tranſactionis ab hercdi- bus Hartmanni de Aldeuſtat. Keſtiturio fenim red. 14 dit, quod abſtulit pręſcriptio ſiue læſio,I. i demun. I. quod hi minor, d reſtitut. od. it. 8 Et hicrurſus animaduertendum eſt, etiamſita- 15 liquibus ex liberis ſæpe dictarum ſororum efllusi- ſettempus petendæ reſtitutionis, ſi tamen vnuslu- pereſſet, intra tempus petendæ reſtitutionis conſii- tutus, illlid ſuflicerc,& ceteris quoq; commmodofu- turum eſſe. Nam& ceteri vtcunque extra tempus petendęreſtitutionis poſiti admittentur ad eam pe- tendam ex perſona ipſius intra id tempus adhuc a- gentis. Pari ratione, ſi vnus vel plures ex eiſdem li- beris iuſtam poſſent ignorantiam prætendere ſæpe fatæ tranſactionis& debiti(vt quia aliquandiu ab- ſentes fuiſſent cauſſa Rcip. vel alias a matribus ſuis de tali debito nil percepiſſent) vtcunque comple- ta eſſet præſeri ptio tricennaria, ataãue etiam cla- pſum quad riennii tempus ad petendam reſtitutio- nemiin integrum conceiſfum, nihilominus tamen intra quadriennium a tempore ſcientiæ com perti debiti numerãdu m, perere poterunt reſlitutionem in integrum ex clauſula generali. Quia licet præ- ſcriptio f currat etiam contra ignorantem, l. fin. 11 16 nulla cientia vel Hnorautia,.dc præſeript-. long. temp. & d.! fſicut, in fin. C. de praſcri. 2ο. vel Jo-ann. Lanorm. cap. vigilanti, vlt. nota. de praſéri.& eluar. cap. 1·§. porro,nunn. 2. qual ol feud. pot. al. ignoranti t tamen 17 (Vt dixi) ſuccurritur aduerſus præſcriptionem per in integrum reltit. exclauſula gencrall, ſi qua iuſta cauſſa videbitur, I. ff. er quibus cauſæ maid. cum Tignorantia tribuat iuſtum im pedimentum facti, 15 iuxta Bart. in l..§. P quis autem, de itin. atlug; priua. que ſequitur Eel.& Pan. in c. Vigilanti. de praæſé.& idem Panin cii de certa. in fin. de priuil. Specul er:e praſer: § 110, 8 4 4 T 1 raauuyend Kslwamund mulit rtiquc Knapilm vlan 4 1 5 untes Dralegiu. „ 9,) denutaipu 9 ueuduarin 5 4 1 4 A ¹ nn. 1 4.. tizhueſo Äötclancntt: ugaeonanpon Vunoralericgli trlicinilacau nu lnc di polyolteleadit nipollt,⸗ hanrioneli ratiugrelcntan, pauluükgium: Puiralentandun manm euatvor nab Redmxgul al jFangulf in au Mlauteres laber Rreunnileit fle eiltnten, iler ſterg edinee — — „annüitfeugo n müſtaddyni 1 umcaogue eſ Kall maträalucc urd ſorertie Räüſin nar 1 Kem Knd utolmncol C Poterunt d Kelun 4 3 lunoneminigger 4 AEgsſcr„. 4 T0.nn 4 1 Iub. cauſ .. Pu.u urn 490 A* 1 1 8 da Ptendz d lcanuat 5 1 dentzaconh 4 n. ſe. 1 X. eudouua g de yneen 1 er leunal.172., 4 1 rerept ſeut.iter P. nn 3 detaem tollemrtric un — 4 Ae An IAKN. Kdam pla npt A 4 ³ 1 4 S. 1 B Mentaretütutione de 5 E 1 4/ 1 3 r 1r.. * onentan Än prulhn „ 5 5 e 2 ,ν 1ud 4⁰29. noktc . b* hl une traäant l deuſtas-K äee 4 4 8* 8 4 8 l pralcnptao liu. * — “ A 1 1 1 e. 7 AIMA 81 ““ Ammaduertenc, 1 - 2 11 Ge lbern lepe dictarur 5 1 4 paspetende teſtitutiom en . 1* 3 intratempuspetende ihm lad ſufcere,& ccteris q Seo Nam& ceterirtcu at ereſütutionis politiadu ir ger ronaiplus iutra al Panratione,ſi rnus fel 10 6 ſtun polſcatignorantu Gntd ctons&dchiti(t ahc Keip. vel en willentcaulla nl. pel 8‿ d — 010 kcchnaf 4 rlcnpit 314 ir empus ad An. 4. 8 4 4 † aadrienhll! „m “*‧“ mtu Laun “ 14 1 u e ““„ 2 b— u riue rE 1A — u⁴*&˙⁸ dus * 4 1 aAtutl nccurritur adi- tucc b 7 11 8 hanul; 74, nrclt. cäcllst i aa 4— 4. ru d. 4 *. 2 a— 5 4 Pet. Hanc a, 5 Mur rceplllent, a) de 1. Kc 1 t Reſponſ- luris. Decad. XII. Reſponſ. III. §. 1 o. verſ. ſed pone colonus. Alex. in l. cum Rliusfam.§. in hac. Verſin gloſ. in verbo Rtetiſſe. in fin. cum concord. ibi add uttis. de verb. obl. ITdem conſil. 71. lib.:.& Hiero. Schurj conſil. 33.Cent. 3. nu.!3. Sg 72¹. vbi aſſerit hanc communem veram eſſe opin. 15 bantur, per pulcram& notabilom fiuris regulam, quam Dd. paſſim commendant, qua dicitur, quod quis conſequatur ex periona alterius, quod ex ſua perſona conſequi non poſſit, per text. in U. eAriſto. in hinſj.quæ res pign. oblig. non poſſ.& text. in l,ſ emanci- paii.& ibilate Da. praſértim Iaſon. C.de collat. Nam ibinepos cmancipatus propter alium nepotem in poteſtate aul exliſtentem conſequitur, quod ei per primam em ancipationem conferri debeat, quod ex ſua perſona non conſequeretur. Et per text. in l. ſ . 72* 4. 4... 2. i s N2.2 3 Prin. ſ. quemadmodum ſerui. amit. vbi di- P7 4249 citur, ſi communem fundum ego& pupillus habe- remus, licet vtique non vteremur, tamen ego pro- pter pupillum viam retineo. Et ſummat Bald. ibi il- 20 lumtex. Eriuilegium tquod hubet minor, ne currat co- — 3 8.—.. ti eisns Praſcreptio, prodest etiam con ſorti minoris. Sic 3.„ 7 2 88 3 1 5„ 12,„2 7 7 7 5 0 1 2 1 211 1.5 1s Jui Arss,dii ſius Ff. de liber. le g. ſocius non ca- wcapit per ſocium capacem. Sic in l.ſi poſt mortem. Srvlkehde bon- poſjecont. tab. inſtitutus poreſt contra tabulas teſtamenti agere Prætoris beneficio, quoc 22& a perſona non poſſct. Sic ſit cauſſa ſit commu- nismonaſterii& laici, poteſtmonachus eſſe procu- rator laici in illa cauſſa, pertext. in Clem jſi Teligioſiu, 23 daprocur. Hinc etiam eſt, quod licet † laicus per ſe non polſſit eſſe arbiter in cauſſa ſi pirituali, tamen vna cum clerico poſſit,&, ꝑer tuas.& ibi Panor. in a. not. de 24 arkit. Pari ratione ſi Eecleſia ſ& patronus laicus ha- beant ius præſentandi ſimul, ratione communionis trauſit priuilegium ad laicum, ita quod ſex illi men- fes ad præſentandum concedantur, cum alias per ſe tantum quatuor hab eret, iut. gl fin. in c. 1. de iur. pat. Excadem regula Bald. decidit in c.:. col. 3. in fin. verſ. quero qwid ſi ſint duo ratres, quib. mod Feu. amit. quod 2 5ſduoTf fratres habeant feuda ab vno doinino,& ſi alter commiſerit felqniam relinquendo dominum periclitantem, altero ipſum defendente ex ſua pro- bitate, vterq; retineat feudum, nec alter, qui feloniã commilit feudo priuari poſſit propter alium. Vnde 26 proditum quoque eſt, ſlante ſtatuto, quod patruus A 44 etiam ceteri ex perſona ipſius reſtitutionem in in- tegrum contra completam tricennalem præſcri- Supradicta auté pro- 77 Ptionem petere poterunt, ſicut etiam de iure reſti- tuendi erunt, Propter enormem illam læſionem, quod tam magno& liquido debito carere deberét, toto tit..& C. de in integr.& reſti. Nora: Poſt concluſum hoc conſilium rela- tum mihi eſt Melchioré de Ilbenſtat, deceſſiſſe anno 1574. cum iam eſſet annorum 44-·Eberhardũ vero diu ante mortuum fuiſſe, nem pe fere annis 15. SVMMARIA. 1 in Teſtamento quolibet tria conſideranda, qualita⸗ perſöona, ſolemnitas teſtamenti,& res teſtata. 2 T Mamentum ob omiſſas in eo ſolenanitates debitas, Gainre requiſitas, prorſiu corruii, nulliuſque eſt roboris. I'oluntas est vera ſubſtantia chiuſcunque vltima Loluntatix. n Kex& princeps ſupremus, olutus eſt a iure ciuili, eiues requiſitus. Princeps legum çiuilium formulis alligatus nõest: egibus attamen haturænuſtitiæ& honeſtatis, non eſt ſolutus, ſed ius priuati cuiuſq; inſtar ſubiicitur. Kages& principes quadruplicem ſpeciem bonori habent in ſuo eeno velprincipatu: Regia, fiſca- lia, patrimonialia,& priuata. nu. 7. 5. 9. 10. Kegia bona quæ ſint,num. b. Fiſcalia bona quæ ſint. num. 6. Princeps non eſl vVere ⁵ roprie dominus bonorum Iiſcalium, ſed ſolum adminiſtrator. Princép de bonis regiius e fiſcalibus pro ſuo arbi- trio diſponere non potest, nec ea vllo modo aliena- re, niſt ſtmma vrgente neceſſitate. 8 Bona patrimonialia prin oipis quæ ſint,& an prin- ceprs de ils teſtare poſſit,num. 11. Princeps rerum priuatarum dominus non eſt, ſed tantum protedtor& defenſor. Princeps bona ſua prinata alii donare, legare, vel quouis modo alienare poterl. Bona ſua priuatus quilibet donare, legare, aut alie- nare potest. Polonia& Pruſſia vtuntur iure Saxonico. Kex ſi nullos heredes deſcendentis vel aſcendentis lineæ relinquat ad fratres&s ſorores vtring, con- inttos pro virili portione, ſiue in capita hereditas Omne qui dicit, nihil excludit.(defertur. Diſpoſetio quælibet quantumcun que vniuerſaliter Shuſe extenta, reſtringenda ectad materiam ſubiectam& naturam negotii. Generalitas éſfuſa coercenda est, ſecundum natu- ram rei. Enuntiatio vninerſalis in moralibus& poſitinis nõ intelligitur adpunctum vniuerfaliter, ſed artta- tur& limitatur pro natura rei& negotii,in qui- bus diſponitur. Inſolita in generali diſpsſitione non veniunt. Sermo generalis ſe non efrundit ad caſaus inſolitos, S non commen ſurabiles. Teſtator inſtituens heredem, quæ anten renuntia- uerat, genſetur ipſi iuramentum remiſille, quo ſuam renuntiationem firmarat. 8 Eilia, quæ dum tradebatur nuptni, iurauerat, ſe no habituram regreſſum ad bona paterna, ſia patre heres inſtituatur, potest non obſtanteiuramento hereditatem æx teſtamento petere. — GG 4 CA SV.—— tnde vel nditandho wel aando Te 3 r„„.e,, Aut aliter diſponendo legum ciuilium formulis alli- 1. Iſis& perlectis Regit Teſf ament: 2 Datres gatus eſt: erlegibus netureiuttiede honeſtatis N craceuienſis, Anno l5⁊o. er ecti, nec nonle non ſit ſolutus, fed iis inſtar cuiuſque priuati ſubii- nütiationis a Domina Sophia,infante Poloniæ Du- ciatur, vut per Dd. ibid. Hinc eſt, quod ipſemet Dom. ciſſa Brunſuicenſi, olim factæ, copiis mihi exhibitis teſtator ad finem ſui teſtamenti eiuſdem axiomatis 4 iiſdemg.(quantum intra tam breue temporis ſpa- meminerit, in§ pen. inclp. quam quidem extremam. auun Aeir) Alſeeuner pepenſftinentuſeeun SE GvNDA QVASTI O. tes quæſtiones examinandæ éſſt. eo us Jichcnftee. P, e, e 27, 7 den,, n unn n ecundam q uæſtion em, quæ plus di culta- præfatum reεium teſt. tis habere videt᷑ veniendo, ꝓ euiden .„ Peuidentia premit- Vn oMe; fere ſolemnitates ad ſubſtantiam teſt a tendum eſt, reges& principes, quadruplicè ſpeciem menti iure ciuili requi ſitæ, deficere videatur Juſti- bonorum Thabere in ſuo regno velprincipatu. neri poſgit, iureque Vvaleat? Prima eſt, iuriſdictio Principis, id eſt, poteſtas ci- Secunda dato quod valeat, quo ad ſolemnia, in uilis& criminalis, comprehen dendo merum& mi. etiam quoad materiam ſit validum, ideit, an re- xtum imper Ium, tit. quæſint Tes vene Pfdiſ end. is mauoſhas in todt taubus rebuu diſpſuerit, que idecundeciei bonorum Princihis ſume bonuch Se ven ha ſ 4, deguias df proprie dicũtur Fiſcalia, hoc eſta cum& Kemp. Non? 2gniſe Aſua fut, int propria,& de quibus velregnum pertinentia, publicunq; patrimonium: Ponere iure potuerit?„ quo omnes fructus, redituſq; atq; prouentus Reip. Tertia, an D. Sophiæ Duci Brunſuicenſi viduæ referuntur,& illa non ſunt propria ſolius Regis, ſed obſtet renuntiatin tempore elocationls ab Ipſa facta regiæ coronæ, ſiue regalia, quia iurium hu iuſmoci quo minus heres fratris exſijtere, legataque in regio Käa aſn j ein 4 88 nun elte 34 3 3 ohric p 8 7 Kameusehhiedſa 24 4esknete9 95 ee8 enterdictum. ne quid in loc publ. Et de his duab. ſpe- PRSMA QMVYASTIO. ciebus bonorum Principis pro regula traditur(cam Q Vodad primam quęſtionẽ attinet, ciendũ eſt, ralia bona non ſint proprie ipſius Regis ſed dignitatis re- 1 ⅞☛ circa t quodlibet teſtamentum tria cõſideran- galis) quod Princeps de † his pro ſuo arbitrio diſpo-. 8 da eſſe: primo qualitatem perſonę teſtatoris, idemq; nere nequeat, nec vllo modo alienare, niſi fumma Heredis inſtituti, nimirum, an is, qui teſtari vult, teſta- vrgente neceſſitate, c. ad Apoſtolicæ, de donat. c. que- menti factionem actiuam habeat:& an is, qui heres in- rela, de iureiur: l.i. vt nemi lireat ab em. reced. lib. 10. 27 Ritutus eſt, ſit de perſonis, Cum quibus ſit teftamenti fa- Imulti. Cide nau. non excuſrlib. 11.& ibi Da. btio paſſiua, id eit, quod iure permittente heresinſtituu Tertia ſpecies ſunt bona patrimonialia propria vel ſubſtitui poſſit? Secundo conſiderari debet ſole- ipſius regis ſeu Principis, quæ tãquam priuatus pof mnitas teſtamenti, an id ſecundum regulas iuris com- ſidet: qualia ſunt, quæ habet iure hereditario apræ- munis ſit conditum? Tertio, vt res teſtata ſit libera al- geſotilns ſuis, vel quæ ad eum nouiter peruenerũt, lodialis, ſiue hereditaria, qᷓ iure permitètte legari poſſit. vt quia † bona aliqua ob crimen perduellionis, pro- De primo nullum dubium eſt. Nam& dominus ſcriptionis, vocationis, vel aliam ob cauſſam adf- teſtator,& inſtitutæ heredes in noſtro propoſito, ſeum ſuum priuatum deuoluta ſunt,!..& 2. f. de iur. ſunt tales, qui teſtari, itẽq; heredes inſtituti poſſint. Iiſc. ls. C. d bon. vacan.& per totumilib. i0. Item ſi quę Quo ad ſecũdum requiſitum videtur prima fronte, bona, poſſeſſiones, Caſtra ex prouentibus ſeu emo- ⁊ ꝙ dictum teſtamentũ ob omiſſas in eoſolemnita- lumentis ad ſui ſtatus& regiæ perſonæ ſuſtentatioo- tes debitas,& a iure requiſitas, prorſus côrruat, nul nem deputatis, a priuatis perſonis emit, vel f etiam 1o liuſq; fit roboris, de quib. habeturin tex.& ibi Ang. per induſtriam ſuam, ex iuſto bello contra infideles ð& alios Dd. in l. hac conſultiſſ. in prin. co§. per emanci- acquiſiuit, c. Abbate ſane. pro parte in fin. de reud. pationem.& liſcimus. C. de teſta.l. vlt. in fin. C. de Codic. libr. 5. probantur hac inl. bene a Zenone. C. de quady. I. vlt. in fi. C. de Lewca⸗fneePune quod adhibean- pnæſcript.& in authent. vt omanes. obed. ind. pro. ſi ve- tur ſeptem teſtes, qui ſint rogati maſculi,& ſi qùæ vo, colum.. ſunt aliæ ſolemnitates, maxime in teſtamento ſole- Quarta deniq; ſpecies bonorum principis ſunt, mni, ſiue in ſcriptis neceſſariæ. bona Tres ſin gulorum de regno priuatorum. Et in Hæ cum ſint in hoc regio teſtamẽto prætermiſſę, his nihil habet Princeps agere, nec eſt rerum † pri- videtur illud prorſus eſſe inualidum& inutile. uatarum Dominus, vel directus, vel vtilis, ſed tan- Sed his non attentis, breuiter dicendum eſtvtcũ- tum protector, defenſor, cum ſua ſuprema iuriſdi- que ſolemnitates a iure communi ad validitatem ctione, vt per Doct. in cup. nimis. de iureiur. cap. quæ in — teſtam en ti deſideratæ, in hoc regio teſtamento de- eccleſiarum, de conſtit. S&; c quia plerique, de immun. ficiant, illud tamen valere, firmumque eſſ. eæceleſoper Innoc.&o del benea Zenone. Nam cum voluntas Domini teſtatoris in noſtro Ceterum quoad tertiam bonorum ſpeciem ſu- themate lit clara& manifeſta, ſcilicet teſtari volu- pra traditam, quæ ſeilicet res priuatas vel priuatum 3 erit, quæ t voluntas eſt vera ſu ſtantia cuiuſcunque Kegis patrimonium tangunta Doct. communiter vltimæ voluntatis,& perſona teſtatoris ſit rex Polo- talis concluſio ponitur. Ea quæ Princeps † habet 13 niæ, ergo non obligatus fuit ad iſta ſolemnia„qalias priuati patrimonii,& priuatæ ſuæ incorruptæ ſub- in teſtamentis requiruntur, cum ea ſint introducta ſtantiæ, alii donare„legare, vel quouis modo aliena- 1 aiure ciuili, quo iure ſua maieſtas velut Rex& ſu- re poteſt, prout vult. Eſt enim Rex illarum rerum premus Princeps ſolutus fuit,imx.i. Princepsiſ. de le- proprie& perfecte Dominus, idcirco habet pro⸗ 5 Lib.& Idigna vox. C. eo.& ibi Dd. Neq; enim t Prin- prietatem& omnem vſum natum circarem ‚Ven- dendo, B8 Dn. loach. My nſin g] uriſconſ. German. Jana ſumf 1ac 4 6 — zuch Teuinie 4 ta ag * 4 * t 4 — nur hiſcala hoccſt A Anuctus, wütaſga* atan Kilk nonſuntprop Ir . 4— e regala, qute ahi naceps noneſtyer 33. llolum adminiſtrator, ſ 1 3 1 ne quidin lac.publ m donorum hrincipis prol agen a4 nan ſnt yrenie iyßu „ AdPnincepsde f his 5 12 Seqaen, necvllomodos aai,Mh te geceſſttate, c. a4 Anſh aiam eurrur.*dt nem.lieeat, us al Cdenas nan excuſlib.nt eM rdi ſpecies ſunt bona nrruh regs ſeu Drincipis, quæt up xru mralaſunt, qurhabetiu Watm iidasſuis relquxadeum vo ubonaalquaobcrime aq le zonis, ocationi,, reld unad ſuum peiunum deuolut, u e Carlen. varan S perts R* abs ofeſonch Cutrꝛery otui nts ad ſai ſtatus& regit wel⸗ deputad,: riuꝛtispet in ain dattruum ſuam, exiuſto Aom Sait, C. Aℳbbcreſme.n 1 9 bantur hecul bene 8n 4 nenn 4e 11 1 astben -— 17. Gjc leniq; ſpectes bot rah * den 1. 1 Laror 0 Ito vraungulocumdetct; Xund„ rel A princepsager 1. wibr 1 4 lire eul 1 A e nurj 9 „ e 1 au r bie Domll. t. 1. * 14 iure Reſponl Iuris, Decad. dendo, donando, legan— 1 illa donare, alienare& in alios transferre 2 to a lege conceſſum ſit,lin re mandata. Cde manda. Ergo multo liberius Principi permittendum eſt. Nunec ſupradicta ad propòlitam quęſtionem no- ſtram applicando, cum Sereniſſimus Dominus Rex Sigiſmundus Auguſtus in ſuo regio teſtamento, ſiue vltimo elogio, non de bonis regni, ſiue fiſcalibus, ſed de iis tantum bonis, quæ ad tertiam bonorum Principis ſpeciem pertinent, id eſt, quæ ſua ſunt Propria priuata, puta vel a parente ſuo, rege Sigiſ- mundo(felicis memoriæ) tunc adhuc viuente, i- pſiolim donata& tradita, vel a maioribus relicta, vel ab ipſomet Domino teſtatore ex ſuis obuentio- nibus atque emolumentis regiis comparata, vel de- obuenta, in teſtamento diſpoſuerit, legataque atq; ordinationesfecerit, quin huiuſmodi diſpoſitio ſua atque vltima voluntas valida firmaque ſit extra o- mnem controuerſiam eſt. De talibus autem bo- nis ad hanc tertiam bonorum Principis ſpeciem pertinentibus, dominum teſtatorem duntaxat vlti- mam condere voluntatem voluiſſe, atque etiam condidiſſe, ex tota teſtamenti Kegii ſerie atque te- nore ſi perlegatur, præcipue vero ex§. incip. Cum autem in ndn Ducatu Lituaniæ,&c.(qui. ipſam 2. 2 5 1⸗ 0. 5 heredem inſtitutionem præcedit) item ex§. incip. Et quoniam hæc omnia,& per diſcurſum totius teſta- menti facile deprehenditur. Quinimo etſi Sere- niſſimus Dominus Kex, de iis bonis ſuis propriis& priuatis, tam mobilibus quam immiobilibus, nihil in ſuo extremo Elogio diſpoſuiſſet, ſed inteſtatus deceſſiſſet: tamen cadem bona ad ſuas germanas ſorores, tan quam heredes proximas per legitimam ſucceſſionem,& ab inteſtato deuoluerentur. Cum ſua Maieſtas nullos heredes vel deſcendentis vel a- ſcendentis lineæ reliquerit, quo caſu hereditas tam totam Poloniam, atque etiam Pruſſiam vti, Petrus Royzius in præliminari epiſtola deciſionum Litua- nicarum teſtatur) ad tranſuerſales ſiue collaterales, 15 deuoluitur:& tum fratres †& ſorores vtrinq; con- iuncti, primum locum obtinent,&in viriles por- tiones ſiue in capita vocantur, vt habetur in authent. eeſſante. C. de logit hered.& ibi Da.& Landtrecht libr. 2. Arr. 20. E lib.1. art. /7⁷.“ Quo videtur etiam reſpexiſſe Sereniſſimus Do- minus teſtator in ſuo regiò teſtamento, in§.incipit. hmili modo etiaã,&c.ibi ſed&s ea omnia, que in hisſ ſci- 3 licet ſaroribur ſuir legauimus& legamus,&s quæiure 1 Prædictis accedat, quod dotalitium Sereniſſimæ Dominæ KReginæ Box*Æ,& ſummæ illæ pecuniarig ab eadem Domina BoNà olim expoſitæ pro qui- bus Celſitudini ſuæ aliquot caſtra, oppida& villæ fuerunt, atque etiam ſunt hypothecata, alias adi- pſius Reginæ Box*, filias(domini teſtatoris ger- Qus⸗ manas ſorores) earundemque ſucceſſores, vigore receſſus ſiue ſtatuti in conuentu Cracouienſi, anno 15 40. erecti pertineant: prout hoc er tenore dicti ſtatuti(cuius copia mihi cum teſtamenti copia ex- hibita fuit) liquido deprehenditur. Er quibus omnibus ſic breuiter, in tanta tempo- 14 ne 25 ue inter viuos, ſiue Per vltimam volu ntatem„pro ſuo lubitu 13 ac voluntate. Nam cum hoc f etiam cuiliber priua- communi, quam etiam Saxonico,(quo f iure 111. Reſponſ.l V. 11 ris anguſtia collectis, non eſt dubium ‚quin Sereniſ- ſimus Dominus Kex de huiuſmodi bonis ſuis pro- priis& priuatis, pro ſuo arbitrio diſponere, teſtamẽ- tum condere,& legata facere iure potuerit: prout etiam fecit, inſtituendo tres ſuas germanas ſorores, nempe Dominam Catharinam, regin am Suetiæ, Dominam Sophiam Duciſſam Brunſuicenſem,& Dominam Annam, reginam Poloniæ adhuc virgi- nem, heredes vniuerſalcs ex ęquis portionibus, ſub- ſtituendo etiam ipſas inuicem reci proce,&c. aggra- uando tamen eaſdem aliquot oneribus, putavt cœ- Ptum per ſuam maieſtatem S. Annętemplum, in ar- ce Vilnenſi cum duodecim manſionariis exſtruant, eoſq; debitis reditibus prouideant: item vt aliquort domunculas ad augendum& ampliandum holpi- tale S. Trinitatis comparent: tumulum quoque ſi- bi Domino teſtatori, pro ſua regia di gnitate& ſtatu condignum ædificent:& ſi quæ ſunt alia onera, ipſis heredibus in præfato regio teſtamento impoſita. Ceterum quod Sereniſſimus Dominus teſtator ſuæ ſorori vltimo morienti, pariter ſubſtituit re- gnum Polonię,& magnum Ducatum Lituaniæ, ve- lut vnum corpus,& vnam Remp. hiſce verbis: Quod Ii vero vt mors parcere memini ſolet) nulla ex ſorori= Hus noſtris in hac vita ſuperſtes relitta fuerit,&c. tum demu iſta omnia legata, ſuis ſerenitatibus hio aſſigne= ta, R egno Poloniæ,& magno Ducatui Latuania, vni corpori, eidemque Reib ſed tamen ad publicas tantum, non alias vtilitates,& ſplendorem honeſtum& neceſſa= rium reddimus&; legamus. Dubitari vtique poteſt an tali caſu, quod vltima ſoror decederet, omniailla bona in hoc regioteſtamento, ſororibus ſuisattri- buta, ad regnum Poloniæ magn agnumque Ducatum Lituaniæ deuolui debeant. Quod certe videtur dicendum, proptergenera- lia illa verba, quib. Dominus teſtator in hac ſua vlti- ma ſubſtitutione vtitur. Ait enim ſta omnia legata ſuis Serenitatibus hic aſſignata. Nam †qui omne di- dicit, nihil excludit, iuribus vulgatis. Ex quo ſeque- retur, quod ſorores regiæ nihil amplius iuris in iſtis bonis habituræ eſſent, quam vſumfructum, ſiue iue vtendi fruendi: neque illa aliis donare, vel ad pias caufſas legare, vel alias pro ſuo arbitrio de iis diſpo- nere quicquam poſſent:& per conſequens videren- tur tantum conſtitutæ eſſe vſufructuariæ. Arhanc fuiſſe mentem Domini teſtatoris mihi non fit veriſimile, præſertim cũ ſua maieſtas aliquo- ties in hoc ſuovltimo elogio fateatur, etſi nullum feciſſet teſtamentum: tamen iure naturæ& ab in- teſtato, hæc ſua bona propria& priuata ad ipſas peruentura fuiſſe: quo caſu liberam vtique habuiſ= ſent de iiſdem pro ſuo arbitrio diſponendi poteſta- tem, quam Dominus teſtator ipſis neſcientibus at- que inuitis auferre non potuit, præſertim in iis bo- nis, quæ alias virtute tam iuris Saxonici, quam etiam ſtatuti Cracouienſis vt infra latius dicetur reſtitutioni ſunt ſubiecta,& de quibus Dominus te- ſtator liberam diſponendi facultatem non habuit. uare in cam adducor ſententiam, quod exiſtimem ſub illa illa verborum generalitate, qua Dominus teſtator in ſubſtituendo ſorori vltimo morituræ re- gnum Poloniæ,&c. vſus eſt, non debere, neq; poſſe com prehendi ea bona, q́ vel extra regnum Poloniæ & Ducatum Lituaniæ ſunt ſita, vela Kegina Bo*⁴ 4 matre tam Dominiteſtatoris, quã ſuarum ſororum 4 “ 4 4 4 4 — 84 4 “ 4 8— ¹ 6 3 ¹ 1 1 1 4 3 4 1 1 1 6 5 3 4 4 1 4 4 3t “ 8 5 3 ’ 3 1 4 4 1 1 1 4 3 4 8 4* 1 1 4 4 4 4 3 4 4 I 1 1 4 4 4 4 2 1 3 5 4 8 8 “ 3 4 4 t 5 1 4 5* 4 4 1 1 4 1 1 4 4 4 ¹ 1 4 4 4 3 4 — 8 1 1 6 1” 4 ½ 4 3 8 1 4 8 4 1 1 B 3 4 4 1 ¼ 4 4 4 4 4 3 5 4 3 1 8 8 5 1 4 4 4 4 1 1 4 3 8 4 3 1 4 * * 1 * 1 ½ 4 4 4 1 6 1 4 3 i . 8 1 4 3 8 5 3 8 1 5 8 . 3 5 4 3 ³ 4 1 4 4 1 4 3 8 4 4 3 ————— 8² Dn. loach. Mynſing luriſcon. German. communi, ad ipſum teſtatorem pertinere, prout eriam huiuſmodi bona, Dominus teſtater ſuis ſo- roribus, titulo inſtitutionis, inſtituendo ſcil. eas, in his bonis heredes,& non titulo legati aſſignauit: Quemadmodum ex d. incipit. cum autem in magno Dacatu,&c.& ſubſequenti inſtiturione heredum, id ſatis liquet:& conſtat in ſubſtitutione illa duntaxat de omnibus legatis mentionem fieri, non etiam de bonis hereditario titulo, ad Domini teſtaroris ſoro- res deuenientibus. Quare ea omnia bona, quæ extra regnum Poloniæ& Ducatum Lituaniæ ſunt ſita, i- tẽ ea quoq; bona ſiue mobilia ſiue immobilia, quæ a Domina Boxæ ipſius Domini teſtatoris, ſuarumq; ſororum communi matre profecta ſunt:& porro ea, quæ vigore ſtatuti Cracouienſis, anno 1540. ere- cti, alias ad Domini teſtatoris ſorores(reginæ B o- NK filias) pertinerent, ad earundemque ſucceſſo- res, iuxta præfati ſtaruti tenorem per venire debe- rent, vtcunq; per vicem legati ipſis ſororibus vide- antur relicta eſſe: tamen in ſæpe dicta ſubſlitutio- neomnino excipi debere, neque ad ea trahi, aut ex- tendi poſſe puto, non obſtante ſupra allegata ver- borum generalitate, quæ quidẽ verba reſtringi de- bent ad cetera legata, maxime de quibus fit mentio in 6. incip. vtpote clenodia. Aurum quogq,& argentum Sc. Argentum quoque menſc noſtraæ&c. Anathemuata etiam omnia 7 c. ſimiliter aulaa omnin,&c. Et hũc ẽt ſenſum innuere videntur verba antedictæ ſubſtitu- tutioni in verſ.Ced tamen ad publicas tantum,&c. ad- iecta: vt tanto minus de eodem dubitandũ ſit. Nam 17 clari iuris eſt, quod diſpoſitio quælibet, † quantum- cunq; vniuerſaliter& effuſe extenta, licet alias non patiatur reſtrictionẽ, tamen reſtringenda ſit ad ma- teriam ſubiectam,& naturã negotii, per text. in l. vt gradatim.§.'ff. de mun.& honor gl not. Sab omnibus approbata in l. qui aiit. in fin f. de conſt. pec. Zaſpulcre inl. Princeps. n.. f. de legi. vbi plura allegat. Iddem Zaſ- in l.emtor.§. Lucius. per illum tex. de patt. l.cum pro- curator. S. idominus. ff. de nou. oper. nunt. lgeneraliter. Fde in ius voc.& liſi procurator: n. 12. de cond. indeb. 18 vbi dicit, ꝙ effuſa generalitas coercenda ſit ſecundũ naturam rei, quod ẽt ſenſit inl prætor aut.§. rationem. n. 3. ſf de eden. Prædictis adde, quæ habet idem Zaſ.in I.§. nuntiatio. u. ff. de op. no. nun. vbi dicit, quod vni- 19 uerſalis † enuntiario vel diſpoſitio in moralibus,& poſitiuis nõ intelligatur ad punctum vniuerſaliter, ſed arctetur& limitetur pro natura rei& negotii, in quibus diſponitur, allegat d.l.vt gradarim.& glin I.r. C. de ſacroſ-ecclil. eum quii in fin. ſ. de con ſit. pec. Ss glo. z0 melioremin l. vlt. C.de cen.& relig. Facit, † quod alias dicitur in generali diſpoſitione non venire inſolita, Zaſein rubr. ſeſi quis caut. nu. 13. vbi allegattlſi merces. S.vis maior-locati. Bald. eleganter inla procuratore. Cmand. vbi ſi vendo fundum, cũ paſcuis, ſyluis, ne- moribus,& omnibus pertinentiis, certe ſi ius furca- rum in eo fundo reſideret, non comprehenderetur. a1 Vnde etiam eſt, quod generalis † ſermo ſe nõ effun- dat ad caſus inſolitos,& non commenſurabiles, Zaſ. in li conuenerit. n. 39. ede iuriſdlict. om. iud. Quare concludo vt ſupra,&c. Et hactenus qui- dem de ſecunda principali quæſtione. TEKRTIA QGVASII0. A D tertiam principalem quęſtionem omiſſis his, q in vtramq́; partẽé diſputari poſſent, breuiter reſpondeo, Do. Sophiæ Duci Brunſuicenſi,&c. re- nuntiationem illam iurato factam non obſtare, quo minus ex teſtamento defuncti fratris hereditatem & legata ſibi in eo adſcripta petere valeat. Nam cum Dñs teſtator(ſuæ Celſitatis frater) ſi- ne vllis omnino liberis deceſſerit, ꝙ ad bona mater- na pertinet, quin ſereniſſima Duciſſa regreſſum ad ea habeat, extra omnem controuerſiam eſt. Sunt e- nim bona materna in illum caſum ſuæ Celſitati prę- ſeruata in ipſa renuntiatione, prout ex tenore dictæ renuntiationis in verſ.incip. excepto vno caſus,&c.e- uidenter conſtatM. 4 Ceterum ad reliqua bona Domini teſtatoris, de quibus veluti proprlis ſua maieſtas teſtari potuit, 9f attinet, cum Pominus rteſtator ſuam antefatam ſo- rorem † inſtar ceterarum ſororum inſtituerit here. 12 dem, ex hoc cenſetur quoque ipſi iuramentumre- miſiſſe, quo ſuam renuntiationem firmauit, vteo non attento fua Celſitas Domino fratri ſuccedere poſſit, per ea, quæ lare tradunt Bald. in l palum. queſt. 3. C. de coll.& Salyc. ibidem col. 2. S ſeg. Idem Baldiin I. vlt. col. 3. C. de pacl. Socin. in reg. 15o. fallent. 11. Anch. conſ.I03.in fin. Iaſ. Kom..& alii in l.ſtipulatio hoc modo concepta. ff. de verb. obl.vbi communiter tradunt, f ſi 2 pater inſtituat heredem filiam, quæ dum tradebatur nuptui, iurauerat, ſe non habituram regreſſumad bona paterna, poſſit non obſtante iuramenti reli- gione hereditatem ex teſtamento petere: cumta- cite remifſum illi cenſeatur a patre iuramentum. Idemque ego aliquando tenui profitendo publice, in c.i. verbo, cogatis, de iureiur.& in Camerul. obſ. cent. 2. obſer,. candem theſin annoraui; allegans ad hoc duos textus id clariſſime probantes, vt ibi videreli- cet. Et prædicta ſequuntur etiam poſt gl. Bart. ind Ftipulatio hoc modo, verſ⸗facio aliam quæſi: in fin. Etili Alex.& Iaſ.item Bal. in c. ad noſtram. 2. de iureiur.&g Oldra conſ. 232. Et vide plura in hanc ſententiam con- geſta per Boer. deciſ.5. in par.& Tiraq in tract. dere- tralt. mun. circa fin.ope.& nouiſſime apud Gabrielem comm. concl. lib. 3. concl.1. nu. 27.in 3. limit. vbi ad fi- nem addit, idem eſſe in quacunque cauſſa ſuperue- niente, quia ad illam non refertur renuntiatio, Rui. conſil. 9r. colum. z. volum.. 8 RESPONSVM V. S VM MARIA. Præteritus is dicitur, qui in teſtamento non eſtin- Ktitutus neque nominatim exheredatus. 2 2 Teſtamentum, etiamſi quotaæ liberis reliltæ legii- mam ipſii debitam non expleant, nihilominus vi. res habet, eg licet ipſis ad ſupplementum legitims agere. Sujficit euim, etſi in re minimai nſtituti re⸗ penantur, nu. 3. † Pater poôt filiam in ſolu dote ſua inſtituere, eaq in- Rirurio iure valet, nec potest filia tanquam pra- rerita impugnare teſtamentum. 8* Teſtamentum etſt ex cauſſar prateritionis nullum⸗ herſitamen clauſula codicillaris eſſot inſertaw- Niineri debet&s haberi pro walido. 6 in Teſtameto inter liberos ſemper intelligitur clau- ſula codiicillaris. 7 Pater vni liberoru plus, alteri vero minus de facul- tatib. ſuis relinquere,& inaqualem inter libero bonor aiſtriburioné per ieſtamètu inducere pöt. Pater notenetur liberis vltra legitimũ relinquert, 9 Lægutima liberorum qualis olim fuerit,& qualu jit hodie, 19 Pater — — — — ——— —— ——— — — — — = „ 1. 4 E. wtfes e Num! I. meng , 1,e t 14 feruf0 ¹ zHid, NCmnaee Cmunu9 NGratne, 72W’ IIhennps 4 s Lar NN. fäg e — — 1 1. wawanredlfal 7 mmamulanf r. 1-, . Inau pplen un diendi n nabcnulii ulunuemie CauantanC 1 larnsaunſt drex nuu za emmuun NA¹ , ame 2ALn Alhennone 2 mmaamch, HeuehAmann 1 1 d,A n. r Suhtitan. „...„ vi CDſmunuh, WhM,7,.2, LAunaure San Muhum ma. 1 Aaglnera, Co — rreni uue 1 7l. memun fact 8 ,, de,, Kaap dale. „₰ Dan 1 110 Nat ſe 1h. NaheteJ b Mne WIIIe don * 4 219 d. ſ 1ed Je, da R ſer 1 D ant 1 A 69 5 4, 2 Menente, 8 1. aher. 3* Väun — — —— — 1I Naulen Reſponſ. luris. Decad. XII. Reſponſ. V. 4 10 Pater poteſt, ſalua legitima liberis debita reliqua bona vni ex liberis dare, velad pias cauſſais lega- re, aut ettam extraneis relinquere vel donare pro no arbitrio, tam inter viuos quam in vltima vo- luntate. Idem in foro Saxonico ſeruatur. nu. ¹ ². 2 Teſtamentum prius per poſterius tum demu rum- piturciillud poſterius iure ſit perfettum,& ita ſ6- lemniter factum, vt poſſit hereditas ex eo adiri. 3 Lupedimeutum non praſtats quod de iure non forti- tur eſteclum. 1 b 3 Teſtamentum inter liberos fattum, an& quando poſteriore teſtamento reuocetur emiſſiue. VI Cumulare quid ſit. 16 Cumulatio actionum quando regulariter ſit per- muiſſa,& quib. caſibus de iure ſit impermiſſa. n. 17⁷. 15§ Legatario quæ ad conſequendum legatum compe- tant actiones. 19 Petitio hereditatis& ius dicendi teſtamètum nul- lum cumulari poſſunt in eodem libello ſaltem ſuc- ceſſiue. 20 Atio ad ſupplementum legitimæ,&s ius toſtamen- taum dicendi nullum cumulari non poſſunt, quo- niaim hoc nullitatem, actio ad ſupplementu vero validitatem teſtamenti praæſupponit. 21 Cauſſa teſtati& inteſtati cur cumulari nequeant, remiſſiuc. 22 Legitima, cum ſit de quota bonorum, liberis debe- tur ex bonis paternis qua ſuperſunt post exſolu- tionem omnium debitorum. 23 Legitimaæ petitioni locus non est, ſi æs alienum tota defuncti ſubſtantiam abſorbet. Quod etiam in dotibas& alimentis obtinet, nu. 2 4. 9 26. 2 Liberi in petitione legitimæ non præferuntur credi- toribus etiam chirographariis: imo nulla ipſis est petitio quamdin creditoribus aliquid debetur. 27.29. 29. Subſtitutionis a patre filiabus verbis dire- ctis, communibus aut obliquis factæ efectus.& num. 0. 51.52. 0o Legitima iure Saxonico in omnibus ſpecieburs ſub- ſtitutionum matri hodie ſalua eſſé debet,&s u. 57⁷. 5! Verba directa, communia vel obliqua quæ dican- tur, remi /ſiue. 64 32 Teſtamentum factum per relationem ad aliqunumm ſchedulam valet in vimteſtamenti nuncupatiui. 33 Diuiſio a patre inter filios falta vim& formam habet vltimæ voluntatis. 37 Pacta fieri poſſunt etiam de hereditate viuentis, conſentiente illo, de cuius hereditate agitur, eag, valent, ſiis ad mortem ſ— in tali voluntate du- rauerit. 31 Fotum captanda mortis tollitur per conſenſum eins de cuius hereditate agitur, dato etiam quod ali- cuius ſucceſſorum conditio melior ſit futura, nu. 36. Maxime quando pactum est reciprocum de mutua ſucceſſionée, vt nu. 7. 35 Pactu de hereditate viuentuis est reuocabile,& ha- bet naturam vltima voluntatis, ita vt is, de cuius hereditate actum est, ſemper cõtra pactum teſta- ri poſſit. Quando vero is voluntatem non mutat, praſumitur in voluntate pacti perdurare, nu.29. Atque ideo tale pattum, mortuo eo de cuius here- ditate acium eſt, valet ab inteſtato, nu. a0. 1 Liberis qualiſcung, parentum voluntas ſufſicere debet. 42 Pactio de hereditate patris viuentis facta, ſi non- 83 mutata voluntate neq facto teſtamento decedat, Valebit,& ex ea ab inteſtato ſuccedetur. 43 Pater ſi diuiſionem inter ſuos filios fecit, tenentur li- beri tali patris voluntati qualicunq, ſtare, etiam inæquali dummodo in legitima non lædantur. 11 Pater paciſcendo ac dinidendo liberis bona ſua eiſe dem propten paternum affettum recte prouidi ſe præſumitur, donec contrarium probetur. 43 Familia per maſculos propagatur ac retinetur. 16 Pactum a patre inter filios fattum, vt prædia auita & paterna manæant in familia, non eſt odioſum ſed potius fauora bile, pro conſeéruatione ſcilicet a- gnationis& familiarum. 77 Later filio puberi quomodo ſubſtituere po ßit. 49 Teſtator ſi filio puberi directis verbis ſubſtituatsan illa ſubſtitutio valeat. 79 Subſtirutio per verba mere diretta in quibus caſi- bus obliquari perpetuo prohibeatur, remiſſine. Jo Subſtitutio compendioſa a pagano direttis verbi⸗ Jacta quem habeat effectum. Quęm ſi ſiat verbis obliquis, nu. ti.˖quem item ſi verbiscommunibus concepta ſit- nu. 2. Iide omnino de compendioſa ſubſtitutione. nu. 66. s Subſtitutionis compendioſæ per verba direita filio impuberi a patre cum clauſula, ſi ſine liberis de- ceſſerit, factæ effeltus. I4 Sine liberis decedere non dicitur g nõ poteſt habere. Jy In teſtamentis communis vſiu loquendi prafertur reielta ſubtilitate& captione verborum. F6 Subſtitutio cõpendioſa quomodo fiat,& n. 57.&. /9. JI Verba, ſi ſine liberis, habent tractum temporis. 0 Subſtitutionis compendioſæ proprium est, vt aclu vel aptitudine plures ſubſtitutiones contineat: Proinde interuenire debent verba habentia tra- lum temporis, vel quæ multa tempora contineãt. 61 Mater an& quando per ſubſtitutionem, pater in rteſtamito facit inter ſuos liberos expreſſe velta- citeexcludatur aſucceſſione vellegitima, remiſ- ſiue. Diſtinguitur vt nu. 62. vſq; ad num. 6G. in- cluſiue. 55 Pacta de ſuccedendo diuiſionibus inter fratres ad- iicere licitum& iure permiſſum est: eaque con- uëtio viciſſitudinaria valet, nec indiget inſinua- tione, vt uu. 69. 70 Pacta viciſſitudinaria de ſuccedendo locum maxi- me habent inter nobiles, eorumque ſucceſſares ob- ligant. 721 Pacta reciproca de mutua ſucceſsione cur valeaut. 72 Pacta qua alias irrita eſſent plerumque valent in his, quæ ex futuro euentu dependent. 73 Ad damnum& lucrum quando aliquid ſe habet aæqualiter, licet poſtea damnum contingat, nõta- men ex hoc quis ladi dicitur, neo potest reſtitui. 74 Ceſſionis cauſſa ceſſante licita eſt reuocatio. 71 Promiſſionis cauſſa ceſſante ceſſut promiſſio. 76 Caſtro, propter quod ce/ſus erat promiſſiu, deficien- te, deficit& promi ſſio. 77 Promiſſio, obligationes, ceſſiones iuramenta& reli- qui actus noſtri ſemper intelliguntur, rebus ſic ſtantibus atque in eodem ſtatu manentibus. 79 Renuntiationis cauſſa ceſſante ceſſat renuntiatio. 79 Filia renuntians hereditati patris propter maſcu- losa ſi illi moriantur,& ita ceſſet cauſſa renuntia- tianis, non impeditur ſuccedere patri, perinde as ſinon renuntiaſſet. 74 On. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ German. C A 8 V 9. Quinimo etſi clauſula codicillaris nõ eſſer teſta- .„..„ mento adiecta, tamen cum pater fecerit teſtamen- Ariæ mihi 7 acſt iones Iuris tranſm lle ſant, tum inter liberos, illa clauſula ſubintelligeretur. quapartim Dom ini C nſulentiiſor orespat- Quia in † teſtamento inter liberos ſemper intelligi& tim ipſius matrem reſpiciunt, quaru ſingularium clauſula concillaris, gloſſ. nota in lcoheredi. um i- reſolutiones ex iure& æquo depromta petuntur. liæ in verbomon valuit. f.de vug.& pupill. quæ eſtab Eazigitur ſillatim„6& quanta poteſft breuitate, omnibus adprobata, vt dicit Boer. deciſ. 2 4 0,poft nu. 5,„„„, 6. verſ-etſi non valeat. Et hanc eſſe communem fate- omißis argumentis, in vtramque partem facien- , 2 7 tur quoque Iaſ. in d. 6. cum filia. circa fin. Vt eum re- tibus, reſoluam, præaſertim cum non multum mihi fert Bello. conſil. Ö.num. ½. aſſerens, hoc notandum, ocii, hoc quidem tempore, ſuppetat, intra paucos quia ſit maximi effectus dies cum Iluſtriß; Principe noſtro,&c. iter in Po- 3 1 meraniam ingreſſuro. Et primo quidem Quæſtio- KESOLVTIO SECVNDA nes, quæ ſorores Domini conſulentis concernunt, VASTIONIS. ordine tractabo, quo mihi allatæ ſunt. — Q Vo p pater tvni liberorum plus alteri veromi-⸗ nus de facultatibus ſuis relinquere poſſit,& in- L.O A SOIXOXE. æqualem inter liberos bonorum diſtributionem akauacamulatl KESOLTVTIOI.QVKSr. per teſtamentum inducere, indubitatiiuris eſt, nec alluu er D) — d. 3 vlla indiget allegatione. Neque f enim tenetur pa- ⁸ Magyrmnu. D primam quæſtionem reſpondetur, filias te- ter liberis vltra legitimam relinquere: quæ f olim⸗ islulriſime 4 ¹½ſtatoris, Euam& Margaretham, non poſſe ha- quidem erat quarta pars bonorum, quæ pater tem- hun tmului beri pro præteritis in teſtamento paterno cum ipſis pore mortis habebat, I. Papinianus. 8. quarta. fde in- urkrirr eertæ quotæ pecuniariæ ſint in teſtamento paterno offic. teſtam. lcum quæritur. C. eod. titul. Hodie vero fnn urxrohi adſcriptæ loco legitimæ,& quidem titulo inſtitu- cum quatuor ſunt liberi, vel pauciores, tertia pars Vaun Vnde tionis: qod ſufficit, etiamſi tales quotæ legitimam eſt, cum plures exſtant, dimidia paternæ ſubſtantiæ 1 Mfonus 1 non impleant. Is enim dicitur præteritus, t qui in pro legitima habetur,& froquenter. Nouel. de trien.& R nh teſtamento non eſt inſtitutus, neque nominatim ſm. S porro hanc part. Nouel.de his aui.in princ. Reli- Lcen exheredatus, Bart. in authent. ex cauſſa num. 1o. C. de liqua † autem bona poteſt vni ex liberis dare, vel 1e umugleresſ liber. præter. Sed hæ filiæ ſunt ambæ in certis quotis ad pias cauſſas legare, aut etiam extraneis relinque- N bpmmuüfp 4 1 118 1 6 d 1 ⸗**„.„ 6 dre l ſiue partibus pecuniariis inſtitutæ, velcertæ quotæ re, vel donare pro ſuo arbitrio, tam inter viuos, quã hihhemiſtr ſunt ipſis relictæ in teſtamento iure inſtitutionis. in vltima voluntate, iam dittis iurib.&I. 1. hhimater.— 2 Ergo&c. Quod ſi hæ quotæ † non expleant legiti-„ ſea. C. de inoff. donat. Reſüütt, auane mam ipſis debitam, teſtamentum nihilominus vi- Et in hunc quoque modum in foro Saxonico, 15 runnietem q res habet,& licebit ipſis ad ſupplementum legitimę pronuntiari ſolet, quod ſcilicet pater bene poſſit fuinmnli agere,ſomnimodo. C. de inoſſic. teſtam.. illud quoque. vni filiorum bona ſua aſſignare, vendere, ſeu tra- ddan l uncc 3 Nouel.vt cum de appellceg. Sufficit enim f etſiinre dere, eique gratificari,& partem pretii remittere: furckaemplun, minima inſtitutæ reperiantur, gloſſung inlnam&is. dummodo per talem traditionem reliqui filii de- denlſaaaaind Fde inoſf:teſt. Mynſiconſili 9. num. 25,ibi iura. Cete- pita eorum legitima(quam de iure naturæ pater eis reruminlegatz 4 rum quod pater t poſſit filiam in ſola dote ſua8inſti- relin quere tenetur) non priuentur, veldefrauden- nulgnum conn tuere,&c quod talis inſtitutio iure valeat, nec poſſit tur, prout habetur ſententia Scabinorum Lipſen- tmarhmento filia tanquam præterita impugnare teſtamentum, ſium, poſt Weichbildt, ſub tit. ob der Vatter ſeint dimuea a eſt gloord quxad hoc ſemmper allegatur, in1s Sſed Kinder einem ſeine Guͤter verkauffen/ vnd darinnei⸗ fenatomleulin vtrum-verbo, patrimonium. ff. de minor.& eſt com- nen Vortheil thun moͤge. maläch muniter adprobata, vt dicit Bertrand. conſil.:g. nu. naad 9 4 r.lib. 3. in 2. par. ſicque magis communiter concluu- TERTIA QVESTIO. 6 anteln dtes di, fatentur Alexand. conſil. ¹7. num.¹i lib. 2.& Imol-. lia tern in cap. Raynurius, num. 9. de teſtam. Quem refer Ioan. DE tertia quæſtione nihil certi dicere poſſum, dutnln. Dilect. de arte teſtan.tit. 3. caut.. num. 2.&& Iul. Clar. cum pacta illa dotalia, de quibus quæſtio lo- nr eriſt lib. 3. ſenten. recept.. teſtamentum. quæſtio. a½r per to- quitur, non viderim. Copia cum litera F. ſignata, unzin npeti tam,&c. ö cuius in hac quæſtione fit pariter mentio, huc nihil dedte gubyelt eſ Et dato, non conceſſo Pr æfatas filias in noſtro facit„quia loquitur ſolum de ceſſione quorundam tin. lifaryen caſu pro præteritis habendas eſſe: tamen cum in te- bonorum„quæ teſtatori pro certa pecuniæ ſum- hnn lem luc ſtamento paterno inſerta ſit clauſula codicillaris, et- ma fuerant hypothecata in fauorem dotalitii vxo- dn 1 unio im · ſi tex cauſſa præteritionis nuflum eſſet, ſuſtineri ris teſtatoris, cum certis conditionibus facta. toda dda ann deberet,& haberi pro valido, propter prædictam W Rär Aalel clauſulam. Ita communiter tenent Doctores re- KXESOLVTIO QVARTEæ 4 AGio b probata gloſſ. fin. contrarium aſſerente, in d. authen. VRSTIONIS. ue) Vreh ex cauſſu, quæ voluit, clauſulam codicillarem nihil 8 anr dr operari, vbi teſtamẽtum eſſet nullum ex cauſſa præ- TVn t demum prius teſtamentum per poſte- 14 88 dürr bo teritionis, vt per Alex. onſil. 26. num. 3.lib. 1.& conſil. I rius rumpitur, ſi illud poſterius iure ſit perfe- 6 r mie m4 2. num.. lib. 2. Pariſ-conſil. 30. num. 11.lib.. Eteum tum,& ita ſolemniter factum„quod hereditas ex b 15 bbarne i en refert Tiraquel. in repet. lſi vnquam, verbo, donatione eo poſſit adiri,§. poſteriore. Inſtitut. quibus mod. teſta- 8 cat onni largitus nunn. 273. C.de reuoc. donat.& Iul. Clar: in d. 5. infirm.&s l.2. ff. eod. titul.& vtrobique Doct. Si enim dene, ular reſtamentum. 7. 46. vbi plures allegat. poſterius teſtamentum fuerit imperfectum,& per tetn den — ſe in- Geäha apudn mortis kabeh 1Pepina n tan cum. ſuentur.(in a Anuor lunt lideri, vel d H um plares exſtant, dimit wenn eräm. hadetun ſ fe umn 1nn urri hancpart. Nouelde uml t utem donn poteſt it Le h „cuuſſs legare, zut etit An donare proſuoarbitrio Mam- ima roluntatesam ditus illh r. Cde maff 4onat. in dunc quoque modu mb antiui ſolet, quod ſcili qubs Dorum dona ſda aigna de „cique graifcai,&pat r cit modo per ulem raditie re di orum legitima(quamd u geretenetur) nonpriu 12 ft prout habetur ſententia Ia om 3 doſt Wacchdildt ſubtt 1ord N 441 Derhelthunmage Funu qr ³ 4 cam el⸗ Par bonot mA am ſeine Gäͤteve i 16 8 Reſi ponſ luris, Decad XII. Reſ ponſ. V. ſe inualidum, priorem voluntatem ſolemnem peri- 13 mere non poteſt, per tritam regulam. Non præſtat impedimẽtum, quod de iure non ſortitur effectum, a. non preſtat. de reg. iur. lib. s. EXci piuntur tamen ali qui caſus, in§. ex eo autem. 14 Inſt.dirtit. Verum dehac quæſtione, an t& quando teſtamentum inter liberos factum poſteriore teſta- mento reuoceturt᷑ videatur in ſpecie Iul. Clar. in a.§. teſtamentum.. s. qui eam eleganter pertractat. KESOLVTIO QVINTA VSTIONIAA. 2 *OVm ulare t ſecundum Barrin ledita. Cde eden. eſt vnam actionem cum alia coaceruare: quando plures actiones ex diuerſis cauſſis cõpetentes in eo- dem libello contra eundem coaceruantur& propo- nütur: de qua cumulatione actionum plene tracta- tur' in Arle adita,& per Dyn. in e. nullus pluribde reg. iu. lioò&. Tab, in S.ſin minus. nu. 13. Ang. nu. 16. Plat.nu. 12. Ibidẽq; Zaſ. latiſſime ac bono ordine, Inſe. de act. Eit autem † cumulatio plurium actionum in eo- dem Üibello regulariter permiſſa, cum expreſſe a iu- re non reperiatur prohibita: ideo dicitur eſſe de ge- nere permiſſorum. Vnde reo excipienti de cumula- tione, incumbit onus probandi, iſto eaſu cumula- tionem a iure eſſe prohibitam iuxta communiter Dd.in locis iam citatis. 17 Et quamuis plures ſint caſus, in quibus cumu- atio de iure impermiſſa eſt, tñ Platea in d. ſin minus nn. 1z.vna regula omnes iſtos caſus comprehendere videtur, videlicet, quando ſunt plures actiones in- uicem contrariæ: item quæ electione tolluntur:& in quibus ſententia lata in vna parit exceptionem rei iudicatæ in alia, tunc cumulatio non admitritur. De primo eſt exemplum in!.:. Cde furt.& l. vlt. C. de codicil.-vt laſinducit in d. eſin minus. De ſecundo ha- 18 betur exemplum in legatario, cui †tres competunt actiones ad legatum conſequendum, perſonalem actionem ex teſtamento, rei vendicationem,&hy- pothecariam, S. noſtra autem. Inſtit. de legat. non ta- men tresactiones ſimul intentare& cumulare põt, ſed cogitur vnam ex his eligere, I cum filius.§variis. ffde legat. 2. Detertio eſt caſus, inl fundum.&⁵ lfun- 4-/ except.& linterdum. f. depub ind vt per Lal in A.§. minus. 8 19 In noſtro themate exiſtimarem ius †dicendi te- ſtam entum nullum,& petitionem hereditatis(quæ competit, ſiue quis velit eſſe heres ex teſtamento, ſi- ue ab in teſtato, I.. f.de petit. hered.) cu mulari p oſſe in eodem libello, ſaltem ſucceſſiue, ſiue ordine ſuc- ceſſorio, ita vt primo impugnerur teſtamentum, tanquam nullum, quo annullato, inſtituatur peti- tio hereditatis, quod ſcilicet ſuccedere intendat a- 20 ctor ab inteſtato. Actio † autem ad ſupplemen- tum legitimæ,& ius teſtamentum dicendi nullum non videntur cumulari poſſe: propterea quod hoc he ſipponi nullitatem teſtamenti, actio vero ad ſupplementum præſupponit validitatem teſtamen- ti:& ſic ſunt remedia omnino contraria, per ſupr a 21 dicta. Facit, quod † cauſſa teſtati& inteſtati cumu- lari nequeant, per ea quæ annotaui centur.. obſeru. 25. Et quę habentur apud Boer. deciſio. trigeſima ter- tia, par. I.& Doctor. communiter in!. vltzma. Cod. de codlicill. 4 75 KRESOLVTIO SEXTEC 4 QV4STIONII. Egitimaf cum ſit de quota bonorum, eam libe- aa ri habere debent ex bonis paternis, quæ ſuper- ſunt poſt exſolutionem omnium debitorum. Nam omnes æs alienum,& quicquid paſſim debetur, pri- us deducendum eſt, I ſczmus.. reępletionem. ibi, Bald. Salyc.& alii Dd. C. de inoff:teſt.. Papinianus.. quarta autem: ſf. de inoff teſt. Quarta autem acci pietur(in- quit ibi lex) deducto ære alieno, hoc eſt, ex iis quæ ſuperſunt deducto ære alieno,”i ſubſignatum,§." ſf de verb. ſign.lin imponenda. ſucceſſores. O. ad! Falcid.. cum autem. Anſtit. eod. quod prius deducitur ante hãc quartam. Vnde ſi æsalienum totam defuncti ab- ſorberet ſubſtantiam, petitioni legitimæ non eſſet locus, I.! ſucoeſſores. Quod etiam † in dotibus&ali- mentis obtinere vulgo tradunt Dd. in locis ſupra al- legatis. Ex prædictis ſequitur, liberos † in petitione legitimę non præferri creditoribus etiam chirogra- phariis: imo nullam eſſe petitionem ipſis, quamdiu creditoribus ali quid debétur, Bar. Ang. Bald.& alii in A.I. PLapinianus.ſi quis.&§. quarta. Weſenb conſil. Fo. num. ³0.& ſeq. vbi multis probat, quod legitima, item † alimenta,& dotes non debeantur liberis, niſi omnibus creditoribus prius ſit ſatisfactum. Vide ibi multa allegata. KESOLVTIO SEPTIMA SSTIONIS. A D ſeptimam quæſtionem reſpondeo breuiter, ob factam a parẽte ſubſtitutionem filiabus, te- ſtamentum non annullari: refert tamen quibꝰ ver- bis ſubſtitutio ipſis facta ſit. N am † ſi verbis directis ſit concepta,& hæ decedant impuberes, valebit ſub- ſtitutio tanquam pupillaris vel iure directo pupilla- ris: quia pater cenſetur impuberi teſtamentum fe- ciſſe. Sin vero puberes iam factæ decedant, ſubſtitu- tio ab initio non valebit, ſed trahetur ad fideicom- miſſariam, iuxta Da. in l. verbis ciuilib- ff. de vulg.& pupil. Quod ſi † facta ſit verbis coommunibus, intra pubertatem habebit vim pupillaris ſubſtitutionis, etiamſi mater ſit in m dioecpoſt pubertatem tra- hetur ad fideicommiſſum, vr not. in.. Scauola. f.ad Trebel. Sin rautem verbis obliquis concepta ſit, non eſt dubium, quin tunc habeat ſaltem vim ſubſtitu- tionis fideicommiſſariæ, ita vt neq; matrem exclu- dat, neque ſubſtitutus bonaalia, quam a patre pro- fecta capiat, lcoheredi.. cum filiæ. ſf. de vulg. S pup. Vide etiam nouam conſtitutionem Saxonicam §. part. 3. vbi diſponitur, quod t hodie in omnibus ſpeciebus ſubſtitutionum matri legitima ſalua eſſe debeat, nempe tertia portio omnium bonorum, ſi- ue expreſſe excluſa ſit, ſiue præterita,&c. Prædictis adde quæ ſcribunt Dd. communiter in hanc rem, præſertim Iaſtin lprecibus. C.de impub.& al. ſubſt. eg!.2. Ff.de vulg.& pupil. Affli. deciſcas.& Ca- non. in c ſipater, de toſi. lib. s5S.— Quæ porro verba dicantur directa, communia, I vel obliqua tractant Bart. Alex.& communiter Dd. in l. centurio. de vulg.& pupil.& latiſſime Auguſt. Be- / DE QVAEéSTIONIBVS QVAE 8 admatrem pertinent. H H ro.& Did. Couar. n c. Raynutius. de teſta. vbi omni- ——————— 3 ——————————— ———* 4BA——— ———,—— +——————— ——ue— 2 ———— 4— ——— K—— ————— ———— —————— .———=————— — 5———— —————————. 5——————— ———— 4— 2— “—————— ——— ——— —— —“— —ſſſſͤſͤſͤſͤͤ —— 85½ RKRLSoLVvrIoO I. QvASr. 2 op teſtator potuerit ſe in ſuo teſtamento ad pacta prius inita, vel tranſactiones aatea inter filios ſuos erectas referre, extra controuerſiam eſt, cum teſtatus ſit inter liberos,& alias clari fit iuris, te- 2 ſtamentum faſtum per relationẽ ad aliquam ſche- dulam, valerę in vim teſtamenti nuncupatiui, iuxta 37 tu. num. 7. lib.† maxime t quando pactum eſtreci- Alex. conſ.:7⁷⁷. num&. lib. 2.& hanc communem eſſe atteſtatur Bellon. conſ. 9. nu.¹.& Iul. Clar. 1ib. 5. ſent. recep. Steſtamentum quæſt. 35. Verſ.ſed quid ſi teſtator. to magis hoc obtinere debet in noſtro thema- te, vbi teſtator expreſſe ſuos tres filios nominauit& inſtituit heredes,& ſe refert ad tranſactiones inter ipſos initas, in quibus diuiſionem fecit pater inter tis, l, filia.. pater. f.famil erciſé I. quoties. C. eod. tit. Auare etiamſi pater nullum amplius teſtamentum feciſſet, ſed inteſtatus deceſſiſſet, tamen virtute ho- rum pactorum ſiue tranſactionum filii eidem ſuc- ceſuri eſſent, ſalua tamen ſororibus ſiia legitima, 34&c. Eſtenim indubitati iuris, quod etiam † pacta poſſint ſieri de hereditate viuentis, conſentiente il- ſo. de cuius hereditate agitur, eaque valeant, ſi is ad mortem vſque in tali voluntate durauerit, vt in no- ſtrothemate. Textus eſt apertiſſ. in I. vlt. C. de patt. qui tollit hac in parte& declarat omnia iura vetera, vt etiamſi illa eſſent contraria, tamen huic velut iu- ri nouiſſi mo, ſtandum eſſet. Atque ita Doctoresi- 35 bidem commumter concludunt, quod votum † ca- ptandæ mortis(quod alias talibus pactis ineſſe vi- detur) per confenſum eius tollatur de cuius here- 36 ditate agitur, Iaſ. in dict. l. vlt. num. 10. dato † etiam, quod alicuius ſucceſſorum conditio melior ſit fu- tura, vt pluribus firmat Alexand. conſil. 29. pondera- procum de mutua ſucceſſione, vt tradit idem laſon . — 38 der naturam vltimæ voluntatis, ita vt is, de cuius he- in d.l oltnum. in æ linait. Dec. poſt. Fulgoſævbid. num. 4. Purp. nuna. 96. Sr. idem Dec. con ſi.. 21. num. 2.& conſil.:ν uum. 22. Menoch. conſil. 2. nun. 27. aſſe- 35 rens hanc eſſe communem. b Nec poteſtdici, quod tale pactum auferat libe- ram teſtandi facultatem ‚quia eſt reuocabile,& ha- reditate actum eſt, ſem per contra pactum, teſtari poſſit, iuxtal. pattum quod dotali.& 4. fin. vbi hoo fir- mat Iaſna.! 2.. de patt. l. cum donationis. C.de tranſ att.· cum fimilib. vt plurib exponit Iaſtin d. l. vlt. uu. 12. nando † vero is voluntatem non mutat, præſu- mitur in voluntate pacti perdurare, Bart. e Doct. in Itale pac᷑tum.§. vlt. de pack. l. conficitur. f.. de codicil. iuxta regulam: quod non mutatur cur ſtare prohi- beatur, ſancimus. C. de teſtan. At que ideo † tale pa- 40 Ctum mortuo eo, de cuius hereditate actum eſt, va- let ab inteſtato, Iaſ in a.lpactum quod dotali. num. 3. & habetur pro vltima eius voluntate, præſertim in- 41 ter liberos, quibus † qualiſcunque parentum vo- luntas ſufficcre debet, ſ.vlt. C. fum. erciſe late Hieron. Schurff- conſil si. cent.. Qupropter in caſu. pactum, quod dorali, tra- 42² dant Dd. quod ſif pater deceſſiſſet non mutata vo- luntate, neq; facto t ſtamento, tunc talis pactio de viuentis hereditate facta valeret,& ex ca ab inteſta- to ſũccederetur, yt expreſſe poſt Alex. tradit Iaſ.en. Dn. loach. Mynſing. Juriſconſ. German. lpactum quod. ua 3. In noſtro autem caſu pater Keeß teſtamentum,& in eo prius pactum confirmauit,& ſe ad illud retulit, vt nullum ſit dubiũ, qn valeat,&c. Illlud quoque extra controuerſiam eſt, ſi pater 43 fecit diuiſionem inter ſuos filios, teneri liberos, tali patris voluntari qualicunque ſtare, d.I.vlt. C. famasr- ciſc.&o Da. in ltale.§. vlt. de pact. etiam inæquali, dum modo in legitima non lædantur, l. quoniam. C. de in. off: teſt. Sæhurſf. conſil. 20 pro maiori. num. 2. 3 Cent.é.& conſil. 6. quod prædicta nu. 13. cent. 3. Imo propter pa- ternum f affectum pater taliter paciſcendo ao diui- 14 den do liberis recte prouidiſſe præſumitur, donec contrarium doceatur. vid. S&churjf. d. conſil. 20. num. F. cum 191 alleg. filios ſuorum bouorum in caſum ſui obitus. Cer- 33 tum autem eſt, quot ſi facta ſit diuiſio a patre inter filios, eam habere vim& formam vitimæ volunta- Prædictis adde tale pactum a patre inter filios fa- ctum eſſe fauore maſculorum, vt prædia auita& pa- terna manerent in familia, quæ per maſculos pro- 4 pagatur ac retinetur, familie. vt, f. de verb⸗ ſgnif. Dec:in ¹. 2. nu.&, de reg ur. Oyn. in l.vlt. q.. de conſtit. pecun.& l. qui filiabus. ib: Duus S 21.Jff. de legat.. Bal.& communiter Dd. in l. maximum vitium. de lib præter. Alex. conſil.:¹ 20. viſo. lib. 2.& Fr. Diu. com o- pin. liber. verboſtarurum exeludenz. Et proinde tale ſs pactum non eſtodioſum ſicut ſtatutum huiuſmodi, ſed potius fauorabile, ſecundum tommunem opinio. Tlo n. Gram conſ.!& f. allegationes. nu. S. ex communi dostrina Sali.&o Da in!². C. de ius voc.& quidẽ prin- cipaliter fauorabile, vt loquitur Viuins ditio loco, pro conſeruatione ſcilicet agnationis& famaliarum, er Bald in dil maximum.& Ale xan. conſ.r9.&o 13 t,lib.s. conſ. frlib. Curt iun conſs/nu.. vhi pariter alle- rit hanc eſſe communem. ZECVNDA QVASTIO Huius quæſtionis deciſio extra pugnam eſt,quie ſi licuit patri filios ſuos inſtituere heredes, perpada ila de quibus ſupra dictum eſt vel in ſuo teflamento ſeadiſla referre, permiſſum quoq; fuit eos inuicem ſubſtituere, maximei pſis in hanc eandem ſubſtitu- 3— o tionem conſentientibus, per ea quæ paulo ante in proxime præcedenti quæſtione annotata ſunt. Ve- rum talis ſubſtitutio vires vel directo vel per viam 1 fideicommiſſi habebit, iuxta diſtinctionem ſup in; quæſt. aſſignatam. TERTIA QVAS TIO. I lenim fpater ſubſtituere filio pu beri per fdeieõ- miſſum ac compendioſam ſubſtitucionem, yt valeat iure fideicommiſſi ſaltẽ quoad bona teſtatoris, 5 tum capiet ſubſtitutus ex manu heredum, quitiio ab inteſtato ſuccedunt, ſalua tamen Trebellianica Ceterum ſi † teſtator filio puberi ſubſtituat verbi 4 directis(vt quia dicat, Titium filium puberem inſti- tuo,& quandocunqur deceſſerit,§ empronius ſit heru) tradit gl. inl. verbisc inilibus. ſy. de vug. talem ſubſli⸗ tutionem pariter valere vt fideicommiſſariam, itavt mox ab initio obliquetur Et hancgl. Dd. commu- niter ſequuntur. At Crotus hanc gloſſæ opinionem ampr obat, putans ipſam funditus nullam eſſe, nec ob iquari. Quam ſententiam vt veriorem Zaſ. quo- que amplectitur in tracl. ſubſtit. c.. num. 3. memb pr. verſquid autem ſi teſtator, vbi dicit perpetuam feſſe prohibition em, ne ſubſtitutio per verba mert dire- cta obliquetur in caſibus certis per gl in eſpater. Ä: Dar 1 Md 4 Hibwiun Eo quæſtio parum dubitationis habet. Poteſi — ke d etel. ermitnc 1 elenstenentu Aumaltbell luc⸗ un nenk 1NKducfcedgue onnuniboicu aoniſknielod remnliKantes Kechlquüllet e ui lun. lealuufan Ali nülren drect reiuesdeicom ameſalifi Hütrktunntur. padobperkerb hue he-lersde ilhrci(.deim mndderommil Wenſnn precc eurelunpuber „Kar quontan Jtr ldercs poll tar Goe ldetz dlifa 1 autelanenru eüpponithab dleotlſatsc Man Ae 9 2 ey comnantt Do umene, 1en. m noredile, ſrns 8 8 SShluden; deerruondil 35 eer kauoradile,ut azuu an runtone ſciücet gurtio Len 1Aνm& Aler. 8. 4447 Curs un cunſs, Lim mecſſecommune. ECVNDA CA aias qurſbonisdeciſioc En urpuri Hos ſuosinftitu ethr e quidus ſopradictum eſt Teint Hurdertt, permiſſum q Pcan ruere, menmeiplisin A riin. en cyaſentientidus, peſ a u inepexcctenti qurſtot mn als ſubfütutio rires vſ t ib3— ommifihibebit, iuna Ef „ 3 12 1 8(Rqun— 4 7 b ααπνπα⁴α⁵αμ 65 bu 41 Luetue 65 al„ get parnter nilete lD 4 tans odat⸗ —9 ſen —— — aum a da.zen. A oäaſum ian a tAan QVARTA QVæSTIO. Irca hanc quęſtionem ex communi Dd. ſenten- 5o Otia ſic diſtinguendum eſt. Aut † compendioſa 3 — ſubſtitutio a pagano fit verbis directis,& tunc ante Subertatem eam directo valere extra pugnam eſt. Poſt pubertatem vero putãt aliqui, ſubſtitutionem nullam efſici, alii vim fideicommiſſi habere, alii de- nique ſeparanda cenſent bona teſtatoris a bonis fi- lii aliunde acquiſitis, vt in his ſubſtitutus nihil iuris habeat& fſubſtitutio adueniente pubertate euane- ſcat: illa vero ſubſtitutus non quidem directo, ſed iure fideicommiſſi conſequatur ex manu heredis, qui filio ab inteſtato ſuccedet, ſalua Trebellianica. Et hanc poſteriorem ſententiam Zaſ. in tratt. ſubſtit. a2probat,& priores opiniones ſic concilian das eſſe tradit. Aut compendioſa ſubſtitutio fit verbis me- re obliquis,& tunc ſi filius intra pupillares annos, ſi- ue pubes iam factus, decedat, ſubſtitutio pro fidei- commiſſaria eſt habẽda,& heredes ab inreſtato ſuc- cedentes tenentur ſubſtituto bona reſtituere, reté- ta tamen Trebellianica, l. coheredi. S. cum filiæ. verſic. quod ſi..de vulg. Zaſ.in tract. ſubſtit. c. j. de compend. num.. memb. pr. Cancinn. in§. Inſtitde pupill ſiubſt.§. ·2 vlt. Aurf denique compen dioſa concepta eſt verbis communibus(quæ ſcilicet tam directæ, quam fidei- commiſſarie ſubſtitutioni conueniant)tunc volunt nonnulli& ante& poſt pubertatem ſubſtitutionem eſſe obliquã ſiue fideicõmiſſariam, Accurſ in! cent. ver N auté dixdit. ſf.de vulg.& pup. l. coheredi. S.z. Verſ- ne aliud. fæod. Alii vero malunt, illam intra ætatem pupillarem directam eſſe, poſt pubertatem vero va- jere iure fideicommiſſi. Ita tenet gl. m agna in S. qua 8 ratione in fin. Inſtit. de pupil ſubſt. quam Dd. commu- 33 niter ſequuntur. Ceterum ſi r†pater ſubſtituat com- pendioſe per verba directa filio impuberi cum clau- ſula, ſ ſſeliberis deceſſerit, rurſus variãt Dd. Nam gl. inlprecib. C. de impub& al. ſubſt. putat eam valere in vim fideicommiſſi, quia teſtator dicendo, ſ ſne libe- ris deceſſerit, præcogitaſſe& præuidere voluiſſe cen- ſetur caſum pubertatis,& non cogitaſſe de pupillari xtate, quoniam hitantum, qui puberes ſunt, ha- 34 bere liberos poſſunt, non impuberes,& non † di- citur ſine liberis decedere, qui non poteſt habe- re, l." ff. de ſuis& legit. vbi non debet inteſtatus mo- ri, qui teſtamentum facere nõ potuit. Priuatio enim præſupponit habitum, I. decem..de verb. obl. Et hæc aſſertio eſt ſatis colorata, quam etiam ſequitur Ioan. And. in.c ſ pater. Sed in contrarium eſt veritas, quã communiter Doct. ſequuntur reprobata prædicta gloſſa, quod imo iſta ſubſtitutio valeat iure pupilla- ri intra ætatem impuberem, poſtea obliquetur:& ſufficit, quod ex communi vſu loquendi dicatur im- pubes deceſſiſſe ſine liberis. Nam nihil eſt verius, quam cum pupilli dicantur liberos non habuiſſe, 15& tœœmmunis vſus loquendi in teſtamentis præ- fertur reiecta ſubtilitate& captione verborum, leg. quoniam indignum. C.de teſtam. VINTA OVSTIO. A D huius quæſtionis reſolutionem breuiter di- 46 * cendum, quodin † ſubſtitutione compendio- ſa, quoad eum, qui ſubſtituitur, is ſubſtituen di mo- dus ſit receptus, vt inſtituatur filius,& quandocun- que deceſſerit, vel ſi intra 25. an nos deceſſerit, ſub- ſtituatur Caius, vel hereditatem capiat, vel ei relin- quatur hereditas: vel aliis verbis communibus. Et Reſponſ. Iuris. Decad. XII. Reſponſ. V. 87 hæc dicitur vera& recta com pendioſa. Poſſunt au- tem tempora non limitari, vt quandocunque de- ceſſerit: poſſunt etiam limitari ad certos annos, ꝓ- ut teſtatori placuerit, dummodo anni pubertatis cedantur, per gloſſ.in d.lcenturio. S&o gloſein l.verbis ci- kilibus. f. de vulg: gloſ.canoniſt. in c. Raynutius. in ver- bo, vel ſubſtitutionis, de teſta. Poteſt †& com pendioſa ita fieri, vt inſtituatur filius:& ſi ſine liberis deceſ- ſerit Titius ſubſtituatur. Hæc † enim verba R fiue liberis) habent tractum temporis, vt ad ſenſum pa- tet gloſſ. in a. cap. pater. Et in; ſumma per quæcun- que verba, quæ apta ſunt importare plures ſubſti- tutiones, quæque tractum temporis habent, com- pendioſa ſubſtitutio conficitur. Hoc enim velut proprium eſt in com pendioſa, vt actu vel aptitudi- ne plures ſubſtitutiones contineat: proinde requi- ritur, quod verba interueniant habentia tractum temporis, vel quæ multa tempora contineant, vt Zal.in d. ratt. ſubſtit..j. memb. 3. prolixius docet, ad quem ſit relatio. SEXTA QVESTIoO. VI quaſtio illa, an, †quando mater per ſuſtitu- tionem, quam pater in teſtamento fecit inter ſuos liberos, expreſſe vel tacite excludatur, a ſuceeſ- ſione vel legitima, varie a Dd. tractetur, vt per eos late in dict. I.precibus. C. deimpub.& al ſubſtit.& in l. 2.H. de vulgar. A lict. deciſ. 33 parte prima. Canon. in cap. Raynutius. ex. de teſtam.& cap. ſi pater. de teſtam. lib. 6. Nos omiſſis ambagibus& diſputationum flu- (tuationibus paucis ſubiiciemus, quæ ſit in qua- uis ſubſtitutionis ſpecie opinio communior, ita vt ſuperuacanea diſputatione non ſit opus. Diſtin- guendum igitur eſt inter ipſas ſubſtitutionum ſpe- cies, num de vulgari, vel pupillari, vel exem plari, vel reciproca, aut compendioſa loquamur. Et primo ſi facta ſit r vulgaris ſubſtitutio per pa- trem, tunc extra controuerſiam eſt, pupillarem ta- citam, ſcilicet, ſi liberi intra pubertatis annos de- ceſſerint, contineri ſub vulgari, etſi mater adhuc vi- uat;& tum communis eſtconcluſio, quod licet ex- traneus per eum excludatur, mater tamen admit- tenda ſit ad ſucceſſionem filii, non ſolum quoad le- gitimam, ſed etiam in totum. Ita tenent Bartol. Caſtrenſ. Alexand. Iaſtin dictal ſecunda. ff. de vulgar. & Franciſc. Curt.& alii recentiores in dict.precibus, niſi pater expreſſe in illa ſubſtitutione, facta matris mentione, eam excluderet, quia tunc in totum, et- iam quoad legitimam per vulgarem ſeu tacitam pu- pillarem remota eſſet, eA lict. deciſ. 23. Iaſed.lprecib. num. dõ. Secundo, ſi de ſubſtitutione † pupillari expreſſa loquamur, per eam ex communi ſententia excludi- tur mater in totum a ſucceſſione filii, etiam quoad legitimam:& ſi extraneus impuberi ſubſtitutus ſit, tamen mater non habet querelam inofficioſi, l. Pa- pinianus. S.impuberis. ſf. de inoſſic.teſt am. Curt. numeéro 12. Iaſ. Dec.& alii in d.l precib.& ſequitur Car. Ruin. conſil. 91.lib. 2. etiam de iure Canon ꝓer teat. in c ſipa- ter. de teſtam.· in 6. b Tertio, exemplaris ſubſtitutio, quæ tantum fit 7 58 19 60 61 62 31 64 5. 7 furioſo aut mente capto, hoc ordine, vt primo ipſi furioſi deſcendentes, ſi adſint, ſi non, ipſius fratres, & deinde extranei ſubſtituantur, perinde excludit matré, ſicut pupillaris eeſle Sa⸗& communiter H 2 37 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſcon. German. Dalin Iex fucto. f.de vulgat-& inl.bumanitatis: C de impub.& al ſubſtiitl.“ 8 Quarto, reciproca f ſubſtitutio in quantum in ſe continęt pupillarẽ, matrem excludit: quamdiu pu- pillaris durat, eaautem exſtincta remanet vulgaris, quæ matrem non excludit, ſecundum communem ſupra traditam, Da. in li⁄de vug. Iaſ- d. lpreciben. ¹9. Regulariter enim reciproca ſubſtitutio ſecundum naturam ſpecierum& ſubſtitutionum, quas ſub ſe continet, l. iam hoc iure: ſf. de vulgar. Lquamuits. C.de impub.& al. ſubſt. Sed hic neceſſe eſt ſcire quando fi- niatur pupillaris ſubſtitutio, ita vt vulgaris incipiat. Poneteſtator plures liberos inſtituit& eos inuicem ſubſtituit, quidam fiunt poſt conditũ teſtamentum puberes, alii ſunt impuberes: vnus horum moritur, relinquens ꝑoſt ſe fratres puberes,& impuberes, v- trum ſit cenſenda ſubſtitutio pupillaris, quæ matrẽ xxeludat, vel ſecus? Et ex communi ſentẽtia diſtin- guendum eſt, aut pupillaris adhuc durat,& tunc ex- cluditur etiam quoad legitimam, aut vero finita eſt, Vt quia omnes inſtituti ſiberi puberes facti ſunt, vel alias eſt exſtincta,&tunc quia remanet vulgaris, ma- ter non excluditur..“ 6 Quinto, quoad compendioſam ſubſtitutionern refert an concepta ſit verbis directis, vel communi- bus, vel obliquis. Et ſiquidem facta ſit verbis dire- ctis impuberi, communis opinio eſt, quod in totum poſt pubertatem exſtinguatur& nõ valeat, Dd. cõ- muniter in A.l. centurio.& d. laprecibus, licet plerique malint eam in totum non exſpirare, ſed habere vim fideicommiſſi, quę ſententiaob fauorem vltimę vo- luntatis videtur ꝓquior. Ex quo ſequitur, ſiue dire- cte ſiue oblique facta ſit ſubſtitutio poſt pubertatẽ, cum vim habeat fideicommiſſi, matrem per ſubſti- tutum nõ cenſeri excluſam, ſaltẽ quoad legitimam, atque ita pronuntiatum eſſe inR egno Napolitano atteſtatur Affl. 4eci. Sed ſecundum priorem ſen- tentiam, quando ſcilic. facta eſſet directa ſubſtitutio poſtannos pubertatis,& non adeſſet clauſula codi- cillaris, tunc matris ſucceſſio in totum ſalua eſſet& integra. Ceterum ſi compendioſa concepta ſit ver- bis communibus, quæ tam ad directam, quam fidei- commiſſariam ſubſtitutionẽ applicari poſſint, tum ſiquidem facta eſt poſt pubertatem, nullum dubium eſt quin in vim fideicommiſſi valeat, cum iure dire- cto valere non poſſit: ideoq; matrema legitima nõ remouet: ſed quãdo ſit intra pupillares annos,& fi- lius impubes decedat, an tum directa& quidem pu- pillaris, an vero fideicommiſſaria céſeatur, adeo va- riant Dd. vt vix agnoſci poſſit quæ ſententia ſit rece- ptior, in d. precib adeo vt Decius ibi dicat, ob varie- tatem opinionum, partes cogi debere ad concordiã ita vt mater ſaltem legitimam accipiat: vel vt fiat pragmatica ſanctio, cui opinioni ſit in iudicando adhęrendum. Illatamen(meo iudicio)ęquior vide- tur, quæ matri fauet, vt quæ ſit fundata in præcepto decalogi. Deniq; ſi compendioſa fiat impuberi ver- bis mere obliquis om ni caſu valebit, in vim fideicö- miſſi, ſiue vt fideicommiſſaria, idque controuerſiam non habet; vt per Dd.in locis ſupra allegatis. Et hæc quidem de iure communi obtinetr. 6 Certerum tiure Saxonico nouiſſimo conſtitutum eeſt, in omnibus ſubſtitutionum ſpeciebus matri no- minatim& expreſſe relinquendam eſſe legitimam, id eſt, tertiam omnium honorũ partem, aut ſi ea nõ 1 4.11. 5 d eF ſit relicta, nihilominus illi dandã eſſe, qualitercun gz vel quibuſcunq; verbis ſiue directis, ſiue cõmunib. fiue obliquis ſubſtitutio per patrem fuerit cõ cepta: vt videre eſt in conſt. Elett. Aug. par. 3.tit.9. VII. VIII. IX. QVSTIONES. Q Vod ad ſeptimæ, octauę& nonæ quęſtionis diſ- ſolutionem pertinet, repetenda ſunt ea, qᷓ ſfupra circa primam quæſtionè(quoad matrem) ſunt an- norata. Ex his. n. carundem reſolurio manifeſta erit, vt ſupuacanea& vlteriori diſputatione nõ ſit opus KESOLVTION. QVSŔST Vod diuiſionibus † inter fratres licitum&inre permiſſum ſit adiicere pacta de ſuccedendo,& ꝙ talis cõuentio viciſſitudinaria valeat, probant 5o. 6 And. in addit. ad Specul:tit. de inſtrum. porro. col. vlt. verſ. fuit etiam alia quæſtio. Alberi Salyc. Iaſ.& Dec. post᷑ aliox in l fi. Q. depac. Ide Iaſ. in liſtipulatio hoo mo- do conceptao nu. 15ꝓſf. de verb. oblig. idem conſ. 20i inter quoſdam. col. é. Venſ.item iſta conuentio. lib. 2.& conſ.. Ftrenuis& cõſ. I7. Dominus Io. lib. 3. Rui. conſ.1 26 primo videndum. lib.;¹. Idẽ voluerunt alii prope infiniti Dd. addentes huiuſmodit conuentionòé nõ indigere in- 6„ ſinuatione, quos late congeſſit Tiraq in repet. iſt vn- quam'in verb donatione largitus. nu. 1o9. quibus adde Zaſ.in c.i. illuſtres: nu. ¹15.&s multis ſe q—οlib.2. Et huiuſ- modif pacta viciſſitudinaria maxime locum habere„⁸ inter nobiles, eorumq; ſucceſſores obligare, tradũt Bar. conſ.72. ea facto proponitur Rui. con.°. lib.;¹Dec. post᷑ alios in lpatlum ꝙꝓ dotali.& l.licet. C. de pac. idem conſ. ¹ 83 conſ. 22/. vbi omnino vide. Valent autem talia pacta viciſſitudinaria fratrum, vt eorum bona 1 ad ſuperſtitem perueniant, propter incertitudinem dubiumq; elus rei euentum, quod ſcil. incertum ſit, Jepondent ex futuro euentu, plerũq; valeant pacta, quæ alias irrita eſſent, quando dubium eſt& incer- tum, ad cuius ex multis commodum res ceſſura ſit, per text. in tI. de fideicommiſſo. C. detranſattio. quem multum ibi commendat Dd. præſertim Paulus de Caſt. Alex.& recentiores ex eoq; notant, ꝙ quando aliquid ſe habet ad damnum& ad lucrum equaliter, †z licet poſtea damnum conringat, non tamen ex hoc quis lædi dicitur, nec poteſt reſtitui. Et ad hoc illum text. reputat ſingularem Bal. in l. cum Arthemidoru. Cavt in poſſleg. cui adſtipulatur quoq; tex. inl pater puellæ. C. de inoff. teſt.& inl.ſi ea lege. Cide vſur. de quo vide Tiraq in d.lſi vnquam, verho, donarione largi⸗= tus. nu. 105. quarto&s principaliter& multis ſegg;. XI. QVæSTIO. Gym in proxime pręcedentis quæſtinis diſſolu⸗ tione probatum ſit, pacta illa fratrum viciſſitu- dinaria de in uicem ſuccedendo, iure conſiſtere: ſu⸗ peruacanea videtur hæcvn decima quæſtio. verum poſito, quod pactum illud inter fratres initum ſub- uerteretur(quod tamen de iure fieri nequit) quin frater Vincentius, qui ex ſuo quaſi peculio in diui- ſionem contulit, repetere valeret, penes me nullum eſt dubium, pervulgatam regulam, ceſſante cauſſa, debet ceſſ⸗ are effectus, c. cu ceſſante de appel. 2 ii 0õ muniter Docto. Eoenim reſpectu ſua bona quaſi ca- ſtrenſia in diuiſionem venire paſſus eſt Vincentius, vt firma eſſet inter ipſos fratres inita conuentio: ceſ- ſante r igitur huius ceſſionis caulſa licita erit reuo-74 catio, quis ex illis primo ſit moriturus. Cum in his † quæ- 1 run nuͤaui ipulraſecbes nealuuſg reliatiputb iucegeten weltreperiht halfſuai dklt Au Art Iaennuual Jtnus III 1 adeoluper (uaetreuitatze lpnalngulsir mmekiurbellec — 2 — = — Nodcirißonidunt. Permiſſum ſi ATmerfn acCöuentio .. dcte v. N 4 diltudinarn I. Demuna.25. b dam 6. Lde le roluerunta dter auulmodit dode 3 conuent zu 1 quos lte congellt hin verd 40nattne largitn A Nr. 9 Facta ficiſſtadinaram mimn nobils, corumq ſucceſſ 82 k 7: ex fate prnpouitur AVA Lan haan dnahd Ala 4. Gemnſerr.ybiomnit tw ſiaa dacta riciſitudinariaffi im derttem perueniant,pro maum * q Gdusreicventum m ma primo ſitmoriturs! unß adenterfaturo cuentu,g Tams lnirita eſſent, quandq Kumch dcuus er multis comm ² Imd. .d de ſdecummiſo. um ibi commendu Dd. E un Ler recentiorcscx eq an9 chabetaddumnum& t Pmas lleadamnum contng ex. uns ru dicitur, nec poteſt rel E2 tadh m putat ſingulare 7 4 eb, „3 cui adſbpuuatut rt 1, le d drr ra1 41,115n,] — 1.. 34 1t u*& racf II D4 4 mm roume pff 11 trun ct„. doe probatum lt, 4 J cunis aſfre au./5.& muln dSldh 1 1 e u tatio, faieum qui iurauit. in prin. ibi Bar. Alex.& Iaſ. Fde iureiur.& quæ ſcribit Aſli in c.i. S. morib.nn. 3 1 de fen. fuer. contr int. do.& ag. Hinc eſt, quod promiſ- 75 ſionis † cauſſa ceſſante ceſſet promiſſio, vt expreſſe voluit Ral in l.i. verſ. non aliter fde offic. eius cui man. estiu.& Signor. conſ.9. quær itur nunquid. vet ſeſecun- do probat per tex in lſi vero non remuneradi.&ii man=- dauero. femand.&l. 2.&l. cum preçario. ff.de prec. cum HRmil Item ꝓ miſſionis cauſſa ceſſante, ceſſare debet romiſſio, c. 2. ibi Anut. in: not. de cuſto. euchar. Rom. conſ. C7.in propoſito caſu. ol.- poſt prin.& verſ⸗quarto conſiderandum, per iura ibi ab eo allegata: ex quibus 76 etiam infert, quod ⁊ deficiente caſtro propter quod cenſus erat promiſſus, deficiat& promiſſio. Prædi- 77 ctis accedit, quod vulgo dici ſolet, Pmiſſiones, ob- ligationes, ceſſiones, iuraméta& reliquos actus no- ſtros, ſemp intelligi, rebus ſic ſtantibus atq; in eodẽ ſtatu manentib. vt late probat Tiraq. in repet. l. ſi vng in præfat. nu.¹5õ ⁶. verſ.praterea iurumentum.& tribus 78 ſ*22. C.de reuoc. donat. Huc facit etiam, ꝙ frenuntia- tionis cauſſa ceſſante, ceſſet renuntiatio, vt nuncu- patiue voluit Bal. ιτααιτ. uadà puella. verſin con- trarium didetur veritas. lib. j. EtPhil. Dec. qui ex hoc in pulecra ſpecie conſuluit, conſyé. viſo puntto S&;dili- genten col. ⁷. verſ-quantum vero ad portionem. Et huc 79 quoq; ſpectat quod traditur de filia †renuntiante hereditati patris propter maſculos, vt ſi moriantur illi,& ita ceſſet cauſſa renuntiationis, nõ impediatur ſuccedere patri, perinde ac ſi non renuntiaſſet, iuxt. Ang in i quis ait. in verſ⸗auferri in Nouel. de hered. & Falc. Ang. Aret. in§.admonendi. verſ.& hoc facit. ſt. de hered. quæ ab inteſt. de. Afflitt. c.:. S. quinetiam. L Vius quæſtionis duodecimæ diſſolutio ex his, 87 ueſäpra ad ſextam quæſt. diximus, facile ſumi poteſt: ideo: ideo ſuperfluum fuerit plura his congerere. Quare breuitatis cauſſa eo fit remiſſio. Atque ita vt fupra ad fingulas iuris quæſtiones deciſiue annota- tum eſt, iuris eſſe cenſeo, ſaluo cuiuſcunque melius ſentientis iudicio. KESPONS VM VI. SvMMaAaR IAa. 1 Poſtffanus hatumque hliat ad ſuceeſſunem 1gi- timam vocatur reliqui collaterale, quicung, ſunt in gradu proximiores, remotioribus extluſis. 2 DPrior in gradu ſemper eſt potior in ſucceßiione. 3 Pares in gradu, pariter admittuntur in capita; fiue Ffendum", ſi vacer per mortem vaſclli, vel aliter, Alue culpa fendatarii, tunc proximiores& im- Fecundum numerum perſönarum. mediati agnati de iure ſuccedunt, ſeruata tamen raduperean,.. Agnatus proximior vaſallo defuntto ſine liheris ſo- lus admittitur,& praæfertur remotioribus in gra- 6 EPratres& remotiores agnati, hiue collaterales, ſuis defunttis fratribus& agnatis non ſuccedunt, ra⸗ tione conſanguinitaris ſeu agnationus ſed tantum propter ſimultaneam inueſtituramx. 8 Textus geueraliter loquente generaliter etiam at- cipiendi ſunt Reſponſ.luris, Decad. XII. Reſponſ.VI. 89 are Saxonico nemo in feudo, niſtfilius, ès reliqu deſcendentes ſuccedunt. 5 Bona fendalia iure Saxonico non deuoluuntur ſen tranſmittütur de fratre ad fratrem, vel de agna- to ad agnatum, niſi virtute ſimultancæ inueſti- 70 Feudum‚ jilio deſiciente, ad Imperatorem, ſiue do⸗= minum reuertitur, nec de tonſuetudine Germa- niæ collaterales ſuccedunt. 77 Prærogatinus gradus inter plures agnato⸗ ſimul in⸗= neſtitoslocum non habet in ſucceſſione feudali ſi- multaneæ inueſtituræ, ſed aqualiter ſuccedunt in capita. 12 Copulæ natura eſt, vt par ius tribuat. 13 Perſonæ copulatæ fimul& coniunc᷑tim votatæ in- 8 telliguntur. 4 Dominus feudi ſola voluntate&s liberalitate, non autem vlloiure ſanguinis, erga ſimultaner inue- ſtitos mouetur.— AKqualitas ſucceſſionis ſeruanda eſt in materia ſi- ttenta gradus præro- multaneæ inueſtituræa, nona al Iud. 1 8 16 Determinatio Vna eademg, reſpiciens determina- bilia, ea æqualiter determinare debet. 17 Ceen en aut longa diſputatione in claris opus noneikt. 8 3 1 Par vbi&t ratio,& eadem cauſſa vocationis, idem uoque eſfetlus, eademque ſuccéſſio ſequitur. 79 Ratio vbi ecteademibt etiam idem ius eſſe debet. 20 Agnati ſi collettiue inueſtiantur,& ſimul ad ſucceſe HRonem votentur, an ordine ſucceßiuo,& ſecundis gradus preærogatinam ſuccedant. 27 Tenor inusſtituræ declarat feudum,& ante omnia est attendendus. .—..»— ö. 4 4 24 22 Tenor inueſtituræ ſemper inſpiciendus,& ad eum recurrendum, quia vim contradtus oſtendit. 23 Vocati& inuitati ſimul,& pari conditione, Virili- ter& æque pari conditioneèꝰ iure viriliter& æ- que ſuccedunt. 4 2½ Inueſtiti ßmul, expreſſit pſorum nominibus ſimul quoque&s æxnaliter ad ſucceſſionem feudalem di ſmultanea inueſtituræ admittuntur eæx com- muni& pratticantium ſolita doctorum opinione. 2 Docktoribus teſtantibus ſententiam aliqnam de cõ- ſuetudine in prattica ſeruari vtique credendum est& acquieſcendum. 1— 26 Diſboſttum quodest expreſſe, de eo nulla ſupereſſe debet dubitatio. 27 Coniekturis aut cauillis Aduocatorum, non debet eſſe locus in clars. 29 Vincula duo plus ligant, quam vnum. 29 Rationes duæ vnam vincunt. 30 Lus quod duabus radicibus firmatur, fortius eſt, Jquam quod vna ſollä. 31 A ænatio ſiue proximitas gradus hon eſt vinculum ꝛuris ſuccedendi, quoad collateralcs, in feudo, nee onſiderari debet, neque etiamlocum habet. 32 Inueſtituræ fimultanea cauſſa ſen ratio. 33 Loqui ſine lege erubeſcimus. 34½ Deſcendenies iure Saxonico ſoli ſuccedunt in feu- dis,& non ex tranſuerſo coniuntti,niſi feudum ſit acquijitum beneficio ſmultaneæ inueſtituræ. „ Znueſtitura ſimultanea ſola est fons, cau Na& ori- go ſucceſſionis collateralium in feudo, de iure Sa- 7 no: HH o Dn.loach. Mynſing. luriſconſ German. 36 Inueſtitura ſimultanea diuiſione rumpitur,&re- nouatzone eget. 37 Succeſſionls tranſuwerſalium in feudis, iure Saxon. cauſſa est ſöla voluntas&ꝰ liberalitas inueſtien- tis,& non fauor familiæ conſeruanda. 35 Prerogatina gradus inter plures agnatos ſimulta- nee inueſt itos, attenditur ſi ita ferat conſuetudo. 39 Kegulam pro ſe habere ſuſſicitillaque attendi de- bet, licet fallentiæ& excepriones ſint contrariæ, donec ex aduerſò probentur. 8 o R Sen, tenaciter ſeruandaæ ſunt, niſi in contrarium b 2 pariter admittantur in capita, ſiu e ſecundum Ie merum perſonarum, 1. 2.§. hereditas. ſf.de ſuis& len authent. post fratres. 2. Seeeerſanhe d4, legi: hered. s§. ſ vero nequs fratres. Wouel. de hered. ab int. ven. Et hanc regulam non ſolum in allodialibus bonis, ſed etiam in ſucceſſione rerum feudalium obtinere, probat text. in c.i.·tit. an il. qui inter. fra. d ſui. Vbi for- maliter dicit tex. feudum ad proximiorem agnatum pertinere, ſi paternum ſit. Et per illum tex. ait Dald. in c.ſi vaſallus.¹. in fin. ſi de fend. fu. contr. inter dom.& agn. quod quando feudum vacat per mortem, yel 4 ſpoſitio ſpecialis appareat. 3 aliter ſine culpa feudatarii, tunc proximiores&im- Pro Regula ſemper est pronuntiandum, niſi euidè- ter probetur contrarium. 4 Dubium eſſe non dicitur, de quo est regula iuris. &᷑ñ us prouinciæ ſiue loci, velſtatutum, ſi tollat ius cõ- munc, eique deroget, obſeruari ſemper,& ſécun- dum idiudicuri dobet. AMMaxime in fendisibidem nu. 2 Ex vultu tuo DoMiI, prodeat iudi- cium meum. Rtaeit controuerſia feudalisinter Theodoru Wechelum, ciuem Brunſuio. ex vna,& Ger- hardum Qyicu Adamii, C quoſaã alios de We- chaelis, hutus liti⸗ conſortes parte altera, ſuper bonis feudalibun lodoci Wechelinuper ſine prole maſcu- a defundti. Ex quo enim prafatus Theodorus ipſi defuncto coniunctus fuit in quario gradu, velut Patruelis, alii vero tanquam ſobriniſiue patrueli Rlii eum in quinto gradu attingunt,& ſic vno gra- du ſunt remotiores: pratendu Theodorus, bona Ffeudaliæ ab Haymone relicta, adie folu de iure ſpe- Gtare,ipropter prærogatiuam prioritatis gradus. Ex aduerſò prafati ſobrini, quamuis vno gradu ſint Vemotiores, tamen ſeſimul ci Theodoro admitten- dos eſſe ad ſucceſßionem contendunt, Virtute fimul- taueæ inueſtituræ quæ inter ſeſe habeant, eorumg Parentes cötinuo habuerint. Quæxritur quid iuris? Ei ſecundum ea, quæ propoſita ſunt, reſpondi: NR ius commune feudale reſpiciamus, nullum eſſe dubium, quin Theodorus velut proximior ſolus de- beat ſuccedere aliis agnatis tanquam remotioribus excluſis. Sin vero Ius Saxonicum(in cuius terri- torio bona aſſeruntur ſita eſſe) conſideretur, omnes ſimulad ſucceſionem vocari æqualiter in capita, Niue ſecundum numerum perſonarum. Et quod hæc mea deciſio tam de iure communi feudali„quam Saxonico vera, indubitataque ſit, ſic breuiter omiſis ambagibus& argumentis quæ ſpecioſe in vtramque partem adferri poſſent, pro- bari poteit./ b N AM quod primo ad IVs CoM MvxE attinet, 1 ¼ extra controuerſiam eſt, poſtrfratres, fratrum- que filios vocari ad ſucceſſionẽ legitimam reliquos collaterales, quicunque ſunt in gradu proximiores z remotiorib us excluſis: Ita f quod ſemper prior in 3 gradu ſit potior in ſucceſſione, ſed pares f in gradu mediati agnati ſint de iure potiores in ſucceſſione talis feudi. Idem probat text. in c.⁊. de nat ſucceſ.fen in fin.ybi dicit textus, ſi nullus frater exſtat, omnes aliæ lineæ vocantur, ſeruata tamen gradus prærogatiua. Et ihi dem Iac. de Belui. Bal. Alu. Item tex. in c.:. S. his vero de grad. ſuc. in feud. Ibidemꝗ; iam allegati Feudiſtæ. Quibus addi poteſt Iaſ. in conſil. 192 lib. 2. vbi in ſimili themate pro veriſſima concluſione ponit, in feudis antiquis& paternis, quod agnatus proximior t va-; Nllo defuncto ſine liberis ſolus admittatur,& præ- feratur remotioribus in gradu agnatis. Allegat al. in d. c. ⁊. in 2. notab. Andr. de Iſern. in vlt. col. Aluar. in Vlt·not.& Mart. Laud. ibidem, de natu. ſuc feud. Ait- que ibi Iacob. de Belui. expreſſe, quod diſtinctio gra- duum debeat fieri, vt proximiores in gradu pręfe- rantur. Et ideo exponit text. quod omnes lineæ, vo- centur ex iure edicti ſucceſſorii, ſeruata tam en gra- dus prærogatiua: ſed qui erunt in eadem linea vo- cabuntur æqualiter. facit etiam huc elegans Oldrad. conſ. 17§. incip. Factum tals eſt, quidam nobilis Cum ergo Theodorus Wechelus ipſi defuncto coniun- ctus ſit in quarto gradu, ſecundum ius commuve, ceteri vero agnati, velut ſobrini in quinto gradu eum attingant: conſequitur còos, tanquam remo- tiores, per Theodorum a ſucceſſione ipſius Hay- monis mortui excludi,& Theodorum ſolum eiſuc- cedere. De iure vero Saxonum contrarium dicendum eſt,& intrepide concludendum in noſtrothemate, ſobrinos ſupra dictos vtcunque in remotiori gradu exfiſtentes, cum ipſo Theodoro(vel eo iam defun- cto, cum ſuis filiis) ad demortui Haymonis ſucceſ- ſionem feudalem admittendos eſſe, non quidem iu- re agnationis, ſed virtute ſimultaneæ inueſtituræ, quæ hoc iure in collateralibus ſola conſideratur, quando de ſucceſſione feudali agitur.ʒ Quod vt eo melius cognoſcatur, ſciendum eſt, quod iure Saxonum feudali, fratres& remotiores 6 agnati ſiue collaterales ſuis defunctis fratribus&a- gnatis non ſueccedant ratione conſanguinitatis ſeu agnationis, ſed tantum propter ſimultaneam inue- ſtituram, quia ſimul omnes inueſtiti ſint a Domino, alias eeſſante ſimultanea inueſtitura fratrum& alio- rum ex latere coniunctorum, feuda, ſi ſine liberis maſculis decedant, ad Dominos reuertuntur. Et hæc Theorica multis textibus& gloſſis juris Saxo- nici, item que aekoritatipus præcipuorum iuris Sa- xon. Dd. probari poteſt. Cum primis enim Lehenrecht/ c. 22. in fin. habetur, quod in feudo nulli niſi deſcendentes, puta fili& nepotes ſuccedant. Sic enim ait ibi text. Es erbet kein Mann kein Lehen/ denn der Vatter auff den Gehn 0 Kefundo ten daddoninun Nena ua diatt: uoddecon ent Taad lnperatore tſgulcconke perlüudiean. llem tiemate b hun Tauum ren wnlhetcäneäJle feudo ſcdd danemguiconf NAlepraco reconunctinö ldeoerponittenqi rer ierrecicti ſucceſom i engrünae ſad qui ert r t I mcy. Factam talseßt, und Theodorus Vechehus it H eh i no agnuti, velut ſobt nnnannt: conſequitur q. * 4, pet Theodorum a ſug Nei umortui excladi Theg rebe eiure vero Kronum cO F I ente,cum ipſo Theodol 8 mnſasfis) dns ,, m feudalem admittendq 4 aationis, ſed rinute iij 4 oc iure in collateraibt 20 aode ſucceſſ dodeſuc dunt one feudal 17„ od wtco— — 1 * Rel poniſ luris„Decad. XII. Reſponſ. VI. Nuĩc textui concordat text. Lehenrecht/c. Et glofſ. ibiin§. Stirbt ein Herr.Idem probatur per gl. Lehen- rechi A.o.32.Etper text. e gloſ. Landtrecht/ lib r.art. /6. 8 gl.Landtrecht lib. z. ars. s.bi dicitur: Lehenerben/ das ſind Soͤhne/ der Vatter vnd Altvatter/ vnnd wer dieſe nicht hat/ der vererbt ſein Lehen nicht. Et prædi- 7 cti Ftextus cum generaliter loquantur, gen eraliter accipiendi ſunt„ Vt procedant in omni feudo, ſiue nouo, ſiue an tiquo& paterno, iuxta authent. differ. iuris Saxo. differ. 29.& Henning. Gœd. conſil. 22. de ſi- mul. inueſt. post nu. g. vbi plura allegat. Erx quibus textibus& gloſſis euidenter colligitur S iure †saxonico neminem in feudo, niſi filium,& re- liquos deſcendentes ſuccedere,& bonaf feudalia non deuolui ſeu tranſmitti de fratre ad fratrem, vel — de agnato ad agnatum, niſi virtute ſimultaneæ in- ueſtituræ, quod ſcilicet ſimul& coniunctim inue- ſtiti ſint adomino,& non ratione agnationis, ſiue ecexgradus Pprærogatiua. Ac videmus quotidie ſic ſer- uari conſuetudine, quod vaſallo ſine herede maſcu- lo defuncto feuda non ad vllos agnatos tranſeant, ſed ad dominum reuertãtur, ſi non ſint cum defun- cto ſimultanee inueſtiitä. b Ac prædicta hoc iure vera eſſe, Hoſtien. etiam (qui lumen iuris dicitur) expreſſe fatetur in ſua ſum. —. vbiait: tit. de feud.§ qualiter fendum conſtituatur, post med. Quod de conſuetudine Imperii in feudo nõ ſuc- cedit, niſi filius deſcendens, alias reuertitur feudum 10ad †Imperatorem(item ad alium Dominum feu- 8 1 5 1. 1* 6 I1 practica obſeruetur, prærogatiuam † gradus inter 12² 4 di) qui id confert cui vult. Et ſubdit Hoſtien quod ſic viderit, dum eſſet in Alemania, per Proceres Im- perii iudicarrx9. ö“ ſdem affirmat quoque Alber. Roſ.in ſuoditt. ver- bum Fendum, verſ an feud. poſcalien. ſic dicens: ſed de conſuetudine Alemaniæ non ſuccedunt collatera- les in feudo, ſed deficiente filio, reuertitur ad Impe- ratorem, qui confert, cui vult. e Hoc ſic præcognito, quod ſcilicet agnati ex late- re coniuncti nõ ſuccedant iure Sax. niſi ſimultaneæ inueſtituræ virtute, rurſus ſciédum eſt, quod in ma- teria ſimultaneæ inueſtiturę pro regula infallihili in plures agnatos ſimul inueſtitos locum non habere in ſucceſſione feudali, ſed eos æqualiter ſuccedere in capita, ſiue ſecundum numerum perſonarum, iu- xta Lehenr. d. c. 32, post text. ra copulę eſtvt par ius tribuat, ſic vt os perſonę co- ꝑuati, qui iam defuncto ſucceder in diſparibus gradibus conſtituti, non collectiue, ſed a3 pulatæ † ſimul& coniunctæ vocatæ, intelligantur, arg.Uſ duob. ff. de legat. J.& notat Iaſ.in k Gallus. d qui- b dam recle. nu. 3 2.f. de lib.&o poſth. Facit etiam l. reos. d. cum in tabulis f. de duob. reis. l.!. Cſiplu. vna ſent.& l. .... 1 vnica§. his ita. C.de cadu.tol. Deinde quia ex ſupradictis ſatis liquet, quod Do- 14 minus feudi ſola voluntate& liberalitate, non au- tem vllo iure ſanguinis ſeu agnationis erga ſimulta- nee inueſtitos, tanquam extraneos moueatur, iuxta Amb. Schurf. de her⸗qua ab intéſt. defttit. 13 fol.(mihi) 274. Ergo non eſt attendenda tali caſu vlla gradus prærogatiua, cum Dũs ipſos ſimul inueſtitos æqua- liter dilexiſſe cenſendus ſit. Et quod inter pares& ſi- miles in materia ſimultaneæ inueſtituræ æqualitas ſucceſſionis T† ſeruanda ſit, non attenta gradus præ- rogatiua, notat& probat etiam Balin auth. ex teſta- ff.de Verb. obl. Et ratio huius regulæ eſt euidens, quia de natu- 21 mento. Cvd. de colla.&in lhumanitatis in æ.oppoſcter- tii notab. C. de impub.&s al. ſubſti. Idemg, probatur per l. vlt. in fin. iunèta gl.vlt ibid femanda. Facit ad prædi- cta etiam alia regula, qua dicitur, quod vnafeadem- que determinatio reſpiciens plura determin abilia, ca æqualiter determinare debeat, lmambociure. Vbi late Laſinu. C. 12.13. ff. de vulg. S& pupil.&l. Luciusnu. „.· eod. tit.!miles.§. 3ecem. n. ³. de re indic. Cum ergo iure Sax. in feudi ſucceſſione, quoad tranſuerſales, non conſideratur ius ſanguinis vel agnationis, ſed duntaxat beneficium ſimultaneæ inuceſtituræ„ id ꝙ textus& gloſſæ ſupra allegatæ tam euidenter expri- munt, vt maiori declaratione nõ ſit opus(in † claris 1 enim nõ eſtopus coniecturis, aut longa diſputatio- ne, lille aut ille.§.um in verb ſf. de legat. 5.) Et cum in noſtrothemate omnes agnati ſimul cum defuncto inueſtiti ſint, non reſeruata gradus progatiua„con- ſequitur defuncti Haymonis ſobrinos, vtcun q; vno gradu remotiores, quã fuerit Theodorus ipſius pa- truelis, vigore ſimultaneę inueſtiturę perinde voca- ri in partes viriles bonorum feudalium Haymonis demorrui, ſicut vocatur proximior Theodorus. Eſt enim vtrobiq; tam in proximiore Theodoro, quam in aliis remotioribus agnatis par ratio,& eadẽ cauſſa formalis vocationis cuiuslibet, videl. ſimultanea in- ueſtitura: non f immerito ergo quemlibet ipſorum idem effectus, eademque ſucceſſio ſequitur, per text. iunt:gl.in Verb. reddi. cum multis concord. inl.a T itio. nia fvbi eſteadem ratio, ibi idem ét ius eſſe debet, ux. glord. inc. I. Verbo Italiæ. de tempor. ord. lib. G. lo. And. in opoſtqua. de elett. eod. lib.& Bal. in liilud. O.de ſacroſ. eccl.& inl couenticuia col 3. verſe item est ang.a pari. C. de epiſ.& cler.& in l. ibi eAlex. en Apoſtacum multis concord. C.de interd. Quod ſi quis obiiciat, etiamſi t collectiue agnati zc inueſſiti ſint,& ea ratione ſimul vocètur ad ſucceſ- fionem, tamè hoc intelligendum eſſe, vt ordine ſuc- ceſſiuo,& ſecundum gradus pręrogativnã ſuccedant,, prout Iaſcdocet poſt Aleax.& Fulg in d.! Gallus. A. quidã rectenu. 26. G 27:f. de lib.& poſth. Ex dottrina Bart. in li cognatis in ſin. ſf. dæ duob: reis. Anch.& Imolin c. indicante. de teſta. Ang. conſ.⁊5. quidam. idem conſ.39- cum inſtituto. Alex. conſ. 29 in cauſſa. lib. a.& conſil.9. ponderatis lib. J. Ad hoc reſponderi poteſt, primo, ꝙ plures Dd. contrariam ſententiam am plectantur, vt fupradiximus. Deinde etſi hæc poſterior opinio re- cipienda eſſet, tamen in hoc noſtrothemate nihil obſtaret. Quia in inueſtitura noſtri caſus omnes a- guati, qui iam defuncto ſuccedere volunt, vtcunq; diſtributiue& nominatim expreſſis cuiuſq; nomi- nibus propriis ad præfata feuda vocantur, ac cuiuſ- libet perſona ſigillatim conſideratur abſq; alicuius prærogatiua,& ſine ſpeciali limitatione ſeu deter- minatione: prout ex tranſmiſſæ inueſtituræ tenore, a Duce Iulio datæ expreſſe conſtat: qui tenor tde-: clarat feudum. Et ante omnia eſtattendendus, cit in fin. de ſuccoſcfeu. o. i.in fin de duo: fra. a cap. inue.&; c. 1. §. denigo.quæ fne,pri. cauſchene amit. Balin I.z.§. ſéd etſi gs. in tertio not. C. de lati. lib. tol.& in l. quoties.;¹12.3.&. C. de ſuis& leg.& in pral. feu. a. diuiſ.nu. 46. G 7.vbi dicit, adttenorem inueſtiturę ſemper eſſe recurren-: dum, quod vim cõtractus oſtendat, per iuru ibi alleg. Deo.late conſ. 193 protenui nu.:¹.& Laſein pralud feud. a. deciſ.nu. s.& gy. cum multis ſeqgq. AA5 P„ 9²2 n. I0 3 ynſing. uriſcont 52 onſ. Ge aan. 11 O qu 23 conditi quemlib 8 23 none ition libet e . neſt d e& i orum.. „,, abir ure † in viriliter princ.& ubium, e † inuit. riliter& 1. 21u„ uitatu er& æ §.7. f. iber, perl.. atum&£ ue? 5 h nnun, r293 rnuasena werum pa- Socin. 24 Sasnna AAlae tucwef eretens o eene p mul ehered'in 3 bet.Ss lanci ſis. nu. i. nibus eſtiti, r am ſent aia,dolehas du beren locus ilaCdef Trub.2 perl. „. mul er ræſerti entian. legat.!ä. 0bl. au conie urt. N. Tabeo ordii 2 ul. erdt 4 iam. 4.. MN. au 8 liect 4 1 46 7 ne.. duo. tim e 13 au 9 01. Ut ca.11: ur!ls, anm 43. 60.7).„ rberedi keerzzerrnrent d. ituræ a onem f radus er, non um no k in 1 dictis ne toru us.§cum n de- 27 caeaernes M. hcoaefe 2nebae 4 dee ng cari f. otidie in muni e ſimu um ſit prær culum, uele d rte ſubiice 323. 1n conn Iuri atenti e in bis niter: ultanex 1t) 5 rogarit m. videli efun ubiicere 3 ſte rondl riſconful ntur c is vrol rireneris neæx inu plun gariu- l1., VI elicet! functiſ liceretum ta ti puta rriſſimi inciis i& ſecũ. in ſucceſ adus pro imult⸗ ymon quod qfa- ra Henn i no s iudicari üdum gnati 1 cceſkond proximi ranex; nis ſi g ennin? a0ſtrorum licari& 1t qua sremoti- Wne præff imioris X inueſti. 1t du- puns. g. Gœd. ⸗ wnpon ra⸗ ne vnum ioribus. N erendu Et pro ur,& b Mae Con. 22. um mmu„c. 1. Nam] m videri t* 9. rwewenen erde dbeNensueaean, eras ex ul- eſti in lpa euos Peei b incula pl teris a- munm dhrenalaſun„ uæ t 2e DA7 wn 45 ligant 15 ruiuego. uabu nau. 5. C. nes V ita qub. riodbgl sLrma de ine nam vi ze. 0. ſhn mat inoff.teſt vincum uuh lte Ur racii ef. Er. cunt 27 tob dlt icib r fortu ²9 gdonkel quam 59 vn insmh, labvytint vauxiac (0l la, Schu nunff. 3 conſil.. — F⸗ Cen k. I.Etia min mate 3 eria ſi ſionis, pe 692 er. P§. in Nou 0 de de coniſ 79. G v⸗ 19 lesaguil 1 Diſr venu. 16.li 1lib. 2 Aut. Gabr. lib 7. Com. 0 7. poßt Soni, 26 In Fe mu Feg. us f e* 9. 424 expre F. fol.z. F 1.74* P eſſam 2s gidne 1 p 8— 5. C 10 a2- em 1 vVT ſupra Aeduat tum est. nulla debet ſu up ereſſer tatio; 3 5 ur ienti——.ſol 3 is Dol lam v s Domini,— On Aome ü cxalita m 4 tem amili in- iæ conſer nier- R cam e eſſe † elletſ eſſioni eſſionis Tranſi uerſaliũ. jũ in feu feu⸗37 dis,, &pp & p prædi icta: nci idunt oia, „quxæ i in co 2 ntrarium 3. m a Iaſone Conſ. ach. Be, npoſt /, Beuſt. ¹ nu. 5. A uneueen ladmo F7. Autor di Seeh, hen putewrs 5 axx. Aiff. 29. 10 monend iſ:d. Jax iſſe Lipſicæ& b ve ſnatab, 2 te. Sa eunſt,73 dtertie erher ilis. ff en a th. ita hee2,s? erſau S folm 3 zzde erg. fac ia e,de que. C.co: Se deſue⸗ nit re utiree 20 kautgrater de here 4 ehene⸗ vnna ſucoa 395. Aolke„ 3 ℳ:.„„„7.— 4 1 daß en dieſees lherleſsae uen Nenbee vndbi⸗— Teeeernnens 4 halb/ üen er. iſt t„Ke. ſiue p eudo: reſponderz autem.i pbst d 5 wann der Bat er. iſt weiter zu⸗ 85 ſeproximis daeſheude potet em.in Na- eſcer er B in Le er 1 ſu itas-†. colla teſt, ar 2 end 4 atte ehe 1* zueri 1 uccede as ater; que.* arriur ao let) nac entes li terauff du Sohn innern/ eenaera⸗ Pradus, nera eeune wadin lucce Mhalmſu berermen duf die Sohe muſſer⸗ rlcewrea Eieeereer zer eaio fanca ſtallt daß Handt m Rech inæ, die er die ſ gui itur ab inteft. an, g ebeat,: lum iu- 31 hnalgai nuan ze hde geß mee baandhe vaße Kgescinalia ucen VeverSed Sf weie vhad rhan 5 Nur henbrie Handt a ur vnd E alſo vnnd afft de pra nſi inter 5 iti ſint quæ ſo taxat ſim næNo- nrianenint e ſo/ w proximi zuglei n/ die in er ge ræ eſſ onem ſen on oqui ſuc ue ſuc Nt nerrunil 4 ann etli jords eich tam ie in de ge⸗ m clle, nef. ſeu ca obſta ſucceſſ cedant adtt)ligui 8 et Es zu 4 am ren em Le⸗ manca ne teudi auſſ⸗ t etiar 10ni 11 iquldo hardan ees derſebs aͤßlich ſe bendemn e anerriterren tranſee t learmaueinaſer b ümchelin Phre⸗ Vatters ehrtem en vor 35 Auch a erobelci an agnarosjuie— uetle uhefinn. fae alle Perſ adt fuͤ laſſen/ dem Fall„ Ael.dei mus ſin ris Inte oc nulli am, ſe u- 31 Rärrilni ſolte Perſone tfuͤr ein ſen/ daßſt allver⸗ detri&, ds dri lätepres ullibi exftat edre. tnena 155 n. We onen/ vñ ein Pe 5 ßſie ni er⸗ Sax. in f ſemi ge loqui etes ho- exſtat in iu e vecb. te/ ſo er daben/ vñi Perſon/ icht an ex tra keudi iſ. Sati qui,§. co oc tradut nure Aulmguun ber di tten ſie an er Van apita zulaͤß dern fuͤ du lucrſo loriſid eſupra! ereme.in t 33 haluu ber die ie an jhre atter de zulaͤßlic nfuͤr 1 im ben o coni deſcender aproba uu. in Ne rhn neg Lehe 3 lauſu 4 jhre den lich fons efici 45 iunct ent atum 4 9= anhi Gin 2 henbr ul/n 4 5 Val Falle.1, ſeyn f 8, cauſſ⸗ o ſimu Os: ni es ſuccede eſt, iure 4g(ch. der B rieff vr achr kters ſ— erlebt feudo 4&. ultan iſi fe edere 1 zienteemm 5e orhan echte— ſtadt. het⸗ Ii ‚de iur ori eæ in eudu„& non 34 llschälda— Derw vorpand er Si t. Woa ionesi iure Sa: go ſucc ueſt m ſit acqui 34 challcte roga. and den„, ipſe— 5. es in fei e Sax ucceſſi titur 1 tacqu ſ 4 rr attn ti fnu ſo 8 ſchafft/ 42 tioni nfeud on. ad eſſioni æ, qua lll⸗ t rſeruandselſ laſſe lnam 4 ß/& ſuccet 0. t/in de. 18 ſe o regul eO, 18 col quæ ſola d ele, en ſi n; wiee ſecũd diren ſie em vel pra u famili⸗ gulen zyt per eat lateraliu eſt 33 llbiyreun vnd iſt ezu/ wie etliche ſpree am gra ſie nach an bræros niliæ rari tur. Ei eam ſol um in bI 4 beöken eesreche, nern eree. 6 1 hr be— gedarh ich 4 V 7..d. conſi„audt ‚aut proxi gna- aAn. e Cum jhre wirck 4 ber B 44 achte⸗ eaber.— nde 8* 21.31 or da Proximi. 4 ner Keale. . ruͤder 29. diff qr 5 leeti 85.d 93 iſf er. Sa. ltatls 4a am 4 eumiapekan ckung habe er Kiuder ſie⸗ que, qui an ſeririden e pin lhasuff 25 nixo in pra præfati 1 habe. inder ſoll r. minig ui diu eri vider ali Dodia Ah lmee 8 niæ obſe Bo drfaD ſuf rſolche ſüt Aui cinercerum lemus, eeton;apn larsſec nia dldernani ade conſa bprocietain erſolche vnuss nueſtiriſo miee. Incn etkon)his apönid. 15 ſententiam Aus aler inichlanr lem ae Anfsrarohicpe bei eeeen d— amenehe eenſeie he be aIper frid in c. in rep.ld in t dos⸗ edendmm eſh ſti xting nem ius n ſucce ta, ſimul ea inue- wune d F9. 2 Tid. Bar ISDd equib. os aparr„ m eſt tiantur. uatur& ſucced edant mul inuelliti aüntenc 1 tem Dene 33,G Tue eeeenec 8* r esden de Lathe Wdalhi 8 bemite conſe, ane. Ae⸗ 5. Lu as. Ae probi ff.de anum, pt edefi c. 32. G n ide no ipſos om 5 Bllgdegrodi S1 pen 2KAccol. aius Ciui ib feud ſe. Q uproinde nit diui 2 ee hea rurſſ auni. Km onni hette en ena 215 u5& conſt 1 tion Wod ſi r deque kieitone nuz onin. u3 anne abdei 7. 119. ariſſin. 10⸗ nea LII) no eſpect 3 uſdem umpiſir C par.2.) eder z. Soc. C0 me. i= erime Op 4 Us hab. renou 4 ſimultanean„ 6 eyrnha tl nſ. 161 non req tituræ: us eſſeti beretur ha atione opu 4m 36 je can 4n non oirirur Plienr ea renoue Sute De hiam 4 biooitades llärurecomm ncle eee dieeurraütfta feudali fen quo ligd agna h dctat o appa- ha, en 4 1, ℳ1 Reſponſ. Iuris. Decad. X! J. Reſponſ. VII. 53 a Iaſone diſputata ſunt in conſil/*2. lub. z. Quia mul- taibi obignorantiam iuris daxonici fecit pręſuppo- ſita, quæ omnino ſant falſa, vr teſtatur Fachin. in d. diff. 29.· Schurer. d. trast. de hered. quæ ab inteſt. de- feriit. 15.§. ‧0.. Nec obſtat, inquit, quod Iaſon non ſatis intelli- gens leges Saxonicas,& multa falſa præſuppoſita fa- ciens, contrarium conſuluerit, conſel.:§. lib.2. Denique non aduerſatur in noſtrothemate re- motioribus agnatis, quod ex parte Theodori præ- tenditur, aliter conſuet. obſeruari in locis, in quib. hæc bona feudalia, de quorum ſucceſſione agitur, ſita ſint: nempe, quod proximior in gradu remo- tioribus præferatur in ſucceſſione feudi ex ſimulta- nea inueſtitura acquiſiti. Nam eo caſu ſupradictam regulam( hrenaarinhmn gradus non attendi inter lures agnatos ſimultanee inueſtitos) locum non Paben iure Saxon. fatentur omnes, vt per Henning. Gællen. d. conſ. 22. Fachi. d. diff. 2 9. Schurer d. tract. de hered. quæ ab inteſt tit. 3. Veſembec-d. conſil. ννοε ali ſupra legati. Nam reſponderi poteſt, eam fallentiam ſiue li- mitationem in ſe quidem veram eſſe: Sed a Theo- doro Wechelo talem aſſertam conſuetudinem, vel- ut intentionis ſuæ fundamentum( vt quæ in facto conſiſtit hliquido probari debere,& interim ſtan- dum eſſe ſupradictæ infallibili regulæ. Sufficit enim 0 quem habere regulam pro ſe, illaque attendi de- bet, licet fallentię&xceptiones ſint in contrarium, donec ex aduerſo probentur. Innoc in o. præterea, de dila. Bart.& alii in l. 2.. ſi quis in ius voc. non ier per text. inl.ab ea parte, deprobat. I. ſuus,&.puto, ſf. de he- red. inſtit.& in cap. venerabilibus, verſpotest quoque. Ae ſentent. excommu lib. 5656G. b Hinc Bald. aitin! tutor n fin. Kegulas † tenaci- 40 ter ſeruandas eſſe, niſi in contrarium diſpoſitio ſpe- cialis appareat. Codice de ſeruo pignori dat. manumiſ- 41 Fo. Et ideo pro regula † ſemper eſt pronuntian- dum, niſi cuidenter probetur contrarium. Idem- Salad. in c.i. de alie. iud. mu. cauſfac. aitque Bart. inl. 42 Puoties in fin. ff ſi quis caut. quod non dicitur eſſe dubium, de quo eſt regula iuris, licet fint aliqui ca- ſus excepti, niſi de his expreſſim doceatur. Cum ergo feudalia illa bona, de quorum ſucceſ ſione controuertitur, ſita ſint in prouincia Saxoni- ca, ſtandum eſt ſupradictæ regulæ iuris Saxon.& ſe- cundum eandem iudicandum, niſi conſuetudo eius loci contraria doceatur. Semper enim ſecundum 43 cuiuſque prouinciæ ſiue loci ius ſingulare, vel ſta- tutum iudicari debet, cum hoc tollat ius commu- no, eique deroget in eadem Prouincia ſiue loco, vt plene probat Bal in l.cunttos populos, C. de ſum. Tyinit. &y fide Cathol. Bart. in l.-omnes populi, ff de iuſt.& iur. & Dd. communiter vtrobique. Et(anoniſtæ poft Pa- norm. in e.i. de conſuet.ʒ Et hoc † maxime in feudis locum habere affir- mat Ioan. Andr. ad Specul. in rubric. de feud. colum. penult. per text. in Caâp. I.§. hoc quoque ſciendum„ Jui feud. dar, poſſ.&; tit. an mar. vxxo. ſuc. in feud. Mluarot. &Andr. de Iern. in cap.. quæ ſit pri. cauſ bene. amitt. Bald. cap. Ij. in prin. de cap. Cort. Idem Alauro- in c.⁊·§. præterea Ducatus, de probib feud alie per Erid.& Spe- cul in d. tit. de feud.* quoniam, verſic. vigeſimoſeptimo Tutrinun. Ex quibus omnibus(vt tandem manum de ta- bula tollam Din noſtro caſu concludendum cenſeo, prout ſupra in principio deciſum eſt, ſaluo tamen quorumcunque melius æquius ſentientium ſaniori iudicio. Helmſtadii prid. Kal. Iunii, Ann. nouiſſimi temp. M. D. LXXVII. KESPONSVM VII. S VMMARIA. 1 fadexa quo fnit appellatum pendente appellatio- ne, vel pendente decendio ad appellandum dato, nihil innouare debet in cauſſa. Alias innouata reuocantur per remedium attentatorum, nu.. Attentata vt reuocentur, neceſſe est appellatio- nem fuiſſe inſinuatam indici& parti, alias iu- dex& pars ſemper poſſunt de iure procedere in- cauſſa, quando non hahent notitiam appellatio- nis, G attentata ab ignorantibus appellationem- non reuocautur. † AᷣAppelatio obiuſtum timorem omiſſa non nocet, eiusg, denuntiatio etſi legitime facta non ſit, da- nano non eſt. I ttentatum quando aliquid eſt appellatione pen- Adente in caſu, vbi non licet appellare, tund non li- gantur manus iudici ante porrectam inbibitio- nem,& attentata valent ex quo lege permittente Niunt, vnde non reuocantur ea prinilegio atten- tatorum. 6 Iudex a quo poteſt pendéte ſupplicatione intra de- cendium porrecta ante inhibationè exſequi, modo excutionem petens ſutisdet de reſtituendo, ſi ſen- tentia retraclarerur. At elapſo decendio illa ſatiſ- datio non exigitur. 7 Supplicatio ab appellarione quomodo differar. Inhibitio priusquã infinueturnihil operatur: quia literæ inbibitoriæ ſuperioris indicis ante earunde exſécutionem nullum eſſellum habent. 9 Keſcriptum Principis non habet effebtum, priuſ- quam iudici, vel commiſſarioad quem dirigitur Fuerit inſinnatum. IN cauſſa appellationis Appoloniæ Schefferin cõ- tra brazef nen ſui mariti creditores,& in pun- Cto Attentatorum, an ea ſint reuocanda, quæritur? Et noti iuris eſt, quod Iudex faquo fuit appellatum, pendente appellatione, vel pendente decendio ad appellandum dato, nihil debet innouare in cauſa text. eſtin l. appellatione. C. de appell. l..& ibi Bart. ff. nil no pendl. appel.& c. non ſolum. de appella. lib. 6. Alias † innouata reuocantur per remedium attentato- 2 rum, Franc: plene in c. conſuluit. ⁊.de appell. Ad hoc 3 tamen vr attentata reuocentur, neceſſe eſt, appella- tionem fuiſſe inſinuatam indici& parti, alias iudex & pars ſemper poſſunt de iure procedere in cauſſa, quando non habent notitiam appellationis,& at- tentata ab ignorantibus appellationem non reuo- cantur, Butr. S Imol.in c. vlt. col. fin- ext. de appella.& ihi Phil. Eranc. colum antepen. verſic. vltimo quærit. Marantede ord iud par. E. art. 2 pr.num. 391:Interim ramen verum eſt, appellationem † ob iuſtum timo- 4 rem omiſſam non nocere, ciuſque denuntiationem etſi legitime facta non ſit, damno non eſſe, c. fin. ibi Dal.late extra de appel. Alc. de verb ſign. lib. I. n.119 In noſtra hypoth eſi appellatrix aſſerit innouatũ eſſe ꝑ 94 Dn. loach. Mynſing. luriſcon-German. 2 2 5 1. 2 8. 0 theſt elicitas deiure datum,& iuri&æqui 9. exſecutionem: appellati vero negant exfecutum theſi elicitas deiure:& luri&æquitati conſo- fuiſſe, poſtinſinuatam vel app ellationem, vel inhi- bitionem;ergo appellatrici incumbet, contrarium probare,&tantiſper attentata non reuocabuntur, donec vel poſt appellationem, vel inhibitionem in- ſinuatam conſtet, nouatum fuiſſe. Item in præſenti caſu licuit etiam poſt appellationis inſinuationem exſequi: cũ in quaſi poſſeſſione priores Iudices fue- rint, in tali ſpecie nõ admittendiappellationes. sed 5 quando faliquid eſtattentatum appellatione pen- dente in caſu, vbi non licet appellare,tuncnon ligã- tur manus Iudici ante porrectam inhibitionem, c. non ſolum, de appellilib. 5.&attentata valent, ex quo lege permittente fiunt: vnde nõ reuocantur ex pri- uilegio attentatorum, iuxta Maruan. vbi ſupr. 6 Imo etſi † intra decem dies ſupplicatũ fuiſſet ‚ab appellatione(in euentum, quod appellatio imper- miſſa eſſet)tamen potuiſſet ludex a quo, ante inhi- bitionem exſequi, ſi modo exſecutionem petens ſa- cis dediſſet dereſtituendo, ſi ſententia retractaretur: licet, quando poſt decendium ſupplicatur, illa ſatiſ- 7 datio non ſit neceſſaria. Supplicatio † enim ab ap- ellatione inter cetera etiã in hoc differt, quod ap- pellatione pendente non poſſit exſecutio fieri, A.tit. num reperiam, mihiq; cum eodem Dn. Conſulente omnino conueniat, nõ potui(de ſubſcriptionere- quiſitus) proiuſtitia meii denegare offici. Et prę- cipue quoad primam ſtionem, cum Dn. Cõſulente conſentio, eidemq; ſubſcribo: nempe Iacobũ, Ada- mum& Salomonem fratres de Eberſtat per tranfſ- actionem cum Anaſtaſio de Eberſtat,& loachimo de Biſſis, initã ſuꝑ Caſtro lagenburgk cum ſuis pti- nentiis, nõ excludi ab ipſius Anaſtaſii ſine ꝓle ma- ſcula defuncti ſucceſſione, quoad ſuã dimidiã por- tionem pᷣdicti Caſtri, ſed ipſos omnino ad eandt iu- re inteſtati admittendos eſſe, velut ꝓpximos agnatos Idq;(ne allegando ſuperflue diftundar,) ex trib. ra- tionibus ac fundamentis a D. Conſulęnte elegantet ac vberte deductis& allegatis. Nam cum ceſſio ſiue refutatio Caſtri Jagenburgk ex ſingulari pręmemo-— ratorum fratrum fauore ac bencuolentia in ipſum Anaſtaſium de Eberſtat,& Ioachimũ de Biſſis facta ſit(quo caſu cuiq; pro parte dimidia pertinuit, put etiam quilibet idem Caſtrum pro ſua dimidia,& ſic pro diuiſo hactenus poſſedit) ergo e medio ſublata Anaſtaſii perſona ſine herede maſculo, cuius intui- tu renuntiatio ſiue ceſſio facta eſt, ipſius dimidium nil no. app-pend. Sed pendente ſupplicatione poteſt pariter ceſſare,& ad proximos Anattaſith eredes de- exſecutionem facere ludex ſi petens cam ſatisdet de uolui oportere conſequens eſt: per iuraa Dn. Con- 1 huxnane reſtituendo, caſu, quo prior ſententia fuerit retra- ſulentein hanc partem copioſe allegata. Deindecx ühiemmuc Ctata‚pertex. in auth. quæ ſupplicatio, C.de precib. Imnp. offe. Et hoc obtinet, ſi ſupplicatio intra decendium porrigatur: nam elapſo decendio non exigitur hæc ſatisdatio, iuxta Panor. in c. ex literis, de in intég: reſt. Specin d. ſupplis. S.i.Verſeolus,&§. difert- 8 Similiter inhibitio, †priusquam inſinuetur, nihil operatur. Quialiteræ inhibitoriæ ſuperioris Iudicis ante earundem exſecutionem nullum effectum ha- bent. Guid. Pap. conſ. 6'. nu. 10.& conſié G nu.. Sicut 9& reſcriprũ † Principis non haber effectum, priusꝗ Iudici vel Commiſſario, ad quem dirigitur, fuerit inſinuatum, I.*ibi Oy. C.de litig. Cum ergo Iudices a quo exſecutionem ſentẽtiæ fecerint ante inſinuatam appellationem& inhibi- tionem(contrarium enim ab appellatrice non eſt probatum) ſequitur quod non attentarint,& per conſequens ſub ſecuta exſecutio per viam ſeu modũ attentati non ſit reuocanda: Saluo tamen peritio- rum quorumcunque iudicio,&c. KESPONSVM VIII. SvunaRrA4A. ⁊ Tranſadtio est ſtritti iuris, nec vltra expreſſa ex- tendi poreſt. 1 2 Kenuntians omnibus iuribus& bonis, quæ habet, vel etiana habere ſperat, intelligitur duntaxat re- nuntiaſſé iuri, quod habet vel habere ſperat ex cauſſu de præſenti,& minime iuri, quod habere ſperat ex cauſſa de futuro. Vaſallus ſi propria austoritate& irrequiſito domi- no feudi noui poſſeſſionè ingrediatur hiue appre- hendat potest a domino rurſiu expelli. 82 Q Vamuis ego infraſcriptus Doctor non ſoleam facile reſpõſis aliorum fidem habere: tamen cũ poſtdiligentem legum inueſtigationem Dn. Con- ſulentis reſpõſum ad quæſtiones ex præſenti hy po- tenore ſæpedictæ tranfactionis deprehendi nõ po- teſt, lacobum Adamũ,& Salomonenm fratres deiu- re ſuo futuro iuccedendi Anaſtaſio de Eberilar line prole maſcula décedenti expreſſe quic quam remi- ſiſſe: quinimo nulla ꝓrorſus de tali caſu in trãſacio- nefacta eſt mentio. Ergo ea( cum ſit † ſtricti iusu t nec vltra expreſſa extẽdi poſſit)ad illum caſumpot. rigi nequit, per multa iura, quę luculenter idemu. Conſulens in ſuo reſponſo adduxit. Quibus adde, quod renuntians tomnibus iurib.& bonis, quæ ha- bet, vel etiam habere ſperat,(licet verba lla, habere ſperat, ſint multum generalia) tamẽétalis intelligitur duntaxat renuntiaſſe iuri, quod haber, vel habere ſperat ‚ex cauſſa de præſenti„& minime iu ri, quod habere ſperat ex cauſſa de futuro. Et itaad literam dicit ſingulariter Barto. quem Angel Paul. de Caftr. & alii ſequuntur in l. cum tutoribus, ff. de tranſalt. F dem Bart. in l. qui Roma, S. duo fratres, ffde verb oblig Sin l. damni,&.cum parietem, ſ. de damno infetloãbi que Dd. communiter. Itaq; recte& prudenter cen- ſuit D. Conſulens, cum a Ppedictis fratribus de E- berſtat iis tantum iuribus renuntiatum fuerit, qu tempore tranſactionis competebant, talem renun- tionem ad id, quod nouo iure deuoluitur, exten- di minime poſſe. Quæ omnia cum multis iuribus & rationibus, Doctorumque auctoritatibus con- firmata ſint a D. Conſulente, ſolem facibus illuſtra- re velle cenſerer, ſi plura adderem,&c. Ad ſecundam quæſtionem quod attinet, idem pariter Dn. Conſuſens, nempe, vt defuncto Anaſta- vacuam poſſeſſionem ſæpedicti Caſtri lagenburgk cum ſuis pertinentiis, tanquam proximi heredes& agnati, quamprimum poſſunt, vt ſic in aduerſa- rium transferant ius agendi, ſi quid iuris in eodem Caſtro ratione præmortui Anaſtaſii, ſeſe habere prætendat. Idem in ipſis tamcommuni, quam feu- dorum iure permitti licitum que cſſe, extra contro- uerſiam rur ipſad Chram a,Ac auiſa de prxſenti, wrII e berat ex cuuff detutd-ctun vulriter Bartoquem, r ur n Lcæmtut A 1, Lme uf n 1 ½ Su 8 3 1 95 284 SartrIAn KN,N. —·“ 4 5 “ 1 ndleuum habere ſperat(U, † 95 ultum generali, t Err naatiafſe iuri, qus 1 841 1 dun An ellon 1( de, guoa 4 5 —6 — — * A₰ 4 44 ——— menuo. Krgoca( iftt . 9 1 aexprellacnédtpoflt) t tnal K per multa iura quę- t 4 4 3. 2* 1 AAN— d ucnsin luoreſponſoadd ⁵ 141. nnihnehuk . aunuans omlbus lu— 00 buls — —— M- ——— — 2 —— ——* Z—½⁹⁹⁹⁹³.ͤͤͤͤͤͤ — 4 . 3 8 8 Am . 3 de edict. D. Adr. rol. Et quod idem in feudis antiquis facere liccat nempe decedentibus proximis agnatis poſſeſſionem antiqui feudi etiam ſine requiſitione Dñi præuia adprehendere, probat Zaſ.conſ.,/2.n. 109. lib.i. Itemqʒ notiſſima Germaniæ céſuetudine ob- ſeruatur: licet in feudo nouo ſecus ſit: quia ſi va- ſallus ꝓpria auctoritate& irrequiſito Domino feudi noui poſſeſſionem ingrediatur ſiue adprehendat, oteſt a Domino rurſus expelli uxta Chaſſa. in con- ſue. Burgun. tit. des fieds.§. ꝓ. verbo ab inteſtato. fol. mi- hi n& Zaſd. conſil.! 2. Adprehenſa caſtri Jagen⸗ burck/ dimidiæ partis poſſeſſione, petant deinde pri- mo quoque tempore a Domino feudi eiuſdem in- ueſtituram, ſiue eius renouationem.ʒ In ceteris omnibus Domino conſulenti ſimpli- citer ſubſcribo, idemque iuris eſſe cenſeo, ſicut& de iure idem docte reſpondit, ſaluo tamen cuiuſque ſa- niori,& perſpicatiori iudicio: in cuius fidem manu me propria ſubſcripſi,& gentile ſigillum appoſui. Helmſtadii 18. Calend. Maii. Anno ſalutis humanæ 1576. AIESPONSVM INX. SvuRMaRlaä. 2 Hadex ordinarius recuſari non poteſt, ſ ſuſpicionis cauſſu ſubſit, adiundtus ei dandus eſt. Quod in demandatam iuriſdlittionem habenti- bus locum non habet,nu. 2. 9 Suſbicionis exceptio etiam per tertium interueni- enteus oppons poteff. 4 Super ſuſpicionis exceptione iudicibus obiecta quis cognouſcat. 3 4 Arbitri a partibus ſelecti, an èꝰ per quem compelli poſſint, vt ſuper cauſſa recuſationis cognoſcant. Cauſſa ſuſpicionis intra quod tempus ab arbitris definienda ſit:& quid ſiat ſiinter eos non conue- niat, num.: 8 7 DReſentis conſultationis thema eſt, Generoſus L Dominus Baro H. letanquam creditor pignora- titius(als Pfandtherrn) cinitatis Bergkheim, ibidé coram 24. iudicibus, quos ad cauſſas criminales de- putauit, accuſauitebaſt. S. ciuem Bergkheimenſem, quod eius iurato illi indictum nõ expleuerit. Con- tra hanc accuſationem Syndici, Burgimagiſtri& ſe- natus Bergkheimenſ.exceperunt, prætendẽétes eam contra ſua priuilegia inſtitutam. Neque enim licere vlli Pfandtherrn aliquem accuſare, niſi per nouem ciues Bergkheimenſes illius cuſtodiæ prius ſit exhi⸗ bitus. Secundo aduerſus prædictos a4. Iudices tan- quam in hac cauſſa ſuſpectos excipiunt, eoſq; decli- nant: exhibentq; lit eras cuiuſdam ſententiæ iam o- lim latę, qua in ſimili caſu ad dictos nouem ciues re- miſſionem obtinuerunt. In præſenti a 24. iudicibus quid ipſis circa hanc exceptionem& ſuſpicionem obiectam agendum ſit, cõſilium petitum. Reſpon- di, cum primis diſpiciendum eſſe, num prædicti 24. ANudices ordinariam, an vero delegatam iuriſdictio- nem habeant. Iura enim inter vtramq; iuriſdictio- ⁊ nem differentiam conſtituunt. Quia iudex fordina- rius recuſari non poteſt, ſed illi adiungit᷑, auth ſi vero contigerit. de iudi. gloſſ& Doct in l.apertiſſimi. C eo. à tit. Quod in demandatam iuriſdictionem haben- tibus, locum non habet: ſed illi ex cauſſa recuſari Poſſunt, per iura& Dd. in d. apertiſſimi. Hinc con- Reſponſ luris, Decad. X l.KReſponIX. uerſiam eſt. De iure communi exſtat text. in I. olt. C. 2d ſt aliqua ſequitur, quod ſi prædicti iudices in cauſſa ſuſpicio⸗ nis exceptione non attenta procederent, Senatus Bergkheim enſis appellare poſſet. Nec quiequam impedit, quod inter Senatum& præfatum Domi- num Baronem lis non orta ſit. Cum etiamf per ter- tium interuenientem ſuſpicionis exceptio opponi Poſſet, c. cum ſuper. ibi Da. ext. de aff. deleg. Ceterum præfati † 24. Iudices ſuper hac exceptione ſuſpicio- nis illis obiecta cognolſers nequeunt, c. ſusſpicionis, d. tit. de off. deleg. in pr. Spectit. de ꝶ ecuſ.. qualiter au- tem debeat fieri. Sed iure cautum eſb vt per partes ar- bitri eligantur, quorum cognitioni bæe exceptio pPermittatuf, d.l. apertus.& cum l. ſpecialiter. C. de iu- riſd.& Spec.in d. S. qualiter autem. Et hi iuris arbitri a partib ſelecti per hos 24. Iudices, vt cauſſæ, vel ex- ceptionis huius cognitionem ſuſcipiant,& ſine de- bito terminent compelli poſſunt, A.c.ſuſpꝛcionis,& qua ibid. traduntur per Dd.& Speo.looo ſupra citato. Quibus arbitris a dictis iudicibꝰ pręſigi poteſtter- minus, intra quem hanc ſuſpicionis cauſſam defi- niant. Et ſi inter eos non conueniat, tertium aſſu- merepoſſunt, uur. Specun a.§. qualiter antem. Et ita vt prædictum eſt, faciendum cenſeo, ſaluo aliorum melioriiudicio. KESPONSVM. X. S VvMMAR I1A. : BPecunia ex frutlibus feudi redadta, ad quem per- tinet. allodiales. 1 Bona ex fructibus feudi emta Burgenſatica ſunt- Spiritualia non poſſunt vendi. 4 EPFructus ex re ſpirituali percepti recte venduntur. Res allodiales æque ad filios at, filias pertinent. Societatuis lucra omnia communia ſicut& damna- Socius debet eſſe particeps lucri ex fruttibus rei cõ- munis prouenientis. 1 9 Feudum ad filias regulariter non pertinet. to Filiæ feudorum incapaces ſunt maxime ſi inueſti- tura pro maſculis tantum conceſſa ſit. I Tenor inueſtitura pro maſculis tantum conceſſc. 12 EFilius in feudo matubin o ſuccedens ab adita ſtatim hereditate dominium coſequitur& in eum con- tinuatur. I3 Dominii vtilis finis& vſus quis. 14 Fructus feudi ſolus dominus omnes lacratur. 1 Pecunia numeratur inter fructus& quidé ciuilas. :6 Soror a feudo excluſa ceſetur etid eccluſa a fructis Acceſſorium ſequitur naturam ſui principalis. 75 Principale trahit ad ſe acceſſorium. 19 Commoda ſequuntufr eum, quem fequitur incom- mnoda. 20 Erater tenetur dotare ſororem. 1 21 Dotare filias nõ eſt fraternum ſed paterni oficium 22 Conſuetudo kirca dorädas ſorores introducta omni- noeſt ſeruanda.. 23 PFruttus ſunt res allodii,& filiæ cum heredibus feu- Aalkbus in illis ſuccedunt. 24 Ex ſeparatis nibil infertur. SGoxietus nunquam præſumitur, niſi probetur. 2 Adminiſtratio tutelæ aduerſus patrimonium ex- tenditur. 2X 4 5. 6 2 Ernctus ex feudo percepti non ſunt res feudales ſed 26 Tutor datus non ad dotandum, ſed ad adminiſtrã- dum datus intelligitur. —— ö 36 Duadoach. Mynſing. Juriſconſ. German. a7 Fralhuer fandope-enneenalam asfl Sfuuadsſaaeehana ahnel eennnaheeseineita—s rum vſiu ſolus conuertendus eſt. lmuminkpicienduselt, 2aandende,— vn e 1 runc b “ verb. propter tenorem inueſt. vbi Bal.no.& Da. de duo. tounm 2C A VI 3. Ffrat.& En,naataeb, eeneu. 6 hmaatan ..... en, Hiis ita fixis& probe ſtabilitis ſequitur, ſolum fi- ee kr FAu³, ſeerie talu preponita, Mortuus eſt nohi- lium n ſto feud maſculino ſucccliſe, eiuſq; do.. H u 1 X lis quidam: elitlo amplofeudo maſculino,& ſi minium fab adita ſtatim hereditate(quæ ad tempus ua ſeumtun lio vnico,& filiabus duabus, quibus omnibus a mortis retrotrahitur)conſocutum,& in eum conti trinn Principe tutores dati ſunt. Tutela adhuc durante nuatum eſſeil.omnia; Fa.l.omuia 152. ff. de reg iurſ 1— 1 Koſe 1 ex feudi illius fruttibus ſatis ampla pecunia reda- ex re,3 2.S.vlteh de ſipu ſerarl.. C. deanipo. lucha. de- Idauamd cta eft. Quæritur, vtrum partem pecuniæ ex fiu- ſcrirlib. o.lin ſuis:vbi Taſemuir2. S¹³1de libe. Spot- ituiuit S eten, tee ee ee, ei,na bum bum S. ſui autem. Inſt. de hered. quæ ab inteſt. defe. lm. 4 ihE ctibus post mortem patris redactæ, filiæ vna cdum uul Spe Hene. Tiraa intr asi pe d. n, ecn „–‧u“ ih Cpro ere. Tiraq in ira primog quaſt. o'nugg. V wat de 5 ed Eabis 27, veroß lius ſ bui Iotan eun, An Caccualup. in ręp. c.i. part. é.princ in vlt. diſſ en. de feud Gh geſbe cretur, præſertim cum ſorores competenti dote,& cognit. unf Güe idoneo ornatu elocare conſtituerine: Dominii †autem, præcipue eius, quod vtile vo- afe daacj b E videtur priina fronte dicendum, pecuniam ex cant potiſſimus finis& vſus eſt, vt omnis rei vtilitas ntau 1 Q fructibus feudi illius redactam, ad ſorores hu- ad dominũ vrilem pertineat lu.& l. 2. feſi ag. vettig. msh ius heredis vnici etiam pro rata pertinere. Fructus I.. ff. de loc, publ.1... 1b:1 glo. vltim.& Od.&l. vlt. C. de 4 ui 1 2 †enim ex feudo percepti,& conſequenter pecunia ureemphyt Spec: eo. tit. n. †⁷⁄. Et conſequenter adva Iign übe inde redacta non ſunt res feudales, ſed allodiales, ſallũ c. 7. H. fimiliter. ſide inueſ. feu. c.i. ver: vtiliter ha- licin he f ſeu Burgenſaticæ. And. de Jern-iu c. I. Si quis vero, bet. de controuinter vuſal.&; ali,&praterea. vbi Balnn. 2. 14 rihun 3 de pac.tenend. col.3. Adeo vt etiam bona ex fructi- de capi. Corra.& reliqus Od n c. I. C.. de inueſt. dere 4 ſehi 1 bus feudi emta Burgenſatica ſint. Luc. de Penna in l. ali. fa.c.:.& his conſequenter tit. Hic fini. lex. Dicierrpo 4 tui n quicunq, 2. C.de omn. ag. deſer. lib. ii·(amera. in rep.c. aliter nequit, vt fructus quoq; ad huncfilium vaſalſ- Jruntunde 4 b Imperialem, de prohi, feu. alie per Frid. qui rationem lum ſolum pertineant. Solus. n. Dominus fomnesla rpnem atrd aſſignat: Quod fructus, cum ſint ſeparati a ſolo,non fructus lucratur, ſ.bonæ 25. ade acquir rerdom. 1 fatum and 4 retineant naturam primam. Nam † ſpiritualianon Ceterum, cum †pecunia in fructibus,& quidem; im quibnn poſſunt vendi, zt in c. querelam,& o. conſulere. deſi- ciuilibus connumeretu r, ſinauis 62. ff. de rei vind. ₰ 5· mon.& tamen † fructus percepti eX re ſpirituali re- conſequens eſt vt ca vtilis dñi fiat, ex fructib. nimi- 3 cte venduntur, c. veſtraT extr. locqaak. rum feudi ipſius percepta,& ſorores a feudo ex- 1e 3 6 Cum igitur res allodiales æ; ad filias atque fi- cluſæ, a fructib. ctiam poſtmortem patris inde per- lios pertincant,&./. verficiſi quis igitur,& verſic in hoc cipiendis&perceptis excludi debeant. Acceſſorium 2 enim. Mouell. de hered. ab inteſt. ve.& eduth. in ſuc- † enim ſequitur naturam ſui principalis 1.&S ardi. 1 ceſſione, C. de ſuis& legit. Schurſſ. in tract. de here. quæ uerſo, S. I.& ibi Bart. ſ.de rei vind. Et principaletra- 18 D ab inteſſ.tit. F. reg. I. ampliat. 2. Sequitur, vt pecunia hit ad ſe acceſſorium, vt ſuo iure regatur, noncon- 2 tanquam res allodialis ex fructibus feudi collecta tra, l.cum in diuerſis ſde relig.&e ſunt. fune. Sicut igi- cum ſororibus communicari debeat. Præterea, cum tur a feudo tanquam principali filię excluſæ ſuntiita tutores iidem omnibusliberis, tam filio, quam filia- eriam a fructibus eius poſt mortem patris indeper- bus dati ſint,& hi communiter adminiſtrarint o- ceptis& collectis excludi debent. Porro ſuadet eti mnia bona pupillaria, tam feudalia, quam allodialia: ratio, cur ſolus filiu s pecun iam, ſeu(quodidem eſt) videtur tacita quædam omnium bonorum ſocietas fructus feudi morte patris ad eum deuoluti, lucre- tsno 7 inita, in qua lucra om nia T communia ſunt, ſi cut& tur, quia ſecundum naturã eſt, Cammoda t ſequi ei, i9 Louriuſben, 2 damna. Igitur& ſorores t ſociæ pecuniæ ex fructi- quem ſequuntur incommoda,vulgata regula iuris. Sed Wmaunli bus feudi prouenientis debent eſſe participes, l. z. I. Vaſallus hic filius, ſeu tutores pupilli ſui nomine o- en tununn aa.I.coire,. cum! ſeq. ſf.pro ſoci.l.. L.hnon fuerint,39. nera feudi ſubirc, ſeruitia præſtare,&c. cogũtur. Cui Taumunn Neo:iit.1.3.: ſin. Iſi fratres, 3. fin. d.it. igitur magis debebuntur commoda feudi, quam f- V itnanſi His tamen non obſtantibus, verius eſt,& intre- lio? Hinc itaq; concludendum, pecuniam ex fru- üinnuln pide concludendum, hunc filium fructus poſtmor- ctibus feudi poſt mortem patris redactam ad ſolum Nlllonen, tem patris ex feudo perceptos ſolum lucrari filiabus pupillum, filiabus excluſis, ſpectare, maxime cum 7 dur din in prorſus inde excluſis. Feudi enim eam eſſe naturam, ſorores competenti dote inde clocare tutoresno- Ihlaißge 9 1¼ Mrad filias r eeſatirer non pertineat, iuris eſt in- mine pupilli conſtituerint, ad quod † alias frater nõ0 Blnuihen du itati, cap. 7.§.] llid, de feud. ſucceſſicap. I. de fend. fæ tenetur, l.cum plures,&.cum tutor, ſ‧de adim. iut. Bal 4 rkeun uit min. cap. vni. verbo,& in fæmina. Anmutu. velal.im- in lvltim. Ce de dot. promiſ Quia f non fraternum, lanfenne b perf. cap. I. S. oc autem, de his qui fead. dar poſſicap.;. ſed paternum eſt officium, filias dotare, d. I. vlt. niſi WGam verſ. ad filias 7 ſucce a ees grad. ucce. Baliin lquo- ſit introducta talis † conſuetudo„quæ eirca dotan-./ Wnulua 4 Cerranredhtelanaenrermnrantalndnnnre ealaroeesonninoelſeervctetlmnn Caan—rae ſuet. Bur tit. de feud. S.1. Vtpote feudorum †inca- gaole pe Blun 29 öe7 ver. nobiliores, C.deq 7 Ihuaua. 7 Kahf 10 K7ueAeſe b b Sreuaorum Tinca Qualis cõſuetudocũ inter nobiles in Saxonia paſſim 7 aurunſ Paces, propter rationes quæ recitantur in cap.:¹. de vigeat, exiſtimẽé dictos tutores ſatis ſuperq; officio ſten n no. for. fidel.& per Bald. ind!. quoties, C. de ſuis ⸗ legi. ſuò functos eſſe, ſi or illi in b br 4. dalib. anuleas, &Schurff. in tract. de ſucreſſ. ab int.tit..maxime cum n vres Pußallin bonts chda Lagh —lT Acr⸗AeerdLe aluerint,& iam doté inde nubilib. dare cõſtituerint. — znne itdu PI 4 maſculis tantum eſt conceſſumn, Atque hæc mea opinio cõprobatur etiã ſententia ke,en nolttot 1de Prſupporitur a— 7.§. 1. Lipſen. poſt Landr.ſub tit. Wa zu Gerad/ Morgẽgab/ verſehoc autem notandum, de his quifeud dar poſſic.. Mußthell vñ Erbe gehoͤrt. Stirbt ein Mañ von Rit⸗ tersart/ Reſponſ. juris Decad. XII. Reſponſ. X. 197 tersart/ es ſellet alle ſein Lehenzut/ frey/ auff ſeine Soͤhne/ autzgenomtnen ſeines Weibes Leibgedinge/ daran die Fraw jre lebtage Behelt die nutzbarliche ze⸗ brauchung vnnd vſumfructum. Doch muͤſſen die Soͤhne nach Landleufftiger Vbung vnd Practicken jhre Schweſtern bey jhrer Mutter oder ſonſt an ehrli⸗ chen zimlichen ſtellẽ init Koſten/ Kleidern/ Geſchmuck nach jhrem ſtandt vnd forderung jhrer guͤter erhalten vnnd verſorgen/ biß ſo lange ſie ſich in ein Geiſtlich Jungfraw Kloſter/ oder Ehelich leben begeben wuͤr⸗ den/ Denn weren die Soͤhne ſchuldig/ ſie von dem Le⸗ hengut außzuſetzen/ vnd in maſſen/ wie obſtehet/ einer jeden ein zimlich Ehegeld vnd dotem zu geben/ vnnd aſſignieren/ Es were dann ſo viel Erbſchafft vorhan⸗ den/ das einer jeden Tochter von jhrem gebuͤrlichen antheil ſolches alles folgete/ So bleiben auff dem fall/ die Lehenguͤter auß krafft Landleufftiger Vbung vnd Praticken derhalben vnbeſchweret. Ad rationes dubitandi ſuperius adductas reſpon- 23 deo, non negari, quin † fructus ſint res allodii,& fi- lias cum heredibus feudalibus in illis ſuccedere. 9. bhis conſequenter. tit. hic fin. lex. Deinde caſii regn. Landr. lib. 2. art. 29. verum hoc accipiendum eſt de his fructibus, qui tempore mortis in hereditate re- periuntur,& a ſolo ſeparati ſunt, non de iis, qui poſt mortem patris,& aditam hereditatem, ſeu occupa- tum feudum a vaſallo percipiuntur,& adhuc pen- quuntur. Cum igitur diuerſi hi ſint caſus, nihil ex illis inferri poteſt, per regulam vulgatam, qua dici- tur: Ex † ſeparatis nihil inferri. 7. Bapinianu⸗ ex ſuli. ff. de mino. Non etiam obſtat, quod de ſocictate præſumta ſuperius eſtadductum. Illa enim † nun- quam præſumitur, niſi probetur, maxime ſi alia ra- tio capi poteſt: ſicuti hic officium † adminiſtratio- nis tutelæ, quæ ad vniuerſum patrimonium exten- ditur.. ad certum.. certæ rei. Inſtit. qui teſtastut. dar. poſ.& g. datus. Inſtit. de excuſo tut. l. propter litem. 21. ff. eo. tit. Et tutor datus non ad dotandum, ſed ad- miniſtrandum datus intelligitur,!. ui ſundum. 5. 9. htut. ff. pro emt. l. tutor. 29. ff. de admin. tut. Incide- ret autẽ hæc res in apertam donationem, ſi fructus ex feudo perceptos cum filiabus inde excluſis com- municarent. Cum itaque tutores hi vniuerſa pupil- li bona tam feudalia, quam allodialia exdiſpoſitione iuris ob tutelam acceptam adminiſtrare debuerint, non debet intelligi eos ſocietatem coiiſſe cum filia- rum bonis, ſed ſingula ita adminiſtraſſe, vt cuique ſua portio relinquatur. Denique fructus ex feudis 27 perceptos in pupillorum vaſallorum vſus ſolos con- uerti debere, arguit gloſſ. lati. Landr. lib. 2. art. 9. his verbis: Hodie tamen vaſalli minores habent tuto- res, qui horum nomine ſeruiunt dominis,& ideo, illi fructus in ipſorum pupillorum vſus conuertunt &c. Saluo alterius melius& æquius ſen- — 1 na dent, quibus in caſibus textus ſuperius allegati lo- tientis iudicio. ctur,nag 28 Neauchmteartisdüü* FINIS DVODECIMAℳA DECA DIS. dudiiplus percepta, K&(q Ea ia b 3 b—„ s Xpetcchti ha 4. b n Luitur naturam ſui ¹ 2„„ Sdi San faerai uun em.. D. IOAC H. M 1NSIN GERI uceſſorium, rtſuo iu Pu m duser afderalg SAT Juriſconſulti Clariſsimi DECASXIII RESPONS. I. SVMMA. aſſignauit, Sempronio(quem etiam exſecutorem« 1 Legatarius ſtatim a tempore mortis teſtatoris domi- ſui teſtamenti vils Loluit, aneld Leenenin re⸗ cc nium rerum legatarum conſequitur, nectenetur quſt, Laſtelas 1 an Sofu el 8 Shatisin erri ve- e de iis cuiquam rationem reddete vel ſatiſdare. tult. Te atore lun oi CSembronius propria ce 2 Legatarius non debet propria auctoritate legata in auctoritate apprehen lit res ſibi legatas: quæritur,« teſtamento ſibi relitta occupare, alias datur here- An id ipſi fac ere licuerit: di interdittum, quorum legatorum, ſed earum- E videtur quod non. Licet † enim legatarius 1 —Auur 5 7, 1 3 1 Ahn 9 1 8 adud ae Ll Ppoſſeſſionem a manu heredis capere debet. ſtatim a tempore mortis teſtatoris dominium nc iuc 1 3 Teſtator vim inferri prohibens legatario, cenſetur rerum ſibi legatarum conſequatur, nec tencatur de ſeu kat ipſi dediſſe facultatem S;auttoritatem apprehen- jis cuiquam rationem reddere, vel ſatiſdare. l. lega- lam, Mubus dendi legatum proprio ærbitrio. tum ita. ff. de lega. 2. l. a Jitio. in fin. f. defur. Atta- cs cocpet 4 Exſecutor teſtamenti, qui ett deputatus, ei cenſetur men verum quoque eſt„ quod f legatarius non de- 2 couſi data facultas, propria auctoritate appr ehendendi beat propria auctoritate legata in teſtamento, ſibi 1 legatum. relicta occupare, ſed poſſeſſionem legatarum re- —[AH Pana leg. non dubium, C. delegatis, quando locum⸗ rum a manu heredis capere: alias datur heredi in- habeat. . terdictum quorum legatorum ad auocandam ab ipſo 6 Legatarius non cadit a iure ſuo niſi in caſa legſi quus oſſeſſionem rerum legatarum, vt habetur in l. non in tantum..vnde vi.. dubinm..de legat.& l. Paulus reſpondet. rad Trebel. 7 Teſtator poteſt lægatario licentiam dare apprehen- Dain ſequens. ynſtitut. de interdict.& tot. iit. ſ. quo. dendi legata propria auctoritate. legato. Sed prædictis non obſtantibus, puto, in hoc 1 CASV S. noſtro themate, ex duobus fundamentis ſiue ratio- ltius quidam in ſuo Teſtamento inter ce- nibus conceſſam fuiſſe licentiam a teftators Fenne tera legata, quæ tum ad pias cauſſas, tum pronio adprehendendi poſſeſſionemr erum ſi 1 4. aliis quibuſdam ſuis amicis& propinquis gatarum propria auctoritate. Et primo, qu 98 3 teſtamento† vim inferri prohibuit dicto legatario in bonis eidem legatis: quo caſu tribuiſſe cenſentur ipſi facultatem& auctoritatẽ apprehendendi lega- tum proprio arbitrio, per teæ. inl permiſerim. S. ſpe- cies. ff.de acq. poſſ. quem pro ſingulari allegat Ludo. Roman. in Authen. fimiliter. in 20. ſpeciali vltim. vo lunt. C. ad leg. Falcid. addens Bald. quog, illum proſin- gulari allegaſſe in l. 1I. Cod. comm. de leg. Altera ratio eſt, quare impune talem apprehenſionem a Sem- pronio legatario fieri potuiſſe exiſtimem, quia ſcil. 4 exſecutort teſtamenti a Titio deputatus fuerit, quo caſu cenſetur ei data facultas ita faciendi, iuxta A- lex. in d. l. Paulus reſpondet. ſf. ad Trebell. S ita Bald. 8 Angel. Salyc.& Iaſ- in d. l. non dubium. tenent. Qui- bus illud quoque addi poteſt, quod † ceſſantibus præmiſſis pœna l. non dubium. C. de legat. tum de- mum locum habeat, ſi tempore adeptæ& appre- henſæ poſſeſſionis per legatarium heres iam adi- uiſſet hereditatem,& rerum hereditariarum poſ- ſeſſionem apprehendiſſet: ſecus ante aditam here- ditatem& apprehenſam poſſeſſionem, quia eo caſu legatarius non cedit a iure ſuo, iuxta gl.& Dd. in d. I. non dubium. ad quod facit pulerum dictum Bal. in l.1. Cod. quo. leg. vbiadmonet viduas, quibus mariti fecerunt legata, vt ſint veloces in occupando bona fibi legata, priuſquam heres adeat hereditatem. Et ad idem conferunt, quæ notat Cor. Per. conſil.:110. in 5. col. verſic. circa tertium. vol. 2. vbi inquit Legata- 6 rium † non cadere aiure ſuo niſi in caſu I. ſ quis in tantum. C. vnde vi. Cum igitur teſtator in noſtra hy- potheſi prohibuerit legatario moleſtiam fieri, eun- demque exſecutorem fui vltimi elogii deſtinaue- rit, iubendo ſolui legata per ipſum, cenſetur eidem licentiam dediſſe apprehendendi legata auctoritate 7 propria, quam † quidem licentiam licuit ipſi con- cedere, perl. Titia cum teſt.§.:ſecundum intell. gl.ſ. de lega. 2. Faſ. in d. l. non dubium. Phil. Franc. in e. ſi pater. colum. a. de teſta. in 6. Card. Zabar. conſi. †l. in 7. dubio. Plures limitationes ad d. l. non dubium. vide apud fohan. Crot. in lnemo potest. colum. 1⁷. delega. 1. & Guid. Pap. conſil. 115.& ſecundum praæditta reſpon- dit etiam Deci. ex fatto conſultus, conſ. ⁵. in 2. dubio. R ESPONSV M II. SVMMARIA. 1 Lenditio cum patto de retrouendendo,a pignoratione nihil diſfert, quia in eſfectu est quaſi pignoratio quædam. 2 Pretium proprie& de ſua natura ad contractum- emtionis& venditionis refertur. 1 3 Frultus pignoris non cedunt luoro creditoris, ſedaut pignori accedunt, ſi exſtant, aut ſi conſumti ſunt, forti imputantur, eamq; minuunt. 8 & Creditor pignore vtens, furtum committere dicitur. & num.. I Verbis cuiusq; contractus ſtandum eſt. 6 Contractus quisg, talis eſi, qualem figura literarum- oaoſtendit.(da ſunt vorba. 7 Contractus vis qualitas, vt cognoſcatur, inſpicien- F Contractus talis præſumitur, qualis ex verborum fa- cie apparet. 9 Pignoratio& venditio cum pactoretrouendendi,an & quid differant.& nu. 1⁰. 7o Dominia pro pacta& vltimas voluntates etiam. temporaliter,& commutabiliter trangferuntur. 12 Venditor nullum ius reale hubet in re vendita, ſed tantum ius perſonale. Dn. Joach. Mynſing. luriſconſ. German. 15 Pattum nihil aliad eſt, quan contractus. 3 272 05½ lig atio perſonalis Vt oritur ex contractu, ita et⸗ iam ex pacto de retrouendendo. 1) Pretium ſolum emtionem non facit, ſed conſenſiu, voluntas,& forma contrabentium. 3 16 Antichreſis quid& qualis. 17 Antichreſis licita est, etiamſi ſrultus excedat legin. 19 Pignoris definitio.(muin modum vſurarum. 19 Actio hypothecaria cõpetit creditori ad proſequenda pignus ſibi oblati aduerſus quemcunq poſſoſors. 20 Creditor quando poſſit pignus, debito tempore nun redemtum vendere& diſtrahere,retentog qua. tum ſibi debetur, reſiduum de bitori reddere. 21 Creditor quando& quamdiu pignore Vti fiu poſſt. 22 Debitori ſoluto debito, Vt 7eſtztuatur ſibi piguu competit actio pignoratitia aduerſus creditorem Teleiu bereads. 23 Pignoris natura éſt, vt ex ſoluto debito redeat adni. eunorantem. 244 Pattum legis commiſſoriæ in pignore prohibitum. 25 Debitor vt reſtitaatur ſibi pignus ſoluto pris debi. o id vindicare potest. b 26 Debitor quilibet oblata pecunia debita, vel ea conß- ſignata,& depoſita actionem pignoruatitiam in. rentare potest. 27 Altioni pignoratitiæ an praſcribi poſſit. Juri qſfe- rendi an aliquo tempore præſcribatur. 25 Veritas optime inueſtigatur diſbutando, arguendn in vtramq; partem. 29 Ius& atlio omnis 30. vel 2o. ann. ſpatio præſèribinmr 30 Dotis cauſſa 30.&& Jo. annor. ſpatio præſcribuu, b- cet ſit multum priuilegiata. Res eccleſiaſtica in ſpatio 30. vel o. annorumpis- ſcribitur, licet ſit multum priuilegiata. 3 Huri oſferendi praſcribitur,& nu. 37.& 3. S&S ſeh 32 Dubitatio nulla est, vbi textus habemus. 33 Caſum vbi habemus, fruſtraper argumenta, 1atio- nes S auctoritates procedimus. 37 Argumentis& coniesturis noni biis locus est. 31 Gloſſurum proxima& ſumma auctoritas eſt poſtts- 36 Gl. opinio in dubio tenenda. xuun. 39 Infinitas euitanda eſt, ne dominia ſint incertau. o Iufinitum natura abhorret. — Preæſcriptiones longiſſimi temporis, cur ſint inuenta 42 Lus offerendi competit debitori quadam alliuus perſonali, nempe pignoratitia- 4 4à3 Aetlio perſönalis omnis tollitur 30. an. præſcriptinne 44 Debitor non potest agere actione pignoratitia, in ſoluto debito. b 7⁶ Preſcriptioni nemo renuntiare poteſt, ita vt nulu currat præſériptio.(kormis 7 Verba conuentioni debent intelligi, vt iura ſint cm- 4½ Diſpoſitum de vno ex æxuiparatis, idem& in alit cenſetur diſpoſitum eſſe. z Adire vel non adire hereditatem est in fac ultalt & voluntate heredis. Jo Heres quamprimum adiit hereditatem omniaiuns hereditaria in ſe trangfert, Cæ poteſt ius&s Aclio⸗ nem petitionis hereditatis in indicium deducere II Jus petitionis hereditatis potest præſcribi. 52 Lex qusd permittit pro conſéruatione imris queſti illud proprie nõ ius, ſed facultas dicitur: ſecus ſiyre acquiſitione alicuius noui iuris aliquid permittat. Is Facultati ſimplici, quæ facti et, non praſcribuunet- iamſi centum aunus quis ea non dtatur. IA TIs. ncertis, ſedin du- ääö““ „habrjtun d Anna daui praſtnyiij 1 husy dlununnn IjHabrynnxi du ſuunhe linulg n lamanc „ Dubruce mnurens n Jankagryle Trncnytace ieſoe ,1 V ſunnahend nfernui Anammuni umel. Aamnuio en ontrae itare ee n) 9 mufeenuin ” Nulpeer gu Naliyle 2 Mlullexme tlnanferanai dln Noln caunhye llifrenn 1 Nſe cenn., luia 1 4 7 Anau fmanſ lacayunn. 4 N. relnſden p„.. 811 nemma ulyyun velde Teſnbende — Nra,& nna ſtra conſiſtunt. Arich, maene. Arbitrio nunquam præſoribitur. 2 href 3 zuali. 56 Iuri ſeu facultati, quæ competit per modum iuris, Paur 424 Maeii lunf bene praſcribitur. b 4 nuu. 6-1 wale. S4. 9 S, p 1 hypen(nun Fy Ius offere quale,&quod ſit ius, Ss ei præſcri ĩ poſſe. ia 7 6 handa ye Praſer 1bi quando poſſint ea, quæ in Voluntate noſtra V wablas herſe, jg Optionus iuri praſcribi potest.(conſiſtunt. 7,* ſando nlſt 1 6o Optare est facultatis. 3 Aum denaen, 8 6! Oprando dominium transfertur. G 45 ebenn ſa⸗ k. 62 Optare ius magis est, quam facultas. d. Rer guand, 6 24 97 z Oſhcium iudicts pro reſtitutione imploranda præ- donan ſa an, 4,„ ſcribi potest. 4 6 4. 110, dt. 4,. r. 3 Anpennt ach,. 4 4 6π Luri diſplicendi præſcribi potert. rrl cuu⸗ 209 ae 6 Juri ex qun nulla aclio in aternum naſcitura eſt, * Deuncen. I præſcribi non potesit. — Ahnterſ I“ 66 Pactum legis commuſſöria prohibitum est. en r 67 Luri oſferendi preæſcribi potest, quando eſt praam- DAAe cemmi ſcriein Hulum uris agenamd. Auar atretuatur Sg P eſe 3 21 oern 3, Arwa au 1 Tæſcriptio vlira memorialis quæ icatur.. laart jateit aõg Annus céteſmus cenſétur finis eſſe longæui hominis. 70 Præſcriptio vltra memorialis alius eſit natura, quam reliquæ præſcriptiones,& ca praſcribuntur res alioqui non præſcriptibiles. 71 Preſcriptione vlira memorial præſcribuntur etiam ea, quæ reſeruata ſunt principi in gnum ſpecia- lus priuilegii.(vlrramemoriali. 72 Res Komanda cinitatis praſcribuntur praſcriptione 73 DPræſcriptio cetum annorum habet vim conſtituti, conceſſionis& priuilegii, in us, quæ principi re- 74 Vetuſtas pro loge habetur.(ſéruata ſunt. 75 Praæſcriptio, centum annorum, vel tanti temporis poſſeſiosloco tituli eſt,& loco bonæ fidei. ℳ„.* 1— uer fuuber 3lara erus r„ 82 * —, 2 I Nime nacigatuj Aus ett ſt Ralban rriuilegiaj da ercleſaſtuca Saru 3i a eruxnücet ſt malum Kin A Crirur CG,..„.. en eferendi yreſcrbiru,&=5 77 Iuri oſferendi præſcribi po⁵en. 77.& pracedentibus. 3. 1 4) 2.—. 8. 3 duatie nalaeft, eitexl 8½ 2 7 Pro communi Opinzone in dubio iudicare tutiſſi- (1 1r habemus fut un b mam est. nu& Actontats racedl Re 79 Acommuni opinione non oſt recedendum, co inudi- 4 8 8 4 8 1„¹ 8 4 rnents S cauectunss A 7 b can 8 4 1 3 3 4 4. 1 dicare,& nimis gnorans ſe. po Jus offerendi multiplea. 1 r Multiplex& inditinttum parit confuſionem. 5. 21 A„ ⸗— 1. 42 Mul- plea Qaud&t e us Veritas Gog noſci uon Poteſi. Multiplew intellectus parit obſcuritatem.(batur. 5 4 Iuris Meren di diuer ſ ſp 2cics, 8 qua éx ius præ/ Cri- g Actigui praæſcrtptis Verbzs, actioni ex vendito 5 acl ions hyporh ecariæ præſcribitur. Foô Iuri of h beweff. err rruma— ſamn nuſ Gu dabu tenendc. hiuus eutand. ouedun XFHM huuan aatur4 Aberren Yricritune ugiſimi 7 4* d cnfeu 4 jerunals, Eenpe PEned., 4 daeſtaads amustalc 3 6 ¹ DMAuu nus peteft Aere 4 Gm 1 * — 3, poſſe.&; nu. 100. 702.& luitur vſ9 ad 72.* 7 Depoſttarius& commodatarius, rem apud ſe depo- „ 7 4 1 „ 8 44 af. 7. 1 rr rt 19 renun N 1 “ pre criuud. ſucapiunt. !. 1— ftun Vv— 4& uerunani delenf(Bma Fy Kei einſdlem dauo poſſegores eſe neqnennt. 1 ruser 21u¹ S Praſcriptio nulla currit ſiue poſfeſione. n 7., 7 ee.„ 2 ee. De5 0“ ſtameſe. 1 9⁰ Præ eriptio nini0 aliud eh Luam exceptio poſſe, io- cme m led a¹ nis, qua ſc oο*ω aduerſus dominum tuctur. fdr rAn Lau. 97 Poſſeſſio Vera& ciuilis quæ ſet. * 1 rAl 9. 2,. 7 4) 1— & reut dau 7 92 Crediton bignuts non poſſidet, vt dominus, ſeu affe Hirs M„„ ⸗one& animo domini. errutsd 1 den 7 93 Pignori accipiens, vel precario rogans, licet iure 4 4„ 2 297 du hers X poſſideat, non tamen opinione domini poſidet. 7a erauſ e,„ Poſdese abad e, alad habene pofie 2na r herdi 1 9 4 Poſſidere aliud esᷣtaliud haberé poſſeſſionem. „* atut fe“ 95 Poſeſſio non tantum corporls, ſed etiam iuris est. Af nnnieui ur bafas 71 1 96 Poſſeſio Vel detentio rei quælibetonon eſt idonea ad 11247 2 cuus nus- 8 præſcribendum. 44 7 1 b 3 4 en I* 1* 3 ,*. 8 1 mumauuf Reſponſ. Juris. Decad. XIII. Reſponſ. II. 54 Praæſcriptilia non ſunt, qua in mera voluntate no- 76 us retrahendi tollitur præſcriptione immemoriali. cans contra eam praſumitur per imperitiam in- ferendi in pignoiibus nullo tempore præſcribi ſeq. contruriâ opinio de- hitam' velſibi commodatum, non poſſident velv- 99 97 Creditor vtens pignore an furti teneatur. 94 Antichreſis quidl. Dignus& Antichreſtica conuentio quid differant. 99 Antichreſtica conuentio eſt permiſſanpropter incer- tum fruttuum prouentum. 100 Debitor poteſt recuperare ſua pignora oblato debi- to quandocungq, volueritzdummodo non ſint di- Lauh 4 1oε Creditor nullo tempore præſcribit pignus. 103 Præſcriptio cur introdutta. 10 Praſcriprio est quadam exceptio, qua præſupponit attionem. 1os Actio pignoratitia quando competat. 106 Facultatis meræ& liberi arbitrii quæ ſunt, non- præſcribuntur. b 107 fre vel non ire via publica non præſcribitur. 10s Iens ad molendinum aliquod per longiſſimum tem- pus non poteſt compelli, vt in futurum eat ad mo- lenduMunuaunu. 10 Hoſpitio ſuſcipiens nobilem, vel epiſcopum aliquem in domo ſua, non obligatur per hæc, vt in futurum ſuſcipit. 110 Debitor poteſt quandocung, offerre debitum,&; re- laxarè pignus, nec illa facultas offeredi præſcribitur. 111 Conditioni potéſtatiuæ, quæ conſiſtit in mera pote- ute implentis nunquam præſcribitur. 712 Filiusfamilias potest heres inſtitui ſub conditione poteſtatiua, non autem caſuali ſeu mixta. 113 Poſſeſſionis cauſſum nemo ſibi mutare potest. 114 Kem alienam qui ſcit ſe habere, velalieno nomine ſe poſiderenunquam praæſcribit. 15 Praæſcriptio nulla currit ſine bona fide. 16 Sandlio canonica etiam in foro ciuili in materia præſcriptionum eſt attendenda, cum de peccalo & ſalute anima agitur. P 7 Exceptio præſcriprionis non currit creditori, qui eſt in mala fide. b I19 Pacto retrouendendi non praſcribitur. 119 Locupletari cum alterius detrimento, cui nulla négligentia imputuri poteſt, iniquum eſt. 120 Praæſcriptio eſt praſidium iniquum. 121 Eccleſia debet cultrix eſſe iuſtitiæ, nec pati aliquid contra iuſtitiam fieri pro ſé, velin alierum. 122 Religionus fawor magnus eſt. 123 Religionis fauore alteri iniuſtitia facienda non eſt. 124 Sententia ſupremi indici ad inſtar principis vim G6Ö audloritatem legis habet. 125 Camera eſt loco prafetti prætorio. 126 Raosidicata pro veritate habetur. 127 Moderator& arbiter quilibet eſt rei ſuæ. 125 Nou entus nullæ ſant qualitates, verbum quando- cunq; importat infinitatem. 1(tacite. 130 Expt eſe quod quis non poteſt, multo minus poteſt 1533 Donatum ſemel amplius reuocuari nequit. Voluntas domini volentis rem ſuam in alium traus- forre rata habetur. 13 Heres tenetur præſtare factum& contractum de- Functi, cui ſucceſſit,& cuius perſönam refert pro portione ſua hereditaria. 135 Piæ cauſſc priuilegiatæ ſunt adeo, vt eius cauſſa multi contraltus Valeant, qui alias irriti ſunt. 136 DPiis cauſſis qua annumerentur. 137 Donans ad pias cauſſas an& quando pænitere poſe ſit,& an etiam eius heres. 137f Kemittens rem certam s indubitatum, donare: 1 2 100 Dn. Joach. Myaſing. Juriſconſ. German. incertam vero&ꝰ dubiam tranſigere dicitur. 139 Donatio&æ tranſactio quid diſferant.. b 4o A tranſactionibus bona fide interpoſitis tranſilirs non hcet ad euitandas lites. 141 Seruare ca, quæplacuerunt bumanæ fidei congruit. 142 Tranſactio eandem habetauctoritatem, quam res iudicata. 113 Tranſactam rem retractare non licet, nequide ſub pratextu inſtrumentorum de nono repertorum. m Lis tranſattione finita, ne imperiali quidem re- ſcripto, reſuſcitaripotest, etiamſi pars aduenſa pla- cita non ſeruat. 741 Tranſactionis E tymologia& ſSnonyma.. .„ ₰2. 8 14α Feuda abſq; conſenſu domini& agnatori aliena- ſalute animæ 147 Vaſallus ne ſeruitutem quidée in præindicium do- mini& agnatorum feudo imponere potest: ſi fa- ciat ſibi tantum, non domino præindicat. 14½% Feudum ſine conſenſu domini pignorari non poteſt, niſi citra tradiitionem rei alienatæ. I49 Alienati non dicitur, quod manet penes alienants. WFo Præiudicat quilibet fibi in ſuis actibus, non alteri. 191 Nullum pro nullo& infecto habendum, nec ali- quem iuris eſſettum habet. 152 Nullum quod est, actus nomen non meretur. 1)3 Nullum quod eſt initio, trattu temporis non conua- leſcit.(ducitarborem. 154 Radix infecta, morbida& vicioſa, vicioſam pro- I) A primordiotituli totus formatur euentus. 156 Praſcriptio an in feudis locum habeat. 157 Locutio vniueralis, vniuerſaliter accipienda& 15§ Oumne qui dicit, nihil excludit.(intelligenda. 279 Nihil qui dicit vel nulla, nihil includit. 160 Lex vbi nõ diſtinguit, nec nos diſtinguere debemus. 761 Lex prohibens alienationem alicuins rei, etiam in- telligitur prohibere praſcriptionem. b 162 Prohibitum vna via,altera permiſſum no videtur. 163 Prohibita alienari etiam prohibita ſunt præſcribi. 16 7 Regna& imperia, vt ſent incorrupta publice inter- r.(nitia nequeunt. 16 Taſalli annullatis& eneruatis feudis præſiare ſer- 166 Dominorum interest, diuites habere beneficiarios & locupletes ſubditos. 15 7 Vtilitas publica prinatis commodis praferenda eſt. 16 8 Alienatio feudi facta absg, conſenſu domini non- potest valere.(Kientia. 169 norantia alieni facti, potius præſumitur, quam m7o Conſenſius obligat,& ſine conſenſu nemo obligatur. 171 Actus agentium operantur vltra intentione scorum. 172(onſenſui nihil magis contrarium, quam error 173 Lgnorans nõ videtur velle renuntiare.(ĩgnorantia. ia Animus donandi non præſumitur.(fregit. 177 Interpretatio prudentum liberalitatem captioſam m7o Tranſactio vel renuntiario captioſa& doloſa nul- la eſt,& reſcinditur. b 7 Tranſactio bona fide interpoſita reſcindi non poteſt. 17 Laſo pertranſactioné dolora quomodoſuccurratur. 176 Fidem non ſcruanti,nec ipſi ſeruanda oſt fides. 150 Donatio ſub certo modo& certis conditionibu= fa- cta, niſt modus impleatur, reuocari potest. 151 Piæ cauſſa non eſt fauendum, vt aliis fiat iniuria. 152 Locupletari cum alterius iactura ctra natura eſt. 19 Excéptionus rei indicata maxima vis est. 194 Excéptio litis ſinitæ quæ dicatur. 14 Iudicium, arbitrium,& arbitramentum inten ſe multum diſterunt. ri ſumme prohibita ſunt, etiamſi alienatio fiat pro 196 Res iudicata vel tranſacta non extenditur ad alia mes& perſonas. 1 197 Exceptio rei indicatæ prodeſt ſi agatur de eadem re, non ſide alia. 1F Clauſula faluo iure,omnia iura ſalua& illibata re. ſéeruat ac cuſtodit. b 1 199 Oblatio& obſignatio pecunia, quam vim habeat. Er Fall ſo der Wolgeborn Herr Adam Edler Herr zu Weißkirchen mir hernach beſchribenem Doctorn zuberathſchlagen vber⸗ ſchickt/ erhelt ſich wie folget. b Im Jahr 379. am tage Matthæi Euan. geliſtæ, haben Herr Heinrich/ vnd Herr Lud⸗ wig Edle Herrn von Weißkirchen zu Landaw Gebruͤder/ jhren halben theil deß Zehenden auff dem feld zu Landaw Hatmerbach am Feld vnd Dorff mit aller gerechtigkeit Pfandsweiß ver⸗ ſetzt/ dem Gottshauß S. Philippi zu Hatmer⸗ bach fuͤr vnnd vmbꝛ0. Marck Loͤtigs Burgi⸗ ſchen vnd Hubiſchen Gerichts/ ſeind jhnen die Widerloͤß daran außdruͤcklich vorbehalten. Nach verlauffung etlicher zeit/ vngefehrlich 90. Jahr/ nach ſolcher verſaͤtzung/ ſind wolge⸗ dachte beyde Bruͤder von Weißkirche in Gott verſtorbẽ/ vnd derſelben Nachkomen einer/ mit namen Herr Bartel von Weißkirchen/ ſich vn⸗ terſtanden/ gemelten verpfendten halb? Zehen⸗ den wider an ſich zu loͤſen/ Dieweil er ohn zwei⸗ fel von ſeinẽ Voreltern gehoͤrt/ das derſelb halb Zehend dem Kloſter allei Pfandsweiß verſetz were worden/ hat derhalben im Jar 1479. vnd alſo vngefehrlich vber 100. Jahr nach der ver pfendung gemelten halben Zehende an ſich ge⸗ nomen/ vnd ſelbs gezogen/ eingefuͤrt/ genuͤtzt vñ gebraucht/ welches der Vatter beruͤrts Got⸗ teshauſes H. nicht gut ſein laſſen wollen/ ſon⸗ dern ſich deſſen beſchwert/ vnd beklagt vor dem Biſchoff zu H. welcher ſie beydſeits dermaſſen verglichen vnd vertragen/ daß Herr Barthel von W. fuͤr den eingezogenen halben Zehenden dem Pater ¹50. goltguͤldẽ bezalen ſolt/ doch jme au ſeinem habenden rechten vñ gerechtigkeiten/ ſo er einige daran haben moͤcht/ dadurch nichls benomen/ ſonder vorbehalten/ laut derhalba gegebener quittung von gemeltẽ Kloſter. Die⸗ ſer halb Zehend iſt alſo ferner beim ſelbẽ Kloſie von 1470. jar atempore factæ turbationis, ſeu interpellationis biß auffs jahr 1507. ⸗ cluſiue vnd alſo faſt 28. gantzer jahr geblieben biß entlich der Wolgeborne Herr H. võ W. ſo liger gedechtnus/ diſen halbe Zehende in ſolcher vngewißheit ſeiner zu dem halben Zehendeha⸗ — bender gerechtigkeit/ dem Kloſter vmb Gottes willẽ/ vñ zu befoͤrderung jres Geiſtlichẽ lebens auch vmb ſeiner/ vnd aller deren von W. ſeelen ſeligkeit willẽ gentzlich fuͤr ſich/ ſeine Erben vnd Nachkommen/ hat auffgekund vnd varie 2a doch h Afue de ynrerdoche vevtſach d nbnnad; ten vor we Kaceptode henwnde oberickkt. datonchether nühgrihehe 8 Droc Adrubereſſn Gtpidendee, rrenesen hs Iherder Daxggn ” ſertongeſte dnn eyſoſche maſteffz Pnanugehen nſrde che ſenabzu den Ndgtworden. Gate de Ven ſceſeda rl „ 1* 4 verauffungetliche' Jahr nach ſolcher ver⸗ n h nen Har Bartat von W 8 landen gemcktenverpfel ga rocanſich zuloſen,I en ſane Voreltan gehe 5ä enddem Kboſterallenl mm tworden hatdehalben aiw pngrfehrlichvbertoo.) N 14 3 1 I dung gemelten halben; Miaß den vod ſetbs gtzogen et dz raucht welchesder D4 k3h auſes N. nichtgutſeit ſich deſſenbeſchwm/„ 4 chefzu.H.weccherſih S achen vnd vergagen/(Au Mfür deangtzogent S Daucr o. goltgudebt 12 ſda⸗ man habendenrcchtn 6 1 ₰. 0 A 69 unnigedaran hadenmo 7 3 hüm ſonder vorbhall 6 Kencr euttungvongel r. ma e ſt 8 Reſponſ. Juris. Decad. XIII. Reſponſ. II. doch mit dieſer condition/ daß der Conuent deß Kloſters alle die võ W. in jrem Gebiet/ zu ewi⸗ gen zeiten/ jnen befohlen laſſen ſeyn/ etc. Darzu alle Jar Lunæ poſt octauã Natiuitatis Ma- riæ, die Herrn von W zu einer ewigẽ Gedaͤcht⸗ nus/ mit Vigilien vnd Seelmeſſen begehen/ vñ ſo offt ſie die memoriam auff genandten tag nicht halten koͤnten/ daß allzeit acht tage zuuor/ wann ſie die halten werden/ den Herrn von W. darzu verkuͤnden ſollen/ inhalt daruͤber auffge⸗ richten Brieff/ etc. Als aber wolgedachts Herrn Hermans von Weißkirchen Sohn/ vñ jetzt regirender Herr Adam von W. newlich ein Copey der Verpfaͤndung gefunden/ hat er dar⸗ auff Pater die Loßkuͤndung gethan/ Als aber der Hater ſolche Loß nicht geſtatten wollen iſt er vervrſacht/ den Parer vnd Conuent zu H. vorm Capitelzu H.(ſede vacante fuͤrzune⸗ men/ vor welchem der Parer fuͤrnemlich drey exceptiones furgewend. 1. Daß ſolche deß Herrn von Weißkirchen anſprach preſcribiert vnd verjaͤret. 2. Gruͤndet er ſich auff die do⸗ nation oder vbergab/ ſo im Jahr 4 9. wie ob⸗ gemelt/ geſchehen. 3. Beruͤhmet ſich eines ge richtlichen Proceß/ ſo daruͤber gehalten wordẽ/ vnd zu beweiſung derſelben/ zeigt er an/ die so. goldguͤlden die Herr Barthel von W. jnen vor Jahren eines eingriffs halben/ ſo er an dieſem halben Zehenden geihan/ gegeben hab. Dargegen iſt der Herr Parer jhme keiner preſcription geſtendig/ ſo viel die donation be⸗ langet/ ſey ſolcher halb Zehed ein alt Stamlehẽ vom Biſchoff zu H. welchs ſeyn Herr Batter jhm zu nachtheil nicht hab koͤñen alieniern/ one conſens des Lehenherrn/ ete. Item es ſey jhme niemals zu den Vigilien oder Jahrzeiten ver⸗ kuͤndigt worden. Es hett der barer ſeinẽ Herrn Vatter die Verpfaͤndung doloſe verleugnet/ welche ſie doch ſelbſt in jhrer quittung Anno 1479. Herrn Barthel von W. gegeben/ beken⸗ nen/& ſic contractus Mle ſit nullus, cum mendacium ei cauſſam dedetit. Hierauff wird gefragt. 1. Ob mit ernandter Herr Adam von W. eini⸗ geaction hab/ vnd was action er befugt ſey⸗ 2. Ob dieſelbig action durch deß Anwalters fuͤrgewendte exceptiones moͤge abgewendt vnd elidiert werden. 3. Wo die preſeription diß orts nicht ſtatt hat/ ob ſolche deß Hern Klaͤgers intenrion elidirt werde/ per exceptionẽ donationis, zuſampt der darauff erfolgtẽ preſcription vñ verjaͤrung⸗ 4. Obdißfals res iudicata von dem Pater zu Hartmersbach iure vñ billich werde angezogẽ. 5. Wo ſolcher exception de Herrn von Weiß⸗ 101 kirchen keine nachtheilig/ wie er die ſachen wei⸗ ter anzugreiffen hab/ etc. Wann ich euch dann/ als ein Rechtsgelehr⸗ ter/ die Rechtlich warheit menniglich/ auff ſein erfordern mitzutheilen geneigt/ luſtitiã nam- que colimus& profitemur, ait Vlpian. in. 1 H. de luſtit.& iur. So hab ich dieſe ſach nach notturfft erwogen/ vnd erachte auff obgeſetzte Rechtsfragen zu antworten vnd zu decidiren ſeyn/ wie vnterſchiedlich hernach folget. Erledigung der erſten Frag. () B der Conſulent einiger action/ vnnd welcher — action er befugt ſey⸗ Zu erledigung dieſes erſten Puncten/ Iſt anzuſehen die form des contracts, was zwiſchen beyden theilen/ wolgedachtem Herrn von Weißkirchen/ vnnd dem Gottshauſe H. fuͤr ein con- tract ſey celebrirt worden. Dann ob woletliche dißfals ein kleinen/ oder gar keinen vnterſcheid machen/ vnter der Pfandtſchafft/ als wann ein liegend oder fahrend gut Pfandsweiß obligiret/ vñ verſetzt wird/ vnd vnter einẽ verkauff/ dar⸗ innen jhm der Vorkaͤuffer den Widerkauff oder Wi⸗ derloͤſung vorbeheltet/ vnnd gemeinlich ſolche kaͤuff/ cum pacto retrouendendi, iuxta vulgatum loquen- di vſum, auch pignorationes vnd Pfandtſchafften genent werden/ vnnd eines fuͤr das ander gebraucht auch gleichlich im Rechten gehalten wird/ zuxta Bart. in l. creditor. F. I. qui incip. poſt diniſ. ff. qui pot. in pig. ha.& Bald. in l. creditores. C. de pigno.& probat. in c. ille nos. extra de pign.& in cap. ad noſtram. de emit.& vend. Tiraq. de retr. conuent. in fin. nu.¹12 5. Socin. con- filio I·. col. 3. qui inter venditionem cum pacto re- trouendendi,& pignorationem nullam ſtatuunt differentiam:& quod pactum de retrouendendo in effectu ſit quaſi quædam pignoratio, propter facili- tatem ſeu facultatem, quam habet venditor ad rem venditam, quam emtor reuendere ei tenetur. Ob wol auch dieſer contract viel mehr ein kauff/ dañ ein Verpfaͤndung moͤchte geachtet werden/ von wegen des pretii, nemlich der o. Marck Loͤtigs ſilbers etc. Darumb dann diß ſtreitig Zehend gemeldtem Klo⸗ ſter eingeantwortetiſt. Pretium t enim proprie& de ſua natura ad contractum emtionis& venditionis refertur, vt Bart. dicit in c. vlt. C. de præd. Curia lil. 12. Item von wegen des woͤrtleins(mit allem Recht) dann ſonſt in Pfandtſchafften die nutzungen des Pfandes nicht den Glaͤubigern zugehoͤren/ ſondern dem Pfandherrn/ vnnd ſo dieſelbige fruͤchten durch den glaͤubigern oder inhabern des Pfandes verzert werden/ daß derſelbig die Schuldt/ darumb die Ver⸗ ſatzung geſchehen/ wett mache Fructus f enim pi-3 gnoris non cedunt lucro creditoris, ſed aut pignori accedunt, ſi extent, I. 3. C. quib. mo. pig. vel hyyp. ſol. Aut ſi conſumti ſunt, ſorti imputatur eorum æſli- matio, ſortemque minuunt percepti& conſumti fructus, 1..&; 2. in fi. C. de pig. alt. c..& 2. ex. de vſu. l. 1. de diſtr. pig.& l.2. C.e pac. pig. Mit der weiß/ ſo dieſer contractus proprie eim Pfandtſchafft/ were die Haͤuptſchuldt der 20. Marck laͤngſt exequirt vnd verglichen per modo dicta iura, vielmehr moͤchte auch das Kloſter/ als inhaber deß Pfands/ von wegen dieſer nieſſung/ furti inſimulirt werden/ Quia t creditor, qui Tionore wir fur= 4 3 194 Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. ꝛum committere dicitur, l. qui pignore.. de furt. Jedoch dieſer vnnd dergleichen argumenten vnge⸗ achtet/ ſo geben die helle außdruͤckliche wort dieſes con⸗ tracts/ vnd der verſchreibung daruͤber auffgericht/ of⸗ fentlich an tag/ vnd bringen mit ſich/ daß beyde Herren Gebruͤder von W. ſolchen jhren halbẽ Zehenden auff dem Feld zu Landaw etc. dem Gottshauß S. Phi⸗ lippi zu H. verſetzt haben/ vnnd geſchicht darbey des Kauffs oder Verkauffs gar kein meldung. Deßglei⸗ chen bringt auch ſolches deß gedachten Gottshauß ei⸗ gne Bekaͤndtnus in der quittung/ ſo es anno 14791 Herrn Bartheln von W. vmb die 170. goldguͤlden geben/ expreſſe mit ſich/ daß ſolcher halbe Zehendt jhnen Pfandsweiß verſetzt/ derwegen iſt es auch ohne zweiffel fuͤr ein Pfand/ vnd nicht fuͤr ein Verkauff zu 5 halten/ Verbis penim cuiuſque contractus ſtandum S eſt, I. 1. g. fis qui. ff. de exer. act.& talis eſt t quiſque contractus habendus, qualẽé figura literarum oſten- dit, vt dicit ala. in c. i-de feu. da. in vic. leg. comm. vt 7 eum allegat Dec. conß. ¹1τ/7.& ad cognoſcendam vim &⅞ qualitatem contractus, inſpicienda eſſe verba, inquit Socin. conſil. 6;. venſi. ſed pramiſſis addens, ta- lem præſumi contractum qualis ex verborum fa- cie adparet, allegat. l.ideiuſſores magiſtratuum. S.. de fideiuſſ. cum ſimilib. per Zaſ.confi. 12. uu. 20. lib./. Welchs darumb allhie deſto fleiſſiger zu mercken/ vnd bey nachfolgender quæſtion fuͤr repetirt zuhalten/ Dañ ſo viel die verjaͤrung vnd præſcription belangt/ iſt ein groſſer vnterſcheid vnter dieſen zweyen contra- 9 cten, nemlich inter † pignorationem& inter vendi- tionem cum pacto retrouendendi. Quia per vendi- tionem transfertur dominium& poſſeſſio, non tã- tum commoditas percipiendorum fructuum rei venditæ, vt quidam voluerunt, uos refutat Zaſ. in d. conſil. 12. nu. 33½. licet donarneallſder transferatur dominium propter pactum retrouenditionis adie- 10 ctum. Poſſunt enim † dominia per pacta& vltimas voluntates etiam temporaliter& commutabili- ter transferri,. vlt.(. de lega. Bald. in l.ea lege. O* de condi. ob cau. Per pignorationem vero ne poſſeſſio quidem, nedum dominium transfertur in credito- rem, ſed remanet vtrumque apud debitorem, qui poſſidet per creditorem, velut is, qui deponit, vel commodat, poſſidet per commodatariumvel depo- ſitarium,. pignori.& l. non ſölum.§. qui pignori. ff. de 11 2c. Hinc † etiam eſt, quod furti tenetur creditor, ui pignore vtitur, L. qui pignore-ſf. de fur. Kem ven- 12 ditor fnullum ius reale habet in re vendita, ſed tan- tum ius perſonale, vt multipliciter probat EZa). in a. 13 coufil. 12. Nam pactum nihil † aliud eſt, qnam con- tractus, 91o. in 1. I. f. de act.& obl. Bala. in rubr. C. de 14 pac. Alex. in l.). de I.. O. Vnde † ſicut ex contractu naſcitur obligatio perſonalis. Inſtit. de acri. 9.z. ita&e ex pacto de retrouendendo,& tantum habet obli- gationem perſonalem, ex qua ei competit actio prę- ſcriprtis verbis, velactio ex vendito, qua poteſt of- ferre pretium,& rem reemere, 1.2. Cad. de pact. inter emt.& vend. Debitor vero ius in re, quam oppigno- rauit, retinet, nempe dominium& poſſeſſionem, vs dittum é&ſ. Nec obſtat, quod ſupra de interuentu 25 pretii dictum eſt. Non enim † pretium ſolum em- tionem facit, ſed præcipue conſenſus, voluntas,& formacontrahentium: quando videlicet id agunt contrahentes, vt dominium pro certo pretio in ali- quem transferatur.. conuenit.&; l.cumn manu ſata. in Hh. ff. de cantr. em. Inſtit. in pr.tit. es. ita ſoluit Bar. in diſp. ſeu quæſt. 3.incip:publicanus.. ſolutio. Nec obſtat etiam, quod fructus ſuos interim fe. cit Abbas dicti monaſterii H. Nam ex conuentione & pacto ita conueniri poteſt, vt creditor fructus lu-. cretur in vicem vſurarũ pro vſu pecuniæ, quam de- dit debitori, vt ipſe interim vtatur fruatur pignore, quam diu ipſe vtitur pecunia, quæ ſpecies rpignoris 6 Antichreſis vocatur, I. fſeruus. C. quod cum eo. liſu qui hona..i. de pign.& liſi pecuniã: ſ.. e pegn. all. quæ conuentio propter incertum euentum fructuũ li. citateſt etiamſi fructus excedant legitimum moqũ 42a eh p 2,. 4, vſurarum, I. oleo.& lii ea pactione. ſi ea lage. C. dev= fur.& Fran. Balduin. in tract. de pign.& hypo. c. 16., de Antichreſi. Alcia. l. 2. diſp. c. 3. Erſcheinet derhalben ex hactenus dictis daß dieſer contractus zwiſchen dem Herrn von W. vnnd dem Gottshauß H. proprie vnd eigentlich dauon zu reden/ nichts anders iſt/ dann ein Pfandſchafft/ ſeu contra- ctus pignoris, welches eigenſchafft zum aller beſten auß ſeiner deſinition vnd beſchreibung zu lernen vnnd un erkennen Pignus † enim eſt contractus exre, quo 1t res obligatur creditori pro debito ad maiorẽ ſecuri- tatem, vt in ea cauſſa ſit, quo ad exoluatur debitum. Hæc definitio probatur, Inſtit. tit. qui. mo. re con. ob- lig g. vlt.&o tit. de act. ſ. item Seruia.& per Dd in ruhr. ff. S&o C. de pign. act.& tit. de pign. Oldend. claſ.. actl. 10. pignus eſt, ait, res, quæ velut obſes ſupponitur obli- gationi pro ſecuritate creditoris. Gleichsfals haben die alten Herrn von Wijhren halben theil des Zehenden zu L. dem Kloſter H fuͤr die 20. Marck loͤtigs eto. verpfendt/ daß ſolcher halb Ze⸗ hendt/ ſo lang vnd viel in ſolcher verhafftung vnd ob⸗ ligation ſey/ biß das debitum der 20. Marck wider umb erlegt werde/ laut der Hauptverſchreibung. Auff einem ſolchen Vnderpfandt haben beyde der creditor vñ debitor jr gerechtſame. Der creditor hat fug vnd macht/ ſolch Pfand zu haben vnd zubehalten/ uch von menniglich daſſelbig abzufordern/ zu proſe⸗ quira vnd zunerfolgen/ ſo lang vnd viel/ biß jhme ſein außſtendig geld gentzlich erlegt/ vnd zu volligem genu⸗ gen bezahlt wird. Hierzu hat er im Rechten actionem †hypothecariam, quæ datur creditori ad perſequẽ-„9 dum pignus ſibi oblatum aduerſus quemcunq; qui oſſidet, tenetue pign, vt reſtituatur,& multo ma- gis ad retinendum 8 poſſideat creditor: de qua hy- Pothecaria actione, in g. item Seruiana Inſtit. dealt. 22d, Aug. Iaſ. Zaſ. Mznſ. Ss alii. Ferra. in for. lib. hypoth. Es hat auch der creditor oder Glaͤubiger zu zeiten ſug vnd recht/ wann das Vnterpfandt in genandte as gebuͤrlicher zeit nicht geloͤſt wird/ daſſelbig zu diſtrahin vnd zu verkauffen/ vnnd ſich ſelbſt darmit zu bezahlen vnd das vbrig geloͤſt geld dem debitori zuzuſtellonach außweiſung der Rechten/ ſacb tit. ſf. eo C. de diſtrygn. Item er creditor hat auch bißweilen ex conuen ꝛn tione das Vnterpfandt zu nutzen vnd zu nieſſen biß jhme die Hauptſchuldt bezahlt wird/ wie hieroben de Antichreſi vermeldt iſt/ vnd das ſind die Gerechtigkei⸗ ten/ welche der creditor in pignore hat. Hiergegen aber der debitor oder Schuldtner/ wel⸗ cher das Vnterpfandt vmb ein benante Schuldt ver⸗ ¹¹ ſetzet/ hat gut recht vnnd macht/ wann er die Schuld/ darumb das Pfandt verſetzt iſt/ bezahlt/ dz er ein ſolch pignus widerumb an ſich ziehen vnnd bringen moͤge/ Darzu hat eractionem pignoratitiam, quæ Cowhe⸗ 3 8 „. mniceyjnaih ſaffqaum Alruu zuſ Driabaan gher fanälan 1 d ifafi de ntant gſchf ioner fulbetchlttpec Kpoliintenure Heymaltlaccej fl nios⸗ aglaequipo lntö 5 p waeleceſaria Wüidennd loratltla al ranragbnet 0 eſadchlünge ſfokde quxit „Rtchäfte e ite umen amm Pene 3 Augnur creditori pro deb wincacauſfi ſt,quo ad deinino probatur, iſtu. 2s. Stn. e acl.. iem denn Cade titdeyign K usc dant, res qux velut ob 2 onipro ſccuritate creditor Nacheſals haben diealten.. atheldes Jehendenzu(N 1 Anckläass teveyfedt rſolanzynd vicli ſolcher Nem doa ſo diß das debitum. ceztwerdellautder Haut 3 mn nuf enem ſolchen Underyſ ⁵ coe vüͤdebitorjr gerechtſg— 0 nnd macht ſeich Pfand zuh 2ud von memiglich daſchigg ta dn arnd junerſolgen ſolang E dcndin aed amalccherlegt rlt 1 azitwird. Hezuſater e t vehecatium, quxduturq Pi 4 gbioblatumadut K2 lcl ptgauit 4 lrunendum 4 d deat or. ecriuaciane,1 ien 2 Z AheS u Il uch dacrr d d Ain dſtor Sdet auc dacrctiure „ det denetut igntel 8A2 66 1 4 24 1 p vnd nch nam 9 vr ie it F 7 — S — = —õ —— 28 „ Relponſ. Juris. Decad. XIII. Reſponſ. I I. dit debitori aduerſus creditorem, vel eius heredes, qui ſine legitima cauſſa retinent pignus poſt exolu- 23 tum debitum, Nam ea natura eſt pignoris, vt exo- luto debitoredeat ad pignorantem,1. ſi debitor. de procu.l. ſi quis neccauſſu..1. 5 cer. pet.l. ſi rem alienam. S. omnis. S. ſeq. H. de pign. acl.&o C. eo.& l.. Vltim. C. de. luit⸗pign. quæ omnia iura conſulant debitori pro redimendo pignore a creditore. Vnd ſolche actio pignoratitia mag dem debitori auch per pactũ 14 legis commiſſoria, nicht genommen noch labgeſtrickt werden/ als wann alſo abgeredt wuͤrde/ ſo in einer be⸗ nandten zeit das Pfandt nicht geloͤſet wird/ daß als⸗ dann das Vnderpfandt ſolte des Glaͤubigers eigen⸗ thum ſeyn etc. Solch pactum iſt in pignore verbot⸗ ten/ vt l vir. C. de pac: pign.& de le. comm. in pign. reſc. Vber ſolche pignoratitiam actionem hat der debitor 2 jauch rei vindicationem, daß er ſolch Vnderpfandt als ſein eigenthum vor menniglich mag vendicirn/ ſo⸗ luto tamen prius debito, rext. in! debitor.&; l. ſcon- uenerit-de pign. act. nec creditores. C. cod.l.item libera- tum. S.I.ſf. quib. mod. piyn. vel hyp. ſol. gl in l.i. C. de an. præſérin ver. pro ſocio. 4 Derhalben auß dem grund/ anfang vnd vrſprung aller handlung zwiſchen obgedachten Parheyen/ W. vnd H. iſt auff dieſe erſte Frag zu ſchlieſſen/ das jetziger Herr Conſulent fundatam intentionem hab/ vnnd 26 nemlich actionem pignoratitiam, quam debitor quilibet oblata pecunia debita, vel ea conſignata& depoſita intentare poteſt, A. iſrem alienam. H. omnis. ff. de pin. act. lacceptum. C. de vſur. d.l. nec ereditores. vbi gl.? Da. C od. de pign. act. Tiraq. de retr. conuen. Hrr. in gl. 6. qui poſt multa concludit, quo ad agen- dum ſolam oblationem debitæ pecuniæ ſufficere, conſignationem vero& depoſitionem pecuniæ non eſſe neceſſariam, niſi quo ad lucrandos fructus. Die ander Frag. des Pfandſchillings/ wie bey der erſten Frag gehoͤrt/ Iſt die ander quæſtion, Ob ſolche actio præſcribirt „ vnd verjaͤhret ſey/ wie der Gegentheil von wegen des 27 Kloſters H. zum erſten excipirt⸗ Vnd ſolche quæſtion iſt zwar in vtramq; partem, von den Rechtsgelehrten viel diſputiert worden/ vt teſtatur Bald. comααQ. lib. 7. Zaſ.in„attionum. Juſtit. de actio. idem conßil. 12. nu. 75. lib. i. quod antiqua quæſtio ſit, vtrum iuri of- ferendi, quod competit debitori agere pignoratitia actione, præſcril atur aliquo tempore contra credi- torem pignus vel hypothecam poſſidẽtem. Et quia diſputando, arguendoq; † in vtramq; partem veri- tas optime inueſtigatur, l. numerum. 5. mixxta. ff. de muneé:& hono. c. graue 33. 99. moͤcht an faͤnglich einer vermeynen daß ſolche actio verjaͤret wuͤrde. Dann ein gemein Lehr vnd regul iſt/ daß alle Recht 29 vnd Gerechtigkeit in z0oder 40. Jahrſſo ſie nicht ge⸗ braucht werden/ ſich verlieren vnd pralcribirt werden. Ad hoc expreſſi ſunt text. iuris, quod omne ius& „ 1 3 tur, icut. Homnes.l. cum notiſſ. C. de 30. vel go.an. pra- 30 ſeri. adeo quod etiam dotis † cauſſa,& res eccl. præ ccteris muſtum priuilegiatæ eo tempore præſcribã- tur, I. ea. g. num emerint,& auth. quas acliones. C. de facroſ. ecoleſ.& c. quas atliones. 16. J. 3.C. de quanta ex. 31 de præſum. Item f quod iuri offerendi præſcribatur, 103 extat etiam alius iuris text. in I. in hello.. H quis ſer- uum de cap.& poſtlim. reuerſ. vbi legitimum tempus offerendi pretii conceditur ei cuius captiuus ſeruus ab alio redemtus eſt. At vbi † textus habemus, ibi 3 2 nulla relinquitur dubitatio, dicit Bald. in I ancilla. C. de far.& fruſtrarf per argumenta, rationes& aucto- 33 ritates procedimus, vbi caſum habemus, vt dem- Bal. dicit in liſt infanti. C de iur. delib. Non † enim in 34 certis, ſed in dubiis locus eſt argumentis& conie- cturis, Iſ conrinuus. J.cum ita. in hi. de V. 09. Secundo probatur etiam per glo. quarum ſ̃ pro-3 xima& ſumma eſt poſt textum auctoritas, eodem Bald. teſte in l. 2. C. de ſent. quæ hi. cer. quan. vbi dicit, in dubiis ſpem tenendam eſſe opinionem gloſſæ. 6 Euer. in loco ab auttoritate. Nam †quod iuri offeren- di præſcribatur, tener gl. in d.l. cum notiſſ. in vlt. opin. quæ ceteris verior habetur. S. eodl. iure in verbo oy po. C. de præſcri. 3o. vel go.an. itemgl:in l...de anna. excep. in vVerbo,pro ſocio. tezs glo. inl. ſe finita. 9. poſtquam. de dam infe.& gl.in! ignori. de vſascap.& in e.:.verbo quandocung, de feu. da. in vic. le. comme. 44 Tertio probatur f præter dictos textus& glo. et- 38 iam per rationes. Nam niſi aliquando iuri offeren- di præſcriberetur, nullus finis eſſet litis mouendæ: per omnia tẽpora offerre liceret,&eſic poſſeſſor ſem- per eſſet in incerto,& in infinitum obligatus eſſet ad reſtituendum. Talis autem infinitas Feuitanda 39 eſt,ne dominia ſint incerta, 1. ffde vſucap. ynſtit. eo. tit. in prin.I ſ quis.. Vlt. de per.& comm. rei ven. l. qui bona. F. vlt.& d.¹ije finita..pot‿παͥάuam. de dam. inf.l. fra- tres. C. de trans. l. vlt. ſf. pro ſuo. Natura enim infini- 40 tum abhorret, vt ſcienter dicit Ariſto. lib. 1. de gene. animua. Vt eui⸗ alleg. Zirad. de retra. conuen..7.gloſſ.-z. nn.&. Ilæ autem f præſcriptiones longiſſ. temporis 4 ¹. innente ſunt in odium negligentis domini, A. cum s notiſſ. ne dominiu reru ſemper ſint in incerto. Olden. in trabi. ds vuſzcapin princ. nunn. 2 F. vſq, ad fin. fac.lſiis a auo. in fi. f. vt in poeleg. ſér. cau.& laſt mora. ff. ſol.mat. Quarto s † offerendi, quo creditor cogitur de- 4² bĩtori ſoiuenti vel offerenti debitum reſtituere pi- gnus, competit debitori quadam actione perſonali, nempe pighoratitia1.olutum. ſi in ſortem. J. debitor. ff. de pign. act.creditor. C. de pign.l. Vlt. C. de pign. O- mnisf autem actio perſonalis tollitur 30. an. præ- 4 3 ſcriptione,. Fæut. te.& gl. in l. 2. C. de conſſ. pec. glo. in lnec creditores.(:de pign. act. Et; quanquam non 44 poflit agere debitor, niſi ſoluto debito, tamen ſol- uere poteſt, aq; ita facere, vt agere poſſit, iam ergo agere poſſe videtur, arg. l. qui poteſt. de R. I. quod est arg: gl. in d.l.cum notiſſ —½ 3 6 4 ³1% 8.* Quinto probatur a ſimili. Nam quando aliquid venditur cum pacto retrouendendi, iam venditor g. habet ius offerendi pretium,& redimendi rem ven- ditam, ſed † quod huic iuri offerendi præſcribatur 45. tex. eſtin!.2. ibi glo.& Dd. ita communiter tenent, quod ei iure offerendi contra venditorem præſcri- batur. Cod. de pact. inter em.& vend. Et ita commu- 1 niter Dd. ſentire teſtatur Io. Fichar. in add. ad Bapt. omnis actio 30. vel 40. annorum ſpatio præſcriba- Villa. in dictione pactum de retrou. Tiraq. deretra. con. F.I.gl. 2. quem ſecuti ſunt pleriq, in coſulendo Ang. con- fa. Jj. Alex. de Imo. conſi. 10. Dec. conſ. 16 ‿2. Zaſiconſi. 12. li..n. 75. Schur. conſ. 2 ꝛ1—.(2 o0.cent.=I. Henn. in conſi. ſuo vlt. de præſér. pign. in I.opi. Did. Coua. lib.1. var. reſol.c. 9. Quod adeo procedit, vt etiãſi additũ ſit in pacto, vt quandocunque reemere liceat ad venditoris vo- II 4 104 luntatem, ſine omni præſcriptione, adhuc tamen præſcribitur tale pactum, vt ius offerendi ‚quod ex eo competit, vt voluit& conſuluit Bal. conſt. 303, par. 1.& Ang: con ſi. †·. Phil. Porc. lib. 3. com. opin. Verſi. 39. idem tenet Alcia. in l. petens. C. de palt. Quia præſcri- 46 ptioni t nemo renuntiare poteſt, itavt nulla currat præſcriptio, licet currat per legem, I. nemo: de lega.I. 47& Tvocabula conuentionum debent intelligi, vt iuri ſint conformia, lcum lex. ff. de fide in: glo. in l!. vt iuriſ iurandi. verbo libertatis. de ope. lib.&S l. ſi duo-de acqui. hered. Quod ſi iuri offerendi præſcribitur in con- tractu emtionis cum pacto retrouendendi, ergo et- iam iuri offerendi in contractu pignoris. Nam inter hos duos contractus communiter nõ diſtinguunt, quicunque hanc quæſtionem, vtrum licet iuri offe- 48 rendi præſcribatur, attigerũt. Quod autem de vno ex æquiparatis diſpoſitum eſt, idem& in alio cenſe- tur eſſe diſpoſitum. glin lſi quis ſeruum. C.de furt. oé6 bProbatur argumento aſiarum facultatum, Tne præſcribũtur, qualis eſt facultas ſeu ius adeundi he- 49 reditatem. Nam adire vel non fadire hereditatem ſimiliter conſiſtit in facultate& voluntate heredis, 50 Inſtit. de here. qual.& diff. Attamen quia quam pri- mum adiit heres, omnia iura hereditaria tranſe- unt in heredem, l.cum heredes. in prff. de acq. poſſ. qui poteſt ius& actionem petitionis hereditatis in iudi- 1 cium deducere. ff.& C. de pet. hered. Ideo † tale ius præſcribitu r, l.licet. C. de iudelib. Bar in l.i. f.de cond. Sz ex lege. vbi h. m. diſtinguit. Quando enim lex per- mittit aliquid pro con ſeruatione iuris iam quæſiti, quod illud proprie ſit facultas, non ius. vt lan re ma- data. C. mand./ ſi conſtante..ſi maritus. y. ſol. matrim. Quando vero permittit aliquid pro acquiſitione alicuius noui iuris, tunc illud non eſt mera facultas, ſed ius quoddam, cui præſcribitur, a.l. licet. Sic puræ 53 quidem ac ſimplici †facultati, quæ facti eſt non præ- ſeribitur: qualis eſt facultas ire per publicam viam, cui non præſcribitur, etiamſi 100. annis quis non ierit aliqua publica via. /Viam publicaã. ff. de via publ. 14 c. vt priuilegia. ext. de prinil. Nam quæ in † mera vo- luntate noſtra cõſiſtunt, nõ ſunt præſcriptibilia, In- 55 noc.in c. non eſt. de conſue. lib 6. Arbitriof enim nun- quam præſcribitur. text.& glo. in 1.1.. vlt. C. de anna. 56 excep. Sed iuri ſeu facultati, quæ competit per mo- dum iuris, quæ non eſt mera facultas, ſed potius ius quoddam, quod nõ in facto conſiſtit, ſicut mera fa- cultas, rali iuri bene præſcribitu r, vt pater in iure ad- eundi. d.l.licet.& ibi com. Dd. Tale quoq; ius eſſe vi- 77 detur ius offerendif quod non meræ facultatis eſt, quæ in facto cõſiſtit, ſed ius quoddã eſt, nempe tale ius, quo poſſit debitum offerre,& auocare pignus a creditore, inſtitura pignoratitia actione. d.§. mnis. in C.ſi rem. Cran. conſi.! 11.n. 23. vbi dicit, quod etiam 58 in his, quæ ſunt in voluntate alicuius currat † præ- ſcriptio, quando ſcil. talia ſunt, quæ in iudiciũ addu- ci poſſint,& cum quibus in actum deductis ius pro- ducitur in iudicium deducibile. Quam diſtinctionẽ Deci.ſequit ur, in d. conſil. 16 ã.& Porc. in d. lib. 5. com. oe 2c 33. G Schurf. d. conſr. 29. cum couſ. 70. cent.:. /9 ſic etià præſcribitur t optionis iuri. Nam optare, li- 60 cet ſit rfacultatis, I. vlt. in prin. ff. de V. O. tamen ex ea 61 ius oritur: nam foptando dominium transfertur. in 26 L.apud Aufidin ff. de opr. leg. Ergo dicitur fmagis ius, quam mera facultas, vt ibi, ꝛuncta l. ſ quis mihi bona. Hriuſſum. de acqui. hered. Ang. in 5.actionum. Inſtit. de Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. act. Sic præſcribitur tquoq; officium iudicis pro re- 6 z ſtitutione imploranda, quod eſt merum factum./ quinius. ridem Pomp. de an. leg. iuncta l.ſab hoſtibus. C. ex qui. cau. ma. Et eſt ratio, quia mediante tali of. ficio iudicis naſcitur vtilis actio præſtita reſtitutio. ne, vt l.in honorarius.;.ſed cum reſciſſa. ff. de act.&& o9 Ita in ſpecie determinant Bal.&s Ang. Peruts. in d.!cum notiſſ. ſequendo gloſſum in d. l. pignori. Sic& iuri diſ. 64 plicendi præſcribitur. l. zuod ſi nolit..J¹ quid ita. f. de ædil. ed. Schurf. d. conſi. 7⁰. Quanto magis ergo iuri offerendi, ex quo naſcitur actio pignoratitia, v ſeye dittum eſt. Secus eſt de illis facultatibus& iuribuger quibus nulla actio in æternum † naſcitura eſt„quia 6] tali iuri non præſcribitur, a. l. viam publicam. 7. In arg. adduci poteſt c.). vbi BSal. verbo notaſn- gul. de fend. da. in vi. l. om. vbi dicitur: Quando in pi- gnoribus appoſitum eſt pactum legis commiſſoriæ, vt ſi ad præfinitum tempus debitor pignus non re- luerit, res eſſet creditoris, quod tunc iuri offerendi nullo vn quam tempore præſcribatur,& debitor nõ obſtante tali pacto, quãdocunq; pecuniam ſoluen- do pignus recuperare poſſit: quod ibi eſt ſpeciale odiò creditoris,& quia tale pactum legis commiſ. 65 ſoriæ prohibitum eſt, l.vlt. Qde pac. pig. Ergo inaliis pignoribus eſt ius commune, quod ſeil. præſcriba- tur in aliis caſibus iuri offerendi, l. in ſi. cum fmiliſe ad muni. Quod etiam ſentit Bal. ibidem, vbi repro- bando contrariam opinio. ſubiungit, iuri offerendi præſcribi quando eſt pærambulum iuris agendi,ũ. 6 legat ad hoc l.fin. C. de eon qui aut. iud poſſ- . Dieweil gemeldt Kloſter H dieſen ſtreitigen Ze⸗ hend nicht allein 3 0. 40 5o. ſondern vber oo Jahr ſja gar nahend 200. Jahr lang( wie die acta mitbringen) vnd alſo vber Menſchen gedencken/ ingehabt vnndhe⸗ ſeſſen/ Iſt vber ſolche lange zeit von deß Beſitzers thell Glauben vnd Gerechtigkeit nicht weiter zu diſputiren/ noch in einigen zweiſfel zuziehen. Denn ſolches die al⸗ ler volkoͤmlichſte præſcription vnd verjaͤhrung iſt/ die ſich vber Menſchengedechtnus erſtrecket Nam f vltra 68 memorialis, id eſt, tanti temporis præſcriptio, cuius initii non exſtat memoria, quæ 100. annorum ſpa- tium excedit(quia is finis f longæui hominis eſſe 6? cenſetur, lan vſusf. ſf.de vſuuf. Se l. vlt. g. Cde ſacr. ec- cleſ.) alterius naturæ eſt, quã reliquæ pt æſcriptiones qua fpræſcribuntur res alioqui non p æſcriptibiles. 7⁰ Eſt enim vulgata doctrina, qua traditur, vbi in ali- quo caſu lex, vel priuilegium, vel ſtatutum vel pactũ prohibetur, præſcriptio 30, vel 40. an. quod tamen excluſa intelligatur vltramemorialis præſcriptio per teat. in Nouel. vt de cet. com. re. eccleſæ verf. ilud quog, ibi gl.verbo nulla temp. praſcriptione. notat A¹- in l,omnes. col. vlt. verſ.do tibi relatas. Cde præſcr. zoan. idem A ng. in l. ſi quis decurio. C. de decur. lib. 10. tum multis concord. per Felyn. in rubr. de praſcr. notatur in c. ſuper quibuſdlan. præterea. ibi Panorm. exi. de5. Jua praleripiiom e præſcribuntur etiam ea, quæ re-7¹ cruata ſunt principi, in ſignum ſpecialis priuilegin l.ſi publicanus.. in omunib. ff. de publica. quo tempofe 8 1.. etiam præſcribuntur T res Romanæ ciuitatis& cc-74 cleſiæ, l. vti inter diuinum.&s Auth. quas adliones. C(ide facr. eccl. quæ auth. canonizata eſt in c. placuit. verſic. quas. 16. q. 3. item in e. de quanta. c. illud. ext. de praſcri- Habetq; tanti temporis præſcriptio vim cõſtituti, 73 vim conceſſionis& priuilegii in his, quæ reſeruata ſunt Principi, l. hoc iure. S. ductus aquæi ſ de veen, 9 æſt. dendl An p 1” yin 9. Fnrkmnen 94 Mnds zlS vrxſlap0 fnperprvcom eedbctthant hnananjſ uum ſnk al Hekrardadum isrtenrala A. üümturperin Rn⸗ajbpy3 bunaun qu liwesKenom 4 agtonodellerec nenaſcpoletica. ehllahes ſne⸗ Güui ulcum rſaro n ennzommunen fnloNub h tnc t godin lud nſen pinionen ßße ſtdrc düdieläſun ſaberigem ſale Kgſen naſcrii tiſche WReſponſ. Juris. Decad. X III. Reſponſ. II. 105 74 41. GI. 2. in princ. ibi vetuſtas Tpro lege habetur.* eius veritas cognoſci non poteſt, aitq; Bal. conf. ½νν. eag. plu. ar. Nec eſt neceſſe titulum aut bonam fl- par. 1. quod multiplex † intellectus parit obſcurita- 83 77 dé hicallegare: quia præſcriptioi veltantitemporis tem. HMem Zaſ.conſi. 1o. nu. 20. lib. 2. oſſeſſio loco tituli eſt,& loco bonæ fidei. Bart poſt 1. Eſt igitur f inprimis quoddam ius offerendi, 84 cridi nicht alan 30.40 fo ſond aahend 100. Jahrlang wi aſſorder Maſchenaedenck I a Irdeſſelchelanaezety d uden end Gerechizkatnich d manuen waff zuzehen Sei elmüchſtcpraſcnption ſ f din ndcr Naſchengdechnus nocinlsid cſbtantitempo dM non erflatmemotin, qd a Wn ercedit(quin is fas” rf. rrf. d KturA vſuf— 4.S munem opinionem. glo. in I. fin. 9.. in princ. C. deed. D. Aar. tol.&; in l. vlt. col.vlt. C. vnde wi. Schurf. conſil. 3 9. nu. 16. cent. 3. ch ſa- mil. ex quib. Tiraq.. tit. de retr. conuent.§.I. gl. 2. nu. 76 2. concludit, quod etiãſi ius retrahendi non tolla- tur zo. vel 40. annis: tamé omnino exſtinguatur té- ore immemoriali vel OO. annorũ ſpatio, quoniã talis præſcriptio nunquam ſubmoueatur verbis o- mnem præſcriptionem generaliter rciicientibus. Deniq; his omnibus accedit communis Dd. ſen- 77 tentia& auctoritas. Nam quodiuri offerendi præ- ſcribatur, eſt communis opinio Legiſtarum& Ca- noniſtarum, vt aicit Imol.in c. quoniam frequenter, Col. 7. vt li- non cont. iden teſiatur Au gel. Aretin. in d.§. J. partis princ. q. 2. quod hæc ſit communis opinio, I. Var. reſol. C.. vbilatiſſime tractat. In dubio autem, 78 ſemper pro communi fopinione iudicare tutiſſimũ eſſe, docet Bart.& alii in l. 2. C. de pœn. iud. qui male. Iaſein auth. nouiſſima. col. ẽ. C. de inoff. teſt.& inl. ſci- enduin.. vlt. col. pen. H. qui ſatiſdl. cog. vbi dicit, non præſumitur, per imperitiam iudicare. Idem dicit A- lex. conſi. 25. viſo procéſſu. nu.. lib. 6.& in l. 2. col. 3. 8s a. Ff. de iureiur. quod debeamus ſequi communes actionum. colat idemq;, tenet Caſtr. coſi. 220. Ego Pau- lus. vol. 2. idem dicit Balb. in tract. praſeript. in„. par. hicut efert eos& alios Phil. Por. lib 5. Com. op. conclu. 32. in 2.& 3. col.& To. Eich.ad I illal. ſup. d. loco.& Couar. 79 eſſe recedendum facõmuni opinione propter no- uas phantaſias,& quodiudicãs contra communem opiniones,& non adhærere ſingularibus,& in iudi- cundo non eſſe recedendum a communi per argu- menta ſcholaſtica. tex. eſt inc: ne imitari. ext. de conſti. Sink 9:,&; ſane crebrior ſf. de off. quaſto.& ſapiens inquit, iudicium populi vniuerſi ne contemſeris:& Marc. Varro, contra omunes ſapere, deſipere eſt. Et quod contra communem iudicans ſit nimis ignorans, re- fert lo. Neuiz. in ſyl. nup. lib.. in pr. vbi pro regula tradit, quod in iudicando iudex ſequi debeat com- 7 Bißher iſt durch anſehenliche argumenta darge⸗ auch durch verjaͤhrungen verlieren/ wie andere gerech⸗ tigkeiten/ Aus welchem zu ſchlieſſen ſein moͤcht/ das in gegenwertigem fall auch obermelte actio pignoratitia khhan/ daß die Loͤſung nit ewiglich ſtatt habe/ ſonderlich vor laͤngſt præſcribiret vnd verjahret were. Aber die⸗ ſer argumentẽ aller vngeachtet/ iſt die vnzweifeliche warheit/ daß in dieſem fall/ da etwas Pfandsweis ver⸗ 4 ſetzt/ vnd verpfand wird/ die widerloͤfung in gar keiner zeit ſich verliere noch preſcribirt werde/ beſonder zu wel⸗ cher zeit/ vber lang oder kurtz der Schuldner oder ſeine Erben denpfandſchilling/ darumb das Vnderpfandt — verſetzt /widerumb erlegen/ daß der Glaͤubige oder in⸗ haber des Pfands dem Pfandtherrn nach bezahlung des Pfandſchellings ſolch vnderpfandt widerumb ein⸗ zureumen vnd fahren zu laſſen/ ſchuldig ſey. quod competit venditori, qui rem vendidit cum pacto retroemendi, de quo in 1.. C. de pac. int. em.& vVend.& ibi communiter DlãA. 2. Deinde eſt quoddam ius offerendi, quod cre- ditori aduerſus creditorem alium priorem vel po- ſteriorem datur, de quo habemus inl. cum notiſſ. g. ſed cum illud. C. de præſcript. 30. vel 4⁰.&S l. vlt. C. ſiad- uer. cred.&s l. 1.f. qui pot. in pig. ha. vbi ſecundus cre- ditor offerri poteſt priori ſuum debitum&ſibi con- firmare pignus.* 8 3. Tertio competit quoddam ius offerendi Do. aduerſus eum, qui ſeruum captiuum redemit. Nam ſeruus ex captiuitate redemtus fit redimẽtis quam- uis ſcientis alienum eſſe, poteſt tamen illi verus Do. pretium offerre,&ſibi vendicare ſuum ſeruum. Cui iuri offerendi pretium pręſcribitur triennium con- tra dominum ſerui. tex.& glo. in l. in Hello. Sei quis ſer. de cap.& poſtlim. reuerſ. 4. Eſt& quartum genus offerendi per modũ ex- ceptionis, competẽs ei, qui alterius pignus poſſidet, de quo inl. Paulus..i. de exce. do. vbi ſi poſſideo rem, quam alius quiſpiam dicit fibi pignori eſſe obliga- tam, poſſum ego ei offerre debitum, pro quo pignus ſibi obligatumeſt remꝗq; hoc modo retinere. Et hoc quandocunq; contra me agit ille creditor, qui pi- gnus ſuum contra me proſequitur. Et quia hoc ius offerendi via exceptionis competit: Ideo perpetuũ eſt& nullo tempore præſcribitur, ſicut nec exce- ptio. Nam quia actor quidem in ſua poteſtate ha- bet, Taads agat, is autem, cũ quo agitur, non habet poteſtatẽ, quando conueniatur, ideo exceptio per- petuo cõceditur,& per cõſequens ius illus offerédi, quod exceptioni inhæret, l.pure.. vlt, fde excep. dol. Tria vero præcedentia genera offerendi, quia via actionis competũt, ideo præſcribuntur. Nam ven- ditor, ſi velit offerre pretium,&rem redimere ex pa- Cto retrouendendi †ad hoc habet actionem pręſcri- 85 ptis verbis, vel actionem ex vendito aduerſus emto- rem. A.7. 2. C. de pac. inter em.& vend. Similiter credi- tori aduerſus alium creditorẽ datur actio hypothe- caria, qua poteſt offerre debitũ alteri creditori. A. 9. ſed ci illud.& d.l. vlt. C ſi aduer. deb.&o d. l.1. Fqui po. in pig-hab. quibus actionib. cum præſcribatur omni- bus, per conſequens etiam iuri offerendi ‚quodillis b inhæret, præſcribi neceſſe eſt, Bar. in d.” pign. de vſuc. ſ. Deniq; eſt quoddam ius offerendi, quod com- petit debitori aduerſus creditoré, qui pecuniã cre- didit accepto pignore, qualis eſt præſens noſter ca- ſus,& de quo offerendi iure nunc agimus: quod qui- dem cum nec via exceptionis, nec proprie via actio- nis competat, quia actio non naſcitur debitori, niſi demum exoluto vel oblato debito, quo caſu pri- mum incipit ei competere pignoratitia. Ideo de hoc potiſſimum genere offerendi tota lis& controuer- „ Solchs zubeweren iſt an fenglich zu wiſſen/ daß dieſe 0 gerechtigteit/ nemlich ius offerendi, nicht † auff einer⸗ ley weiſe/ ſonder auß mancherley vrſachen vñ contra⸗ cten etwa einem gebuͤren mag/ welche wol zu diſtingui⸗ 81 ren vnd zu vnterſcheiden ſeyn. Multiplex enimf& in- diſtinctum(vt communiter dicitur) parit confuſio- 82 nem. Et vt Boet. ait, in Top. quod f multiplex eſt, ſia eſt, vtrum nam ei præſcribatur? So viel derhalben auß dieſen fuͤnff Loͤſungẽ die fuͤnfft geſtalt/ nemlich/ die Loſung eines Pfandes anlangt/ achte ich ſchließlich dẽ Rechten gemeß ſeyn/ daß dieſelbig Loͤſung durch kein g9 preſcription oder verjaͤhrung ſich verleurt/ erſtlich/ auß der fuͤrnembſten vrſach/ dañ kein verjaͤhrung iſt one de beſitz/ Der aber ein Gut Pfandsweis inhat/ der beſitzt — 3 3 ““ 106 Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. es nicht als das ſeyn/ ſondern in ſeines Schuldners minus precarii rogatio impedimento eſſe debet, namen etc. Ergo&c. ecum plus iuris in poſſeſſione habceat, qui precario Quare dimilſis prioribus quatuor ſpeeiehus iuris rogauerit, quam qui omnino non poſſidet. Sicap- offerendi, hoc coniunctum genus offerendi, cõpe- paret t quod poſſeſſio non tantum corporis, ſedet- tens debitori aduerſus creditorem, aſſero,& indu- iam iuris eſt, vt dicitur in. poſſeſ.de ac5 pod.&quod 95 bitanter concludo, quod nullo vnquam tempore non quælibet poſſeſſio vel detentio rei idonca ſit præſcribatur, camꝗ; concluſionem textibus, glofſis, ad præſcribendum aliquid. ferra:in pra. in reſy reiad rationibus, aliisq; auctoritatibus comprobo, prout verbum praſcriptionis: nu. z. S.& num. 23. Et adeo ex ſubiectis conſtabit. non poſſidet creditor, vt ſi vtatur pignore, furt Et inprimis probatur hæc concluſio per tex. in l. teneatur. 7ſe pign. ff. de fur.& l. vli. C. eo. niſi ita con. neg creditores.. de pię. att: neq, creditores(inquiunt uentum ſit, vt creditor interca vtatur pignore, Impp.) nec qui his ſucceſſerunt aduerſius debitores pi- quamdiu de bitor pecunia vratur frua ur, quæfſpe. 38 gnori quondam res nexas petentes, reddita iure debiti cies pignoris Antichreſis dicitur aà[Ctis. L.fpeca. quantitate: vel his non accipientibus, oblata& conſi- niam jf. de pign. act. l. i is qui.§. I. ſf. de pign.& huiul- gnata,& depoſita longi temp. præſcriprione muniri poſ- modi pignoris, quod in vſu creditoris eſt voluntate ſunt. Item ſimilis text. eſtin l. ucapio. C.de pion. Me- debitoris meminit Paul. in 1.6. F. vlt f de ſuupel. leg.& lior tex. in l.pignori. f. de vſuc. vbi ratio redditur Pl- Dapin. in l. 1.§. pacꝰo. ff. de pignor. Sed proptertalem gurtare gnori rem acceptam idco non vſucapi a creditore conuentionem nihilominus pignus remanet,& ni- Gynächlton (dicit ibi IC.) quia pro alieno prorſus poſſidetur. Alius hilominus hyporhecaria actio creditori,& pigno- tex. in l.non ſolum.. qui pignori.& 9. vlt: d. tit. de vſuc. ratitia debitori, poſtquam ſolutum eſt debitum, vbi dicitur, qui pignori dau rem ille capit quamdin competere dicitur. Quod& cx luſtiniani noua 99 res apud creditotem eſt.& paulo poſt: quantum vero Conlſit. 120. obſeruatur, ſcilicet quoddam eſſeme- ad vſucapionem altinet ſimilis est pignorans ei, qui co- rum& ſimplex pignus, quoddam vero Antichre. moqauit, vel depoſuit. Ex quo bene infertur, ſi debi- ſin. Frans. Bald. in tratt. de prgn.&. 16. Cuiac. lib. 9.e. ) ——ÿÿ— ——— tor poſſidet& vſucapit rem pignori datam: ergonõ 33. Et eiuſmodi conuentionem Antichreſticam pa- clbänehul 87 creditor, ſicut nec depoſitarius, nec cõmodatarius tiuntur † leges, etiamſi modum legitimum vfure m, w aff ümult rem apud ſe depoſitam, vel ſibi commodatam poſlſi- excedat„Propter incertum prouentum fructuum. T Nnia ¹ det vel vſucapit. l.licet.. rei. f. depoſ. 7. Tei. ff. commod. Nam etſi fro Erus excedant legitimum vſurarum enhem 88 Namf duo eiuſdem rei pofleſſor es eſſe nequeunt. l. modum, nihilominus Rabet eos creditor tanquam eallktau⸗ hivt certo.. pen. f. commod. Hæc eſt pulcra, viua& ra- periculi precium, ſicut ſi minus fructuum naſcere- 1 A fned dicalis ratio, cur nullo vnquam tempore cr editor tur, ſimiliter iis contentus eſſe deberet creditor pro ahimrrie præſcribat rem pignori acceptã: quia non poſſidet, vſura pecuniæ creditæ, Iſea lege. l. ſ eu patlione.(. Arbarepignus, 839 inquit IC.:n d. pignori. Nam ſſine poſſeſſione nulla de vfur. b zunpgade currit præſcriptio.ſ,ineff. de vſuca.ſine. de R.I.in s. II. Padem concluſio probatur& firmatur etim at creditor non poſſidet, vt probatur ſup. ditlus ll. Er- per gloſſas„quarum poſt textus ſumma eſt aucoort Nleannb non of o&c. Hæc eſt bona demonſtr atio dialectica Quid ras, v¹ Jupra diximus,& Neuizan. in g1. nupt. lib.) icctor off . 14.. 14„ 3 7).„. 3 enim aliud eft præſcriptio velvſucapio 5 niſi 2 ppoſi- teſtatur. Et in Primis glo. 1UT. Can. in cap. quonianm. ünanmic dn tio per cõtinuationem poſſeſſionis temporis longe Slt. extra vt lu. uon conteſt.& glo. in G. contingit- extra rpebufere 0 definitiè ſicut deſcribitur, in 1. 3. f. de vſuc. Poſſtſſio de do.& conuu. qua est glo. fin. verff. ſed hoc non ohi- d run f ſubſtantia& modus eſt ciuilis acquiſitionis illius, nerer. vbi legitur, quod debitor poſſit recupera- w¹ Lii Resh quæ præſcriptio appellatur, cũ nihil aliud ſit pręſcri- re ſua pignora oblato de bito, quandocunque vye- ehenan ahh.4 ——...1. 1 Cll t 90 ptio, quã texceptio poſſefſionis, qua ſe poffe ſſor ad- nerit, dummodo non ſint diſtracta. 7. preccr. C-de nuhe an uerſus dominũ tuętur, ꝰt lzo. deſcripit in ſum. C.de Auſtrast. pign. Addens, quod † creditor nullo tem- wr rann 1. ailnn hraſeript. lon. temp.& Hoſlien. ext. eo. tit. Hinctantũ pore præſcribat pignus, allegat d. l. pignori.& d. enon 6 7 e0nnen b præſcriptum dicitur, quãtum poſſeſſum, l.s. i qais. ſölum.. qui pignori,ff. de vro. quia,inquit, quantum rpäg lnf 9*1 gl.& BHar. F de iti. attug, priua. Vnica enimt vera ad hunc cafum præiſcriptionis non pollidet credi 74 1. ulst &ciuilis poſſeſſio ea eſt, qua quis poſſidet affeccione, tor, A. 1. ſciendum. g. creditor. qui ſatid. cog. ltem 8 donipote intentione,& animo, cogitatione& opinione do- gloſſæ variæ iuris ciuilis, nem pe omnes ſupra allega- 4 1 f 4 1 4 * * 1 4 1 8 4 4 * 4 nini, vt quia credit ſe cſſe dominum. Hæc definitio Probatur per tex. in l. quæcunq.§. 1e f. de publ. 1. 1. 9. 9 ⁊ cum prædium. ſf. de pign. Hoc modo creditor † non poſſidet pignus, quia non poſſidet, vt Dominus, ſeu aſtectione& animo Domini: ſcit enim, ſe non eſſe Dominum, I.fſer uus. g.’.. de nox: adt. vbi dicitur. Is 93 quit pignori accepit, vel qui precario rogauit, licet iuſte poſſideat, non tamen opinione Domini poſſi- det. Item inl. ciendum. 9. greditor, ſf. qui ſatis. cog. De- inde creditorem non eſſe poſſeſſorem pignoris, ta- netſi poſſeſſionem habeat. Aliud ergo eſt poſſidere, 94 aliud habere poſſeſſionem, arg. eius reæxt. Similis te- xtus eſt in lqui pignorls. Sl. ſe†. f. deacq. poſ. qui pi- gnoris cauſſa(ait Iulianus) fundum tradidit creditori, intelligitur poſſidere, ſed etſi precario eundem rogaue- it, æque per diutinam poſſeſſ. capiet. Nam cum credi- toris poſſeſſio non impediat vſucapionem, multo tæ gloſſæ, in d.. mnis. l. ſi rem. yf. de pign. act. 4 l. cum notiſſ.§. ed cum illud, S; in d. l. in fin. C. dan praſcript. quæ vtramque opinionem referunt. III. Hanc opinionem, quod non praæ ſcribatur pignus per creditorem propter antiquos goollato⸗ res Mart. Kogerium. Vincen. Petrum&cc. rclatos per Cyn. in d. l. cum notiſſ. tenuerunt etiam ſupre- mus inter legiſtas Bar. in d. l.pignori. de vſuo.& lum mus inter Canoniſtas Abb. in A. c. quoniam vt linn conteſt. Item& præcipuus Feudiſia Aluar. in tii de feu. da. in vil. com. col. 3.& Caſtr. in d. l. pignori.& 4. 1 nec creditores. Salyc. d. l. cum notiſſimi. Sylueſſ. in ſua fum. verbo pignui. num. 9.& verbo præſcriptio 2num. 20. quos ſequuntur communiter quaſi omnes Mo- dern.& Zaſ. in. actwona. Inſtit. de act. cu pl. alius, 27 refert ſo. Phil. Port. d. lib. 3. com. opin. verb. 33.& 70. Eich. in ada. ad VI illal.in verbo pattum de retrouend. 4 Nec lu⸗. recaci um al. To.. 4 Pius lurd d Inde. Togauer decit 34 e c. 2f AſonlansDeadXll Rchantll w 4 Nec rationibus caret iſta opinio, inter quas pri- ma eſt&præcipua defectus poſſeſſionis, vt ſupra di- ximus. Præter quam rationem mouentur D d.& aliis ſtro, adducit. Quia dum percipit fructus creditor, ſemper agnoſcit ſe creditorẽ ratione creditæ pecu- niæ,& debitorem ratione rei pignoratæ,& ſic ſem- -icndendamh. dd 10z bonis rationibus: quiatpræſ criptio(inquiũt)intro- perrem quam poſſidet, pignus eſſe,& pignoris iure * heenpun is en ducta eſt ad eeltinenendum aliquod ius for matum, ſe poſſiidere agnoſcit, id eſt, loco& nomine debito- at hoſtda 6G 4½ʃ ⅜ 4 non ius e ueſt in omnib. tit de præſcriptio- ris, non ſuo nomine, cum nemo ſibi cauſſam poſ nz dee.. 97 fr nn 1 nibus. Snu 2 Denuu& Abb. in d. c. 5. quoniam. ſeſſionis mutare poſſit, J. 3.. illud. de acq. poſſ.l. non ſo- kentam ſt, 9 9 u.Sld dnt 10 Item præicr Jhrio 8 quædã exceptio, quæ pr æſup- lum.. quod Vulg. de vſuc. Nam per idem inſtrumen- umdia cditon drun lnter r Dnitactionern. znf Pr. natioefupponi habir tum, quo oblatum habet debitorem ſcit ſe oblatũ i hignori 4 cuniaftatu i 105 Wemhe 4. 6 3 Pignoraritla non eſt ius for⸗ ad reſtituendum pignus ſoluto pretio. At † qui ſcit 114 12 undichreſs 1 matum, ſed ius demũ formandũ, quæ competit de- rem alienam, velalieno nomineè ſe poſſidere, nun- f.4een. a ,e. 8 iO, A7 R, e pr b 3„e,r5, na 433 zu mũ oblato pretio,.. rem. omnis de pign. att. præ- quam præſcribit, l.¹ quis fandum. in pr. ibi Bar. de acq. 11gn 1„ 2 2..—. „ Ran a, quolinxu 4 106 terea eſt regula. quod quæ ſunt meræ t facultatis& poſſ.&f d. l.pignori. de vſuc. cum himil. ſup. vbi notat Ca- „ des memint Pauliy 144 1 liberi arbitrii, non præſcribuntur, ſicut ire vel nõ ire ſtre.& Bal. in l.i aquam. 3. col. Cod. de ſeruit. Maxime 107 via publica, l.viam publicam ſ.de via publ. Nam fet- iamſi quis mille annis nõ ierit, vel ierit, per id nullũ ius acquiriturvel amittitur pręſcriptione, vt per hoc actio vel oblatio naſcatur in futurum,&.o ſſeſſ.:6. 3.1. elin! ſolet. in verbo qualitate. de off. procon. Hinc pul- cre decidunt Cyn. Bal.& alii legiſtæ,in l.. C. de ſer.& aa. quod ſi quis per longiſſ. tempus ierit ad molẽdi- 108s num Talterius ad molendum, quod contra eum nõ oritur ius veloblatio, vt& in futurũ poſſit cõpelli, vt eat ad molendinum, cum iſta itio fuerit meræ fa- cultatis, vt ſingul. notat Abb. in c. Abbate ſune. den§. 109 quodſſi quis multis annis hoſpitio ſuſcepiſſet nobi- ẽ vel epiſcopũ aliquẽ in domo ſua, per hoc non ob- ligaretur in futurum vlla præſcriptione, ſec. nnociin c. cum ecel. de cau. poſſ.& propri. vt refert S Deſ euuſe 1. cent. 3. ſic offerre debitum eſt in mera facultate de- no bitoris, poteſt etiam f quãdocunq; debitum offerre, & relaxare pignus, teſte Panorin o.quoniam. Ideo etſi „. mille annis non offerat, non magis præſcribitur illa kadem concluſioproih Eo k facultas offerendi& luendi pignoris, quã via publi- oſs, quarum fotei ca. Ethoc maxime procedirin debitore, qui poteſt es duma Neu h alteri creditori offerre per modũ iuris, non per mo- vero æquitate Can onica præter poſſeſſionem, quæ eſt ſublata, etiam requiritur bona fides, ſine qua nulla fcurrit præſcriptio, propter vitandum pecca- 113 tum. c. poſeſor malæ fidei. ext. de R. I. lib. 6. c. vigilanti. de præſcri. Et licet ius ciuile non adeo ſtricte Pnam fidem requirat in odium negligentis domini, maxi- me in præſcriptione 30. vel 0. anorum: Tamenin præſcriptionibus, cum de peccato& ſalute animæ no agitur, ſanctio Canonica eſt attendenda etiam in fo- ro ciuili, gl. in d. c. poſſeſſor.& d.c. vigxlanti. S& c. vlt. de praæſcri. Deci. conſil. 30 5. Mynſdin 06. Cam. Imp. cent. a. 06.6. Bart.I priuilegia. C. de ſacroſ-ecel. Alex. conſ. 26. & 69. lib. 3. vbi dicit, quod exceptio præſcriptionis u nõ currit ipſi creditori cum ſit in mala fide. Idem te- net Caſtr. in l.. col. 2. Äe vſuc. Qua ratione Pc. Gerar. in ſing. 15. dicit& tenet, quod nec pacto retrouen- 118 dendi præſcribatur contra Ang. d. conſil. ††.& alios ſupr. allegatos. Denique facit illa quoq; ratio pro iſta concluſione, quod iniquum † eſſet dictum mona- u½ ſterium cum alterius locupletari detrimento; præ- ſertim vbi nulla negligentia poteſt imputari domi- no. l. nam hoc naturæ. ſ. de cond. ind. l. quod noſtrum. —— man hyporhecxi à 4 Nyporhecaria acdio Ann dedne Morl, doſtans. Mperer Poſlquam lo Dedere clcitur. 0d& t. 110. obſcruatur ſcllt 14 K npler„ 8 n le 5 A FraS. Aℳ⁴. Mract. de pig 414 . ime. 1. 74 autmodiconuentionc E hd A z 81 1. 4 883, etiamſi mod Er m en Drugfer zne ] 11 60 certum g er n rucdus excedant teng Odum, mhilominus habet en Apeecium, licut ſimin † ak athter us contentus cſſ. ₰ — — — ₰ 4 82△ 1 — ra pecuntæ creduæ, 1ſea& an K gr. un prumts9 lo. iur. 1 dum ſimplicis&mere facultatis. Item venditori, qui f. de R. I. Et fcũ præſcriprio per ſe iniquũ præſidium 1²0 rna tt St. uon cuntef. 9 dtar ex pacto offerre poteſt emtori pretium,& rem ven- dicatur. Auth. vt eccleſ.S. ſicut. col. 2.& iſti patres ſci- 1a. Acnarr. auc eff„00./ℳ9 ſa ditam redimere: his nõ admodum reluctamur præ- entiam habeant rei alienæ, minus quã alii debent ſe 4 o odlato deb? En “ . n Od⁴o non lnt m tar napu. ³ e, quod—Bn * 8 5 — Aer X P QnS 44 4 8 8 9 Ap 44 Sendan. ſ. tan* tia competat ad tuendum pignus. At poteſtatiuæ nung/ daß nemlich kein Pfandt ſich bey dem glaͤubiger ruieirs cultsnee 4 conditioni, quæ conſiſtit in mera poteſtate implen- verjaͤhret/ ſonder alweg die loſung vnuerhindert aller 4. ſ. MN., 1 1 tis nunquam pręſcribitur, quia etiam vltimo ſpiritu preſcription ſtat hab/ im Rechten viel beſſer gegruͤndet/ duſ.edamduu,. vitæ impleri poteſt ſaus quoq, H.puto:ſf. de hered. in- vnd aller vernunfft vnd billigkeit vnd Rechtem gemaͤ⸗ au ſtramqucop 8 Hit. cum ſimi. Hinc eſt quod filiusf. optime poteſtin- ſer iſt/ dañ die ander opinion deren zu wider. Derwegẽ e noaem, h nn ſtitui heres fſub cõditione poteſtatiua, vtſ¹᷑ Alexan- auch nicht allein die Rechtslehrer gemeinlich alſo dieſe „ otem pro driam ierit, nõ autẽ ſub cõditione caſuali, ſeu mixta, opinion fuͤr die wahrhafftigſtvnd rechtmeſſtgſt halten/ 3FA m. Vd I vlt.i pater. Cde inſtit.&; ſubſt. ſub con. fac. cum talẽ ſondern wird auch nach derſelbẽ in allen hohen vñ ni⸗ G„ * oitur quod deh EO pck ““ ſcribi. Panor. ſupr. dicto loco. contrarium in Camera obſeruandum etiam in pacto retrouendendi, Mynſ. cent.:¹.0.16. Gail.pracl. obſ.lib. 2. 653. Idem de obla- tionib. aliis, quæ via actionis competunt. iuxt. Bart. Aiſtinci. in d.l,pign. f. de vfuc. Mouentur& alia ratio- ne Dd. quia talis facultas offerendi debitum ſimilis eſtconditioni poteſtatiuæ, quia in poteſtate eſt de- bitoris quandocũq; offerre debitum, vt pignorati- cõditionẽ poſſit toto tem pore vitæ ſuæ adimplere, & ſic nullo tempore præteritus dicetur. Vnde ar- guit Bart. in d. l. pignori. ſi præſcriberetur talis con- ſuper ea fundare, cum ipſa eccleſia præcipue † cul- 121 trix iuſtitiæ eſſe debeat, nec pati aliquid contra iuſti- tiã fieri in ſe vel in alterũ, vt dicit tex. in c. 1.§. 1.dealie. eu. etſi ſenim magnꝰ fauor eſt religionis. l. ſunt per- 122 ſona. ff. de reli.& ſum. ſun. tamen non aliis fauoreTre- 123 ligionis iniuſtitia facienda eſt. c. ex tenore. de fo. comp. c.imper. de dona. in 6. Auß welchem alls erſcheinet/ daß dieſe andere mey⸗ dern Gerichten/ ja auch am Kay Cammergericht dar⸗ nach gevrteilt/ vnd in der Practick(welchs die beſte außlegung iſt der Rechten)alſo gebraucht vnd gehalteẽ. 5 s Abb.— monlt 39 1 X ditio poteſtatiua contigeret, quod filius reperiret ſe Hinc practicus Pap. in for. reſp. rei in verbo præſcri- b rae, A 9 aliquando præteritum,& ſic rumperet teſtamen- ptionis:n. 2 ½. inter ceteros modos& caſus, quib. ceſ- — u Cl3 7 4 4 19, tum: at cum poſſit inſtitui ſub conditione poteſta- ſat omnis præſcriptio, etiã illud ius oferenäudd 1 Vl tiua dd. ll. eſt dicendum, quod ei non præſcribatur. cõpetit debitori, numerat. Ildem teſtatur Sain ·§. 9,-sase 23 140 Præter has rationes Bal. conſi. 322. lib.l. etiam quaſ- aclionum. hanc opi.in practica ſeruari. Ibi fere be aee urcom 1 Ad dam alias nouas rationes, quando ius offerendi non le exemplum referens huic noſtro caſui ‚de quodã 27 Tuſ m 1. 299 præſcribat creditor contra debitorem, hoc caſu no- nobili, qui villã quandã cum iuriſdictione pignori X„4.1 ma 22 .5.1 1 1 nrc 108 b obligauerat, quam poſt 100. vel 200. annos inuenit literas obligationis: ex quibus iſtum nobilem ob- tinuiſſe ſcribit& recuperaſſe pignus. Et hanc opin. tanquam iuri, rationi& æquitati magis conſonam ſfequitur Camera Imperialis, vt reſtatur Mynſing. ohſeru. 16. cent. ¹I.& obſer- a. cent. 4.& Fichar. ad Iil- lalob. adeo vt hodie apud Germanos omnis illa con- trouerſia debeat eſſe ſopita, ac ſi lege aliqua eſſet de- 14 ciſa, cũ ſententia rſupremi iudicii ad inſtar Principis vim& auctoritatem legis habeat,. 1.f. de offic. præf. 125 præto. Nam Camera eſt loco præfecti prætorio, me docente obſer. 42-. cent. 1. fa. 1.2. 5. deinde. ff. de orig. iu.& g. ſenatuſconſ. Inſtit. de iu. nat gen. Zaſ. onſſql. 10. aas colum. I. vol.I.& communiter dicitur, res f iudicatæ pro veritate habentur, in l. ingenuum. de ſtat. homi- num. l. res iudicata. de reg: iur- b Vnd wiewol die widrige argumenta ſupra pro prima opinione adducta feines widerlegens beduͤrf⸗ fen/ ſo iſt doch leichtlich auff ein jedes inſonderheit zu antworten. Et primo non obſtant inprimis adducti textus, A.l. ſicut. d. l. omnes.l.cum notiſſ. C. de præſcript. 30. vel 40. an. ex quibus infertur, quod omne ius præſcri- batur: at offerendi ius quoddam eſt, ergo præſcribi- tur. Quia reſpondetur ſecundum Bart. in d./ pigno- ri.& melius in d. l. ſi rem.. omnis.& Henning. in d. conſil. de pign. quod præſcribatur omne ius forma- tum, 64 tale ius formale non eſt ius offerendi, ſed „ 2 cet dominii, quod habet debitor in re ſua propria, licet oppignorata: ſicut is, qui cõmodauit rẽ ſuam vel depoſuit, quandocunque repetere poteſt. Qui- n7 libet fenim moderator& arbiter eſtrei ſuæ..1. non ſolum.. qui pignori. de vſuca.!. in re mandata. C. mand. Item loquuntur contraria iura de iure offerendi, quod inhæret actioni natæ,& iam competenti, cui præſcribitur, ſecundum prædicta iura. Sed hoc ius offerendi, quod debitori competit, nulli actioni na- tæ inhæret, ſed demum naſcitur actio oblato pretio d.§. omnis. Actioni autem nec dum natæ præſcribi 128 non poteſt: non entis enim † non ſunt qualitates. Ita diſtinguit Bart. in d. l. quem ſequuntur communi- ter Da. quia variis modis ius offerendi competit, vt ſupra pro deductione ſecundæ opinionis& con- cluſionis noſtræ diximus. Secundo non obſtant ſupraſallegatæ gloſſæ, quæ contrarium aſſerunt, quia illæ ſaluari poſſunt in illis offerendi iuribus, quæ iure actionis competunt, quale competit creditori aduerſus alium credito- rem priorem velpoſteriorem, per actionem hypo- thecariam, d. l. cut. d. cum notiſſ.. ſed cum illud. vel quale competit venditori ex pacto retrouendendi iure actionis præſcriptis verbis, vel ex vendito, d. I. 2. C. de pac. em.& vend. vel quale conceditur Domi- no aduerſus redemtorem ſerui captiui iure rei vin- dicationis, J. l. in Hello de capt.&æ poſthlim. reuer. Non autem in aliis offerendi iu ribus, quæ non iure actio- nis competunt, ſed aut per modum exceptionis, vt d. l. Paulus.§. I. de except. dol. aut per modum puræ facultatis, vt in pignore luendo, aut in præſenti hy- poth. Nam dictæ gloſſæ indefinite loquuntur, non vniuerſaliter. Indefinita autem locutio in quolibet particulari verificatur, vt dicunt Dialectici. Et licet vnam opinionem ponat, tamen etiam alteram po- nit,& ſic quaſi ſub iudice litem relinquit, vtramque Dyn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. opinionem referendo ſimpliciter. Tertio non aduerſatur allegata ratio, quod cre- ditor perpetuo teneretur in incerto eſſe,& quod infinitas ſit euitanda, ne dominia ſint incerta, a./ Nam ad hoc reſpondet Petr. Gerard. in d. ſuo ſngul 19. Quod cum verba contrahentium ſunt apta im- portare infinitatem(prout in caſu noſtro) Da die Herrn von W. ſolchen Zehenden/ zu welcher zeit ſie wollen/ widerumb loͤſen moͤgen) tunc infinitas to⸗ leratur, l. in annalib. Cod. de fl. l. ſi ita ſtipulatus. f. di jideiuſſ. Et hoc propter verbum, quandocunque, us uod importat infinitatem, alleg. Bartol. in l.qubo- na.§. vlt. de dam. inf. Zu dem hat die infinitas nicht ſtatt an der vngewißheit/ Aber diß fals weiß der inha ber des Pfands wol/ daß das Pfand nicht ſeyn eigen tbum iſt/ gleich wie ein commendatarius oder depo. ſitarius, vnd das ers nicht in ſeinem namen/ ſondern in des Pfandsherren namen/ beſitzet/ qualis infini⸗ tas non abhorretur in iure. Sic ſemel Dominus, perpetuo cenſetur Dominus eiuſdem rei: hæc infi- nitas non abhorretur: vt& ſemel heres ſemper ma- net heres,. etſi ſine. de min. Vnd hat ſich das Klo⸗ ſter H als inhaber deß Pfandts/ dieſes langen ver⸗ zugs/ daß es in ſo langer zeit nicht geloͤſet worden/ viel mehr zu bedancken/ dann zu beſchweren/ dañ es die zeit das vnderpfand genoſſen. Welcher Genieß one zweiſ⸗ fel mehr dann 20. M loͤtigs hetten jhnen ertragen köͤnnen/ deſto weniger ſie ſich der langſamen Loͤſung zu beſchweren Non obſtat quartum, daß dieſe Loͤſung iure actio. nis gebure/ quia hoc negatur, nec eſt verũ: quia non competit actio pignoratitia, niſi oblato vel exſolu- to pretio: quod eſt in facultate debitoris; praſer- tim in antichreſi, A.!. ſᷣrem.§. omuis. de pign. ac.& d §.vlt. Fnſtitut. quib. mo. re con. ob. Nec obſtat etiam quintum, quod iuri offerendi præſcribatur ex pa- to retrouendendi, ergo& pignoratitio contra- ctui: primum ideo, quia illi multum diuerſi ſunt contractus, vt in prima quæſtione dictum eſt. Nam in venditione transfertur dominium, licet commu- tabiliter propter pactum retrouenditionis, in pi- gnore ne poſſeſſio quidẽ transferatur, ne dum do- minium, vt dictum est ſupra ex l. 2. pignori 85 ſimilib. Deinde quia etiam pacto retrouendendi non præ- ſcribitur propter ſimilitudinem pignorationis, ſe- cundum plures Dd. Gerard. d. ſing.:¹S. Eulgoſconſi. 23. Bart. conſi. 22. col. 7. verhi. capio nunc. lib. a. idem conſl- Ft. Col. 7. Verſi. capio ſecundo. lib. I. Cha J.con ſi.11.vſTad fin. ſaem in conſuct. Burg. rubr..§.l. nu. 1o. de qunet- iam Phil. Por. lib.. com. opin. 7g. 3§. ſecundum quam opin. iudicatum etiam non ſolum in Parlamento Burgun. teſte codem Chaſſa. ſed etiam in Cameru lm. teſtante Mynſ.obſ.’G. cent.¹. vbi plures allegat pro hac opi. quod pacto de retrouendẽdo non præſcribatur vnquam: ergo multo minus pignoratitio cõtractui. Pariter non obſtat ſexto, quod iuri adeundihere- ditatem,& aliis quibuſdam facultatibus præſcriba- tur. Primo, quia male infertur ex vno aut altero par- ticulari ad aliud diuerſum particulare: quia ex par- ticularibus nihil infertur, vt vulgus Dialecticorum⸗ ait. Deinde quia valde differunt ius adeundæ here- ditatis,& ius offerendi. Nam heredis aduerfarius poſſidet: debitoris aduerſarius non poſſidet. Item heres ante aditionem non habet ius quæſitum ſe demum per aditionem hereditatem acquirit,& ſer cedit — — anulo ſkucqulre dromnon tu reſcipuons nrreditofi. N ktominus miſemne Deaiado inmenonäli Oodog onætdeitane ſemileguicen onpollletat dnorgoruspro drhaben bler kkuneſeſ da ſngersderzet — El. Arardona Mrnan vor M Aanrdief ſhdacmn Kle (tbhjee Her tRninorichndr dodon tioni f t Dauncril mmalhingetar n Ktauilcht ¹ A wan ſoluntat AunanxKerrer vocen tur Dominus An Reſponſ. Iuris. Decad. X III. Reſponſ.II. cedit in ius,& obligationes hereditarias actiuas& paſſiuas, l. cum heredez. H. de aca. poſſ. Debitor autẽ ante& poſt pignorationẽ ius dominii retinet. Idem de opin.& aliis facultatib. a facultate luendi pigno- 129 ris diuerſis. Vulgo autem notum eſt, ex † ſeparatis nihil inferri. I. Papin. de min. lſi vero.. de iur: ſol. matr. 130 Nam t ſeparatorum ſeparata natura eſt, l., in fin. de salum. Socin. conſi. 1ο⁴. Septimo multo minus obſtat argumentum a pacto legis commiſſoriæ. Nam ideo odio credito- rum tale pactum commiſſorium in pignore prohi- bitum dicitur, non quod in aliis caſibus pignus præ- ſcribatur, ſed quod in aliis contractibus, vt in vendi- tione, non ſit æque prohibitum, ut toto ti. de leg · com- miſſ. vel quod alia pacta& conuentiones non æque ſint prohibitæ, vt pactum arανε& ſimiles ho- neſtæ pactiones. Imo magis facit id argumentũ pro ſecunda noſtra opin. quia ſi non expreſſe licet paci- ſci de acquirendo pignore, ſi ad certum tem pus ſo- 109 vnhuͤndig/ von wegen& cauſſa pietatis kraͤfftig ſeyn/ vnd jhr wirckung haben/ ſicut præter ceteros in pe- culiari tractatu latiſſ. pleraque priuilegia piæ cauſſæ congeſſit. And. Tiraqein tr. de priuil. piæ cauſſæ. Vbi in pPræfationef inprimis monaſſerium& eccleſia, inter i36 pias cauſſas recenſentur,& relicta pro anima, quæ o- mnibus ceteris reb. eſt anteponenda. Vbi etiam pri- uil. 133. diſputat fan pœnitere poſſit, qui ad pias cauſ- 17 ſas donauit? Et cõcludit ex ſentétia Romani& alio- rum, quod licet aliquando poſſit pœnitere is, qui donauit, tamen ſi defunctus ſit donator,& heres eius velit reſilire, ſiue pœnitere, quod non poſſit etiã re integra, alle. ²„ſ 2g0..!1.Jf. de iu. dot. addens hanc ra- tionem. Quia, inquit, heres, quantũ maxime poteſt, debet& tenetur ſubuenire animæ ipſius defuncti, & exſequi, qui viuus depoſuit pro ſua anima. c. in li- teris de rapto:c. parochiano. de ſepul. Zum vierdten iſt auch ein groſſe gunſt/ die Krieg vñ ſpaͤnnigkeit zu enden Dieweil dann in langer zeit nie⸗ on bhorrcturt&ſ f1 lutum non fuerit debitum: multo minus tacite per mand eigentlich gewuſt/ wie es mit dieſem halben Ze⸗ dlenf ſne 4 n præſcriptionem acquiri poteſt dominiu mpignoris henden geſchaffen/ vnd H Herman vielſeliger gedaͤcht⸗ als mnhaber dcß pfr B 1 creditori. Nam quod quis non † poteſt expreſſe, id nus /in ſolcher vngewißheit dieſen halbẽ Zehenden hin⸗ aßesinſſolan 4 multo minus poteſt tacite. Iaſin l.cum quid. in 6. li- geben vnd verſchenckt/ ſo kan es nicht gar fuͤr ein pur V mit. jj ſi cert. pet. —— wi. Dlaa acoctanum argumentum contrarium de . achn. uf 1= n immemoriali præſcriptione ‚dici& reſponderi po- 3 dann 10. R längs r ſa. teſt. Quod, quamuis tätum tempus ſit loco tituli& Alowanzerſeſichde trm. bonæ fidei, tamen non eſt loco poſſeſſionis, ſine qua cc nemille quidem annis præſcribitur res, quam quis odſtar quatum daß Ffi. non poſſidet. At creditor nõ poſſidet pignus, ſed de- ire qun hoc negatur, 1Stin bitor potius prout ſupra late eſt deductũ. Ergo&c. dt actio pignoratitia, n Derhalben bleibt obenmeldte zweyte concluſion vñ o: quod eſt in faculſ= unms meynung feſt/ daß nemlich die præſcription vnd ver- ntichrcfi rem.ſ. 8 lengerung der zeit/ dem Herrn Conſulenten gantz vnd aftrat. 7uib. me.;ecin—dtelſ gar vnnach theilig ſey ꝛc. n, quod iuni cferten& Eiſ Erledigung der dritten rage. rouendendi, ergo& 1en VBon der donation vnd Vbergab/ ſo weiland Herr num ideo,cchill m„Herman von W. jeziger Herrn Conſulenten umum ſdeo,c[ Herr Vatter/ dieſes ſtreitigen halben Zehenden wegen m, man 9 vielgedachtem Kloſter Him Jar 1§α07. gethan/ ob die⸗ vone tnnsfemardo dn ſelbig jetzt des Herrn Conſulenté vorhabender Loͤſung r propter actum rc— g9 verhinderlich vnd nachtheilig ſein moͤg? Welche exce- de polſeſſo quidẽ r 2 1 ptio donationis fuͤrwar mehr ſcheines vnd anſehens , vr dctam eft upra 9 9 hat. Dann erſtlich ſagt man gemeinlich/ was einer quusttiam facto iS M einmal hingibrkvnnd verſchencket/ das iſt nicht mehr r propter milttudi a 3 ſeyn/ Et nihil eſttam conueniens naturali æquitati, grredd B 3 133 quam f voluntatem Domini, volentis rem ſuam in 4 8 al⸗ierfcipii Eà 4 alium transferre, ratam haberi, l. qua ratione.. nihil. 31 b Jſan lautere donation vñ Verſchenckung/ ſondern wird vil mehr ein vbergab tranſactionis cauſſa& liberalitatis genandt/ per l.r. f. detranſait. vbi, fqui rem certam& 138 indubitatam liberalitate remittit, proprie donare dicitur, qui vero rem incertam& dubiam remittit, verius tranſigere dicitur. Zu dem iſt es nicht ein freye vnnd gratuita dona- tio, dieweil die Patres dagegen verbunden/ Jahrzeit vnd Seelmeſſen ꝛc. zuhalten/ quod proprium eſt trãſactionis, tranſaclio nullo dato. C.de tranſatt. Do- natio autem gratuita remiſſio certæ rei eſt, 1. 1. S 139 29.·de dona.l. donari. de R. I. cum ſimal. Lites autem& res dubias tranſactione finitas inſtaurari vetantiura multipliciter. Nullus enim erit litiũ finis, ſi a tranſ- 140 actionibus bona fide interpoſitis cœperit facile di- ſcedi.Ifratris. C.de tranſel... vult. ſf. ad Trebel.& ni- hil humanæ fidei tam congruit, quam ea, quæ placu- erunt † ſeruare, l. non minorem. C. de tranſa. vbifnon 141 minorem auctoritatem habere dicitur, quam res iu- ¹42 dicata, in l. 2.. de iure. Hinc de prætextu quidem in- ſtrumentorum de nouo repertorum † tranſactam 143 rem retractare licet.ſub prætextu.:¹. C. detranſe l. ſub ſpecie. Cide re ind. Et ne Imperiali quidem reſcripto reſuſcitari poteſt list tranſactione finita.. cauſſas.(.144 detranſ. etiamſi pars aduerſa conuenta& placita nõ eu ecundu. HF. de acq. rer. dom.. per traditiono. nſtit. de rer. diuiſ- ſeruet, quia aliis remediis compelli poteſt ad ſeruã- Hl Aeu Zum andern iſt ein gemein Regel/ daß der Erb in dam fidem, vtpote actionem præſcriptis verbis, vel GCAN TEn ſeins Vorfahrn/ den er geerbt hat/ fußſtapffen ſtehen/ ex ſtipulatu, ſi ſtipulatio interuenit, licum mota.iue cem.Spn.— 6 “ͤ vnd ſeyn contract vnd handlung zu haltẽ ſchuͤldig ſey. apud.l.ſi profundo. C. de tranſa.& etiam prima actio- dcuum ctuam ,1 334 Heres tenetur præſtare f factum& contractum de- ne, ſi ea actione vetus non acceptilatione ſublata ſit he cadem-A4 1 1 functi, cui ſucceſſit,& cuius perſonam refert& re- in tranſactione. l. cum propouas. 2. C. de pac. Vocatur 1076cent. 1, praſentat pro portione ſuahereditaria, I ea, uæ a enim tranſactio, quaſi tranſit a lite& finitio li- 143 pacdo Henerou Jrari patre. C. de teſt. mil. l. cum a matre. C. de rei vind. liſi ab tis. l.:..*de pac gl.in l. 2. C. de tranſact. exceptio li- — rec nulto u 3 riali eo. C. de lib.cau. cum concurd. tis finitæ appellatur A.lrfr atris. c..& ibi gl. de lit. con- Tron obſht no d abe Surnemlich vnd zum dritten/ ſo einer etwas vmb reſt. Ang. Inſtit. de exception. b 21 quibulcam n Gottes willen/& ad pias cauſſas hingibt/ wie diß orts Zu dem allem vnd zum fuͤnfften/ iſt es lenger denn , tiumaleinken pure vmb Gottes willen/ vnd vmb aller deren von W. 30 40. 0.60. Jahr angeſtanden/ daß ſolche vbergab 2 livetlum feelẽ heil willẽ/ mit gedachter H. Herman dieſer ſtreitt, geſchehen/ nemlich ſeither von 1507. Jahr her/ in wel⸗ * hilinfettu’ s 3 gen Zehenden dẽ Kloſter H. freyledig geſchenckt. Nun cher zeit alle Rechtliche zu ſpruͤche vnd foͤrderungen bos oih nade oiff iſt menniglich wiſſend wie hoch ſolche piæ cauſſæ fuͤr verjaͤhret vnd præſcribirt werden/ toto tit. C. de præ- mndequnn. 6 4. Nr; anderen † gefreyet vnd priuilegiert ſein/ alſo das viel ſcripr. 30. vel o. ann. Kus offerc s. 5 ¹ contract vnd handlungen/ ſo ſonſt vnfoͤrmlich vnnd Aber dieſer vnd dergleichen Peſachen aller vngeach⸗ 110 Dn. Ioach. Mynſin g. Iuriſconſ German. Lehenguͤtern die præſeriptio ſtatt habe/ vt voluit gla. 66 tet/ welche vielleicht da einer ſein eigenthum hingibt/ moͤchten ſtatt haben/ hat es doch dißfals viel ein ander meynunz dann wie in propoſito themãte angemel⸗ det/ ſo ſol dieſer ſtreitig halbe Zehend nicht der Herrn von W. eigenthum/ ſondern von des Biſchoffthum H ihnen zu Lehen ruͤhren/ vnnd fey ein alt ſtreitig Le⸗ hen/ feudum antiquum. Vnd ſo dem alſowere(dann ich ſonſt keinen ſchein deßhalben geſehen hab/ vnd mir auch kein inueſtitur deſſen zukommen) moͤchte auch ſolche donation oder vbergab/ jetzigen regierenden Herrn von W vnnachtheilta vnd vnſchedlich ſeyn. Den inhalt der beſchriebenen Lehenrecht/ alle alie⸗ 244 nationes vnd verenderungen der Lehn ohne bewilli⸗ gung der Lehnherrn vnnd auch agnaren, es geſchehe gleich vnter was ſchein vnd titul es wolle/ gaͤntzlich vnd zum hoͤchſten verbotten ſein/ Alſo das auch vmb Eyds willen vnd ſalute animæ die Lehen nicht moͤgen alie⸗ nirt werden/ t. imperialem. de probhib. feu. al. per Prid. vbi interdicta eſt omnis alienatio feudorum, ſine conſenſu Domini&c. vt ibi.&&c. Quod& Lotha- rius ante conſtituerat, in cap. 1. de prohib. feud. alien. per Loth.&S c. ů. de vaſ. qui con. conſt. Loth. Ddl. in c. elientibus de alien. feu.& c.¹. ſ. præterea. de cap. Cor- ra. De conſenſu agnatorum, quod etiam is requi- ratur, habemus in c. 1.§. vnde. S&æ ibi Bal. de vaſ-decre. ara. c. 1. 9. Titius filios. ſ de feud. contro. ſit inter do.& ag. vaſ- capit.;/ de feud. pat. non alien. vbi communiter Ba. Quibus locis traditur, Auod vaſallus in præiu- dicium agnatorum nihil poſſit facere in feudo an⸗ tiquo, nedum alienare, ſine conſenſu agnatorum, etſi conſenſerit Dominus. Quia antiquum feudum agnatis dehitum eſt ex prouidentia primi acquiren- tis. Imo nec ſeruitus imponi poteſt in præiudicium 147 aliorum agnatorum, ſed † ſibi tantum præiudicat veaſallus, qui ſeruitutem imponi paſſus eſt, c.:.. quid 148 ergo. de inue. rei alien. Ita † nec pignorari poteſtfeu- dum fine conſenſu Domini, Iiertatrlditonem 145 rei pignoratæ, quia non dicitur † alienatum, poſt- quam res remanet penes vaſallum, c.:1.§. cullidis. ibi Bal de prohi. feu. alper Frid. Aluar in d.. præterea.& in c.. S.vlt. concluſ. q. quæ fue. ꝓri. cau. benef. amit. C Bal. d. o. imperialem.& l.alienatum. de V. S. Nam ge- zze neralisregula eſt, quod † quilibet ſibi, non alteri, in ſuis actibus præiudicet, capet. contingit. de tranſact. Innoc*& Abb. in c. auditis. de præſcri. Cum ergo alienatio huiuſmodi ipſo iure nulla ſit, nullum etiam iuris effectum habere poreſt. Nul- 151 lum f enim pro nullo& infectohabendum, Inulla. de adm. tut. l. quotics, qui ſutiſd. cog. Bal. in e. Nacolao. Iz ae appell.& †quod nullum eſt actus nomen nonme- retur, 1. Paulus de V. S. l.2. 9.j. quemad. teſt. appel. Dieweil dann ſolche vermeynte alienarion oder donarion krafftloß vnd nichtig/ vnd im anfang nichts ſoll/ ſo kan ſie auch durch die zeit nicht in kraͤfften er⸗ wachſen/ wann die wurtzel nichts ſol/ ſol der ſtam viel z weniger Eſt nunc vulgata regula: Quod initio nul- lum eſt, tractutemporis non conualeſcit. d. c. impe- Ii4 rialem.& l. quod initio de. R. I.& ex radice f infecta, morbida& vicioſa, nil niſi vicioſum produci poteſt, 155 ſ viua matre. Cade bon. mat.l. qui id. ſf. de don. A pri- mordio tituli totus formatur euentus, vt dicitur in .1. C. de impo lucr. deſcri. lib. 10.& vt Poeta canit, Fi- nis ab origine pendet, Kein boͤſer Baum kan gute fruͤchte bringen. Matth. 7. cum ſimil. Vnd wiewol etliche der meynung ſeyn/ daß auch in VI in d. 9. praterea de cap. C orr. quam opin- etiam Bal. lac. de Belui.& Alua. ibi tenent,& princeps canoniſtarum Joh. And. in add. ad Spec. tit. de feu. vbi hanceommu- nem dicit, quam s Dynus conſulendo ſequendam eſſe meminit,& Schurf. Juam ſequitur conſil. gr- ent.¹ So iſt doch das widerſpiel die warheit/ daß nemlich kein præſcription oder verjaͤhrung in Lehensſachen ſtatthabe. Quod non ſolum per expreſſos tertus probatur, in d..præterea.& dic imperialem. ibi, Nul. lius temporis impediente præſcriptione,&c. quæ eſt v. niuerſalis †locutio, ideo vniuerſaliter accipienda& m intellige nda, l*..generaliter. de bo. poſ. con. tab. Nam ſicut fqui dicit omnes nihil excludit, 7. Julianun. Hein 1ſt tacito. dæ lega. 3 l.· ci quidã. de vſutr.l. aprocuratore.(. mand. Ita qui † dicit nihil, velnulla, nihil includit, 1 fin. ff. de lib.& poſt h. I. ſi is qui. Vtrum. de reb. dub. Abb.& Io. And. in o. genero. de offi. ord. Et feumlex ¹⁵* non diſtinguit de præſcriptione aliqua, nec nos de- bemus diſtinguere, I. de pretio. de publ.in rem alt. ve- rum etiam probatur communi Dd. calculo, qui ita docuerunt& conſuluerunt, quos omnes referre ni- mis longum eſſet, videatur conſi. ¹. Zaſ. vol. 2.& So- ein. conſi. e⁰. in cauſſa communitatis caſtri. cola. verß. 3. Ss vlt. vbi poſt And. de Fern.& alios ſummos Teudi- ſtas ita concludit, quod in feudali materia excluſaſſt omnis etiam longifſ. temp. præſcriptio, cui etiam plures Dd. excellentiſſ.ſubſcripſerunt, verbi patet,& multo plures pro hac opin Dd. tenent, quam pro alte- A. G Firmatur etiam hæc poſterior ſententia pluribus gentibus rarionibus, qualis inprimis eſt ſupra di- cta ratio. Quia ſcil. initium ſit vicioſum,& radix vi- ciorum, ex qua prohibita eſt omnis alienatioin feu⸗ dali materia, vtantea dixi. Pro qua facit elegam do- ctrina iuris. Quod vbi lex aliqua prohibet aliena- rionem alicuius rei, quod etiam mcelljeenun prohi- bita præſcriptio, ne f quod vna via prot ibeatur, al- 14 tera permittatur, I.vbi. S& ibi notant gl. Bar.& QOa. ae vſuc. Abb.c. cum non liceat. de præſcr.& hanc tenet et- iam ipſe Bald. in l. C. ne rei domi. Et in l. vlt. C.in qu cauſ.in integr reſt.& l.2 de vſuc. videtur ita commu- niter teneri, quod ⁊ alienari prohibita, etiam drebi igh bita fint præſcribi. in d. conſi. ¹. Zaſei ⁰.lib- z. habetuf, maxime vbi etiam lex nominatim&ſpecialiter pro- hibetnon ſolum alienationem, ſed etiam præſcri- ptionem, vt ind. c. imperialem. Pro hac opin. facit publ vtilitas, quia publice † intereſt, vt in corrupta nt ſint regna& imperia. Nam eneruatis& annihilatis feudis, milites †ſeu vaſalli non tam facile præſtare ³s poſſunt ſeruitia, tert. in d. c. imperialem. Intereſt 1se enim dominorum, diuites habere ben eficiarios& ſubditos locupletes, in Nouel. vt iud. ſi quoquſifiſt„ & publica vtilitas quibuſuis priuatis cõ modisptx- ¹⁰ ferenda eſt, tex. in l.. Cod. vt ne-l in emt. ſpecſſe exss lib.:o.l.iubemus. C.de SS. Eceleſ. Nec obſtat quicquam d.§. Titiuus filior, f de feus. cont. fuer. inter do.& ag. vnſ. vbi alienata res feudz- lis in remotiorem agnatum præſcribitur anno. Pa. tio contra proximiorem agnatum: ſi vero in xtra- neum ſit alienata(vt Hoc noſtro caſu) præſœribitut 30. annis, iuxta glo. ibid. verboper annum. bt feudum fuit licite alienatum cum conſenſudomt- ni, licet ſine conſenſu agnatorum proximiorum, vt eAluar: ibi in caſu figurut. per ditt. titui. de Vn eus. frufuxn. 3„Nuatſah danduenaen. did danſen rfercen Nan fjo gemochlgnn 1Alrjachuag rrun enne puns ct ſuii vnran fcoaſend dtroräignorar ß bnne lnadel Uaawnnfaein toundlcamd bmurlun Haccieitur, n 1j andequibus nrolm iner faüma Slqus KSachtauch buntasen, eneuwercken d ſaemdißſe munribabid ſeehltur quü der mülpaltgan 17 lenaſa n b * 44 dtmguere, denaad 3 um probatur communi.b, ant& conſluenunt qu 10 gum cſict, videꝛtur ei r 14. fn cauſſa cammunit 1inn one Pii nf And. de ſenn. J a eanciadit, quodin feudi M eiam longiſl. temp. i S n 2 excellentiſſſubſenx amg uyri bac qpin Qan un ꝛur ctiam hrc doſteri AI dasrmionius, qualis 1e nc 1 Quſcll innumſtt 1 er quaprohibita ſtoſ t rim ten antes durxi Drꝗ dt ars. Lod bilexaliq 1 di cuis rei, quodetia 12 le ſcripbo,nef quodvi t vtlis mittntur, Kubi. Sibin 213e 3run ven bceat deéj 2u AAdun. C. erel de an mteer Ie lader 4 din nen dwod falenarip e lu 3 4 4 △ T perſcribi. m4. canſ., 3 bictum lexnomin EA M, dond e 100 n alienatone= 1d 90 ſol 1 1 bg a rud. c.merube l 13 nl „oublcef!—h t, Qul N 9—tdr Kimperu. Nim 6= ei ademm. r — ₰ 4 2u vaſall 1 a 1 1 ſcruitia, tex nd⸗ t Cr(Luites e minorun n un 170 lctes, in N cadh 0 uolctes!* tscd 1 1. 2 uibulut 1 † nillts q eõ 2* Cuu. 7„ cKbtern „ 4ℳ§Ecd 2 2 dees.4*, K M 2 auicquam eruu “ un 4 enl 3 3 7 ¶ 4. 1 00n 4 pc, tall 4ασ ibitl, mtel 1„ u * natum. em ag„e modofend ig.1 miotem d/ nprort. 1Dr. benata u 5 uuut, 2 1 3. d K„ 5 Jhd ve 4. col9 5 s,uut2 lenatu 47 1 a fuft, u nuſ une cont SoB 4 Reſponſ. Iuris Decad. XIII. Reſponſ. II. feud. alien. per Loth.& per Erider. Sed in noſtro ca- ſu nihil appparet de Domini conſenſu Epiſc. S. H 168 Ergoftnulla eſt prorſus illa alienatio, nec poteſt ex v- na parte valere, ex altera non valere, I. ſi ita ſtipulat. Hin fin. de ope. lib liſi cum dier.§. vn. fr. de arb. l. in cauſ.de proo.l.2· de acq. poſſel. Caius. de manum. l. Iulianus.§. ſi quis colludente. de act. em. 4 Zum andern/ wirdt auch vom Herꝛn Conſulenten angezogen/ daß ſein Herꝛ Vatter von ſeiner Gerech⸗ tigkeit zu ſolchem Zehenden nicht gewuſt/ vnd zu ſolcher Vngleichheit denſelben hingeben/ welches auch auß dẽ zuvermuhten/ daß der Herꝛ Conſulent erſt newlich die Pfandverſchreibung gefunden/ darzu wirdt auch vn⸗ wiſſenheit in frembden Geſchichten mehr vermuhtet vnd præſumirt dann die Wiſſenheit. Dann er ſeiner Voreltern Verſatzung/ ſo fuͤr viel Jahren geſchehen/ leichtlich nicht hat moͤgen wiſſen. Kegulariter enim 169 præſumitur † ignorantia potius, quam ſcientia præ- ſertim facti alieni,l.verius. ubi gl. no: ſf: de prob. Card. in cle. 1e9. J. de conſang.& affin.& Balan l. quicung, col. ( de ſeru. fngit Maran. in lis potest. ſf. de acq. hered. n. 296. Nun iſt aber gewiß/ daß in allen Contracten vnd Handlungen niemand weiter obligirt vnd verbunden wird/ dan ſein Wiſſenſchafft vnd ſein Gedancken ſich erſtrecken. Nam fœonſenſus obligat,& ſine conſenſu 170 nemo obligatur, lin omnib. l.oblig· min. in fin. de act. et 171 obl. Et factus agentium operantur vltra intétionem eorum, leg. non omnis. ſfiſi cert pet. At qui errat aut i- gnarus eſt ſui iuris, quomodo confladine poteſt? 17² cum T conſenſui nihil magis contrarium ſit, quam error& ignorantia,(ſi per errors f. de iuriſ.l.legitimaã. 173 de peti. hered. Ignorans † non videtur velle, enunti- 174 are,l. rer. f. de inoff teſt. cum non præſumatur animus donandi, lcum de indeb. de proba. l. cuius per errorem de reg. iur: l.cum quis&s l. cumm falſa. C.de iu.& fact. ign. Hinc dicitur, nõ am plius videri actum& tranſactũ, 175 quam de quibus fuit cogitatum. Liberalitatẽ fenim captioſam interpretatio prudentum fregit, lcum A- quiliana.& l. qui c tutorib. g.i.& 2.& 3. jf. de tranſact. Es zeucht auch der Her: Conſulent den Betrug deß Gegentheils an/ welcher gantz vnnd gargreifflich auß dem zumercken/ daß ſie die Pfandsverſchreibung hin⸗ derhalten ê/ biß ſie jetzt erſt newlich vom Herꝛn Conſulen⸗ ten gefunden worden. Daß aber ſolche doloſa& capti- 176 oſaftranſactio vel renuntiatio nichtig ſeyn/ bewerth nicht allein der textus in A.l.cum Aquiliana s dal. qui cum tutorib. vbi dicitur, quod nõ tam paciſcitur quã decipitur qui per fallaciam inductus tranſigit, ſed et- iam ſup. allegatus tex. in I. patris.& d.l.ſub prætextu. C. 177 detranſact. vbi bona fide finterpoſita tranſactio mi- nime poteſt reſcindi. Nam multum refert, res dubia fiat probabiliter, an per euidentem calumniam ad- uerſarii, priori enim caſu valet tranſactio, etſi re vera minime fuerit dubia, dummodo ꝓbabiliter lis me- tuebatur, L.2. C.de tranſa. Sed poſteriore caſu, quan- do eſt manifeſta& deprehendenda aduerſarii calu- mnia, vt quia reus ſubtraxit vel occultat inſtrumenta actoris, qui ꝓpter perdita vel non adperiẽtia inſtru- mentatranſigit Nam ſi poſtea inueniat inſtrumen- ta& iterum agat, reus vero excipiat de tranſactione veldonatione, actor poteſt eum repellere replicati- one doli, d. liſub prætextu. de tranſast. Ita pulcre do- cet Bar:in l.in ſumma. in prin.. de cond. inde. vbi dicit, quando dolus committitur in calumnioſe litigan- do, tum omnino nullus eſt contractus tranſactionis, 111 qui ex ea lite ſequitur, d. l. in ſumma. in pri. Quando vero dolus committitur in inducendo quempiam ad tranſigendum, tunc valet quidem ſummo iure tranſactio, † ſed ſuccurritur læſo per exceptionem vel replicationem doli, A..ſub pratextu. quod& Zaſ⸗ dicit in paratit. tit. de tranſat. Das ſeynd drey treffliche ſtarcke argumenta vnnd Vrſachẽ/ warumb dieſe Donation oder Vbergab/ deß Herꝛn H. von W. richtig/ vnd ſeinem Sohn/ dem je⸗ tzigen Herꝛn von W. an ſeiner Anſprach zu ſolchem Zehenden nicht præiudicirlich oder nachtheilig ſeyn moͤge. Die vierdte Vrſach deß Herꝛn Conſulenten zure⸗ den iſt/ daß die Muͤnch die Conditiones im Reuers begriffen/ mit Jarzeit halten/ vnd dem Herꝛn von W. darzu zuerkennen/ ꝛc.nicht gehalten noch erfuͤlt/ das iſt auß den vberſchickten Actis nicht zubefinden. Dann die Verſchreibung lautet alſo/(Daß die Jahrzeit vnd memorien der abgeſtorbenen Herꝛn von W. aͤhrlichen deß Montags nach der octaua Natiuitatis Mariæ ſol⸗ legehalten werden/ da ſie es aber auff den benandten Tag nicht halten koͤndten/ ſollen ſie es allezeit acht Tag zuvor wenn ſie es haben werden/ zuwiſſen thun.) Haben ſie es nun auff einen andern/ dann den be⸗ nandten Tag gehalten/ vnnd den Herꝛn von W. nicht darzu verkuͤndet/ ſo hetten ſie dem Reuers nicht genug gethan/ moͤchten derhalben per exceptionem repellirt wordẽ/ ſo der Herꝛ von W. im Beſitz were des Zehendẽ/ per l ci proponas 2. C.de padt. quia nõ t ſeruanti fidem nec ipſi ſeruanda eſt fides, vt ibi dicitur,& in c. fran- genti. de reg. iu. lib. G. Sonſt ſo er nicht im Beſitz were/ es were dann deßhalben ein ſtipulatio darzwiſchen ko⸗ men/ als dann moͤchte ex ſtipulatu agirt werden. Sonſt ſo er nicht im Beſitz were /ꝛc.) Oder wo die ſti⸗ pulatio auch vncerlaſſen/ ex præſcriptis verbis, vt la- tius not. in d.l.cu proponas. Nam †quæ ſub certo modo & certis conditionib. donantur, niſi modus& con- ditio impleatur, reuocari poteſt donatio, tanquam deficiente cauſſa finali, ob quam facta eſt donatio, 1. Titio centum 2. reſp. l. quibus diebus,&- Therrmus minor, de cond.& demonſt. vbi de maxima modi per Bart. 5 per(anoniſtas in tit. de cond. ad po. l.:I.& 2. C.ide his quæ ſub modo. c. ceſſunte. de appel.& Tiraq. in regula ceſ- ſante cauſſu,& c. Euerh. in locis a cauſſa. Vnd irren die von erſt vnd wider den Herꝛn Con⸗ ſulenten obangezogene argumenta gar nichts: quia ea ſunt intelligenda de legitima donatione vel tranſa- ctione, quæ rei alienabilis,& bona fide, deniq; ceteris paribus facta eſt. Nec quicquam facit hoc loco fa- — 79 180 uor piæ cauſſæ: quia f non fauendum eſt piæ cauſſę, 18 t vt aliis fiat iniuria, cum contra naturam ſit aliquem cum alterius iniuria locupletari, ca. ex tenore. de fo. comp. fa. l. vlt. ĩ.ſed ſi quis. in fin. C.comm. de legat. Deci. in o. i. col. fin. de conſtit.& in o. in potentia col. 33. de probat. quem locum Cicero eleganter quoq; tractat in orat pro domo ſua, quam Dodius libertatis Deæ di- cauerat, cum ipſius graui iniuria. Es heiſt/ Honora DEV M de tua ſubſtantia. Vnd hiemit ſey die dritte Frag in partem negatiuam auch abſoluiret. Die IIII. Frag. Mach dem die Patres viel ermelts Gottshauß H. ſich eines Gerichtlichen Proceß beruͤhmen/ ſo dar⸗ 182 uber dieſes ſtreittigen Zehenden halben ſolt gehalten ſeyn worden/ vnd alſo exceptionem t rei iudicatæ fur- 1 83 KK 32 112² wenden/ welche Exception zwar einer groſſen Wuͤr⸗ 184 ckung iſt/ vnd auch †exceptio litis finitæ genent wird/ Inſt. de excep..item ſi in iudicio tecum.& ibi Ang.& to. tit. ſf. de except. rei iud. Vnd aber deßhalben nichts anders/ dann ein Qutt⸗ tung in actis mit B. ſignirt anziehen/ ſo kan ich darinn gar nichts befinden/ daß einem gerichtlichen Proceß gleich ſehe. Es bekennt darin Benedictus Priorvnnd das gantz Conuent deß Kloſters H. daß jhnen der Ed⸗ le Junckher Barthel von W. 150. Reiniſch Goldt⸗ guͤlden geben/ fuͤr ihren Schaden/ ſo er jhnen mit ſei⸗ nen Helffern auff jhrem Acker vor demſelben Cloſter gelegen/ vmb deß halben Zehenden zu Landaw Hat⸗ mersbach zugefuͤget hat/ in maſſen der Biſchoff zu H. geſprochen vnd bedingt hattdarumb er iure quittirt/ iſt ein priuat Bekaͤndtnuß/ welche keinen Gerichtlichen Proceß erweiſet pro ſcribente, vulg.: iurib. Dazu folgt darumb nicht darauß/ daß der Biſchoff ſolches Ge⸗ richtlich geſprochen/ cum etiam vt arbiter velarbitra- tor, vel etiam vt amicabilis compoſitor es moͤchte ge⸗ ſprochen haben/ quæ inter ſe multum differunt, iu- 185 dicium farbitrium, arbitramentum, vr per Da. in rub. de Arbi.& Speo. eod tit. Jtem/ ſo iſt derſelbige Spruch nicht deß Zehendenden halben ergangen/ ſondern von wegen eines zugefuͤgten Schadens/ vnnd thaͤtlichen Eingriffes/ auff ein Acker vor jhrem Cloſter geſchehen. 186 Resfautem iudicata veltranſacta non extenditur ad alias res& perſonas,( nus. S. ante omnia. ff. de pac. I. 187 cum Aquill. qui cum tutoribus: ff.detranſact. Sicfex- ceptio rei du licara prodeſt, ſi agatur de eadem re, nõ ſi de alia l.1. Cod. de exec. re.l.cum qucritur& totit. de excep. rei iud. Derhalben iſt auff dieſe Frag keiner laͤngern Auß⸗ fuͤhrung von noͤhten/ ſondern kuͤrtllich zuſchlieſſen/ daß ſolche vermeynte exceptio rei iudicatæ dem Herꝛn Conſulenten an ſeiner vorhabenden Action auch gantz nicht verhinderlich noch nachtheilig ſeyn kan. Sonder⸗ lich dieweil in angeregter Quittung jhme ſein Gerech/ tigkeit zu dem offt geſagten halben Zehenden zu Lan⸗ daw Harinersbach außtruͤcklich vorbehalten wirdt/ welche Clauſul mehr fuͤr den Herꝛn von W. dann wi⸗ 188 der jhn iſt. Cum illa † clauſula, ſaluo iure,&c. omnia iura ſalua& illibata reſeruet ac cuſtodiat, l. ſ debitor. §..1i gl. Bar. f. qui. mod. ꝓig. ſol. vt latius ſcribit Zaſ. conſ. 12. n. 96. li6.1. Es hab dann der Gegentheil andere beweiſung rei iudicatæ, ſo muß er dieſelbigen darthun/ quilibet enim ſuam intentionem probare debet, ſi- ue reus ſit, alioqui ſuccumbit in ſua intentione. Die fuͤnffte vnd letzte Frag. SD e letzte Frag/ wie der Herꝛ Conſulent die Sach anzugreiffen/ nachdem in oberzehlten Stuͤcken vnd fragen auß angezogenen Fundamenten der Rech⸗ ten klaͤrlich erſcheint/ daß der Herꝛ Conſulent der widerloß viel berůrts halben Zehenden/ befugt/ hat ſich ein jeder Aduocat auß den oben reſolutionibus leicht⸗ lich zu weiſen/ Nemlich/ dz er der Herꝛ von W. die 2ꝛ0. Marck loͤtigs Silbers ꝛc. wie die Pfandverſcheibung vermag vnd inhelt/ erlege/ vnd dem Cloſter oder Mo⸗ nachis offerire, vnd da ſie es wegerten anzunehmen/ confignire/ vnd hinder den wechſel oder Richter Stab nach Lands Gebrauch vnd Orterlege t welche auch ſo 189 viel iſt/ als wann ers dem Glaͤubiger ſelbſt erlegt/ vnd . bezahlt hette/ iuxt.lacceptam.l. ex prædiis. C. de vſar. l. obſignatione. Cde ſol.& l. vlt.(.de luit. pig.&l. vlt. Cde Pac pig. Dn. Joach. Mynſing. Iuriſeonſ. Germãn. Folgends hat er actionem pignoratitiam, quam intendere poteſt coram eius monaſterii competen- te iudice, wie bey der erſten Frag deducirt iſt/ maxime tenore li pecuniam& tot. tit. de pig. act. ſi pecuniam, inquit Martianus debitor ſoluerit, poteſt pignora- titia actione vti ad recuperandam rlaæenouv. Nam& cum pignus ſit, poterit hoc verbo vti, wie dieſelb Acn⸗⸗ on der Aduocatus cauſſæ wol wirdt in libello zu for⸗ mirn wiſſen. Vnd ſo der Beclagt Apt excipirt de præſcriptione, kan man replicirn/ dz in Pfandſachẽ kein præſeripton wider die Loͤſſung ſtatt hab/ vnnd daß alſo auch am F Cammergericht practicirt werde/ wie hierbey bey der andern Frag außfuͤhrlich angezeigt worden. Da dann der Apt ercipirt de donatione per parè- tem actoris facta, iſt darwider auch zu replicirn/ daß ſolche Donatio gleichfals auch kraffloß vnnd nichtig auß Vrſachen oben bey der dritten Frag vermeldet fuͤrnemlich daß es Lehen vnd in Lehenſaché kein aliena⸗ tion ſtatt hab/ zu ſampt andern daſelbſt vermelt vund angezogen Vrſachen. So auch excipirt wuͤrde de re olim iudicata,iſt die⸗ ſelbe auß der Quittung cum clauſula conſeruatoria nicht zubeweiſen/ wie bey der vierdten Quæſtion ange⸗ zeigt worden. Vnd alſo wie oben bey einer jeden Frag inſonder⸗ heit außgefuͤhrt/ ſchlieſſe vnd achte ich Rechtens ſeyn/ doch eines jeden mehr Verſtaͤndigen beſſere Meynung vorbehalten. b RESPONSV M III. SVM MARIA. 1 Duaces L. ſunt praſider prouincia L. 2 Praſides prouinciarü habent omnimoda iuriſdittio- nem ciuitatum, terrarum& locorum omnium, merum o mixtum imperium. 5 Ciuitates villæ& caſtra alteri ſubiecta no intelligun- tur habere vllum territorin,iuriſcliclionem, per- tinentias aut appendices, ſed tantum murori am- bitu clauduntur. Kectori vnincrſitatis ſiue ciuitatis competit de iure oommuni ſimplex tantum iuriſd. in caſtloleuiorib- non etiam merum ò mirtum imperium. Fus imponendi collectas non competit niht habentim- alia. 6 Emptor non preſumitur iattare pecuniam ſuam, ſed hoc agere, vt accipiat tot, tantique valors res, Juantam ſun pecunia commodat ipſi. 7 Angumentum a precio ad re⸗ emptas cum padto re- trouendendi,argumentari licet. Exilio aliquem punire, meri imperii eſt. 9 Verba Vogtey/ Vogtgeding/ vnd Rechtgedinger⸗ licantur. 3 !o Verba Vogtey/ Vogtgeding/ Rechtgeding dein⸗ Saxonico idem ſignificant,& latine per verlun iuriſclictio efferri poſſunt. II Ferbum Vogteygericht vnd Gerechtigkeit/ non ſim- plicem ſed omnimedam iuriſdlicl ionem inferunt. 12 Conſuetudo interpretans einen Vogt der Statt yro eo, qui non tanium de cauſis ciuilibus, ſed etin cri- minalibus cognoſcit, ius confiſcandi& aucupandi vacantia exercet, Valet etiamſi non réperiatur 13 Conſuetudo optima interpretatio. ſëripta. 17 Conſuetudine acuſi vicinarum regionum locorum G&cinitatum quus ligatur, niſi doceat ſe exenum Simmunem. 1 Verba Niniu. „. Nän . 95 dune Numn ifau „ Amtennn eltaum Pg(uulta 1 1 d 21 Nnmen⸗ ꝛ Kdmn SanN, Apenad nuuun „ uzun⸗ tanti ean Unilidn yetleu Ixruuug leneryyſt I Auhamye ulan. PAnſdighun luwujjſ Nrſtikſ uijheciali I lunachu e Nautinnus H Tonagener Cluuſti gen aulier e, 1I Generalia kaatynnyna ke luepraan uhi n ts Tahauuuę- . as erauxi 4 Junſ 6 dußs Buuſamptandem M n Naachen. daapmwäͤrdec ereg an falſowieoben bey einer e 1 Cudnt ſchlteſevnd act ddemeht Verſtändig e mn 12 LESPONSV TAn SvuMAII 4. vnt yr ſterprouinciæ ruainciarũ habent en inwx aunatun, terrarum m 16 mn Smartan imperiu a rule caſtra altern, un auiere vlam terntunm u oyeruca, ſed 1Ie—m ldan'xr. umerſſtatu fiue cuui:! im Di wplertantemiu. A9 aum weran maxtus Hx lu2 end uletla non com A' urT uctare n 7 nun yreſami r U 4Cc; 1 as vecunucomna d 1117 aram aprecid ad Ie tvilil 4 Naatae Dosten DVogta A 7 e 58 A AA . at, G 1 * * 4071 puut tut, 2 1n Reſponſ. Iuris. Decad. XIII. Reſponſ.III. 113 per ita interpretanda ſunt.. 16 Interpretatio veraa prattica ſumitur. 17 Iterpretatio ea in dubio accipienda eſt, quæ com- muni vſui conuenit. I Verba quæ ſemel certam ſgnificationem habuerunt, non poſſunt ex poſt facto aliam recipere. 19 Opinio quæ ab obſeruantia roboratur, teneri debet. 20 ſau vel venditio loquens de iuriſclictione ſim- Iy Verba certo modo interpretata vſugq, obſeruata ſem- pliciter intelligenda eſt de mero mixtoq, imperio, CSiuriſlittione in ſpecie 21 Turiſclictio ſimpliciter prolata importat merum es mixtum imperium. 22 Definitio cui competit, eidem& definitum copetit. 23 Definitio conuertitur cum ſuo definito. 24 Jariſditlio generaliter prolata ſignificat poteſtatem de iure publico introduttam cum neceſſitate iu- riſclicendi,& æuitatis ſtutuendæ, 8 quam hæc Poteſtas iwriſdliltionem de ſui natura coplettatur. 25 A retentione nominis arguitur ad retentionem ef- Fectuum. 27 Nomen debet eſſe conueniens rei. 2 Nomen appellatiuum in dubio eſt attendendum. 29 Res denominantur ex accedente qualitate, intelli- gunturq, diuerſ ex qualitatibus. zo Argumentum ab etymologia ſumtum de iure eſt validum. 26 Qualitas rei ex nomine, eiuſq; effettu dignoſcitur. 31 Kes quæ in alio continetur, cum omnibus ſuis con- tentis contineri cenſetur. * 32 Turiſdlictio dici non poteſt, quæ non vniuerſaliter 5 7.» 1 7. 5 perfelte ius dicit,& iuſlitiam exercet. 1 33 ſuriſclittio eſt genus ad imperim ẽ o adiuriſdlittioné. 37 Genere poſito ponuntur eius ſpeciees. 5 Analogon per ſé poſitum, ſiit in ſuo excellentiori fi- gnaſicarrn,⁶. 36 Luriſdlichionem habens dicitur habere omue⸗ qua- liwates iuriſcictionis de qaa generaliter diſponitur. / 57 Turiſcittio ſine vlla exceptione concéſſa intelligitur, niſi ſpecialis doceatur exceptio. 35 Contrattus emtionis eſt bonæ fidei& largæ inter- pretationis. 39 Verba generalia generaliter ſunt intelligenda. oο Clauſula generaliter poſita, idem operatur ac ſi ſpe- *..—«ℳ—. æialiter& nominatim expreſſis facta fuiſſet. gI Generalitas generaliter intelligenda, vt ſalua ma- . neat proprietas ſermonis. 4 Inteipretatio verborum vniuerſalium quæ fit in- dubio, omnia comprehendit. 43 Verba vniuerſalia in dubio complectuntur omnia, quæ excogituri poſſunt. 1 8 4 I niuerſalis negatina plurimum operatur. Naatiua vninerſaulis potentior est,& amplius ne- gat, quam aſſirmatio affirmat. 46 Oratio afirmatinua licet in primo attu verificetur & reſtringats ſecus tumen eſt in negatina, qua in infinitum attenditur. 77 Indefinita affirmatiue prolata non æquipollet vni- uer ſali de proprietate ſermonus. 45 Indefinita negatine prolata aquipollet vniuerſali. 49 Interpretationes ceſſare debent, vbi omnia per ſe ſunt clara. Fo Verba vbi ſunt clara, cauillationes verborum locum non habent.. l Verba contrattus habentur pro textu. 72 Textui magis eredendum eſt, quam gloſſæ. Iz Inducta ad diminutionem operari debent augmen- tum, t diſpoſitio locum habeat. Iuriſdiictio incipit geri per ſolam iuriſdlictionem, eiuſq, commiſſio est iuriſdittionis. y Cauſſæ cognitio cui decidenda conceditur, eidem Ppermiſſa etiam cenſetur exſecutio. b ĩs Judex qui eſt ſeg, intromirtit de cauſſa præparante, poteſt etiam ſe intromittere de cauſſu præparata. J7 Oppoſitum in oppoſito idem operatur, quod propoſi- tum in propoſito. 19 Connexorumindicium idem eſt. Prouiſio facla de vno includit id quod cohæret. Iy Antecedens qui vult videtur velle con ſequens. 6 Iuriſdictio cui indulta eſt, ei ea quog, cõceſſa intelli- Lunturſine quibus iuriſdiltio explicari nõporeſt. 6: Juriſdictio quæſita nò eſt, ſnon perfecte ſit quæſita. d Liberatus non dicitur, cui non eit perfette data li- Beratio abeundi. Inutile& nullum in iure noſtro paria ſunt. 6. Opus imperfectum lex ignorat. ër A maiore indice adinferiorem appellare non licet. 67 Fuferior maioris ſiue ſuperioris errorem corrigere non potest.. 6 5 Juriſdittio ampliari& prorogari nequit. 59 Cauſſa meri imperii non potest etiam conſenſa partium dari non habenti.(poteſt. o Appellationis ius ad ſuperioré pertinens remitti non 71 Princeps expropriando& penitus abdicando do- minium, an dicatur alienare principatus, dominia & inriſclictiones. 9 72 Trinceps in totum alienando territorium iuriſcli- ſtioné vel dignitatè eſt homicida ſuæ dignitatis. 73 Publicare bona eſt ius regale. Princeps nunquam videtur concedere per verbage- neralia publicationem bonorum. 7 Confiſcare ſolus Romanorum Imperator,& quibus ipſeé hoc indulſérit poteſt. 75 ſu re dubia nihil magis attendi debet, quam veriſi- militudo. 4 75 Veriſimilitudo iuri communi conſona merito pon- Aderanda eſt. 77 Teſtes, quori dicta conſonant diſpoſitioni iuris com- munis dicuntur veroſimilia deponere. 7 Argumentum de teſtibus ad ſcripturam valet. 79 Probationes enidentiſſimæ, violentæ præſumtiones& firmiſſimæ rationes plenam fidem faciunt. go Argumentum ab inſolitis non valet. 32 Succeſſör in officio reputatur eſſe eadem perſona. 6 Surrogatus in locum alterius, debet eſſe einſdlem in- ris& conditionis, cuius est ille in cuius locum ſubrogatur. O Aprimordio tituli poſterior formatur euentus. F Iuriſdlittione ſuper aliqua ciuitate alicui conceſſa vel vendita, non venit merum ò mixtum impe- rium, ſed ſimplex tantum iuriſcliltio. 76 Infendatus de caſtrowel ciuitate cum iuriſdictione non poreſt concedere ſiatuta. 97 Luriſclictio quando ſpecialiter,& quandogenerali- ter conceſſa intellzgatur. Merum& mixtum imperii, itemq, ſimpleæ iuriſ- dittio ſunt tres diuerſa ſpecies iuriſdictionis,& ha- bet ſuas proprias& diſeretas differetias eſſentiales. ꝑ Vendita ciuitate, cum omnibus ſuis iurib. non com- prehenditur iuriſdictio eheyes fundo, in quæ 3 ———— — — —* 114 Dn. loach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani ſunt erectæ furcæ, nec tranſit in emptorem, ſed domino reſeruatur. „o Furcarum erettio&ſt meri imperii. 91 Species quando referuntur vel reſtringuntur ad genus, tunc ipſum genus reſtringitur. 92 Kalatio limitata limitatum producit eſfectum. 93 ſuriſclictionem qualificatam hubens, eam ad in- ſlantiam partis aduerſæ præciſe probare tenetur, nec relenatur nuda eius relenatione. 4 Dno vbi idem ius circa vnam zandemq;, rena præ- tendunt agens de ſuo iure&s titulo docere debet. 9 KReemtio incerta per relationem ad actus iurisdi- Ctionis antiquos factam certificari non poteſt. 96 Kelatio ſi fiat ad id quod non est actus viciatur. 97 Di ſpecrale tertio competens ſemper exceptum eſſe dicitur in generali conceſſione. 1 95 Generi per ſpeciem derogatur.(obtenta. 99 Conſtitutio odioſa& coutra iu communc eik Too Praſés prouinciæ, prohibetur in locis particularib. prouinciæ tenere oſficiale quiſuo nomine cognoſcat. 1⁰1 Poteſtas&o iurisdictio contra prohibitionemiuris communis conſtituta non est extendenda, ſed ſtrittiſſime intelligendla. 102 Verba contrahentium debent eſſe aperta,& ſi non talia fuerint, debent interpretari contra coutrahentes.. 103 Princeps non debet in contraclibus ſuos ſubdito⸗ decipere, quin potius ei imputandum, cur aper- ius non fuerit locutus. 1 l½ Ciuitates pleræg, non modo libere ſed etiam aliæ inferiores 8 ſubietta principib. imo etiam villæ poſſunt habere non tantum iurisdittionem, ſed etiam merum mixtumg, imperium. 1 10 Jurisdictionis fines certi lege, priuilegio, pafto vel conſuetudine ſi ſunt præſcripti ac limitati, dili- genter ſpectati ſunt, eamq nunquam ex cedere Iicet. 1Toõ Dominium vniuerſale habens non cenſetur habe- re particulare. 1 107 Imperator eſt dominus mundi, non rerum parti- cularium munddi. 1% Argumentum ab exemplo valet. Iog AArgumentari a priuilegio vnius vrbis ad pri- b uilegium alterius non licet. 11o Exceptio ſempen firmat regulam. 211, Vox iudicium varia habet ſignificata és ſécun- dum ea intelligi debet. 112 Lurisditlio interaum genus interdum ſbeciem 113 Vogtey/ zuid proprie hignificet(denotat. 11. Derbum Recht geding amphibolon& ambiguum eſt vt vocabulum Vogtey. 111 Rechtgeding uid proprie ſignificet,& quæ cau- ⁊ ad ilud indicium pertineant. 216 Lurisdictio ſimpliciter conceſſa importat ouinimo- aAam iurisdittionem. 117 Lurisditlio nontantum ſimplex, ſed etiam meruns & mixtum imperium ‚ac etiam regalia præ- ſcribi poſſunt tempore immemoriali. 116 Botéſtas& obedientia præſeribi poſſunt. 279 Jus praſcriptionis immemorialts vim conſtituti, iuris& priuilegii obtinet, ac pro veritate habetur- 120 Diſponere nemo potesi de rebus aliene. 121 Emtio rei ſuæ non valet. 122 Noſtru quod eſtſemelamplius noſzru fieri nequit. 123 Traſumptio furisdicitur liquidiſima probatio. 12 Preæſumtio iuris dicitur eſſe veritas. 125 Probatio liquida vbi requiritur, uſſicit probatio er praæſumtionem iuris. l2 Indutta ad conſeruationem iuris noſtri non de⸗ bent operari diminutionem. 127 Inducta ad vnum eſfectum non debent operari contractum. 124 Indutta ad augmentum non debent operari di. minutionem. 129 Altus agentium non debent operari vltra eorum ntentzonem. 4 K 13°0 Qualitates aduentitiæ ſt variant non nocent, dum nihil in ſubſtantia mutetur. 131 Omma referuntur ad id vnde formam vim ori. 132 Cauſa primaà attendenda esl.(Linem capiuut. 133 Cauſa ſecunda ex influxu prima operarur. 34 Initium eſt fundamentum totius cauſa, ex quo to- tuts rei ſtatus clauditur. b 3 MKtus ſoquentes cum eorum qualitatibus trahun- tur ad primos. 6 8 156 Singula quæ non proſunt, cuncta inuant. 137 Commiſſio iurisdittionis facta alicui per princips præſumitur facta accumulatiue Ino priuatiue. 135 Lurisditlionis vocabulum in quibus caſibus non comprehendat merum mixts uć; imperiuns. 19 Doctoribus conſuetudinem allégantibiis non est an& quando credatur. 1 1I4o Conſuetudinus allegatio eadem Facilitate reiici poteit qua aſſeritur.(creditur. 131 Ditto praſtantiſſimi viri absq, Jurumento non 142 Doctoris ſimplicz ditto fides adhibenda non eflin hus quæ ſunt facti& in facto conſiſtunt. DPreſcriptio non præſumitur niß probetur. 44Q Fatta per ſenſum duntaxat dignoſcuntur. 141 Præſcriptio conſiderari non poteſt in ius, quæ vari modo obſeruata ſunt. 3 46 Conſuetudo vbi vario modo ſeruata eſt recurri. tur ad ius commune. 147 Poßidet is, cuius nomine poßidetur. 14„9 Iurisditlione mandatam ſuſcipiens proprid nihil Habet ſed eius qui mandauit iuris dictione vtitur. 129 Qui per alium facit per ſe ipſum facere widetun- ISo Præſcriptio rei ſuæ non valet. praſcriptum iutelli- gutun tantum quantum fuerit poſſeſſum. CASVS. SDJe geſchicht daruͤber ein Rechts beleh⸗ — rung gebeten wirdt/ erh aͤlt ſich vngefehr⸗ lich/ wie folget. Es hat Weylandt Hertzog H. zu B. vnd L Hertzogs O. Sohn/ hochloͤbli⸗ cher gedaͤchtuß/ de Rath der Statt L. im Jar 1493. auff einen widerkauff S. F. G. Vogich zu L. mit Gericht aller Gerechtigkeit/ vnd gu gehorung/ die da in jenigen Zeitten vnd vonal⸗ tershero darzu gehoͤrt hat/ in oder auſſerhalb L. gelegen/ nichts außbeſcheiden/ denn allein S. F. G. Hauß vnd Hoff binnen L. vnd was S. F. G. von Wein vnd Embeckiſchem Bier ſallendt haben/ vmb 2800. Goldguͤlden/ ver⸗ kaufft/ Vnnd iſt drey Jahr hernach/ nemlich * im Jahr 1497. ſolche Kauffſumma mit tzoo. Reiniſch guͤlden erhoͤhet worden. Solche Vogtey vnd Gericht hat der jets Regie⸗ b heh veder e Pruhexet ruffgben ſegang tades üſ DMz etiſelend uch fondern Gendhtzuhat daynchtg tmnr parch Nchadſolxge AAüͤch dnſehen a uchvon Er⸗ (i garaded u auggeſch ſeſaheſiht Nag ilappe angffondoe 1. 2a s bnenn, de, (e Acpwan danuinm un rade unch TAcdum. eeden tan , 44 den,ens tun von 9 4⁹ mxar facka ac aaau vocabulam i mebendu merum mixu ascan aerudixem 4 znande credaur. b Alegatu eaden m 1138 17α4 4 ernar. 1* 8 5 e Tan-I ſtmn 12 459 X men rr nu placr dicdofder s A a e an fai& a fackeq nuu ven yre amiturn i 12T 62 um danta xat 4 Oku. 3 4 1 lun Camderxrrnenp A 9 or4 Anf. erado TEr uris ma n, 4 en. at a, Caiu vomine⸗uſih 1. 19/ 1 1 Larone naudlan 1 ☛ Ipa d ruu u mandaut i M tunn 3 4. 5* 4 puh 6 114 1 aen per ſe pſt* 1Mem yeuu rei*⁴ uos Tavet. KS us 4 6 4 1 4 1 p am ratun uen 5 CASVS rſchicht deruͤber nt achetenwidt c R b ſst Es hat Wal E. 1 Hagoss O. 1 dmuß d Jath der 1 dlbas H feinen woerkeuf 6⁵ Ferichtaller Geret —— — 3 e eda m jenige 3 8 un rau gebort hat,¹ 9ff nicdts aſ 19 2 XA — 2 en—— S= 8— — —— 2= C — — — —— —— —— cumulatii Em An 4 — verſchienen 1572. Jahr wider an ſich erkaufft/ vnd das Kauffgeldt dem Rath erlegt/ vnd ein Vogt in die Statt verordnet/ die Vogtey vnd Gericht mit jhrer Zubehoͤrung im Namen deß Fuͤrſten zuverwalten. Nun geſchehen aber vom Rach demſelben Vogt jetzt vielerley eingriff vnd verhinderun⸗ gen/ in Berwaltung ſeines Ampts/ ſonderlich/ daß der Rath etliche/ ſo gewalt gethan/ vnnd delinquiet, ohne vorwiſſen deß Fuͤrſilichen Vogts ſelbs gefenglich eingezogen/ eines theils geſtrafft/ einestheils wider ledig gelaſſen/ Leut inn der Statt begleitet/ daraus verweiſet. Es will auch der Rath nicht geſtatten/ daß die ge⸗ richtliche Klage fuͤr den Vogt gebracht/ vnnd er Girariones darauff außgehen laſſe/ ſondern hat zwo Perſonen verordnet/ vorde⸗ nen die Klage taͤglich zwo ſtundt angehoͤrt werden/ die verordnete Perſonen fordern die Pariheyen vor/ legen jhnen gebott vnd verbott auff/ geben beſcheidt/ mandiren, fried gebott/ bezahlung/ vnnd exequiren es durch den Marcktvogt/ alles abweſendt/ vnd ohne wiſ⸗ ſen des Fuͤrſtlichen Vogts. b Dieſe zwo Perſonen zum Gericht verord⸗ net beſtellen die Gericht nach jhrem gefallen/ vnnd fordern dann erſt den Fuͤrſtlichen Vogt Gericht zuhalten/ wollen auch dem Fuͤrſtlichen Vogt nicht geſtatten/ das Wort zuhalten/ wann Partheyen vorkommen/ vnnd jhnen beſcheid ſoll gegeben werden. Die Bruͤche von Vnzucht will der Rath al⸗ lein haben/ auch von Criminal ſachen/ die Buͤrgerlich vertragen werden/ Item wollen dem Fuͤrſten das Geleit in der Statt nicht ge⸗ ſtatten/ noch den Arreſt vber die frembdet. Auch von Erbſchafften/ Heergewetten/ Fra⸗ wen gerade/ die Erbloß gefallen/ Deßgleichen von außgeſchlagenem Gut/ nichts/ Item vn⸗ derſtehen ſich von des Fuͤrſten Gericht an den Rath zu appelliren, vnd was dergleichen mehꝛ eingriff vnd verhinderungen ſeyn moͤgen. Hierauff wirdt gefragt/ ob nicht vnder den Worten(vnſer Vogtey mit Gericht vnd aller Gerechtigkeit) merum& mixtum Im⸗ peti mcum mmplici iurisdictione,& ſic tota& omntmoda iurisd ctio begriffen ſey/ vnd dem Nath gebuͤhren woͤlle ſpecialem ex⸗ emptionem zubeweiſen? Oder ob nach des Raths zu L. meinung/ ſingularis quædam ſpecies ſurisdictionis, oder ſimplex luris- d to darunder vorſtanden werde⸗ So viel nun dieſer Quæſtion oder Rechts⸗ frag erledigung betreffen thut/ muß ich an⸗ b Reſponſ. luris. Decad. XIII. Reſponſ. III. Negierende Juͤrſt/ Hertzog W. der Junger/ Hochgedachts Hertzogen H. Nepos, im nechſt 115 fenglich bekennen/ daß die Kauffoder Pfands⸗ verſchreibung vber die Vogtey zu L. mit dem Gericht/ etwas tunckel vnd vnklar geſetzt/ alſo daß darauß/ was mit dieſem worten Vnſere Stattvogtey/ Gericht vnnd Gerechtigkeit) gemeynt wirdt/ nicht wol zuerlernen/ denn fuͤr beyde Parteyen allerhant ſtadtliche argamen- ta vnd Rechtsgruͤnde angezogen werden koͤn⸗ nen. Erit igitur quæitio Sabbatina, vnnd ſchwerlich darin/ ohn weitere außfuͤhrung der vmbſtende/ ſo miteinlauffen/ zu decidirn, vnd entlich zuſchlieſſen ſeyn/ Ich will aber in dieſem meinem Nathſchlag die vornembſte tanda- menta, provttaq parte facientia einfeltig⸗ lich anzeigen/ vnd darauff was in dieſem zwei⸗ fel Hochermeltem Fuͤrſten/ Hertzog W. dem Juͤngern/ biß zu weiterer außfuͤhrung vnd er⸗ orterung zuthun/ oder vorzunehmen ſey/ kuͤrtz⸗ lich vermelden. Der Allmechtig woͤll ſeine Gnad darzu geben. Amen.— KATIONES ET ARGVMEN. ta pro Duce L. 7 WNd anfaͤnglich moͤcht man auff des Hertzogen ſeitẽ nachfolgende motiua vnndargumenta ge⸗ brauchen/ daß die wort(vnſere Stadtvogtey/ Gericht vnd gerechtigkeit) auff alle ſpecies iuriſdictionis, me- rum ſcilicet& mixtum imperium cum ſimplici iu- riſdictione, vnd alſo omnimodam iuriſdictionem koͤnnen gedeutet vnd verſtanden werden. Dann erſtlich ſeind die Hertzogen zu L. Præſides prouinciæ Landsfuͤrſten vber L ja die Stadt vnnd gantzes Fuͤrſtenthum L. iſt jhr Fahn Lehen/ Landr. lib.. art. 72. in glo. vbi B. Duces vocantur ſuperillu- ſtres. Nun iſt gar kein zweiffel daran/ daß die belehnte Fuͤrſten omnimodam iuriſdictionem vber jhre Staͤdte haben/ iuxta Zaſe inl. imperium. ff. de iuriſal. om. ind. vęrſ. go ita ſentio. col.( milnu) y. in fin. facit l.z. & A. lex omnibus cum duab. ſeoe. ff. de off. præſ. vbi firmatur, Præſides prouinciarum habere iuriſdi- ctionem omnium magiſtratuum Komanorũ. Ha- bent ergo omnimodam iuriſdictionem. Wie auch L den Furſten ſolche Hoheiten von dem Roͤm Kayf ge⸗ meinlich geliehen werden. In maſſen die Hertzogen zu B. vnnd L. vber etliche viel hundert Jahre jhre Kand in Lehen vnd gewehrſchafft gehabt/ genoſſen vnd ge⸗ braucht/ vnd alſo auff den jetzregierenden Fuͤrſten das Land L. kommen vnd gefalln/ auch von Kay Mayt. zu Lehen empfangen/ vnnd bißhero beſeſſen/ Darumb haben dißfals S. F. G. fundatam intentionem de iure communi, quo ad regalia, merum mixtumque imperium,& ſimplicem iuriſdictionem omnium terrarum& locorum, ac per conſequens etiam ci- uitatis L. quæ in Ducatu& finibus L. continetur. l. I. S. cum vrbem. ff. de off. præf. vrb. l. forma.. ſi ve- ro. ff. de cenſ. l. pupillus.§. territorium. ff. de I. S.& Deci. conſal. 529. Vnd wird demnach billich ratione præſumtæo- mnimodæ iuriſdictionis der Stadt& ſo ſich allein auff ein conſuetudinem, priuilegium vel præſcri- ptionem gruͤnden kan/ fuͤrgezogen. Sicut probatur in c. cum perſonæ. in fin. de priuil. lib. 6. Vbi, quando 4 116 habet aliquis ius commune pro ſe„ ſeu iuris com- munis præſumtionem,& alius innititur priuilegio, conſuetudini, vel præſcriptioni, non eſt aliquid in- nouandum contra habentem pro ſe iuris commu- nis præſumtionem.— Daß aber die Stadt L. keine præſumtionem iu- ris communis exercendi omnimodam iuriſdi- 3 ctionem fuͤr ſich habe/ ſolchs beweiſen viel klare vnnd vnwiederſprechliche Rechtsgruͤnde. Quia dett iure communi ciuitates, villæ,& caſtra alteri ſubiecta, non intelliguntur habere vllum territorium, iuriſ- dictionem, pertinentias aut appendices, ſed tantum murorum ambitu clauduntur, vt est text. in c. ſi ci- uitas. tit. de ſent. excom. lib. 6. Idemque expreſſe do- cet Bart. in extrauag. quoniam nuper. verb. Lombar- diæ. tit. qui ſint rebel.& conſil. 199. item in l. impe- 4 rinm. ſf. deiuriſdict. omn. iadic. S l. 1. ff. de dam. in- fett. Vbi inquit, Kectori vniuerſitatis, quæ con- ſtituit ſolam ciuitatem, ſicut etiam L. eſt) compe- tere de iure communi ſimplicem duntaxat iuriſdi- ctionem in caſibus leuioribus, non etiam merum mixtumque imperium, per text. expreſ. in l. 1. C. de defenſ. ciuit.& in Mouell. eod. tit. S. iudicare.§. audi- ent.& g. iuſurandum in fin. Idem quoque tradunt Ferra. in ſua pract. in for. lib. actio. conféſ- in verbo plenam omnimodam. Alexand. conſil. 43. De celer- rima. lib. I. Præpoſit. copioſẽ, in capit. I. de capi. qui cu. vend. col. 3.& Panorm. in c. cum ad ſedem. de t eſtit. ſpol.& conſil 62. lib. 2. vbi dicit, ciuitati& caſtro nihil eſſe deputatum pro appendice, vel perti- nentiis. Auß welchen allegationibus gnugſam erſcheinet/ 8 gnugſa daß der Stadt&. vniuerſalis& omnimoda iuriſ- dictio de iure communi nicht/ſ ondern dieſelbige den Hertzogen zu tanquam ſuperioribus Dominis al- lein gebuͤhre/ quia omnia, quæ ſunt intra limites ali- cuius Principis vel Domini temporalis, cenſentur eſſe de iuriſdictione ſua, niſi contrarium probetur. Zum andern ſagt der Kauff vnnd Pfandtbrieff/ das Hertzog H der Verkaͤuffer außzeucht das jenig/ was S. F G.· von dem ſtuͤck Weins vnnd Eimbecki⸗ ſchen Bier von alters hero hat nemmen laſſen. Dieſer außzug erweiſet/ daß die Aceiß von Wein vnnd Bier in die Vogtey gehoͤrig ſey. Diß iſt ein ius imponendæ collectæ. Darumb muß folgen/ daß die Stadtvogtey nicht ein ſchlechte Iuriſdictio, ſondern etwas hoͤhers 5 vnd anſehnlichers geweſen ſein muͤſſe. Quoniam f ius imponendi collectas non competit, niſi habenti Kegalia, c.z. quæ ſint rega. in vſib. ſeud. l.i. C. de ſuper. in d.ſ. placet. C. de excuſa. mune. lib. 1⁰. vbi ſunt aurei textus, quod ius collectandi ſoli Imperatori com- petat. Zum dritten iſt weiter vermutlich/ daß die Stadt⸗ vogtey nicht muͤſſe ein ſchlecht ding geweſen ſeyn. Deñ die widerkauffs ſumma iſt ſehr hoch/ nemlich zum er⸗ ſten 3200. goldguͤlden. Darnach iſt ſolche ſumma mit 1300. goldguͤlden erhoͤhet vnd gemehret worden/ thut in ſampt 4500. welches der zeit ein anſehnlich geldt geweſen/ hat Jaͤhrlich der Zinß zum wenigſten 22 5 goldguͤlden muͤſſen außbringen. Dagegen gehal⸗ ten was der Rath geſtehet/ iſt ein gantz geringes/ vnnd é nicht wol moͤglich/ daß es ſo viel renten koͤnne. Emtor T enim non præſumitur iactare pecuniam ſuam, ſed hoc agere, vt accipiat tot, tantique valoris res, quan- tam ſua pecunia commodat ipſi. Licitum itaque eſt, Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. a pretio ad res femtas cum pactò de retrouendendo argumentari, cum ſeſe inuicem habeant vt corre- latiua, a quibus argumentari permiſſum eſt. S&uerin top. c. 7b.& ert hac de re glo. in c. cum cauſſa. verbo ad alium. ext. de teſtib. Zum vierdten leſt ſichs anſehen/ in 9. wie die ock mit gerichten/ daß dem Rath als ein pertinentz der Vogtey verſchrieben ſey der gewalt/ die es verdienen/ nicht allein der Stadt/ ſondern auch des Fuͤrſten⸗ thums L zuverweiſen Verum aliquem perpetuo ex- filio f punire pertinet ad merum Imperium, pronut 8 Dd. communiter in d. l. imperium.& maxime Zaſ. ibidem. ff. de iuriſd. om. ind. tenent& concludunt. Zum fuͤnfften gibts die gemeine art zu reden in der Saͤchſiſchen ſprach/ daß das woͤrtlein(Vogtey) be⸗ deuter alle Herrſchafft/ die einer hat an einem ort/ per⸗ cõpilatorem Kegiſtri der alten Saͤchſiſchen woͤrter in verbo Vogtey. Diß regiſter befindet ſich in fine, des Lehenrechtens/ vnnd im Sachſenſpiegel Herrn Wolff Zobln von finibus. Vnd wird dieſe meynung bewehret im Landr art. 22. lib..item art. vlt. lib.. con- iunctis textibus Latino& Germanico. Denn an denſelbigen oͤrtern ſagt der Teutſche text/ d. art. 22. lib. 2. Das im Vogtgeding der Baurmeiſter rugen ſolic. Der Lateiniſch text hat das woͤrtlein Vogtgeding/ transferirt, in omnibus legitimis iudiciis. in vlt. art. hib. 3. wird geſetzt/ Sol man zu dem Vogtgeding ru⸗ gen/ ſtehet im Latein/ Iſti caſus ſunt in iudicio refe- rendi. Iſt demnach darauß klar vnd offenbar/ daß die alten Sachſen die woͤrter( Vogtey oder Vogtgeding) fuͤr rechte Gerichte verſtanden haben. Kecte igitur ſentit compilator dicti regiſtri von alten Saͤchſiſche worten etc. Dieſe meynung wird auch bewehret mit dem 47. art. iuncta Apoſtilla, im Weichbild/ dann am ſelbigen ort ſagt der text/(der Schuldheiß hatdrey Rechtgeding im Jahr) ſetzt die Apoſtilla darzu daß etliche leſen drey Vogtgeding/ gibt alſo zunerſtehen/ das die wort/ Rechtgeding vnd Vogtgeding/ ſynony ma ſeyn/ Hat es nun die meynung/ daß die woͤrter (Vogtey/ Vogtgeding/ Rechtgeding bey den Sach⸗!0 ſen eines bedeutens ſein/ vnd bey den Lateiniſchen koͤn⸗ nen per verbum(iuriſdictio) efferirt werden/ arge. foras. de V. S.& quæ ſcribit Panor. in rubr. ext. deiud. So folget/ daß wo das wort(Vogteygericht vndge⸗ rechtigkeit) allein ſtehet/ nicht ſimplex † iuriſdictio, 1 ſondern omnimoda, videlicet merum mixtumque imperium,& ſimplex iuriſdictio muͤſſe verſtanden werden. Bartol. in d. l. imperium. Eerra. in d. iib. allin. confeſ. verbo plenam& omnimod. num. 2. Oldraconß. 252.& Foa. And. ad Spec:tit. de iuriſcl. omn. iud. Zum ſechſten pro corroboratione prædictorum thut auch nicht wenig der gemein gebrauch/ ſeu com. munis vſus loquendi, da man gemeinlich einẽ Yogt in der Stadt/ fuͤr einen ſolchen Richter achtet qui non tantum de cauſſis ciuilibus, ſed etiam crimina- libus cognoſcere, ius quoque confiſcandi, occm- pandi bona vacantia exercere ſolet, quæ conſuetu- do eiuſmodi iudicis Imperium hactenus pro plena &omnimoda iuriſdictione † interpretata eſt Idque 12 ſufficit, etiamſi non reperiatur ſcripta, iuxta Bart- in l. de quib. f. de leg. Cum enim de interpretatione alicuius vocabuli quæritur, inſpiciendum erit, quo- modo ciuitas retro in caſibus emergentibus eo via fuerit: cum f optima ſit interpres conſuetudo vel 13 vſus. I.h de interpretarione. ſ. de legibus. ; Quo d — lodcöſder icca oritu tbrerm le polim e AeFautru 19 len che neridebethl de Anchar-n luodeölteu aum ſe fconcecho ne ſpletenin rio gluri demnſarſun 11 Thlxiuricdic ebee dentDä.n a. lunlamiu zumalcon uinylans& lanfay. 1 Idklde 5 artemſagtdr 1 d in Vegtzeding der Bau vrn deniſch terr hat das vi m in omnibus legitimi derſent Sol man ud an rmm Laten lü caſus ſ n Rdemnachdarauß kar achſen dewona Vogt fe Ganchte derfanden ſ 2 k r. Dreſemonung wi zm ert ſagt der tert(der de d dmaim Jahr) ſett die d „ 2 der Rechtgedingvnd, Reͤm Hatcsnundie mon d rda „DVostzeding Necht d⸗ 7 dedeutens ſan vnd ben Fr t erbam(iuriſdictio) t .8.& zua ſertlit Jane a „ daßwedaswort t e alen ſteher nicht annimoch, idelicet= M. ümplex ruriſcie Dl n, K& ump 82 — 6*— 1 1 —— 2——yõ——y— ——— 5 3—— =—— Reſponſ luris Decad. XIII. Reſponſ. III. 117 Quod autem in talibus cauſſis quis obligetur cõ- 14 ſuetudine † ac vſu circumuicinarum regionum, locorum& ciuitatum, niſi doceat, quo iure ſit ex- emtus aut immunis, clare tradit Cald. conſ a. de cen- ſib. aitq; Mar. Soc. conſ.:. num. 11. li. 2. ſtandum eſſe declarationi, quam dedit conſuetudo,& canſ. 53. nu. 29. 50.Szt-dicit, verba contractus ex conſuerudine & modo loquẽdi declarari. Quod etiam Aym. Cra- ue. conſil. Ioi· num. 4. 9 conſ. 201.&& 21 1in fin ſequitur. 13 Item verba certo modo interpretata, vſuque ob- ſeruata ſemper ita interpretanda ſunt, teſte Pariſ. conſil. Tõ, num. 3. lib. 2. dicitq; Alb. Brun. in 5. lib. conſtit. in d. interp. col.. a practica conſueta noneſ- 17 ſe recedendum. Et vera f interpretatio a practica ſumitur, ſecundum Bald. in c. 1. in princ. nu. 2. tit. de feud. Sic. non amit. Huic Alciat. conſonat conſ. 20. num. a.& conſil. Fon. nu. 7. dicens, eam interpreta- 17 tionem f in dubio accipiendam eſſe, quæ communi vſui conuenit. Et Andr. Natta. conſil. 1Aπmr nu. 17. Si dubitatur, inquit, de interpretatione, præualet uod cõſuetum eſt: Vera enim interpretatio a pra- dica ſumitur, vt ex Bald. dictum est:& verba, quæ certam † ſemel ſignificationem habuerunt, non poſſunt ex poſt facto aliam recipere, teſte Steph. de Feuder. in 3. part. de interpret. in fol. 6 ½. 15 Item f opinio, quæ ab obſeruantia roboratur te- neri debet, A. de enterpret. de legib. Hinc recte Petr. de Anchar. in o. ſi propter tua deb. de reſcr. lib. G. dicit: quod cõſuetudo tacite inſit,&omnẽé actũ informet. 18 Zum ſiebenden/ ſo iſt auch klares Rechtens/ quod 20 †onceſſio vel venditio loquens de iuriſdictione ſimpliciter, intelligenda ſit de mero mixtoque Im- perio,& Iuriſdictione in ſpecie, per teæ. ad lite iun- ſta gloſſ. in é.iuriſiurand. in fin. Nouel. de defenſ. cini. 21 Vbi iuriſdictio ſimpliciter prolata importat me- rum& mixtum Imperium. Et ita communiter te- nent Dd. in d. l. 8imperium. Deci. nu. 27.& Jaſcnu. 12. de iuriſdl. om. iud. Alb. de Roſ.ib. Aleæ- in l. ff. de off:eius cui mand.&o conſ. 33. li. a. Bar. conſ.:19 ½. Eer. de conf: act. Verbo plenã omnim. Alcia. poft Abb. inc. quod ſede n. 35. de off. or. vbi etiã reſpõdet ad gl. verbi omnimo- däã in ele. ¹j. de fo. comp. qua moti pleriq; Dd. contra- rium cenſuerunt: nem pe quod dictio, Omnimoda, ibi non ſit adpoſita, vt includat merum imperium, quod etiam ſine illa fuiſſet incluſum, ſed ad decla- randas qualitates ipſius iuriſdictionis, vt oſtendere- tur, quod eodem modo& forma, qua ſolebant E- piſcopi in dicœceſi ſua, ita etiam cognoſcerẽt, quan- do ſunt expulſi in propinqua ciuitate: Et prædictam opinionem tanquam veriorem& receptiorem ad- probat quoq; Ferd. Vaſq. lib. 1. contro. illuſt. c.. nu. 9. & Laur. Kirc. cent. 2· com. opin. concl. 9. Itemg, Mich. Graſß. lib. 2. com. opin. c. 7. quaſt. 1.& 2. Non igitur in noſtro propoſito fuit vendita Ciuitati L. limita- ta aliqua iuriſdictio, ſed vniuerſalis& omnimoda per iſta verba, Die Vogtey/ mit Gericht vnnd al⸗ ler Gerechtigkeit. 3 Zum achten/ kan auch ſolche Meynung/ quod ſci- licet vendita iuriſdictio, vulgo, die Vogtey mit dem Gericht/ ꝛc. de plenaria& omnimoda ſit intelligẽda. 22 manifeſta ratione erwieſen werden Nam cuicunq; t competit definitio, eidem& definitum competere extra pugnam eſt: definitio f enim conuertitur cũ ſuo definito. I. 1.§. doluma.&⁴ 191 poſt Bart. communiter 25 Dd. ff. de dol. Sed tali adminiſtratori vel officiali, de 8 quo iam agitur exercendi iuriſdictionem in ciuita- te Lnomine ſui principis& domini conuenit defi- nitio iuriſdictionis vniuerſalis, Ergo ſub illis ver- bis, Die Voatey mit dem Gericht/ ꝛc. generalis& o- mnimoda iuriſdictio intelligi debet,&c. Minor probatur, quia iuriſdictio f generaliter, ſumta(ſicut etiam hic in noſtro caſu indefinite, ac* generaliter profertur) ſiguificat poteſtatem de iu- re publico introductam, cum neceſſitate iuris di- cendi,& æquitatis ſtatuendæ, prout definit gl. com- muniter approbatain!. I.F. de iuriſcl. omn. iud. Et huiuſmodi poteſtas iuris dicendi,& æquitatis ſtatuendæ, non folum ſimplicem iuriſdictionem infert, ſed cauſſarum, tam ciuilium, quam crimi- nalium cognitionem& exſecutionem de ſui natura complectitur, iuxt. Dd. in d. l. imperium. Officialis autem vel vicarius, nemlich der Fuͤrſtli⸗ che Vogt zu L. habet eiuſmodi poteſtatem. Ergo cam vniuerſaliter exercere poterit, reliquaque iura connexa iuriſdictioni, eidemque coherentia ad eius cognitionem proprie pertinent, niſi aliquam ſpe- cialem exemtionem Senatus L. docere poſſit., ar- gum. leg. I.. cum vrbem. ff. de aſfic. præfect. vrb. Dd. in ditt. leg. imperium, vbi Jaſon præ ceteris. Ita quo- que in ſpecie argumentatur Hieron Schurff. con- ſil. 26. num. z. cum aliquot ſequentib. cent. i.& clarius conſil. 79. num. 12. cent.3. Zum neundten/ hat ſolche vorberuͤhrte Erklaͤrung die omnimodam iuriſdictionem belangendt/ ſo viel deſto mehr ſtatt/ dieweil weylandt Hertzog H. ſeliger dem Raht zu L. die Vogtey daſelbſt verkaufft. Quo vocabulo, der Vogtey/ ſane non ſimplex aliqua iuriſdictio vendita, aut alienata cenſeri de- bet, ſed talis poteſtas ſub ea continetur, qua quis vigore illius poteſt cognoſcere non modo de cauſ- ſis ciuilibus, verum etiam de criminalibus; eaſque exſecutioni demandare Hoc enim nomen(Vogtey) vi ſua adſtrictum eſt ad certas qualitates neceſſario inferentes o- mnimodamiuriſdictionem. Nam ex † retentione ² nominis arguitur ad retentionem effectuum. I. nullo. in fin. ff. de feri. arguendo ab oppoſitis: Et ex nomine f qualitas rei, eiuſque effectus dignoſcitur. 26 lag. 1. Cod. de offic. prafect. vrb. l. defenſores nihil. Cde defenſ. ciuit. quæ iura ad hoc propoſitum allegat et- iam Bald. conſil. 193. ſiatuto ciuitatis Veronæa. lib. 2. cui accedit, quod nomen debeat eſſe conueniens 2 rei. F. et& aliud. Inſtitu. de donat. Specul. de act. ab 7 vni. verſ. puberes,&s titul. de feri.§. vltim. vbi dicit: Tos †nomen appellatiuum in dubium ſit atten- 28 endum, ſecundum Bald. in rub. C. de impub.& al. ſub.& habetur in l. penult. ff. de rebus dub. Quorſum faciunt etiam notat. Bald. in titul. Quls dic. duæ March.&c. vbi ait, res vel ſubiectum denomina- ri ex accedente qualitate, intelligiq; res diuerſas ex qualitatibus. gloſſ. in leg. ſi quis in fund. vocab.&nibi Angel. ff. de legat. I. fac. l. ſi idem. C. de codic.& c. clerus. 21. diſtinct. 29 Notumque eſt, argumentum † ab etymologia 3 0 ſumtum in iure eſſe validum. Euerha. in I opic. loc. 6. Calca. conſil. 32. col. 7. in fin.& conſil. 36. col. y. ſtem conſil. 56. col. penult.& conſil. 100. col. 3. Bald. conſil. 105. in cauſſu, quæ vertitur inter procur. lib. 3,& Cor- ue. conſil. 292. col.. lib. ½. Cum itaq; ſenatui L.v endita ſit iuriſdictio, vul- oooo —————— —— „⁸ 118 go die Vogtey/ ſequitur ſub ea contineri vniuerſa- ſem ſiue plenariam iuriſdictionem, omneſq; actus iuriſdictionales officiali a Principe conſtituto ipſius nomine competere. Res f enim, quæ in alio con- 31 tinetur, cum omnibus ſuis contentis contineri cen- ſeétur, argum. l. liber homo. in princ. ff. de acquiren. rerum domin. le.i. Sitem acquirimus. frde acquirenda poſſeſſione,& leg placet. ſf. de acqu. hered. Neq; enim Dux H piæ memoriæ tranſtuliſſe diceretur iuriſdi- ctiones, vulgo die Vogtey mit dem Gericht/ ſi ea fuiſ⸗ 3 2 ſet limitata, aut dimidiata, vel mutila, cum † iuriſdi- ctio dici non poſſit, quænon vniuerſaliter& perfe- cte ius dicit,& iuſtitiam exercet, per locum aconiu- gatis. Hinc Bar. ait in l.I. in prin. de iurisd. om. iud. of- ficium iudicis generaliſſimum eſſe, continẽs omnia, quæ poſſunt expediri per iudicem: cum genus illud generaliſſimum omnia comprchendat,& nullum enus ſüpra ſeſe habeat.“ Zum zehenden/ wirdt obgeſetzter Verſtandt dieſer Woͤrter(die Vogtey mit dem Gericht) etiam hac 33 ratione geſtaͤrckt: Quia iuriſdictio f eſtgenus ad im- perium& iuriſdictionem, d. l. imperium. Sed poſi- 34 to genere, ponuntur& eius ſpecies. l. ſ chorur. ff. delegat. 3. Poſita ergo iuriſdictione ſimpliciter, ponitur im- perium merum& mixtum,& iuriſdictio in ſpecie. Nec aduerſatur, ſi diceretur, iuriſdictionem eſſe intelligendam, prout eſt ſpecies, ſiue ſpecificam, nõ prout eſt genus ‚ſiue genericam. Quia ad hoc reſp 5- deri poteſt, ꝙ potius debet intelligi, vt ponatur in 35 genere, quam in ſpecie, cum † analogon per ſe poſi- tum, ſtet in ſuo excellentiori ſignificatu, l. 1.§. qui 36 in perpetuum. ff ſiager veclig.&c. Ergo † habens iuriſdictionem, dicitur habere omnes qualitates iu- riſdictionis, de qua generaliter diſponitur: Itain propriis terminis arguit Chaſſa. in conſuet. Burg. rub. I. ſub num. 26.. Zum eylfften/ wirdt deß Hertzogen zu. Intent auch damit noch diel mehr vnnd kraͤfftiger befeſtiget/ ſintemal d? Raht zu§nit ein bloſſe/ ſchlechte vnd ſpe⸗ cialis iuriſdictio, welches amero& mixto imperio vnderſcheidẽ were/ verkaufft vnd eingeraͤumet worden/ ſondern Hertzog H.(piæ memoriæ) hat der Statt L. omnimodam iuriſdictioné, h. e. merum& mixtum imperium, ac ſimplicem iuriſdictionẽ, cum omnib. ab ea petentibus adpoſito pacto retrouenditionis verkaufft vñ transferirt/ inmaſſen auß der Kauff oder Pfandverſchreibung klaͤrlich zu erſehen/ darinn dieſe nachfolgende Woͤrter außtruͤcklich vnd kormaliter ge⸗ ſet ſeyn(vnſer Vogtey zu Lmit Gericht/ aller Gerech⸗ tigkeit vnd Zubekoͤrung/ das da in jenigẽ zeiten/ vñ von altershero dazu gehoͤrt hat/ in oder auſſerhalb&. belegẽ/ nichts außbeſcheiden/ꝛc) Et ſic ponitur primo ipſum nomen officii cũ ſuo genere, ſcilicet die Vogtey mit dem Gericht. Deinde ſequitur, vnd mit aller Gerech⸗ tigkeit vnd zubehoͤrung. Ecce vniuerſalis,& iterum, daß in oͤder auſſerhalb L. belegen: tandem ad maiorẽ confirmationem& ampli ficationem ſubuertitur v- niuerſalis negatiua, nichts außbeſcheiden/ ꝛc. Cum i- fitur huiuſmodi omnimoda generalitas nõ ſemel, is, terue, ſed quater ſit repetita, certe non poteſtſal- ua ratione recti ſermonis, vllo modo reſtringi ad ſimplicẽ tantum iuriſdictionẽ, cum excluſione meri & mixti imperii, aliorum q; iurium regalium: ſed in- dubitanter dicendum videtur, Ducem H. conceſſiſ- ⁸ N8 Da. loach. Mynſing. Juriſconſ. Germani ſe& vendiſſe ſenatui L. omnia iura, ſuperiora& in- feriora, ſine vlla exceptione: niſi prædictus f ſenatus euidenter demonſtrare ac docere poſſit ſpecialem 37 exemtionem, iuxta ea, quæ notantur in l. age cum Geminiano.l.ſub præatextu ſpecierum. 85 l. ſ de certa C. de tranſatt. l. emtor.. Lucius f. de pac. cum ibi not. per Bart.& Dd. communiter. In quibus locis habetur, quõd tranſactio vel renuntiatio extenditur tantum ad proſecuta: Si autem verba generalia non poſſint reſtringi ſalua ratione recti ſermonis, tunc generali- ter intelligi atq; exaudiri debent ſine vlla reſtrictio- ne. Verba autem in inſtrumento, deß Kauffbrieffs/ expreſſa,& ſupra adducta adeo ſunt generalia,& to. ties geminata, ac reiterata, vt nequaquam ſalua ra- tione prõprietatis ſermonis ad ea tantum coarctari valeant, quæ ſimplicis ſunt iuriſdictionis. Acceden- te etiam eo, quod hic ſumus in contractu emti- onis, qui eſt bonæ fidei& largæ interpretationis.. attionum autem. Inſt. de act.& ibi Dd. Ergo f gene- 39 raliter illa verba ſunt intelligenda, iuxta Oa. in locis iam citatis. Ad prædicta facit etiam theorica Dart. in d. l. ſi de certa, quem communiter ſequuntur Dd. nimirum, quod tranſactio generalis, quæ non po- teſt ſfalua ratione recti ſermonis reſtringi; extenda- tur etiam adincogitata, dummodo ſaltem in gene- re ſit cogitatum, quod cognoſcitur vel ex verbis, vel ex actione intentata, quæ eſt generalis. Et ſic in 8 — noſtro propoſito per huiuſmodi generalitatem& multiplicationem prædictorum verborum apparet de expreſſa& enixa voluntate, ſiue mentis Illuſtriſſ. Ducis H. quod tranſtulerit(ſicut etiam voluit) o- mne ius, quòd ipſe ſupra dicto modo habuit tem- pore contractus, potiſſimum cum nihil acceperit, Neque enim opus fuit hoc loco omnia iura ſibi ra- tione infeudationis imperialis competentia, in ppe⸗ cie exprimere, quia actus illos iuriſdictionales pro expreſſis& inſertis habuit, perinde ac ſi ſpecialiter ad verbũ inſerti fuiſſent. Vnde operatur talis clau- 40 ſula generaliter poſita, ac ſi ſpecialiter& nomina- tim expreſſio facta fuiſſet. Angel. in l. omnus nocen.(C. de praſcr. 30. an. l. ſed etſi quis. 5. quæſitii. y. ſi quis caut. Et niſi ſupradicta generalis, imo vniuerſalis, clau- ſula ad ius meri mixtiq; imperii referretur, tum pla- ne nihil operaretur, quod tamen non eſt admitten- dum, ſed potius illa f generalitas generaliter exau- 41 dienda, vt ſalua maneat proprietas ſermonis. I. em- tor. l. Lucius. ibi gloſſ.& Od. ff. de pact. Alexan. con- fil. 46.& 119. lib. I. idem in conſil. 11. lib. 2. cum mul- tis ſimilibus ab ipſo allegatir. Porro prædicta interpretatio, vel maxime hic fa⸗ cienda eſt, quoniam appoſita ſunt verba prægnan- tia& vniuerſalia(Mit aller Gerechtigkeit vnd Zube⸗ hoͤrung/ ſo in oder auſſerhalb L. gelegen) Ergo ſin 41 dubiò comprehendit, c. ſolitæ. de maior.& obedllu- lianus. ſf. de leg. 3.& c. ſi Romanorum. 19. diſtinli Imo complectuntur iſta verba vniuerfaliao- 4 mnia, quæ excogitari poſſunt, l. in fideicmiſ.. cum Pollidius. ff. de vſur. l. cum verum. C. de fideicommiſ. Socin. conſil. 26. col. 2. lib. 3.& Roman. conſil. 279. vbi loquitur in conceſſione facta Comiti, in qua primo fuerunt expreſſi aliqui caſus regalium, dein- de ſubiecta ſunt verba vniuerſalia, dicit Roman. quod verba vniuerſalia comprehendant etiam re- galia non expreſſa. Hinc non inſcite idem ait con Jil. 197. quod verba vniuerſalia geminata compre- hendant 1 eararonne Fmürtumlnp naoccufandi nuh hb Wmiü ſ ubbenmte Npyer d cen nfhmain ſoam imlgbi dorun dcom h Iranulm alc almcontractus Kacegtm t gu am äßfte dfſnagg d tgßerwjetdes Auh irit votd Aähenouket Ekecſchen Be telbehalten Pelquddper he ldes urlich fit Wen md b 1 ſdelene Cn. bar erlecu Reſponſ.] uris. Decad. XIII. Reſponſ. III. dr hendant etiã iura Principi reſeruata. Pro maiori cõ- firmatione accedit prædictis particula negatiua ad iiné inſtrumenti adpoſita, Ni chts außbeſcheidẽ/ quæ 4 certe † vniuerfalis negatiua plurimũ hoc loco o pe⸗ ratur, iuxta gloſſ. in c. cum dilectus. de conſuet. Non enim minus eſt vniuerſalis, quã præcedens aſfirma- a riua, Mir aller Geecheigten bepoſendar feſt,& amplius negat, quam aſfirmatio affirmet. Hinc licet 46 †oratio affirmatiua in primoadu verificetur& re- ſtringat.. bonis.§. ſermone. de V.§. ſecus tamen eſt in negatiua, quæ attenditur in infinitum, iuxt⸗ glo. furinl. hocgeneris.& ibi communiter Dd. ſf. de condi. & dsmonſt.& in pulera concluſione tradit Oldrad. coni.:16. hema tale eſt. Alberi. in l. vlt. Cde ſGonſal.& 47 Eſdin I. decem. ff.de Verb. oblig. Sic etiam † indebnita aflirmatiue prolata non æquipollet vniuerſali de que intromittit de cauſſa præparante, poteſt etiam ſeſe intromittere de cauſſa præparata, lſi non ſpecia- li. eum l. vlt. C. de teſta. vt idem operetur oppoſitü 57 in oppoſito, quod propoſitũ in propoſito, l vlt. in fi. M. de leg. ꝗ Neq; enim vlla ratio differentiæ aſſignari poteſt, cur in connexis Dominus princeps cogni- tionem habcat,& poteſtatem iudicandi, exſecu- tionem veròô rcliqua non habeat, cum idem † ſit 58 connexorum iudicium, jac. glo. in c. hæc quippe. 3. q. . cum ſimil& promiſſio facta de vno, includit id, 54 7. cum ſimil.& promiſſio facta de vno, includit id, 59 quod cohær et, gloſſ'in Cap. ſicut Chriſtus. quaſt. 1.& vulgo dicitur, Qui vult antecedens † videtur velle 60 & conſequens, l. illud. ff. de acou. hered. Vnde † cui G61 — iurisdictio indulta eſt, ea quoque concèſſa viden- tur, ſin equibus iurisdictio explicari non poteſt, 1.2. & ibi Dd. communiter. ſf. de- eriſclitt. osa. iud. Hinc ren 1uſt 4, ℳ Gun proprietate ſermonis„l. 4 ſeruitus. ff. de Heruit. vrbe concladendum eſt, in noſtro caſu videri Principi erbaſu tintelkgencn præd.& 29t. Barr. in l. ſt pluribus de lega. 2.& tam en ratione aurisdictionis in ciuitate libi competentis„ 4 Adprzdicſ 48 prolataf neßatiue æquipollet vniuerfali de proprie- omnia iſta competere, ſine quibus ipſa expediri ne- actetia g tate ſermonis. glo. ſt norab. in l. iur, gentium.. ſedſt Inid Rart. ind. I. 2. Et ſane niſi omnimoda iurisdi- Fcerta 1 u hen eman ä quod tranſictio monerectiſermonisre ar. waincogſata, dummod atum, quod cognoſch Ofe ween⸗ 14 1 one ndentata, qureſt 2† dpolno per huiuſmoch Sk mmonempredictorumſ&᷑. Kenixa rolunte, ſi n. fraudandi. ff. de pactis. Exquibus patet, quod nega- tiua diſpoſitio in præſenti caſu vniuerſaliter prolara, trahi& debeat& poſſit in infinitum, adeo vt com- plectatur omnes caſus iuriſdictionis„puta merum & mixtum Imperium, ius confiſcandi, vacantia bo- na occupandi, ſaluum conductum concedendi,& multa his fimilia, niſi ¶ vt iam ſape eſt repetitum) non ſit perfecta q xæſita, ſicut non dicitur f libera- 63 49 ſpecialis exemtio a Senatu probetur. Cum † gitur tus, cuinon eſtperfectaliberatio abeundi, I. 2. F. qe hac per ſe clara ſint, merito ceſſare debent omnes hb he. exhib. Et paria ſunt † in iure noſtro inutile 64 quod tranſtuletit(ſci M M 4 interpretationes, l. continuus.§. cum ita. f de. O.& nullum, vt dicit Bald. conſil, 29. lib. 1. Huc facit,— nüd pſ lupta dit 1 go cum ſimil.&vbi fverba clara ſunt, cauillationes ver- quod lex opus † imperfectum ignoret, ſaltem vt 65 borum locum habere non debent, licet talia verba non fiant actus fruſtratorii.§. I. Moell. de non alie. im opsfuthocloco an.* 1 dura ſint. Bal. conße. †⁷2. Caſdis M talis. lib. 2. Verba † aut permut. re- æccleſ. lihi quus ſeruum. C. qui mil non re enim contractus habentur pro textu, cui magis cre- poſ. 116. 12. cucationis imperaliscc uh 2a dendum feſt, quam gloſſæ, Bald. conſil.3 23. Oldra. Longe iracus tolerabilins eſſet, aperte detrecta- chl. 219. dere quinꝛctusilos ſ An re omnem opedientiam,& denegare iurisdictio- inſertshaduit, peri= lnr Zum zwaͤlfften/ ſo beßndt ſich auch auß der Kauff⸗ nem, quam ſimulare,& dicis duntaxat gratia con- mſerti friſſent. Vndeq=f8 verſchreibung/ das weiland Hertzog H. der Herr ver, cedere, vel potius edicto prætorio præſcribere, ne- aalterpoſita, ac f lpe A” keuffer zur zeit des widerkauffs wie hieroben zum theil ſcio, quam male feriatam& truncatam iuriſdicen- ofacta fuiſſet And u auch beruͤrt worden) andere dergleichen ſtuͤck/ ſo zur di poteſtatem. Eiuſmodi enim ſimulatio quid aliud an.1.eAn Jun..7 ohen Obrigkeit gehoͤria(als die acciß vom Wein vnd eſt, quam vmbratilis ſcenæ alieuius ludi, vbi ſimu- eraccta gencrals, in r t Embeckiſchen Bier) außdruͤcklich exci pirt, reſeruirt lantur pugna& vuln era? dux certe ſimulatio vel mer mixtiq; imperi„n nd vorbehalten hat darauß vnwiderſprechlich fol⸗ ex hoc euidenter adparere videtur, quod ad nullos un r get/ quod per hoc Princeps H. videatur in ceteris fere actus iuriſdictionales officialem Principis ad- Pegerr,h aln. En caſibus iuriſdictionis non reſeruatis, aut exceptis hibent, ſed co abſente& inſcio, imo inuito pleraq; Fotusill Sene 5 S ma vniuerfſalitet Senatui feciſſe conceſſionem reliquo- iudicialia, etiam ad ſimplicem iurisdictionem, ne tHlat— rA rum fructuum& emolumentumad iuriſdictionem dum ad merum mixtumqyue Imperium pertinen- aur. 1uſ.S D 5 A pertinentium. Quia alias exceptio illa(von dem tia expediunt„X&ipfi officiali quaſi Pſittaco, nudæ „ B3.1den m cn— ſtuͤck Wein/ vnd Eimbeckiſchen Bier) nihil valeret, ſententiæ promulgationem vix tandem permit- 73 ſed eſſet prorſus ſuperflua. Ideo quæ hic ſunt findu- tunt, in ceteris cum plane aνρανν προοονσπeσπον eſſe cu- ctaad diminutionem, operari debent augmentum, pientes. G Vvt diſpoſitio locum habcat l. Paulus. ſ.de v'ſuff. de⸗= b ctio hic principi L. concedatur, imperfecta erit& nullius momenti, ad nihilumque fecidet dimidiata iſta,& male limata iurisdictio, adeo vt nomen ve- ræ iurisdictionis non mereatur, attenta maxime eminenti dignitate perſonæ, arg.!. niſtconſentiat. fr de accepti. Non enim eſt quæſita † iurisdictio, quæ 62 * 8 4 actus, potilſimum ci f n „ interpretatl erüctinte uß madpoll Swonnamaßh 66 kt Zum vierzehenden/ longe abſurdum& hoc ap- erdh Mtalar* niqe. S.interdam.& ibi Bart: ſf de ecu. leg. paret, quod Senatus L. caufſas prime cognitionis „medctauf 4bL- e zum dreyzehenden videtur valde ablurdum, oſfi⸗& inſtantiæ, ſuper quibus ab officiali, vice tenen- dendit k. dlte- A ciali Principis competere poteſtatemn iudicandi, ad te Ducis L. lata eſt tſententia, per modum appel- ». 1 A△ ius citandi partes litigantes, ordinandi aſſeſſores, lationis ad ſeſe deriuare conetur: cum tamen de Ld, rik mandandi, incarcerandi,& exſequendi, velcontu- iure † a maiori iudice(qualis eſt oſficialis Prin- 66 wmple offunt, Ni maces, legitime coercendi,& his ſimilia non habe- cipis, Der Fuͤrſtlich Vogt/ qui iure Principis rercogteuf uent.ℳ 14 re, cum tamen † iuriſdictio incipiat geri per ſolam fungitur) ad minorem; nempe Senatum Ciui- ., X citationem, eiuſque commiſſio ſit iurisdictionis, vt tatis L. deſtructo& inuerſo ordine appellare non 22 36.( neß 0 oto tit. fj. de in ius voc.&s H.penul. Inſtit. depœn. temere liceat: quia † inferior maioris ſiue ſuperioris erro- 67 rur inc cello 2' F litig. Et alias quoque regulariter, cui T cauſſæ cogni= rem corrigere nequit, iuxta gloſſ. in cap. 2. de con- tio decidenda conceditur, eidem permiſſa etiam eenſcatur exſecutio. Lanfr. in repc. quoniam contro- I&̃ uer: appelationesinu. 39. de prob. Et qui eſt f Iudex, ſe- ſuet. 1i 5. G. 9.. Neq; vero ciues L. aut partes litigantes; poſſi unt ampliorem † iuriſdictionem prorogare in Sena= 120 tum, quam illam, quam ipſe Senatus habebat in eis, vt notat Cyn. in l. teſtamenta. C. de teſtam. Sic etiam 69 cauſſa † meri Imperii non poteſt, etiam conſen- ſu partium, dari non habenti, Joan. Fab. l. ſi quis. ibi. glo. C. de epi. aud.& not. c. de cau ſſis, de offi. deleg. Et Kect prætendi poſſit, illud ius& priuilegium appellandia ſententiis Officialis Ducalis ad Sena- tum, ciuitati competere, ſintemal ſolchs(nach des Raths Vorwenden) vor alters herkommen vñ gehal⸗ ten worden/ an den Rath zu appelliren. Tamen hoc nihil releuat. Quia etiamſi ſe ita haberet( quod ta- men veriſimile non eſt, id probari poſſe)tamen hu- iuſmodi conſuetudo antiquitus vſurpata inefficax 70 eſſet abolenda. Si enim ius † appellationis ad ſupe- riorem pertinens expreſſe remitti non poteſt, ſal- tem vt minor vel inferior recognoſcat dominum directum ſuperiorem, Aym. Crauet. conſi. 209. Neq; enim Princeps dicitur, aſienare †principatus, domi- nia& iuriſdictiones, quando alienat expropriando, & penitus abdicando dominium, iuriſdictionem& — 7 dignitatem, quia hoc eſſet deformare principatum, c. intellecto. ibi late Dd. ext. de iureiur.& vt Bald. dicit in o. licet cauſſum. de probat. ſic in totum † alienando — 7 & abdicando, ſeu ex propriationem territorii, iuriſ- dictionis, vel dignitatis faciendo, eſſet homicida ſuę dignitatis. Secus eſt, ſ alienet retinendo rectum do- minium, vel ſaltem ſuperioritatem, quia tunc valet alienatio. g.“.in princ. tit. qui feu. dar poſſ. c. i.. præ- terea. cum glo. de cap. Corrad. ita ſingulariter Bl.in pra- lu. feud.in; diuiſ-quem refért& extollit Luſ. conſi. 227. colum. j. lib.. Quod ſi talis alienatio iuris appellandi- non poteſt fieri expreſſo pacto, multo minus præ- ſcriptione introduci, aut vlla alia ratione acquiri Oterit. Zum fuͤnffzehenden erſcheinet auch gleicher geſtalt gant ſeltzam vnnd wunderbarlich/ daß der Rath zu L. ſich der confiſcierten Guͤter anmaſſen darff/ da doch die confiſcatio vnter die Hohe regalia gezehlet wird/ vnd derwegen dem Hertzogen zu Lallein zuſtehet. Deñ ob gleich einem das merum mixtumque Imperium a ſuperiore concedirt worden: interim tamen non ſe- quitur, eidem vigore illius conceſſionis ius confi- ſcandi competere, wie ſolchs Matth. de Afflict. in§. condemnatori. n. 39. vt quæ ſint rega. außdruͤcklich be⸗ zeuget. Sic enim ibi ſcribit. ſtem quæritur, an Barones regni, qui habent=x priuilegio Regis meri& mixtum Imperium point eis incorporare bona, quæ de iure pu- bhcantur ex delicto? Di d. Ehoci blicantur ex delicto? Dico, quod non, niſt expreſſe hoc in 73 priuilegio dicatur: quiaf publicare bona eſt ius rega- eno Aeare,d 0 51c8 le, vt dicitur in hoctetu,& ad hoagy de Bald. in l. Vlt. fde off. prafect. vig. A Wber. N a in 3.par. flatu. quæſt. 19. And. de Iérn.& ibi dixi. in g.:· J. h quis hominem.& g. uis aliquem tit de pac. tenen.& not. Bart. in l. curules pop.&; ljin. J. Aiuus. de publica.& not. in l. I. C. de bon. vacan. lib. 1o. Paria tradit idem Afflictus in d. c. 1. 9. 1 quis hominum, in 1o. nota. nu. e.&. de pac. tenen. vbi ſic ait: Ex quibus infero, quod ſt in terris Baronis va- fallus comiittit aliquod delictum, propter quod debet amittere bona ſua, illa bona non applicatur Baroni, ſed regio fiſco. Caſus eſt hic,& in§iniuria. eo. Facit opti- me, quod dicit Bald. in l. fin. de offi. praæfec. vig. quod 74 Princeps f videtur nunquam concedere per verba generalia publicationem bonorum, niſi verbis ſpe- cialibus conceſſiſſet. vt in 1.:1. C. ne ſine indic. princip. Et ſic patet, quod Baro non habet publicationem Dn. Joach. Mynſing. furiconſ. German. bonorum, niſi verbis ſpecialibus. Hoc etiam ex- reſſe firmant Bal.& Alex. in l. de off. eius cui mand est iuriſdictio. b V öer diß iſt auch ein außdruͤcklicher textus luris, welcher wil/ daß die Confiſcirungen niemandt anders als einem Roͤmiſchen Kayſer/ vnd den jeniaen gebuͦ⸗⸗ ren/ denen es auß Kayſerlicher conceſſion außdruͤck, lich gegeben/ tex.«st in d. l.. C. ne ſine iudic. prin. vbi di. citur, Nalli indicum liceat, exceptis his, qui in ſumma adminiſtrationis poteſtate poſiti ſunt, proſcripnionis tempe ſtate totius ſubſlantiæ aliquem percellere&c. Et propterea dixit Riminal. in limperium. de iuridom. iud. quod confiſcationes ſint primi gradus Imperii, quia ſoli Principi competunt. Derwegen folget dar⸗ auß/ daß der Rath zu Lin den beruͤrten faͤllen kein ins zu exercieren befugt/ ſondern dem Hertzoa zu L. all ſamptlich vnd ſonderlich zugehoͤrig ſein/ niſi contra. rium vel ſpecialis exemtio ab ipſo Senatu expreſſe & ſufficienter probetur. Es iſt auch zum ſiebenzehenden ein gemeine mey⸗ nung/ der Rechtslehrer/ quodtin re dubia nihilma- 6 gis attendi debeat, quam veriſimilitudo. l. oh car- men.. vlt. ff.de teſtib: q. in noſtra. æxt. eo. tit. quam ve- riſimilitudinem cognatam noſtræ appellat Bald. conſ. 150ο. lib. 3Z. Et idem Bald. in!. 3. C. de ſer. fugit. di- cit, experimentum verorum ſermonum, vt concor- dentur rebus ſenſatis vel veriſimilibus. Sed ſi dica- tur, quod ſub illis verbis inſlrumenti( vnſer Stadt- vogtey mit Gericht vnd aller Gerechtigkeit/ etc. conti⸗ neatur omnimoda iuriſdictio, merum& mixtum Imperium comprchendens, illa ſunt maxime veri- ſimilia, quia ſunt conſona iuri communi, vt ſupra late probauimus. merito veriſimilitudo hæc ex pon. deranda, Bald. in c. tit. de commi inueſt. Dd. inc: au. ditiz. de præſcrip.vbi habetur, quod teſtes † dicuntur? veriſimilia deponere, quorum dicta conſonantdiſ- poſitioni iuris. Valet enim argumentum de fteſti- 79 bus ad ſcripturam,. in exercendis. C. de fid. inſtrum. Crauet. conſi. 275. nu. 10. Econtra nullo modo veriſi- mile eſt, quod in illo contractu venditionis inten- tio ipſorum contrahentium fuerit ſub illis genera- libus verbis( Die Stadtvogtey mit dem Gerichtaler Gerechtigkeit/ vnd zugehoͤrung) contineri tantum Paruum aliquod imperiolum, in beſtiolas fortaſſis exercendum. Nam ſi intentio Principis fuiſſet ven- dere leuiorem duntaxat iuriſdictionem, vtiq; pro- curaſſet apponi eiuſmodi verba, quæ fuiſſent con- ſona tali iuriſdictioni. Ex quibus concluditur, non audiendum eſſe Senatum L. qui omnimodam in- riſdictionem ſibiipſi in ciues aſſumere audet, abes- que Illuſtriſſimum Principem L. excludere cona- tur, contra tot euidentiſſimas probationes, vioſen- 80 tas præſumtiones, firmiſſimas rationes, ex quibus plena fit probatio, ſecundum gl.in l.3. J. einſdem. jde teſt.& Roma couf. 7.&s g. contra æquitatem natura- lem,& tandem contra id, quod ſolitum eſt, cumta- men conſtet, ab inſolitis f non duci argumentum. 5¹ Bald. in c. cum ex offic. de præſcri. idem in l. 1. C. depuſ & Lfiſtulas. S. fin. fr.de cont.emt. Hierauß folget nun ſchließlich/ daß nicht allein vniuerſalis iuriſdictio, ſondern auch die andern regalia in der Stadt jetzigem regierenden Fuͤrſten/ als Hertzog H. Chriſtlicher Gedaͤchtnus/ nechſten Erben vnnd Succeſſorn/ zugehoͤrig geweſen) vnnd noch ſeyn. Succeſſor f enim in officio, keputenm 9 nnsletac emingit Aücu kem renitorpe nlit, 100 enptoroe enab keltayuce r bcaces 4 jbes antee dloſerio ndk.- feyad. haindem rolibereoff tKiulitiar mmlormalt lte eereer ülmtia halyradict prohetum ef Nwſolge a Wättemnd nt Gericht derondd dlicernudy „nd dero gemdemn ſen — len Gerch ſeig eda keevand df dn nache Wdderenſſt megclafn niedrchn koch. Nnh. di deretne Oachen gebi WeGerichtſ , ichbſe Oachen calsere mrudi 5 probe tur. b us. 1 4 dſum ſhm dhend Nr Nechtslehrer, quodfi 4 be at quam veril ſt f ete⸗ tubceinnaſgra* n Am n cognatam 91 4 N 8 149 3. Etidem Bald.„ nmem imrer rorum ſe dlabn u ve rbis lrut 4121 uu unr Ger dernd aller Gej omnimo 0 ur riſdic dio 5 mconptche endens, ill K* dn a lunt conſona iuri O — r in 4, Bald.nc.rnt. de comn nperbi habetur,qu I ua de wer ewana 2 ij iurs. Valctenim arg Eruf ihturam,, Lunexercen— ur aan 77.EN.1. Econtt †.)+ dni lo contrach? vit wmc ontr hentium fu x ide rbs De St tadtregteh r z9 — aAfar rnd. zugchorung 11 B t — E ll 10 90 d: * Nan Kinte— 1 5 otem dont in modi rert* 3 — 2 ciu 11n ac uriſdictioni. Exqui lb. — 1 1 iio 7 inch iuc 3 A 0 d ftrulum um cſe er ot euic miß emptor cogebatur retrouendere: E dartirig em inus Reſponſ Iuris Decad. XIII. Reſponſ 1II. 121 eſſe eadem perſona./ proponebatur F. de ind. Iaſtin la Diuo Pio. num. a. de re iud. Et ſurrogatus f in locum alterins Acher eſſe eiuſ- dem iuris& conditionis, cuius eſtille, in cuius locũ ſurrogatur. iuxta Bald.in!. Perebolenr. C.de Epiſc.& eler. quem refert& ſequitur Iaſon in g. fuerat. num. 7. ihueedraiu Vnnd alſo der Raht zu. S. F. G der derſelben geordneten Vogt damit vnbetruͤbet vnd vnbeeintraͤchtigt gewehren zulaſſen, von Rechts wegen ſchuldig ſey. Dieweil die von weylandt Hertzog H. dem Raht verkauffte Vogtey mit Gericht vnnd aller Gerechtigkett ven ſeiner Fuͤrſtl. G widerumb eingeloͤſet/ vnnd der Raht das Geldt darfuͤr empfan⸗ gen hat. Cum enim Dux W. illam iuriſdictionem ſenatui olim venditam cum pacto reem ptionis ante trien- nium recuperauerit, ſoluto ipſi ſenatui precio, re- ſoluta eſt tomnisiuriſdictio, quæ vigore illius con- ractus ciuitati cõpetebat,& adiplum Ducé rurſus trausfata eſt, iuxta not. Bartol. in l. diena. zerſ. tota die contingit. ſf. de aq. plu. ar. vbi expret ſſe dicit Quando aliquis rem vendidit cum pacto retrouendendi, ſi venditor poſteavigore tali is pacti ipſam rem recupe- rauit, non reputatur r iſta noua ecqit, 0, ex quo talis res recu- pe rataab pſo ve nditore, non dicurE nouacauſe . ſac eſſe Lapuidh cum, quia potius illa reuenditio cenſe- ur facta de& cum omnibus a ctibus iuriſdi ctiona- 84 ibus antea ei inhærentibus. Quia †aprimordio ti- zai poſterior formatur euentus, 7. z. Co. de impo. ſu- ra. deſcr. lib. 10. dem no. Bald. in l. ab emi ore. in princ. Fderas& Dec. conßil. 3. nu. 2. Proine demanifeſfum fit, ſenatum L. non poſſe proh ibere officialem Ducis, ne in ciuitate L. ius di- cat,& iuflitiam adminiſtret, non ſimpliciter ſecun- dum formulam a ſenatu præſfcri ptam, ſed vniuer- ſaliter exercendo omnimodam iuriſdictionem„quã ipſi ſenatni a quondam Duce H. venditam fuiſſe, per ſupradicts rationes, ac fundamenta abunde J ohatumn exfiſtere videtur. eigeralſe⸗ auß oberzehltem allem/ daß vnder er Kauffverſe chreibung!(vnſer Vogtey er Gerechttskeit nd; 31 nbeh enede gericht/ vnd alſo alle vnnd jede Buͤr⸗ liche Sachen begriſfen ſen Andſo den Wͤrternd mit Gericht, a Ober vnd did gerlichevn nundp Innd derow len 3e lle d ele eit r egen der Raht zu L. dem Fuͤrſten zu allem dem jenigen/ ſo zu den Buͤrgerlichen vnd Pen⸗ lichen Gerichten/ inn vnnd auſſerhalb der Statt ge⸗ hoͤrig/ vnd alſo zu m gantzen Gerichtszwang/ auch al⸗ len vnnd deſſelben Gerechtigkeiten vnnd Zubehoͤrun⸗ Li WW gen/ nach gethaner Loßkuͤndizung vnnd erfolgter Wideren nofahung deß außgezehlten Geldts kom⸗ men julaſſen/ vnn d ſh det nnach o ffterwehnter Ge⸗ richt durcha auß zue h lten ſchuldig gech eſen/ vnnd noch. Innd daß ſein Fuͤrſtliche G. oder an ſtatt der⸗ ren/ der verort neie Begt! micht allein in Vuͤrgerlichen Sachen gebuͤhrlich zu verfahren/ vnd zuerkennen/ die Gert Chtofs Ueinzunemen/ ſondern auch in Pein⸗ lichen Sachen die Vbeltt hätergefs ingl ich einzuziehen/ mit ſcharpffer Frag anzugreiffen/ in die Acht zuthun/ vnd zur Staupen ſchla⸗ zen zulaſſen/ auch mit Geldt 4 Buſſen zubelegen/ oder ſonſt in andere Straffe zu⸗ ꝛemmen/ oder aber nach Geelegenheit zu abſoluiren/ auch alle andere actus iuriſd gictionales zu exerciren/ gut Jug habe/ es were dann/ daß zedacher Raht zu 9 L. darthun/ vnnd wie recht erweiſen koͤndte/ daß ſie ehe vnnd zuvor ſie die Gericht widerkaͤufflich an ſich gebracht/ beruͤrter Stuͤck eins oder mehr vber Rechts⸗ verwehrte Zeit allein im Beſitz vnd Gebrauch gehabt Auff ſolchen Fall wuaͤrde der Raht zu L billich dar⸗ bey gelaſſen. ARGVMENTAETRATIONES pro ſenatu L. ſIden andern Principal oder Haͤuptpunct die⸗ NAſes Rahtſchlags zu kommen/ loͤſt es ſich hinwider obgeſetzter Rechtsgruͤnde vngehindert anſehẽ/ daß die Worr der Kauffverſchreibug einver tleibt( vnſer Vog⸗ tey zu L. mit Gericht vnnd aller Gerechtigkeit) nicht omnimodam, ſondern allein Eopieem zuriſdictio- nem inferiren, vnnd diß auß folgenden Fundamen⸗ ten vnnd Vrſachen. Dann erſtlich ſeyndt viel der Rechtslehrer/ die da Pa lten/ Quod ſi alicui conceſſa vel vendita ſit iu- riſdictio† fuper aliqua ciuitate, non veniat merun & mixtum Imperiv am, ſed ſimplex tantum iuriſdi- ctio. Augel. in dict. log. enpe,uen col. 3. vbi dicit: Quod quando quis eſtinfeudatus de caſtro, vel ci- uitate cum uriſdictione„is non poſſit con dere 35 tuta, quia illud ſit oneri imperii. Quorſum facite iam dictu Baldi, in l. ſin aliqua 5e cum pleniſ. 5e ils m terxt. ff. de offic. proconſ.& ibi gloſl. aitque ibi- eniſſima, cuim tali ſuperlatiuo bene inte lligitur d merum& mixtum imperium, alias ſecus: Ad idem eſt gloſſ.ſing in elem. e⸗ omnimodlam. de for. comp 2p. quam Panormitan.& ibi Dd. Hégauntur. uæ vult, quod quando adiicitur verbum(ommi- modam Iuriſdictionem) tunc bene iuriſdictio ſu- matur vrgenus,& comprehendat ſub ſe merum miſtumdhus imperium vna cum ſimpl lici iuriſdicti- conc e: Secus ſi dicatur, Iurisdictio, ſimpliciter, quia uuneſolamt intelli igitur conceſſa iuriſdictio in ſpe- cie. a renent etiam Panormitanus in c. gonqueſtus col 2. de fo. comp.& Anton. de Butr. inc. ſuper quaſt. in pri, c. Lof 2. de⸗ oſic. deleg. Item Felin. in Ar. ca. con- queſtus, vbi dicit, prædicta am gloſſam eſſe auream Non intempelti ue ctiaim hucreferti ipoteſt notabi- le dictum Bald an c. quauto. col. penult. Verſ. item vendicat, de iudic. vbi aſſerit: Etli dicatur, 0- mnem iuriſdictionem, adhuc non contineri me- rum& mixtum imperium, An nia illa vniuerſalis (omnem) non prædicatur de pluri ibus differenti- bus ſpecie, ſed de pluribus differentibus numero. Conſtar autem merum& mixtumimper rium, item- 8 85 86 den m Bald Quod quando conceditur † iuriſdictio 87 44 que ſin mp licem ti luriſdictionem tres eſſe ſpeciesi iu- 8 8 riſdict: ionis diuerſas,& habentes ſuas proprias&diſ- cretas differentias eſſentiales, vt dicit Pet. Iacob. in ſua pract. in lib. ſuper iurisditt. poſt num.. Vbi etiam infert, quod vna probata non ſequatur, aliam eſſe probatam. Et ſupradictam Baldi deciſionem pro ſingulari ac perpẽtuo notandã tanquam memoria diguã tradit Iaſon, in d. l. imperinm. num. 1½. prout referunt& ſequ untur Catel. Cot. in ſuis memor. ver- bo iuriſdiclio.& Aym. Craue. conſil. 109. Et per hoc dictum Baldi videtur ſublatũ eſſe 33, quod pro par re illuſtriff. Principis Luneburgici ſu- pra adductum fuit, ſub illa nimirum venditione, der Vogtey merum& mixtum imperium venire& contineri, cum ibi ppoſita ſit dictio vniuerſalis, 1L 122 Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. mit aller Gerechtigkeit. Quia reſponderi poteſt ex auctoritate Baldi, loco iam citato, per& propter il- lam vniuerſalem dictionem non intelligi, neque comprehendi merum& mixtum imperium. Huc magis in ſpecie facit, quod idem Bald. no- 80 tat in l. a procuratore. Cod. manda. vbi dicit: Quod vendita ciuitate, caſtro, vel prædio cũ omnibus ſuis iuribus, non comprehendatur iuriſdictio cohæ- rens fundo, in quo ſunt erectæ furcæ, nec huiuſ- modi iuriſdictio tranſeat in emptorem, ſed Domi- no reſeruetur, prout prius ipſi competebat in ciui- tate, caſtro vel prædio vendito, allegat not. Innocent. in ca. cum ad ſedem. extra de reſti. ſpolia. Katio hu- ius eſt, quia † erectio furcarum eſt meri imperii, Bald. in c. I. col.. titul. quid ſit inueſt. Petr. Iacobi. in lib. ſuper Iurisdatt. num. 14. Tandem ſpecialiter pro confirmatione eiuſdem ſententię adduci poteſt Ne- ap. deciſ. Matth. de A ρ. 122. vbi expreſſe habetur, ſub alienatione iuriſdictionis& pertinentiarum ni- hil ſibi reſeruando, non contineri merum& mix- tum imperium, per rationes ibi addutétas. Poſtremo hanc opinionem, tanquam veriorem amplectitur, & probat nouiſſime Car. Molin. in conſuet. Pariſo g. 1. gloſſ. renum. Is. cum aliquot e†ᷣg. Ex quibus fun- damentis manifeſte apparet„‚ihtentionem ſenatus L. volentis ſub verbo(Jursſdictionis) ſimpliciter in venditionis inſtrumento contento, eſſe iuri com- muni magis conſonam, proindeque ſecundum eam fore iudicandum. Zum an dern/ ſo befindt ſich auß der verſchreibung/ daß Hertzog NI. ſeliger Gedaͤchtnuß nicht ſimpliciter omnimodam iuriſdictionem der Stalt L. verkauf⸗ fen woͤllen/ ſondern nur das Gericht/ ſo da in jenigen zeiten/ vnnd von alters hero darzu gehoͤret hat/ mit welchem Wort S F. G die Woͤrter(Vogrey/ Ge⸗ richt vnd alle Gerechtigkeit) ſo in der Verſchreibung geſetzt/ ſelber deelariren/ vnnd demnach die iuriſdi- ctionem in præfata ciuitate ſibi competentem, ad certas tantum ſpecies reſtringirt haben woͤllen Dar⸗ A 8 — (. . 2 2.. 411. auß dann zuſchlieſſen/ daß S. F G. ratione illius 90 reſtrictionis omnimoda iuriſdictio mit nichten ge⸗ 1, ſe z. 6 4 11b44 5 43 7 s de, e 7.., 4 buͤhre/ viel weniger der jetzrezterende Fuͤrſt ſich deren ““) 2 21alſo anzumaſſen befugt. ando f enim ſpecies — referuntur velref tringunturad genus, tunci pſum . 4 4. 3... genus reſtringitur./ cum de lauionis. S. quidaum.& i- . J 2 7.—— bi Balt. ſf.de fun. inſzy.! eg. idem Har. in! quaſatun. G e,, E I;Ae A1,,r e. 1.. 92 pen.ſf. eotitul. Ealias dicitur, quod relatio limi- 4 4—₰ 24.— 0„ 4 8*— 8 6*— tata limitatum producat effectum, lin dgrus. ſf.de ac- — quir ren.: dom. Deciius conſ. ³2 um. 19. &8 6 9 ½⁴ 4 NE* 3 24 6. Daaber je der Hertzog zu L. Krafft angezogener . H Jſe 7 2, 4 k. 29,„— Verſchreibung mehr ond hoͤhere Bottmaͤſſigkeit/ dañ jhm vom Raht zu L. geſtant ben vermeynet/ wolte S. F. G obliegen/ ſolches wie 4 4 f. 3½ ,0 AG 4(S. 4 recht zu beweiſen/ oder in Verblelbung deſſen/ lieſſen ſein G ſich billich an der ſchlechten Iuriſdiction ſo 2„ Jen„ 77, 47 59 ar. e ihme der Raht gutwilliz eingeraumet vnnd geſtat⸗ tet/ begnuͤgen. 4 8 enim is, Lui iuriſdictio competit, cum certo 7. 7 f2* 3 4 ⸗ 4 quodam reſpe ctu& qualitare, non releuatur nuda eius allegatione, ſed cam qualitatem adinſtantiam Partis aduerſæ præciſe prol 93 prorſus excluditur ab illa qualiticata iur vt euidenter vult textus, in czn. ͥlari , Ca. 2 lertcgus laicunn. tra da fo. compe. Quautomagis in propoſito noſtro incumbet o- *.. ⸗ 2*.2 Sal. u l. cuzi den/ in der Statt zuha⸗ nus probandi Principi L. qui vult ſibi vigore con- tractus arrogare iuriſdictionem omnimodam in ci. ues& incolas L. ibiq; conſtituere officialé, merum & mixtum imperium ſuo nomine, ſuaque auctoi. tate exercentem, cum hoc ſit proprium ſuæ intenti. onis fundamentum,& cardo cauſſæ hic maxime voluatur, merito igitur probabit. Vbi enim duo 94 idem ius circa vnam eandemq; rem prætendunt, a. gens de ſuo iure& titulo docere debet, vteradit At. de Sut. in C. ſeæpe contingit. verſ⸗ſed ſ ambo concurrun. de réſti. Poli. Baerius conſel.a. in princ. Eo autem magis onere probandi pręgrauari Pein. ceps poterit, quia ex inſtrumento venditionis, cins intentio manifeſte colligi nequit: imo totum con- trarium fere euinci videtur. Quando quidem illud inſtrumentum inter alia narrat, quod Dux H. ſe- „ 3. 17, 11.—— 7 natui L. vendat iuriſdictionem, vulgo(die Vog⸗ 44 85 ½2 QℳN½1 596 2 1 2 43 4 tey mit Gericht/ aller Gerechtigkeit vnd Zubehoͤrung daß da in jenigen Zeiten/ vnnd von alters hera darzu „ 3 gehoͤret hat etc. Et ſic vendidit ſecundum tenorem antiquæ iuriſdictionis. At in præſenti caſu non ap- paret ius aliquod ſingulare, multoque minus me- rum& mixtum imperium competiiſſe Principi:& ita neſcitur continentia, tenor, qualitas, quomo- do vel qualiter illuſtriſſ. Dux f. alienauerit. Præ. ſens ergo recmptio incerta eſt, quæ per relatio- 9/ nem ad actus iuriidictionis antiquos factam cexti- ficari non poteſt, per text. æxpreſß. in l. ¹ quis fundum. f. de conira. emptioue. Vbi vult luriſconſultus, quod ſi quis habuit fundum iure hereditario„Poſtea ven- dat talem fundum pro tanto, quanti emit teſtator, is autem non emerit, ſed ei fuerit donatus, tumil la venditio nulla eſt: quia ſit ibi † relatio ad id, quod 56 non eſt, ideo actus viciatur. Ad idem facit text. in l. 3. C. de ſentent. quæ ſi. cert. quan.& in amihent. quis in aliquo. Cod. de edlen. ſtem in l. vbi autem. do Verb. oligat. Sinl. teſtamento 1. de cond.& demuuſt. Et quod notat Bartolus in extrauag. ad repiimendam, verbo,prout, cum ſiiwilibus. 5 Wann aluich zum dritten gleich gewiß were/ daß die Hertogen zu L. befuge vnnd berechtiget weren gene- ionem in der Statt L. zu exereiren, ſch ratione illius iuriſdictio- . ſo daroben in caſus politione namhaſttig gemacht/ keinerluriſdictiõ ſich anmaſſen/ Wa in gencrali conceſſione ſemper exceptumeſ- ſe dicitur ſi . Heo 1 peciale ius † tertio competens, vt notat o lius per illum text ff. de milit. teſtea. fac. opl.Iexr d. ſucper eo. Ade oſ. delegat. Itaque Duces L. ratione illius iuriſdi Gionis ge- neraliter etlam competentis derogare non poſſent ſpeciali iuriſdictioni ſenatui L. in ſuos ciues& ſub- diros illius ciuitatis, competenti. Nam illæ ſpe- cies iuriſdictionum, quarum ſupra in themate mentio facta eſt,& de quibus ciuitas ſpecialiter cognoſcere poteſt, videntur eidem ciuitati compe- tere priuatiue ad Vicarium vel Officialem Ducum L. qui Seneralem habet inibi poteſtatem, quiat98 generi per ſpeciem derogatur, per regulam generi. de reg. uUmw„. Et ſpecialiter huc facit text. in cap. ſtuduiſli. de 0ſiνο* logat. 1 V bi generalis legatus Prouinciæ de cauſſa ſpecia- liter alteri cõmiſſaſe nonintromittit: quia manda- tum Cosdlosten 1 relt 10 fulnd Ancdtlä n 3deg) pateal uo nomn. Jyin Nuuel-vt. Adiden nbiettt, utmm iccl rinaul ſuu nonpot cauſts ll 5 bbi proinciru dhilobiectis cerbcalbus nlsollciale ltenter tr Nangotent rdcotiem um; Lub dun: fhi7 Cmigruril tappodibitio — wo llspotellate lendan, ſcc deopolſtius llihae Sin decuoquear maliunſ dem finf mdricta n cldusſe dn. O er. 4 angezogen werden/ Quod tamerſi ratione iuriſdicti- onis, quam in L prætendunt, officialem antea con- tur fac l. viros.& quod not. ibi Bartol. Cod. de diuerſ- ofic. lib. 12.& Decius conſil. 197. num. 3. in princ. ogare n.La. aai-deas 4 Reſponſ Iuris. Decad. XIII. Reſponſ. III. 14 aimpen emd A run ſpefiale derogat bener ali. Et iſtam regulam- potius ei imputandum eſt, cur apertius non fuerit cnn hnee 1 a 1 AeKn aoehetfe, Tde de ind. vbi ex- locutus; Tacob. de S. Georg. in tract. feud. verb. vica- acamentum eltn 1 e 1 bei ſAuh e Paduæ;, quæ vniuerſa- rinſque perpetuus num. 9. te merito deKabe le bahe lUir ſche dionemn. o K erratun deno. Zum ſechſten/ So halten die Rechtsgelehrten ge⸗ can dderhrobe a uusO hs N 5 ores ſtratæ, Poteſtas meiniglich/ quod hodie de conſuetudine pleræque die, e andeme. e kenerautscontraſflos non abet iuriſdictionem, nec ciuitates f non modoliberæ, ſed etiam aliæ inferi- „ anegettul Cacr poterit quicquam ſtatuere. Et ibi Ang. reſpondet Ores,& ſubiectæ Principibus„imo etiam villæ poſ- 104 Tecantuei 1 1 ad text. qui in contrarium allegatur inl. ¹. C. de elic. ſint non tantum iuriſdictionem, verum etiam me- de Kacaa c Valkag A raf. vt ibi per eum. 8 rum mixtumque imperium habere. Bart. in li. in api Zum vierdten/ moͤchte auch wider die Fuͤrſten zu N. fn. h. de damn. infett. idem conſil 1¹s9. Primo quari- 1 andl 1 ar ecolhg. ſtituere ſoliti ſint,& adhuc conſtituant de cauſſis e- Conſequens ergo videtur, Senatum I optimo egn⸗ 4 3.„. 2 1 3 48 ut: 1& 1 1 8 4. 8* 8. iridet. 4 4 mer gentibus nomine Pr 1elpum cognoſcentem& iure, ſalté de generali ac recepta conſuetudine Ger- ſo ius dicentem, tamen eorum iuriſdictio hac in par- maniæ in ſuo territorio intra& extra ciuitatem v 1 nin, 10 ½ 99 te eſt reſtringenda, cum illa conſtitutio † Oflicialis ſurpare poſſe omnimodam iuriſdictionem. 4t aler, Me 8 8 ſit odioſa„& contra ius comwmune obtenta, nimi⸗* Vnd diß Fundament wirdt auch damit geſtaͤrckt/ daen 2, gketſ rum contra§. ad hoc prohibemus. in Nouell. de colla. daß die Statt L nicht allein die Haͤuptſtatt vnd Me- tae Pe ddo. 100 at. aap. vbi præſidi prouinciæ prohibetur in lo- tropolis deß gantzen Fuͤrſten humbs/ ſondern auch Gonn 4 muds 1 Tasr enlaribäsproninela tenere officialem, dut ein anſchenliche Hanſeheſtatt je vnnd allweg geweſen 2 dass Atinrad. ao nominecognoſcat. fac.§."„ in Nouell. de man iſt/ vnnd ndnch 4. ungulire, mul 41 dat. prin.§. eos autem. Nouell. vt iud.ſ. Juo. ſuf.&§.l. Vnnd ob wol die Hertzogen zu L. jhre Landtsfuͤr⸗ linperium conye F Nouell. vt mil, iud.„„ ſten vnnd Huldigungs Herrn ſeynd/ ſo haben ſie doch unentia, tenor, N I Ad idem eſt text. in Hecieie egſtere,Ain b viel Priuilegia vor andern Vnderthanen behalten/ rſſ. Dux H. vbi patet, quod is, qui habet iuriſdictionem limi- Burgermeiſter vnnd Raͤhte auß jhrem Mittel erweh⸗ Ko incett elſ en tatam in certis caſibus in loco, vt eſt Archiepiſco- ſet/ welche die Statt regieret: Iſt derwegen nicht Gions antich en pus in caufiis Pbellationum im Diœceſi ſuffraganei vermuhtlich/ daß die Hertzogen zu jhrer Stattvoatey „e e ſai, non poteſt tenere in illo loco officialem, qui omnimodam iuriſdictionem gehabt/ daß die Statt mpeue. Vbirukinn in caufis illis, antequam Occhfrant, cognoſcat: gar nichts zu thun oder zuſchaffen haben ſolt/ vnd mu⸗ mintelard 2. Er aicit ihi olien. hoc 3 oncks beineipe ſtein allen Gebotten vnd Verbotten dem Fuͤrſtlichen G81ͤ 2nnelat A Pixlldes, quiliccrin aliduibus locis Wogr in die Handt ſehen. Et hic rurſus veriſunilitu- protanto, qud itn ſibi ſubiectis non habeant iuriſdictionem, niſi in do ponderanda, attendendaq; eſt per ſupradicta. 4 3 Kdcdtuertt Dlz . 1 ddl 11ſ daroben 8 Sfo certis caſibus, tamen quo ad illos caſus conſtituunt tales officiales, qui quodammodo per alluuionem, & latenter trahunt ad ſe omnem iuriſdictionem. Nam potentioribus pares eſſe non poſſumus. Hæc ad corticem refert Anton. Capyc. Deciſ. Meap. 27. num 34. Subiiciens ibidem hoc vulgare prouer- bium: Vbi Leo tenet pedes, cetera animalia quieſcunt. Cum igitur illa conſtitutio officialis Ducalis ſit con- tra prohibitionem iuris communis, videtur ſequi, 101 eius poteſtatem †& iuriſdictionem non eſſe exten- dendam, ſed ſtrictiſſime intelligendam, vt minus quo poſſit jus commune lædat, /.2. C. de noxal. c. cum dilectus.& ibi Dd. cum concord. de conſuet. Ita in ſpe- cie quoque arguit Hieron. Schurff. conſil. 26. num. j. cum aliquot ſeqq. cent.ä.. Cum ergo non vniuerſaliter ciuitas L. nec in to- tum ſubſit Ducibus L ſicut reliqua minora oppi- da, villæ& caſtra eiſdem ſubiecta ſunt, ſed certis quibiſſdam pactis& conditionibus, iiſque valde re- ſtrictis. Ideo concludendum videtur, quod ciues ibidem in iis, in quibus ſemper habuerunt,& ad- huc habent liberam adminiſtrationem rerum& bonorum ciuitatis, ſimulque iuriſdictionem co- gnoſcendi, poſſunt ſtatuere,& iudicare, ac pro i- pſorum arbitrio procedere, non requiſita, nec ex- ſpectata Ducis L. auctoritate& conſenſu,& per conſequens bona vacantia occupare, aliaque his ſi- miliaſleehe præualeant, iuxta Bald. conſil. 396. vol. 4.& Zaſcein l. de quibus num. 2 ſf. de legib. acfone ſ= icl Zum fuͤnfften/ wann gleich dißfalls zweiffelhafftg Nequs etiam hoc rationecaret, Quando Enum b 10 cq onnd nicht gewiß were/ vtri competeret iuriſdictio cer kant iſdictionis t fines lee pr zwilego⸗daco ne 105 „imter in caſibus ſupra recenſitis, Senatui ne an Ducibus conſuetudine ſunt præſcripti ac nlatt 4 tunc dült⸗ u. L. So wuͤrde dañ noch in ſolchem dubio die Erklaͤrüg Zenter ſeruari debent, cum mandati forma ine . in fauorem ciuitatis contra Duces geſchehen vnd ge⸗ genter ſpectanda ſit, eamqʒ excedere neutiqham i- Dr meillu 4 deutet ſollen werden. ceat. non Aiſtinguemus.§. de viro. de arbit.& ita in en dur Cum enim in contractu emtionis dubiratur de termunus tz adir Iacob. Concen. qucſt ng.7 u.19. nuil.iſ ſr. aliqua re, tunc interpretatio venditori nociua,& Zum ſiebenden wird obangezogene præſumtio vnd ompeh 202 emtori proficua eſt facienda, quia r verba contra- vermuhtung auch damit nicht wengg geſtaͤrckt/ daß in , quarum hentium, qui ea protulerunt, aut ad quorum com- dem Kauffbrieff das Woͤrtlein Vogtey/ nicht allein Kde quibus 3 4 modum cenſentur fuiſſe prolata, quique his inni- ſimpliciter allein ſtehet/ ſondern ein reſtrictiua darzu 4 eneureid ⁵ tuntur, eaque in fauorem ſuum trahunt, debue- runt apertius legem dicere,& ſi id non fecerint, geſetzt iſt/ ſondern Stattvogtey/ die da geweſen vnd ge⸗ halten worden in einem Hauſe/ in der Statt gelegen/ Lbe adt contra eos interpretari debent. l. veteribus. f. de in welchem damals ein ſchlechter Buͤrger gewohnet. m r. pact. le in ea. l. ea lege.§. vltim. leg: Labeo. f. de Vnd es laͤſt ſich anſehen/ daß durch dieſe reſtrictiuam ctem del9d 4 conrras. auetienrbe. außgeſchloſſen werdẽ alle andere hohe Fuͤrſtliche Land⸗ at teu 8 ſa Et hoc velmaxime in Principe obtinet, qui non oberkeiten/ Regalten/ vnd was denen anhangt/ daß d u 203 debet tin contractibus ſuos ſubditos decipere, quin dieſelben nicht mit verſetzt ſeyn ſoltenr 4 nus Pr runs 83 124 Wie ich dann berichtet bin/ daß vngefaͤhrlich vor fuͤnfftzehen Jahren/ mehr oder laͤnger/ zwiſchen den Hertzogen zuL vnnd der Statt/ auch etlichen Præla⸗ ten auff der Sultzbinnen L. beguͤttert/ von wegen der Stewer ein groſſer Janck ſich erhaben. Die Hertzogen begehrten/ daß die Statt vnnd die Beguͤtterten vom Saltzwerck Stewer geben ſolten⸗ brachten pœnale mãdatum bey der Kapſerlichẽ Ma⸗ jeſtaͤtt auß/ aber die Statt vnd die Beguͤterten ſetzten ſich darwider/ brachten auch etliche anſehenliche von hochermeldtem Hertzogen jhnen vor Jahren gegebene Priuilegia herfuͤr/ darinnen ſich die Fuͤrſten deß iu⸗ ris collectandi verziehen haben. Daruͤber iſt die Sa⸗ ſche an das Keyſerliche Cammergericht erwachſen/ vnnd auff der Prælaten Seiten lis, daſelbſt(meines Wiſſens) noch pendens vnnd anhaͤngig/ Die Statt aber ſoll mit dem jetzigen Fuͤrſten tranſigirt haben vnd vertragen ſeyn. Haaben nun die Hertzogen zu L. durante oppigne- atione velemtione cum pacto retroemendi ſuper voigtia celebrata, der Stewr ſich angemaſſet/ ſon⸗ derliche Priuilegia der Statt gegeben/ auch de nouo auß nicht inferirt werden. tranſigirt, vnnd ziehen ſich der Stewr wider die Beguͤtterte auff der Saltz noch an: So folget vn⸗ verneinlich/ daß die hohe Obrigkeit mit der Statt⸗ vogtey nicht gemeynet/ viel weniger verkaufft oder ver⸗ ſetzt ſey worden/ wie ohne das argumentum a ſum- mo imperio ad iura ciuitatis nicht gilt/ kan auch dar⸗ Der Hertzog zu L. iſt der Statt Erbherꝛ vnnd Landtfuͤrſt: Ergo gehoͤret in S. F. G. Stattvogtey alle Gericht/ Recht vnnd Heri⸗ lichkeit der Statt. Hoc verum eſſe multis probat Hennin. Gœden. conſil. I. lib. 3. de iure cim num. 3. vbi pulcre dicit, 106 Habens f dominium vniuerſale ex hoc non cenſe- tur habere particulare: ſequeretur enim exinde ma- 107 gnum abſurdum, Quod imperator, qui † eſt domi- müdi, quod tamen manifeſte falſum eſt. l.. S. hæau- 108 109 in J op. loco 4. çap. ſolitæ. de maior.& obed. Et ſ a nus munqdi I. deprecario. ff. ad leg. Rho. de ac. c. futu- ram. 12. quæſt. i. eſſet dominus ferum particularium tem res. ſf. de rerum diuiſ.&§. hingulorum. Inſti- tut. eo titul. Zunm achten/ hat diß ſo vielmehr ſtatt/ dieweil es kundt vnnd offenbar/ daß die groſſe Statt der Her⸗ togen zu B. vnnd& viel herꝛliche Priuilegia, auch der luriſdiction halben/ haben ſollen/ als Braunſchweig/ Goͤttingen/ Hannower/ Embeck/ ꝛc argumento † ſumto ab exemplo, quod valet in iure noſtro, Euer. priuilegio vnius vrbis ad alterius argumentatur Im- per. Iuſtinianus in 1.:.. Rom. Cde vete. in. enucl. Ja die Kauffverſchreibung gibt im Buchſtaben/ daß die Statt L. ſoll behalten werden bey Begna⸗ dungen/ Freyheiten/ Gerechtigkeiten vnnd alter her⸗ kommenden Gewonheit. Item ſie ſoll gelaſſen werden bey all dem jenigen/ als der Raht(vnnd jhre Statt) von alters hero von dem Fuͤrſten vnd ſeinen Vorfah⸗ ren erlanget haben/ ete Auß welcher Clauſul folget/ daß die Statt auch vor der Verſetzung jhre Gerichts⸗ zwang/ vnnd andere Ding/ ſo daran hangen/ muſſe Dn. Joach. Mynſing luriſconſ German. Zum neundten/ koͤmpt der Statt L. auch wol zu Huͤlff/ daß das Woͤrtlin(Vogt vñ Vogtey) ein recht am phibolon vnd verbum ambiguum iſt/ bedeut dañ dieſen/ dañ jenen Richter vnd Gerichtszwang/ wie mt vielen Exempeln in dieſen vmbliegenden Saͤchſiſchen Laͤndern zu beſcheinen/ welche ich zum theil ſo viel mir deren bewuſt) zu mehrein Bericht der Sachen/ dem ferꝛner nachzudencken/ kuͤrtzlich erzetzlen wil. Zu Magdeburg heiſt der Burggraff Vogt/ Weichb. b art. 17. Landtr. lib. 3. art. 6l.& in Apoſtil. So be/ ibid. Dieſes Burggraffen Gericht heiſt auch Vogtgeding/ Weichb. art. 4. Zobel. in dic. art. 6. Landtr lib.z. nennet es Grafendung. Dieſer Burggraff kan ſant einen Vogt belehnen/ derſelbe aber dinget nicht Ka⸗ nigsbann/ hoc eſt, er hat keine ſondere hohe Gericht art. 5 4. Landtr. lib. 3. ſub fin. Jetz zu vnſer Zeit wirdt das Burggraffthumb Magdenburg fuͤr ein Fuͤrſtenthumb gehalten/ vnnd dem Churfuͤrſten zu Sachſen mit der Fahn vom Roͤ⸗ miſchen Keyſer geliehen/ wie ſolches zu Franckfurtam Maͤyn Anno¹ 58, vnd zu Augsſpurg Anno oc. vom Keyſer Ferdinando, vnnd Maximiliano II ge, ſchehen iſt. vide R 2guſt. alter Vocabel/in verbo, belehn⸗ ter Vogt zu Magdenburg. Zu Quedelburs iſt der Churfuͤrſt zu Sachſen/ be⸗ lehnter Erbvogt/ daſelbſt maſſen S. Churf. G. ſichm der Statt das meri& mixti imperii mehr an. Die Aptiſſin hat die Erbgericht. Im Feldt ziehen S. Chf. G. omnimodam iuriſdictionem an/ wirdt auch alſo von der Aptiſſin geſtanden. Item S. Ch F. G woͤllen dominus territorii ſeyn/ auch Landſtewren anzulegen macht haben. Es ſeyndt aber dieſe Puncten erſt vor kurtzer Zeit durch ein Vertrag in Richtigkeit gebracht/ darbey ich nomine Abbatiſſæ auch geweſen. Die Fuͤrſten zn Anhalt haben auch die Vogtey zu Gernroda/ werde damit von Roͤm. Keyſern belehnet Krafft derſelben thut ſich S. F. G meri& mixti im- perii vndernemmen/ Ob die Aptiſſin die Erbgericht habe/ iſt mir vnbewuſt. Der Graff zu Hohenſtein hat die Vogtey im Clo⸗ ſter Walckritt/ Krafft deren maſſet S. G ſich an in Cloſter vnd allen Hoͤfen/ auch Gehoͤltzen vnd Forſten/ dem Cloſter zuſtaͤndig/ der Halßgericht/ der Berg⸗ werck auff Goldt vnd Silber vnd aller Metall/ Item der hohen Wildtbahn. Es werden aber S. G.gleich⸗ wol mit den Regalſtuͤcken vom Stifft Halberſtatt in ſpecie belehnet. Der Raht zu Muͤlhauſen in Duͤringẽ hat die Bog⸗ tey Dorta von den Rom. Keyſern/ Krafft derſelben haben ſie merum& mixtum imperium cum fimpli- ci iuriſdictione, vnd was darzu gehoͤrig. 8 Zu Northauſen aber hat es ein andere Gelegenheit denn daſelbſt iſt die Vogtey deß H. Roͤm Reichs det Graff iſt der Vogt von Hohenſtein. Aber deſſen vnge⸗ achtet/ ſo hat der Raht alle Bottmaͤſſigkeit vberdie. Buͤrger/ exerciren auch alle actus meri& mixti im- perii,& ſimplicis iuriſdictionis, halten jhre Rahts vnd Gerichtsknechte/ Stockmeiſter vnnd Scharpf⸗ richter. Sie haben den Angriff/ Stock vnd Thuͤrn/ vñ wenn ein Straffbarer ergriffen wirdt/ ſo laſſen ſie vor gehabt haben. Denn weren die nicht vor der Verſa⸗ jnen/ hoc eſt, vor dem Raht anklagen/ Antwort/ Ein⸗ tzung vorhanden geweſen/ ſo weren ſie der Statt in der Widerkauffs Verſchreibung nicht alſo ſtattlich vor⸗ 1 10 beha iten/ Quoniam exceptio ſemper firmat regu- lam, iuribus vulg. vnd Widerreden/ auch indicia ad torturam einlegen/ holen oder ſprechen die Vrtheil/ vnd laſſen die totturas durch jre Kriegsmeiſterſchaffẽ/ von de Scharpffrich⸗ ter verrichtẽ/ Daſelbſt hat der Vogt nichts mihuehun iß ſo Gufen: defeben g ncfſen Nrthan ibedi Nahtohe Vnnd he Nahtand Jem der fohſdre iͤn geß Gculehei tndäne 858 aätehen q ln da jnaczogen Ee ſoy ͤrdem Saxnhei m mtey Hag äſnderno Naſſen — Dacuſa ncdunide Cfi drezt daſelbſtmaſſen 3— —* 3—— 1— 2———————————— ———————— u———— ——————————ᷓx——— K 13 1— ————— 8 8 1 — — nodam mriſdictionemq Ir raſfin aeſanden Inm S. rrntori ſcyn auch(and Fein dm. Esſoyndt aberdiſt Kemd tdurch an Vanagi aomine Addatiſſr auch e. wfic m Andalthaben. M vadedamitvon Nom 5 nit mthorſich SF. 6 eimn rm Ob die Jp rtch, — — ruf zu Hedenfenbatd— ſgt trut Rrafftderamaſe Süſttt dalc Hof auch Giſ d Em e usindig der Half Geldt vnd Süber vnd 2¹ Badehabn Eswardt A˙ 1 — Naaattückerom Ar fan biß ſo lang der Angeklagte zu endlichem Außſpruch deß Vrtheils vnd Exſecution deſſelbigen erlangt vnnd er⸗ ſtanden worden Wann das geſchehen/ wirdt es dem Grafen zu Hohenſtein/ als dem Reichsvogt zugeſchri⸗ ben/ vnd er gebetten/ daß er ſeine Richter von Cletten⸗ berg woͤlle ſchicken/ vnd das Halßgericht hegen laſſen/ So heaet alßdann der geſandte Richter das Gericht/ von wegen deß Reichs/ der Statt Northauſen/ vnnd deß Grafen/ als Reichsvogts. Dem Richter werden zugeſetzt zween Schoͤffen! die ſeyndt Rahtsherren/ ſprechen die Vrtheil oder Borgen(wie es genennet wirdt)an den Raht/ der ſpricht die Vrtheil/ vnd wirdt Zleichwol vom Gericht an den Raht appelliret. Dber dieſer Vogtey ſeyn die Grafen vnnd Statt vor etlichen Jahren jrrig worden/ Dann die Grafen lhaben woͤllen im Flor vnnd Feldt auch vber Hals vnd Handt richten/ vnnd einen erſchlagenen Menſchen auffheben. Der Raht hat ſolches gefochten/ auch die Grafen zur Tranſaction gebracht/ nach Anweiſung derſelben wirdt es gehalten/ wie oben vermeldet. In gedachter Statt Northauſen iſt das Schul⸗ theiſſen Ampt deß Landtgrafen in Duͤringen/ der ban⸗ net ſein Gericht auch von wegen deß Reichs der Statt Northanſen/ vnnd deß Landtgrafen in Duͤringen/ (eetzo deß Churfuͤrſten zu Sachſen) Die Scabini ſind Rahtsherꝛn/ fellen das Vrtheil/ der Raht ſpricht/ vnnd gehet gleichwol die Appellation an Raht/ vom Raht an das Keyſerlich Cammergericht immediate. Item der Raht vergleydet die Außgetrettene/ da doch ſonſt der Schultheiß das Geleydgeldtlaber wenig) von jedem Faß Bier ein alten Pfennig nimpt. Item der Schultheiß thut Huͤlff/ vnd verhenget den Kummer vnd Arreſt/ Wird einer Buͤrger/ gibt er dem Raht ſein Buͤrgerrecht/ das iſt 2. Thal. dem Schnltheiß allein achtzehen Pfenn. Diß habe ich derowegen erzehlen woͤlln/ daß ich dieſe Gebraͤuche den§(die vom Raht angezogen wirdt) gleichfoͤrmig anſehe. Es ſeyndt aber auch ſonſt mehr Gerechtigkeit/ die vnder dem Woͤrtlein(Vogtey) begriffen/ vnnd nach Gelegenheit mit etlichen Zuſetzen genennet werden. Alſo im Oberlandt am Reinſtrom/ iſt die Landt⸗ vogtey Haganaw/ was darinn gehoͤre/ habe ich keinen beſondern vnd eygenen Bericht. Die Marggrafen zu Meiſſen haben auch ein Landtvogtey zu Pyrna. Die Grafen zu Schwartzenburg haben die Landtvog⸗ tey Sundershauſen/ darein gehoͤren anſehliche Vor⸗ wercker vnd Doͤrffer/ cum omnim oda iuriſdictione. Item der Ertzbiſchoff zu Magdenburg hat vie Muͤhle BVogtey/ ꝛc. So geſchicht auch im Luͤnenbuͤrgiſchen Pfandtbrieff erwehnung der Vogtey Dannenberg. Im Stifft Halberſtatt hat der Biſchoff die Vog⸗ rey auff deß Capittels vñ andern Geiſtlichen Guͤtern. Was aber das ergendtlich ſey/ wird offt gezweiffelt/ ⸗ ber in gemein fuͤr die hohe Gericht verſtanden/ ſonder⸗ lich vber Hals vnnd Handt. Alſo hat das Ampt Weueling die Vogtey vber dem Stifft Walbeckampt/ Oſchersleben/ vnnd das Cloſter Hammersleben. e13 Zu Aſchersleben iſt die Vogtey deß Rahts/ die ſe⸗ tzen auß jhrem Mittel ein Stattvogt/ der hat auch ſei⸗ nen ſonderlichen diſtrictum, die omnimoda iuriſdi- ctio aber bleibt/ vnnd iſt deß Rahts/ der Biſchoff zu Halberſtatt iſt jhr Landtfuͤrſt. Zu Oſterwick iſt die Vogtey deß Biſchoffs/ der Reſponſ. Iuris Decad. XIII. Reſponſ. III. chen/ in das Halßgericht die Erbg ericht zur helfft/ ſarum ciuilium. In der Statt Halberſtatt haͤn Gericht an/ das gehoͤret dem Bi der Raht hat nichts daran Buͤrgerlichen Zwang. Dieſe oberzehlte vnnd andere B variis ſpeciebus factorum colli geben anugſam zuverſtehen/ da amphibolon, ambiguum ſey/ auch keine ſpecialem etwas gewiſſes importire/ ſondern genheit vnnd Gebrauch/ oder Gew der Herꝛn/ der Staͤtte/ die es gebr tirt, außgelegt vnd accommodirt we das † Wort(iudicium) in den geme vnd bey derſelben Lehrern gleich lerhandt ſignificata hat/ vnnd materiam verſtanden wird/ u ta. Abb. in rubris. extr. de iud. Wie auch das Wort iuriſdictio nus, interdũ ſpeciem denotirt, vrp lꝛimperium. ſf de iurisd. omnium iud. Darumb laͤſt es ſich anſehen/ daß nicht wol muͤg· lich ſey/ daß viel Hochgedachter er Pfandtverſchreibung riſdictionem erzwin andere circumſtanti Zeit nicht berichtet/ auch Was woͤllen wir abe hieroben pro Duce L big wil in dieſem Fall das Recht zeua lich/ was die Wort(Stattv rechtigkeit) bedeuten. Antwort: Dieallegirte textus vnnd ex regiſtri deß altẽ Saͤch ſehen/ daß ſie einen ſol meldet/ einfuͤhren. b Wann aber beyde die Wort vnd Meynung/ auch der gloſſatorum opiniones zuſammen gehalten/ So 3ob ſolche Meynung darauß zu eliciren ſey. Deñ es moͤchte wol geſagt werden/ daß die Woͤrter(Vogtey/ Vogtgeding/ Rechtgeding in den Saͤchſiſchen Landen vñ Rechten werẽ ba ambigna& amphibola, die da muſten ſecundum ſubiectam materiam& vſum der Landt vnd Gericht verſtanden werden/ in allermaſſen/ wie das Wort iu⸗ dicium apud luriſconſultos, vt iam dictum eſt. VTVDnnd ſolches koͤndte damit bewehret werden/ daß das angezogen Regiſter der alten Saͤchſiſchen Woͤr⸗ ter ſpricht /Vogtey heiſſe die Herꝛſchafft/ die einer 113 vber ein Ding oder Gut habe. Dieſe definitio oder deſcriptio fan de omnimoda iuriſdictione eygent⸗ lich nicht verſtanden werden/ ſondern ſagt uruoe, von der Herꝛſchafft/ die einer vber ein hat. Was iſt es aber fuͤr ein prietas oder dominium oder Gerichtszwang verſtan⸗ den/ ſo frag ich auff welchen? Vber Hals vnd Handt/ oder vom Erbgericht? Nihil certi reſpondetur per dictum compilatorem, denn allein das Vogtey in enere heiſſe/ der Gerichtzwang vber Ding vnnd iſt nit wenig zweiffeli 8 Allſo iſt auch das Wort(Rechtgeding koder Vogt⸗ 114 121 gehoͤrig. Der Raht hat vnd ſonſt notionem cauſ= get die Vogtey dem Biſchoff allein/ vnnd dann in wenigen Faͤllen Vmbſtaͤndt/ die ex girt werden koͤnnen/ das Wort Vogtey/ vnnd gant zweiffelhafftig onem habe/ oder muͤſſe nach Gele⸗ onheit deß Landts Uchen/ interpre- n/ Wie auch inen Rechten/ 111 er Geſtalt viel vnd al⸗ ſecundum ſubiectam oſtienſe in ſum.& foras. ext. de verbaſign. † interdum ge- IIa er Dal in ſæpe alle. ertzog zu L. auß der omnimodam iu- gen koͤnne/ S. F G haben denn r/ deren ich doch noch zur keine geſehen oder gehoͤrt hab. r auff das fuͤnfft Rundament allegirt/ ſagen? Denn daſſel⸗ Levov ſeyn/ nem⸗ ogtey/ Gericht vnnd Ge⸗ plicatio compilatoris ſiſchen Rechtens laſſen ſich an⸗ chen Verſtandt/ wie daſſelbe ver⸗ vnd bliebẽ/ ver⸗ gutoder Ding Herꝛſchafft? wird pro⸗ Vogt verrichtet an ſtatt deß Biſchoffs auch alle Sa⸗ geding) zweiffelhafftig/ wie oben in den allegirten ex- 3 115 1²26G emplis gehoͤret/ vnnd heiſſet zu zeiten Vogtgeding das mit Koͤnigs bann geheget wirdt/ wie der Burg⸗ graff zu Magdeburg dreymal im Jahr ſein Vogtge⸗ ding heget. Diß Gericht iſt ſub mero imperio begrif⸗ fen. Item das ohne Koͤnigs bann geheget wirdt A. art. 2. Landtr. lib.!. wie deß Burggrafen Belehneter pfle⸗ get zuthun/ art. 6½. Landtr. lib. 3Z5. In dieſem Vogtgeding oder Gericht wird proprie nichts geklaget dann peinliche Sachen/ die nit Leib vnnd Leben antreffen/ Zobel:in ſua gloſſ. i. ſub liter. A. artic. 2. Landtr lib. 1. gloß. im Weichb. art. 7. col. 5. verſ. Ihr ſollet wiſſen. Wirdt alſo das Gericht/ das Vogtgeding heiſſet vnd ohne Koͤnigs bann geheget wirdt/ ſub mixto im- perio begriffen. Darumb folget/ wie die Woͤrter ge⸗ funden/ das darunder ein ambiguitas begriffen/ vnnd kan omnimoda iuriſdictio dadurch nicht verſtanden werden. Wie auch die Doctores abweichen aſenten- 116 tia Bartoli, ſuperius relata, ex A.l. imperium. Quod † iuriſdictio ſimpliciter conceſſa importet omnimo- dam iuriſdictionem, ſed affirmant hoc intelligi de ſimplici iuriſdictione, vt per Zaſ⸗in d. l. imperium poſt ſaſonem. Derhalben moͤchte der Raht zu&. ſagen die Her⸗ tzogen hetten jnen ſelbſt zuzumeſſen/ daß die Pfandt⸗ verſchreibung alſo dunckel geſetzt worden/ Es ſolte wie in Saͤchſiſchen Landen gewoͤhnlich iſt/ darzu geſetzt ſeyn/ Gericht vnd Vngericht/ ꝛc. ſo wuͤrde es billich de omnimoda iuriſdictione verſtanden werden. Zum zehenden vnd letzten/ Wann gleich die vorge⸗ hende motiua alle hindan geſetzt/ vnnd deß Anſehens nicht weren/ als ob dem Raht zu L deiure communi, conceſſione, aut indulto principis generali velſpe- ciali omnimoda iuriſdictio gebuͤrete/ So wuͤrde jnen doch die vltra memorialis præſcriptio, die ſie vor ſich 117 oné, ſed etiam merum& mixtum imperium, itemꝗ; anziehen/ zu ſtewer vnd beſten kommen/ nemlich daß ſie vor hundert vnd mehr Jahren/ auch vor verpfan⸗ der Vogtey/ vnd folgends weil die Vogtey beym Raht Pfandts oder Widerkauffs weiſe außgeſtanden/ die hohe vnnd nider Obrigkeiten beſitzlich eingehabt/ ge⸗ braucht/ vnd in peinlichen Sachen vmb Leib vnd Le⸗ ben habẽ richten vnd rechtſprechen laſſen/ vnd alſo die ſelbige Iura gantz vnnd gar(außſchließlich der ſonder⸗ baren von jhnen geſtandenen Faͤllen) preſcribirt/ erworben/ vnd erlangt/ welches ſie mit allen Statt vñ Gerichtsbuͤchern/ Priuilegien/ Regiſtern vund an⸗ dern documentis zu beweiſen ſich erbieten. Quod ipſum vltra hanc eorum aſſertionem etiam in terminis de hac ciuitate atteſtatur Alber. Krantz conſil. a. num. 2, ½. inter conſilia a diuerſis Academiis furiſconſultis edita, tomo a. vbi aſſeueranter affir- mat, Ciuitatem L. a tempore, cuius initii nulla ſit memoria hominum, præſcripſiſſe iura fiſci, ſcilicet bona vacantia occupandi& confiſcandi, ac merum mixtumq; imperium exercendi,&c. Poſſe autem non ſimplicem tantum iuriſdicti- regalia præſcribi tempore immemoriali. Dd. com- muniter ſentiunt in d.l. imperium. vbi Iaſ. præ ceteris. & Canoniſta in c. irrefragabili.. exceſſus. de offic. ordi- nar. in c. auditus.& c. ad aures. vbi late Felin. de præ- ſcript. Et hanc eſſe communem teſtatur Iaſ. in. leg. imperium. col. S. verſ. concludendo dicas. Itemꝗ; tra- dit Franc. Balb. in tratt. de præſer. 2. part. y. part. princ. uæſt. 3. in princ.& col. 3. verſ. Stat ergo firma con- Dn. Ioach. Mynfing. Iuriſconſ. Germani cluſio.& Hieron. Schurf. conſil. 0. num. ⁷ 5. centur. 5. vbi multa allegat, hancque pariter eommunem fa- tetur. Imo quod plus eſt, tanto tempore contrapo- teſtatem †& obedientiam præſcribi poſſe cenſet 118 Henn. Gæd. conſil. 3. in fin. Cum itaq; † iure præſcriptionis immemorialis(q 119 vim conſtituti iuris, l. hoc iure. 9. duttus aqua. ff. de aqua cot.& æſti.& priuilegii obtinet„ c. ſuper qui- busdam. æxtra de verb ſignif. ac pro veritate habetur. gloſſ.· in l. 1. C. de ſeruit.& aqu. cum ſimil.) ciuitas Lu- neburgica in iſtis regaliis mero mixtoque imperio dominium acquiſiuerit, recte inferri poteſt, Ducem H. piæ memoriæ, tempore contractus, nec voluiſſe, neq; etiam potuiſſe illa iura ſuperiora& omnimo. dam iuriſdictionem præſcriptam ciuitati vendere, valet.l. rei ſuæ. S. rei ſuæ.&l ſi in emtione. f. de contran empt.l ſiin rem aliquam. de arquir. poſſel. neq; pignus & ibi Deci. de reg.iur. cum id, quod † ſemel noſtrum eſt, amplius nolrum fieri nequeat. Vnd ſo viel ſey auch von den Fundamenten vnnd Rechtsgruͤnden/ deren ſich der Raht der Statt Lver⸗ muhtlich wider den klagenden Fuͤrſten in dieſer Sa⸗ chen zugebrauchen haben mag/ kuͤrtzlich vnnd einfal⸗ tig geſagt. Es ſeyn aber ſolche deß Rahts zu L. fundamenta vnnd Vermuhtungen/ wie ſie woͤllen/ Soerſcheinet dannoch auß denſelbigen allenthalben ſo viel/ daß ſie mehres Theils auff offtgedachtes Rahts beruͤhmbten vnd angemaſten Priuilegien/ Gebraͤuchen/ Gewon⸗ heiten/ vnd Verjaͤhrungen beruhen/& ſic conſiſtunt in facto, nec vlla iuris præſumtione nituntur: Ergo illis non creditur, niſi probentur. Da doch hierentgegen der klagende Fuͤrſt ſtarckeynd vnverneinliche præſumtiones iuris fuͤr ſich hat/ ex quibus euidenter colligitur, quod ipſi in ciuitatel. imo in toto ducatu ſuo plenaria ſuperioritas&o- mnimoda iurisdictio competat: quibusvtiq; ſtandũ eſttantiſper, donec ex aduerſo probetur contrariũ. Derohalben hochgedachter Hertzog/ oder an ſeiner ſtatt der verordnete Stattvogt bey dem gantzen Ge⸗ richtszwang/& ſic in exercitio omnium actuum iu- riſdictionalium billich gelaſſen werden ſolt/ biß de Raht ſein beruͤhmbtes Fuͤrgeben der alten Gebraͤuch vnd Gewonheiten/ auch habender Freyheiten/&lic ſpecialem exemptionem etlicher ſonderbarer Stuͤck aut de iſtis, tanquam rebus& iuribus † alienis dilſ- 110 ponere contra l. nemo.& tot. tit. Cod. de reb. alien. non ali. ſicut nec ciuitas cadem iura potuiſſet a prar- fato Duce emere, quia f emtio rei ſuæ propriæ non 121 124 der Iuriſdiction dociren vnd erweiſen wirdt. Nam t az præſumtio iuris dicitur liquidiſſima probatio, i ſins tor. iunct: glo.& ooncor. ibi citatis C. de peri. tut. velan l. 1.& ibi Ang. Jaſ.& Roma. poſt alios Dd. C.de mult. teſtam. Iaſ.& Alexandl in l. licet Imperator. ſf. de le gat. 1. Imo † præſumtio iuris dicitur eſſe veritas, 124 text. in l. vlt.§. vlt. iuncta glo. in fin. ff. de probat. Et 1 ¹¹ ideo vbi requiritur probatio liquida, ſufficit proba- tio per præſumtionem iuris, Hier. Schurf. conſ. 44 nu. 1½.& conſil. S½. nu. 6. cent 3. Die andere Fundamenta aber/ ſo auffs Recht ge⸗ gruͤndet/ köͤndten auch(wo noͤhtig) ziemlicher Weiß diluirt vnd abgeleinet werden/ Ich wil jetzo allein auff etliche/ aber doch faſt die vornembſte antworten/ ſo viel es jetziger Gelegenheit nach ge⸗ ehen kan.— ſchehen kan KE- veles derolunt tuminper 66 appal el ;eriumpo ſahg u geund vlatunc, nceü plern jüril perium 0 yedturen mideme m)eue gumwom wiumcom peemtiduc en ligh beullente 2 Rbdat ie prout ſi lenter drionen; las hrineipun dnctaad co aamgen neſewil d uß danſelbigen allenthalb 11 els auffofftzedachtes I d ent aafen Prulczien/ Ged daner ₰ * Vanjährungen beruhen emt nec ula iuris præſumtiot mt reditur, niſ probentur. amtaegen der klagend rzit üche perſumtiones uri Eätht acnter coliigtur quoq N cdit do ducnuſuo plenaria 3 u urisdictio competat:q er, doner eraductfopr cun a hechachachtr han I lu rocdnett tatkbogt biſ 2 g M u Kfſc inerercitioo Mi luum bilic glſen N e 4 1 86 wmübmöees Fürgchen enn 2 abanm cuch adende Tu — cher B . —— — cſ 6. 3 KESPONSIO AD PRCIPDVA argumenta ſupra pro Senatu L.adducta. VN D Erſtlich als fuͤr ein ſtarck Argument fuͤr den Rath zu L. angezogen/ quod ſub conceſſi- one iuriſdictionis non videtur venire merum mix- tumque imperium,&c. Illud prorſus nihil obſtat contrariæ opinioni ſupra pro duce L allegatæ, quæ eſt veriſſima. Licet Panorm. Felyn. Bald. Iaſonis, Molinæi,& aliorum locus non ſit auctoritas, tamen cum altera opinio non minori, ſed multo maiore numero, quantitate& qualitate Doctorum nitatur, vt ſupra late deduttum eſt, merito in iudicando& conſulendo ſeruari,& alii præferri debet: præſertim cum ea ſit iuſtior,& æquitati magis conſona: eo quoq;, quod ipſemet Baldus ex diametro contra- rium aliquoties decidit, vt ex ſuperioribus euiden- ter apparet. 3 At præſupponendo, contrariam opinionem et- iam veram eſſe, ea tamen ſic limitanda atq; intelli- genda eſt, niſi ex conditione& qualitate rei conceſ- æ, vel ex verbis conceſſionis, aut aliis circumſtantiis de voluntate principis, omnia iura, merum& mix- tum imperium ſubilla conceſſione complecti volẽé- tis appareret: tum enim ad merum mixtumque im- erium porrigenda eſſet: quemadmodũ recte Ferd. aſq. lib.: illuſtr. contr. c. 3. nu.. tradidit, vt verbi gra- tia, quando eſſet dictum, iuriſdictionem concedi, quia tunc, inſpecta ſermonis proprietate, videtur concedi pleniſſima iuriſdictio, quæ non modo ſim- plicem iuriſdictionem, ſed etiam merum& mixtum imperium comprehendit. Sed in noſtro propoſito reperitur expreſſe conceſſio iuriſdictionis(die Vog⸗ tey mit dem Gericht/ aller Gerechtigkeit/ vnd Zubehoͤ⸗ rung) quæ verba aliter interpretari non poſſunt, quam vt omnia iura, hoc eſt, merum& mixtum im- perium complectantur. Sequitur ergo neceſſario, præſenti duci L. competere omnimodam iuriſdicti- onem. Idq; etiam ex verbis inſtrumenti venditio- tur,( das da in jenigen Zeitẽ vnd von alters hero darzu gehoͤrt hat(quibus verbis princeps eas iuriſdictionis ſpecies complecti voluit, quæ vetuſtiſſimis tempori- bus, item tempore inueſtituræ ac conceſſionis factæ fuere ſuis maioribus ab lImpp. Romanis. Quotem- pore nemini dubium eſt, quin omnimodam iuriſdi- ctionem habuerint duces L. cognoſcendi de cauſſis criminalibus& ciuilibus in ciuitate L. contingen- tihus, prout ex antiquis inueſtituris procul dubio ſufficienter probari poterit. Et niſi hanc interpre- tationem admittamus, ſequetur iuriſdictionem 126 principum plane in nihilum redigi: cum tamen in- ducta ad conſeruationem iuris noſtri non debeant operari diminutionem, Ide pupillo. âſi quus ipſi præro- 127 ri. verſh in ader de no. ope. nunc. Et † inducta ad v- num effectum non debent operari contrarium, lle- 128 gata iuutiliter. ff. de adim. leg Item inducta ad au- gmentum, non debent operari diminutionem, tex. not. in leg ſi wancipia. in princ. ff. de fun. inſtrutt. leg. 129 Item † actus agentium non debent operari vltra eorum intentionem leg. non omniv: in pri. ſeſi cer. pet. Proinde cum hęc venditio iuriſdictionis ſit inducta adconſeruationem iuris principis H. piæ memoriæ, ergo non debet operari contrarium effectum, pri- uationem, imo annihilationem,& expropriationẽ Reſponl luris Decad. XIII. Reſponſ. III. nis euidenter colligi poteſt, dum ibi inter alia dici- . 3 4 ℳ 1 7 2 auriſdictionis antea ſibi in ciuitatem L. cõpetentis. Sic enim ad ſecundam obiectionem, qua dictum eſt, quando ſpecies referuntur vel reſtringuntur ad genus/ tunc ipſum reſtringi,&c. reſponderi poteſt, quodilla regula non ſit vera, prout eam recte repre- hendit Alcia. lib. diſpun. cap. vlt. Et licet illa vera præſupponatur, noſtræ tamen aſſertioni non aduerſatur: Quia iſta clauſula das da in jenigen Zeiten vnnd von alters hero) eſt quidem relatiua 2 ſed illud, quod ponitur, hoc loco declara- tiue, no reſtrictiue, quia adiicitur qualitati conuen- tioni vnicuiq; contento ſub genere iuriſdictionis, imo ad conſeruationem iuris ki Dux H. illa verba appoſuit, quia prius ipſe, ſuiq; Maiores retro actis temporibus iuriſdictionem vſurparunt, itaquod to- tum imperium in ciuitate exercuerint,& iſto reſpe- cttu veriſimiliter ipſe hanc clauſulam adiecit:& ita ſecundum tenorem& formam iuriſdictionis vetu- iſſimo tempore, ipſi, ſuisq; maioribus competentis venditio& translatio eiuſdem facta eſſe videtur, ca. inter dilettos. ihi ex forma penſionis extra de fide inſtru- men. vbi Bald. notat. Et ad hoc correſpondent verba generalia appoſita in inſtrumento. Ibi,(mit Gericht vnd aller Gerechtigkeit/ vnnd Zubehoͤrung/ ſo in oder auſſerhalb E gelegen/ nichts dauon außgeſchloſſen Huc optime fecit Matt. de Afflict. in tit. dec. qui cur. vend..quidam cupit. n.343. vbi ait: Si rex concedit ca- ſtrum eo modo, prout melius tenuit&poſſedit talis, & ille habuit merum ac mixtum imperium a Kege, dicitur conceſſio caſtri facta ſpecialiter de mero& mixto imperio: Quia ſcriptura, quæ refert ſe ad ali- am, cenſetur continere totum id, quod continetur in alia: Sed antiquiſſimis illis retroactis temporibus ad principis vogtiam pertinuit merum ac mixtum imperium(ſicut per inueſtituras& infeudationes imperatorũ haud dubie ſufficienter probari poteſt.) Ergo dux H. transferendo vẽdẽdo& iuriſdictionẽ, prout antiquitus ſibi competebat, videtur omni- modam vendidiſſe ac tranſtuliſſe. Vnde nihil mo- menti habert illa obiectio, quia conuentio& vendi- tio iuriſdictionis in ſui ſubſtantia vbique eſt eadem, ſcil. quod tota& vniuerſalis ciuitati ſit vendita, licet poſtea in ſequentibus verbis magis declaretur& ſpecificetur. At hoc nihil nouat, multo minus re- ſtringit, argumi l.adeo.. videtur: ſade acqui. rer. dom. 13 0 Etfqualitates aduentitiæ ſi variant, non nocent, dũ nihil in ſubſtantia mutetur, iin qualitate: ſde attio. emti- Facit regula: Originem inſpici, quia a primordio tituli poſterior formatur euentus,&c. Et omnia re- feruntur † ad id, vnde formam, vim& originem ca- piunt, Iin ratione. S. ſi filio f ad leg. falcid. Cauſam † enim primam intuendam eſſe, Angel. 131 13² conſil. 100. docuit, vt potef quod ſecunda cauſſa ex 133 influxu primæ operetur, allegat!peto. S. premium de legat. 2. cum ſimilibus. Vnde ex † ipſo initio funda- mentum fieri, ex quo totus rei ſtatus claudatur, l.qui ad quod. de donat. Et voluit hoc idem Signor. conſ.: 16. videlicet f ſequẽtes actus cum eorum qua- litatibus trahi ad primos, ex quibus fluunt, allegat ¹. 3.. ſcio. f. de mino. b Et ex prędictis facile intelli poteſt, non poſſe im- poni onus probandi duci L. non obſtante c. ſi cleri- cux de for. comp. Quia ille tex.tum demũ procedit, qn. allegãs iuris I. L 4 134 135 ———J’ 8— 3—* — 2———— 128 dictiorem nullam haber pro ſe iuris preſumtionem, at ſecus eſt in noſtro propoſito, vbi Dux L. multas pro ſe habet præſumtiones, quę ſi omnes ſimulcon- iungantur pleniſſimã fidem faciant ‚iuxta vulgatü 136 illud dogma. Etfquę nõ ꝓſunt ſingula multa iuuãt, Ata Pauorm. S alii notant post text.& gloſ- in c. cum cauſſam de probat. Et hoc maxime procedit, ſi(vt hic etiam fit) omnes illæ præſumtiones tendant ad vnũ eundemq; ſcopum& effectum, iuxt. Panor in d. c. ci cauſſam.& Euerh.in top. loco à veriſimili. Pręterea ex- preſſe contra d. o. cum olericus. tenęt Bart. in l 2. un. g. Hrſi quis in ius voc non ierit.vbi vult, eo ipſo, quod di- citur aliquid eſſe de iuriſdicti one Principis, quan- tum ad iuriſdictionis ius id habendum eſſe pro veri- 137 60 tate:& probat hoc bono ſimili, de quo ibi per e- undem. ö Similiter quoq; tertia obiectio, quod ſcil. Sena- tui L.competat ſpecialis iuriſdictio in omnibus ſu- pradictis caſibus, priuatiue ad officialem ſiue vice- tenentem Ducalem,&c. nullius eſt momenti, cum ex ſupradictis certo certius conſtet, ſolis principihus Lomnimodam iurifdictionem cognoſcendi ac iu- dicandi de caufſis ciuilibus& criminalibus, exeluſo Senatu, competiiſſe,& adhuc competere, niſi Sena- tus ĩpſe doceat contrarium Vt autem demus, etiam Senatum ſeſe hic intro- mittere poſſe: inde tamen non ſequitur, ei imperiũ priuatiue competere, cum t com miſſio iuriſdictio- nis facta alicui per principem præſumatur facta ac- cumulatiue,& non priuatiue, uxt. Thom. Gram. de- ciſc⸗ o. in pri. Itẽ etiam in propriis terminis conſuluit Alber. Bru. conſ-3 m.7.vbi expreſſe vult, Principem. qui conceſſit alicui ciuitati merum& mixtum im- perium, poſſe ſe intromittere de primis cauſſis non obſtante priuilegio. Quia iuriſdictio regulariter in dubio cenſetur conceſſa accumulatiue,& non priuatiue, id eſt, ¶vt dem declarar Jquod per conceſ- ſionẽ non videatur ſublata illi, qui prius eam habe- bat, ſed vtriq; competat, per ea quæ ibidem ad hoc al- leg. Vnde ſi princeps ſe de cauſſa intromittat, illã ad ſe, vel delegatum trahendo, nullus amplius ſine licé- tia ſe intromittere poteſt, quaſi talis cauſſa ſit exce- pta ab ordinaria iurifdictione. 4 Eadem facilitate poteſt quoq; tolli quartum ar- gumentum ex Ant. Capycio pro Senatu allegatum dediſ. 27. nu. 34. Quia vnico verbo reſpondetur, Ca- pycium in prædicta deciſione illud non affirmare, ſed tantum pro ratione dubitandi adducere. Et po- ſtea ipſemet optime ad illud argumentum reſpon- det, dicens, non de iure, ſed etiam ratione conſue- tudinis licere principibus tenere officiales, qui ſuo nomine cognoſcant 1 Porro non obſtat etiam, quod quinto dictũ fuit, verba dubia in contractu emtionis appoſita contra Ducem H. venditorem interpretanda eſſe, vt qui apertius verba in contractu exprimere potuiſſet, vel certè debuiſſet. Quia reſponderi poteſt, ſatis ipſum aperte locutum fuiſſe, qui iuris regulam ſecutus ſit. Nam ſupra diximus, quod regulariter vocabulũ iu- riſdictionis, ſimpliciter prolatum fmerum mixtum- que imperium comprehendat. Caſus autem in qui- bus nõ cõtineatur ſpeciales eſſe, docente Decio inl. 2. n. 106:et n. 109. ſf. de k.]. SAlc in l.i ff.de I S. Vnde nihil quicquã imputari vel poteſt, vel debet Duci H. felicis memoriæ, quod apertius non dixerit, cum(vt Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. Germ an. iam dixi) ſatis aperte loquatur, qui regulam iuris ſequitur. Prædictis addatur opt. text, in. ex literis. de ſponſa vbi in contractibus ad communem verborum in. telligentiam recurritur,& cogitur vterq; verba pro. lata in co ſenſu retinere, quem ſolent rude intelli- entibus generare. Hæc enim ſunt verba illius ca- pituli. At ſub appellatione der Voygtey/ Item, deß Gerichts mit aller Gerechtigkeit vnd Zubehoͤrung/ ꝛc. cõmuniter de recepto vſu loquendi intelligitur me- rum mixtumꝗ; imperium, vt ſupra late in é. et ⁷. fun. damento pro Duce L. eſt dedultum. Si ergo ex legum regula itemq; communi uſu loquentium(Statt vogtey/ Gericht/ Gerechtigkeit vnd alle Zubehoͤrung) concipit merum& mixtum imperium, quid impu. tari poteſt ſæpedicto Duci H. ſi id aliter non expreſ. ſerit, ſecutus legum& communis vſus intellectumꝰ Quin potius econtra facienda erit interpretatio hoc loco aduerſus ciuitatem L. quæ apertius debuiſſet exprimere verba contractus, pręſertim cum deiure communi nullam pro ſe habeat iuris præſumtionè exercendi omnimodam iuriſdictionem. Imo con- tra ius commune conetur ſe eximere a iuriſdictio- ne ſuorum dominorum& ſuperiorum, von dem Ge⸗ richtszwang jrer natuͤrlichen Landsfuͤrſten/ ſicut Du. ces L. fundatam intentionem habent vigore infeu. dationum imperialium, neq; de hoc eſt dubium. Was nun die vöbrige fundamenta fuͤr dem Rath zu L. angezogen/ belangen thut/ als daß ſie von alter vn⸗ vordencklicher Gewonheit merum& mixtum impe- rium, auch etliche actus ad regalia pertinentes woͤllen/ auch vorgethaner Vorſatzung exercirt haben/ vnd der⸗ ſelben vber hundert vnnd mehr Jahr in Vbung vnnd Gebrauch geweſen ſeyn/ vnd alſo præſcriptionemcẽ- tenariam&vlrramemorialem fuͤrwenden/ ꝛc. illao- mnia(wie auch oben gemeldt) conſiſtunt in facto, vñ werden nicht wahr geglaubt/ niſi expreſſe doceantur & probentura Senatu. So lange ſolches von dem Nahte nicht geſchicht/ wirdt clagender Fuͤrſt/ alsder Superior, Landtsfuͤrſt/ vnd Erbherꝛ bey ſeiner omni⸗ moda iuriſdictione& ſuperioritate billich gelaſſen/ vnd kan ſeine Fuͤrſt Gn. keine Beweiſung aufferlegt werden/ per ſupradicta. Es koͤnnen aber auch ſolche fundamenta aſſerta conſuetudinis,& præſcriptionis immemorialis wol in ſpecie diluirt vnd abgeleinet werden. Nam quod de aſſerta conſuetudine obiectum eſt non multum facit ad rnombum: quia † Dd. conſue-13) tudinem allegantibus non eſſe adhibendam fidem, Decius in ſuis conſ.aliquoties, Iaſ.&s Zaſeinl. de quibui nu. 25.:& quidem grauibus rationibus demonſtra ac docent Et licet conceſſerimus, ex communi opini- one Doctori alleganti conſuetudinem credendum eſſe, iuxta Bartol.& communiter Dd. in dil. de quihus. Tamẽ id tantum procederet in his Doctoribus, qui aſſererent conſuetudinem vniformem vel vnicam. Sic enim intelligendi ſunt Dd. de hac ipſa opinione loquentes, præſertim vero Bart. in d.l. de quibus. Ne- gari autẽ minime poteſt, quin præſenti in caſu mul- tiplex ac diuerſa ſit,& reperiatur conſuetudo in ci⸗ uitatibus exercendi iuriſdictionem. Quædam enim ciuitates ſolent omnes iuriſdictionis actus exercere, quædam generalem tantum, quædam deniq; parti- cularem in paucis caſibus. Ideo hoc locoa Senatu. ſpecialis conſuetudo, nõ ſolum alleganda, ſed etiam proban- 149 bögreln 1 cirac Jl pnben utaslan rele Lletekit bebqua Rortuk Kda imüstig cueridqli doobkeruun dogzelin tunta iuſ vodoobfer Kit ſeutdi 165 Phaman. dätaelbreca qmaha va;.oli henm tenpollä fuiClutet 17 luti donpo Wromine reßfalngen zarnnn, letlleiptt krun jelrſedm lncetty 1 luw kacere Treterea&! ſdl 8 ¹0 nomi lolldent g cekenäln tult und 50 kulteptal ſalert Ba. . 4 — /ꝛ— amune eaneus 8 a dominorum& ſupcriq nn anenatürlcchen eads ge enamintentionem hab 1 9 ampetnalium ncq; deh 105 nun erbrgefundamen 3 Smn klangen thut alsde n cder Gewondeit merum delcheactusadregalag r erdaner Verſazungeren 1 A rdundarvnndmeht Ja m Haeveſenſccn vndalſo Shiw &vamemorilem fil Ke e auch oden gemeldt)con. ichewadr gezlaubt nilic 9 cor acura Scnatu. So lang 85 9 ide aeſchict wirdtclag k2n andesfürſt vnd Erdhe Rän— ridichone&ſuperiori 1ih ene Fürt Gnr keine. regdt erſuptadicta 11 naasc auc ſceſ E danis& prxſcnpuionlsè 1un auur endabaclanetbet od zeaſſeruaconlueti 1 4 an facitadrdomdum 4 4 crantibus noneſſes uled n X 1 atenla-Sh e 140 probanda eſſet, ſufficienter: alioqui nuda iſta alle- gatio cõſuctudinis cadé facilitate reiici poterit, qua aſſeritur, cũ non ſit in omnib. ciuitatib. vniformis& vnica, l.non hoc. C dnde co g. ita arguit in ſimuli Bapt. de S. Blaſio conſ.s6. ex themate inter con Alb. Brun. Sic quoq; obiectio de præſcriptione non aduerſatur. Et primo ad Alberti Kranzii aſſertionem, ꝙ attinet, audacter affirmantis, ciuitatẽ L. vltra memoriale té- pus merum mixtumq; imperiũ præſcripſiſſe, iure cei obiici poſſet, quinquaginta annos viæ dum habers⸗ 141 Abrahàâ vidiſti? Sicut enim pręſtantiſſimi viri dicto 142 abſq; iuramento nõ creditur, 1iuriſiur. C.de teſti Ita nec Doctoris † ſimplici dicto fides adhibenda eſt in his, quæ ſunt facti& in facto conſiſtunt, prout præ- 143 ſcriptio eſt quiddam ffacti, quare non præſumitur, niſi probetur, Bart. in!. Celſus: f.de vſuc. Corn. coſc136. 444 col:fi. li. 2. refert& ſoquitur Crauetta conſ.!132. u. 12. Etf facta per ſenſum duntaxat cognoſcuntur. Da.in l. ſo- la. C.de teſtibus. Proinde præfati Kranrii autoritas nõ obeſt, quia non eſt ſuæ profeſſionis ſcire ea, quæ con- ſiſtunt in facto,& actibus atq; exercitio populi. Séd dato, nõ conceſſo, quod Ciuitas L. actus me- ri mixtiq; Imperii vltrra memoriam hominũ exer- cuerit, quia tamen negari nõ poteſt, quod vario mo- do obſeruatum fuerit circa illã iuriſdictioné. Quan- doq; enim principes, interdũ Senatus illà exercue- runt,& iuſtitiã adminiſtrarunt. Sed in his, q uæ vario 145 modo obſeruataſunt, pſcriptio fconſiderari nõ po- teſt, ſicut dicitur de cõſuetudine, Bar.&æ Da. in 1.2. f. 146 folut. matr. Vbi quãdo conſuetudo vario modo ſer- nata eſt, recurritur ad ius cõmune. ſta expreſſe tenet Aym. de(ra. A.conſ. 13 ½. n. 20.& idem dixi ipſemet conſ. 73:14. 3 2⁄. vhi plura allegaui. Et vt prædicta nõ obſtent, tamen manifeſtum eſt, Senatum L. illam iuriſdictio- nem poſſediſſe, ſeu vſurpaſſe nomine principũ L. vt uia Cinitati vendita fuit a duce H. conſequitur Se- 147 natũ non potuiſſe præſcribere. Is enim †poſſidet, cu- ius nomine poſſidetur, l.quod in eo. in prin. de acq. poſſ. et oſi diligenti. de præſcr. Fräc. Balb:in tralt. pſc.=.pPur. 6. 148 par prin. n. /3. Huc facit, ꝙ qui mandatã iuriſdictio- nẽ ſuſcipit, proprium nihil habet, ſed eius, qui man- dauit, iuriſdictione vtitur, l..§. qui ſj. de off. eius qui, Sc.I.¹. F. damuis. de ſuiſpec. tut.l. ſolent. de iuriſcl.om iud. 145 Hinceſt vulgare illud, Qui fper alium facit, per ſe ipſum facere videtur, 1..§. Aeiecuſſé. fede vi vi arma. Præterea& hoc præſuppoſito, quod non principũ, ſed ſuo nomine vigore contractus,& emtionis factæ poſſederit Senatus, adhuc tamen præſcriptio eius defendi nõ poteſt, quia dux H. titulo emtionis trãſ- tulit iuriſdictionis dominium in ciuitatem. Vnde 50 fruſtra præſcriberetur, cum frei ſuæ præſcriptio non valeat, Salin d. ratt. de præſer: in 2. par. 3.par. ꝓrin.. 3. n. 2. Sed etſi præſupponamus, Ciuitatem L. ab anti- quo& ab immemoriali tempore aliquot actus ad merum& mixtum imperium, ſiue etiam ad regalia pertinentes, exercuiſſe, idꝗ; præſcriptione vltrame- moriali acquiſiuiſſe, tamen tantiſper dux W. retinẽ- dus eſtin exercitio,& quaſi poſſeſſione omnium re- galium,& vniuerſalis iuriſdictionis, donec Senatus probet certorum caſuum ſpecialem exemtionem, q́ vltra memoriali præſcriptione acquiſierit, tantum I61 non præſcriptũ fintelligitur, quantũ fuit poſſeſſum. & nõ amplius, 1.c..„† hoc interdi. ſ. de iti. aclug, bri. vbi Bart post gl.pulere decidit. Quod præſcripta iu- riſdictione certi actus, vt ſi aliq; lõgo tempore exer- Reſponf luris Decad. XIII. Reſponſ. III. 129 cuerint, iuriſdictionem ſimplicem, illa præſcriptio n5 extendatur ad aliam ſpeciem iuriſdictionis puta ad m erum mixtumq; imperium. Et licet ſecundum eundem ſecus ſit, ſi quis haberet conceſſioné ab ali- quo habente ius concedendi: Nam tunc ſi vteretur auriſdictione in vno actu, retineret in omnib. Idem tenent Petr. de bel.pert. ꝗ.& Saliin l.. quæſt. vlt.(de 2nan ben s Hier. Schur. conſ. 29.n.. cent. 3. Auß oberzehlten allem erſcheinet(meines erachtens) dannoch ſo viel/ daß Klagender Fuͤrſt von L. gut fug vnd recht habe/ pendente hac controuerſia adhucin- deciſa, ſich deß gantzen Gerichtszwangs anzumaſſen/ & ſic plenariam& omnimodam iuriſdictionem zu⸗ vrgiren/ vnd darauff in allem ſeinem rechtlichem fuͤr⸗ bringe Krafft obangezogener Rechtsgruͤnde/ vnd viel⸗ faltiger Vermutunge der Rechten zuverharren/ au ch davon nicht abzuweichen/ es beweiſſe dan der Rach et⸗ licher Stuͤck ſpecialem exemtioné oder es ſey hochge⸗ dachtem Fuͤrſten ex ſuis ſuor umqꝗq; maiorũ cõceſſio- nib.& priuilegiis bewuſt vnd kuͤntlich/ in was Stucke vnd Faͤllen der Rathactus iuriſdictionales zu exerci⸗ ren habe. Dan derſelben wehren S. F. G. dem Rathe geſtendig zu ſeyn/ ex æquitate/ vnd als ein Chriſtlicher Fuͤrſt ſchuͤldig vnd verpflichtet. Wir woͤllen aber allhie ſetzen doch der Warheit vnbegeben dz ſich dieſe Sach auß oberzelten fundamentis& rationib. iuris pro v- traq; parte adductis, auff bey den ſeitẽ an jr ſelbſt wich⸗ tig/ vnd nit wenig zweiffelhafftig ſetz/ Alſo daß noch zur Zeit vnd vor Erkundigung weiter Vmbſtende/ darin nicht wol etwas gewiſſes koͤnne dedicirt vnd geſchloſſen werden. So iſt nun auff den Fall die Frag/ was dan in ſolchem Zweiffel dem clagenden Fuͤrſten zuthun vnnd zu rahten ſey? Darauff gib ich kuͤrtzlich dieſe Antwort/ es moͤchte vmb Irtedlebens willen der Hertzog jedoch mit vorgehender zierlicher Proteſtation/ hierdurch ab omnimoda iuriſdictione nit abzuweichen vnd auch der Nath zu L. zuſamen ſchicken/ vnd ſich vntereinan⸗ der ſelbſt bereden/ vnd guͤtlich zuvergleichen vnterſtehẽ/ wz S. F. G. vnter ð Stattvogtey/ Gericht/ vñ Gerech⸗ tigkeit verkauft oder verſetzt/ vñ die Statt L angenom⸗ men hab ꝛuxt. elegans conſ. Zaſu in l. in conuentionalib. n.3.f. de 2. O. Vnd wan ſolche guͤtliche Vnderredung ſolte fuͤrgenomen werden/ ſo werenoͤtig/ dz darauf fleiſ⸗ ſig geſehen/ vnd wargenom̃en wuͤrde/ ob die Hertzogẽ zu E. fuͤr der Verſetzung der Stattvogtey einen eygenen Vogt in der Statt gehabt/ in welchs Namen/ vnnd ob nicht/ oder ohne Koͤnigsbann das Gericht gehegt wor⸗ den. Item/ wer ſeyn deß Vogts Schoͤffen geweſen. Item/ wie es der Rath zu Lin wehrendẽ Widerkauff/ durch jren Vogt in 10. 20. 3040. vnd mehren oder we⸗ nigern Jahren gehalten. Dan ſie ſeynd ſchuͤldig gewe⸗ ſen einen Vogt zu haben/ welcher der Hertzogen Recht hat ſollen erhalten/ wie die Kauffverſchreibung klaͤrlich mit bringet. Vnd dan was fuͤr Waͤtten vnd Buſſen/ vnd wie hoch dieſelben vom Vogt eingenommen/ auch was fuͤr Faͤlle in ſolch Gericht gezogen/ deſſen alles kan man ſich auß den gehaltenen Gerichtsbuͤchern/ alten Regiſtern/ vnd andern ſchrifftlichen Documenten o⸗ der Vrkundten zuverſichtlich erkuͤndigen. Wie dann in ſolchen alten Sachen die Beweiſungen darauß muͤſſen genommen werden. Wann dieſe vnd dergleichen circumſtantiæ erkun⸗ diget/ ſo wird ex cõmuniter accidentibus zuſchlieſſen ſeyn/ was die Hertzogen zu L vnter dem Wort Statt⸗ vogtey zu L. gehabt/ vnd noch haben ſollen. 130 Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. German. Da ſich nun 3in folcher Erkuͤndiaung beſinden wuͤr⸗ de/ daß nit mehr zur Stattvogtey/ als was der Rath fuͤr gibt /gehoͤren ſolt/ ſo were es ein ſtarcke Anzeig/ daß das Wort(Stattvogtey) dem Wort Vogtgeding! zuvergleichen/ was nun darzu gehoͤrig/ das iſt oben de⸗ dueirt ex gloſed. art. Weichb ſtem Zob. d. art. 2.lib.1.in gloſsub-lu. A. 2 Koͤndten ſich aber die Parteyen vntereinander nit vergleichen/ ſo muͤſte die interptatio bey den Richtern (als den Cöpromiſſariis) ſteyen/ vnd iſt auff den Fall viel hochgedachtem Hertzogen nachmals zurahten dz ſeine F. Gn die Wort Stattvogtey mit Gericht vnd aller Gerechtigkeit ex ſup. deductis fundamentis pro omnimoda iuriſdictione vorſtehẽ/ vñ ſtets in genera⸗ litate& intellectu omnimodæ iuriſdictionis bleibè/ biß ſo lang der Rath jhre ſpecialia auß ſuͤndig machet. Hiebey iſt auch nit zuvergeſſen/ ſondern velut ꝓ coro- nide zu addirn/ ob wol im Sachfenrecht etliche Caſus, ſo fuͤr Gericht/ die Vogtgeding genant/ gehoͤren/ vnd daſelbſt muͤſſen geruͤgt werden/(wie hieoben an ſeinem Ort iſt angezeigt daß dannoch ſolcher Gebrauch(wie auch Zob. in loco ſup. citato ſelbſt bekent)viel abkomen/ vnd jetzo ein jedes Ort faſt ſein ſonderliche Bbung hat/ darumb er ſehr in eines jeden Lands oder Orts gewon⸗ heit ſtehet/ wie es ſich dan auch taͤglich befind/ d; Statt⸗ vogtey wie andere Vogtgeding jhre ſe onderliche exerci- tia iuriſdi ctionis pflegen zuhaben/ vnd die Statt/ dar⸗ inn die Stattvogtey gehalten wirdt/ auch jhre ſonder⸗ liche vnd vnterſchiedene Faͤlle zurichtẽ/ wie ſonſt gemei⸗ niglich bey vnſern Zeiten in allen Staͤtten/ die auch keine Erbgericht haben/ dannoch etliche nothwendige Buͤraerliche Zwang vnd Straffen ſeynd/ iuxta ali- quot exempla in nono L. fundamento relata. gantz zweiffelig! welchem Theil in ſolchem Fall die Be⸗ weiſſung auf zulegen ſey. Wie dan auch ein jeder Rich⸗ ter in ſolchẽ Zweiffel keinen Theil fuͤr den andern gern prægrauirn ſol vñ ich halts gaͤntzlich darfuͤr/ daß luri- dica facultas Academiæ Tubingenſis in jhrer tuͤngſtẽ Vrtheil/ in puncto petitæ cautionis de non turban- do pendente lite,&c. eroͤffnet/ dahin geſel ꝛn habe/ vnd bewogen ſey worden/ vor enslicher Deciſion deſſel⸗ ben Puncten beyden Theilen reſpectiue auffzulegen/ dz jede Parthey pro ſummaria informatione zu Be⸗ ſchoͤnung vñ Darthnung ſeiner angemaſten beruͤmbtẽ Poſſeſſion vel quaſi der ſtreitigen iuriſdiction zu L jre ſchriffliche documẽta, ſo viel deren ein jeder hat/ in tra certum terminũ einlegen/ auch etliche wenige po⸗ ſitiones vbergeben/ vnd daneben etliche Zeugen(ob ſie woͤllen) benehmen vnd vorſtellen ſolten/ ꝛc vt ſic,& per talem ſummariã cauſſę cognitionem decerni poſſit, quis ſit interim,& pendente lite iſta conſtituendus poſſeſſor vel quaſi, ſaltem in controuerſis actibus iuriſdictionalibus, eorundemq; exercitiis. Darumb will dem Hertzogen oder S. F. G. Raͤhten hieriñen zubedenckẽ ſeyn/ ob/ vñ was vltra ſup. memo- ratas rationes& præſumtiones legum pro ipſo duce militantes, fuͤr weitere iura vnd Faͤlle in die Stattvog⸗ tey vñ Gericht gehoͤrig/ vber die jenigen/ derẽ der Rath zuL. geſtendig/ durch brieffliche Documẽéta oder Zeugẽ auff S F. G. ſeiten erweiſet koͤnnen werden. Sohat man darauff beweiß Articul zuſtellen/ vnd dieſelbe ne⸗ ben beneñung der Zeugen/ vnd vorlegung der brieflichẽ Vrkunden ſo v el deren vorhanden ſeyn muͤgen) auff angeſetzte Gerichtstag/ fuͤr den Herꝛn Cõpromiſſariis, oder Schidtsrichtern einzulegen vnd fuͤrzubringen /je⸗ doch ſolte vnd muͤſte ſolches in allweg cu præuia& ſo- lenni proteſtatione geſchehen/ daß man hiedurch von der omnimoda iuriſdictione, vnd was deren anhaͤn⸗ gig/ im wenigſten nicht wolte abgewichen ſeyn ꝛc. Solches alles vnd jedes/ wie hieroben nach der len⸗ ge deducirt vnd außgefuͤhrt/ wil ich Joachim Mynſin⸗ ger von Frundeck/ der Rechten Doctor/ ꝛcnach jetziger Gelegenheit vnnd Vmbſtaͤnde dieſer Rechtferngung gantz vnkerthaͤniger Wolmeynung auff hochernantes Fuͤrſten Hertzog W. zu L. gnaͤdigs Begeren/ fuͤr mein Einfalt vnd Bedencken verweldet/ vnd angezeigt ha⸗ ben/ jedoch aller anderer mehr verſtaͤndiger beſſere ond geſundere Meynung in allwege vorbehalten/ Geſche hen Helmſtatt den 1. Junn/ Annoꝛc 75. RESPONSYV M IIII. SVMMARIA. : Exiure patronatus conſequitur quis ius defendendi, & prouidendi. 2 Ius patronatus ſine titulo acquiri non poteit, nec et- iam Forannis præſcribi. 3 Patronus quis eſiciatur. 8 Tatronus ſi ſuum in patronatus alii dat, valet talu donatio,& efficitur donararius patronus. Patronus in bonis ad pias cauſſas reliclis habet ius præſentandi, defendendi,& ſi ad inopiam verge⸗ ret, vt ex prouentibus poſſit ali. 5 Patronus de Honis ad pias cauſſas legatis ad ſias ma- nus ſumere nihil potest. 7 Relittum ad aliquem vſuam, ad quem conuerti non po- test, debet cum primoribus ciuitatis in alium v- ſum ab herede conuerti. b ½ Iuadex non potest partes ad tranſactionem vel amita. Darauß dann wol koͤndte inferirt werden/ daß es bilem compoſitionem compellere. 9 Patronus nihil iurt habet in temporalibus. to Ad Patronum pertinet curare, ne bona dilapiden. tur. ſed in alios vſus conuertantur. I Appellatio ab interlo cutoria, quæ nõ habet vim ſenté- tiæ definitiuæ, velcuins grauamen in ſententia de- Nnitina reparari potestꝛin Camera non recipitur. Multo minus ſi a citatione appellaretur. nu. 1e. 13 Conſtiturio de pace religionis non adimit inferiuri- bus iudicibus iuridictionem. S8PEGCIES FEACII. NBff den zugeſchickten Fall/ beduͤncket mich kuͤrt⸗ lich/ daß der N. von welchem in dem narrirtemC⸗⸗ ſu meldung geſchicht/ daß der in benente Conuent pro- uiſor geweſen ſeyn ſol/ als daß alle die/ ſo da auß vnnd einziehen woͤlle/ ſeinen Willen vnd volbort haben muͤſ⸗ ſen/ dz ius patronatus billich damit zubekraͤfftigẽ hal argumentando ab effectu ad rẽ ipſam. Nam exfiure! Patronatus cõſequitur ꝗs ius defendédi, vidédi, ſſa- no. Ant. de cauſſa poſic: fi. verſ-ex his aute. adai.adln. in rub. de iure patron. Vnd weil dan dieſer N.vnd ſene Vorfahren/ vber oo. vnnd mehr Jahren/ wie narn ret/ daß das Conuent geſtanden ſeyn ſol das ius pro⸗ uidendi gehabt/ hat er auch dardurch das ius patrona- tus erlanget. Nam etſi iuris patronatus in fundatione mentio fortaſſis nulla fiat,& ꝙ ſic titulus, illi N. def- ciat,& ideo tanꝗ́ ſineftitulo ius patronatus acꝗrer 64 non potuiſſet, nec etiã præſcribere a0. annis, ſecundi Toa. And. in c. vnico, de iure patr. Nou. in gl.vlt. tamen, ex quo ille N.& ſui anteceſſores in poſſeſſione fue- rũt prouidendi de forma(vt vocant) vacua, ſiue de loco vacante vltramèmoriam hominum, negari nõ pote 4 mpat- 0 platroni Jalitene elenti mtexy rum. unnere,na dquentu irakau fidena erkrauu . dn ad alc Pnxolid marlunab. I tr'Rde es 5 Maimtn 1. Ihleredibus jendſſed, 1 Fher Chmpolttio danicabele, üboconl tuaſt(ee. het 48 dranl ſalben ven entboſteſ dadGut eſerdeenn. Hui 1 Ue f 1 fllrtst IRouerin, n aas ſire nnu, acgain 1nnu Traſeribi 12. ſꝛuteſſen atur. 9. umi patronatun, 8 41 7 faun anaon t 1 uum nanu uu ad oia cauſ 91 er aentibasaſſtal- er de Jonirad dilacauſaa awere zubu Dpeet. 18₰ m ainu n am 6 Ather n rimarbu, 1 un 3 ad brade caauerns. ua rateſt nanuadnaſd a „nſtunen cumele ar uha iuru aaun, urnaum pernnet curart,& iin dm Alur vu anuenan— cn 4d Interlocxtoris. 2us An nnn inunus, velcziusſraudi X Aum 1 aurcn, Aen! 2 Row hn nxr a citatuone 21 X rn earis de ,act Jeugunu 14 un aaducas Ivr dctionem. PDECIES F 1I uſuasſcic fnn Fall Titns s dad Dvenwelchemit i anne ageſchicht daßdcrinbg 1e un ha ſon ſel hels daß ale 42 dan rel— ronta s blll lich damt a fiſ ane 102 4 beffec lus de igenge 3c 22 7. ſer A BA Ahu dmeldd 26 b uent erſtlichg zur ſich reiſſen/ vnd vnter ſe 5 geſtiſeten Conuen allda ſie hingen vandt/ verthedige. 6 44* dock 1/* 8 † par tes Reſponl Iuris. Decad. X 1II. Reſponſ IV. poteſt illum N.& ſuos anteceſſores ius patronatus pr. rſeripſiſlen ecund. Archid. in g.¹. Aeprej æſerip. la. 7. EJ tenet E: idl. de Sen. c5/. 20. quia EX quo: Etus iuris Patro- natus exercucrunt ſatis ipſum ius e xercuiſſe dicen- dum, cum ab effectu dulibet res lin dſcetur iuxt. I. rem nouam. in ſin. 6. Ao:. iud. Welchs jetzo deſto weni ger In afetgdewen deß N. Vorfahrẽ do on dem darzu verordn eet/ welcher diß Con⸗ geſti ſftet ſecundum So. And.& Panl in rub. de iure patron. Nan nJa n fut le eotae echee ordi- nem, patront us effi citu C. piæ mentis. c. frigentiu⸗ 16,„ ·. 47. Siigitun fille ſun u m idus patronarus dat alii, valet ta- lis d onatioio eflicitur donatarius patron us, eenndi d. o. And. Ob aber nun deßw egen N. weil Kalc Con⸗ * Buͤtter/ ſo 5 4 vu nicht mehr in eſſe, die Szuger hoͤrende von den fundatoribus in ander v endet/ ſeine Haͤ nde nehmen moͤge/ iſt 28 os vſus get ie reu ter quod non. Dann 4 eir die R Fr age?& reſpondet ur ein Pa tronus hat! ner nic ht △̈. ks, dder 82 et, vt ex Ponenihns poſſet a ali, ſacundumgl. in d. c. 97 piæ mentis. Vnder in nihil poteſt debonis ad ſuas manus ſumere, wmta c. filiis d. 16. 7„. 7. Sondern da der vſus, ad q uem belia abon na deſtinata fuerant auff ffgehoͤret/ hat eidamit die Guͤtter nicht verbracht/ dler em oder andern Goͤttlichen vnd mildẽ ½ 5 4 ½ er nach 4 au ſond Hern 4* 1 Güütanczm wid der angelpandt we rden/ vnd dieweil das zereftaf undatoribus geſe bi ich Hdark hey Vfendh hat die Obnare ν hehen/ bleibt es auch non pacht, Jebeat cum dnn her us(Kartathe; in mali Bartol. in I. 1 um vſum ab herede conuerti HMem Vuli , „ 7„ 22 „„2 ee,eer. 1 Weil un diß Conuent auffge boret vnd die Guͤter eredlbus im atorum in andere milde Sachen allda von d der Oer beet vor r dein N.- 4176 ½ 36 ⁵ 5* d8 n 48 4 4 5 44. de digen /dann we die Dörigte ſen(per I. léga chen Orter zuwende niſt es a 8„ 25 Darum bch ſchon der N di 1 alis ſer SJan Venn datorum heredes ehen 1 W te/ on ger ſta com poſii onemc omp pellerc.Iranf ſactiones namq; R&amicabiles comp wünon es lehe ent bartibus volen- Tbeea eanſchen ibus fieri, iwx.¹† deiranſact. liſi diuerſa..:c. Vndeiu ade ndtos Oinpoſterc 1 de- bet 24 tranſigendũ, ſecundi Ang. co*/ 94. Vnd der⸗ halben wan der N. ſchon zur Guͤte di hen wolte/ ſtet es Ihnen ſtey /ob ſie erſch einen wolten/ o⸗ der die Guͤte abſchlage. Wa an er ſie auch gleich zu Rech⸗ te forde ern wolte/ hater doch wider ſie nichts zuerhalten/ Quia ſiue fuerit patronus illius conuentus, ſiue non, 9 nihilfiuris tamen ha bet in illius tẽporalibus, per tex. rdan rechte? Wan in t. nouerint 10. J.r. Wan nachw 1 des die Guͤtter deß aber zu van dieſe fundatorum he Conue zewnter ſchgen. daß ſi ſte dieſer 98 5* in andere gleich(pios Vus zuw venden ro ſch ſdia A d' ꝓpatronum pe n 4 rtinet, curaré, ne di- hpiddentur in alios vſus co eaee 8 est in d. c. filiis 16. J. 6. d. à Dan. in nb. de: beri atorum heredes, wann ſie mit n den Guͤttern eines ge⸗ rdens/ dann allein hius bertentencies defendendi,&&ſi ad inopiam verge- eütd ari ber zuͤhal ten/ ſeyn ſie mpart ren. Te ludex factionem velamicabile ie Fundatorn zie⸗ er ſie zubeſchuͤldigen/ gertantur bona Ffeci- 4 zt Rechte derwegen beſprochen vnnd citiret wuͤrden/ von der Citation appelliren wolten/ iſt es meines erachtens nicht zurahten. Dan ob wolin dem Religions Frieden Anno 75. auffgerichtet/vnter andern einverleibet/ daß keine Citationes oder Mandata! hieruͤber erkant werdẽ ſollen/ Iſt doch ſolches zuverſtehen von dem Cammer⸗ 1 richter daß er gegẽ den Perſonen welche ſonſt one Mit⸗ tel fuͤr das Camergericht gehoͤren/ ſo ſolche proces nicht er Kunen ſolle/ ex cauſſa, daß ſie vergeblich/ vnd ſonſt in proceſſu vorgedachts deß Reichs Abſcheids vom Re⸗ ligions Frieden/ caſſirt werden m uͤſſen. Sonſt aber in inferioribus iudiclis, wann allda einer deßhalben zu Recht gezogen/ vnnd die Citatio daruͤber erkant vnid exequirt/ muß der Citatus comparirn/ vnd ſein Recht/ vnd den Religions Frieden allegiren/ vñ exceptiue fuͤr wenden Wo dan hernacher p ſententiam jme ſolches abgeſchnittẽ wuͤrde/ hat er billich zu appellirn/ alias nö: Nam tappellatio ab interlocutoria, quæ non habet vim Lenenni definitiuæ, vel cuius grauamen in ſen- tentia definitiua reparari poteſt, non recipitur in Camera., nu-x.l. anté ſen.& ibi Salic.& Dd. C. Jmo ap. n0 Tecip.7 Bal'in!. 2.C. de Epiſé. aud. eo ftin Ca. ordina- tioné, par.. tit. 3⁰.§. Vnd ſo alſo. Multo †minus, ſi a citatione hellaterueSoſſt ſauich nit zurathẽ/ Quod propt er illam conſtitutionem imperii de pace RKeli- gionis, forum declinetur ad Cameram, ſalie fori de- clinatoria obiiciatur,& ſi illa reiecta kuerit a iudice, appell etur. Nam filla conſtitutio non adimit inferi- oribus iudicib. iuniſa ict. Es were edann ſache daß diß ſtreitige Connent/ oder dieſe fundatdris herede s ohne Mittel im Reiche gelegen, oder immediate dem vnter⸗ worffen/ vnd alſo fuͤr das Cammergericht gehoͤreten/ verba conſtitutionis de pace reli igionis de non de- cernendis Citationibus aut mandatis, nequaq, ſed alleganda erit illa conſtitutio loco exceptionis non competentis actionis. Wie dann auch in gleichem ef⸗ feet/ quodactori non competart actioex eo, quod ſua non interſit agere, nec fibi competat ex eo, quod ſcilicet eſſet Patronus, actio: per ſuperiora ex d. c. no- uerint, Vnd da die dan abaet ſchnitten/ hette man zu ap⸗ pelliren. Et ita: reſpond endum mihi videtur ad ma- teriam& quæſtiones propoſitas. Saluo tamen ſomper al aliorum& me- liori conſi lio. KESPONS VM V. SVMMARIA. 4 Vh Afruttuarins cedendo? ſamfru dtum extraneo ni- hil agit, quo ad illum extraneumn ſed tantum nagit quod vſumfructum amittit, qui ad dominu pro- prietatis reuertitur. Contrarium verius est, u. 9. 2 Quilibet rerum ſuarum moderator& arbiter eſt. 5 Vmentis nulla est hereditas neq. ſpe neq, re. 22) Vaſallo mortuo bonu,veleorum poſſeſſio, non tranſ- erunt ipſs iur'è in ,ene, ſêed apprehenſo one opus eſi cum couſenſu domini mediante in feuda- tione noma. y DPoſſe Nio ſ qui duplex et, edictalis&ò decretalis: ia exiams feudi ſacceſſio duplex est A ahsſeien Aecretalts. 5 Poſſeſſio bonorum decretalis ſicut nibil operatur ſinæ edictali: Ita etiam in fendo alterum ſine alterv Ile non potest. 12 13 kunenamqs fien ipoſſeti fori declin natio, alias pi ropter 132 Dn. Ioach. Mynſing. Juriſconſ. Germani 7 Agnatus vel heres ante petitam inueſtituram in fen- do nihiliuris habet prater ius uccedendi, quod ſi- ne petitione inueſtituræ nihil operaturx. Feudi dominium ex ſolainueſtitura verbali nòtranſ- fertur. 10 Vſiufructus vbi in extranenm trantlatus eſt, cen- ſendum est ſaltem commoditatem ſeu perceptio- nem fruttuum, retento ipſo iure vſuufrultus,traſ- latam eſſe. I Vaſallus non poteſt vxori conſiituere vſumfruttum in bonis fendalibus etiam cum conſenſu domini, niſi etiam accedat conſenſus agnatorum. 12 Vaſallus teſtando, alienando, velin vſumfrultum dando bona feudalia in præiudicin agnatori gra- uare, vel ſucceſſionis ordinem& modum violare non potest. 13 Vaſallo mortuo proximus agnatus non tenetur ſta- tim poſt eius obitum ſe facere inueſtiri,cum bona ſunt apud alium. 14 Tutor res pupilli ſui alienare, diſpartire& amonere non potest. 15 Tutor non poteit nec debet etiam in caſu neceſſitatit, S vbi decreti interpoſitum fuit, res pupillorum ſibi emere, neg, per ſe, neq, per interpoſita perſona. 16 Tutor res quas penes ſe retinuit praſcribere potest, maxime vero eius heredes. 17 Bona fides in 30. vel ao. ann. præſcriptione de iure ci- uili non requiritur. 15 Poſſeſſor malæ fidei praæſcribere non potest. 19 Res tranſit curi ſuo vitio. 20 Renuntiatio vt valeat quomodo in feudalibus facta eſſe debear,& quomodo in ceteris. 21 Qui titulo aliquo non ſeruata ſolennitate debita es requiſita de iure ſibi aliquid acquirit, dicitur cõ- tra iura mercari, atq;, malam ſidem habere. 22 Renuntians generaliter bonis paternis non præſumi- tur etiam quibuſcung, feudalibus renuntiaſſe et- iamſiiuramentum interueniſſet. 23 Renuntiatio generalis Velmandat generale nõ ex- tenditur uiſi ad habilia,& ea qua non requirunt ſpeciale. 24 n renuntiatione fendi quid requiratur. 2) Iura ciuilia præſcriptionem cum mala fide permit- tentia poſt 30. vel ao. ann. per iura canonica hodie ſunt correcta, nec amplius in indicando valent. 26 Inſtrumeta noſtra qua adaliqué peruenerüt poſſu- mus officio indicis petere, vt nobis edanturν reſti- tuatur, cũ modica fides indici de hac facta fucrit. 27 Enp hyteuta ob non ſolutum canonem per triennin in empbjteuſpriuati, vel bionninm in emphyteuſi eccleſiæ cadit a iure ſuo ſi dominus ita voluerit,& voluntatem ſuam expreſſe declaranerit. 29 Dominus propria auctoritate occupare potest rem emphyteuticam propter non ſolutum canonem. 29 Deminusſtemphyteuta viuente voluntatem ſuam non declarauerit, quod res emphyteutica ob nõ ſo- lutum canonem intra tempus legitimam ad ſe re- uerti debeat, tunc non potest ſe amplius aduerſus ipfius heredem declarare. 30 Vaſallo qui feloniam commiſit mortuo, non poteſt heredi eius de felonia moueri quaſtio, niſi domi- nus ipſs adhuc vinente conqueſtus ſit. SPECIES EFEACTLTI. Os auff etliche fuͤrgeſtelte Fragẽ ein Rechts⸗ belehrung vnd deciſio iuris begehret/ will noͤtig ſeyn/ das faum erſtlich zuerzehlen/ dar⸗ auff die deciſio gehen ſol/ ne videamur ſuper non intellecto facto conſuluiſſe, cũ ex fado ius oriatur, Alpheno teſte. in!l. ex plagis.. in cliuo. ffadl. Aquiliam. Vnd erhelt ſich nun der Fall alſo/ daß einer vom Adel im Leben geweſen/ der ſein Eheliche Haußfrawe/ mit allen ſeinen Guͤttern bewegl⸗ chen vnd vnd vnbeweglichen beleibzuͤchtiget/ cũ conſenſu dominorũ feudu bald hernach aber ſtirbt er one Leibs Erben/ vnd hinderlaͤſt gedachte ſeine Witwe vñ einen Vettern/ der ein Pupillus der Zeit geweſen. Nun hat ſich die Witwe mite⸗ nẽ andern võ Adel/ gemelds Pupilli Vormuͤn⸗ dern widerumb verehelicht/ vnd demſelben nicht allein alle Leibszucht der Guͤtter/ an Lehen vnd Pachtsguͤtern/ ſo jhr von jhrem verſtorbenen Junckern vermacht/ ſondern auch alle Suggel vnd Brieffe/ beyden jrem Junckern vnd vorbe⸗ ruͤrtem ſeinem vnmuͤndigen Vettern zuſtendig zugebracht/ vnd in ſeine Haͤnde gegeben. Weil es ſich nun begeben/ daß gemelte Wit⸗ we mit jrem andern Junckern Soͤhne gezeuget/ verſchaffet er/ weil d gedachte Vetter vñ agna- tus noch ein pupillus der Zelt war/ daß er vnnd ſeine Erben mit beruͤrten Lehen⸗vnd Pachtguͤt⸗ tern/ ſo ſein Haußfraw zu Leibzucht hat/ belnehẽ wind/ vnd alſo jme vnd ſeinen Erben deß andern Geſchlechts Erbmanlehen vnnd Pachtguͦner vereigen woͤllen. Hernach als der gedacht pu⸗ pillus deß vorigen Junckern agnatus erwach⸗ ſen/ bereit Soͤhne gezeuget/ wirdt er durch deß nechſt gedacht? Junckern Soͤhne dahin beredt daß er auß Vnwiſſenheit der Ding vnd ſemes Rechten(ſintemal der ander ſeine Lehen vund Pachibrieffe/ auch Regiſter bey jme hatte) auff die Leibzucht ſine vlla ſolennitate ſchlecht vn⸗ ter ſeinem Siegel ein Verzicht gethan/ wie hier⸗⸗ vnten verzeichnete Copia mit A außweiſet/ daß alſo die Guͤter gar an ein frembdes Geſehecht erſtlich durch die Leibzucht/ folgens durch die Belehnung/ vnnd darnach durch den Fall von einem biß jetzo auff deß frembden Junckern ne⸗ potem. der jetzt auch ohn Mannserben verſior⸗ ben) gebracht vnd gekommen. Als nun dieſel letzt verſtorben/ deß Junckern der andern Ele nepos /keine Soͤhne gehabt/ ſondern Tochtet hat er bey ſeinem Leben bey dem Lehenherꝛnſda⸗ her die gedachte Erbmanlehen ruͤren/ extenſo⸗ nem feudt außgebracht/ daß nach ſeinem To⸗ de ſo wol ſeine Tochter/ als Soͤhne/ damit wi⸗ der beliehen werden ſolten/ nichts deſto weniger aber hat obberuͤrter pupillus/ als er ſeine Jahr erreicht/ vnangeſehen der beſchehen Renuntia⸗ tion/ die Erbmann Lehenguͤtter von dem Lehen⸗ herꝛn zu Lehen empfangen/ darnach auch ſeine Sohne — K andEne Zum ctſob pe eftttt umndi podend ber nn Dennnu Ghenoder bmitde Keogen lotam e dahte Er laorame lchkenzu Kequütut dem Selun nuus pupi daeuch 6 hach e Acusn Lepe hic dec 4 Ues ſichnun begeben . 4 n oupillus der Zat 41 nen nut derirten Lchel K ſan. Haußfrawzu La R .„. eß vorigen Junckan Fase 4— adachte JunckanSd d ſn — mt N zwiſſenhattder, 1s b) 3 a(ſintemalderander tai ucbe lnc vla lolenn. ſn . 2 rzaichneieCopiam 3 eeen fra GG Gurergaran em fta⸗ 5 d urch di Ladiucht 5 cn —, nachR U und vnnd darnach* M ““ auroauffdeßftem f un “* 4„ NPpi 11 3 drrestauchohn N 4 3 — ubtvnd gekommen 4 d Junckg —— — ——— —— — zusaedrachid V 9 NA T als 1 ane Tocht de vadm oim 1 4 N rr pupule e redcir be ſ dn ſchen dä. 1 rede/ gebeten. fentem vnndagenAe A,nand AnandgJ en, 1M ond inſe 125 3 „am ſemne⸗hänh a,. ran andern Junckan e hä. Dalſo mevnd ſeimm ehe. ches Erdmanlchen o Gathz. awollen. Hernach alt ht. 8 1 23 refe auch Nagſch R G „Siegelen Varzich denne Titius pupillus. continuirt. So haben auch dierechte Erben/ als deßpupilli/ die andern walæ fidei poſſeſſores, inſonderheit aber den jetzt letzt verſtorbenen ne⸗ potem, durch gute Leute vom Adel anſpre⸗ chen laſſen/ fuͤr welchen er dan auch wol geſten⸗ dig/ daß er jhre Siegel vnd Brieffe/ auch etliche — 2. 1 f. 8 jhrer Guͤtter vnterhanden hette/ vnd ſich erbot⸗ ten/ dieſelbigen jhnen wider herauß zugeben/ wie noch zubeweiſſen/ er auch ſeine Haußfraw vor ſeinem Todt dieſelbige den rechten Erben zu⸗ behanden/ deſſen die Witfraw noch nicht in ab⸗ Daraufferwachſen dieſe Fragen. E Rſtlich ob dem obgedachten Junckern der andern Ehe/ vnd Vormuͤnder deß pupilli, agnati prioris nobilis, gebuͤret habe/ ſich mit ſeiner Haußfrawẽ Leibgedingsguͤttern/ in præ- iudicium ſeines pupilli, alsrechten Agnaten vnd Erben/ beleihen zulaſſen. Zumandern/ wann jhme ſolches nicht gebu⸗ rct/ ob per præſc: iptionem die Beleihung beſtettigt werden koͤnne. Zum ditten/ ob die gedachte bloſſe renunti- atio dem Renuntianten vnd ſeinen Soͤhnen/ die Fratres. verſ.&; ego replico ea est, text. in l. ſi vſufr. fr. de der Zeit bereyt geboren/ præiudicirn koͤnne. Zum vierdten/ ob deß letztverſtorben eygen Bekantnuß/ wie oben geſagt/ den rechten Erben nicht zum beſten komte/ vnd die Witwe ſchuͤldig/ die Siegel vnd Brieffe zu ediren/ auch durch was Mittel ſie dazu zuvermuͤgen ſey. Zum fuͤufften/ obdie extentio feudi, deß verſtorben Toͤchtern/ von dem Lehenherꝛn ge⸗ geſchehen/ den rechten Erben præiudieirn koͤñe. Zum ſechſten/ dieweil etliche dieſer Guͤtter Pachtlehen ſeyn/ vnd der letzt verſtorbẽ/ in drey⸗ vier/ vnd mehr Jahren/ die Pacht nicht bezah⸗ — let/ vnd der Lehen Her⸗/ die rechte Erben wider⸗ umb mit denſelben belehnet/ vb nun auß voran⸗ 8 gezogen Vrſachen/ vnd dann auch propter unõ ſolutum canonem, gedachter Lehenherꝛ die Rechte Erben in ſolche Guͤtter tanquam in vaouam poſſeſſionem ratione inueſtituræ nichteinzufuͤhren ſchuͤldig/ oder was ſonſtrecht. Sequitur arbor perſonarum quarum in facto narrato fit mentio. Sempronius. Cornelia vxor. Seius. Caius prior maritus. — tus, tutor Iitii pupilli. Scæuola ex Cornelia& Po mponio natus.& huic facta eſt renuntiatio a Iitio. Marcus nepos Corneliæ,& Pomponii, Sæuolæ fili- us, hic deceſſit ſine maſculis, reltetis trib. filiabus. Pomponius poſterior mari- RKRKeſponl. luris. Decad. XIII. Reſponſ. V. 33 Soͤhne von faͤllen zu faͤllen die Lehenwartung 1 propolſitam facti ſpeciem, die oberzehlte Quæſtiones Damit nun nach geſtalten Sachen/ vñ ſecundum decidirt werden moͤgen/ woͤllen wir die ordentlich nach⸗ einander durchlauffen/ vnd zu der behuff auxilium iu⸗ ſte iudicaturi, implorirt haben. Die I. Frag. 2) Nd anfaͤnglich/ auff die erſte Frag /ob dem andern . Junckern gebuͤrt habe/ ſeiner Frawen Leibzuchts Guͤtter in præiudicium pupilli, agnati prioris nobi- lis, von dem Lehenherren zu Kehen zu entpfangen/ zu antworten/ laͤſt es ſich erſtlich anſehen/ daß allhie kein præiudicium tertii ſcilicet prædicti pupilli, im wege ſtehe/ wes halben ſolches nicht habe geſchehen moͤgen. 6 3 1 † 1 5,p/„c 8 5 Dan wie ex narratis facti zuerſehẽ/ iſt die Frawe nit allein von jrem Ehewirt/ ſondern auch a Domino feu- di mit den ſtreittige Guͤttern beleibzuͤchtiget. Weil nun die Frawe vnd Witwe ſolche Guͤtter verheyrahtet/ vnd jhrem andern Manne zugebracht/ hat ſie jhre Leibzucht daran verlohren/ vnd iſt finürt worden/ vnd Domino proprietario, vt puta Domino feudi, qui conſenſe- rat in illum vſumfructum, heim vnnd loß gefallen. Quiatvſufructuarius cedendo vſumfructum extra- ¹ neo(pro vt hoc caſu ab vſufructuaria ſecundo ma- rito conceſſus eſtvſusfructus) nihil agit, quo ad illũ extraneum, ſed tantum agit, ꝙvſumfructum amit- tit, qui ad Dominum proprictatis reuertitur, iuxta H fin. Inſt.de vſufr& ibi gloſ.& Dd. præſertim Clau- dius Canciuncula& Franc. Ripa inl. qui Romi.§. duo vſufrust. leg. neceſſurio. g. vltim. de periculo& com.rei vend. 5 Weil dann nun die Fraw jhrer Leibzucht/ ſui vſus- fructus in bonis mariti prioris) verluͤſtig worden/ transferendo eum in ſecundum maritum, iſt dieſel⸗ bige Leibzucht domino feudi conſentienti heimgefal⸗ len/ der hat damit als mit ſeinem Gut diſponirn vnnd handeln moͤgen/ Cum quilibet f rerum ſuarũ ſit mo- 2 derator& arbiter, vulg:lin re mandata. C. mand. Weil nun alſo die ſtreitige Leibzucht Guͤter dem Le⸗ henheren aperirt/ vnd loß gefallen/ vnd alſo in ſeinen Haͤnden geſtanden/ vnd ſeine Guͤtter geweſen/ vnd da⸗ mit ſeines gefallens handlen moͤgen/ hat er ſie auch fuͤg⸗ lich derxſufructuariæ anderm Ehewirt verleihen moͤ⸗ gen/ vnnd er die von jhme licire zu Lehen empfangen/ vnnd mag nicht geſagt werden/ ſolches in pręiudium pupilli agnati vel alterius factum. Dann ob wol der pupillus proximior agnatus pri- oris mariti vſufructuantis geweſen/ ſo hat er doch der Zeit gar kein ius, neq; in re, neque in ſpe ad prædicta bona gehabt/ ſondern daſſelbige allererſt poſt mortem illius ſui patrui ex manibus Domini, betommen muͤſſen/ Cum certi iuris ſit, viuentis f nullam eſſe 3 hereditatem, neq; ſpe„neq; re:& mortuo f vaſallo 4 bona, vel eorum poſſeſſionem non tranſire ipſo iu- re in agnatum, ſed apprehenſione opus eſſe, cum conſenlu Domini medtiante infeudatione noua.«.:. quæ fit prima cauſſa bene amit. Bal'in o. imperialem. S. præterea. de proh. feu. alie. Nã ſicut feſt duplex.poſſeſ- ſio edictalis& decretalis, iu-x. I.!. S. decretalis. ſ. de ſuc- ceſcedict.&c. Ita etiam duplex ſucceſſio feudi, ſcil. e- dictalis, qua quis ſuccedit in feudo,& decretalis, qua eſt decretum, intra certum tempus Dominũ agno- ſcere:& ſicut † bonorum poſſeſſio decretalis nihil 5. operatur ſine diali ieur 2nan:i, z admiti. * 34 Ita etiam in feudo alterum ſine altero eſſe non po- teſt, ſecundum Spec. in tit. de feud. 5. quinam. verſ. 27. præterca petere inueſtituram, eſt quaſi de nouo& reuerentia domini, quæ domino debet præſtari,& ſi non fiat, res incidit in commiſſum, iuxt. c.i. de prohib. 7 feud. al. ergo ante fpetitam illam inueſtituram agna- tus vel heres in feudo nihil iuris habet, præter edi- ctale, hoc eſt, ius ſuccedendi, quod nihil operatur, ſi- ne decretali, hoc eſt, ſine petitione inueſtiturę, Wiel dann in vnſerm Fall der pupillus in den Leibzuchts⸗ guͤttern bey Zeiten vnnd Leben deß vſufructuarii, gar kein ius, neq; edictale, iuxta prædictam regulam: Vi- uentis non eſt hereditas,& ideo etiam neq; ſucceſſi- onem, cum hereditas ſit ſucceſſio in vniuerſum ius defuncti,&c neq; etiam decretale gehabt/ cum Do- mino nondum apertum fuerit, neq; in caſum petẽ- daæ inueſtituræ dcuenerant illa. b Ob nun wolpolt mortem patrui jme das ius edi- ctale, hoc eſt, ſucceſſio in feudum gebuͤhret/ ſo hat er ſich doch nicht beflieſſen ius decretale, hoc eſt, inueſti- turam zuerlangen. Vnd wann er ſchon verbalem er⸗ langet/ ſo hat er je nicht koͤnnen inueſtituram realem vel poſſeſſionem bekommen/ propter occupatam ab, vſufructuaria vxorèe mariti defuncti cum conſenſu Domini poſſeſſionem, ſo hette er doch kein ius darzu haben koͤnnen/ cum ex ſola inueſtitura verbali non transferatur dominium feudi.&c. Dieweil dann nun die Fraw wie oben geſagt der Leibzucht ſich verluͤſtig gemacht/ vnd der agnatus der Zeit realem inueſtitu- ram nicht entpfangen/ ſondern ad Dominum( dahin ſie dann poſt aperturam ohne Mittel!biß die Lehen ge⸗ buͤrlich von jhm/ wie kurtz bevor geſagt/ wider empfan⸗ gen/ gefallen kommen laſſen/ vnd daher nicht der Zeit/ vtputa finito vſufructu, wider geſonnen oder empfan⸗ g, /ob er gleichwol ius edictale zu den Leibszuchts Guͤt⸗ tern gehabt/ hat er doch nicht decretale ius erlanget. Ergo hat er gar kein preiudicium fuͤrzuwenden/ ſo jm durch die Beleihung dem andern Junckern geſchehen erfolgt ſeyn moͤchte/&ideo etiam per conſequens, hat ſich derſelbig billich vnd kraͤfftig mit den Guͤttern belei⸗ hen laſſen konnen/ ꝛc. Rechtswegen das Widerſpiel im gegenwertigem Fall zuſchlieſſen ſeyn/ Nemlich/ daß gedachter andere Jun⸗ Aber obgeſetztes alles vnangeſehen/ achte ich von cker oder Mann/ ſich nicht haben ſollen voch moͤgen mit den Leibzuchts Guͤttern beleihen laſſen. Et ſie prædictũ nobilem non potuiſſe facere ſe inueſtiri cnm prædi- 2 ctis bonis. Nam iurefnon ſubſiſtit, quod a prædictis Da. traditur aliquem cedendo viumfructum in ex- traneum amittere eum, quia nullus textus iuris hoc dicit, ſed ſaltem cedendo vſumfructum in extrane- um, nihil agi. vt in d.§ ſ v'ſits fructu⸗ Jinitur, hoc eſt, nihil ad extraneum tranſinitti, vt in d. Iſi vſuufructus, Etita Theophilus egreg. interpresillum g. fnitur, explicat, dum dicit, in verſ. Nam cedendo extraneo nihil agitur, id eſt, inefſicax vel nulla eſt ceſſio:& quod cedere extraneo, non ſit modus amittendi v- ſumfructum, perſpicue apparet ex ²i uis vi. S. diffe- rentia. de acꝗᷓ. el amitt. poſſl. nec vtilem. ſf. ex quib. cauſ-ma.l.cum quus. S ſi debitorem. ſde ſolut. vbi clare habetur: Quod ſi ius, quod ceditur vel transfertur in aliquem non acquiratur ei, remaneat apud eum, a quo ceditur vel transfertur. Et hanc ſententiã, quod cedendo extraneo vel transferendo in extraneum vfumfructum, eum non amittat cedens, tanquam Dn. Joach. Mynſing. Iurikeonſ. Germ an. veram defendit Carol. Molin. in no. ſuiis. intel. in l. vhr ſuper:.lſi vſugfr. de iure dot.&ad§. finitur. nſt. de vſufr. ſuas reſolutiones facit, vbi dicit, tali caſu f vbiin ex- 10 traneum vſusfructus eſt translatus, cenſendum eſſe ſaltem cõmoditatem ſeu perceptionem fructuum, retento ipſo iure vſusfructus quod cedi non poteſt translatam, vt eſt tex. in d.lſi vſugfr.& l. neceſſaruo. ſ. fin. de peric.& com. rei vend. 1 Darumb in vnſerm Fall zuſagen/ ob wol die Witt, we vſufructuaria jrem andern Eheman jre Leibzuchts Guͤtter zugebracht/ hat ſie jhm daran mehr nicht dann perceptionem fructuum zugebrachty ipſo iure vfu- fructu apud ipſam manente, vnd alſo dadurch nichts verluͤſtig geworden/ noch etwas dardurch dem Lehen⸗ herren heimgefallen/ ſondern alles bey gedachter Wit⸗ wen geblieben/& per conſequens iſt der ander jr Jun⸗ cker/ acceptando ea bona in feudũ, cum re aliena he, liehen/ ergo iſts vnfuͤglich geſchehen. Vnd das ſolches in præiudicium prædicti pupilli geſchehen/ apparet manifeſte. Dann erſtlich hat er vt agnatus, oder ſeine Vormuͤnder/ in die angezogene Leibzucht nicht gewil⸗ liget gehabt/ ergo non valuit, nec putatiua vſufructu- aria fructus fecit ſuos. Nam vaſallus † non potuit v- Ii xori cõſtituere vſumfructuum in bonis feudalibus, etiam cum conſenſu Domini, niſi etiam accedat cõ- ſenſus agnatorum. Nam Dominus conſentiendoa- gnatis præiudicare in ſuo iure non poteſt: ſicut nect 12 etiam vaſallus non habet poteſtatem teitando, alie- nando, vel in vſumfructum dando bona feudalia in præiudicium agn4orum grauare, vel ſucceſſionis ordinem& modũ violare, iux. c.i. de ſucceſfeu. c.. de proh. ſeu. al per Frid. et ibi Dd. Alu. Præpoſ.&; alu. Dar⸗ umb ſie die vorberuͤrte/ auch dieſelbige vermeinte Leibs, zuchts Guͤtter an jren andern Man nit bringen koͤnen/ noch viel weniger hat ſich jr ander Man damit onedeß pupilli præiudicio& ipſius conſenſu non accedente belethen laſſen moͤgen. Zum andern/thut hiewider nichts/ ꝙ ſup. de edicta- li poſſeſſione in feudalib. dictum eſt, nec tollit præ- iudiciũ pᷣdicti pupilli. Nam edictale ius retinuiſſet, etiã ſi ipſe in vſumfructũ pᷣtenſum conſenſiſſet:mul-. to magis cũ non conſenſerit. Deinde etiã decretale ius non neglexit, licet tunc ſtatim poſt obitũ patrui non feciſſet ſe inueſtiri, neq; fenim ad id tenebatur, 1z cum bona fuerint apud alium, vt puta vſu fructuariã, iux. Guil. de Arimonio in. ſolennib. C.de rei vend. Fran, Curt. in tratt. fend. par. æ. uu. 3. multo minus cum ex narratione facti conſtat, continuatam ſemper fuiſſe inueſtituram de caſu in caſum. Zum dritten vnd letzten/ iſt dieſe Beleihung gantz vn⸗ buͤndig/ vnd darzu ſtraffbar/ dan ſie iſt fuͤrgenomen ab ipſius pupilli tutore, cui t omnino Phibitũ erat, res i- pupilli ſui alienare, diſpartire& amouere, vt notit de reb: eor. Zu dem befindt ſich/ daß dieſe Verenderunz ſine vlla neceſſitate& vtilitate,& etiam ſine iudici interpoſito decreto, atq; etiam nullo dato velreten- to vorgenommen/ deßhalben ſie auch ipſo iure nichtig. iux. tot. tit. C. de prad.&; aliis reb. ſine decret. non alie. Vber das befindt ſich/ daß der Vormuͤnder ſelbſt dieſe Guͤtter vnter ſich gezogen/ vnnd ſich damit belei hen laſſen/ nullo dato vel accepto pro pupilli ſui vti- litate, welches doch jedem Vormuͤnder ſub pœna qua- drupli verbotteni ſt/ etiam fin caſu neceſſitatis,& vbi 15 decretum interpoſitum fuit: quia nec ibi tutor ſibi emere poteſt, nec debet, neque per ſe, neque per inter- petiter 1 ſeuno Weild ſogeble 0ſo⸗ dam rel Lüb hendter redii 1 rum bono vollideres 1 0.1030. ddtsnona netotustu Tel dauno Pedie b dahdeßmg iEben orzabehe doramercat torurco lampreſeri erun d’ faaſuc bilerffa Jcenſikte ered rin frae⸗ wl remno feruuaun Nccchi mnſg 4 ddd Indullte llexilis em qhar teftiex. Deing ncoaſenſu Domininile 2 tocum Nam Dominus 5 n madcucinſuoiurenon 2 lus non hꝛbet poteſtatet t li rfumfructum cand 212 hm zzn orum grauare mad riolare,uux.-.4 8 og Endertubr Dd. 1M. tverberüͦ wauch dieſebt Ke m ec enſrnanden Man dernacr hat ſich jrander J t rindicio& pſus conſenl d ffen mäͤan. 1 adern tdut hiewidernichtt me in ſeucalb. dictum tul ach pupill. Namcdich ctt aramfructßtenſum Enlſt a noa conſenſcrt. Dein 76.fendu-.éI3 cfaci coaſtahcontind Reſponſ. Iuris. Decad. XIII. Reſponſ. V. interpoſitam perſonam, Iquamvir. fede peb. cred.et l. hi in emtione. Sfil. non licet.. de contr. emt. Weil dan nun dieſer tutor ſich heimlich vnd verfeng⸗ licher weiſe/ mit ſeines Muͤndleins Guͤttern beleihen laſſen/ vñd die verruͤckt/ vnd ſeinem Muͤndlein abhen⸗ dig gemacht/ iſt nicht allein die beleihung an jhr ſelbſt nichtich vnd vnkraͤfftig/ ſondern er der Vormuͤnder/ darzu auch ſtraffbar geweſen/ wie oben geſagt/& iute poſſi unt pupillus ſuiq; heredes prædictas res illas vé- dicare, iuxxt. 1 fi.pradium. C. de prad. min. Oc. Damit dann alſo dieſe erſte Quæſtio kuͤrtzlich erledigt. I. NVff die ander Frag zukommen: Weil die Belei⸗ hung alſo vntuͤchtig befunden/ ob ſie auch per pre⸗ ſcriptionem beſtettiget werden koͤnte/ darauff reſpon. 16 Quod ſic. Nam quod res, quam tutor penes ſe reti- nuit, poſſit præſcribi maxime ab heredibus eius, ſunt aperti textus in ltutor rerum. ibi in tex: plurimis annis poſſedit,& in gl.ſf. de ad. tut.& in I.pleriq apro hered. Weil dann allhie dieſe Guͤtter von Erben zu Erben alſo geblieben/ ꝛc. vſq; ad pronepotem vber 10.20. z0. 40.50. Jahr/ non eſt dan dus regreſſus pupillo quõ- dam, vel heredibus eius, vt in iurib. prædictis. Quibus accedit, quod in narratione facti depre- henditur heredem quondam pupilli heredi tutoris prædicti renuntiationem feciſſe omnium litigioſo- rum bonorum: lam ibi bona fide incepit bona iſta poſſidere,& cum ſic poſſederit, per tempus legitimũ 17 10.20.10.40 ann. præſcribere potuit:Imo ſi† bona fides non acceſſiſſet; O. vel 40. annorũ præſcriptio- ne tutus fuiſſet, 1uxt.lomnes. ſicut. C. de praſcript. 30. vel ao annorum. Aber dieſer argumenten vnbetrachtet/ achte ich das Widerſpiel im Rechten beſſer begruͤndet ſeyn/ Nem⸗ lich daß in gegenwertigem Fall der Vormuͤnder vnd ſeine Erben ſich der præſcription oder verjaͤhrung gar nicht zubehelffen haben/ quia, ſicut auditum, contra iura mercatus eſt,& ideò malęfidei poſſeſſor fuit tu- tor, iux.&. qui contraiura, de R. I.lib. 6. qua propter fet- iam præſcribere non pPotuit, ux. 6. poſſeſſor. ibidem de reg. iur.& ſunt tex.in læeum qui. ſf. de autt. præſtan. l. vlt. P. de vſuc prν empt, l.quia quolibet. ſf. de contr. empt. l. vbi lex.jf. de vſitca. l. quemadmodi in fi li. 1I. C. de agri. & cenſi. Et cum illam malam fidem tranfiniſerit ad heredes,(cum res ftranſeat cum ſuo vitio, iux. l.cum 15 enim. ſf. de diuerſee temp. yræſcript.) nec ipſi heredes 1— vllo tempore præſcribere potuerunt, nec poſſunt, ſecundum praditlumc. poſeſſon. Necobſtant pręallegatæ Il. ſcilicet lex tutor rerum. cum ſé. Quiia loquntur de extraneis heredibus bo- na fide poſſidentibus, quibus lex præſcriptionem in dulſit: ſed hic ſumus in caſu ſuorum heredum, v- bi lex illis inhibet præſcriptionem propter malam fi- dem, quam ex vniuerſali ſucceſſione traxerunt ad ſe vt est tex. in l. nihil. C. pro hered. 1 Deinde non ohſtat illa renuntiatio facta: Quia il- la non eſt legitime,& ſolenniter facta,& ideo nihil 20 valuit. Nam ad hoc, †vt valere potuiſſet, prædicta renuntiatio facta eſſe debuiſſet, in feudalibus qui- dem in manus Domini, tex. in c.t. de va all. decrep. æt. c. i.de eo qui fin. fecit agna. Bald. in c. I. de inueſt. quam Titius accepita Sempronio,&; in cap.i. de alie. feud. pa- ter. In ceteris vero iudicialiter cum conſenſu here- dum(fur Gerichte/ vnnd mit der Erben laube /) vt 81 11. 135 Landr. lib.] art. /2.& Weichb. art. 6 t. Quod etiam de iure ciuili locum habet, ſi bona excedant ſummam 500. ſolidorum ſiue aureorum. iu.vta l.in donationi- bus.lpen. ¶ de donat. 8 Nun aber iſt allhie die renuntiatio dem Lehenher⸗ ren in die Handt nicht geſchehen/ auch nicht fuͤr Ge⸗ richt/ mit der Erben laube/ Cum tamen conſtet, ex narratione facti, quod renuntians tempore renun- tiationis, iam heredes habuerit, darumb erfolget/ daß dieſelbige renuntiatio contra formam& ſolennita- tem iuris,& per conſequens, nichtig vnnd vntuͤchtig ſey/& ideo etiam ſe poſſeſſores heredes renuntiati cum illa iuuare non poſſunt, neq; ſibi inde bonam fidem cauſſare, ſed peræque in mala fide manentz ſicut antea fuerat auctor ipſorum. Qui t enim ſibi 21 aliquid acquirit titulo aliquo non ſeruata ſolennita⸗- té debita& requiſita de iure, dicitur contra iura mercari, atq; malam fidem habere, ſecundum Dyn in reg. qui contra. lib. 5. 1 Zu dem iſt die Verzicht generaliter geſchehen/ auff die Leibszucht Guͤtter. Iam autem conſſat, omnes li- teras fuiſſe penes impetrantem renuntiationem,& quod ita renuntians conditionem bonorum renũ- tiandorum& renuntiatorum ſcire non potuerit,& ideo præſumitur renuntians dolo inductus fuiſſe ad renuntiandum. Quare aduc dicetur eum fuiſſe in mala fide, iux.l.ſi dolo.&o l. dolus. C. de reſcind. vend. Deinde in generali renuntiatione non veniunt feuda, nec præſumitur renuntiantem generaliter; bonis paternis, etiam quibuſcunque feudalibus re- nuntiaſſe, ſecundum Bart. Baldl. Ang.&; Dyn. inl. item videndum S. fi.ſ. de pet. hered. Alber. de R oſin leg. tres fratres. f. de pign. etiamſi renuntiationi iuramentum interueniſſet, vtfirmat Bald. in c.i. an agnat.& in ca. 7. H. Aonare. qual. blimfeud. alien. pot. Alber. de Roſainl. qui autem.. fin. ſfade conſtit. pecu. vbi multa allégat.&s idem tenet Bariol. Socin. conſ.75½. vol.. Et hoc non mi- rum, quia † renuntiatio generalis, vel mandatum generale, non extenditur, niſi ad habilia,& ad ea, quæ non requirunt ſpeciale, ſecundum Bald. in l.fin. H. neceſſitatem. Cod. de Hon. quæ lib. In f renuntiatione feudi autem requiritur ſpecialis ſolennitas, videli- cet, vt fiat in manibus Domini. Non mirum igitur, ſi ſub hac renuntiatione non comprchendantur feuda. Quod porro mens renuntiantis non fuerit feudis renuntiare, deprehenditur ex facti narratio- ne, quia ſemper continuatio inueſtituræ in feudali- bus illis, quibus renuntiatum eſſe prætenditur, ſer- uata fuit. Ex quibus etiam conſtat, quo ad feudalia — poſſeſſores adhuc malæ fidei eſſe, ideoq; præſcripti- oneſe iuuare non poſſe. Prædictis accedit, quod ex narratis facti conſtat, renuntiati heredes interpellatos deſuper fuiſſe ave- ris heredibus,& etiam confeſſos ſe habere literas,& bona,& quod mandauerint vxori, vt poſt mortem reſtitueret: ex quibus mala fides aperte deprehen- ditur. b Nam etſi antea recte incepta fuiſſet ab iſtis here- dibus præſcriptio:( ſicut reuera non potuit)tamen conſcientia non paſſa fuiſſet illam adimpleri:& da- to, non conceſſo impletam fuiſſe, tamen liberare deinde voluerunt conſcientiam promittendo reſti- tutionem,& rogando mandandoq; reſtitutionem fiendam ab vxore, propterea vtut põſſederint per 30. 40. 50.& amplius annos, tamen nequaquam MM 2 — — ——— ——— ——ö—— — — “ ———— 136 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani † propria auctoritate occupare poſſe rem emphy-⸗ pręſcribere potuerunt, nec modo poſſeſſores ſe præ- ſcriptione iuuare, non obſtantibus lomnes&o l. ſicut. 23 C.de 30. vel o. ann. preſer. quia illa& ſimilia iura† ci- 1 26 compellendam viduam, pro edendo tales literas. uilia præſcriptionem cumn mala fide permittentia poſt 30. vel 40. annos, per iura canonica hodie ſunt correcta nec amplius in iudicando valent, prout te- nent gl. Pan. Inno.& alii in ofin. de praſeript. Bald. in l. quib. diebus. ũ.dominus. de cond.& demouſtr. um mul- tis aliis concor. in add. Dyn. ad d.. poſſeſſör. Imo etiam ſ1 præſcriptum vere eſſet, tamen ex illa noua promiſ- ſione facta veris heredibus de reſtituendo, obliga- rentur ad reſtitutionem heredes: quia animam de- functi patris grauare non debent, rem alienam co- gnoſcentis& reſtituere volentis, cum animam eius præferre debeant cunctis rebus, iuxtal!. Sancimus.(. 3 de Sacroſan. eccleſ. Auß welchem allem klaͤrlich erſcheinet/ daß die pre- ſcriptio in dieſer Sachen nit ſchaffen/ oder etwas hin⸗ dern kan oder wirdt. b Die III. vnd V. Frag. Vrch obgeſatzte Rechtsgruͤnde ſeyndt allbereit Jauch die dritte vnnd fuͤnffte Quæſtion vnnd An⸗ fang quartæ quæſtionis genugſam erlediget/ videlicet, renuntiationem illam filiis nocere non poſſe,&con- feſſionem patris poſſeſſorum maxime facere ad no- ſtrum caſum, deniq; extenſionem feudi(cum prin- cipium feudi& prima infteudationum valuerinrt, ſi- cut ex ſupradictis apparet) veris heredibus nocere non poſſe. Die 1III. Frag. Vm Ende dieſer vierdten Quæſtion wird gefraget/ )per quod remedium die Seegel vnd Brieffe/ von deß letzt verſtorben/ Mannes Witwen gebracht vnnd eingefordert werden koͤnnen/ hierauff erachte ich kuͤrtz⸗ lich zuſchlieſſen ſeyn/ wan beweiſet werden koͤndte/ daß der verſtorbene bekandt/ daß er die Siegel vnd Brieffe daruͤber hette/ vnnd ſeine Wittwe deſſen auch nicht in abrede wer(wie ex in formatione facti zuuernehmen) koͤndte officium iudicis gegen ſie implortrt werden/ ad Quia inſtrumenta f noſtra, quæ ad aliquem perue- nerunt, poſſumus officio iudicis petere, vt nobis edantur& reſtituantur, cum modica fides iudici de hoc facta fuerit, l. procurator. Cod. de eden. l.ſi quis ex ungentariis.. exigitur. ſf. de eden. Die VI. Frag. — Je ſechſte vnd letzte Quellion betreffent/ weil in vier oder fuͤnff Jahren von den Pachtguͤttern der Canon nicht bezahlet/ ob nicht der Dominus Fug vnd Macht hab/ die Inhaber auß/ vnd die rechten Erben ohne Gerichtlichen Proceß einzuweiſen/ ꝛc 3 Darauff iſt zuſagen/ Certi iuris eſſe, quodfemphy- teuta ob non ſolutum Canonem per triennium in emphyteuſi priuari, vel biennium in emphyteuſi Eccleſiæ cadat a iure ſuo, ſi Dominus ita voluerit, & voluntatem ſuam expreſſè declarauerit, rem ſcili- cet ad ſe reuerti debere, ꝛuæra 1. 2. C. de iure empbhyt. & tenet Bart. ibidem. in ver ſi modo voluerit.&s gloſſ. in l.2. Fihi ager vectigal. Panor: in c. potuit, de loca. Opec. eod. tit. Snunc aliquem. verſ. a3. fa. in d.l. 2. num. 6.(od. vbi multa allegat. Idem obſeruatum eſt a mein obſer. Imp. obſer. 6õ,. ceut. a. Et ideo dicunt Dd. Dominum teuticam propter non ſolutum Canonem ſecundum Dec. conſil I2 G num.. Corn. conſ. 271. vol. 3. vbi hanc opin. communiter obtinere dicit, Vnd ob wol etliche der Meynung ſeyn/ quod ſen- tentia iudicis debeat præcedere, vt Jpec./oco ſupraal- leg. verſ. 47. S& Inno. in d. c. potuit,&s alii. Erachte ich dennoch nach gelegenheit dieſer Sachen die vorige Meynung koͤnne ſtatt haben/ ſonderlich in dieſem Fall vbi conſtat daß die negligentes ſoluere canonem ii veri emphyteutæ, ſondern intruſi ſeyn/ vnnd ſpolia⸗ tores, vnnd der Dominus den rechten Erben/ jhneg Rechten geſtendig/ der Dominus auch nicht ein ſchiech⸗ ter priuatus, ſondern einer/ qui iuriſdictionem habet ſicut ex narratis caſus colligitur,& qui non proſe, ſed pro veris heredibus agit, da hette er wol Macht/ ſecundum priorem opinionem ODd. die rechte Erben einzuweiſen/ vnd die andern darauß/ quia ceſſant hoc caſu rationes, de quibus contrariam opinionemte. nentes loquuntur. Es iſt aber hieneben in achtung zuhaben/ an domi. nus voluntatem ſuam declarauerit contra emphy- teutam adhuc viuentem, qui ceſſauerat ſoluere ca- nonem: quia eo caſu ſupradicta procedent: Secusrſi 1 talis declaratio viuente emphyteuta a Domino o- miſſa fuit, quia tunc non poteſt ſe amplius aduerſus ipſius heredem declarare iuxta ca, quæ late congef. ſit Guliel. Caſſad. deczſ. 2. tit. de loca. per multa lura ibi alleg. Quod& in vaſallo obtinet, qui feloniam viuente, non poterit poſtea eius heredi de felonia moueri quæſtio, vtcunque feudum videatur reueni ad dominum uxt. Bald. in l fin.(⁊de reuo. dou.& ghhſ. jin in c. vlt. de dona. Et ſicut pœna femphyteutæcc. 31 ſantis ſoluere non declarata, nõ tranſit in ipſiusem. phyteutæ heredem, ita nec ad ſucceſſorem Domini, qui tacuit, ita vt ſi Dominus caducitatem non de- clarauerit, ipſius ſucceſſor eam declarare amplius non poſſit. Ftiologia eſt, quia poteſtas † declaran- 3¹ di regulariter non tranſit ad heredem, nec perſo- nam egreditur, gloſ-est eleg.in l.idem Ponponius.„.vlt ff. de rei vend. Bar.& Alexan. in leinter Ftipul. d.ê. de V. 0Quodtamen intelligendum eſt, domino ſciente & valentée reuocare, alias ſecus, per ea, quæ habet Cu- man. conſ. 6ᷣπ. per motiua ibi relata,& I. fin. C.de reuo. dona. ibi Ang. Bald.& Salic.& gl fin. in c. vlt. de dona. & per ea quæ late ſcribit Caſſud. d. titul. de locu.& cond. deciſtibiq, iura. Doch eins jeden beſſer Meynung hierin in allwege vorbehalten. Alſo ſchließ ich Joachim Mynſinger von Frundech doch eins jede mehr verſtendigers beſſer Meynung yhor⸗ behalten/ deſſen zu Vrkundt habe ich mich mit eigner Handt onterſchrieben/ vnd mein angeborn Pitſchafft hierunder zu Endt auffgetruckt/ Geſchehen zu Woſ⸗ fenbuͤtel 2.. Jul. Ann. 1570. RESPONSVM VI. SVMMARIA. Promiſſio nuda& ſimplex quæ in nullum tranſiui contrattump nulla quoq, obligationem Ee per con- ſequenz actionem gionere poteft. ymo nec in tan- tum eſſicaa est, vt ſaltem ille, cui talis ſimplex pro- miſſio fatta est, ad intereſſe agere poſſit. num. 2. 5 Pactio nuda non parit obligationem. ſed rantum ea- ceptionem. b 4 Stipu- commiſit, niſi f enim Dominus ſit conqueſtus ipſo 30 Lmen rulii ſe darng ua 9 haunun uft o Ahen di Daltan tfhea An ud a te diyun an ym 2 Jana Aonc ¹4 Ncenn ma um Ru un THere,, Ide arid d Eli a Imli N ader hieneben nach denten ,ae ent e A. um deckuauer 1 Aetl „ aer a 4 8 S* ruſteu m „„ 3* Rn mpoteſtle;— 1 . Menle ¶ 4un 1 2 d „ äelan 8 ccunque feudun Saim *. 8 4 8 ext. Rald m n. 1ℳ αά³⁷ . .* *. 4* 4 e dma. Et ſicut panaſ Er 8 1 oon declarata nô tr Teh, 5* m. ita nec ad ſuch uhr “ 1 4 1441.₰ 1 — 4 1 1 gendum cl LWoE * 85 9 1 4—„ 4 re, ahasſecus)el&ANMS 4 101 reldl⁴ 1 1 „..* 4 48 114. Kabc. 6 R 4—. ai-— „ NA 4 1 4 Add*— 1 4 24 74 A 4 r Meyn 2 1 en 8 as Ka 4 E .„ Aweverbehalte 1 „ Monſt 1 1 5 Jeachim Mynfd NA 4 1 1 4 , 4 Sipulatio incerta rationèe temporis, vel quantitatis, vel loci velreireddiiur nulla. Stipulatio incerta est, vbi non apparet, quid, quale, Juantuniq, in ſtipulationem dedactum ſit. Ergo ſi quis fundum ſine propria appellatione dari ſibi ſtipulatur, incertum deducit in obligationem. 6 Incertitudo in ſtipulationibus intelligitur, quæ circa Hpeciem rei verſatur, licet de genere conueniat. 7 Promiſſiones nobilium pro factis habendaæ ſunt. Tasitum cum ratione coſuetudinis habeatur pro ex- preſſo, ergo quog, einſdlem operationis& elſicacia cenſetur. „ Promiſſio praſentibus& in conſpettu illuſtrium per- ſonarum facta maioris ponderis eſt quam quæ in alio loco. 10 Teſtimonium a ſublimi perſana profettum maiorem hidem facit quam quod a plebeio. / Teſtimonium praſentis& audientis valde probat tanquam per ſenſum corporalem ſui dicti ratio- nem aſſignantis. 12 Verborum geminatio ſen attus reiteratio denotat firmitatem propoſiti, voluntatis& conſenſus,& inducit diuerſitats iuris ab attu ſimplici, præſer- tim ſi ex interuallo temporis actus fuerit gemi- natus.. 1½ Ex patto nudo quamuis nulla oriatur attio, atta- men ſi promiſſio fuerit geminata, actionem pro- ducit. b Geminatio facit præſumi deliberationem. 1) Remuneratio quæ fit proprer praſtita ſeruitia, nò re fertur inter ſimplices donationes, quia iſta remu- neratio pacto nudo promiſſu peti potest, cum ca- dat in nomen ſalarii. i6 Angumentum a contrario ſenſu in iure fortiſimum l cum dicatur mens legis canonis vel ſlatuti. 17 Conuentionis cauſſa vbi nulla ſubestibi nulla con- rrabhitur obligatio. 7§ Surrogatum ſapit naturam eius in cuius locum ſur- rogatur. 719 Creatura quælibet mouetur ad benefaciendum ei qui ſibi benefacit,& talis obligatio ex inſtinctu natura procedit. 20 ethenis actio aduerſis ingratos conſtituta eſt. 21 Pactum nudum quamuus non producat obligationẽ eficacem& ſic non pariat actionem de iure ciui- li. Attamen de iure Canonico non ſolum ex padto nudoiſed& iam quod fortius et ſimplici pollici- tatione producitur altiiu. 22 Stipulatio certa eſt, cum ex ipſa verborum pronun- tiatione apparet, quod, quale, quantumue ſit quod promiſſum eſt nulla indigens interpretatione. 2 Baro vel Comes, qui promiſit milit ſuo feudum, ſi Non dicit, quod, an illa promiſſio valeat. 24 Incertitudo rei licet aliquando ſecundi rigorem iu- ris ciuilis vitiet contracti, de æquitate tamen ca- nonica omnis contractus, omnis promiſſio&ẽ diſpo- ſitio valet, non obſtante incertitudine,& poterit ſamper agi, vt promiſſio certificetur ſecundum ar- bitrium boni viri. er Heres non eft melioris conditionis quam defunt᷑tus. Vnde ea quæ a patre geruntur non decet pro mili- tari diſciplina a filiis in irritum reuocari. 26 Pilii adeundo hereditatem patris voluntatem de- fun kti ſuo con ſenſu confirmant. Reſponſ luris Decad. XIII. Reſponſ. VI. 337 27 Actiones tam atliue quam paſſiue tranſeunt ad he- redes exceptis pœnalibus,& hoc demum adita he- reditate. 25 Ius retentionis quando locum habeat. 29 Extraordinarium remedium non habet locum, vbi ſuperest ordinarium. 30 Sine actione quis inutiliter experitur, cum actio nibil alind ſit quam ius perſequendi in indicio quod ſibi debetur. P J2⁷ 1 31 Obligatio dicitur mater actionum. 52 Publiois aut priuatis negoriis nibil pernicioſius acci- dere potest quam ſi verbis non teſbondeant facta ſr aliud dicatur ore, aliud verſetur in animo. 33 Deus non facit differentiam inter himplicem loque- lam; iuramentum. 34 Conſenſus geminatus& aliquoties reiteratus idem operatur, quod conſenſus iuratus. 3) Verecundia maxima est praſertim in perſonis in ſublimi gradu conſtitutis denegare promiſſum. 36 Fides veritatis verbori adminicula non dehiderat- 37 Res geſta ſiſine literarũ conſignatione veritate facta prabeat, non ideo min valebit, quod inſtrumenri nullum de ea interceſſit. Nam&s ſine his valet quod acttumw ſi habeat probationem. nu. 3»9. 39 Creditor neceſſärios ſumtus quos circa res piguora- titias fecit, exigere non prohibetur. 40 Ob impenſas neceſſarias in fundum quem pignoris auſſa acceperam, non tantum retentionem ſed etiam contrariam pignoratitiam actionem ha- bebo. z1)ꝗ Creditor qui praædium pignori nexum detinuit- fruttus quos percepit vel percipere debuit, in rationem exonerandi debiti computare neceſſe habet. 42 Sorsper fructus perceptos ipſo iure attenuatur, li- beraturq, ipſum pignus. 43 Creditor qui in repignorata laborando gubernan- do, labores aut operas adhibet, fructus perceptos vel percipiendos in rationem debiti exonerandi computare neceſſẽ non habet, quia iſto caſu fru- Gtus cum laboribus compenſantur. 8 44½ Contractus ratione incertitudinis fructuum excu- utur ab vſura. 4 Placita pignoratitia obtentu maioris percepti e- molumenti propter incertum fructuum enentum reſcindi non poſſunt. a Creditor in ſe recipit incertum fructuum euentum, & ſac ratione incertitudinus ei conceditur, quod alias non concederetur. b 27 Rei ſuæ familiaris vires vel merita at, emolumè- ta quælibet ſcire debet. b 49 Antichreſis quid ſit. SPIRITVS SANCTIADSIT nobis gratia. Aff den fuͤrgeſchriebenen Fall deß Ehrnueſten vnnd Erbarn Gerharden von Dorheim/ vnnd darauß verzeichnete fuͤnff Haͤuptfragen/ zuantworten was er vngefehrlich derhalben im Rechten befugt ſeyn moͤchte oder nicht/ wil von noͤhten ſeyn/ dieſelben Qug⸗ ſtiones fein nacheinander fuͤrzunehmen/ vnd bey einer jeglichen ein klaͤrliche reſolution zuſetzen. MM z „ * 8 4 8 4 3 4 3 3 1 6 9 —= . 1 1 6 8 t 5 1 4 4 1 4 1 8 1 1 4 3 4 3 4 4 8 1 4 4 1 3 1 4 5 1 1 3 8 11 4 3 8 4 11 . 5 4 4 8 4 4 8 3 I 4 2“ v 3 3 4½ 1 “ 1 8 1 4 1 ¹ 1 4 6 — 8 4* 4 ͤ 1 4 1 4 4 R 2 — — 1 138 Dn Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani Vnd ſo viel die erſte Haͤuptfrag betreffen thut/ iſt dieſelbige auff die Zuſag ſo Tobia svon Dorheim/ von Graff Sigmundt zur Leidthecken/ wegen ſeiner langwirigen getrewen Dienſte/ geſchehen/ gegruͤn⸗ det/ wie vnd was vor Wirckung vnd Krafft dieſelbi⸗ ge bey jetzigen Graffen zur Leidthecken haben moͤge. Auß dieſer erſten Frag/ laſt es ſich anſehen/ daß der vs Dorheim auf ein muͤndliche Zuſage vñ Verſpruch/ ſo von dem Graffen zur Leidthecken ſeinem Vattern ſeligen geſchehen/ ſich berufft/ die er doch mit keinem glaubhafftigen Vrkunde deß Graffen ſelbſt bekraffti⸗ gen kan. Nun iſt verſehens Rechtens daß ſolche vñ der⸗ gleichẽ muͤndtliche Zuſage/ wenig Krafft vnnd Wuͤr⸗ ckung im Rechten haben Nam cum ſit ſimplex ¼& nuda promiſſio, quæ in nullum tranſiuit contractum, nullam quoque obligationem,& per conſequens actionem gigne- re poteſt, perea, quæ notantur in l. 2. S. I. ff. de doli ex- 2 cept. Nec in tantum efficax eſt, vt ſaltem ille, cui talis ſimplex promiſſio facta eſt, ad intereſſe agere, poſſit, Aluarot. in cap. per quos ſiat inueſti.§. nulla iuueſtitura. numer..& ca. de noua forma fideelitatus.§. final. num.. infin. in vſib. fend. Cum Birur hoc pa- ctum nudum ſit, videlicet in puris& ſimplicibus fi- nibus conuentionis, Bart. in liurus gentium. g. igitur num.i. ſf. de patt, 3 Ergo quoq; nulla inde oritur actio. Nam nuda t† actio non parit obligationem, ſed tantum excepti- onem, d. 1.§. ſed cum nulla.* Zum andern/ dieweil dieſe Zuſag auff ein vnge⸗ wiſſes zukuͤnfftiges geſetzt/ wiedie Wort lauten mit einem Rittergut/ darvon er vber ſeine ererbte Guͤtter einen Adelichen Vnterhalt vnnd Außkommen haben koͤndte/ zubegnaden) ſo iſt auch dieſelbe jhres vnge⸗ 5 wiſſes halben nicht tuͤchtig. Nam ſtipulatiot incerta ratione temporis vel quantitatis, vel loci, vel rei, red- ditur nulla, per text,in l.ita ſtipulatus,& in leg. triti- cum. f. de ². O. 4 Daß aber dieſe Zuſage vngewiß ſey/ erſcheinet dar⸗ auß/ daß kein Rittergut in ſpecie, auff welches Todt/ Item/ ob es das erſt erledigt Rittergut ſeyn ſol/ oder das ander vermeldet worden iſt/ vbi non igitur non exprimitur, quid, quale, quantum que in ſtipulatio- nem deducitur, incerta eſt. Ergo 4 quis fundum ſi- ne propria appellatione dari ſibi ſtipulatur, incertũ deducit in obligationem. l. vbi autem. ff. o. Vnd ob wol das Woͤrtlein/ ein Rittergut) dar⸗ bey ſtehet vnd anzeig gibt/ was es fuͤr ein Gut ſeyn ſol/ ſo wirdt es doch gleichwol incertum genennet/ dar⸗ umb/ daß es nicht in ſpecie angezogen worden. Nam 6 hoc locof incertitudo intelligitur, quæ circa ſpeci- em rei verſatur, licet de genere conueniat, 7. quæ ex- trinſecus.. final. f.eo. mercken/ daß dieſe Zuſage vnd Verſprechung nicht ein ſchlechte/ bloſſe/ vnd vngewiſſe/ zweiffelhafftige oder dergleichen/ ſondern eine ſolche Verheiſſung ſey/ die da billlich fuͤr krafftig vnd tuͤchtig zuhalten ſey. Dann ſo viel den erſten Vorwurff de ſimplici promiſſione& nudo pacto belangen thut/ iſt derſelbi⸗ ge recht vnnd gut/ in ſeinen terminis. Aber hie han⸗ deln wir nicht von ſolchen ſchlechten vnnd bloſſen Zu⸗ ſagen/ ſondern von vielen andern/ die da ſtattliche Beyhuͤlffe vnd genugſame gegruͤndte Vrſach haben/ wie jetzo hernach folget. b Dann zum erſten iſt diß ein Graͤffliche hohe Per⸗ ſon geweſen/ ſo dieſe Verheiſſung gethan/ darumb die⸗ ſelbige auch wegen der Auctoritet/ Repntanon vnnd Wuͤrdigkeit der Perſon/ nicht ſchlechter oder geringer zuachten iſt/ als were ſie damals albereit geſchehen. Nam promiſſiones nobilium pro factis habendæ? ſunt, And. de Iſern. c. i. qui ſucceſſöres tene.&. hoc inte,- ligend. num. 3. in vſib. feud. Nun weiß man ſich auß dem gemeinem Gebrauch/ vnd ſonderlich Teutſcher Nation zuberichten/ was die Woͤrter in ſich begreiffen /bey Koͤniglichen Wuͤrden, bey Fuͤrſtlichen vnd Graͤfflichen Ehren/ Item/ Ao⸗ lichen Ehren) welche eben ſo viel ſeyndt/ als werendie Wort mit dem Eyde beſtettiget Mynſi. oſ. 17. cem. 7. Vndob wol die Wort allhier nicht außtruͤcklich ſie, hen/ ſo geben ſie doch eben denſelbigen Verſtandt vnnd das/ von wegen der Gewonheit/ ſo in ſolchen vnnd dergleichen Verpflichtungen vnnd Zuſagen ge⸗ halten wirdt. Nam ita præſumitur factum elle, ſi. cuti communiter fieri ſolet, c.!:-de cler. non reſidleniib. Vnd weiſen es auch auß die reiterata verba der jun⸗ gen Herꝛſchafften/ ibi Graͤfflich halten Vnde cum †8 ratione cõſuetudinis tacitum habeatur pro expreſ- ſo, vt inl. quod ſi nolit. S quia aſſidua. ff. de ædilit.&dict. Ergo quoq; ciuſdem operationis& efficaciæ cenſe- tur, l. de quib. ff. de fl. Zum andern/ iſt dieſe Zuſage geſchehen/ in gegen⸗ wertigkeit deß Graffen von Leidthecken Gemahel/ deß G. zu Muſchenheim vnd Hungen/ auch ohne zweiffel werden mehr vom Adel/ vnd die ſonſten der Zeit auffge⸗ wartet/ ſolche Wort vnd Verheiſſung gehoͤrt haben welche dann allzumal genugſame anzeigung geben, daß es nicht ein bloſſe/ oder heimliche/ ſondern ein of⸗ fentliche Verheiſſung geweſen ſey. Quæ ſtanto maio.? ris ponderis eſt, quod præſentibus& in conſpectu tot generoſorum virorum facta ſit, angum.. atror iniuria. Inſi. de iniur. Zum dritten/ koͤmpt dieſer Zuſag auch nit wenig u⸗ huͤlff das Schreibẽ ſo G. Gotfried von Muſchenheim vnter dato Manßfeldt/ am Tage Natiuitatis Chriſtt, An. 77 dieſer Zuſage halben an G. Barthel zur Leidhe⸗ cken gethan/ litera A. ſignirt/ in welchem der Graff dem von Dorheim ſchriefftliche Zeugnuß gibt/ daß ſolche Verheiſſung in deſſen Beyſeyn geſchehen/ vnnd jhn bittet/ mit dem Gut zu Wolffersheim zubelehne. Quod quidem ſcriptum fteſtimonium eo magis fidem fa- ie cit, quod a comite, i. e. ſublimi ꝑſona, proficiſcatur, facitl in teſtimoniis cum ſeq.: f. de teſt. Vnd ob wol hie⸗ gegen moͤcht geſagt werden/ daß ſolch Schreꝛben wie auch der Eingang außweiſet/ ad importunitatẽ poſtu. lantis,& non motu pProprio, geſchehen were/ ſo beſin⸗ det ſich doch im ſelben Schreiben diß Woͤrtlein/ Nun haben wir in beyſeyn/ ꝛc. ſelbſt angehoͤret. Item ſecun. Aber jedoch/ vnangeſehen dieſer Obiection iſt zu⸗ ſtangeh do vnd ſonderlich/ alle/ dieweil wie beruͤrt/ wir von El. Herꝛn Vattern jm beſchehene Zuſage/ ſelbſt gehoͤrtſne Welche Wort vnd reperitio klaͤrlich außweiſen/ daß es ſich in der Warheit alſo herumb erhalten thut. Vn⸗ de præſentis †& audientis teſtimonium valde pro- bat, tanquam per ſenſum corporalem ſui dicti rati- onem aſſignantis, per text. in leg. teſtium, cum ibi no- tatis ad marginem. Codic. de teſtibus. Conditio quo- que perſonæ ſiniſtram ſuſpicionem ſuggeſtionis a- mouet. Zum vierdten/ befindet ſich auch/ daß ſolche Ver⸗ heiſſunge nicht einmal/ ſondern offt geſchehen vnnd wie⸗ 13 mäct d acton nen ſ 38 laghe date. Na tumpact lächleandi atlonem. Aanſü hung vm ſemdem ſißinſen tund ae fenausge Berict, en lärſic 1 1 mdiſtc tjebnne zundarſa äce Weryn d Vazhaſſu 2 dean hloſſe oder heumliche deaffunz ereſenſa P auck, duod Praſentidus ſt ddocum firorum fich ſi- a nam kiaptdeſer Zuſaz Sch adeſo G Gotfnid 3 Nunffeddt an Tut N A 8) Rseſaztwaden aauns aufwaſe 9 1 m—— ———ͤͤ— 1 Reſponſ Iuris Decad. widerholet ſeyn/ vnd das zu etlichen vnderſchiedlichen Zeiten/ wie im Eingang narrationis facti zuerſehen iſt. Ibi(zu etlichen malen/ in ſonderheit aber.) Dar⸗ auß iſt abzunemmen/ daß es nicht bloſſe Gnaden⸗ wort/ ſondern warhafftige zuſagende Verſprüch/ die da auß einem wolbedachtem Gemuͤht vnd danckbar⸗ lichem Hertzen aefloſſen ſeyn. Nam verborum † ge- minatio ſeu actus reiteratio, denotat firmitatem propoſiti, voluntatis& conſenſus,& inducit di- uerſitatem, iuris ab actu ſimplici, text. est notab. in l. Deneueenn. de probat. 6 Et pręſertim, ſi ex interuallo temporis, actus fue- rit geminatus, Eberh. in top. in loco a vi geminat. Quemadmodum in hoc caſu noſtro ſine dubio fa- ctum eſſe præſumendum eſt. b Vnnd dieweil nicht allein von der alten/ ſondern auch von der jungen Herꝛſchafft von Leidthecken/ ſol⸗ che Verheiſſunge widerholet/ reperirt, vnnd in bey⸗ ſeyn der gantzen Leidtheckiſchen Ritterſchafft reite- rirt, vnnd machmals verſprochen/ So iſt auch an die⸗ ſer Promiſſion deſto weniger zu zweiffeln/ vnd zuſetzen/ daß es ein ſchlechte Zuſage/ vnd nuda promiſſio ſeyn ſolte/ wie ſich doch in der Warheit viel anders befin⸗ det/ ſo were ſie doch wegen ſolcher reiteration dieſer Wirckung/ daß ein rechtmaͤſſige Forderung darauff 13 moͤcht anzuſtellen ſeyn. Quamuis † enim ex nudo pacto nulla oriatur actio, vt ſupra dictum eſt, atta- men ſi promiſſio fuerit geminata, actionem pro- ducit. I.1. S.debitum f. de conſi. pecu. ſdque ad exemplum naturalis obligationis gemi- natæ. Nam vbi eſt geminatæ. Nam vbi eſt gemina- tum pactum de eodem cenſetur mens deliberata ſe 14 obligandi, cum geminatio † faciat præſumi delibe- rationem, Jaſ. in prafa. tit. de Verb. oblig. f.nu. 11.&o l iuriſgentium. ſed cum nulla- nu. 6. ſf. de pact. Zumffuͤnfften/ iſt dieſe Zuſagung vnnd Verſpre⸗ chung vmb deß willen geſchehen/ daß der von Dor⸗ heim dem Grafen zur Leidthecken von jugendt auff/ biß in ſein Abſterben getrewlich gedienet/ viel Muͤhe vnnd Arbeit gehabt/ ſein Gluͤck an ander Orter derwe⸗ gen außgeſchlagen/ wie ſolches nicht allein auß ſeinem Bericht/ ſondern auß deß von Muſchenheim Schrei⸗ ben klaͤrlich zu erſehen iſt(vmb langwiriger ſeiner ge⸗ trewen Dienſte willen/ quæ verba non enuntiatiue, ſed diſpoſitiue ab ipſomet promittente dicuntur. Vnnd daß man an ſolchen getrewen Dienſten nicht zweiffele/ ſo haͤnget wolgemeldter Graff ſolchen Wor⸗ ten dieſe Commendation vnd Bekaͤndtnuß an(den wirje vnnd alleweg in E. L. Heren Vatters ſeligen/ vnn derſelben Herꝛſchafft Dienſten getrew erfunden) Da hat er das Gezeugnuß ſeiner Dienſt/ nicht allein dem Grafen/ beſondern der gantzen Herrſchafft ge⸗ than. Auß dieſem allem erſcheinet/ daß es nicht ein ſchlechte Gnadvertroͤſtung/ ſondern ein ſolche Graͤfli⸗ che Zuſage geweſen/ die von wegen ſeiner langwirigen 15 Dienſten geſchehen ſey/ Nam remuneratio † quæ fit propter præſtita ſeruitia, non refertur inter ſimpli- ces donationes, Bart. in l. iuriſgent.§. quin imo. nu. 20. ff. de pact. Quia iſta remuneratio pacto nudo promiſſa peti poteſt, cum cadat in nomen ſalarii, vt ibidem SS l. ſfalarium. ſf. mandati. Habet etiam cauſſam præcedentem iuſtam& le- XiII. Reſponl. VI. 139 trario ſenſu, quod † in iure eſt fortiſſimum, cum 16 dicatur mens legis, canonis ‚Vvel ſtatuti„& pro ipſa l. accipi, gloſſ. est notabilis in! qui teſtamento.. mu- lier. ff. de teſtam. cum ſimil. Nam ita ſonant verba textus ſupra allegati. Sed cum t nulla ſubest cauſſa conuentionis, hic conſtat non poſſe conſtitui obligatio- nem. At hic ſubeſt cauſſa& quidem iuſta, legitima, perſeueraus vſque ad mortem. Ergo dubiam non eſt hinc oriri obligationem& per conſequens acti- onem. Nam cum hæc promiſſio facta ſit propter re- munerationem,& ita quaſi loco ſalarii, non imme- rito quoq; petitur. Surrogatum f enim ſapit natu- ram eius in cuius locum ſurrogatur, vt erttext. not. in I. 1.§. hæc at᷑tio. Sæ ibi Bar. ff. hi quus teſtam. liber eſſe iuſ. fue. Vnde notabiliter dixit Pelinus in c. †œaurr autio. de fide inſtrum. Quod obligatio naturalis vel natu- rale motiuum fſit ſuſficiens cauſſa ad obligandum,& ideo ſufficit obligatio renuntiatiua etiam ad Anti- dora, numer. 21. Vnd deeweil nun nicht allein die Rechten/ ſondern auch die Natur gibt/ daß man Wolthat mit Wol⸗ that vergelten vnd belohnen ſoll/! ſed etß. J. conſtitunt. H. de petit. hered. Omnis † enim creatura mouetur ad benefaciendum ci, qui ſibibeneficit,&talis ob- 19] legatio ex inſtinctu naturæ procedit, gloſſt ibid. in Verb. obligauerunt. Vnde Atoqus Aieais⸗ actio 20 aduerſus ingratos conſtituta eſt,& recte: Quia dan- di& accipiendi beneficii commercium, ſine quo vix vita hominum exſtat, perdit& tollit, quiſquis benemerito parem referre gratiam negligit. Valer. Maxim. lib.. ca. 3. de ingratis. Cum igitur hæc promiſſio propter præſtita ſeruitia, ac quidem ani- mo remunerandi in locum ſalarii facta ſit, iure na- turæ,& legib. approbatur, vt legitimæ conuentio- nis, ex qua actio naſcitur, nomen non immerito habere dignetur./ lægitima. depattt. Zum ſechſten/ da es gleich eine ſchlechte Verheiſ⸗ ſung ſeyn ſolte, wie es doch in Warheit nicht iſt/ per ſuperius adducta: So iſt doch vnlaugbar wahr/ daß nach den Geiſtlichen Rechten/ wegen bloſſer vnnd ſchlechter Zuſagung eine Forderung koͤnne vnd moͤge 1 8 angeſtellet werden. Quamuis enim pactum nu- dum non producat obligationem efficacem,& ſic non pariat actionem de iure ciuili: Attamen de iu- re Canonico, non ſolum ex pacto nudo, ſed etiam, quod fortius eſt, ſimplici pollicitatione, producitur actio, c. 1. cum ibi not. per gloſ. de padt. Kationes huius regulæ quam latiſſime explicat Felinus, d. ca. 1. Ii pro corroboratione. Item Panorm. eod. loco, nec non Iaſõn quam pulcerrime in dict. l. in- riſgentium.§. ſed cum nulla. num. um equ. Maran- ta in ſuo aureo ſheculo part. 2. in noua diſt. iudiciorum. nu. 2ũ. Præterea dicit Apoſtilla notata ad Felinũ A. c. rlitera A. Quod hæc ſit communis opinio, a qua nõ eſt recedendum, nec iudicando nec conſulendo. So viel nun dieſe andere Obiection belangen thut/ wegen deß vngewiſſen vnnd zweiffelhafftigen Ritterguts/ etc. Iſt kuͤrtzlich zu wiſſen/ daß diß ver⸗ heiſſen Rittergut nicht fuͤr ein vngewiſſe oder zweif⸗ felhafftige Verheiſſung zu verſtehen iſt/ ſondern daß „ dieſelbe gewiß ſey. Nam cum ex ipſa verborum 2½ pronuntiatione apparet, quod, quale ‚quantumue gitimam, ſcilicet præſtita ſcruitia,& hæc quidem ſit, quod promiſſum eſt, nulla indigens interpre- vſque ad mortem promiſſoris, eiuſque heredes Er. tatione, certa ſtipulatio eſt-iſtipularionum quadam. go quoque actio inde naſcitur, idq; argum, a con- f. de verb. obligat. MM 4 140 Nun iſt ja allhie gnugſam dargethan/ was es fuͤr ein Gut ſeyn ſoll: Nemlich ein frey Ritter Lehen/ oder ein Edelmans Sitz/ darmit ſich einer vom Adel/ wie andere erhalten moͤge. Vnnd dieweil dieſe Wort in ſpecie darzu geſetzt/ die Qualitet deß Guts außtruͤck⸗ lich vermeldet/ mage es fuͤr kein incertum angezogen werden/ Sintemalalle drey Stuͤck/ nemlich Quid? ein Gut. Quale? frey Rittergut. Quantum? Davon ſich einer vom Adel erhalten koͤnne/ hierinn befunden/ Vnde cum hæc interpretatio non refragetur, ſe conueniat voluntati contrahentium, merito pro incerta non eſt habenda. b Vnnd daß dem alſo ſey/ kan es auß laſone faſt in terminis bewieſen werden Da auch gleich das Wort (ein frey Rittergut) nicht darbey ſtuͤnde/ muſte es doch fecundum qualitatem perſonæ alſo verſtanden wer⸗ den/ Denn alſo ſagt der laſon in! idomus. num. 719. 81 23 Baro f vel Comes promiſit dare militi ſuo feudum, nec dicit quod, an valeat, quæritur? Et reſponden- dum eſt per diſtinctionem: Aut Comes habebat feudum in ſuo patrimonio aut non Etſi non habe- bat, non valet promiſſio. Aut habebat,& debet dare feudum ſecundum qualitatem perſonæ, cui eſt pro- miſſum, per l. verum. Sfin. ſf. de reb. dub. Vnd zuſetzen/ da dieſe Verheiſſung zweiffelhafftig vnd vngewiß zu achten ſeyn ſolte/ wie jhm doch nicht iſt/ ſo weiß man ſich auß den Geiſtlichen Rechten zuer⸗ innern/ daß doch gleichwol in ſolchen vnd dergleichen Iaͤllen/ die zuſagungẽ gehaltẽ vnd erfuͤllet muſſen wer⸗ 24 den. Nam †licet incertitudo rei aliquando ſecundũ rigorem iuris ciuilis vitiet contractum, per l. tritici. & lita ſtipulatus fde verb.obl.cum ſimil. Tamen de xquitate Canonica, omnis contractus, omnis pro- miſſio& diſpoſitio valet, non obſtante incertitudi- ne,& poterit ſemper agi, vt promiſſio certificetur, ſecundum arbitrium boni viti. Ita eleganter docet Felin. in d. c.. de pact. nu. 6. Hunc ſequitur Iaſ. in d. l. triticum. nu. a.&l. ita ſtipulatus. nu. 3. vbi eadem ver- ba refert,& dicit hoc fuiſſe ſingulare& famoſum di- ctum. Archid. in c. ſunt nonnulli.i. qu. i. Et quamuis hoc dictum non probetur rationibus, tamẽ eſtmen- titenendum in practica propter eorũ auctoritates. Zu dem iſt auch gewiß/ daß der Graff/ ſo ferꝛn S. G. den Fall erlebt hetten/ ſolche Zuſage wuͤrde erfuͤl⸗ let haben/ Obs gleich eine ſchlechte Zuſage ſolte geach⸗ tet werden. Idq; apparet ex animo promittentis&in- tendentis ſe obligare. Fel. d. c.. nu- l. Item cum adſit æquitas p̃ſtationis in recompenſationẽ ſeruitii n.:¹5. Dieweil nun auß dieſen fuͤrgeſetzten ſtattlichen Rechtsgruͤnden ſo viel erſcheinet/ daß der Graff were ſchuldig geweſen/ die gethane Verheiſſung zuhalten/ ſo iſt kein zweiffel/ daß darauß eine wechtmaͤſſige Forde⸗ rung vnnd action hette angeſtellet koͤnnen werden. Welche nun nach ſeinem Abſterben auff deſſelben Er⸗ 25 ben billich gehet vnd folget. Heres enim f non poteſt eſſe melioris cõditionis quam defunctus, l. in omni- bus..non debeo. de re. iu. Vnde ea quæ a patre gerun- tur non decet pro militari diſciplina a filiis in irritũ reuocari,.penult. de reſti. mili. Nam filii f adeundo 16 hereditatem patris, voluntaté defuncti ſuo conſen- ſu confirmant. vt annotat Iiraquel. in commen. de v- trog, retract. in verb. aut line. arg: gl.. nu. 49. Vber diß haben ſich die jungen Herꝛn zur Leidthe⸗ cken gleicher geſtalt erklaͤret/ vnnd das in Beyſeyn der Leidtheckiſchen Ritter ⸗vnd Landſchafft/ daß J. G. der⸗ Dn. Joach. Mynſing. luriſconſ. German. ſelben Herꝛn Vatters Zuſage/ ſo viel J. G intereſſe belanget/ Graͤflich halten wolte. Deßgleichen der an⸗ der Theil auch/ wie im Eingang deß Facti zuerſehen iſt/ alſo daß nunmehr kein Zweiffel iſt/ die Grafen ſeyndt ſchuldig/ ſolche Verheiſſungen zu halten/ idq; propter ſuperuenientem expreſſum conſenſum, quo omnia retro acta con firmantur,& reiterationem promiſ- ſionis, qua actus geminatus,& quidem longo inter- uallo temporis corroboratur, vt ſupra oſtenſum eſt. Certum quoq; eſt, actiones f tam actiue quam pal. 2) ſiue tranſire ad heredes, exceptis pœnalibus.§. non autem. Jnſt. de perpet.& temp. act.& not. Iaſ. in prine tit· de actio. num. 3 ½. cum ibi notatis ad margin. It hoc demum adita hereditate. Deciuts in l. heredem. num. S. de re. iur. Die ander Haͤuptfrag iſt vornemlich dahin gericht/ ob nicht der von Dorheim/ wegen beſchehener verheiſ⸗ ſungen/ vnd Prærogatiuen/ ſo er jetzt an Wolfersheim hat ius retentionis, biß ſo lang die Zuſag erfuͤllet wuͤr⸗ de/ ſich zugebrauchen haben moͤchte. Hierauff iſt kuͤrtzlich die Antwort/ da gemeltem von Dorheim auff diß Ritterlehen Jacob Eygenwilß in ſpecie ein Geding oder Anwartung gegeben were/ vnd die Belehnung darauff wegen eingefallenen Todts/ Verenderung vnd Theilung deß Regimen s/ Itemin wehrender Vormuͤndtſchafft der vnmuͤndigen Gra⸗ fen nicht geſchehen/ Aber doch anderer geſtalt/ wie jetzo das Gut einbekommen hette/ vnnd man ijhnen wider abloͤſen wolte/ So were kein Zweiffel/ daß er ſolch ius retentionis als dann vorzuwenden/ vnd ſich dar⸗ mit zu ſchuͤtzen hette/ vnd das propter ius quæſitum, quod haberet vigore promiſſionis in Leucle aperto, &vacante. Nam hoc caſu propter factam promiſſio- nem, Comes teneretur ipſum inueſtire& tradere poſſeſſionem, velobligaretur ei ad intereſſe, ſecundi And. de Iſer.&& Aluar. loco ſupra addutto, quos ſequi- tur Curt. in 2. part.& quaſt. 2. nu. 34. Da jhm nun deren keines gefolget were/ hette erbil⸗ lich ſich deß Rechtens zugebrauchen/ Aber nun ſeyn wir in dem Fall nicht/ daß er wegen der Promiſſion/ ſo in genere geſchehen/ einige Gerechtigkeit oder us in re velad rem zu Wolffersheim haben koͤnne/ Derhal⸗ ben jhm auch das ius retentionis in dieſem Fall nicht kan zu Huͤlff kommen. Idq; iuxta diſtinct. Bart. in k non ſörtem. S ſi centum. ff. de conditt. indeb.& l. ſnon inducta. Cin quib. cauſpig tacit. contrah. Vbi ita t di-: ſtinguit. Aut res quæ apud me eſt, obligata eſt mihi pro aliquo debito,& poſſum pro alio debito retine- re. Aut non eſt mihi obligata,& tunc aut volo eam retinere propter expenſas factas, vel aliud debitum contractum propter vtilitatem ipſius rei,& poſſum retinere. Aut volo retinere propter aliud debitum, & tũc aut illa res peruenit ad me occaſione illiusde- biti,& poſſum retinere. Aut non peruenit ad meã- cta oecaſione,& tunc non potero retinere. Nun iſt vnlaugbar wahr/ daß ratione promiſſo. nis factæ; das Gut Wolffersheim an den von Dor⸗ heim mit nichten gekommen/ ſondern ratione pigno- ris, derohalben kan er auch ſolch ius retentionis er hoc capite nicht fuͤrvenden: Da er aber an Baw vnd Beſſerung etwas nohtwendiges angewendet/ vnd jm das in der Abloͤſe nicht erſtattet wuͤrde/ hette er ſich als dann deſſen billich zugebrauchen/ wie wir ſolches in der vierdten Hauptfrage handeln werden. Aber diß iſt auch hiebey in acht zu haben/ ob wol 5 vo — 1 fonis nie Weede wagch Hie dannde 1o orduen tur, cuir diiniud Mhuunn Mun daranſde 1 larro TMhdeul Datb jchandal, ine gerieguff ſerhein 9 Atr bnad ſleſelſor tyylyſt Diſe tn ſoben amomt ſuni ddeatur, lebant pondean drinanin pul. Kiun 33 wonficar tlam mer unanen. conſenſu daafulac bottet, 4 non pro keiterat tus. Ele Cum 1 reſtitiſe nogue brobat lertm in b negar 6 bro munnula, 62 Reſponſ Iuris Decad. XIII. Reſponſ. VI. von Dorheim kein ius in re velad rem propter pro- miſſionem in Wolffesheim haben kan/ ſo hat er doch daran/ wegen der Verſchreibung ſo viel! da die Gra⸗ fen diß Gut fuͤr jhre eygene Perſonen nit gebrauchen/ oder verleyhen/ erblich verkauffen/ oder weiters verſe⸗ tzen wolten/ welcher Geſtalt daſſelbe geſchehen koͤndte/ daß er die Prærogatiuen vnnd Fuͤrtritt fuͤr allen an⸗ dern haben/ vnnd da jhm der Geſtalt einiger Ein⸗ trag geſchehe hat er ſich billich deß iuris retentio- nis zugebrauchen Vnnd dieweil ſolche Veraͤn derung noch zur Zeit darin nicht fuͤrgenomen/ kan der von Dorheim auch zu ſolchem Rechten fuͤglich nicht kommen/ ſondern muß es erſtlich per viam ordinariam ſuchen. Nam 29 extraordinarium f remedium non habet locum, vbi ſupereſt ordinarium, per text. in leg. 3. ff. de no- ui oper. nunc. Die dritte Haͤuptfrage iſt auff den Euent geſtellet/ da das beneficium extraordinarium, als ius reten- tionis nicht ſolte ſtatt haben/ Durch was Mittel vnd Wege dann ordinarie die Sachen moͤchten oder koͤn⸗ den gefordert werden. Hierauff kan anders nicht geantwortet werden/ dann durch die Mittel vnnd Wege/ ſo die Rechte ver⸗ 30 ordnen/ Nam ſine† actione quis inutiliter experi- tur, eum actio nihil aliud ſit, quam ius perſequen- di in iudicio, quod ſibi debetur, in princip. de action. Inflitutionum.— Nun muß aber allhie erſtlich cauſſa efficiens ſeyn/ darauß die actio vnd Foͤrderung herflieſſe. Das iſt ob⸗ 31 ligatio f, quæ dicitur mater actionum, gloſſ. rubr. Inſtit. de obligat. Darvon haben wir in der Hauptfrage gnugſam gehandelt/ vnnd ſtehet kuͤrtzlich darauff/ Dieweil die Verheiſſung auff ein Ritter Gut/ aber jedoch nicht in ſpecie auff Jacob Eygenwils Lehenguͤtter/ vnd Wol⸗ rahein endchie taͤſt man ſich beduͤncken/ daß nach Art vnnd Natur derſelben dieſe Foͤrderung herauß flieſſe/ ſo man actionem ex ſtipulatu nennet/ in prin- cip. Inſtit. de verb. oblig. Dieſe Klage iſt fundiret auff die Zuſag vnd Glau⸗ ben/ ſo beyderſeyts gegeneinander vben vnnd haben/ Nam omnium Legislatorum auctoritate probatur, æquum& bonum eſſe, vt verbis quoque fides ad- 3 ² unbearurnihilge fpernicioſius accidere poſſe, pu- blicis aut priuatis negotiis, quam ſi verbis non re- ſpondeant facta, ſi aliud dicatur ore, aliud verſe- tur in animo, teſte Oldend. de conditl. certi ex ſti- pul.& iuxta Pſalm. Quæ procedunt ex labiis meis 33 non faciam irrita., Item: Deus † non facit differen- tiam inter ſimplicem loquelam& iuramentum, ca. inrament. 22. quaſi. j. Et præſertim cum acceſſerit conſenſus& confirmatio iuniorum, qui vſi ſunt clauſula conſueta, Graͤfflich halten/ quæ idem im- portet, quod iuramentum vt ſupra dictum eſt. Nec 34 non propter conſenſum geminatum& aliquoties reiteratum idem operatur, quod conſenſus iura- tus. Eber. in top.in loco A Vi geminatio. Ii quurto facit. Cum igitur hæc promiſſio in remunerationem præſtiti ſeruitii, ſum mam in ſe habeat æquitatem, a- nimoque obligandi& præſtandi facta ſit, vt ex Feli- g5 no probatum eſt,& maxima † verecundia ſit, præ- ſertim in perſonis, in ſublimi gradu conſtitutis de- negare promiſſum Iaſõn ditt. leg iuriſgentium. S. ſed cum nulla. num. 13. 14 r Aquitas canonica vult obligationem naturalem & Canonicam,& per conſequens actionem oriri, Eelin num. 13. Hanc Bartol. condictionem ex cauſ- ſa nominat in trattat. different. iuris ciuilis& cano- nici. difſerent. 70. Es jrret auch gar nichts/ ob ſchon hieruͤber keine ſchrifftliche Brkundt auffgerichtet worden iſt/ Denn wie kan der geſchriebene Buchſtab mehr binden/ dann das außgeſprochen Wort/ welches doch ohne das mit andern Beweiſungen gnugfam bekraͤfftiget wirdt/ Quiaj fides veritatis verborum adminicula non de-36 ſiderat, I. 1. Cod. ſ mi. ab hered. ſe abſt. Vnde ſi res geſta † ſine literarum cõſignatione, veritate factum 57 præbeat, non ideo minus valebit, quod inſtrumen- tum nullum de ea interceſſit, l. 7 eugeſta. S.de fide 38 inſtrument. Namq;& † ſine his valet, quod actum,“ ſi habeat probationem, I. contrahitur in fin. fde pig. Idq; ad exemplum inſtrumenti amiſſi, yt igne com- buſti, l.z. Cod. de fide inſtrum. Allhie iſt nun gut Achtung zugeben/ mit was Form vnnd Maß das verſprochene Ritter Gut zu fordern ſeyn wolte. Denn es ſtehet ja bey dem Pro- mittenten, welches oder was er geben wil. Darauff iſt zu ſchlieſſen/ daß man die Grafen zur Leidthecken durch ſtattliche vnnd wolverordnete Per⸗ ſonen/ in aller Vnterthaͤnigkeit beſchicken/ der gnaͤ⸗ digen Zuſage erinnern/ vind den gantzen Handel/ wie der geſchaffen/ fuͤrbringen/ vnnd nachmals bit⸗ ten lieſſe/ daß nicht allein den vorigen/ ſondern auch den jetzigen vernewerten Graͤfflichen Zuſagen folgen moͤchte geſchehen. Solte das nicht ſtatt haben/ als dann ſich durch die Ritter⸗ vnd Landtſchafft vebieten lieſſe/ mit dieſem vnterthaͤnigen erbieten/ daß der von Dorheim J. G. kein Ziel oder Maß fuͤrzubringen hette/ welches oder was fuͤr ein Ritteréehen J. G. geben ſolten/ ſondern daſſelbige Ih. Gn oder aber auff guter Leut Erkaͤndtnuß heimgeſtellet haben wol⸗ te/ koͤndte es nun Wolffersheim ſeyn/ in Erwegung anderer mehr Prærogatiuen, ſo er daran hette/ wolt er auch vnterthaͤnig daruͤmb gebetten haben. Hoc e- nim committendum eſt arbitrio boni viri, vt ſu- pra ex Felin.& Iaſon. adductum eſt. Was alsdann hierauff zum Beſcheidt fiele/ darnach hette man ſich weiter zu richten. b IV. O viel nun die IV. Frag anlanget/ von wegen Baw vnd Beſſerung deß Pfandtguts/ bedarff dieſelbige nicht groͤſſerer Außfuͤhrung/ dann in der auffgerichten Verſchreibung litera mit B. ſignirt. Ibi zum fuͤnfften klaͤrlich verſehen/ wie es darmit ſoll ge⸗ halten werden/ darumb laͤſt man es auch dabey billich bleiben/ Sintemal dieſelbe auch mit den gemeinen geſchrieben Keyſer Rechten vbereinſtimmen/ vt in le. creditor. Cod. de pign. act. Ibi. Creditor autem neceſſarios ſumtus, quos circa;„ res pignoratitias fecit, exigere non prohibetur Item inl. in ſumma debiti. Cod. de pign.& hyp. cum aliis ſimilibus. 1 Vnnd iſt der von Dorheim nicht ſchuldig/ von ſei⸗ nem Pfand abzutretten/ ehe vnd zuvor jm ſolche noth⸗ wendige Baw vnnd Beſſerung/ laut der Verſchrei⸗ bung/ beneben der Hauptſumma erleget vnd erſtattet iſt/ Zu der Behuff er nicht allein pignoratitiam ———ͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤͤſͤſ————————— ——————y———— ———————————————yy——— ————————— 5 142 Dn. Joach. Mynſing. Iuriſconſ. Germãn. actionem contrariam, ſondern auch das iusretenti⸗ zum beſten trewlich vertheidigen/ verwahren onnd i 5 oynis nach Anleitung der gemeinen Rechtẽ hat/ texꝛeſt Gehoͤltzr nicht verwuͤſten laſſen/ vnd vnſerm Sohn 9 40 ad literam in l.ſi neceſſarias impenſas fecerim in ſérun, vnd Vettern zur Leidtheck en trew vnd hold ſeyn/ aus 1 aut infundum, quem pignoris cauſſu aceeperamnon nach allem ſeinem Vermoͤgen J. Lgetrewlich dienen 4 tanrum retentionem, ſed etiam contrariam pignorati- ſoll vnd will.) Darauß abzunemmen/ daß dem Gra⸗ 48 4 tiam actionem habebo,ſf.de pig. alt. vel contra. fean nicht vmb das bloß Geldt zuthun geweſen ſondern 1 Die fuͤnſfte vnd letzte Frag/ Ob auch fructus pi- vmb ſein vnd ſeiner Erben Dienſtbarkeit Trewheit 4 gnoris vnangeſehen/ der Verſchreibung das Pfandt⸗ b vnd Zuverſicht. Cum igitur debeat cuſtodire caſtrũ geldt/ Baw vnnd Beſſerungs Koſten extenuiren cum ſuis pertinentiis,& in gubernando maximi de koͤnnen/ ꝛc. Iſt dermaſſen in den gemeinen beſchrie⸗ ſuſtinendi ſint labores: merito quoque in recom. 7 benen Rechten klaͤrlich verſehen vnd geordnet/ daß die⸗ penſam fructus cum laboribus coæquantur, 2uν cet ſelbe keiner groſſen Außfuͤhrung von noͤhten hat. Apoſtilla ad Bart.& Henning. Gœæden. conſ. qun 92 lim Denn alſo ſagt der Imperator: Quod ex operibus nu. 24. 9. ex quibus omnibusx. ches ancillæ vel ex penſione domus, quam pignori deti- So weiß man ſich auch zu berich ten/ daß die Korn⸗ Am neri dicis, perceptum eſt, debiti quantitatem reue- zinß vnnd andere jaͤhrliche Gefaͤlle nicht gleich hoch 41labit. Item ſequenli lege: Creditor, † qui prædium alle Jahr ſeyn/ Item daß die Maͤuß/ agel⸗ f pignori nexum detinuit, fructus quos percepit, vel Jahr/ vnd dergleichen Mißwaͤchs bißweilen cinfalid har percipere debuit, in rationem exonerandi debiti da dann dem Inhaber keine Erſtattung wider geſche⸗ hun computare neceſſe habet,&. final.cum ſimil. C. de hen/ Et ita non con ſideratur, quod caſu aliter fieri nij pign-at. Nam quod obuentiones& percepti fru⸗- ſolet,& illud quod in ſe Poteſtatem habet plus& nung ctus& percipiendi rei pignoratitiæ computentur in minus, non dicitur excedere Per modum, perih.. ſortem, hoc eſt, in ſolutionem eius, ꝙ debetur,& re- leo. C. de vſur. Vnde ratione fincertitudinistrucn. 44 42 liqui vel qui fuperſunt reſtituantur debitori, eſt ad- um, contractus excuſatur ab vſura. Foann. Andran modum clarũ in iure. Quin imo ipſo iure quod plus ada. ad Specul. de vſcur. in princ. 1 eſt, per fructus perceptos, attenuatur ſors, libera- Vnnd was nun daruͤber ſeyn moͤchte/ kan zu dem turq; ipſum pignus, vt dicit NHenning. Gæd. conſcvlti- andern nicht geſchlagen werden. Dann man hat dem mo ad ſecundam quaſt. nu. 26.& 27. cum multis aliis. von Dorheim das Hauß mit allen Gerechtigkeiten 7 Nun muß man auch anß in acht haben/ daß ſolch Feldtzehenden/ Acker/ Wieſen/ Waſſern/ Kempõ V vnnd dergleichen Schloſſz/ Haͤnſer/ Vorwerck vnnd Landtdienſtẽ/ Pflichten/ Renten ond Zinſen jin Holz„5 Amptverſchreibung nicht dermaſſen vnd geſtaltgeſche⸗ Feldt/ Waſſer/ ꝛc eingethan/ wie die Verſchreibung hen/ als wann einem gewiſſe Renth oder Zinß jaͤhr⸗ mu B. notirt/ außweiſet. b„2 lichs auß einem Ort/ ohn allen Schaden/ Sorge⸗ Da nun etwas mehr darvon auffkommen/ dann b der Vnkoſten gegeben wuͤrden. der Pfandtſchilling ertragen koͤndte/ kan da derhalben Dann einmal iſt wahr/ daß der jenig/ ſo ein Hauß⸗ dieſer Contract nicht fuͤr vntuͤchtig gehalten werden/ 74 P 7 ampt vnd Schloß vmb einen Pfandtſchilling von ei⸗ nach außweiſung eines anderen textus: Jicalege 1 nem Fuͤrſten/ Grafen oder Heren/ jnn hat/ vngleich poſſeſſionem mater tua apud creditorem ſuum c. 3 mehr bekoͤmpt/ dann die Hauptſumma außweiſet/ ligauit, vt fructus in vicem vſurarum conſequere- 7 I vnd jedoch in der Abloſe nicht gekuͤrtzet werden. Dar⸗ tur: obtentu † maioris percepti emolumenti pro- 45— gegen muß er auch allerhandt Muͤhe/ Sorg vnnd Ar⸗ pter incertum fructuum cuentum reſcindi placita 1 beit deß Ampts tragen/ dem Vnderthanen fuͤrſein non poſſunt, I. ſea lege. Cde vſur. Nam creditor 46 mit gericht/ viel Knecht/ Dienſtbotten vnd Geſindt in ſe recipit incertum fructuum euentum. Aa 9 halten/ die Gerechtiakeit deß Ampts verwahren/ die in ſamm. dict. titul.& ſic ratione incertitudinis con- 4 Vnderthanen beſchuͤtzen/ vnnd dergleichen Buͤrden ceditur, quod alias non concederetur, I.1oleo.Imo, auff ſichnemmen. Dargegen werden hm nun die v— Es hetten je die Herꝛn auß jren Regiſtern billich wiſ brigen Fruͤchte/ zu Ergetzlichkeit ſeiner Muͤhe eingelaſ⸗ ſen ſollen/ was es vngefaͤhrlich deß Jar errenthen vnd ſen/ vnnd wuͤrde dieſe limitatio auff eben erzehlte Re⸗ auffbringen hette koͤnnen/ vnnd darauff den Pfandt⸗ gel von den Hochverſtaͤndigen geſetzt ſecundum Hoſt. ſchilling angeſchlagẽ/ Quilibet enim familiaris ſuæ.&† 43 In ſwinen. Ae Vſu. n Verſein aliquo. Item fallit in eo f rei vires velmerita atque emolumenta ſcire debet, qui in re pignorata laborando, gubernando labores 7. quiſquis. C.de reſcind. vend. aut operas adhibet, quia iſto caiu fructus cum labo- Dieſem koͤmpt nun auch der Landtſitlicher Ge⸗ rib us compenſantur, eã not pergl. c. ad noſtram. ex. brauch dieſer Orter nicht wenig zu hͤlff vnd ſtatt/ ver geriche de reb. E coleſcnen alie Iten teltot etiam Alexan. in d. l. maͤg welches die v brige auffgeh ohene Nutzungen in ment ger 2. C.de bign. ac?. gum multls alils ſimilibus, Vt est vi- die Haͤuptſummen nit gerechnet oder geſchlagen wer⸗ ihtebei Se Eeieae, Kaeen b den/ wie daſſelb mit dem/ das die vbrige Fruͤchte/ deß fur wel Jeern, es muſſen dievom Adel von ſolchen Haͤu. Kauffs hoͤrige/ in der Abloͤſe auch nicht ſeyn ange ſonheri ſern ond Amptern den Herren dienſtwertig ſeyn/ mit ſchlagen worden. Pferden/ Knechten vnd Harꝛniſ⸗ ch/ dieſelben auff jren Was nun zu Außfuͤhrung derſelben Gewonßa Vnkoſten halten/ vnnd was deren Verpflichten mehr vonnoͤhten/ wil man auff dißmal/ dieweil es die Nol⸗ ſeyn ond geſt chicht bißweilen/ daß die Herꝛn nichtauß turfft noch nicht erfordert/ bleiben laſſen/ vnd zudemn Doͤrfftigkeit die Schloͤſſer vnd Ampter verſetzen ſon⸗ Beſchluß auß den Rechten anziehen/ wie doch diß dern darumb daß ſie gute Leute im Fall der Noht bey Pfandt ſeiner Art vnnd Natur nach im Rechtenge⸗ ſich haben/ onnd derhalhen ebrauchen mogen/ Wie nennetwirdt. Martianus in le⸗fur⸗ zui bona! ·jaſtde dann in dieſem vnſerm Fallklaͤrlich zuerſehen iſt. Ibi⸗ bign. ita dicit: Si ayrineis facta ſit,& in fundum au (Dargegen ſich Cobias von Oorheim verpflichtet/ daß in ade⸗ aliquis inducatur, eiuſque retinet poſſeſſionem er vnd ſeine Erben das Gut vnnd ſeine Gerechtigkeit pignoris loco, donec illi pecunia ſoluatur: Ga⸗ 2 ſurus — — — — — * — = — 5 1 — — — 7 16 none fincen 51 cutadur abfür Axw de 4„ rake. u 7 man darüderſcumch 4 4 K erde 1 K. *„ 1 9 1 4 ß mit alen 3 .* . 1 8 , 4 a 4 d 7 Ann 1 8 1 19-⁴ w 1 „ z 5 4. 4 . e. 4 Ann mehr darvon auß ¼ 8 chmzetragen kendte dr.h 4* 84 9 A 4 aMact nucht fuͤr vntuͤchtig din Wwerſims dnes andenn t& m mater tua apud cred ructusin ricem ſuru&ri mta t muiors percepti q Ma mum fritwum euentun— i ,1Feare Cdetſur, 8 T 9„* 8 . mncertum fructuum Gens. Me 41 m truc ull 20. 4 . 7 T Ahe gefahrüchder Tn ddA r “ nen vnn. da 3. “ 4 41.„ ..14 ☛ ech laae Quldet. * „ em ul 1 M —* ac 4 ras es vn d. veud.„ 6 . h der Krt moenumaula 41 1 1 G Mn ſit. — 1 3 4 dtweniazu 4 1 d “ 4 44 HMMrkr„ en. “ 77 8 t F 8 3 ablöſe au t * * N ʃ Nechten an A 4 8 22„ Natut!. „ vrvnn 47 3 4 1 4.* 4 A 2 8 ℳ ALLder⸗ 3 per 5 Ml 14 1 3 4* 4„ 8 1e* 4 ur! Kicrationcin.1 Ei * mhU odaks nonconceder tirlins . ar „e drmasfirm dne 4 1 3 6bc 2 ue tdem da fg. furas fructus percipiat, aut locando, aut ipſé percipi- endo,habitandog. demin l. ſi pecuniam debitor ſolue- rit, potest pignoratitia actione vti, ad recuperandam ayrixbnæuν am cam pignus ſit, hoc verbo poterit vti.ſf. 3 de pign. act. Ibi deſcriptio eius vocabuli ex Alciat. lib. diſpundl. 2. c. 3. talis citatur. Antichreſis † eſt pi- gnus, quod ſub hoc nomine accepit creditor, vte- ius vſum& fructum pro vſuris ſibi computet. Ol- dendorp. ita definit: Quod ſit ſpecies quædam pi- gnoris a communi forma nonnihil difſſidens, ſeili- cet cum res pro pecunia fic obligatur, vt creditor v- ſum& fructum pro vſuris conuentis imputet. Wel⸗ ches ja eygentlich auff vnſere Teutſche Sprach/ ein Ampt oder Schloßverſchreibung mag geneñt werden. Auß dieſem allem/ vnd bey einer jeden Häͤuprfrage geſatzten Rechtsgruͤnden hat ſich der Conſulent Ger⸗ hardt von Dorheim leichtlich zu erſehen vnnd zubeler⸗ nen/ was er derwegen im Recht erhalten koͤnne oder moͤge/ jedoch eines hoͤhern vnd beſſern verſtaͤndigẽ Mei⸗ nung vnvergreifflich/ de quibus proteſtatur. KEDONS VM VII SVMMARTA. b : Defunktus ſ reliquerit fratres vel ſörores eorum ea- rumveé liberos cum matre vel patre, illi ſimul e æoualiter ad eius hereditatem admittuntur. 2 jus dicendi teſtamentum nullum durat 30. aunos, Sad heredes tranſmittitur. Super bonis alienis nemo recte condit teſtamétum: Sicnt nec pignori dari poteſt res aliena, na. a. Non poteſt quis venire contra id quod ſemel appro- bauit, vel eius fattum impugnare, cuius commo- dum vel heredinatem ſenſit. 6 Ejufrullu formali finito per mortem vel alio modo redit cau ſalis ad dominium„ Cẽ ſic ad ipſos, qui domini ſunt. 7 Lufructuarius poteſtatem non habet rem in alium traniferendi, nec deſuper quicquam teſtando ſtatuendi. 4 Auff Peters vom Hoff Be⸗ gehien 6 S hat einer vom Adel/ mit Namen Herman von Hohenberg/ hinder ſich gelaſſen ſeine Mutter vnd Schweſter/ auch Schweſter Kinder. Nuͦ iſt die Mut⸗ ter beleibzuͤchtiget geweſen/ auch die Schweſter auß den gemeinen Guͤttern außgeſtewert/ daß alſo zu ach⸗ ten/ daß die vbrige Guͤtter deß gedachten Hermans geweſen/ darauff er dann auch ein ſeßzten Willen auff⸗ gerichtet. Folgendts ſoll auch die Mutter ein Teſta⸗ ment gemacht haben/ ſo wol vber deß Hermans als jhre Leibzucht vnd andere Guͤtter. Nun faͤlt die Frag fuͤr/ welches Teſtament am beſtaͤndigſten gelte/ vnnd ſonderlich/ ob der Mutter Teſtament kraͤfftig Dieweil nun von den Herꝛn Conſulenten deß Her⸗ mans Teſtament vor kraͤfftig gehaltẽ werden wil/ auß vrſachen/ daß die Verordnung von den Schweſtern vnd Schweſterkindern ratiſieirt/ vnd die Verwaltung der Guͤtter/ darauff an vnnd zu ſich genommen laͤſt es der Herꝛ Conſultus auch darbey Es faͤllet aber dannoch zweiffelhafftia fuͤr/ ob auch die Mutter in ſolch teltamentumexpreſſe gewilliget/ Dann wañ man das Teſtament beſthet/ befindt ſichs daß gar keine korma einigs Teſtaments oder Codicils Reſponlſ Iuris Decad. XIII. Reſponſ. VII. 143 darinn obſeruirt. Derwegen es auch nullum, 12./. 1.& ibi Taſcde lib.& poſch. Wenn nun die Muteer in ſolch Teſtament exprel. ſe nicht gewilliget hette/ were leichtlich abzunemmen/ daß Hermans Erbſchafft/ quo ad matrem in cauſſa inteſtati ſtuͤnde/ vnnd daß jhr derwegen jr gebuͤhren⸗ der Antheil neben jhren Toͤchtern(deß Hermans Schweſtern) daran gebuͤhren wolt. Quia ſi defun- ctus T̃ reliquerit fratres vel ſorores, corum carumue liberos cum matre vel patre, illi ſimul&æqualiter ad eius hereditatem admittuntur,iuxt. ant. defuncto. C. ad ſena. Tertul.& g. conſequens. Nouell. de heredit. ab inteſtato.“ Darumb auch die Mutter wol macht gehabt/ dar⸗ von ein Teſtament zu machen/ deñ der geſtalt wuͤrden die Guͤter nicht vor Hermans/ ſondern vor jhre Guͤt⸗ ter zu achten ſeyn/ quia deſierunt ipſius bona eſſe, ſie ipſo ab inteſtato defuncto. Vnd ob es wol ein geraͤume Zeit ſeyn mag/ daß Her⸗ man verſtorben/ ſo iſt es dannoch nicht dreyſſig Jahr/ Etideo eius teſtamenti nullitas non eſt præſcripta, — quia Tius dicendi teſtamentum nullum durat z0 an- 2 nos,& ad heredes tranſmittitur, ſVcundum Iaſon. inl. commota. Cod. de tranſact.& in Lſcimus.& inl. contra maiores. C.de inoſf teſtam. Wann aber zwar die Mutter expreſſe vel ipſo fa- cto, den letzten Willen jhres Sohns ratificirt, forte accipiendo legatum,& exſequendo teſtamentum, wie ſie denn dartnn neben jhren Toͤchtern pro exſecu- trice teſtamenti geordnet. Ibi:(Bitte meine Mut⸗ ter vmb Gottes willen/ daß ſie diß mein Teſtament/ ſampt meinen Schweſtern/ woͤllen ehrlich vnd Goͤt⸗ lich außrichten helffen/ ꝛec.) So kondte ſie darwi⸗ er nicht thun/ Quia tunc contra venire non poſſet, nec aliam diſpoſitionem ſuper talibus bonis facere, quia bona talia non fuiſſent ſua velaliena,& nemo ſuper bonis alienis recte condit teſtamentum. Sic- 3 ut nec f pignori dari poteſt res aliena, iuxta!. re alie. 4 Hde pig att. nec t poteſt quis venire contraid, quod ſemel approbauit, vel eius factum impugnare, cuius commodum vel hereditatem ſenſit, iuxta læg. cuma matre. Cod. de rei vendic. cum ſimilib. Vnnd ob wol der Conſulent vermeynet/ nicht hart noͤhtig zu ſeyn/ daß der Mutter Teſtaͤment jetzo vor⸗ bracht/ ſo eracht man doch/ daß es zu gruͤndtlicher er⸗ orterung dieſes Puncts wol noͤhtig/ damit man ſehen vnd verſtehen koͤnne/ quomodo& qualiter,& ſuper quibus bonis ſit conditum. Deßgleichẽ auch inſtru- mentum approbationis teſtamenti, darmit man ſe⸗ he/ wer deß Hermans Teſtament approbirt oder nicht. Als auch bey vielgemeldtes Hermans Teſtament beruͤhret/ Ob es ad inſtitutionem, vel ſubſtitutioné, adfideicõmiſſum, velad concurrentiã, vel coniun- ctionẽé binorum heredum zu ziehẽ ſey/ befindt ſich nit daß es einige ſubſtitution oder fideicõmiſſum vni- uerſalis hereditatis in ſich hab/ ſondern daß Hermans Schweſter/ vnnd Peter ſeiner andern Schweſter Sohn eingeſetzt/ vniuerſales heredes re& verbo cõ- iunctim haben ſeyn ſollen/ Dann dieſelben werden hin vnnd wider im Teſtament zuſammen/ mit dieſen Worten exprimirt:(¶ Mein Schweſter vnd Peter) ibi eſt coniunctio verbalis propter copulam(vnnd) ſo werden ſie auch ſuper eadem hereditate,& ad ean- dem hereditatem, Erben genandt, ergo re& verbis dicuntur coniuncti heredes, ua. l. trip. de verb: ſig. 14 3 Dn. Joach. Mynſing. luriſconſ German. Vnd derhalben haben ſie auch ex præſumta teſta- toris mente, zugleich Theil daran gehabt/ ſtatim ab initio, iuxt. gloſtein liſi duobus. ff. de le. I.& tenet Lorio- tuus in repetitione lrre coniuntti. ff. de leg. 3. Sonſt aber in den particularibus legatis, iſt wol ein ſubſtitutio, vnnd ſonderlich mit dem/ was Euan von Petterweil gegeben/ Vnter Petern aber/ vnd ſei⸗ ner deß Hermans Schweſter/ iſt keine ſubſtirutio, ſon⸗ dern quædam coniunctio re& verbis. Derhalben ac⸗ creſcirt auch von einem auff dẽ andern/ die Erbſchafft Feeundum Dd. inl. Mæuio. ff. deleg.2. Weil nun Peter/ wie auß dem Bericht zu erſehen/ bereit in den Guͤtern/ bleibt er auch billich darbey/ vnd hat auch dazu von den Leibzuchtsguͤtern/ ſo Hermans Mutter vermacht) erſtlich zu foͤrdern den drittẽ Theil von wegen Hermans/ cuius heres eſt, inque cuius ius ſucceſſit vniuerſum, iuxt. F.!. Nouel. de iureiuran. a mor. præſtit. 5 Darnach ſein portionem virilem, von wegen ſei⸗ ner Mutter/ vnd hat der Großmutter darvon zu teſti⸗ ren/ oder anders wohin zu wenden/ dann an die domi- nos proprietarios nicht gebuͤret. Nam finito vſufru- 6 ctu † formali per mortem vel alio modo, redit cauſ- ſalis ad dominum,& ſic ad ipſos, qui domini ſunt, 7 ſicut fuerunt Hermannus, eiuſque ſorores: nec † v- fufructuarius poteſtatem habet rem in alium tranſ- ferendi, nec deſuper quicquam teſtando ſtatuendi, iuæxta g. fin. Inſtit. de vſuft uct. b Wann nun ſchon die Großmutter ein Teſtament vber die Guͤter gemacht/ were es doch/ ſo viel die Leib⸗ zuchtsguͤter anlanget/ vntuͤchtig. Darumb wolnoͤh⸗ tig ſeyn wil/ ſolch Teſtament neben weiterm Bericht/ der Guͤter Gelegenheit/ ſo darinn begriffen/ beyzubrin⸗ gen/ ſoll anders ſonſt gruͤndtlich darvon geredet wer⸗ den. Denn wann die Mutter Hermans Teſtament/ wie die andere zu halten auch angelobet/ koͤnde ſie vber ſeine auch jhre Leibguter tanquam ſuper rebus alienis kein Teſtament machen. Zum dritten vnd letzten/ als auch Reinhards ge⸗ dacht/ ob man demſelbigen ſeine in Hermans Teſta⸗ ment legirte 5 00. fe anbieten ſoll/ koͤndte ſolches nit ſchaden/ wiewol es geſchehe oder nicht/ wil es zu dieſer Sachen wengg geben oder nemmen. Dann hette er in das Teſtament auch wie die andere gewilliget/ were er das zuhalten auch ſchuldig/ wo ers aber nicht gewilli⸗ get hette/ vnd ſeine Mutter/ were zu fuͤrchten/ daß er die 500. fe. nicht nemmen wuͤrde/ denn wie oben ge⸗ hoͤret/ wuͤrde das Teſtament(niſi quod ad legata) propter defectum ſolemnitatis nicht beſtehen konne. Nemmeer ſie aber/ vnd beliebete nachmals das Teſta⸗ ment/ hett es ſeine maſſe/ bliebe er dann nicht Geiſt⸗ lich/ koͤndten ſie von jhm per condictionem ob cauſ- ſam wider gefodert werden. Welches ich alſo zu Erledigung zugeſchickter Frag vnd Nebenberichts/ ſo viel in Eyl geſchehen moͤgen/ als vor gnugſam auff dißmal anzeigen woͤllen/ Doch eines jeden mehr verſtaͤndigen/ beſſere vnnd geſuͤndere Meynung in alleweg vorbehalten. KESPONSVM. VIII. SVM MARTIA. 2 VPenditor ad traditionem rei præciſe non tenetur, ſed ſõluendo intereſſe liberatur: idg, quando eius tra- dendaæ non habet poteſtatom. nu. z. 5 Teerd ſau ſuperiori obremperanniuſte excu- atur. 17 Promiſſio de tradendo dicitur eſſe fadti comprobat, ratumq, habet.. I Prelatus& capitulum vnum corpus conſtitnunn 5 Capituli, ſede Vacante, in rebus Eceleſtz ahen⸗. dis abſq, Epiſcopo nihil tentare deber. 8 7 Koquurrenda facilius impediuntur, quam acqui na auferuntur. Duiß. 4 2 Dnhones fatti Sleenn intereſſe quis libe. 9 AKitus cum tertio celebratus ad quen citatus, nemini debei praæindicare. 10 Traditio contratlus exſecutio dicitur. I Conceſſu a capitulo ſede vacate a ſucceſſoribu ſan ſéêruanda, quia habent vim ſeut entia. 12 Capitulum Epiſcopo premorienti in terny & ſpiritnalibus generaliter ſuccedit. 13½ Capitulum ſede vacante eandem habet poteſfan 2„, quam ipſe Epiſcopus. 2 14 Epiſcopo defuntto Eccleſta mortna non cenſetur cum eius vicem capitulum ſuſtineat. 5 5 Capi fattum C at enus valet Tlidt enus Ppiſtopu . 3 quts non eſt oraſibus . 3 3. ideo ſ- latione eius quod intereſt, contingit uberan atio, EFallit num. ¹6. 17 Re primo emptori vendita, ſecundo vero tradita 2cundus prafertu: primo, Venditorg, ſoluenan intereſſelzberatur.“ ... 15 Crtatz; em facit litigioſam de iure cautamin yer- ſoualibus quam realibus. 19 Actio per libelli oblationcin ſii litigioſa, ia vt nilil innouari queat. QvISTIONES. A Vff zugeſtalte Qua ſtiones r Sachen Aleran⸗ der von Viff/ von dem hochwuͤrdige ThumbCa⸗ pittel zu M. das Schloß Silberburg belangendt, trachte ich auff die Haͤuptſach/ ob die im Rechten be⸗ ſtaͤndig/ vnnd was es fuͤr ein Contract ſey/ ohnnoͤhtig mich weitlaͤufftia daruͤber zu extendirn/ ſintemaldaß ſelbig bereit durch ein conſilium beſtaͤndig gung auß⸗ gefuͤhret/ ſondern erachte gnugſam/ dieſe zwo Fragen zu diſputiren. 3 Erſtlich/ ob Achatz von Veldthaim im Recht das intereſſe der Nichthaltung vnnd Vberlieferunz deß Hauſes Sommerſchenburg zu nemmen ſchuldig/ O⸗ der aber/ ob er præciſe ad tradendam arcem agiren, vnd das Capittel vnnd Ertzbiſchoff im Recht dahin vermoͤgen/ daß ſie jhm das Schloß auff den zuvor be⸗ ſchloſſen Contract einraͤumen/ vberlieffern/ vnd tra⸗ diren muͤſte. b Zum andern/ wo das Capittel vnnd Ertbiſcheff ſchuldig ad præciſam tradition em, durch was Mittel vnd Wegeer fuͤglichſt/ vnnd ohne weniger Nachthel darzu kommen köͤndte. BDnd anfaͤnglich/ ſo viel die erſte Frag belanget/ Ob die von Veldthaim das intereſſe zunemma von Rechtswegen ſchuldig/ oder aber in Rechten hoch⸗ gedachtes Capittel dahin vermoͤgen koͤnnen praciſ jhm das Schloß zu lieffern vnd zu tradiren Vnd ſage hierauff kuͤrtzlich⸗Daß ſich dieſer fallan⸗ ſehen laß/ als daß hochgedacht Capittel nicht ſchul⸗ dig/ den von Veldthaim das Schloß Sommerſche burg præciſe zu tradixen/ ſondern daß ſie mit Bezah⸗ lung der Haͤuptſumm vnnd deß intereſſe liberiret werden koͤnnen. b Dann terſch halläſ nu putie danuſt mſſaa Somn 3 4 enn 4 6 uiugdm dei— ¹ 4 4.„ 21 um realsöns. er B0edi auatian enfiln 1ar ſres. VESTIoONIE; Af mndem hobri 8 Säber mr durc ſodenarchtgugſan †⸗ 1 2 Pauli de Caſtro in 1. I. b Reſponl luris. Decad. XIII. Reſponſ. VII 1 Denn wie in vorhin geſtaltem Conſilio gnugſambe⸗ wehrt/ iſt dieſer Contraet zwiſchen hochgedachtẽ Capit⸗ tel vnd Achatiẽ von Veldhaim geſchloſſen/ ein contra- ctus emptionis& venditionis deß Hauſes Sommer⸗ ſchenburg auff dreyſſig Jahr fuͤr 15 000. Goldtguͤldẽ/ cum pacto redimendi. Iam certi iuris eſt, vendito- rem f præciſe compelli non poſſe ad rem venditam tradendam, ſed ſoluendo intereſſe eum liberari, iux. f1.& est ibi teæt. gloſſ. Bald.& Axoede att. empr.&& text. in l. ſi traditio. eo. l. ex emto.§. etiam. ff. dic. tit. l. volantaté. ff. quibus mod. pign. vel hypo. ſol. l. contra- ctus. C. de ſid. inſtru. leg. qui tibi. C. de hered. vendit.& vbique communiter interpretes. 3 Welches ohne Widerrede ſtatt hat/ quando ven- ditor nõ habet poteſtatem tradendi rem venditam, tunc ſine contradictione liberatur ſoluendo inter- eſſe,& ita eſt communis opinio Da. Bar. Dy.& Alb. Pauli de ff. de att. empt.& ibi gloß- qui id ibi indiſtincte tenet. . — MNun iſt vnſer Fall dermaſſen geſchaffen/ daß die Macht jetzo nicht bey hochgedachtem Capittel/ dem von Veldhaim das ſtreittig Schloß zu tradiren/ Die⸗ weil das Ertzſtifft jetzt einen regierenden Herꝛn hat/ welcher ſich dawider aufflehnet/ vnnd ſolches nicht ge⸗ ſtatten wil. Deßwegen ſie dann auch/ daß ſie nicht par⸗ 3 tiren/ entſchuldigt. Qui namq; magiſtratui& ſupe- riori obtemperat cui obtemperare neceſſe habet, iuſte excuſatur. I. 16. damnum. g. eius. ff. dere. iu. cun ibi not. per Decium. Regierung ſich gnaͤdig verpflichtet/ den Prælatẽ Rit⸗ Dennob wolder Ertzbiſchoff ſchuldig vnd pflichtig au halten/ wz S. F. G. dẽ Thumb Capittel ſede vacan- te verſchrieben/ wie in dem vorhingeſtaltem Conſilio auch gnugſam bewehret. J. F. G. auch im Einzug der A ⸗ terſchafften/ vnd denen von den Staͤtten Fuͤrſtlich zu⸗ haltẽ/ was J. F. G. Vorfahren oder das Capittel ſede vacante, verſchriebẽ/ davon weitlaͤufftiger nicht zu diſ⸗ putirẽ So iſt es doch an dem/ daß dieſer Fall in nuda promiſſione de tradenda Arce Sommerſe chenburg quandocunque vacatura capitulo ſtehet/ als weñ ein bk ſie bey jrer Zeit ſede vacante, nit allein jn võ Stein⸗ berg nit abgehandelt/ ſondern vielmehr als Ertzbiſchoff Sigiſmundus zur Regierung gekommen/ iſt der von hochwuͤrdig Thumb Capittel den von Steinberg in Guͤt oder in Recht davon abgehandelt. Nun aber ha⸗ Steinberg darzu gehandelt worden/ dawider die von Veldhaim nichts proteſtirt noch Einrede gethan/ ſon⸗ dern ſtill darzu geſchwiegen/ vnnd den von Steinberg biß in ſein toͤdtlichen Abgang mit der Sommerſchen⸗ burg gewehren laſſen/ weniger daß ſie fuͤr jhre Perſon einige ſollicitatiõ darnach verſpielt/ daß hochgedachter Ertzbiſchoff Sigmund dariũ gewilliget/ auch noch bey dieſes jetzigen regierenden Herꝛn Zeiten nicht/ damit ſie dann ſtillſchweigendt von der preciſa traditione pro- miſſa a capitulo gnugſam abgeſtanden. Vnd weil die Sommerſchenburg daruͤber nit durch Abhandelung oder Rechtfertigung denen von Veldthaim zum beſte vacirt/ ſondern per mortem, vnd daſſelbig nit tempo⸗- re ſedis vacantis, ſondern bey zeiten dieſes jetzigen gnaͤ⸗ digſten Adminiſtratorn per mortem, hat maͤnniglich zuerachten/ daß nunmehr die Sommerſchenburg dem Herꝛn Adminiſtratorn vacirt vnd loßgeſtorben/ vñ in S Hande ſtehe/ vnd nit in manibus capituli. Darumb auch nun ein Capittel nit macht/ ſich in dieſe Somerſchenburg/& ſic in ius Epiſcopale zu miſcheẽ/ Q 145 vnd vermoͤg jrer Verſchreibung dieſelbigen denen von Veldhaim zu vberlieffern. Nam modo nonaliter va= let factum † capituli, quam quatenus comprobet, 4 atq; ratum habeat Le ſopus, ſecundum Pan. in c. 1. ext. ne ſede vacante. Iura namꝗq; Epiſcopalia integra atq; illibata ſeruare tenetur capitulum, nec ſe immi- ſcere in ea, tanquam ad ſe non ſpectantia. c. quin ſape. de elett. lib. 6. o.fin. de offie ord. eo lib. Prælatus enim& capitulum vnum conſtituunt corpus. nonit.& c. quando. de his quæ fi.a præl.ſne conſ.c.& ideo ſimul ex- ſiſtentibus prælato& capitulo, neuter ſine altero a- liquid facere poteſt, in negotiis eccleſiæ, per iura al- legata. Imo ſede non vacante capitulũ in rebus ec- cleſiæ alienandis fine epiſcopo nihil expedire velté- tare debet, cum prælatus caput ſit& præcipua pars eccleſiæ, per c. requiſiſti. de teſt.&snot. Fyid. de Sen. con- Hil. 30.& Panor. in d. c. i. nu. ¼α. Darauß dann ſchließ⸗ lich erfolgt/ wann auch das Capittel gern wolte/ den⸗ noch nicht koͤndte nõ conſentiente epiſcopo,& ideo iuſte vidẽtur excuſari& ſoluendo intereſſe liberari. Obgeſchrieben Rechtsgrundt ſtimmet auch nicht/ daß dieſer Contract dermaſſen geſchaffen/ daß derſelbig nit perpetuam translationem dominii in ſich haͤlt/ vt ita dici poſſet aliud pro alio ſolui non poſſe inuito cre- ſich temporalem translationem ſiue pactum de re- trouendendo poſt o. annos, hoc eſt auocabilem translationem, item promiſſionem de tradendo ar- cem poſtquam vacauerit. Iam certi iuris eſt, quęſunt 2 1* ·* ⸗.„⸗).„. 4 auocabilia, de facile poſſe impediri, ſicut dicimus, fa- cilius impediuntur acquirenda, quam acquiſita au-5 ditori, iux. I. 2. f ſi cert. pet. Denn der Contract haͤltin . feruntur. Idq; quodin promiſſionibus facti libera- 3 mur ſoluendo intereſſe, iuec. J. 1. ff. de act. emp. lfi.& ibi gl. ſrſi quis in ius voc. non ier. I. 2. 9. item in facto. l.ſti- pulationes non diniduntur. ff. de verb. obl. cum aliis ib adduttis per Bar.&⸗ ſequuntur Dalin a. l...& Sal. Dy. Paul. de Caſt. in iſi traditio. de act emp. Ang: in§. actio- num. Inſt. de act. Igneus in repet. l. ôtr actus. ſi:de re. iu. Auß welchem dan gnugſam erſcheinet/ daß ein Capit⸗ tel wol entſchuldigt/ vnd weiter nicht gedrungen werdẽ moͤge/ ſondern præſtando intereſſe von jhren Siegeln vnd Brieffen zu abſoluiren ſey/ vnd ihm weiters nicht imputirt werden koͤnne/ cũ hoc pmittente lege agant, ꝙ perinde eſt, ac ſi iuxta vigorem& tenoréliterarũ, arcem traderent, iuxtal. certi. ſ cert. pet.&c. Et hæ ſunt rationes dubitandi pᷣcipuę, quæ tametſi diffici- les ſint,& ꝓ parte aduerſa valde patrocinentur: tamẽ ita illis reſpondebo(Dei auxilio)ꝙ magis pro, quam contra nos eſſe debeant, vel ad minus nihil obſtare. Danñ als erſtlich angezogen venditorem liberari ſoluẽdo intereſſe, id verum eſt, quando facultas tra- dendi non ſtat penes vendentem, ſicut& in præce- dentibus dictum eſt vel quando emtor vult eſſe cõ- tentus cum intereſſe. Quando autem venditor tra- dendi facultatẽ habet,& mtor pᷣciſe petit,&vult ſibi tradi rem venditam, nec ſolutione intereſſe conten- tus eſſe, tunc nequaꝗ́ venditor liberatur ſolutione intereſſe, prout eſt cõmunis opinio Dd in l.r fdea- Ctio. emt.& in l. ſitraditio. od. vbi Dy. Sah. Paul. de Ca. ey alii. Nun aber hat allhie ein Capittel vnd tanquã venditores Macht vnd Gewalt/ das Schloß Som⸗ merſchenburg zu tradirn/ in dẽ Chriſtoffel von Stein⸗ berg/ als Inhaber deſſelbigen/& cuius intuitu tradẽ- di poteſtas hactenus impedita fuit verſtorbẽ/& quod ita illud im pedimentum iam ſit ſublatum. NN 3 5 8 4 3 1 4 — 146 b Dn. loach. Mynſing. Juriſcon. German. Vnd hat ſich ein Capittel gantz nicht damit zu be⸗ helffen/ als hette der Ertzbiſchoff sigiſmundus vnd das Capittel newe Vertraͤge mit Chriſtoffer von Stein⸗ berg gemacht/ dariñ die vo Veldhaim nit geſprochẽꝛc. Ite/ als hetten ſie vmb keinẽ Conſent deß Extzbiſchoffs angelangt. Itẽ als muſtẽ ſie dẽ Ertzbiſchoff jetzo parirn/ vnd koͤnden deßwegen die tradirion nit thun/ dañ ſol⸗ ches haben die von Veldthaim gute vnd fuͤgliche Vn⸗ wiſſenſchafft gehabt/ vnd dieweil ſie auch zu dem actu nit eitirt worden/ ſeyn ſie deß fals wol entſchuldiget. Cum pro regula iuris tradatur, quod aliquis facti a- 9 lieni probabilem habeat ignorantiam,& ꝙ f actus pittel ſolches wider ſie/ die von Veldhaim anzihen/ alle⸗ celebratus cum tertio, ad quem quis non eſt citatus nemini p̃iudicare debeat, per iura vulgaria. So ſich auch ein Capittel verſchrieben/ die Verſehung zuthun/ bey dem von Steinberg/ daß er im Guͤte oder zu Recht von dem Schloß ſoll abſtehen/ haben ſie jnen nun dazu gehandelt/ ſo ſeyn ſie in culpa, vñ haben wider jre Sie⸗ gel vnd Brieffe gehandelt. Solches mag den võ Veld⸗ haim an jrẽ Rechten nit ſchaͤdlich ſeyn/ vnd da ein Ca⸗ girn ſie propriam turpitudinẽ, damit ſie keines wegs zuhoͤren/ hat auch der von Steinberg ſolches mit dem Ertzbiſchoff allein/ ohn Zuthun deß Thumb Capittels auffgerichtet/ oder aber man hat ſeines anderer Geſtalt vom Hauß nit loß werden koͤñen. So mag ſolchs denẽ von Veldheim jetzo gar nit praiudicirn Dan auff den Fall/ weñ ein ThumbCapittel von deß võ Steinbergs occupation zu der tradition deß ſtreittigen Schloſſes kommen koͤnne/ haben ſie ſich verpflichtet/ auff beſche⸗ henen Kauff daſſelbig zuthun/ darmit auch die von Veldthaim ſo lang friedlich geweſen/ deſſen dann ein haim Herꝛn fuͤrzuwerffen/ vnd derwegen purißcata li conſilio bewehrlich außgefuͤhrt. So hat auch J. F. G. Capittel mehr fuͤr lieb zunemẽ/ dan jnẽ den von Veld· conditione, die Einweiſung zu thun ſchuldirdg. So koͤnnen ein hochwuͤrdig Capittel ſich auch dar⸗ mit nicht behelffen/ als wolte der jetzige Herꝛ Admini- ſtrator die einweiſung vnd tradition nit geſtatten/ deñ J F G die ſo wenig/ als die Bezahlung deß frey ange⸗ bottenẽ intereſſe zu hindern/ dañ in dem der Contract beſtaͤndig/ vñ der Herꝛ Adminiſtrator von Rechtswe⸗ gen den zuhalten ſchuldig/ wie in dem vorhingeſteltem die einweiſung/ ſo darauff gebotten/ nit zu hindern Nã cum non poſſit impugnare antecedens, ipſum ſcilic. contractum neq; etiã poterit impedire conſequens. 10 hoc eſt traditionem tanꝗᷓ exſecutionẽ contractus, 11 arg.I. 2 F. de iuriſd..1. H.= ſf. fi vſufruttus petatur. l. qui Procuratorem. ſf. de procur. cum multis concor. qui- bus probatur, qui vult& tenetur præſtare antece- dens, oportet quod velit& præſtet conſequens. Vnd jrret dawider nicht/ was oben weiter angezo⸗ gen/ als gebuͤhre dem Capittel ohne Conſens deß Ertz⸗ biſchoffs/ als Haͤupten hierin nichts fuͤrzunemẽ Cum ſint vnum corpus,&c.&alienatio ſine conſenſu epi- ſcopi nihil valeat,& quod epiſcopus ſit caput Capi- tuli, cui parere neceſſe habeant. Vnd was das mehr/ dann ſolches iſt alles zu verſtehen de nouiter agendis, vnd nit von dem/ welches ſede vacante vom Capittel verſchrieben vnd verſiegelt/ dañ daſſelbig iſt der Ertzbi⸗ ſchoff zu haltẽ ſchuldig. Nam fea, quę capitulum ſede vacante velalius quiſpiam ſuarũ rerum adminiſtra- tor conceſſit Guarentigi atis& ſigillatis literis, ea o- mnino ſeruanda ſunt a ſucceſſe orib. quiavim ſenten- tix habent ſecundum Balan d..reſtituere, e tenet So- ci. conſil.1 99. Petrus Rebuffus in repet.l. vnic. Ca⸗ ſnt. quæ pro eo, quod inter. Vnd wie dann auch ſonſt 5 an⸗ der weg weiter in dem vorigen geſtaltẽ conſilio beweh⸗ ret/ daß der Herꝛ Adminiſtrator dieſen Contrartzu halten ſchuldig Derwegen wann J. F. G ſich dawider aufflehnen wolte/ ſolches de facto, geſchehe/ vnnd mit Recht davon abgehalten werden koͤndtevñ dahii bet⸗ muht die Erweiſung auff J. F G. Capittels dorhin beſchehenen beſtaͤndigen Kauff zu thun/ vnnd wer ein Capittel dem/ als welches jnen wider Recht angemuh⸗ tet/ nicht ſchul dig zu pariren ꝛz9xt. l. ſeruus. J. dead A obli. Weniger daß ſie ſub illo prætextu mit deß Herm Adminiſtrator nit Bewilligug die ſtrack Enweuun weigern ſolten/ vñ mit der Bezahlung deſſen Intereſe ſich davon wircken koͤndten/ quia capitulũ general ter Epiſcopo præmorienti ſuccedit tam ad tem 9- ralia, quam in ſpiritualia, ca. 3.&S ib: glſt S& en uli quoq, gloſſ.de ſupplen. negli prælat. lib. 6 ex quo effici- tur, quod capitulum f eandem habet poteſtatem f. 1) de vacante, quam alioqui ipſe habet epiſcopus oem. 2. de elect.& not. Frid. de Sen. in conſ.;.vbi regulaaf- firmatiua conſtituit. capirulum ſede vacamte omnia facere poſſe& exſequi, quæ ipſe poſſet cpiſcopus. Quia ex quo epiſcopus deceſſit, † non fuit m ortua 14 eccleſia vicem interea ſuſtinet capitulum. c. cum cle- rici. de ver. ſig. ʒnot. Spec. de inſtr. edit. C.nunc veroali⸗ qua. nu. /⁷ um /ſ⁰—. Et ideo negari non poteſt Quod egit capitulum ſede vacante epiſcopum ſucceſſo- rem ratum habere oportere, Weil dann dieſen Cen⸗ tract ſede vacante geſchehen/ vnd dann auch in Anne müg der Regierung hochgedachter Herꝛ Adminiſtra- tor ſich verſchrieben alle Priuilegien/ Siegel vnnd Brieffen vom Capittel vnd den Predeceſſorn Erzbi⸗ ſchoffen gegeben/ gnaͤdig zu halten/ iſt kein Aweiſſel ein Capittel habe ſich hierin mit dem Ertbiſchoff nicht zu behelffen/ ja daß damit zugleich alle dubietas auſf gehoben/ vnd die von Veldtheim nicht ſchuldig gewe⸗ ſen/ weiter Conſens zuwegen zu bringen /oder dar⸗ umb zu ſollicitiren/ ſondern vielmehr denen von Veld⸗ heim ſede vacante a capitulo gegebene Brieffvnnd Siegel zuhalten/ vnd der Herꝛ Adminiſtrator neben dem Capittel/ darauff die Einweiſung zuthun ſchul⸗ dig ſeyn. So thut es auch gar nichts zur Sachen qaod promiſſio, †de tradendo, ſit facti& in promif 1) Ionibus facti liberemur ſolutione cius quodinter- eſt, Deñ ſolches iſt zu verſtehen in factis, ad quæ quis præciſe non tenetur, vtputa in venditionibus, in quibus facultas tradendi non eſt penes uenditorem. 16 Secus in caſibus t in quibus præciſe quis poteſt ad factum, hoc eſt, traditionem compelli. vt eſt, quan- do venditor poteſtatem tradendi habet ſicut in no- ſtro caſu, Nam tunc nõ liberatur tale factum t pro- mittens ſoluendo intereſſe, ſicut tenet Bart. ind./ ſtipulationes non diuiduntur& Rebujj. de rep et.d.. v- nicæ. C. de ſent. pro eo quod intereſt num. 4 /2. Vnd hiek⸗ mit erachte ich dieſe erſte Quæſtion, an capitulum& epiſcopus teneantur præciſe ad traditionem Afcs Sommerſchoͤnburg/ vel ſoluendo intereſſe liberem- tur gnugſam eroͤrtert ſeyn/& ꝙ deciſio affirmauiua maneat vera Nun woͤlle wir die ander Quaſtlonauch fuͤr vns nemẽ/ vnd ſehen durch wz Mittel vñ weg man nun zu ſolcher Traditis fuͤglich vnd ſchleunigſt komen koͤndte Darauff kuͤrtzlich zu antworte /laͤſt es ſich an⸗ ſehen/ als were zu rahten/ daß man der Caution In⸗ herirte vnnd forderte die Buͤrgen ein/ dieſean au nobili 0 uf berd M alle ond bune Ga nic chre a fenvo derwe tigent bagb cepll cyal kam⸗ bunſ emnda Cautet anderr die vo dernet lich e Eien 17 qpoii quodt ſecund vendo, umbm änaaſe trachte fichdeß un ſfà Camer re/vndꝛ capitul gleichwwo gern vn Velthei Vaͤten daruͤber tereſle; thunſch tendß folaenſe vndjaͤhe ſumma in ine i netſond af en ſie nj b Nutun⸗ zumz ſenen/9 uen Vet Zum d ge daß fen vnd he dßman, auff die gantze Sachen gerichtet vnd angenommen/ a⸗ ber als dan iſt zubefahren/ daß die Buͤrgen wider die Buͤrgſchafft excipirn moͤchten/ vnd fuͤrwenden/ daß ſie allein fuͤr die Verzinſung haffteten auß Trewloben/ vnd ob ſolches wol abzulehnen/ dieweil die Verſchrei⸗ bung klaͤrlich gnugſam außfuͤhret/ dz ſie auff die gantze Sachen ſich verpflichtet/ vnd verbuͤndlich gemacht/ ſo moͤchten ſie ſich vielleicht der exception jrer Principaln gebrauchen/ vnd ſprechen daß ſie ſowenig ad tradendã arcem verhafftet/ als ein hochwuͤrdig Capitel/ vnd kon⸗ ten vor dem Ertzbiſchoff darzu nicht komen/ muſten derwegen ſich die von Veltheim mit dem Intereſſe ſet⸗ tigen vnd abfindẽ laſſen/ oder ſie ſich wol aller exception begeben/ vnd renunctirt/ ſo koͤnnen jhnen doch die ex- ceptiones nicht abgeſchnitten werden/ welche dẽ Prin⸗ cipal gebuͤren/ ſecundi Faſ.in l.. C. e ſacroſ.eceleſ. Lud. Rom. conſ. 202. Vnd ob wol ſolches alles jnen vnfrucht⸗ karſſſo koͤnte ſich doch vber ſolcher Diſputation zutra⸗ 4 qu iple oo 3 1 cpucopus deceſſt, fnc 2 - Kemm. at 8 4 3 Alunetcapn II r* 8.. 2 4 8 Jrat. Jyec Aemffr.dt 4 1 * Lldco negmind um ledle rnee kcernme epllcq 8 habere oportere Wald 1 ante echchm unddan Krh Leuenahechacdacht KX aſcnehen alle Pnulegen— u dem Capittel vnd den Pe d.nn gedm andig zuhattm 3 N. ad hade ſich dinn mitdem e a ju daf damtt maleich ba add den Dedthamnich a Larrm ſendanricmeh! a cmec a capitulo ct 1 8 A alenund da Hcn A4 Pimt . 11 aat dw euff die Enweſc 6. 1 Ge char es auch aurmt. „AAr na .1.. l cmurſolutione&8 1 l lae 5 864 adel *— ameertebenin h t. wlchestf in verſicdan u 1 gen/ daß vielleicht der Ertzbiſchoff vnd Capittel ſich der Cautel gebrauchen/ vnd verkauffen das Hauß einem andern vnd vberantworten es dem/ vñ als dan muͤſſen die von Veltheim volentes nolentes jhre Guͤlden wi⸗ dernehmnen/ vnd mit dem angebottenen Intereſſe fried⸗ & temp. præſér. lquoties. C. de de rei vind. deſumpta, 17 quoties primo f emtori res vendita non velit tradi, quod tunc ſecundo vendatur& ei tradatur, qa tunc ſecundus præfertur primo,& liberatur venditor ſol- uendo ei intereſſe, per liſi traditio. C. de act. emt. Dar⸗ umb nicht wol zurahten daß man ſich mit den Buͤrgen —— einlaſſen oder viel zuſchaffen habe/ ſonder were meines erachtens rathſammer vnnd beſſer/ daß man darfuͤr ſich deß Conſilii Affricani Iuriſconſulti in!. Ii ſolutu- rus. ſf. de ſolut. gebrauchte/ vnd thete ſich beclagen am K. Camergericht/ daß das precium vor laͤngſt ſoluirt we⸗ re/ vnd das Schloß vacirts jetzo/ vnd daß epiſcopus& capitulum tradendi poteſtatem hetten/ deſſen aber gleichwol vngeachtet/ thete man ſich der tradition we⸗ gern/ vnd wolte das intereſſe ſoluiren/ welches die von VWeltheim nit geſtendig/ begerten preciſe traditionẽè, ꝛc. Baͤten derhalben/ daß Cammerrichter vnd Beyſitzer daruͤber erkennen wolten/ ob die von Veltheim das in- tereſſe zunehmen/ oder das Capittel die tradition zu⸗ thun ſchuͤldig/ vnd daß ſie mitlerweil Ampts halben ex nobili officio das Schloß in ſequeſtru gnaͤdiglig neh⸗ men laſſen wolten/ biß zu außtrag der Sachen/ ꝛc. Aber hiebey iſt auch zubedencken/ geſchicht das/ ſo ſtehet die Sache periculo denen von Veltheim/ als Impetran⸗ ten deß Sequeſters iux. d.liſ ſoluturus. Vnd als wil er⸗ folgen/ daß jnen alsbald dieꝰ oo. f Zins auffgezogen/ vnd jaͤhrlich vor außtrag der Sachen auff die Haͤupt⸗ ſumma nit mehr bezahlet werden/ in betrachtung wo in fine litis, das Sequeſter denen von Veltheim eroͤff⸗ net /ond die tradition zuerkant daß ſie alsdan auch der Auffkuͤnfften theilhafftig werden/ vnd derwegen koͤnd⸗ ten ſie nicht an zweyen Orten zugleich Anwartung vñ Nutzung haben. . Zum andern/ muͤſten ſie die Abnutzung nehmen/ wie von Veltheim Vortheil nicht zugehen. Zum dritten/ wolten auch mitlerzeit die Jahr/ ſo lan⸗ ge dieſe Diſputatio werete/ an den z0. Jahren/ abkauf⸗ fen vnd verkuͤrtzt werden Derhalben were zurahten/ daß man außfuͤhrlich eine Supplication/ cum nar- ratione totius facti de telt hette o/iudapro rando — ſie jnen/ von Sequeſter berechnet/ das wolte mit denen Reſponſ luris Decad XIII. Reſponſ. II. lich ſeyn/ Nam cautela eſt ex!— duob. in Fi fide aiuerf. fen. 147 mandato, wid den Herꝛn Adminiſtratorn vñ das Ca⸗ pittel deß Primat vnd Ertzſtiffts M. zualeich/ ad im⸗ mittendum& tradendum arcem venditam, cũ clau- ſula iuſtificatoria Erſcheine ſie dan/ reſoluirte ſich das mandatum in ſimplicem cirationem, vnd wuͤrde die Sachen dadurch litigioſa. Quia †F ſola citatio facit ré 18 litigioſam de iur. Cano. tam de perſonalib. quam re- alib iux. clem. fi. vt lit. pendent.&o ibi loſ. S& Dal. imo te- net Ao in ſumma. C. delitig. udilin c quod tam de iure ciuili quam Canonica, per ſolam libelli obla- tionem actio fiat litigioſa, ita vt nihil innouari poſ- 19 ſit. Vnd als koͤndte weder das Capittel noch Biſchoff ſich der oben gedachten Cauteln nicht gebrauchen/ das Schloß einem andern zuverkauffen/ vnd alſo die von Veltheim zu eludiren/ dz ſie mit dem intereſſe muͤſſen friedlich ſeyn/ Et ſi facerent, eſſet talis perditt. clemi fi. Erſchiens ſie aber nicht/ wuͤrde dasmandatum efficax & vigoroſiun, vnd koͤndte in pœenale mandatum ver⸗ wandelt werden/ daß die Einweiſung vnd die traditi⸗ on hernacher ſub euitanda pœna geſchehen muͤſte/ wel⸗ ches mich der fuͤglichſt vnd bequemeſt Weg zuſeyn ge⸗ gedeuchte/ dadurch man zur traditton kommen koͤnte/ doch hiemit eines andern beſſer Bedencken vnvergrif⸗ R ESPONSVM XVII. SVMMARILA. 1 Teſtamentum newo ex parte probare,& ex parte im- probare debet. ⁊2 Feſtatus pro parte& pro parte inteſtatus nemo dece- derepoek. 3 Foluntas vltima pro lege eſt ſeruanda,& nulla au- toritate labefactanda. 7† Teſtamentum impugnans indignus eſt, vt aliquid ex eo capiat. Dominium hereditarit a morte teſtatorit illico fit he- redis quam primum eius voluntatem agnouit. 6 Inuentari eerin, quare inuenta- IEmo poteſt teſtamentum, quemadmodum † nec teſtes, inſtrumenta, vel contractum, ex par- 1 te probare,& ex parte improbare, l. nam abſurdum. F.de bon. liber. ſin cauſſe. ſf. de procur: ſiiita ſtipul in ſi. I. de operis libert.Iii quis teſtiautt gl. Q. e teſtib. Quod cum primis circa teſtamenta procedit: ex quo iura nolunt pro parte teſtatum faliquem decedere,&pro ³ parte inteſtatum, id eſt, pro parte agnoſci legata& 1 hereditates,(neminemaſf. de legat. 2.l. quæ duabus. F. fi. ff. de acquir. hered. l. ius noſtrum non patitur. ff. de re- gul.iur. Ex quo conſequitur, maritum vxoris præde- functæ, vltimam voluntatem, quam in prælegato v- ſufructu omnium bonꝗrum,& 2000. aureorumiu- re proprietatis, in caſu exiſtentium liberorum ex fe- cundo matrimonio, agnouit,& approbauit, ampli- us impugnare non poſſe, ſed eandem exſententia o- mnium legislatorum, pro lege ſeruandam,& nulL 3 la prorſus auctoritate labefactandam eſſe, Inſtitur. de leg. Falc: in princ.&. atq, hoc. auth. de nupt. call. 3.1.:. Cod. de ſacroſanctt. Eccleſiis. vbi nihil eſt,( inquit Imperat- Conſtantinus) quod magis hominibus debeatur, quam vt ſupremæ voluntatis, poſtquam iam aliud velle non poſſunt, liber ſit ſtylus& licitum, quod iterum non redit arbitrium. Idque in vniuerſum vſque adeo firmum eſt,vt indignus cenſeatur, vt ali- quid fex teſtamento capiat, qui illud impugnat, 1leg. post legatum.. qui principale.& ibi Dd. Il. de his uib. Vt indign. 4 1 NN 2 148 Deiuris fictione † dominium hereditatis illico a morte teſtatoris acquiritur heredi, quam primum e- ius voluntatem agnouit, ſ.vnic.§. oi igitur.(.de cad. toll. Ideoq; vſufructuarius vniuerſalis non tantum tenetur heredi, ſed etiam legatariis cauere ſe vſurum boni viri arbitratu:& cum vſusfructus ad eum per- tinere deſinet, reſtituturum quod inde extabit: ſed etiam inteſtatum redigere qualis hereditas vel lega- tà ſint cum frui incipit, vt inde poſſit apparere, an& uatenus hereditatem& legata peiora fecerit, ſ. f. v ſufr. quemadmod. cau. in tantum vt cautio& inuẽ- tarii confectio, nequidem a teſtatore remitti, nec v- ſufructuarius ante præſtitam cautionem, actionem pro vſufructu vel quaſi, intentare, neq; fructus ſuos facere poſſit, l.vxvori fruttu: de vſufruct. leg. Gl. C. de vſufr. Quæ loquitur de vſufructu omnium bono- rum teſtamento vxoris marito relicto, pen. C. vt in poſſ leg.& leg: ſi pecuniæ. ſf. eod. Ratio eſt, quia ma- teria& occaſio delinquendi debet auferri, leg. vulgo conueniri. ff. de pact. dot. leg. 2. in fin.(od. de inditta pidui. toll. Quæ ratio ſimiliter in confectione in- & uentarii † militat. Ideo enim inuenta eſt bonorum deſcriptio velinuentarii cõfectio, ne quid rei priua- tæ cõmodis per gratiam atq; colludium ſubducatur, I. ſi. quit intra. in prin. C. de bon. proſcript.& heres roga- tus reſtituere hereditatem, vel totam, vel pro parte, adueniente die vel conditione, tenetur rationẽ red- dere de rebus hereditariis, quæ dolo& lata culpa e- ius interierunt, vtcunq; rationis reddendæ neceſſi- tas teſtamento ei fuerit remiſſa.!. cum tale. J itius: f. de cond.& demonſtr.& l. mulier.§. ſed enina. ff. ad Se- nat. Treb. Quod fortius obtinet in vfufructuario o- mnium bonorum, cui vt in ꝓpoſita facti ſpecie nec cautio nec Inuentarii confectio remiſſa eſt, cum et- iam heres rogatus reſtituere hereditatem, poſſit co- gi facere inuentarium de bonis reſtitutioni ſubie- ctis, ad requiſitionem ſubſtituti,& aliter vires here- ditatis cõmode indagari nequeant,&c. vt late Guid. Pap.in ſuis deciſionib. Parlam. Delp. q. 3131. vbi plures eius deciſ.rationes aſſignat. Poteſt autem Dominus proprietatis vſufructua- rio ſatiſdationẽ recuſante, vel rem vindicare, ſi mo- do vſufructuarius ſit in poſſeſſione, vel commodo percipiendi, vel condictione incerti ab eo cautio- nem extorquere, letſi vſusfruttus nomine. ſf. vſufruct. quemadmodum cau.&l Hoo Senatus conſultum.§. 1.ff. de vſufiear. rer. quæ vſu conſum. Eadem condictione puta incerti, conueniendus etiam eſt ad confectio- nem inuentarii, quia hæcpetitio,vt& cautionis, fa- ctum reſpicit,& facta incerta ſunt, l.bi autem.. qui ia quod in faciendo. fde verb obl. G n. Inſt. eod. Si qui- dem contractus certi in iure conſiſtunt,& actiones certas, ſolennes& nominatas producunt.: Incerti in facto, eorumq; actiones aliæ nomen propriũ habẽét, & ex facto, aliæ nomine carent,& in factum dari di- cuntur. L.zttionum genera: ſf. de att.& obl.& hoc eſt quod Bart. Angel.& Saly. in l ſed etſi. circ: ſin. ſ. de con- .. 1 7 5 4...*.—„„. dict. indeb. inferunt, condictionem incerti aliarum Dn. Joach. Mynſing. lutiſconſ- German. actionum eſſe ſubſidiariam,& tunc comnereee n- alia ordinaria non datur. opetere⸗ Fhi De acquiſitis conſtante matrimonio vide Bocr 3 ciſ. 22.& ſeq. Item Petr. Peck lib. 2. de teſtam. Cenbun de- tot. Didac. Couar. variar: reſolut. lib. 3.c.:19.&& Tir 4 2 iur.retratt parte 1. S. 6. cum. ſe*.&s late Caſſan F5 2 conſue. Burg.rubr. a. 8.2. Verb.&o acqueſiz.§. 9. Sen heritages e e, Verb. Soit que les dicts acquc 3 §. T. verb. acqueſtz. J.9 Verb.& acqueſtz. Mn ß. d. 2.06/-(92. Anblr. Geyl. Pract. obſ.lib. 2.0975 μιã. RESPONSVM X SVM MARIA. 1 Mutatio voluntatis non præſumitur. 2 Voluntas teſtatoris ex Verbis ab ipſo tam in, quam extra teſtamentum prolatis probari poteſt. Cm actus agentium, tam in cõtractibus quã te. ſtamentis, nihil operentur vltra corum intenti. onem& voluntatem, neq; id actumeſſepræſuma- tur, quod expreſſum non eſt, etiam in caſibus in qui- bus eadẽ eſtratio taciti& expreſſi./ non omniuin prin f. ſi cert. pet. l.quicquid aſtringendæ: f.de Derb. obl.I. d. modiſſime. fr. de lib.& poſt. hered. inſtit. 1 pater, m pnn. Fde cond. S demonſt.& vbig, gl.& Dd. Mutatio etiã voluntatis fvtpote facti, non præſumatur, ſed pro-¹ bari debeat: imo contra voluntatem teſſatis eſſe vi. deatur, de quo nihil dixit, ſecundi glo penulinl Tuia ff.adl. Falcid. l. ſi ſerum.§. nec dixit prætor. ſf de acquir. heredit. c. ad audientiam. de decim. Et in interpretan- da voluntate teſtatoris non liceat leges tranſgredi, vel ex noſtro ingenio audaces coniecturas,& inter- pretationes confingere, ſed de ea iudicandum ſitſe- cundum conſcien tiam legib. munitam, per not.(un: in l.admonendi. n. 35.& ſo.de iureiur. Sal. in ſuadi- ſbut. incip: ſtatuto cauetur quod fœnerator.& con. 232. vol.. Deniq; vna pars eſtamett declaret aliam. vulg. lih ſeruus plurium. fin..de l.i. Faſſin l. qui filiaben f. eod. Soο‧. Iun. conſ. 103:1h.. li. 2. Quod vſq; adeo pro- cedit vt voluntas teſtatoris ex verbis ab ipſotam in, ¹ quam extra teſtamentum prolatis probari poſſit, n tenent Franc. Mantis. de coniectur. vlt. volunt: lib. ³tit 7. Bart. in l. ſideicommi ſſcs. f. de l.3.& in U.2. ff. de vulg. pupil. ſubſtit.&oc. Non video, qua ratione heredes ab inteſtato venientes pretio feudi cõtrouerſi defrau- dari poſſint. Noluiſſe enim teſtatoré dictis heredib. vltra poſſeſſionem in iure illis per ſimultaneam in- ueſtituram quæſito, quicquam adimere,& omnem pecuniam ex venditis bonis hereditariis in commu- nem maſſam redigendam inſtitutis heredib. deſtina- re, cum heredum inſtitutio, tum pleręq; inſtrumenti clauſulæ conuincunt. Quemadmodum etiam er tranſmiſſis grauaminibus& protocollo liquet, he redes ab inteſtato venientes, pretium illud petere non tam ex mera liberalitate teſtatoris, quam iure proprio. Quare ſimiliter concludo, præmiſſa juri, 2- quitati,& teſtatoris voluntati( ſaluo tamen cuiuſq; aliter ſentientis iudicio) conſentanea eſſe. Idq; non minus ſub manu mea& ſi gillo atteſtor. RESPON An u Thad mm ndil f 704 mp = * K 7.4c 9. 77 4 ſ 1 re S,u. Kaaſ 4 4 1 4. 8 A n 7. d 1g gle . 1— a Npote kae 6 eken, non prxiu ah 8. W mocontravol luntatet ss 42p 4. 4 4 3 3 7 troiagenig audacescom iNH.. aes chahagere,ſeddecriſ Sinhn conſcienuam legib-muni umn mrrde. 37/. S es f4 inn N .Farrts caserv- fendfen ſa nic; rapassteſtamétidq Faln rum..†4 L..a⸗ N A un.Sn 12* 14.K. 1 2 4 oluntnteſtatocssf ex vei Ar mrateamentumproktsſ imn nr. Mantusde cwnectw. T. HhG, Non rideo,qual 1 pretio feudi A n— teſtutt d M. 15 4 * 1 ee u,—,–‧–- 4 4 8 gar Nolulecmm ncunt- 1 lalt 1.„ rot 4 uid 8 4 1 1 lur „ 4 r —*. 1. 44 4 3 rors rountan. L K“ colent licoo)c E. 8 3 — — Pp. 10ACH. MYNSINGERI 3 —— 1 5 9074AÄ A 92 55 2 5 ¹— 2 1 1. 3 ¹ 3 3 5 N. N ³ 88 ℳ 3 N G 9E4 7. 8 8 Auriſconſulti Clariſsimi DfCA KESPONSVM I. SvM MA R 1lA. ? In aquæ pluuiæ arcendæ attionem non veniunt, ſi qua opera aquæ mittenda cauſſa publica auctori- tate facta ſint. 2 ᷣAM juæ pluuiæ arcenda aftio ita demum competit, Faqua pluuia, vel qua pluuia creſcit, noceat non natutraliter, ſod opere fato, habetq, toties locum, quotics manu facto opere agro aqua nocitura est, n.3. Quod quibus modlis fieri poſſit, vide nu.. 9. 70. 20.“ Comparatiuus praſupponit ſuum poſitiunm. 6 Lacas inferior per quæ ſuperioriſeruiat. 7 Tetuſtasſemper pro lege habetur; minuendarum litium gratia.“ Lex agro ſi dicta non est, agri natura eſt ſeruanda, ſemper inferior ſuperiori ſeruiat.& nu. 2). I Prædiorum inferiorum hæc eſt ſernitus, vt nuturâ proſluentem aquam excipiann Quod qua ratio- ne fiat, vide num. ãdãõ7. 4 713 Rerum ſuarum tuendarum nemo tam curioſus 4 5 1„..— eſſe debet, vt per hoc aliis iniuſte noceat. 14 Meliorem facere agrum ſuum ſic uliquis debet, ne vicini deteriorem faciat. 7] Prodeſſe ſibi vnusq uisg, dum aliis nonlnocet, non 5 prohibetur.— Pro Martin von Aſſenheim. Rechtsfrage/ lius Quæſtio SS 3Bauch einer ſeinẽ Teich 88 8 4* 8 N hoher als võ alters ſchuͤtten koͤn 8 nen Teich hoͤher ſchwellen oder S ſtawen/ wann ſchon ſeines an⸗ dern Nachdarn Gerichte/ Weyde vñ Graͤſung dran ſto ſſende/ dadurch geſchmaͤlert/ verwaͤſſert vnd verderbet/ ſonderlich wann er vorwendete/ er muſte es auß Noth thun/ dann ſein Teich ſonſt nicht tieff genug von Waſſern/ er wolte mit der Stawung gleichwol ſich maͤſigẽ in dem Zapffen/ daß es dem Ober Nachbarn an ſeinem auß Rechsgrundt. 7 te mit Rechte/ vnd demnach ſei⸗ S. XIV. ſo groſſen Schaden nicht ſolte thun. Dargegen der Ober Nachbar ſich beklagt/ daß ſolches jhm gefaͤhrlich/ vnnd mit nicht eyn zuraumen. Dañ wañ ſolches der Vnter Nach⸗ barnit Willens den Teich hoͤher zuſtawen/ ſo wuͤrde er nicht alſo auff die Verhoͤhung deß Teichdammes dringen/ worzu wehre jhin ſonſt der Vnkoſten nuͤtze. Zu dem ſo were gewiß/ wañ der Vnier Nachbar ſeinen Teich hoͤher ſtawen wuͤrde/ als von Alters durch die Verhoͤhung deß Tammes/ ſo erfolgete auch gewiſſer Scha⸗ den dem Ober Nachbarn darauß an Weyde vñ Geſung. 1. Ite/ es wirdt gefragt/ wann dann gleich hieuͤ⸗ ber der Vnter Nachba wolte mit 2 Bn⸗ hung eines ſolchen Dam̃s fortfahren/ wie dann der Ober Nachbar ſolte jme nouum opus de⸗ nuneirn/ wird gebetẽ hierauff eine Belehrnung EXAMINATIO ſitæ Quxæſtionis. Ob auch einer ſeinen Teichdam haͤher als von Alters ſchuͤtten koͤnte mi Rechte. Nſtlich wird allhie geſetzt das Woͤrttin Einer/ darunter zuuerſtehen iſt/ daß dieſe ¼ Sache nit eine Gemeine/ ſondern ein eintzle Perſon betrifft/ vnnd daß es alſo nit auß der Obrigkeit Geheiß vnnd Befelch geſchehen PROPO- ſey/ denn die klag vnd Forderung im rechten diß⸗ fals verſehen/ de aqua pluuia arcenda, ſonſt nit ſtatt haben wolte. Nam ita ſcribit Caſſi- us, ſi qua opera aquæ mittendæ cauſſa, pu-I blica auctoritate facta ſint, in aquæ pluuiæ arcendæ actionem non veniunt,!.2.. Caſ⸗ ſius. liſi in publico ſfde aqua plu. arcen. Aaa (S einen Teichdam) darauß wirdt verſtan⸗ den/ daß dem Waſſer ſein natuͤrlicher Lauff nit gegoͤnnet/ ſondern in einen Teich vnnd lacum durch Menſchlicht Huͤlff vnd Kunſt wider die Natur deß Waſſers/ will behalten werden. Nã †ita demum aquæ pluuiæ arcendæ actio competit, ſi qua plugia velaquæ pluuia cre ſcit noceat, nou naturaliter, ſed opere fa- 3 dto-l 1.§. itemſciendum. Ioties locũ haber. quoties manufacto operc, agro aqua noci- tura eſt, id eſt, cum quis manufecerit, quo aliter Hueret, ꝗᷓ natura ſoleret, d. l..§ toties. Hzæc aũt eſt natura aquæ, vt fluat nonaliter quam vc natura fluere ſolet, quod ſi natura aqua noceret, ea actione non continetur. A. L.1§. denig.(Hoͤher) Wann eine ſolche Veren⸗ derung zuuermuten iſt/ die zuvor nit geweſen/ wegen deß natuͤrlichen Lauffs deß Waſſers/ vñ alſo altem Herkommen zuwieder/ als dann hat ſieh der beſchwerte Nachbar billich daruͤber zu⸗ 4 beklagen. Nam ſi forte immittendo aquam aut maiorem fecerit, aut citatiorem, aut vehementiorem, aut ſicomprimendo re- dundare fecerit habebitlocum dicta actio, per tex. inprin d tit. Vnd daß hierin eine Newe⸗ 8 rungwider den alten Gebrauch vorhanden/ zei⸗ get dz Woͤrtlein hoͤher ahn/ daß zuvor ein Dam alda vorhanden/ welcher aber jetzo wil hoͤher ge⸗ ; macht werden. Qui quidem comparatiuus † Prælupponit ſuum poſitiuum, rex. e&t inl. vbi autem nou apparet. inpr. f. de verb. obl.(Als von Alters.) Der Vornehme Rechesgelehrter Pautus/ hat dreyerley Vrſache angezeigt/ wa⸗ rumd der vnterſt Acker dem obern eine Dienſt⸗ barkeit zu leiſten/ oder etwas zu leiden ſchuͤldig ſey/ als nemlich das Geſetz/ die Natur deß Orts/ vnd das Alt herkommen. In ſummatria ſunt, & per t quæ inferior lacus ſuperiori ſeruit. 7 Lex, aatura loci, vetuſtas, quætſemper pro lege habetur, minuendarum ſcilic. lirium cauffa, lin ſemma. J.zit. G& d.. Caßius infin. Ibi Iin eadem rauſſa eſſe ea, quorum memoriam vetu- Ras excedit. Iſt nun dieſer Dam vor Alters al⸗ ſo hoch nit geſchuͤttet geweſen/ ſo mag jhnen auch der Inferior von Reehts wegen auff diß mal ohne nachgeben deß Obern nicht ſchuͤtten. 2 Nãüflexagronon eſt dicta, agri natura eſt ſeruanda, videlicet vt ſempet inferior ſu pe- rioti ſeruiat, A 7.1.§ denig. Wann aber der vn⸗ terſt das Waſſer fuͤrſetzlich ſtawet/ vñ jme ſeinen natuͤrlichen Gang nit laͤſſet /alſo daß es wieder⸗ hin auffſtawen muß/ dadurch wird dem Supe- riori ein Schade zugefuͤgt/ deſſen er ſich billich zubeklagen hat. Nam tſi quis comprimendo 9 aquam fedundare facit,.§.toties. Velpſi fa- xo cto opere aqua aut in ſuperiorem partem re facto inhibeat per ſuum agru Rne cauſl Maͤſſigen). In dieſem Wortgiſte⸗ D. Joach. Mynſingeri Juriſconſulti Germani repellatur, aut in inferiorem deri acutanein ttoriorem gerigeru.. deꝛz alunt. Et ita aquã, quæ natura 5 fluat, o pe Pinhibea m decurre- re, ſuperiori aduerſus inferiorem compe riractioAsiengeiendemes.(Vnd demma ſeinen Teich hoͤher ſchwellen oder ſiawen/ wel ſchon ſeines andern Nachbarn Gericht Weyde vñ Graſung daran ſtoſſend/ dadurch verſchmiͦ lert/ verwaͤſſert vnd verderbet wuͤrde.) Diß iſ wider die Natur vñ Eygenſ chafft dieſer Acon/ Namfhæceſt ſeruitus inferiorum pradio. rũ, vt natura profluentem excipiãt aqvam 5 §. ſcut autem. a. 1.. Atq; hocincommodum † naturale pati inferiorem agrum a ſu 9. riore, compenſareque debere cum alio cõ. 5 modo. Sicutenim omnis pinguedotertz ad eum decurrit, ita etiã aquæ incommoqã ad eum defluere d.§. denig.(Seines Nach. barn Gericht.) Dieweil der Infenor diſen Schaden von Natur tragen muß/ dargegener auch einen Nutz hat/ wie gehorret ſo kann erdenn chen ſelben ohne Vorwiſſen vnd Beliebung deß su. dien perioris nit endern. Nemo fenim tam curio. i tion ſus efſe debet rerum ſuarum tuendanm ſae per hoc aliis iniuſte noceat, vt notat paul, a Caſ in§. Neratius,(Ermuſt es auch auß Naih ſüe thun.) Die Rechte laſſen wol zu daß ein ſeder et deß ſeinẽ ſich gebrauche nach ſeinẽ beſten jedoch diße ohne eines andern Schaden. Nam itadicit ars Muciusin d L... de eo opere. Sic enim debele us ſun aliquem agrvm ſuum meliorem facere, ve u gjn vicini deteriorem faciat. Idem& Sabinus rellts & Caſſius reſcri bſerunt, vnuiquiſquet ſbiit mn prodeſſe dumaliis non noceat, non probi- betur. a.7.2.§. zdem aiunt.(Es wolte mitderſta⸗ wung gleich wol ſich maͤſſigen in dem Zapffen daß es dem Obern an dem ſeinen ſo groſſm Schaden nit ſolte thun.) Allhie befindet ſichſod wolnit außdruͤcklich von der Seruitut deß vn⸗ terſten Ackers etwas angezogen/ oder zubeweiſ⸗ ſen/ daß dannoch derſelb tacite von Natul vnd altem Herkommen darauff liege. Nam füagtit lex non inueniatur, veruſtatem vicem legis renere luriſconſul. affirmant. Ethoc etiam in ſeruitutibus tenendum eſt, vt vbi ſerui- tus fnon inuenitur im poſi ta, qui diuvſs 1 eſt ſeruitute„neque vi, neque clam, nequs precario, habuiſſe longa conſuetudine, ye- lut iure impoſitam ſeruitutem videatub d...§.n Et hoc loco diuturna filla patien- it tia ad conſtitutionem ſeruitutis ſine alia cauſſa ſu fficit Iaſon inl. num. 2. F de rnditt. e ſau het jm der vnterſt Nachbar deßen/ daß er den O⸗ bern an ſeinem Anger keinen Schaden ſollzu⸗ fuͤgen. Vbi quaſi ſeruitus tacite minuitut 6 8 ſedebet retum ſuarum n oc alis wivſte nocezt, · Neratim Ernuſt 6. 1 Deechtrlaſcnwe Rn eiſich gebrauchenachſa a. ancs andern Schaden. Un 4 ud lnſ.ee haei n en zgremſuummelid.m deteriotem faciat.ld Er. Das reſcripſerunt, in Sff damdüsnonnoch au hafonnaduunf 8 (So groſſen Schaden nicht thun ſolte.) Dar⸗ auß erſcheinet klaͤrlich/ daß demnach durch die⸗ ſe Newerung vnd Stawung dem Obern kein Vorteil zuwachſen/ ſondern zubeſorgẽ/ es wer⸗ de Schaden darauß kommen/ Jedoch wolte er daran ſein/ daß es nit ſo groſſen S chaden thun ſolt. Weñ nun der Vnter Nachbar ſein? Teich ſawen willlalſo daß das Waſſer ſeinen natür lichen Lauff hinabwarts nit haben mag/ ſo fol⸗ get gewißlich daß es wieder ſeine Natur vber ſich ſtawen/ vnd alſo den Obern Benachbarten z0 net, ſi ca †aqua vicin onoceat, aquæ pluu. accédæ a8 põt fns ſed apud. Aber allhie wird gefragt/ od dann auch eben der Vnter Nachbar 21 2² zugeben/ nemlich daß es jme gefehrlich ſey. Et 1c ſau m. g um m ello rem fa giehdo, ac ar. Schaͤden thun muß/ deßen ſich billich dieſelbe 19 zubeklagen haben. Nam t i q ais comprimẽé- d eaquam: edundare eflecit, vel ſi tacto 0. Pere aqua in partem ſuperiorem repella- tur, äut lalicta plantet,& ob hocaquareſta- Hf ſchuldig ſen/ ſemnen Teich zu halten/ vnd zuma⸗ chen/ daß er damit dem Obern vnd nit jme ſelbſt diene? Hierauff iſt kuͤrtzlich dieſe richtige Solu⸗ tion/ Da der Vnter Nachbar dem Obern mit ſolcher Dien ſtoarkeit verhafft/ aut loge aut natu a, aut vetsſtate, ſoiſt er ſchuldig ſme die⸗ ſelbealſo vnabbruͤchig gebrauchen zulaſſen/ vt eſt dictum. Sonſten kanne daßer jimmit ſemem Waſſer dienen muͦſſe/ aber darzu kaun ei ſumolzwingen/ daß er ſich mit ſeinem Graben dermaſſen verhalten muͤſe/ daß 4 er jme ohne Schaden ſcy. Nam quilibet po⸗ teſtfaquam pluuiamin abberihenen elſu- perfluentem ex vicint ianfuum diri daA G, dummodoidnenan imo bocendt vic mn0, d.. deuig Marcellus. Idqveftsagum, fonetu- * um que recipiendotum cauifa, necrekert quorum fructuum Percipie ndorum ea uſla id opus fiat.§. Leeo opere ver, Labeo etlam ſort- bit.d.“r. Nemo eaim hacactone cotr pelli poteſt, vt vicino proſit, ed neno ccat S.=ten Varus dl 2. Prodeſſeen im ſibi vnuſ⸗ uſq; vt Japr. Dargegen ſieh der Ober Na chbar berlagt/ daß ſolches jme gefehrlich vnd mit nicht ein zu⸗ reumen. Diß iſt die einige Vrſach/ darumb der Bber Nachbar olche Stan ung nit weiß nach⸗ pérhocpatet damnam nondum eifſe factu, ied conſulentem conqueri de cOopere, ex azqdo damnum timet,.z.in prin. Nam in hoc iudicium, ſicurin damnt infeci furdrum damnaum, venit: cum in reliquis fere õmni- busud'’ciis præteritum præſtetur. l. Atreiu⸗ alt.§. 2. Vtrobi que enim non de præterito, ed de tuturo damno 2 gitur. iſupra iter.§ of. ficium circa ſin,.eod. 1 b Reſponſ luris Decad.X II IReſponf J. ann er jn nit zwingen/ Zu deme were gewiß/ wann der Vnder Nach⸗ bar ſeinen Teich hoͤher ſtawen wird/ als von Al⸗ ters/ durch die verhohug deß Dam̃s/ ſo erfolget auch gewiß Schaden de. Ober Nachbarn dar⸗ auß/ an Weide vnd Graſung. All hie folget die ander Vrſach/ nemlich daß der Teichdam von Alters ſo hoch nit geweſen. Dieweil dann das Waſſer ſeinen natuͤrlichen Ablauff nit haben mag/ wie vor Alterz/ von wege deß auffgeworf⸗ fenen vnnd erhoͤheten Dammes/ itaopere facto aqua in tupesiotem partem repella- ta?A 1,H. item alunt. So iſt auch gewiß/ daß ſich der Conſulent mit Recht vñ Fugen dagegẽ wol lehnen mag. Melius penim eſt in tẽpore occurtere, quam poſt exitum vindicare, ²4 Lr.e2 uando liceat vnituque. Vnnd ſonderlich weil der Vnten Nachbar ſolche Newerung wieder den alten Gebrauch/ fuͤrnimpt/ welcher ob er wol dem Obern keine Dienſtbarket pflichtig iſt/ Dannoch/ dieweil ſein Acker vnten liget/ muß er wegen Natnrt vñ Eygenſchafft deß Ackers ſ olche Dienſtba rkeit leiſten/ daß er ſeinen Damm vnnd Waſſer nit hoͤher ſtawet/ dann es die Natur deß Waſſer⸗ fluß gibt. Hæc igitur eſt natura a gri, vt, ſemperiaferior ſuperioii ſeruiat, etiamſi 2gro non ſit lex dicta„Aicto H. denique, vi ſa⸗ bra.... Mun haben die Rechte auff alle Faͤlle heyl⸗ ſamlich vnd wol verordnet/ wie vñ welcher Ge⸗ ſtaltein jeder Beſchwehrter ſich halten ſoll als nemlich der ſich beſorget auß eines andern an⸗, gehenden Gebaͤwe auff dem Felde wegen ein⸗ fallendem Regen/ oder ander Waſſerſchadens/ dhalben hat er fuͤr ſich dieſe Klage de aqua plu uia arceada. Der jenige aber dem vnwi ſſend, vder ander Geſtalt ein Gebaͤw beygebracht/ hat die Klage/ q viaut clam. Der t ſich aber etwas ſchwerlichs beſorgen muß/ nach geſprochenem 2 BVrtheil/ dem ſtehet bevor ſich de damno infe⸗ cto zu cavirn vund verſorgen zulaſſen. Aber vber daß/ was fda geſehehen iſt poſt litis con⸗ teſtationem, muß er nouo iudicio klagen/ 3 — wie ſ olches ð Iuriſconſultus Paulus, ind! Aν tezan: S. ſinal. zun klaͤrlichſten außgeſehrieben haetet“. Warauß nun der Conſulent zu ſchlieſſen hat/ daß jm wegen dieſer angehenden vnd vor⸗ genomenẽ Beſch werung die actio aqaæ plu- uig arcendæ fur die Hand zune men ſein will. Vnnd im Fall der Vnter Nachbar von ſolcher Newerung vñ Stawung in der Guͤte nit wol⸗ te abſtehen/ ſondern bey ſeinein Vorhaben/ vnd Erbieten beruhete/ nemlich daß er jm wolt Cau⸗ tion vñ Sicherung thun/ daß es jm ohn Scha⸗ den ſein ſolt. So wil doch non noͤthen ſeyn/ daß Aaa 2 Aynſing. Iuriſconſ. German. der Obernachbar zu et von dem Bnternachdarn eine Cautiö damnl infect zufordern/ per tex. u/ qui bo ſrde&.„α nouum opus F. de dam no in fe. Quia 45 Sh dium nõ excludit illud extraotdinariũ te. 34 mediũ. Bart. hic Auß dieſe alle hatnud Cölu. ler zuſehen/ was jme in dieſe fall notigſein wil⸗ darnach er ſeine notturfft zurichte wiſſe wirdt RESPONSVM II. Pro Martin von Aſſenheimb 1n eade quaſtiume. (CaAsvS SlVB FACTI SpPECIES. b b Er Calus daraufſein Naht ſchlagodin. Dris decißõ vnd Rechtsbelegerüg begetet es helt ſich a lſo. Das ein Vnter Nachbar ſeine Teicheham verhohen vnd das Waſſeſſoun oben herein fleuſt hoͤher ſtawen will/ dannes v Alters geweſen/ dadurch dann de Bber Nach⸗ bawr ſchaden an graͤſung vnd Weldeeffolgen wird/ erwechſet die Frage/ ob dem Vnternach⸗ bar ſolches gebuͤre/ vnd von Rechtswegevmd ſeines Teiches/ vnd ſeinen beſſern nutzen will ſolche newerung fuͤrnehmen moͤge/ Oder aber ob es der Ober Nachbawr mit Rechte hindern kuͤnne/ vnd mit was Mittelvnd Wege. Darauff erachte ich kurtzlich zuſagen/ daß dem Vn⸗ dern Nachbawrn ſeinen Teich zuuerhoͤgẽ/ das Waſſer 4 33 gs, etſi eũ nõ adierit. Diß kerachtet man aber dazu dienſtlich ſein/ daß der denuntians einen Notariu beneben zween Zeugen zu ſich neme⸗ vnd gehe an den Ort/ da das beſchwerlich Ge⸗ bew durch die Handwercksleut wuͤrde angefaͤ⸗ gen/ mit vermeldung/ das ſeinem Nachbarn dz vnd dergleichẽ Gebew alſo vnd dermaſſe auff⸗ zurichten nit gebuͤre/ dann jme dieſe vnd die be⸗ ſchwerüͤg drauß erfolgen wolte/ vnd were auch wider den Alten gebrauch ꝛc. Wolte derhalben gebetten haben von ſolchem Gebew vnd hoͤher auffwerffung des Teichthammes abzuſtehen/ vnd es dermaſſen bleibe laſſen auch bey der hoͤ⸗ he/ wie es vor alters geweſen. Solte dz aber nit geſchehen/ vnd jm hieruͤber einiger Schade da⸗ durch zugefuͤgt wuͤrde/ deſſelbigen wolte er ſich an jme zuerholen wiſſen. Das wolte er jme hie⸗ mit alſo angezeigt vnd verwarnet haben/ damit er ſich hinfuͤro der vnwiſſenheit nit zubeklagen haben ſolte/ dz er ſolchs auß Irthum oder Vn⸗ uerſtandt getha hette. rex. eſt in! ſed hoc ſf. dea. plu arcG. Vnd bitte hierauff den Notariũ vnd Zeugen/ dieſer denunciatiõ, pteſtation, vnd andere mehr eingedenck zuſein/ auch in publi⸗ ca formã zu redigirn. Es kuͤnte auch nit ſcha⸗ dt alle circüſtantiẽ des auffwerffẽs/ wie hoch/ wie breit/ wie weit/ vnd welcher geſtalt daſſelb der Zeit vorgenomen/ durch den Notariũ meſ⸗ ſen vnd auffſchreibẽ zulaſſen/ damit maͤ es her⸗ nacher deſto beſſer wiſſen moͤge/ wz daruͤber ge⸗ macht oder fuͤrgenommen worden ſey. Hanc Pla Aicäcradit Spec. imn rit. de n0. Op. nunc. u3. 5. So wuͤrde dem öſulentè auch durch diß ce- mediu noutopis nüriationis nitbenommen darein zuſtawen/ vnd jhme zu ſeinem beſſeren nutzan⸗ zurichten von Rechtswegen woll gebüre, vnangeſehen dadurch ſeinem Obern Nach bawr ein ſchadewiderfa⸗ ren moͤchte. Dann verſehens Rechtens/ dz ein jeglicher in dem ſeinen thun vnd laſſen mag/ welches jhme dien⸗ lich vnd nutze/ wann es auch ſchon ſeinem Nachbawtn ſchadẽ brechte/ wofern ſolches vornemlich nit geſchicht daß dadurch ſeinem Nachbarn ſchaden widerfahren ſoll/ als wann einer in dem ſeinen einen Brun oder ſoſt etwas machte zu ſeinem beſten/ dadurch die Aderndes Nachbarn Bruns abgeſchnitten/ verſtopffet oder ver⸗ hindert/ daß in ſeinẽ Brun kein Waſſer komen kuͤnte oder ſonſt jme ein ander ſchadewiderfuͤre/ das mag wol geſchehẽ/ vnd hat der Nachbar/ welches Brun alſo a⸗ durch verduͤrbe/ oder dẽ ſonſt ein ander ſchade dadurch zugefuͤgt/ nicht zuklagen/ dann ein jeglieher in dem ſei⸗ nen thun mag waser will. rex. inl fluminum. 9. le vi. deamurs fede damn. inf. l. Altius. C. de ſeruit.& aql. qui luminibus. f. de ſeru. vrb. præd. Dieweil dann diſer Vnter Nachbar ſeinen Teich anrichten wil/ zu ſeiner beſſerung/ vnd nit fuͤrnemlich/ das er dem Obernſcha⸗ den dadurch zufuͤgen will/ kan jme ſolches nit vergoͤnt oder verwehrt werden/ vnangeſehen dem Obern exac cidenti dadurch ſchade begegnet/ wie dañ ſolches auch bewehret wirdt/ inl. Proculus..de dam inf. Vbi habe- tur: Quod ſi aqua naſcitur in meo cuniculo, ꝗᷓ aqua vicino affert vtilitatẽ, licitum † eſt mihi in meot- 1 cere quicquid volo ad vtilitatem meam,& vicinum dicta vtilitate priuare, maxime cum animo nocendi id non facio, vt& eſtin!. I. J. denigq, ⁊ſf. de aq. plu. arae tenet gl.& Bar. in A.5. re videamus. Alſo auch vernas dieſer an ſeinem Teiche machen/ was er will/ Obauch dẽ Obern ſchone etzliche graſungen dadurch beſchedigt wuͤrde/ ſonderlich dieweil ſolches fuͤrnemlich von dem Vntern Nachbar nicht fuͤrgenomen jn zu beſche⸗ digẽ ſondern ſich ſelbeſt zu fromen vnd zu commodi. ren, derwegẽ auch des Obern ſchaden nit zuachtẽ/ den ds Waſſer ſo von dẽ Obern Nachbarn in ſeinẽ eich gefloſſen/ a radjhmezuſanmſ gf den Ne heswegen wol zadi 2 nen Oder dachhanten dC e Dannraſchens Aechtn deh nen thunrnd laſſenmag w 4 unewancsauch ſchenſen Prt de wofen ſelches vemen t och ſanam Nachbann ſchalt 19 anancrindemſanenene E aceeu ſemem beſten dadut G k 31 1 4 4 9 n Beunsabaeſchnitten der r. ain ſcn Brunkein Baſ 5 pasœwilex in fa 8* den lAbu.* fümented das 1 n Reſponſ luris. Decad. X1V. Reſp.VI. gefloſſien/ iſt ein mal ſein geworden/ daß mag er nit ſtawen vñ ander ſeiner Gelegenheit gebrau⸗ chen ſich zum beſten/ vnangeſehen/ deß Obern Schaden oder Fromen/ tex.« in l..§.illud La- beo. Fde aq. quot.& æſt ęl.inl ex meu ſf. de ſeru. ruſt prad. Et de hoc eſt etiam tex. in! ſccuti, 4 H. Ariſt Mhiſer. vind. Vbi t dicitur, quemliber in ſuo facere poſſe hactenus, quatenus ni- hil in alienum immittat. Weil dann dieſer Vnter Nachbar in deß Obern Nachbarn/ wed⸗ der grabet/ dammet oder ſtawet/ ſondern in dem ſeinen/ hat der Ober Nachbar dawieder auch 3 nichts zu klagen. Aggeribus namq; aquam ex ſuperiori fundo in meum inferiorem profluenté reprimere, auertere,& pro fun- di mei vtilitate comprehendere& deriua- rè poôffum, vt eſt in!.§. 2enig ait.& ibi gl. ſf. de a plu. ar. Quiddicemuse Reſpondeo, quod contrarium ſit verius, daß der Vnter Nach⸗ bar das Waſſer in ſeinem Teiche mit Daͤm̃en vnd Schlemmen nit ſtawen koͤnne/ dem Obern Nachbar zu Schaden vnnd Nachtheil Qd 4 probatur, quia inferiortvicinus contra an- tiquum curſam aquæ ex ſuperiori fundo de ſcendentis nihil in ſuo ſtatuere vel face- re poteſt, tex. fecundum Bar inl. qui luminibus. ibi ſtatum antiquorum æaificiorum; de ſeru-vrb. ruſt. in l. venditor.§. ſi conſtat. ibi uiſt talis con- „. fuetudo] ſ communia præd. Debet enim quis† vti tali aqua ex ſuperiori fando in ſuũ pro- fluente, ſecundum cõſuerudinem antiquã, vt ett inl præſes.ſe manifsſte.& de ſerui.& ag. Dieweil dann von Alters her diß Waſſer durch eß BVntern Teich in jtziger Maſſe gefloſſen/ mag es auch nun von ſime nicht auffgehalten/ oder wieder ſolchen alten Fluß geſtawet werdẽ. Zum andern/ kan kein Vnter Nachbar ein Werck von Gebaͤw oder Graͤben auffrichten/ oder machen/ dadurch daß Waſſer von obẽ her⸗ ab flieſſend dem Obern Nachbar Schaden zu⸗ fuͤge:welches da es geſchicht/ mag es der Ober Nachbar mit wieder keruge alles erlittene Scha dens abzuſchaffen/ im Rechte bitten. 1.1.§. I. 7. 2. Iii tertins. Ä.pen.& vl. fede aq pla. arc. Dieweil dann der Vnter Nachbar allhie mit graben vñ daͤmmen/ daß oben herabflieſſende Waſſer/ ſta⸗ wen/ vnd auffhalten will/ Dadurch denn/ wann Schnee Platz vñ ander Regen erwachſen/ dem Obern Schaden zugefuͤgt werden kan/ an ſei⸗ nen Wieſen/ Aeckern/ Weaden vnd Graͤſungẽ/ hat es der Ober Nachbar billich zufechten/ vnd daß ers hinderlaſſe zu klagen/ oder da es bereit 6 gemacht/ wieder abſchaffe. Neckrefert an no- cuerit ſed ſufficit quod nocere poſſit, vt in dictis iuribus, quibus adde.. Labeo ff deſtat. „ lib. Qaoties fenim opus manu fitab inferi- ore vicino, propter quod aqua pluuialis de cœlo cadens,&ex imbre excreſcens noce. at ſuperiori, vel nocere poſſit, actione de a- qua pluuia arcenda contra facientem tale. opus expetiri põt,: ext. in l. pua T. Tebatin.§.. Mde aqua plu. are. Nec fetiam refert, quod ta-* lis aqua cum a.lia mixta. vt inl. i. auit. Auch 8 2 nit wen ſolches Waſſer were/ welches ſtets Win⸗ ter vñ Som̃er Fluͤſſe vñ nit eitel Regenwaſſer. Nã& tunc vtilis actio cõpetit vel actione- gatoria, iux. l.z. etſi prius.&§. placuit f d.tit. Qiaf iaferior fundus iure naturali ſeruit 5 ſuperiori ad excipiendũ aquam profluété, contra quam, ſi quid operis fiat ab inferio- re, id ei negari boteſt, quaſi comprimendo, reſtauran do& teſtagnando leruitutem fundo ſuperiori inferre velit: propterea et. iam in factum, contra taliter operantem a- gi poreſt, iux. l. quotiens. y de præſcr. verb. Sic† enim quis agrum& fundum ſuum melio- rate debet inferiorem, ne ſuperiori noce- at, qui ſibi nullam ſeruitutem debet, iux.... §. Ae eo opere, ff.dæ aq plu. arc. quia taliter abu- teretur interior ſeruitute, qᷓ naturaliter de bet ſuperiori, quod fieri nõ debet"i inſam- ma. Sidẽ Labeo,& Sſe«. ſeod. Nec obſtant iu- ra in contrarium ſupra allegata. Nã præci- pue loquuntur de opere facto in fundo ſu- periori a Domino illius fundi, quia f ille fundus nullo iure obſtri ctus eſt inferiori. Non mirum igitur, ſi opus ibi factum non poſſit ah inferiore impugnari, ceteris pari- bus. Alhie aber in noſtro caſu facit inferior dominus opus in ſqo, per ꝙ nocer ſuperi- ori, vel nocere poteſt,&hoc non poteſt, ꝗa quodammodo f ſeruitute quadam ad boc obſtrictus eſt, vt permittat aquam ſic ex ſu- periori fundo profluentem per ſuum in- feriorem decurrere ſine ipſius ſuperioris impedimento. Secus autem eſt in ſuperio- re. Ille namque ibi facere poteſt opus, per quod inferio ri nocumentũ inferatur, quia quo ad illum caſum aquaf adinferiorẽ iu- re quodã familiaritaris fluit ſine facto ho- minis,& non iure ſeruit utis,& ideo impu- ne domiaus ſuperior in tali curſu nocere pote ſt domino inferiori: quo ad ſuperiorẽ vero, inferiot talem aquam recipit, quaſi iure ſeruitutis,& † ideo contra nihil noui in damnum ſuperioris facere poteſt, ſicut; probatur in iuribus ſupra in cõtrarium al- legatis, vtind.¹‧. Proculus&l fluminum.§.f.& ind.l.ſt in meo. Nec tefert, quod illa iura lo- uuntur de aquis ſubterraneis, Nam idem ius eſt de aqua ſupra terram ſine facto ho- minisprofluente. Paria fenim ſunt iura ſu- per terram& ſubtus terram, iux. l.i. C. de iu⸗ tera. Bal. in lLapilii, de ret diui. b Aaa 3 11 13 14 76 17 565 Dn. Ioach. Mynſ. luriſconſ. German. Diß aber will ich mitler weile nicht verfech⸗ ken/ wann der Vuter Nachbar ſeinen Teich dermaſſen anrichten wolte/ daß er jn im Zapffẽ wie er ſich vernehmen leſt/ dahin leiten wolte/ daß er dem Obern nit ſchaden ſolte/ daß alßdañ der Ober Nachbar dem Vntern ſein fuͤr⸗ nemen nit wehren kunte. Qua hæc † iura ꝓ auercẽdis damnis ſcripta tunt, non contta non nocitura opera. Atertius. d!/·H. ſien- dum. ff. de aq. pluæ irc. Es iſtaber gleichwol auch widerumb wahr/ das der Ober Nachbar cau- tionem damni infect von ime dem Vntern woegen ſeines fuͤrhabenden Thames vnd ſchle⸗ mens vmballer zukommenden Gefahr willen fuͤrdern mag/ Vnd iſt der Vnter Nachbar die auff erfuͤrdern zubeſtelle ſchuldig/ zuxtaæl. apud Trebatiu re.& l. Atteius.§. vlt ſf de aq plu arc. DPnnd zu der behuff oder zu erlangung ſol⸗ cher Caution kan jme nouum opus nuntiirt, oder bey der Obrigkeit erhalten werdẽ/ das jme ſolches zu vnterlaſſen/ biß er cauitt verbotten werd. /uxta. l. Eipulatio. c ſimilibus. de op. nou. nunc. Darnach ſich nun der Contulent in die⸗ ſem Fall wol weiter wirdt zurichten haben. Doch ſoll hiemit eines jeden beſſer bedencke nichts vergriffen ſein. RESPONSVM III. 2 Breſcriptio eius, quod mala fide poßidetur, de iure canonico non committitur. Dobitor obligans aliquem ſcienter creditori ali- cui, etiamſi creditor intra triginta aund nibil exigat, tamen est in mala ſide. 3 Scientia rei alienæ penes ſe exſiſtentis, quem in ma- la fide conſtiiuit. 4 Eides unla defuntli in heredem deriuatur, adeo, vt nec ex ſua perſona praſcriptionem, ſi velit, inchoare poßit. f ſhus ciuile ſcriptam: nonicum obſeruandum. 6 Nu canonicum in præſcriptionibus ſequendum, et- iam in terris imperii, ad euitanda abſurda e&s peccata. b 7 Drſcriptio in perſonalibus an etiam cum malafi- deproceda. S, Leges generaliter& ind ſtincte loquenter genera- liter debent intelligi. 9 Tempus non eſt modus inducendaæ vel tollendæ ob- ligationis. to Statutum ordinans, creditorem a debitore debitum intra decena vel viginti annos non exigentem, to- to debito cadere de iure nullum eſt,& irritam. I Kctio pænalis oadioſa est, nec exigitur id, ꝙ intereſt 12 Mala fides tollitur per preæſeriptionem. 13 Enorans non poteit eſſe in mala fide. 4 Mala fides eſt ſcientia rei aliena. 11 Creditor ſi nõſir in morayſine peccato retinet,&pra⸗ ſéribit, licet in mala ſide fit. 1 16 Dies interpellat pro homine in iis obligationibus, n quibus locis,& in quibus ca- quibus ſolutio certa die faciendaeft. Interpellario, qua inſurgit ex lapſu diei appoſhi 9 cacior eſt, quam interpellatio ex preſſa, ho Eſt facto induta. 32 ſeun 1 TPraæſcriptio daſane temporis, non currit contra pupillosiſed dormit. 7 79 DPraſériptio licet aduerſus defunctum ſit incho: tamen ſuperheniente pupillari ætate intenea 4 8 mit, Viresque deuuo recuperat, vbi ad pub 7. tatem peruen erit. 4 20 KReſtitulio in integrumintra quadrienniuma 52 pleta præſcriptione pupillis petenda et. 21 Tempus quadriennii petendæ reſtitutionis currii 4 tempore ſcientia completæ preſcriptionu, eſ us uns; eilhus 42 Lnoranti exackionem debiti ſibi vompelere, reſti. tutio in integrum conceditur, licet eti ſat maior. 23 BPraæſcriptio an currat aduerſus captuma Tunca. 24 Bensficium reſtitutionis in integrum datur capti⸗ uis, mai ribus& minoribus. 2) Conſequitur quis ſæpe ex perſona alterius quiypii quod ex ſua conſequi non poteſt. 26 Reſtitutis minorus non prodest maiori, ſecum ci. munem cauſſaum habents. 27 Tempus reſtitutionis abinitio eſt vtile. 2 Tempus petendaæ reſtitutionis non incipit cur ſum Juum, niſia tempore ſcientiæ és ſic est vtile ad jui principiuin. 29 Raſtirutionis in intégrum dis& efficaciaqusſi. 50 Excluſus non videtur, quem prætor ſe in iutegrum reſtituturum pollicetur. pra num..& ſequentibuauz. QYSTIO HVIVS KESpPONS .. 312 Praeſcriptio nulla abſque bona fide procedit,&s ſu= 1 Denunciatio extraiudicialis nunquam interpellat deℳ 17 ſiᷣde„Oſae — praſcriptionem Jiue longi temporis, ſiue logißimi. J dem fuͤrgeſtallten Falle der võ Fagaw iſ fuͤrnemlich dieſe Frage zweiffelhafftig vnd zuerledigen/ Ob ſich auch Heintzen von der Aſſenheim ſeligen Schweſtern vnd LandEr⸗ ben/ deme die Schuldverſchreibunge nun faſt in die;9 vnd alſo vber z0. Jahr alt/ derzo. Jaͤhrligen præſcription zubeheiffen/ zuſchuĩ tzen vnd auffzuhalten/ oder aber ob nit ſolcher Exception vngehindert/ die von Ißbruck/ die außſtehende/ vnd vnbezahlte Hauptſummen zuſampt den verſeſſenen vnd inbehaltenẽ Zin⸗ ſenatẽpore moræ zufordern vnd einzumand berechtiget/ jnẽ auch die bemelte Landerbe die⸗ ſelben zureichẽ vnd folgen zulaſſen ſchuldigꝛ Dirigat Dominus Verba mea in viam ye- riratis& iuſtitig&c., BNnach deme die gemeine Kay vn Baͤpſ beſchriebene Rechte beuorab/ in den plett⸗ ptionibus hart gegeneinander/ vnd derwegen die Rechts Lehrer auff zwey ſtuͤcke halten vnnd noch zur Zeit nicht einiz/ welches in duſen vnd dergleichen Faͤllen zufolgen/ vnd deman⸗ dern vorzuziehen ſey/ So iſt demnachauch dieſe gegenwertige Fragenicht wenig zweiffel hafftig/ vnnd zu beyden theilen Diſputirlich/ nichts deſtoweniger aber ſol die Vrag grini u, ren* Mu nen pnaeit, 35 4 , 5. nnceehaan 3 npa refuatanr 42 Tan reuatani a nung —nA refruar 4 venu ng ann 1 14 n rchjn. . aunnsn m, um du 21 1 aa A2 Snn nudetur, quem n Wr ratrrarn lcetar. rptuu zul. 40e bon 4 et 4n. † ſ uentilu. 1&SrIO HVIVYS NIA cnfürgeſtalltengalled en nenüch dieſe Fragezwe ß agm Od ſich auch an⸗ dam ſeligen Schweſten kel done die Schuldverſt 3h munde Nr) das hartgase iSala »5 .,ESatempene fienti Xh Reſponſ Iutis, Decad. XIII. Reſponſ. III. 5 lich vnd beſtaͤndiglich außgeecket vnnd außge⸗ fuͤhret/ auch wes man ſich dieſes fals zu halten vermittels Goͤttlicher Huͤlffe auß bewertem vnd vnuerleglichem Bedencken vnnd Rechts⸗ gruͤnden dargethan vnd angezeit werden. Demnach dann nuhn in guter acht zu ha⸗ ben/ daß ſich dievon Inßpruck in gegenwerti⸗ gem Fall nicht einer ſchlechten Schuldiforde⸗ rung oder Actionis pertonalis creditori ad- uerſus debitorem competentis, Sondern auß einer Erbtheilung der Großvaͤtter vnnd Muͤtterlichen Verlaſſenſchafft herruͤhrend:/ zu gebrauchen. Da dann nun den gemeinen be⸗ ſchriebenen Kaͤyſerlichen Rechten nach dißfals ſolte geſprochen vnnd erkandt werden/ wuͤrden die von Inſpruck weil numehr/ dann zo Jah⸗ re abgelauffen/ vnnd kein Nachrichtung vor⸗ handen/ daß die von Inßpruck oder jhre Vor⸗ fahren/ wieder jeden von der Aſſenheim zum wenigſten dieſer Sachen halben/ oder ſonſt in gemein von wegen aller jrer/ wieder jhn habede Anſpruͤche vnd Foͤrderung eine gerichtlich Ci⸗ tation außbracht/ oder daß er die Schuldt mit⸗ ler Zeit agnoſciert/ oder eine newe Verſchrei⸗ bunge von ſich geben/ Denn dardurch die zo. jaͤhrige præſcriptio interrum pirt, vnnd nicht durch andere Anmanunge oder Interpellariõ, ſo auſſer halb Gericht beſchehen/ pertex. in!- ſicut! cum notißimi, inprinc.& S. imo& illad. de praſcr.z0. vel z. tanoruml. vlt. de annal. excep. C. 1 Nam extraiudicialis denuntiatio fHunquã interpellat præſcriprionem, ſiue lõgi tem- poris, ſiue long ſſimi. pertexr. inl. alienam. Eibi ęl. e Bar. pro emt. ſequitur Fran. Balb tract. præſer. 5. Par. G. prin. q. uu. 1. Da man ſich a⸗ ber dißfals der beſchriebenẽ Baͤpſtlichen Rech⸗ ten verhalten vnd darnach erkennen ſol/ iſt auſ⸗ ſer allem zweiffel/ daß denen von Inßpruck die angezogene Verjaͤhrung nicht hinderlich oder abbruͤchig ſeyn koͤnnen/ ſonder daß deren vnbe⸗ krachtet dieſe jhre Anſpruͤche vnnd Foͤrderung fruchtbarlich vnd kraͤfftiglich moͤge angeſtellet werden/ angeſehen daß die bemelte Baͤpſtliche * Rechte kein verſaͤhrung des jenigen ſo mit boͤ⸗ ſem Glauben behafft zulaſſen/ c. lrim depræ- Këript. poſſeſſor de reg. iur. in Nun iſt aber gaͤtz ohne! daß der Schuldener der einen andern zu wiſſentlicher Schuldt oder ſonſt verhafft/ vn⸗ angeſehen/ der Glaͤubiger deßhalben/ inwendig z0 jahren keine Anforderung thut/ oder in an⸗ dere wege ſolches endet/ mit boͤſem glauben be⸗ 3 laden/5 cientiafnamque rei alienæ penes ſe exiſtentis, ipſum in mala fide conſtituit, vri patet ex! iem veniunt.& petitaus, verb. quid er- Lo. de pet. pered. Derwegen er auch nach beſage der angeregten Baͤpſtlichen Rechten ſich der Verjaͤhrung mit nichten zu behelffen/ oder zu entheben/ welch es au ch in den Erben vnange⸗ ſehen die von keinen Schulde wiſſent ſchafft ha⸗ 7 ben/ ſtatt hat. Nam mala fides defuncti in heredem deriuatur cum heres. vbi dicitur, quod ſuaignoratione defuncti vitia né cx. cludir, de aiuerſ. tem praſer. Idq; adeo verum eſt, vt necex ſua perſona, ſ velit, præſcripti- onẽ inchoare poſſit, ex communiori ſentẽ- tia, vbi ait Balb. 2. par.. pr. quaſtion. 12. nu. tr. &erquiſite Ant. Gab. in comm. conel lib 5.concl.5. Nuhn ſteckt hie der Knot/ ob man ſich in die⸗ ſen vnd dergleichen Faͤllen nach den beſch riebe⸗ n? Kaͤyſer Rechtẽ zurichten/ o aber die Baͤpſt⸗ liche Ordnungẽ zu folgen Vñ ſind nun etliche— von den Rechtslehrern der meinunge/ daß die Kaͤyſ Satzungen in den Reichs Laͤndernonnd wz dem Neich zugethan/ vnder den Sei ſtlichen aber/ vnd ſo dem Bapſt angehoͤrig/ die Baͤpſi⸗ liche Anordnunge ſtatt haben/ vnnd in Bbung gehalten werden ſollen/ Ferrarin pract in far. re- Hon ſ.rei con. in verb præſeriptionis. Wie deme a⸗ ber/ ſo iſt der gemeine Schluß der Rechtslehrer/ daß zuverhuͤtung vñ Abwendung allerhand ge⸗ faͤhrligkeit vñ ſuͤnde/ ſ aus depraſc iptionib. fuͤrnemblich herfuͤr quellen vnd gevrſachet/ dz Baͤpſtliche Recht/ dißfale auch in den Reichs⸗ 6 laͤndern ſol geuͤbt vnd gehalten werden/ brout tradunt Canoniſtæ, in a.c. vlt de præſcr r Sar. in naturaliter. n. S. de urp.& u/u ap. Caſtz. in f. ſequitur. S. ſi viam, de vſucap. Iail. 3.§. geue- ra. m. 18. de adq. poſſ. Bala.& Ang. in!. ſuper loui. C. de præſcript. Alc. rub, de praſcr. n. 489. Qua m ſententiam etiam ſequitur& probat Balb, tradt, de præſir. 2. par. 3. prin. receptam tradit Mynſcent. 4. 60*.6. Dz kein zweiffel es muͤſſe nach dieſer meinung in gegenwertigem Fall/ wofern ſie ſolte zu Rechte wachſen/ ſententiirt vnd erkand werden/ Als nem blich/ dz ſich Heintz mit boͤſem Glauben behafft ð z0 jaͤhrigen Ver⸗ jaͤhrung keines wegs zu wehren noch auffzu⸗ halte/ ſonð dz ſie derſelbe vngehindert die ſchuld nachmal abzutragen vnd zuentſetzen ſchuldig/ vnd derwegen/ dz ſie ſich nit in der Guͤte mit de⸗ nen von Inßpruck abfinden/ vnnd vergleichen wollen/ mit Recht fruchtbarlich koͤnnen beſpro⸗ chen vnd fuͤrgenommen werden/ /ꝛc. Vnndiſt dieſes in den actionibus darinn auff bewegliche oder vnbewegliche Guͤter ge⸗ clagt/ vnnd Foͤrderung ahngeſtellet/ auſſeral⸗ lem zweiffel⸗/ Obs aber auch gleicher maſſen in der perſoͤnlichen Elagen ſtatt haben/ wuͤrdt abermal zu beyden theilen diſpuuert, alſo daß mann kaum erkennen kan/ welche die ge⸗ nembſte/ vnd den andern vorzuziehe Weilaber auff dieſem Grund dieſer Fall ſonderlich ſtehet vnd beruhet/ muß dieſer ſtreit deſto gruͤndlicher vnd außfuͤhrlicher beygebracht vnd außgeecker werden. Vnd iſt nuhn eine groſſe Anzahl der Rechts Lehrer/ die da einſtimmig wol⸗ len/ daß inn Perſoͤnlichen Clagen der Aaa ⸗ von der Aſſenheim ſeligen Erben/ ſintemahl ſie 4 gute Glaubedeß præſcriptoris nicht noͤhtig ſondern erreiche die prælcriptio/ wenn gleich d poſſeſſor mit boͤſem Glaͤuben beladen jhre Krafft vnd Wirckung/ Arque itaiquodiure Canonico fpræſcriptio in perſonalibus et- 7 iam cum mala fide ptocedat, nec ſint cor- rectæ. AIl. ſicut&.l. omues. Vnd ſeind dieſer Meinunge vornemlich. Bart. in Iſequitur S. ſi viam. de vſurpat.& vſuc. l. Vlt. quemadmodum ſer. amitt.! hæc autem iura, de ſeru. vrb prad.lait prætor. Splane. ex quib cau. mai. Huiuſque opi- nionis fuit ante Bart. Hoſtienſis in ſum. de praſer. G. quæ tespræſcribipolſunt in prin. Iunoc. e. Cura de iur patr. in fi.&ec. quia plerique. de immu. ecele. Quamuis alitet Innoc. pofſit intelligi- gi. in d. c. quia plerique. vr dicit Alex. conſ. 143. col. pen. vol.2& Paul ine Vlt depræſcr. Idem por- ro in principali hoc articulo tenet Paul. in aquod cleritu. de for, onmp in caſu, quando de- bitor non tenebatur ire ad domum credi- toris 3&de. Vlt probal Caſt. in d. ſequitur.§ ſ1 Viam in caſu. quando verba diriguntur ad creditorem.& in d.! hæt aut iura. Idem Bal. ind.c. vlt. tranſit etià Steph. Auffin Apoſt. ad det. Thol. 74. Sic etiã tenet Guid. Pap. q. 1⁰9. qui ita dicit in parlamento Tholoiano& Del- phinaliiudicatum, vti patet ex A. deciſ. 72. Tholo. cum fmilib quos refert Antou. Gab. in cõm. conel. lib.. de præſcr. concl 4. unu.-d.. Hierentgegen aber iſt die groͤſte Meinunge in der widrigen opinion als nemlich/ daß die Baͤpſtlichen Ordnungen nit allein in denRe. alibus ſtatt haben/ ſondern ſich auch auff die Perſoͤnliche Klage vnd Forderungen erſtreckẽ/ vnnd daß beyderſeits ſo wol in perſonalib. als Kealib. in Verjahrunge der Guͤtter/ dGlaub/ als ein weſentliche vnd ſubſtantial requiſitũ- von noͤthen/ vnd ohn denſelben nit koͤnne voll⸗ ſtrecket/ vnd complirt werden/ vnd daß alſo auch dieſes Falls/ das ius ciuile durch das pontifi- cium corrigirt vnd auffgehaben/ wie da auch bey dieſer Meynung der groͤſte Anzahl der Rechslehrer beharret/ vnd bevorauß die gloſ. in al c. vlt, de præſ. in ver. bona fide.& in verb. quaſf. ciuilis. gl.in d.. poſſeſſör&ibi Dyn. de reg. iur. ind. Ioaan. And. in c. 2. de excep. in 6 Hoſi. inc. per tuas. in c. col. de dona. Ant. But in c. quod clericis. de for. cõp.& A.c. vde præſc. Ang. in d.! ſequitur ſi via. de vſurp.& vſuc& in rep.l. z. col. vl. C. de iud. lbi tradit, quod hoc procedat in tetris eccle- ſiæ etiam inter Laicos, ſed non in terris im- perii coram iudice laico. Idem tenet Bald. in diſp ſua incip. ſtatuto cauetur, quod venerator. per tut.& idem Balin l.. C. de præſcro. Vel a0,an. 7.1. C. de ſeruitut. Anch. in rop. c. ſi propter de reſt. 26.& in c. ſipoſſeſor.&ca. ſine poſſeßione. de reg. D. Ioach Mynſingeriuriſconl Germani iur in õ. Imol inl quib. dieb§. Dominu, de eoa G dem.&c. vl. de præaſc.& àli ſequitur. 5 ven Card in c. ſi diligentes. de praſer. Fulg. l eum nauiſ. ſimi.§. imo. Ode præſcr. 3o. vel z0. ann. Phil Fyan in d.c poſſeſſor. Cuman& Rom. ind. ſequitur, 6 viam Fel. inc. vlt. vbi hanc ſimiliter dicin 5 tenerideiure pat. Ioan. Crot in l.nemo potei elt. gat..& l.omnes populi. de inſt.& iur. Balb. jmalk. praſer. 2.p pr.n. I. Caſt inl. vlr.§ Dl. rem rat. ha. cum innumeris alis, quos enumerat Ant. Gabiſu citato loco:n.i. Cuius rei ratio reddirut, ddc 1 d. c. vlt. de praſcr.& d. c. poſſeßor. requirant fa- ctum præſcribentis, hoc eſt, poſſeſſionem. ideoque adreales producatur. Hoc autem caſu& ſimilib. non ſubſit factum vel poſ. ſeſſio, ſed tantum ſegnities& negligentia creditoris non petentis, Gaid. Dap ſuprada. nu. J. alleg: dec. Thol. 74. coque ura canonica ad correctionem iuris ciuilis prodita non ſunt ad caſum, quo loquuntur, extenden- da perl,præcipimus. in fi. ꝗ. de appelcun non.ex. de ele. li. 6. Nun iſt hie die Frage /welche opinio von dieſen beydenzufolgen/ vnnd dieweil deſſen die Rechtslehrer einig quod pro communic- reſit pronuntiandum. So wird auch dieſes Falles billich die letzte behalten/ denndaß dieſ von dem mehrern vnd anſehnlichern Theilſder Doctorn approbieret/ vnnd alſo communiot, iſt bey dem Anton. Gab. an gemeltem Orte klaͤrlich zuerſehen/ vnnd bekraͤfftigen ohn daß daß dieſelbe in vtroque foro tam ſeculaniã canonico, tam inter laicos quam clericos, ratione peccati zufolgen/ darnachuſprech vnd zuvrtheilen/ die gloſſ. in dict. aap. uli verb. quæſ. ciuilis de præſcript.& gloſſ. in dict. cup eqiſf. ſeſſorde reg. iur. in 6. Ant. de But- in d.sa. vlt, e praſer. Ioan. And. in c. 2 de excep. in. Ang.& lmu. in d.! ſequitur.§. ſi viam, de vſurp.& uſus. ilen Imol.inc. vl. de præſe. Anchar in c. ſine poſſeltune. de reg. iur. in. Præpoſtin c.. ſi quis per iriginta. ſide feud fue. controu. Cæpoll cau. 46. Bal.ſupcita- to loco, vbi adducit Alex. plurib. confiliis eã- dẽé opin. aſſerentẽ& vindicanté. Fuls unſ 123. Pan. Arc. vl. de præſc. in ſuo caſu, quadonò currit præſcriptio, dicit hocèt ſeruandum in foro ciuili. Idemq; in ſuis caſi b. affmat Caſt. in al ſequitur.& ſi via.Idem tenet ha Al. vl. de præſLanff: trac. de arbitr. videris Am G"¹ hup- cit. loc n. 5. d. conſi. 200. C& cõſi. 272.& con 2l, Eãq; cõiorem affirmat Math. Gribal initae com. opin. verb, præſc. Neq́; hoc abs re. beimũ enim A.c. vl.& c. poſeör, generaliter& indi- ſtincteloquuntur. Ideoque generaliter indiſtincte debent intelligi. I...§.& geners. liter. deleg. præſt. liſi quis ſic.& ibi Aitir ſun. al. iul 4 Quam regulam oumulate proſequitut dMns edig 44 octectionemiuris ciuil adec Alum, Juo loguun. Thracpimusin RCa 4 sdullich die lette hehalt 1 ammehrernvndanſchul ded toru axprodicret vnndal Sn dem Anton. Gab. an ts m. ch zuaſchen/ vnndöek Flt ſehbein vtroque fot Rin anico, tamintetlaicos Mid ac peccꝛt zufolgen /d zurrthelen/ degeſ. n auus de rsferit. G AESA 4 urins Amde A* „Hus Adine. eras (enmuf. ſitunde 1 3 4 1 I — 34 deſen dendenzufoggmmn 5 6 pronuntiandum. Go t 8 Keſponſ.luris. Decad. XIV. Reſp. VI. int quazmuis de in ius vocando, Imol. d.. ſequitur. S hi viam Fel. J. c. vlt. ſecundo rario d. c. vlt. Pec- catur nimitum eodem modo, imo magis adhus tum in actione perſonali, quam rea- li, eoque diſpoſitio capituli, quantumuis, cortectoria, ad hunc caſum extendenda, L- mol.d.& ſi Viam, atque ita tuendum Balb ſcribit, vbiſup. Vnd thut dawieder die angezogene ra- tio differenriæ nichts/ quod in actiombus perſonalib. nullum factum præſcribendis verſetur, ſed quod tantum negligentia cre- ditoris non petentis ſit in conſideratione. Dann daſſelbig hat keinen Grundt. Qui enim eſt in præicriptione hberationis, is vtique in facto eſt,& ius illud petendi, quo aduer- farius contra ſe habet, præſcribit, ohn das zu 9 recht verſehen, Quod t tem pus non ſit mo- dus inducendæ vel tollendæ obligationis Lobligationum fere, in prina de oblig. Eacti. vnd wird je billich von dieſer Meinung geſprochen/ nach demmal die nterp. die da ſonſt in der vo⸗ rigen Prineipal Concluſion etwas zweiffelhaff⸗ tig ſindt/ einhelliglich lernen/ daß ein ſolch ſta⸗ 10 tutum, darin t geordnet/ daß wann der Glaͤu⸗ biger von dem Schuͤldiger innerhalb zehẽ oder zwantzig Iharen ſeine Schuldt nicht einfor⸗ dert/ derſelben ſolt verluͤſtig ſeyn/ zu recht nicht beſtaͤndig/ auch in keinen weltlichen oder Geiſt⸗ lichen Gericht zu ſolgen ſey/ dan. And inc. z. de except. in õ. Bart. ſibi contrarius inl. omnes populi. dc iuſt.& iur. Imol. d. ſequitur.§. i viam Panor. CX Butr.in d c. vltim. de præſcript. Balb. in 2I par.3. princ quæſt. a. Eamq; communiorem innu- meris DD. auctoritatibus probat Anton. Gabr. in com. concluſ. lib. z. concluſ. 2. vnnd daß vornemlich derwegen/ damit kein Prſach zu Suͤnden gegeben/ vnd der ſe chuͤldige vber ſein boͤſe Gewiſſen ſich nicht mit Rechte zubehelf⸗ fen/ vnd auffzuhalten habe. Weil dann nuhn ſolches in ſtarutis keinen Beſtandt hat/ ſon⸗ derlich daß Suͤnde moͤgen verhuͤttet bleiben/ ſo muß ſolches auch in den legibus gehaltẽ/ cum vtrobique eadem ſit ratio. Cum enim in ſtatuto de perſonali puta debito diſponen- te mala fides reprobetur, cur non itidem in lege, vide eleganter Balb. d loco. Es wirdt aber dieſe communis conclaſio uin etlichen Faͤllen/ limitiert/ als erſtlich in acti⸗ onepœnali, f quæ quia datar ad pœnam odioſa eſt, quæ ſecundum ius Canonicum non exigitur vltra id, quod intereſt, c. frater- 12 nitatis 12. 9 2. per præſcriptionẽ frollitur ma- la fides. Ant. de But.& Imol. in d.c. olt. de praſcr. Balb. 2. part, princ. q. 133. n. 5.7. Zum andern/ in debitorcignorante, wiewoldz proprie kein 13 limitatio iſt Nam tignorans non poteſt el 14 ſe in mala fide, cum mala fides ſit ſcientia 9 rei alicnæ. l. qui bona. in pr. verſceterum, de acqu. rer dom. Panor. inc. Vlt. n. 14 de praſcr. Zum drit⸗ ten/ wann der Schuͤldiger nit in mora iſt/ vt quianontenebatur offerre, nec fueracin- terellatus, velper hominem, vel per la- pſam diei: Quo calu iplum ſine peccato letmere, eoquclicet in mala ſit fide, præ- ſcribere pleriq; exiſtimant, Pan. in eiquod cle- ricus de for. comp.&c alt. de præſcr. Apoſt. ad decif T holoſ.²27. Cuman conſ 6*. col. 3.in fiii. Alex co aſ. 214. col. vlt. vol. 6. Dec. conſ. 554 n. 10. Quam uis hoccaſu contrarium ſentiant, Imol in d. l. 15 ſequitur.& ſi viam& in. quib. dieb.&. Dominus de conſt.& demõſt. loh. Crot. inl omnes populi de iuſt. Ciur.& inl-nemo poteit. de leg. I. Eel in d.g. vl. Go- mes. Iſt. de act. inprinc. Auß welchẽ nun erſcheint/ dz etliche der Fuͤrnembſten Rechtslehrer/ in nicht geringer Anzahl der meinung ſeyndt/ daß wann gleich der debitor das creditum dem Glaͤubiger anzubieten vnuerpflicht Her auch deß⸗ halben in andere wege von dem ſelbigen nicht gefordert/ oder durch die Tagzeit interpelliert/ Demnach ſich der Verjaͤhrung nicht zu gebrauchen/ noch ahnzumaſſen/ vnd im Fall die vorige opinio dieſer ſolte/ von wegen der groſſen Menge der Doctorn vorgezogen/ vnd dar⸗ nach im Rechten geſprochen werden/ So befindt ſich auß der Hauvterſchreibunge/ mit Anotiert/ ſoviel daß vnangeſehen/ bey den Aſſenheimern dieſer Schuld halben/ in dieſer gantzen Zeit nicht Anfoͤrderung geſche⸗ hen/ ſie denach keine Praſcription fruchtbarlich fuͤrzu⸗ wenden haben/ Dann da dieſer der vorigen Opinion Innhalt/ daß wann der debitor in mora nicht iſt/ als daß er dem Creditori die Schuldt zu offerieren nicht ſchuldig/ auch ſonſt von jhme derhalben nicht erſucht vnd gemahnet/ oder daß er durch die angeſatzte Termin vnd Tagzeit nicht interpellieret/ alsdannn der Preſcri⸗ pton zu genieſſen haben ſol/ So erfolgt a cõtrario noht⸗ wendig/ daß in gegenwertigem Fall denen von Aſſen⸗ heim nach gelegenheit die Praſcriptio nicht fuͤrtraͤglich noch erſprießlich ſeyn kan/ Denn der Vertrags Receß mit A ſigniert/ außtruͤcklich vermag daß Anno der we⸗ niger Zahl 36.in den acht Tagen zu Oſiern 629. fl. in den Oſtern folgends 37. Jahrs 000. fé. vnnd alſo fort die vbrigen Reſte ſolten erlegt werden/ biß Anno 40. die gantze ſumma zuſampt den Zinſen/ erſetzt vnnd richtig gemacht werden/ eec. Weil dann nun dem nit alſo nach gelebt/ vnd Heintz von der Aſſenherm in der Zahlunge hinden bleiben/ vnnd ſeumig geworden/ So iſt ſeine mora damit gnugſam vnd vnwiederſprechlich dargethan vnd außgeführet. Nam in obligationib. quib. ſolutio certa die eſt facienda † dies interpellat ⁷ 6 pro homine ſe. 2. c. de iure Hnp Aaudeuams d con- tra. Scommitt. ſtip. cpotuit. de loc. Ai latio, quę inſurgit ex lapſi u dieiappo iti, efficacior eſt, quam interpellatio expreſſa hominis facto inducta, Bal: inl. verum. ſi cert. pet. Jaſcin l.ſ ex legati cauſu. de verb oblig. Decius in l. quodte col. vlt: ſcert⸗pet. Weil derwegen deß von der Aſſenheim mora ergreifflich/ da⸗ her/ daß er durch die Tagzeit der Bezahlung interpel⸗ liert/ So iſt keiner andern Foͤrderung vnnd Ahnma⸗ mung von noͤhten geweſt/ ohn da dieſelbige/ als droben angezeiget/ der Wirckunge nicht/ daß dardurch die Verjaͤhrung gehemmet vnnd zertrennet hette muͤ⸗ gen werden/ vnnd ſeyndt auch jetzo Heintzen von zhæcj interpel- 17 D Joach. Mynſingeri Juriſconſulti Germani fahr en/ in Gott verſtorben/ vnd den jitzigen Kla⸗ gern in jren Kindlichen jaren abgan gen. D aher vermutlich/ daß jnen von dieſer Trantactis 1 vnnd jnen bevorſtehender Schuldforderunge nichs wiſſentlich/ vnd derwegen auch uichts u machen vñ zufordern gewuſt. Ob derwegewol wiederdie ignorätes auch dielögilkämitem. poris prælcriptiovor ſich gehet. 2. rus z, F9. ibi Bal Cde praſcr 3o an. Bar.in!,1.H qouauiem 21 de itin. actuq, priu. Pau. cap.= c. vigilanti, Sanh audientik de prajc. So wird gleichwol de igno. ranti in dem Fall auch den maioiibasdieke. ſtitario mitgetheilet. Bar. in. ,1.§ uu autem Deér ęl. in l.i. C. 3e pat por. Pa. d c. vigilann zinß. Wie viel mehr wird ſiede minorid indulguet vr per& allegata,& atttngir Paninde, 1,9 15 ſc„. Vñ findet vber diß die Reſtituro nitallein auß de angezogene Gruͤndẽ ſtatt /ſondn auch daher/ daß vnter an dern ein Bericht angez eigt daß Martin võ Inſpruck Emels ſelzger Son lange jar in d Turckey gefangẽ/ vñ vber. ſa 10 Aſſenheim Erben die angegebene Hauptſum⸗ men zuſampt den verſeſſenen Zinſen/ ohn eini⸗ ge Außflurh vnd Behelff zuerſtatten ſchuldig. Vã geſchicht das viel mehr darum billich/ daß in erzehlug dieſes Falls angezeigt/ daß nach ab⸗ ſterbe Bernharts von Aſſenheim Schweſtern jre Kinder in pupillati ætate mehrers Theils geweſen. Vñ derwegẽ/ weñ gleich in dieſem Fall nach Keyſerlichem vnd nicht dem Baͤpſtlichen Rechten/ wie doch nit ſolt gevrtheilet werden/ die angemaſte Verjahrunge die Zeit vber ge⸗ gen ſie nicht fortgengig ſei oder jre Wirckun⸗ ge erreichen/ oder beweiſen koͤnte/ den helles be⸗ wertes Rechtens. Quoad † contra pupillos non currat longiſimi temporis prælcri- ptio, l. vlt. in in C. in quib. cauſtis in in uteg. reſl. non eſſe neceſſel,ſicut C. de praſcript 3o vel 40. ann. Quo caſn non dicitur interrumpi prælcri- 19 ptio, ſed dormire. Nam †licet aduerfus de- functum ſiciHleoata, tamen lupetueniente pupillati ætate inte ea dormit, vireſq; de- nuo recuperat, vbi ad puben tatem petue- nerit, atque illa tempora deinceps coniun- gantuar& continuantur cum priosib. quæ compleuerat defunctus, vr colligicur exdl. N ut. circa med.& notat Balb.i par. 6 prin. num. i. & 11. Nun iſt aber auß dem Bericht nit befind⸗ lich/ wie lange Jah Bernhardt von Aſſenheim Schweſtern/ benannte Kinder/ in jren Kindi⸗ ſchen Jaren oder in pupillart ætate geweſen. Derwegen auch auff dißmal nichts gewiſſes darauff mag geſchloſſẽ werde. Dieſes gibt man aber zu außfuͤrlichem Bericht/ wo ſich befin⸗ den wuͤrde/ daß wenn die Kindiſche Jare abge⸗ zogen/ die 30. Jahr jetzo noch nit verfloſſen/ die Sachen vnzweiffelhafft/ vnd dieſe Perſoͤnliche act io noch nit durch die Verjaͤhrung erloſchẽ/ Woaber vber die pupillarem ætatem 30 Jar verloſchen/ ob auch dieſes Fals die Kettitutio in integeü ſtatt habe/ per à! ſicat Cibi 21.C. de Ppraſ. z0. vel 4,an,&!. in hi& ibi Od. Cin qui. o cau in int. reſt. noneſt neceſſ Welche Reſtitutio iner halb 4. jarn nach erfuͤlleter præſcription muß gebeten vnd geſucht werden/ pe⸗! vlt. C.de 21 temnp.in int. reſt. Wiewol das quadriennium allererſtatem pore ſcientiæ, quodcomple- ta ſit præſcriptio, anhebt zulauffen/ daher deñ auch das principium ſolches quadriennii v- tile von den Rechtsgelehrern genant, licer po⸗ ſtea ſit co ntinuũ, exemplo 1uſt. in a.l. vl 2 aſin S. rurſus nu. 18. Inſt de act Pan. e.i.n. vl de praſtr. Fr. Balb.i.par. G.y prin. n. 18 Gomez com. Var. z6, tom. ²2.7,14. nu.g. Vnd gebuͤret jnen die Reſliru- tio dieſes Falls ſo viel mehr darum̃/ daß bereits der von Aſſenheim Schweſtern kurtz nach dem auffgerichten Vertrag/ daher dieſe Schulde nit cormue piæſens geweſen. Deſtobwoleil⸗ che d Rechtslehrer nit ohn vernuͤnfftige vnder⸗ hebliche bedencke d Meinung ſeyn/ daßwieder einè von de Feinde Chriſtlichẽ Ndamens gefaͤng⸗ lich weggefuͤrthen die prælcriprio f eben ſowol?z doimu e, vñ jren Lauff ſtill halte/ als m andern Faͤllen/ ſo ð Pan. iuc. ex:ranſuniſſa depreſer. vnd der Balb. 2 p pr. c. nunc venio, erzehlen: Soritt doch die gemeine opinio fuͤr dieſer her/ dasmn de Fall die præſcriprio jr Krafft erreiche/ jedoch es hab ð Gefangener dz beneficiũ reſtiturio. 24 nts. Pan ic ex tranſaniſſa. n..2. Vbi hancſen- tentià Inno. aſſerit, eãq́; de iure veriorè di. cit, q ãuis altera ſit æquiot. Bal.J.p.n.n 21V. bi cä diſtinctionib. Pan. Ae. x tyiſim'ſa ecu. tus ex plicat. Daher daſ erſcheinet, ꝙ exted. capitib. minorén:tatis ignorãriæ,&captiui tatis die reſtitutio, im Fall die prælcriptio zu rechte ſolte zuerhebẽ ſein/ ſtatt gewinte koͤnne Es wolte hie aber die Frag fuͤrfallẽ/ ob auch diete. ſtituuio allè koͤnte zu gut komt/ in qua quæſt. Piertim, ꝙ ad capira duo minorénnatis& captiuitatis ſubſiſto. Denn ob wol wahr /ond in etliche gewiſſe Faͤllen vorſchen/ ꝙ gsflepe ex plo na alteriuscõſequatu: Cpex ua c5 ½ 3 nõ ptsiſſet, vt videre eit apud laſiin ſemis pati. Cde oll So were doch ſolches in dieſe Fall gefaͤhrlich zu decidiren ropter! vnne. C ſiiss um d rel poſt vbi cõtrariũ reſcriptũ eſt relttu- tionẽ †minoris ſc. nõ ꝓdeſſe maioti lecut cõem cãm Habéti. Vnñ ſolches geſtalte Sache nach ſo viel mehr darum/ daß dieſe actio exl. tab. Aiuidita per l. heredes inpr fa. hers.! 6 24. ti. lipacto ſucteſſörum. C. de pact ander welt als waſi es eineobligatio indiuidua/ vt per glo.& Bar. dl. vnica C. ſin com ead.ctau. Auß dem dritten capite ignorantiæ wolte Inen ſaͤmptlich zugleich die reltitutio gebuͤhrẽ/ wo ferꝛn ſie bewehren vñ eidlich erhaltenmoͤch⸗ ten/ daß ſie allererſt vnter 4. jaren oder weniger dieſer Schuld jnnen geworden/ vñ vor der Zeit keine Wiſſenſchafft deroſelben gehabt/ vnnd jr⸗ ret nit wie lang oder kurtz nach Außgang der dreyſſig Jaren jnen ſolches kund vnnd wiſſend worden were. Dann wie droben geſagt. Tem- . 27 pus †reſtitutionis ab initio eſt veile, welches zuvor auß in ignorantia ſtadt hat/ vnde ele⸗ ganter Balb. r ar. 6 prin. n. 29. verſ. notand. ait: Licet quadriẽnium, quod daturad pe- tendam reſtitutionem atemporelæſionis, fit continuuma in progreſſu tamen vtile eſt in initio. Ideo occurrit, antequã quis poſ ir petere, aut probabiliter gnoranti. Vn- de ſi quis ſtaret per do. annos& probabili- ter ignoraret læſionẽ, poſſit ſempe r petere reſtitutionem in integrum. Quiatempus 2³ petendæ reſtitutionis non incipit eurſum egementopiniofifrdi N Gefangenerdzbenet „mcexwer wiſ1ne.&dIS lonaraſferit,cigy deiſ=kh inn dteraſt xquiot.- Au 2 ach'ontb. Dan Ar.er Ppeat. Daßerdatcſcht Sit d.minoremtatls igdo 10 ddie t eteſtrutio im gallde 4 ter wadedeſein ſag ds d e Fragfirfal? X ada dee Fragftral a 5 8 1 ea aMköntezugut kolis E „adcapita duomſ hüſolche*7 in ad! 2 1un to. Demno de .„ lclld TI ſea, ſrle 9..„o— ſuum niſi atempore ſcientiæ,& ſic eſt vti le ad ſui principium. Ita dicit ſingulariter Bald. in I. fatllum. C. ſi ex falſo inſtru. Caſt. inl. vlt. Cide dol. vt refert Zaſin S.rurſus Inſt. de aci. Et quamuis laſin eo loco de hoe dubitet, tamen dubitandum non eſſe aſſeuerat,& probat Balb. d. loco&4. par. 4 prin. 29. nu. 10. Auß welchem nun ſo viel erſcheinet/ ob wol zu⸗ beſorgen/ daß denen/ welchen die Zeit der Reſti⸗ tution verlauffen/ deren Reſtitutio, welchen die Not gebuͤhret nit viel vortragen oder Vor⸗ theils ſchaffen vnnd zuwegen bringen moͤchte/ daß ſie demnach dieſen Weg ex cap. igno ran. tixæ/ weil ſie die Vnwiſſenheit als zuvor vermel⸗ det/ ſamptlich fuͤrzuwenden zu jrem beſten zu⸗ gebrauchen/ vnd vorzunemen hetten/ vnnd da⸗ durch zu dem jenigen daß jnen durch die Ver⸗ faͤrung entzogen vnnd abgezwackt/ wiederumb 29 kommen koͤnten. Ea enim vis f eſt reſtitutio- nis, vt per eam in ſtatum illum, in quo erãt Jante completã præſcriptionem reponan- rur, gl in c. 3. circa fin. de in integ reſt. Vnd noͤ⸗ gen alſo nach erhaltener Reſtitution dieſe jhre Schuldforderunge wider H. von Aſſenheim Schweſtern vnabweißlich anſtellen. Neque a Snim is videtur excluſus, quem prætor ſe in integrum reſtituturum pollicetur,7.5. de in integ. reſt. l. u. de reg iur. Wie deme aber/ ſo helt mans geſtalten Sachen nach vngezweif⸗ felt dafuͤr/ daß dieſes angezogenen Rechtlichen Mittels der Reſtitution im gegenwertigẽ Fall nicht von noͤthen/ Alldieweil der fuͤrnembſten anſehenlichſten Rechtslehrer Meinunge auch in der groſſen Anzal vnd Meinunge dahin ein⸗ ſtimmig ſchleuſt/ daß ſo wolin den Perſonalib. als Kealibus actionibus die beyde cap. vlt: ge .. Relponſ luris. Decad. XIV. Reſp.VI. — it de præſer. vñ poſſeſſor)deregr iur. in 6. ſtatt habe/ vnd daß keine ſ præſcriptio abſq; bona fide 31 Vergengig vnd bindig ſein ſolle. Darauß denn ſchließlich erfolget/ daß derowegen noch H. von Aſſenheim ſeliger/ noch jtz ſeine Schweſter ſich d verjaͤhrungen zuruͤhmen vnd auffzuhalten/ ſondern daß ſie deren vnbetrachtet denen von Inſpruck die obgeſatzte Hauptſummẽ zuſam̃t den vnerlegten Zinſen zubezahlen vnd abzutra⸗ gen ſchuldig. Darauff ſie dañ auch die von In⸗ ſpruck im Fall ſie ſich wiederſetzig machen/ vnd in der Guͤthe nit finden laſſen wolten/ zu rechte zuſprechen vñ zufordern/ werden auch ſolche jre Forderunge im Rechten vngezweiffelt erſtehen vnd erhalten. b KESPONSVM V. SVMMARITA. 1 PFater in linea collaterali de iure ciuili eſt in pri- mno& ſecundogradu. 2 Maritus ad ſucceſſtonem vxbri⸗ ſuæa nullatenus aamittitur quamdin exſtat agnati velcognat.. Maritus& vxor quando ſibi in ſolidi ab inteſtato proantiquo iure ſuccedant. 7 T ori abſqp heredibus aſcenden tib.& deſcenden- tibus defuntæ quis ſuccedat, tam iure ciuili quam Saxonico, maritus ne an fratres,&e n. 2. EFrater poteſt pecuniama ſorore Hibi delatam, per hetitionem hereditatis petere, ſibi reſtitui ab eo, qui poſſidet. s Aclio cui datur, ei multo magis datur excepuio 7 Nei ſuæ quilibet est liber moderator& arbiter. Adminiſtrationem rerum ſuarum liberaã in genuir pominibus adimere iniquum eſtpræſertim in te- Rando. „ Kenunciatio iuris teſtandi nn præſumitur. 15 Lura plura ſi alicui competut, vnoremiſſ, alteruns remiſſum non videtur. it Pactum de futura ſucceſſione viuenti⸗ afirmati- uum prorſus non valet nec vllam penitus obliga- ionem inducit.¼. 12 Pactum de iure ſucceſſionis amittendo hegatiuum- nullius eſt roboris. b i3 Contrahen:, remitten: hiue ratificans aliquid HPHo aliqua futura inductus ſe ipſum fallit. 1 Heredis inſtitutio vel exheredatio non reſultar erx verbis in contractibus prolatur Patta contra bonos mores illicita ſunt. is Valta de futura ſuoceſione etiam expreſſe facta, & ſcipulatione Vallata in iure improbantur. 1 Patta de futura ſucceſſione ſunt contra bonor mo- rFes&æ liberam teſtamenti factionem auferu u, DVotumq, captandæ mortis inducunt. 15 Patta de futura ſucceſſione, etiam iuramento val lata, non teneitt. Secus in pacto negatino, illud enim licet pſò iure ſit nula lum, täamen ſi iuramentò cönfirmeturest ſer- huandum. b 19 Solutum eſſe vel debitum pariã ſunt. 20 Acliones& debita dicuntur eſſe in dominio noſtro, aadeo vt qui actionẽ habet rem ipſam habere vi= deatur.„„„“ 21 Querela inoſficioſi teſtamenti contra reſtamentum ſororis vel fratris non datur fratribus& Jôrorib Fallit, hi runpis perſena heres ſcripta fuerit, æ 1³ portet. nu. 22. 23 Sperans vel ins habens ſucteſſionis Rttimeat ſe frau- dari poſſe iſto iure,in poſterum potest ſibi ius fue- ceſſionis reſeruare. 24 Pattum conſeruanda ſncceßionis de iure ſubſcſtit. Teſtandi facultatem in genere habere ſucit, licet ſuper cunttis rebus, in quibus alteri iam ius quæ- hirum, ea facultas ſe non extendat, neoſuper cun- ctas perſonas. nu. 26.. 11 27 Conſuetudo teftandi non tantum de bonis particu- riter, ſed etiam vniuerſaliter, introduci poteſt& valet: nec debet cenſeri bonis moribus repu- gnans. num. 25. 4“ 29 Paètis conuentis ſtandum eſt etiam ſi a iurt com- muni recedatur- 30 Prouiſio hominis ſiſtit& ceſſare facit prouiſionem legis. b 31 Contractus& palta Hecialia ex conuentione legem accipiunt, Wilkuͤhr bricht Landtrecht/& eius prouerbii vis eſicacia. nu. 32. 33 Pattum quod contraltui aquiparatur vnius con- ſenſu diſſolui nequit. 3 Actus qui habet originem ex voluntate duorum, non tollitur ex vnius conſenſu. 31 Contrattus eodem modo diſſoluitur, quo conficitur. 36 Lus alicui quæſitum ſine eius facto tolli ſiue adimi non potest. 37 Quod ſemelplacuit, amplius diſplicere non poteſt. 35 Conſilium ſuum in alterius detrimentum nemo po⸗ test mutare. 39 Iluſio& variatio vitanda eſ. o Conſenſus verbis dubiis ſemel praſtitus, irreuoca- 41 Conſentiens ſemel reſeruanti ſibi ius ſuccedendi, conſenſum ſuum amplius reuocare non potest. 42 Conſentiens contractui,iura ſua perdit. 43 Conſentiens rem ſuam ab alio alteri legari, actum illum impedire per pœænitentiam non poteſt. 44 Couſenſus videtur habere ſpeciem contrattus. 4 Conſentiens contractui, iura ſua irreuocabiliter perdit, aliena confirmat. 1 46 Patronus conſentiens donationi factæaliberto,eam non poterit poſtea reuocure. 47 Eilius conſentiens patri donanti omnia ſua bona, non potest ſuas donationes, tanquam inofficioſas iufringere. 4½ Filius conſentiens alienationi feudi, conſenſum il- lum reſtituto pretio reuocare non poteſſtſt. 49 Contractus ab initio ſunt voluntatis, ex poſt neceſſi- tatis. go Lura ſuo remittentibus non datur regreſſus ad illa. † RKenuntiatio omnis periculoſa eſt. I2 Ius alteri quæſitum reuocari non debet. I3 Prouiſio teſtatori facta ſernanda eſt etiamſe ſit lu- cratiua nec de euictione obliget. I4 Heres ex teſtamento inſtitutus ſi adierit heredita- em tenetur alteri parti, cui facta et conuentio ad obſeruantiam eiuſdem. II Heres reputatur eadem perſona cum defuncto. J5 Actio quem de euittione tenet eundem agentem repellit exceptio. 57 Bona ex ſucceſſionibus vulgo Erbgelt dicta ſi dies ſolutionis nondum venerit, proximis heredibus ab inteſtato deferuntur. 1 72 De, ſhata zu quicquid fieri pote st, illud etiam fieri 8 3 75 Conditio ſi viuet ex natura actus ſubintellgitur. Dn. Ioach. Mynſing.] uriſconſ. German. euim caſa etiam fratrem& ſororem inſtituereo- r5 Lex vel ſtatutumſi deferat aliqua bona alicu'⸗ bonis alteriuns, ſi ille ſit prægrauatus non pereft 2 ium ad pias cauſſas de bonus alteri reliti, teſt 8 yé pro Dato ſeu legato non habetur quodab u7. ſaeu legatur, qui de iure dare vel legare 6o Bona alege velſtatuto delataalicut abe cauſſam quidem legaripolſunt multo minus ali 6: Teſtator non poteit alicui in teſtamento auferye,, eiiure ſtatutario vel municipali conceſſam 4 non d0 teſt. potest per pactum& econtra. 63 Pactum magus operatur quam ſtatutum& quadã poſſunt Heri per pactum, qua per ſtaturum el. cari nejueunt. 6½ Actus duo vel plures in oontinenti facti, eodem die eodem loco,& coram eiſclem teſtibuu, videntun correſbestini& vnus celebratus contemplatione alteriu‚s. 6.½ Confeſſio dotis ſi fuerit facta,&s in continenti ſe. Juatur prouiſio, videtur facta pratextu pramiſe . Honas. b 6s Frater dotare viſus ſororem animo donandi, ſaa. dem die appareat inſtrumentum quietationufa- ctaper ſororem fratri,præſumitur dotaſſt contem- platione illius quietationis. 67 Actus in continenti ſubſecutus oſtendit& declarat voluntatem in actu præcedenti. 6 5 In continenti qua fiunt cenſentur ineſſe. 69 Renuntiatione& pattode ſuccedendo ceſſante, ob- ligatio vel ſolutio pecuniæ promiſſa cellare, imo plane euaneſcere debet. 70 Conuentiones& promiſſiones reſpettiuales vno non implente, nec alius implere tenetur. 71 Tranſactio ex parte duntaxat ſubſiſtere non pueſt eſtque vltro citroque obligatoria. 72 Exceptid implementi non un queæ ſit& oua ope- retur. 3 73 Renuntiare aliud eſt promittere vel facere paltum aliud. 8 7½ Promiſſio de vendendo noõ eſt venditio, nihilominus veuditio remanet in viridi, donec actualiter fiat. 76 Prouiſionis ſoluendi eſfectus de neceſſitate confer- tur in tempus vitæ eius, cui promiſſo fatta eſt. nalem.. 77 Conditio ſi viuet non facit obligationem conditio- 75 Conditio ſi viuet, non minus impedit natiuitatem obligationis quam expreſſum. 79 Tranſmiſſionis& obligationis hfeltus diuerft 90 Obligatio ante euentum conditionis non naſcitur 91 Patta ſub conditione facta, non poſſunt de iure ſor- tiri effectum, ſi res in eodem ſtatu permanſerit & conditio impleri impedita fuerit. 4 Dolo facit qui petit, quod eundé reſtituere oportet. õ3 Heres inſtitutus ex teſtamento ſi adierit heredia- tem, tenetur alteri parti, cui facta eſt conuentu ac ſtipulatio,ad obſeruantiam ditta conuentu- nis atque ſtipulationis. Pactis conuentis ſtandum eſt, vtut a iure commi ni recedatur. 5/ Prouiſio hominis facit ceſſare proniſionem legis. Remittens vnum ius quando alterum retineat. déõ Mquipollentia ſunt, quæ eadem vel maiori ratid- ne nituntur. b 77 Ex æquipollentibus quid fiat, non refert. “ 764 Paltum illo datur o ne ad pia — e e n Ls uetatzang. an eatnan ſſernaa Gantarem m A0n pracedenii 2* 3 Wmexri zua fent cenſentur. N eeenstaane I abiede ſuctads dh. ad vel ſalat erunus run ateſtrr Aebet. vnntaand& remuſſona e im Niente net auu inylere tere—, nſalin ex narte duntaxat*& ar vine ctraae abbaõxHGf uementi nun ſerun 8 1 nrurr alud ef remitter dn 44 . 7. deu j risct ex tatarsde-h in an junus ucnai cftau de ten dacitabir Su nn 1 pisct Be2, acu¹ 4 1 Am 24 rusd, 108 N — ru&ſ„εα⁷„prſ 99 u 91 In toncluſione tota vis tota conſiſtit. 92 Hcreditas pacto dari non poteſ. wrr inor. Mhaſornen im dehrnaſmmmen g, er drrr„ pann rtſanns ea 29) D. 0s Conditio deficiens pro non facta bahbetur. 109 Conqditio expreſſa impedit natiuit atem actionis. Item au1 Promiſſum ex pacto licito bona hde ſeruandum Ans Oöligatione principalis ſublata, acceſſoria, vi it re a tededini ren aln A 113 Inſtrumentum& hypotheca principalem obligario- aucid rrmauer m vrrid dol& d10O tnpar nite nunciy9 D anut 1n in, us Promilſum indebité reuocari potef. 121 Cauſu, non titulus allionis; eſi ti ſpiienda. int obſeruantia,& renuntiantes ohligare videntur. 29 Multa ducuntur& promittuntur, quæ non fiunt. „0 Multa tractantur, Jue non perfit untur. 4 Pacta reuocari non oſſunt. 95 Reſeruatio& conuentio ſuper re particulari, conſer- uanda& recuperanda vita, valet, ſi ſalua interim 37 Teſtandi liberam facultatem nemo ſiui auferre po- 4 maneat libertas teſtandi de reliquis ſui non ſubie- d6 Res de facili reuertitur ad ſuam priſtinamm naturam. 97 Suſpitib fraudis ac doli, vel turpis conuentionts, ceſſar in perſonis illuftribus& legalibus. 8 Pactum iuratum obligat, ſi non ſit contra bonos mo- reas natnt ales, ſed ſaltem contra morer ciuitati. 99 Approbatiò contractus iu dubis extenditur ad omnes eius appendicc. b 100 Appfobatum ſemel, reprobari deinceps non po- oi Volensi non fit, nec fieri poteſt aliqua iniuria. 102 Iuri pro ſe introducto quilibet renuntiare po teſt. 103 Iuris exſecutio nullam meretur iniuriam. 0⁴ Conſuetudo palta non roborat. bitum quod eſt de iure proprio; non dicitur me- „ono,,,,, wo Paria ſuni principio hon exffitiſſe,& exffitiſe.ſea non habuiſſe eſettum. 107 Fieri aliquid non ſufficit, niſi ſortiatur effeclum. in atita. 1 no Quod uon eß, in ex ewutionem non poteft deduci. 1 kypothecæ ſubſiſtere non poſſunnr. nem cui adhæreant, requiruntj. 717 Acceſſorium ſine principali non conſiſtiiu. mu15 Oöbligatio vbi non eſt, ibi non poteſt intentari efficax aliqua actio ex inſtiumeuto inutili& caſſato. ir6 Inſtrumentum iniuſie ab alterò retentum poteſt con- dici& repeti altione perſonaiu. n7 indebitum datum vel ſolutum reuocatur condictione indel iti, vel ſine cauſt. — ai9 Inſtrumentum& pautum in eo factum ita inter ſe con- exa ſunt& colligata, vt obligatione ſublata, inſtru- mentum quoque tolli neceſſurium ſit. 120 Actionis formula& nomen hodie non curatur, quin imoò expreßio actionis iam eſt ſuperuatua. nem facti, in der Schuldſachen ſich ¹z wiſche dem durchleuchtigſten/ hoch⸗ gebornen Fuͤrſten vnnd Hein/ Heirn J. E. Fuͤrſten zu A. vnnd Graff W. zu B. erhal⸗ . tend/ hab ich ſampt den darauß gezogenen Reſponl luris Decad.IIII ReſpontV. Palka& renuntiationes de non ſuccedendo in viridi ʒJe vberſchickte Informauio⸗ § Nechsfragen mit allem fleiß durchleſen vnd er⸗ wogen/ vnd nach dem in erwehnter Informa⸗ rion eines Teſtaments/ ſo weiland Fraw E. wolgedachts Graff W. geweſene Gemaͤhlin hinterſich verlaſſen/ meldung geſchicht/ vnnd aber deſſen keine Copey vberſthice worden/ ſo kan auch de validitate vel inualiditate ſol⸗ ches Teſtaments nichts eigentlichs geraht⸗ ſchlaget werden/ Ob es an jhm ſelbs kraͤfſg vnd in ſeinen ſolemnitatibus oder Zierligkei⸗ ten beſtehen konne. Deeo enim, quod in fa- cto conſiſtit,& cx Teſtamenti clauſulis Petendum eſt, iudicium ferri; nec debet neqh poteſt. Vnnd wird derhalben noch zur zeit fuͤr vnnoͤhtig geachtet/ allhie ein gemein weitleufftige Anzeige zuthun/ durch was mit⸗ tell/ vnd welcher geſtalt die Teſtamenta moͤgeil von echts wegen impugnirt vnd vmbgeſtoſ⸗ ſen werden/ ſonderlieh weil man ſich eſſener FG&. C.deieſtement. Er de iniuſf. vup& unrit,nen Inſtit. de teſt. ord Et quibus non eſt perr iſ. fac.ieſt. jederzeit leichtlich zu erlernen hat. Aber auff die hauptſachen zu kommen/ ſeind in gegenwertiger Geſchicht drey vnterſchiedli⸗ che Faͤlle zu erwegen. Erſilich do das angezo⸗ gene Teſtament/ wegen etlicher maͤngelvnnd opnterlaſſenen Solemnitèten oder Zierligkei ten callirt, vmbgeſtoſſen/ vnnd die Sach dar⸗ durch ad cauſſam inteſtati gebracht werden koͤndte/ Ob dann dißfals Fraw E. die ⸗6000. Thaler/ ſo jhr von jhrem Herrn Bruder/ dem Zuͤrſten zu A. verſprochen/ auch ſchon allbereit dauon/ 5000. Taler erleget worden/ vff hoch⸗ ermelten jhren hertn Vrudet/ oder aber aufffh⸗ 5 Gemahl Graff W. vererbet vnd gebracht habe.“ Zum andern/ do das Teſtament beykraͤfften bleiben ſolte/ ob dann dißfals der Fuͤrſt zu A. laut der obligation ſchuͤldig ſey/ Graff W. von B. als inſtituirten Erben/ die hinterſtelli⸗ gen 61000. Talel in jetzt angehendem Oſter⸗ marckt zu bezahlen vnnd entrichten zulaſſen/ Oder ob S. F. G. ſich wider des Graffens 7 kunff Klage rechtlich ſchuͤtzen vnnd auffyal⸗ ten köͤnne. endtenenoleen, Weßmmzeage dachter Fuͤrſt zu A. die jetzt beruͤhrte Summa Geldts Graffen W. zu erlegen nicht ſchuͤldig/ wie vnd welcher geſtalt dann S. F. G. die ob⸗ ligarion vnd Kenſeräun vber die 6)000: Thaler von Graff W. wider koͤnne vnd moͤge vindicirn,. Erſte Frage. Was den erſten Fall anlanget/ Nemlich ob das Teſtament in einigen weg bee pter de⸗ Bob 14 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ Germani fectum ſubſtantialium koͤndte vmbgeſtoſſen⸗ verworffen vnd vernichtiget werden/ Iſt kuͤrtz⸗ lich zu ſchlieſſen/ Oieweil Fraw E. weder Kin⸗ der/ ſo von jhrem Leibe geboren/ noch Eltern/ nach ſich gelaſſen/ ſondern iſt ohn Erben auff vnd niederſteigender Linten verſchieden/ So hat ſie nicht allein nach gemeinen Keyſerlichẽ/ Sondern auch nach vblichen Landleufftigen Saͤchſiſchen Rechten erwehnte Summa gel⸗ des auff hochgedachten Fuͤrſten zu A. als jhren vollbuͤrtigen Herrn Bruder allein ab inte-„3625 en zu N a Hoch ſtato gefellet/ vnd jhr Gemahl Graff W. wird dachtem Fuͤrſt n zu A. als dem Bruder vnnd dauon gantz vnd gar ausgeſchloſſen. Dann ſo viel das Keyſer Recht betrifft/ res eſt clariſſima, nulla indigens dubitatione, quia de iure ciuili † in linea eollaterali frater eſt in proximo& fecundo gradu§./e- cundo gradu. Iuſt. degrad.& l. Ictus G. ſecundo gradu. De gradibus. Ex quo apparet, Dn. Prin⸗ cipem A. fundatam habere intentionem, vt ipſe tanquam proximus hieres D. E. ad- mittatur, excluſo Dn. Comite W. tan- 2 quam marito, qui ad hanc † ſucceſſionem vxoris ſuæ nullatenus admittitur, quam- diu exſtãt agnati vel cognati, vt clare proba- tur perl.t. ſvνnde vir& vvor.l. I. Cod. vbi Im- 3 peratores aiunt, Maritum feo uorem abin⸗ t eſtato ſibi in ſolidum pro antiquo iure ſuccedere, quoties deficit omnis parentum liberorumue ſeu propinquorum legitima, Vel naturalis fucceſßio. Gleicher geſtalt hat auch Wolgedachte fraw E. nach Sachſen Recht(darunter ſich dann dieſer Fall begeben vnd zugetragen) beruͤhrte 6)000. Thaler iure ſuccelsionis auff den Fuͤrſten von A. als jhren Herrn Bruder transferirt, Sintemal klares Saͤchſiſchen Rechtens/ daß wann ein Weib zu jhrer ab⸗ fuͤndung Erbgeld auffzunehmen hat/ ſo ſol daſ⸗ ſelbige vnuertagte Geld/ wo es anders auß dn⸗ beweglichen Guͤtern bezahlt wird/ vnnd noch darinnen ſtehen hat/ als ein vnbeweglich Gut/ auff deß verſtorbenen Weibs nechſten Bluts⸗ erben fallen vnd kommen/ text&rgloſ in Landr. lib.3. art. 7.ͥ inſin. Vnd alſo iſt auch dißfals in Schoͤpfenſtuͤlen vnnd Hofſgerichten der Her⸗ togen zu Sachſen zwiſchen den Parteyen ſo den Saͤchſiſchen Rechten vnterworſſen/ vnnd ſich deſſen gebrauchen(wie dan auch dieſe bei⸗ de Herrn/ A. vnd B. darunter begrifſen) nu⸗ mehr lange zeit geſprochen vnd erkant worden/ Vndè etiam Auguſtus Elector, cum de hoc iure admonitus eſſet, non dubitauit in no- uis ſuis conſtitutionibus illud repetere& confirmare, vt apparet exz. parte, conſtit. 121. Vnnd hieher diener auch die Claulul deß Widerfals halben in vberſchicktem Reuetß 9 ſetzt. ibi. Was aber den Widerfall anlanget/ daß es damtt nach verordnung der Rechten ſolle gehalten werden. Thaler Erbgeld ſeind Dann ſie von wegen anforderung etlicher Erbſchafften der Graͤffin hetten ſollen gegeben werden) vnd aber dieſel⸗ beu bey jhrem Leben nicht fellig/ ſondern nach vnvertaget geweſen/ So folget daß ſie hochge⸗ Dieeweil dann die nachſtendige 6z00G, BVlutserben/ nicht aber jhrem Gemahl Graff W. ex ſucceſsione ab inteſtato nach beſage oben angezogen Sachſen Rechten zuſtendig. Darauß dann gnugſam erſcheinet/ daß b S. F. G. dieſelbigen vtroque iure, tam cin", li quam † Saxonico per legitimam& com. nem hereditatis rechtlich fordern koͤndte„ xta l. ſeruo legato. Soſi teſtatur. De legat.&1aei. commiſſarius G. interdum. De leg.3.! legitimam. De petit. hered.l. mater deced. De inoff ichl. he⸗ reditas C. depetit. hered.& no. glofL. fin verh. præcej. C. de codicil. Hat nun hochgedachtet Fuͤrſt dißfals legitimam actionem, quapo. teſt petere illam pecuniæ ſummam iure ad ſe pertinentem, ab eo, qui pro herede poſ ſidet, ſibi reſtitui, iuxtal. licet minimam. fraud Bart. in l. 1. 6. quorum bono. Wieviel mehrha⸗ ben S. J. G. ſolches per viam exceptio- nis fuͤrzuwenden/ vnd ſich damit wider diean⸗ forderung offterwehnter c⸗ooo. Talerzu ſchuͤ⸗ tzen ui enim datur actio, ei † multo ma⸗ gis exceptionem competere, dicendum eſt; vulgatali I. de ſuperfic cum imilibus. Et hec quidem quoad primam quæſtionem. Andere Frage. Auff den andern Fall zu kommen/ dodas Teſtament in ſeinen weſentlichen ſtuͤcken vnd ſolemniratibus fraͤfftig/ iſt zu erwegen/ Ob dann der Fuͤtſt von A. ſchuͤldig ſey/ Grafſen W. von B. als inſtituirren Erben die reſui⸗ rend 65000. Thaler in dem gegewertigẽ Leip tziger Oſtetmarckt zu bezahlen? Aufſſolchen vorgebrachten Fall iſt meines erachtens diß die rechte meinung/ daß S. F. G. von wegen des zeitlichen abſterbens Wolgedachter FrawE. nicht pflichtig ſey/ die beruͤhrte 6)000. Thalct Graff W. zu erlegen oder reiehen zu laſſen/ Darumb kan auch Graff W. numeht de⸗ rowegen keine erhebliche rechtmeſſige Kla⸗ ge wieder S. F. G. intentiren vnnd an⸗ 8. 2 1.. 4 3 Damit 4.. eegana ſieſlang rre illam pecuniæ ſumm 3 dentem adeo, qui pto —— Rreſtitun jextal Hert mi 1 1Juuεrun daud. Waa. 3 E ſolches per nul wenden/ vud ſich damit Giu gzefferehntcro,00o.2 1 enim daturact'o, ei ann 3 cpeonem competere, R Hala defbperkeamfm Kh quoad pnmam qurt 2 1 3, b Damit man aber dieſem geſatzte Beſchluß deſto ehe vnd mehr beyfall gebe/ ſo wil ich etli⸗ che bewegung ſo Graff W. wider die vorige deciſion moͤchte laſſen vorbringen/ hieher ſe⸗ teen/ hernachmals beſtendige Vrſachen vnnd fundament der bewehrten Rechten/ vnnd der⸗ ſelben Lehrer obangezogener concluſion mit verlegung der Widerwertigen/ vor die hand nehmen. Vnnd Erſilich kan nicht verneint werden/ ſondern mus ein jeder Rechtserfahrner beken⸗ nen/ daß Wolgedachte Grafſin ſelige/ vnan⸗ geſehen des mit jhrem herrn Bruder auffge⸗ richten vertrages/ vnnd darauff erfolgten Re⸗ uerß/ im Rechten befugt geweſen vnd macht ge⸗ habt/ ein Teſtament vnd letzten Willen auffzu⸗ richten/ idq; ex cõmuni regula iuris: Quod 7 in † re ſua quilibet eſt liber moderator& arbiter.§. conſuluit, de petit. hercd. Iniquum S eſt t enim ingenuis hominibus non eſſe li⸗ beram rerum ſuarum adminiſtrationem, vtinquit textus in l. 2. ſfi ſi quis a paren. manu.& præſertim in teſtando, vt not. in!. r. C. de§8. Ec- cleſ. Vnd ſolches hat allhier ſo viel deſto mehr ſtadt/ alldieweil ſie ſich deſſen in vertrag vnnd Reuerß ausdruͤcklich mit nichten begeben/ dar⸗ vmb auch in dubio nicht kan prælumirt wer⸗ ꝰ den/ quod † tranſigendo renuntiarit iuri ſuo teſtandi, e. ſuper Hoc. de renunt. Quando Jo enim alicui plura iura competunt, ſi vnũ remitrit, alterum remittere non videtur, vr not. Bart. per ilum text. inl. ſuum heredem. C. aein deu. Vnnd wann gleich die Graͤffin ſolches ge⸗ than hette/ vnd ſich der Teſtamenti factioni ſpeciãlitèr vnnd expreſſe begeben/ welches doch nicht beſchehen/ So were dannoch daſſel⸗ be vermoͤge der Rechten vnkrefftig/ vñ verbuͤn⸗ de ſie gar nicht/ koͤnte auch nicht dahin gedrun⸗ gen werden/ daß ſie jrem Herrn Bruder/ oder einem andern jhre Guͤtter verlaſſen ſolte/ ſon⸗ dern were vngehindert/ jhrer verwilligung be⸗ ſugt/ nach jhrem gefallen zuteſtiren. Eſt enim 11 eetieinauh rattiun baaum faafu⸗ 4 tura ſucceſſione viuentis affirmatiuũ prot⸗ ſus non valerè, nec vllã penitus obligatio- nem inducere, per quod quis alteri pro- mittit ſuam hereditatem& ius ſucceden- di, ita vt bona ſua poſt mortẽ ad ipſum per- ueniant irreuoeabiliter. Neq; etiam eſt ali- 12 cuius roboris † pactum negatiuum de iure ſucceſfionis amittendo, ſeu per q́uod quis A futura hereditare viuentis excluditur, ſal⸗ tem ex alia cauſſa, quam ex delicto, prout hæc notantur& probantur; in! pactum quod rab. Eil.fmal Cdepacdk! aumdonatibnis Cde Reſponl. Iuris Decad. XIIII. Reſponſ. IV. jemaͤd 15 transact.l. qui quando g.t. C. deinoff teſt heredi- tas C. de Pact. conuent, Ipaclum. C. de collat. ex in- ſtrum. C. de inutilt ſtipul. His etiam concordatl cu duobus§. Idem Teſbondit: ffpro ſacio, E: Ujſtipul hoc modo anceptä. T hi eleganter tractant Bart, Bal. Alex. aſ. Zaſ& ali,fdeoble. Darumb ſagt man/ daß ſich einer ſelber be⸗ treugt/ der auff den ſchlag oder hoffnung mit jemand contrahirt oder etwas nachleſſet vnd 13 ratificitt. Bal.& Salid. d lpactum dotale.& l. cu donationis. Cde tranſact.&l donatio. C de donat. Non enim reſultat heredis inſtiturio vel ex heredatio ex verbis in cõtractibus prolatis 14 I verbaextraxeruut, geſſerunt ſfde verb. ſignif. Vnd werden ſolche pacta oder gedinge wi⸗ der t gute Sitten vnd der Erbarkeit vnd Rech⸗ ten vngemeß zu ſein geachtet/ als damit man 15 niemands ſeinen freyen willen zu teſtiren be⸗ nemmen woͤlle/ vnd damit ſich einer ſehnetvnd verlanget auff eines andern Todt. Propterea talia tpacta eriam expreſſe facta,& ſtipula⸗ 1⁰ tione vallara in iure improbantur, vt quæ menti factionem auferant,& votum ça- ptandæ mortis inducant, vr inpræalleg iurib. & in e. ne captandæ. Depræben. in õ. Schurſft. conſ. 96. ne 19. cent. I. Henn. Ged. conſil. 72. numero 9. Ja es werden auch ſolche pacta de furura ſucceſſione affirmatiua ſo verhaſt im Rech⸗ ten gehalten/ daß man ſie nicht allein fuͤrvn⸗ 18 tuͤchtig/ ſondern auch nicht werth achtet/ da gdie zuhalten ſchüldigſey/ wauͦ erſchon reinen leiblichen Eyd gethan hette/ ſe⸗ cundum gloſgein Ri uando, S fin verb, pragraua⸗ ri. C. de inoſf. ieſt.! pactum dotale, C. de collat. Dal wommuniter in ſupradictis locis,& Canoniſtæ e. quamuis. De concéſſ. præben. in. licet in pacto negatiuo ſit ſecus, quia quamuis illud ipſo iure ſit nullum, A.„actum dotale, ſi tamen iu- ramento firmetur, eſt ſeruandum, dt ibi per Da. Quare eleganter Zaſius, d. 7 ſtipulatio hoc modo, ait, tantam vltimæ volüntatis eſſe nobilitatem, vt ligari prorſus nequeat. Aus welchem allem folget/ daß wolgedach⸗ ter Frawen E. ſeliger Teſtament/ weñ es ſonſt ſeine ſolẽnitates& ſubſtantialia hat/zu recht kraͤfftig vnd beſtendig/ vnd wegen des auffge⸗ richten Vertrages/ vnd im Reuerß vorbehal⸗ tenen Widerfals/ nicht koͤnne vmbgeſtoſſen werden/ ob ſich gleich Wolgedachte Graͤffin (als doch nicht geſchehen) darinnen aus druͤck⸗ lich begeben vndverziehen hette. Dann ſolcher Reuerß ab inteſtato zuverſiehen/ do die Graͤf⸗ fin ohne auffrichtung jhres letten Willens/ vñ Teſtaments verſcheide were/ vnd kan aͤlſo auff dieſen fall die cauſſa inteſtati mit nichten ge⸗ Bbb 2 2 Dn joach Mynſng. luriſconſ Germani eod. Welches aber in die zogen werden/ cum res ſint diuerfiſſimæ cauſſa teſtati& inteſtati, ex quibus nihil concludenter inferri poteſt, zu foͤrderſt all⸗ bleweil ſie ſich durch kein pactum oder Geding nicht zu teſtiren verbinden koͤnnen/ per ſupra dicta. So hat ſie auch jrem Herrn vnd Gemahln als inſtituirtem Erben die noch hinterſtelligen 67000. Thaler/ vnd derſelbigen einforderung eben ſo wo lals andere jhre verlaſſenſchafft vnd Guͤter im Teſtament zuwenden koͤnnen: cum hic quantum ad effectum iuris actus iam fuerit conſummatus, perinde ac ſi ſo⸗ lutio realiter facta fuiſſet. Paria enim ſunt 19 quod ſolutum; ſit vel debitum fuerit!. in. c.ad Ifalcid. Hinc f actiones quoquè& de⸗ 20 bita dicuntur eſſe in dominio nloſtro, adeo, vt, qui actionem habet, rem ipſam habere videatur:l qui actionem,& ibid. Dec. de reg. iur. Alwiat inl. Mbnentium ff. de verb ſin. Vnd iſt wolgedachte Graͤffin nicht ſchuͤldig geweſen/ jhren Herrn Bruder den Fuͤrſten zu A zumErben einzuſetzen/ oder jme in jrem Te⸗ ſtament von ſolchem Geld oder auch andern Guͤtern etwas zu legirn vnd zu vermachen/ es kan auch jhr letzter wille derowegen nicht ange⸗ fochtẽ/ viel weniger einige legitima von hoch⸗ gedachtem Fuͤrſten/ wider S. F. G. Fraw Schweſter Teſtament gefordert werden/ dann die Rechte vermoͤgen/ daß ein reſtirer in ſeinẽ letzten willen allein ſeine Erben in vff vnnd ab⸗ ſteigender Linien/ mit einer legitima beden⸗ cken/ vnnd jhnen dieſelbige iure inſtiturionis verlaſſen ſol/ Den ſeiten Erben aber/ als Bruͤ⸗ dern/ Schweſtern/ vnd derſelben Kindern iſt man von Rechtswegen regulariter nicht ver⸗ bunden noch ſchuͤldig/ etwas im Teſtament zu ordnen/ allein was des Teſtirers guter wille iſt. Quia fratribus& ſororibus non datur querela f inoff. teſtamenti contra teſtamẽ. 21 cum ſororis vel fratris,/ 7.f.de inoftteſt.&luſt. ecod. F..&l. fratres C. eod. Darumb mag man jhnen den Bruͤdern auch wol den Rath geben/ ſo Vlpianus den remotioribus propinquis giebet in d. l. 1. quod melius facerent, ſi ſe ſumrtibus inanibus non vexarent, cum ob- tinendi ſpẽ nõ habeant. Dochwirdvon jetzt erwehnter Deciſion dieſer fall außgenomen/ alß nemlich/ wann der Teſtirer vnehrliche Per⸗ ſonen zu Erben geſetzt hette/ als deñ hette es ei⸗ 22 ne andere meinung/ quia ſi turpis perſona heres ſcribatur, eo caſu oportet etiam in- ſtituere fratrem& ſororem, alioqui rum- pent Teſtamentum per querelam inoffi- cioſi, S. ſoõror autem. Inſt. de inoßi. teſt.& 71 N firn. weil wolerwehlte Graͤſſin jhren eigenen Ge⸗ mahlen inſtituirt hat. Ergo ſo kan hochge⸗ tanquam inofficioſum mit nichten accu⸗ 4 1 7 ctio, ne ſcilicet ea bona præterito Domino fratre in extraneum transferretr. Vnnd ſolches hat nicht allein vermoͤge der gemeinen beſchriebenen Rechten/ ſondern auch ratione conſuetudinis wol geſchehen koͤnen. Dann dẽ iure communi ſeripto loquendo kan ein jeder welcher verhofft Erbgerechtigkeit zu haben/ ſich mit Vorworten/ Gedingen vnd Vertraͤgen verwahren/ Damit er nicht moͤge ſolcher zukuͤnfftigen Gerechtigkeit entnomen vnnd darumb gebracht werden. Vnndwud durch ſolch Geding oder contract die Irey⸗ heit in andern Guͤtern ein Teſtament vnnd letzten Willen zumachen niemands benom⸗ men/ Sondern bindet allein in dem das alſ per pactum dureh ein Geding/ vorbehalten ſi timeat ſe fraudari poſſe iſto iure in poſte· rum, poteſt ſibi ius ſueceſſionis præſet- uare, idque vulgo pactum conſeruan- dæ ſucceſsionis nuncupatur: de quo ci textus,& ibi Doctores F. fin. Inſt. De legit. guvat ſäceeſſ. Bart.& commuuiter aliitt. pattum b uud Sperans †8 enim vel ius habens ſucceſſionis: S— 5 2* *—— 4 Dana Jaaßenjin cüchdieſ aa. dafallanmat ſal.. fadm/ vietsin Füfſlt g anchiſt/ per quam quid 4 conuennone comptek 1r & dubium eſſe non pot Iu ribmas Pnuceps teee Mmn dumilbs donuzacobic 4 lda fuetit Dn. E. teſ tun ꝛcabonaptæter la 4 8 ertraneum mausfeteoe „» A cot ſuctudinis vwolgiſ AA guod dotali&l fin. pbi Caſtr isf Dec. C. depalt. Da. à. f. ſtipulatio hoc modo conce. de verb. obl. Nam cum per huúiuſmodi pacta facultas te- „„ſtandi de vniuerſis bonis non tollarur, ca 24 iure ſubſiſtere, crebriore interpretum opi- nione receptum eſt. Sufficit enim habere 25 teſtandi facultatem in genere, licet ſuper cunctis rebus, in quibus alteri iam ius quæ. ſitum eſt, ca facultas ſe non extendat. Et vt Zaſ. indll. ſtipul, hoc modo,n. 18.& io. inquit, Satis dicitur eum libera voluntate teſtari poſſe, qui in bonis certis heredẽ, quẽ vult, inſtituere pt. Poteſt ergo in partem rol- li teſtandi facultas; licet in vniuerſum non Polit,52⸗ dicta. Quibus adde quæ ſcri- bit Bart. conſ. 22. ex facio proponitur Det..! pa ttum dotale n. 1.& Alex. conſ. 29. libg. Sic etiã fufficit habere facultatem teſtandi in ge- 26 nere, quoad ſubſtantiam voluntatis; licet ſuꝑ f cunctas perſonas ea facultas non pro- do on. num..„... Was aber die angezogene gewonheit be⸗ 2 kandget, iſ auch elarvnndoſſenbar⸗ Nemuch⸗ Quod eiuſmodit conſuerudo non tantum de aliquibus bonis particularibus, ſed et- iam vniuerſaliter contra d. l. fin. introduci poſſit& valeat. Et quamuis complures hoc ducatur, vt idem Z aſdocet d.i ſtipulatio hoc mo- negent:tamen recte Baldus contrarium af- irrmat in d. pactum dotale, de colle inloum in Archimedoram Civt in poſſ'legat. Idemq; do- cet in l. de quibus, de legibus. Vbi multa alia récenſet per conſuetudinem poſſibi- ha, quæ pactis fieri nequeunt, prout eum refert, eiq; in ſimili facti ſpecie ſubſcribit Cla. Cantlun. conſ.. incip. e hipotheſi. u. 29.& ſaq. Vbi hanc etiam rationem ſubiungit, quia conſtitutio d. I. ſin. eſt mere poſitiua& iuris ciuilis. Ergo c ontrario iure, ſcilicet conſuetudine, iterum tolli poteſt per§. pen. Iuſt. de leg. agn. ſuc. Quod autem eiuſmo- di conſuetudines ſæpiſsime in Germania fieri ſoleãt, præſertim inter Principes, Co- mites& magnos heroas, id ſatis atreſtatur ipſa experientia. Literæ etiam reuerſales in hac tranſactione hoc clare probãt, quæ in- ter vtraſue partes merito fidem facere de- bent. Præterea illius recepte conſuetudi⸗ nis quoq; meminit Pand. Cant. d. conſa. nu. 29. Gr. Vbrait illam conſuetucinem rece- pptam eſſe contra dictæ/ fin. C. depact. diſpo- ſitionem. Ideo non † debent nec poſ hnt. 28 huiuſmodi conſuetudines inter primę no- bilitatis homines, ac viros illuſtres acgra⸗ uiſsimos cẽſeri bonis moribus repugãntes per tex litt apud Labi& ſed quod adiit h de iniur. Reſponſ Iuris Decad. XIIII. Reſpont. V. - 4 17 SZum andern iſt ein gemeine Schlußtede der Rechtslehrer/ daß vber vertragene vnnd gedin⸗ gete haͤndel alſo feſt zuhalten ſey/ daß man auch daruͤber von gemeinen Rechten ſol abtretten. Pattis n. conuentis ſtandum † eſt, eriamſi à 29 iure communi recedatur. Cum legis t pro- uiſionẽ ſiſtat& ceſſare faciat prouiſio hõis, lia Gas dutyromi& alias dititur q con- tractus f& pacta ſpecialia ex conuentione z1 legem accipiant, eamq́; repreſentent. h, c. quod vulgo circũfertur Wilkuͤr bricht Land⸗ recht. vt in li. F. hiconueniant ffdepoſiti.7t. xili per Salic. fcommoda. Hinc& illud tritum ſer- mone prouerbium partim vſurpatur, Wtl⸗ kuͤr bricht aller handrecht/ Weichb. art. 22. ad . 2. 46 D. E. ſine conſenſu D. Principis factum eſt. Bbb 3 18 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germanl cari non debet, 1 fin. de pact.ſ cum ſacens od⸗ non potuerit tolli& infirmari, ſed omnino opus fuiſſet interueniſſe cõſenſum etiã D. Principis, pe? d. reg. luihil tã natur. Etbi De 8. de re. iur. Nach dem auch zu vierden dem Fuͤr⸗ ſten zu A. durch dieſen vertrag ein gerechtigkeit acquirirt worden/ auff den fall ſeiner Schwe⸗ ſter toͤdlichen abgangs/ ſo hat jhme dieſelbige ohne ſeinen willen nicht koͤnnen genom̃en wer⸗ 36 den. Ius enim alicui quæſitum„ſine eius facto tolli ſiue adimi non poteſt, 1. id quod noſtrum. de reg. iur lquod maritus.§. fin. de pact. 37 dotal. Quod † ſemel placuit amplius dif- plicere nequit, c. quod ſemel. Et nemo poteſt 38 mutare †onfiliũ ſuũ in alterius detrimen- 39 tũü‚c. mutare de reg. iur.b. Illufioq́;& variatio eſt vitanda, c. cum illuſio. de renunt. Conſenſus oO ctiã † verbis dubiis ſemel preſtitus irreuo⸗ cabilis eſt c. cum non ianores, de præben. Vnde qui ſemelrreſeruãdi ſibi ius ſuccedendi(in 4 quo aliquis ſpẽ habet)conſenſit, conſenſũ illum ſuũ reuocare nõ poreſt, quta ita quis ſibi præiudicat conſentiendo in ſucceſsio- nem, ſicut ſi cõſentiret contractui, ſibi pre⸗ iudicaret. Bal. Salic. Iaſy alitiol, ci alienam C de 42 legat lcuproponas 7. Ge padi. Quiafqui cõſen tit, iura ſua perdit, l.cũ quidam. C. de admin. tut. Ipen. lfi. de inoſ teſt. Et ideo Bal. in vieinis ter- minis reſpondit. in l. Senium, Cqui teſi fac. poſ. . 4 8— reuocare, l. uõ videtur, ſi quis in pat pot. Sic † ſi 47 fllius cõſentit patri donãti oia ſua bona, nõ poteſt eas donationes tãquã inofficioſas in fkringere. gl.& alii in l.. C. de inoſf don. Sie, quã- uis filius vaſalli feudũ alienatũ à patre reſti⸗ 48 tuto ptio reuocare poſſit: ſi tn. cõſenſerit a⸗ lienationi, cõſenfum † illũ reuocare nõpt. c. Tit falios. ſ de feu. def- cont. fue. Conitractꝰ n. ab 4 iniitio t ſunt volũtaris, ex poſt facto fiũt ne- ceſſitatis Iſicut C. de act.&obligat. Et f remit- ſo tentibus iura ſua non datur regreſſus ad Fr illa,. quæritur S.penul de adil edict. ob† quod z2 omnis renuntiatio periculoſa eſt. c. quam periculoſum 7..z.& ius alteri quæſitum reuo- Iun doorhrn. 3 S oiiſt auch zum fuͤnfften G. W. als inſtitu⸗ irter Erbe ſeiner abgeſtorbenen Gemaͤhlin tanquã teſtatrieis factã promiſsionẽè zu ha tẽ vñ zu præteſtirn ſchuͤldig/ etiaſi illud factũ ſit lucratiuũ nec de euictione obliget, 14k Qmatre. C. de rei vind.iſi ab eo Cade negot geſt.& lex qua perſöna.& ibi Decide reg iur. Panor dnſ. 14. lib.I. bi expreſſe tenet, quod heres exte. ſtamẽto †inſtitutus, ſi adierit hereditatem, 54 teneatur alteri parti, eui facta eſt cõuentio ad obſeruantiã eiuſdem,& allegat/ veiens C. decontrah.& comuit flip. Et ratio huius de ciſionis, ſecũdũ Bal. in dil, a matre, eſt, quia he⸗ſf res reputatur eadẽ perſona cũ defücto,S.- Auth.de iureiur. à more. præſtit. Et iſtam ratio- nem adducit etiam Fulgoſ conſ.Ge. fac. hered. dé reg iur.& heres D. E. non pt. venire cõtrta factũ ſuę defunctæ vxoris. Vn ſolches ſo viel deſto mehr/ alldieweil gedachter Graff W ſolch. pactum vor ſein perſon auch rarificirt hat/ ie⸗ ut apparet ex literis reuerfalibus. Darumb kan er dißfals keine erhebliche klage wider den Fuͤrſten von A. deß Reſis halben intẽtitn, quia. quem de euictione tenet actio, eundema- gentem repellit exceprio? ſed dicta tranla- ctio& ratificatio eius implicat obligationẽ euictionis. Ergo etiamſi D. Comes doceret, ſe habere ius, etiam non tanquam heres, ſed iure proprio,& ex capite, quo ei de iure Saxonico daretur reſidua ſumma: taméer quo ipſe ratificauit factum defunctæ,&er Auo eſt heres ſemper repelli poterit exce- prioneex regula: Suẽé de euiclione tenet allio. Eo enim ipſo, quod vt maritus vel heres a- gere vult, eo ipſo inquam ſeſe exceludit, et- iaſi doceret de iure ſuo proprio, quodipſi tanquam marito competit. Ita in ſimili fa- cti ſpecie tradit Carol. Molyn. in ſuis conſt⸗ Wceiter vnnd zum Sechſten/ Ob gleich obermelte reſeruario vnnd Geding deß Wi⸗ derfalles deß im Bortrag bewilligten Geb des nicht alſo geſchehen were/ wie es doch ge⸗ ſchehen iſt/ So hette die Graͤffin dannoch daſ ſelbige vnvertaget vnnd vnbezahlt Geld/ weil es von Erbſchafften herruͤhret/ vnnd als Ell⸗ geld iſt vnd heiſt/ jhrem Herrn Brudet/ dem Fürſten zu A. durch Teſiament/ oder in an⸗ der wege mit nichten entwenden konnen. Dahñ ſolch Erbgeld/ do es noch vnvertaget/ gehort(nach beſage der Saͤchſiſchen Recht) den nechſten Blutserben/ wie hie oben angezo⸗ gen/ vnd ſolchs gibt auch der Reuerß klaͤrlich/ nemlich/ daß es mit dem aiderſaltvamon. 4 b echl⸗ u.Ergoetiamſ D(om 5 teins, ctiam don tanq K proprio, Kex nn 2 o datcturreſduaſumn ſe anſcauitfactum deff E hetesſemßer wpeli p vreguk: L deuiu 2 8 e 1 88 —— .“ * 4 3— 5 55, Guodmmantd Sn plo, quod 1s Reſponſ luris Decad. XIIII. ReſßonſlV. Rechten ſol gehalten werden. Et ideo non po- ruerũt huiuſmodi bona àteſtatrice aliis le- pari in ſuo teſtamẽto, etiamſi ad piam cauſ- ſam relinquerentur. Idq; propter obſtaculũ 37 iuris Sax. quod ralia bonat ex ſucceſsionib. nibusrlib. ro.& per Bari. in lomnes populi.de iuſt. &iur. Bart. conſ. 3.num. 2Z. lmot pactum magiꝭ operatu r, quam ſta- 63 turum,& quædam poſſunt fieri per pactũ, quæ per ſtatum explicari nequeunt. Canon. (vulgo Erbgeldt dicta)ſ dies ſolutionis nec-& Alodern. inc. cum Ailectus. de arbitr, Henn dum vénerit, proximis heredib. ab inteſta- to defert, quib auferri non poſſunt. Tradũt 18. n. Dd.& eſt elegans dogmaiybicunq lextvel durch einen vertrag ſtatutam defert aliqua bona„vel certam quotam bonorum alicuiex bonus alterius ſi ilee jit prægra- natus, non poſtit etiam ad pias cauſar de bonus al- teri delatis teſtari, neo Eccleſia vel pia cauſſa debet talia bona recipere, per text. in c. f 17. q.½. Etiolo- gia eſt, quia ex quo bona illa per legem vel Jy Katuta deferuntur aliis, protnon dato ſeu legato habetur, quod ab illo datur ſeu lega- tur, qui de iure darevel legare non poteſt; I. trado. f de acq. rer dom. C. quod autem. de iure patrou. I. Vxor patrui. Vbi Caſir.& alii Ddl. C. de legat.! quod in rerum§. v. 1bi Alex.& alii deleg T.& pleniſßame Panor:in elgantiſuo conſil. 63. lib. 1. Et Nirol. Euerb. conſil. V⸗⁊:/. Verſicul. circa. Go Quod ſi talia bona ne ad piam cauſſam quidem legari poſſunt, multo minus alii poſſunt, ducto argumento à maiori ad mi- nus, quod in iure eſt efficaciſſimum, Euerh. in loc. à mai. Sequitut ergo dictam Comitiſ⸗= lam non potuiſſe de bonis illis hereditariis Kvon dieſem Erbgeldt) valide diſponere in ſuo Teſtamento, ad ſe necdum peruentis, aut ſibi ſolutis, cum hoc onere ſint affecta, quod pertineant ad legitimos heredes. ESs ſchreiben auch vnd halten die Rechtsleh⸗ ver weiter/ vnd wird alſo in vblichem gebrauch gehalten/ wann ex ſtaturo der Frawen oder dem Mann ein gewiſſer theil oder quota auff eines oder des andern abſterben gebuͤhret/ daß keines vnter den Eheleuten dem andern ſeinen theil durch Teſtament vermindern oder entie⸗ hen koͤnne. Et pro regula traditur, quod te- ÖI ſtator † non poſſit in teſtamento alieui au- ferre, quod ei iure ſtatutario vel municipa- li conceſſum eſt, de quo per Dd. in lnemo. Aeleg. I.& Auth. ſipræterca. vbi Alex. 14+& Dec. C. vnde vir& vxor. Corn. conſil. 2. libr. 4. “ — .—* vbi hanc aſſerit communem. Idem etiam tenet D. Schurff. conſ. Sb. euttrtrt. Quod ſi hoc ius in ſtatutis ſeruari& ſo- let& debet, merito etiam de pactis con- uentis idem eſt iudicandum: cum bonum nt argumentum, à ſtatuto ad pactum,& e- contra, adeo vt inde communis regula ex- 682 ſtructa ſit. Ouicquid ffierrpoteſt per ſtatu- tum illud etiam fieri poterit per pactum,& ccontra, de qua per gloſ.in rub: C. de decurio- Gad. cnſ. o. num.„g. Dieweil ſich dann Wolermelte Graͤffin durch eine mit jhrem Herrn Bru⸗ der vergliechen/ vnnd in jhrem Reuerß mit vollwort vnnd verwilligung jhres Ehegemals verpflichtet hat/ daß es mit dem wiederfall des Erbgeldts/ vermoͤge der Rechten/ vnd wie es in Furſtlichen Hauſern der gebrauch iſt/ ſol ge⸗ halten werden/ vnd jhr Herr Bruder ſolch pa- ctum oder geding ſeines theils nicht diſſoluirt⸗ auch ohne das/ nach beſage der Saͤchſiſchen Rechte vnd kundtbaren gewonheit/ ſolcher wi⸗ derfall des Erbgeldts/ ſonderlich das nochvn⸗ vertaget/ S. F. G. als dem nechſten Erben⸗ gebuͤhren/ vnd nicht entfrembdet werden koͤn⸗ nen.“ So ſolget ſchließlich/ daß S. F. G. nicht ſchuͤldig ſey/ Graff W. von B. als inſti⸗ tuiertem Erben die nachſtendige 6)000. Tha⸗ ler zubezahlen/ ſon dern ſolche ſumma billich in⸗ nen behalte/ vnnd ſeine vber ſolche ſumma hin auß gegebene ſchuldtverſchreibung/ durch der Schweſter toͤdlichen Abgang caſſirt vnd ver⸗ nichtiget ſey. 1 8 3 Es kan aber allhle vber die vorige angezoge⸗ ne lirmiſsima fundamenta auch zum ſiebende ovnd letzten/ dieſe vrſach angezogen werden/ daß nemlich mehr Hocherwehnter Fuͤrſt von A. durch den auffgerichten Vertrag ander geſtalt zur bezahlung der hochwichtigen ſumma gelds nicht verpflichtig ſein wollen/ denn wo fern S. F. G. Fraw Schweſter jme wuͤrckliche vol⸗ ſtendige verzicht thun/ vnd S. F. G. auch der widerfal/ vermoͤge der gewonheit ſo in Fuͤrſtli⸗ chen Haͤuſern gebraͤuchlich/ vnverletzt/ vnver⸗ endert bleiben wuͤrde. Cum autem illæ obli- ationes d& promiſsiones mutuæ D. Prin- cipis;& D. E. de renunciando& non a- lienando; vel de iis rebus teſtando fa- ctæ fuerint in continenti, in cadem tranſa- ctione, vna poſt alteram, ideo cenſentureſ- ſe correſpectius id eſt vna facta ꝓpter aliã, iuxta regulam iuris, qua dicitur; Quando. duo f vel plures actus in continenti facti 5* ſunt eodem die, eodem loco& coram eiſd teſtibus, tum videntur correſpectiui,& v- nus videtur celebratus contemplatione al- terius, vt not. Balin! peteus. C de patis.& dirit idem Bal inl,pen.& mulier ſolut, matr. Quod ſi factat fuit confeſsio dotis,& in continenti Bbb 4 ſequatur promiſſio, talis confeſſio videtur facta prętextu promiſsionis factę in cõtinẽ. ti.Item Io. Iac. Leon. cnſerrs inprin-inter dunſ. 66Alb. Brun. dicit; Licet fratertvideatur do- tare ſororem animo donandi, lvnica. acté dit. Cderei vx acti. tamen ſi eadem die appa⸗- ret inſtrum. quietationis factæ per ſororem fratri,p ſu mitur dotaſſe contemplatione il- 6„ lius quietationis, quiat actus qui in conti- nenti ſequitur, oſtendit& declararvolun- tatem in actu præcedenti, pes text. inl i ven- 68 tri Siin bomis depriuil. Er ꝗᷓ in cõtinẽti fiunt, cẽſentur ineſſe. Ergo videtur quod talis ob- ligatiò Illuſtr. D. Principis A. tantum facta ſit propter renunciationem& pactum de Dieweil aber Fraw E. ante obitum ex ſua parte jhrer gethanen zuſage nicht nachgeſetzt/ auch keine vollſiendige verzicht fuͤr ſich vnd die jhren geleiſtet/ ſondern dẽ allẽ zu wider gehan⸗ delt/ vnnd ein Teſtament auffgerichtet/ darin man jren Gemahl vniuerſalem heredẽ ratio- ne huius pecuniæ, inſtituirt, So kan auch S. F. G. numehr dem vertrag ferner nachzuſetzẽ vnd ſeines innhalts denſelben ratione ſus per- ſonæ. zu vollziehen von Rechts wegen nicht an⸗ 69 gehalten werden. Quia ceſſante frenuncia- tione& pacto de ſuccedendo; etiã dicta ob- ligatiò D. Principis vel ſolutio pecuniæ ꝓ- miſſæ ceſſare, imo plane nunc euaneſcere debet, ang. cum ceſſänte de appel. ladigere. de iu. Cũ. n. hoc loco hincinde reſpeẽctiuales ſint o cõuentiones& promiſſiones, merito vno nimplente, nec alius implere tenetur, arg. c.2. Etcorum qua ibinotantur per Pan. deiureiur. & per Da.inl. cum proponas. 2. C.de pactis. Cum 71 tranſactiofex parte duntaxat ſubſiſtere nõ poſſit, vt qᷓ ſit vltro citroq́; obligatoria, La- beo de verb, ſion. Promiſſio igitur& debitum 6100. Tal.ratione implementi non ſecuti iam prorſus reſoluitur, vt habetur per Ddinf. ſipecuniam, de condict. ob cauſſam.& fiſi pecunis. Cræod. Bal. conſ. 2 19. Corn. con. i2t.& conſ. oa. Dec. in l. 1. C. de Inſt.& ſubſt. Et de hac reſolutione poteſt Illüſtr. D. Princeps contra C. W. ſi 5 ab eo forte conueniatur, exciperet de im- lemento non ſecuto, pen text. in l. lulianus.§. oferri.de act emi. per quẽ text. dicit ibi Caſtr. quod talis exceptio implementi non ſecuti dicitur exceptid litis finitæ, impediens litis ingreſſum. Vnd hindert nicht/ das Fraw E. an Aidesſtadt zugeſagt vollſtendige verzicht zu⸗ thun/ daher vielleicht jemands gedenckẽ moͤcht/ quaſi pro ſua perſona conuentioni ſatisfe: cerit, denn darauff gibt man dieſe kur zean 2 wort/ daß nicht genug iſt verheiſſen vnd zuſagẽ Dn. Joach. Mynſing luriſconſ. Germani verzicht zu thun/ ſondern muß ein wuͤrckliche nunciare, aliudr promittere, vel facere pa-73 ctum de renunciando, ſicut f promiſsio de 74 vendendo non eſt véditio,& nihilominus lich nothwendig iſi/ ſo weren doch S. F. G.. pter non ſeruatum pactum de ſuccedendo welche numehr ſireitig zu machen nicht ſonder⸗ in promiſſa pecunia genugſam ab omniob. ligatione iure ipſo liberirt. Inſuper etiam alia ratio eſt, q q. obſignatis tabulis vim no. ſtræ ſententiæ vrgere videtur: mmirũ quod iſta promiſsio D. Principis de ſoluendis te. ſiduis Grooοo. Tal. habuerit in ſeſe hãctaci. tam& neceſſariã cõditionẽ, ſi ſc. D. E. tem. pore ſolutionis adhuc in viuis eſſe cõſtite- rit. Quę fcõditio ex natura actus colligitur?71 & ſubintelligitur, vt dicit gloſ-inl. ſideceſſtru. verb ſiſtendi cauſſa.f quiſatiſa cog. Qum autem D. E. tẽporè ſolutionis iam mortua fuerit, ſequitur ſupremũ debitum eſſe exſtinctis, & proinde nullũ ius maritus eiusiniſtode. bito ſibi amplius arrogare poteſt. Effectus n. illius promiſsionis ſoluendi de neceſsi- 75 tate confertur in tempus vitæ D. Sororis E. ſi eo tempore viuet; L. eum qui poft apert. frd- condit⸗& demonſt. H. ſerui frad Mll. ſedeiſin conditione.&. ſͤlemus fde hered inſtit l.deng Cato. Quod vero Bal.& Caſt in. ſidersſſentt exiſtimant gloſ.ibidem male loqui, cũ taci. ta illa conditio, Si tunc viuet, Inõ faciat pro.77 miſsionem eſſe conditionalé, ꝗppe, q́ taci- té ſubintelligatur, eòq́; nõ ſuſpendat diſpo- ſitionẽ vel obligationẽ, id equidẽ reſpectu tranſmiſsionis lubens concedimus. At re- ſpectu obligationis, de qua hic tractatur, reuera dici conditionalem obligarionẽ ne- mo certe, ꝗ mediocriter in iure ciuili& Sa- xonico verſatus fuerit, negare poteſt. Quæ quidem tacitafconditio non minus impè. dit nariuitatẽ obligationis, quam exprella- Gl. not. quæ cõmuniter approbatur inl. Item quit. depact not. Balinls. Cdearbit, cum ſimil qinſſe cie congerit Dec. conſ.2. n.. G 5. Vbi ait, id quod etiã veriſsimũ eſt, hanc differentiã interet fectũ f trãſmiſsionis& obligationis trade- re. Bar: in/ ita ſtipulatus. nu. 2 s. cum 4 ſeq. dey. Aym. Crau. conſ.tt. n S.&,9 Ei Rob. Mar. Aiſpu. in Quamobrẽ cũ dicta promiſsio de Tohasis 61000. Tal. ad nundinas I. ipſ. huius p̃teriti — feſti Paſchatis; hanc tacita cõditioné ſi D. E. eo tẽpore ſuꝑuiuet, ſub ſe cõprehendat, clarũ eſt, quodfante euentuũ nõ ſit nata ob. 79 ligatio O3 =1 — 5— Aigãtio neq; actio, vt Bar. concludit d. I.ita ſtipu- latus. n. 29. ffde verb. obl. Darauß denn aber⸗ mal vberftuͤſſig zu colligiren iſt/ daß Hochge⸗ dachter Fuͤrſt von A. von weg? S. F. G. Fraw Schweſter vnzeitlichen abſterbens von der ob⸗ ligation vnd ſolution gantz vnd gar entbunden. 21 N ulla. n. pactat ſub cõditione facta regula⸗ riter poſsũt iure ſortiri effectũ, ſi interim a- variato rerum ſtatu, qm omnia hominum negoria, omnes plane conuentiones ita ſo- lent exaudiri, ſi res in codem ſtatu perman- ſerit,I 2nero. G inter locat. ſf. locati. cum multis fimil quæ glin e. ue quis. 22. G.2. Derohalben ob der H. Graff/ als inſtituurter Erbe ſich gleich uerfiehen wuͤrde/ auff die reſtirende 6zJ000. TC haler wieder den Fuͤrſten zu A. zu klagen/ vnd ſein action anzuſtellen/ ſo wuͤrde er doch durch vogeſetzte vrſachen vnd Rechts gruͤnde(meines erachtens) wol koͤnn? abgetriebẽ werden Son⸗ 1 d derlich aber auch damit/ dz rals Erbe S. F. G. anma 5 b daß inrereſſe von obberuͤrter ſumma zuerlegen eel nnſueee Koh neli nemae. conſcde inter couſ. d Br. Ja wenn auch gleich aemansmantasei 6 Graff W. die 6z000. Thal albereit empfangẽ tampliusarrognepots 1; Hette/ dennoch weren S. F. G. ſolch Geldt von romifonist ſoluendſ e Ihm wider zu fordern von Rechts wegen wolbe⸗ tertariatempusſitel ein fuͤgt/ vt ex. dictis liquido conſtat. Darumb kan pote niuet,(aun ju der Graff von jm daſſelbige geldt zuerlegẽ nicht sfr ſerufu A bdegehren noch bitten/ ſondern wird mit der ex e. Almar ffae endiuſ bah Leptione doli billich abgewieſen/ aldieweil ers od vero Bal&(aſti 9 22 wider zugeben ſchuldig vnd pflichtig were Do⸗ nrglolibidemmaleld E W lo:n. facit, qurfpetit, quod eundẽ reſtituere au i tuac tiuet, tn 1 gporret pes-. Dolõ ſacit. de reg. iur, in&. cum g eerrn cohcord ibid. in gl. Nam certi iuris eſt, ſi heres en eſſe condiionalé⸗ 2 1 9, inſtitutusfex teſtam. adierit hereditaté, eũ trllgut coqroͤluip— 1 b teneri alteri parti, cui facta eſt cõuentio& elobgatoonẽ, idequ Sm V ſtipulatio ad obſeruãriam d. conuentionis astqh ſtipulationis, isxt⸗ Pan. d. conſ. 1g. n. lib. r. vbiad hoc adducitt l.veteris C. de cõtrub.& comit. 2 Ripul.& quidẽ nõ ſine cauſla, quia, vt S. aixi- S4 mur. pactis t cõuentis ſtandũ eſt, vtut etiã à uure cõmuni recedatur, vt pulcre Zaſ.(vt o- 83 puiſio f hominis tacit ceſſare puiſionè le- gis licunrradt.§ /ed hoc, de reg iur. ↄ.contraui es. ti. extrawun ſinil. Auß demallen erfindet ſich/ daß numehr Hochgedachter Fuͤrſt zu A. weder nach gemeinen Keyſerlichen/ noch auch beſchriebenẽ Landleufſtigẽ vñ vblichen Saͤchſiſchen Rechtẽ/ vielweniger aber ratione ſuæ obligationis ſchůldig ſey Graf W. die hinderſtellige 6 009. Taler zuentrichten vnd folgen zu laſſen. So gendt/ ſeindt dieſelben allzumal dermaſſen ge⸗ ſchaffen/ das ſie keiner ſonderbarẽ widerlegung bedorffen/ vnd koͤndtẽ leichtlich ꝑſ uꝑiora kun⸗ damenta pro noſtra parte adducta abgelei- Reſponſ. Iuris Decad. XIIII. Reſponl. IV. netwerde/ jedoch damit die warheit dißfals de⸗ ſio heller an tag konĩe/ wili ch dieſelbigen bewe⸗ liqd incidat, ꝙ cõditionẽ impleri nõ ſinat, muia ſolet tractare jca. 14.. 73, li.. tradiait. OQuia viel aber die vorangezogene contraria belan⸗ gungen vnd iura kuͤrtzlich/ doch mit grund vnd bonis rationibus diluirn vndrefutirn. Vnd erſtlich daß geſagt wird⸗ Wolgedachte Graͤfin ſey befugt geweſen(n obſtante tranſactionc & literis reuerfalib.) ein Teſtament ʒu machẽ/ ſolchs iſt war/ vñ wird verſtãdẽ de bonis;in gb. habuit Comiriſſa omnimodam& plenariã poteſtatẽ di ſponendi Pro arbitrio. Vnd do hei ſis wi edte Glſagtin! ½ ncimus. C.de ſacr æcel. Etmihi res non mereb. ſubmittere conor, ſed lõge alia eſt ratio in noſtro p̃ſenti caſu. Do bemelte Fraw E. ſampt jrem Gemahl fuͦr fich vndalle jre Erben des widerfals halben ge⸗ gen ſjrem Herrn Bruder ſich alſo vñ dergeſialt verpflichtet vñ reſeruiret/ daß dieſe ſumma gel⸗ des naeh jrem abſterben vnuerſehret vñ vnuer⸗ endert S. F. G. widerumb anheim fallẽ ſollen. Derowegen hat ſie ſolchẽ Reuerß/ tranſaction vnd pacto zuwider in piudiciũ D.fratris von dieſem geldt kraͤfftig nicht koͤnnen diſponirn/ vñ S. F. G. daſſelbige ꝑ teſtamenti ordinario- nem zuentwenden/ ſondern iſt omni iure ver pflichtet geweſt das Pactũ zuhalten/quia, vt ⁰. ꝓbauimus, pactis cõuentis ſtandũ eſt, etiãſi àiure cõmuni recedatur. Et cum hec luce meridiana fint clariora, idco non opus eſt hic diutius inſiſtere. Was aber die ander Ob⸗ rectlon belanget/ quod ſcil. remittẽs vnũ ius, alterũ retineat; darauff gibt mã dieſ⸗ erichtige antwort/ quòd illud iuris axioma procedat, qꝗñ tranſactio& pactũ fuit limitatũ ad vnũ tantum lus, ſecus ſi ſingulariter ſit tranſactũ vel teſtandi facultas in cerris quibuſdã par- ticularibus bonis per pactũ expreſſe prohi beatur, vel ſaltẽ ex ſenſu cõmuni hoc colli- gi Poſſit. Æquipollentiatin. ſunt, q eadẽ vel 8s maiori ratione nituntut ex mente Baldi in lallud. Ce ſacroſcecct Ideo locus eſt regulæ di- genti; Non referre, quid ext æquipollérib. in l.2. Cde vſus, quod ſi teſtator mand at rem 87 ſeruari, perinde eſt ac ſi prohibuiſſet alie- nari. Clauſula autẽ in literis reuerſalib. cõ- tenra. Nemlich/ daß es des widerſals halbeſol gehalten werde/ wie es in Fuͤrſten Haͤuſern der brauch iſt/ illa, inquã, clauſula ſatis ſu perq; oſtendit, cã propter teſtamentariã aliena- iſti 7⁶000. Tal. ſarti tecti,& vt ita dicã inte- ſtabiles D Princ. ꝑmanerent. Ad 3. argumẽ- tü, quo habetur pactũ negatiuũ& affirma- tiuũ vatib. non ſubſiſtere, im iliter expedita eſt reſponſio; nãvtraq́; regula in certis 4- buſdã caſib. fallit. Negari. n. non poteſt, ꝗn pactũ negatiuũ de nõ ſuccedẽdo tũ omni modo valcat,& renũciãtẽ obli get adobſer „ 6 22 1y uantiam, quandò tantum datum eſt ſeemi næ renuncianti, vt expleat legitimã ex he- Merito igitur renunciatio eius valeret, preſertim cum rarione conſuetudinis no- 38 toris eiuſmoditpacta& renunciationes de non ſuccedendo in viridi eſſe, obſcruantia⸗ & reuunciãtes obligare videamus. ſaut uo- tat& probat Balinl. de quib ſae legib.& Da.d.l. nalhans Cd alh Quauisftuitta hic deca re prolixe diſputetur, cum nuſquam appa- ret D. E. realiter& vere renunciaſſe, imo verbotenus tantum proiniſit;& dixit ſe re- nnunciaturam, acceptis reſiduis nummis. 89 Cum autem̃ † multa dicaiitur& promittã tur, queè non fiunt, 2 not. Ball cum alleg. C.de 50 vſur Erfmulta tractentur, quæ non perfici- untur. dem Baliin! multum intereſt. Cſiquis al- iſtat, Saliliſi voluntate. Cdereſcind. vend.Idcir- co illa obiectio plane huc nihil facit. Neqh vero id, quod de pacto affirmatino ſuccedendi allatũ eſt, noſtrę deciſioni ma- gnopere repugnat, imo ex ſupradictis ſatis confutatur. Nam vt demus tranſactionem & pactum de ſuccedendo nondum valere, 92 quiafhereditas pacto dari nõ poſſit, 4.1 he- reditas. C. de pact. 2Luen. lex eo. C. de inutil. ſlipul. 93 cum f nemo auferre ſibi liberam teſtãdi fa cultatem queat, quòd vtiq; fieret, ſi heredi- 94 tas pacto darerur. Pacta fenim reuocari nõ poſſunt, icut. C. de act.&oblig. Tamen longe alia ratio eſt noſtri præſentis pacti, in quo non de acquirenda hereditate. D. E. viuen- tis agitur; ſicuti in d. l. hereditas,& reliquis contrariis iuribus de ea tractari conſtat, ſed conuentum hic eſt de reſeruandis& recu- perandis 76000. Taleris, quos Illuſtr. Prin- cèps E. pretextu quarundam hereditatum promiſerat. At nemo ex eruditis ambigit, 55 quin valuerit talis reſeruatiof& conuentio ſuper re particulari conſeruanda& recu- Peräda ayreleruu ſi ſalua nihilominus remanent libertas teſtandi de reliquis bo- nis ſuis, non ſubiectis pacto reſtitutionis, r declarant Br.& Zaſin dl. ſtipulando hot modo de eri vel ſibi. Totaq; visf in conicluſione con- Dn, loach. Mynſing. luriſconſ. Germanil agna ſut. Quiaf res de facili reuertitur ad ſug ꝰ riſtinã naturã, Uſi vnus. G pacta ne peteret. pact.& ibi Bart.& laf. plene c. ab exordio. J. Aißt uarta p̃tenſa ratio ſeu obiectio pro ener- uando illo pacto affirmatiuo, quaſi illud fa ctũ ſit contra bonos mores,& proinde ipſo iure nullũ, nihil aut certe parum operatur. Quia ſimpliciter hoc negamus, cum nõſſt veriſimile D. Principẽ tam Illuſtrẽ& lega- lem perſonã vnquã captaſſe mortẽ D. ſoro. ris E. Palam etiã iſtud pactũ inter D. Drin- cipẽ fratrem,& D. Sororem præſente eiuu marito Comite& aliis amicis, celebratum eſt Igitur hic ceſſat omnis/†ſuſpicio fraudis 97 ac doli, vel turpis cõuentionis, per tex. G& ihi Dalliranfactio. C.de tranſact. Maxime cum D. Comes tanquam maritus eam reſeruatam ſucceſsionem expreſſe ratificarit᷑& appto- barit, Sich dißfals breuitatis gratia auffden Reuerß gezogen/ darinnen Graff W. mit ſeiner Handſchrifft bekennet/ daß derſelbige Reuerß mit ſeinem vorwiſſen vnd bewilligung von ſeiner Gemahlin Fraw E. gegeben/ denen auch alſo in ehrlicher Krigiſcher Vormund⸗ ſchafft hiemit ratificirt/ vor ſich vnd ſeine Er⸗⸗ ben ſiedt/ feſt vnd vnverbruͤchlich zu halten. Ex alio quõq; patet, allegata iura nõ pugnare, quia illa Ioquuntur de pacto, quodeſtcon- tra bonòs moores naturales. Sed noſtra con. uẽtio eſt tantũ cõtra mores Ciuitatis. Quo caſu non modo iuratum pactumt obligat, ſed etiam ſimplex conuentio ſeruandaeſt, cum ea ſit deiure gentium, liuri gentium. 9. prætor ait. De pact. C.. eo. Tum vero pactũ illud D. E. ſponte approbauit, eiq; liberrima vo luntate cõſenſit, nõ modo in vno capitulo, ſed in omnibus, ſicut etiã in dubiò appro- batiof contractus extẽditur ad omnes eius?9 appendices. AMtolin. conſue. Pariſ. C. 2z. uum 16. Proinde id quodtſemel approbauit, repro- Joo bare deinceèps non poruit, c. Quod potuit,de e. iur ino. Volenti fenim nõ fit, nec fieri po- ior teſt aliqua iniuria./r. cuam concord. de iniur cũ cuilibetrliceat iuri pro ſe introducto renũ ſoꝛ ciaré, ſi quis in conſcribedo. C. de pact, t. Ad 4yo. ſtolicam. De regula. Et riuris exſecurio nullam jo; mereatur iniuriã, A. l.r7. de iureiu. Conſuetudo etiã tei robur addit, vt ſupra dicti eſt, ſublata ſo; citur, hoc pactũ neutiquã eſſe cõtra bonos mores ciuiles, vt merito paciſcentes adin- uicem hinc inde obligentur. Adquintã rarioné, q̃ ꝑſuadere conatur, Pparia eſſe ꝙ́ᷓ ſolutũ ſit vel debitũ fuerit, eoq; D. E. nõ minius valide potuerit de reſiduis 61000. Taleris teſtari& diſponerc in vlti- ma ſo6 b V 1 1 ſodc zua voluntate„de 150oo. Taleris& reli bonis diſpoſuit p arhitrio. Reſpondeo. ã regulã locũ habere nõ poſſe, retnon proprie dicitur meũ, eſt mihi de- b itũ, vt not. glin Clem. Auaitorin Vverb. Debitor. dereſcri. Præterea huic regulæ expreſſe de- 95 Hic rogat diſpoſitio Iuris Saxonici deferentis proximo heredi debita mulieris in diẽ cer: tũ collata ante diẽ venientẽ necdũ ſoluta. lloquuntur depactè Bb damotes naturalesSed ben, duntu cötramotes(i modo iuratum pactu † un ſmplexconuentioſſ tEN 8 8 11 onte approdautteigi n cälcnit, nômodoiniſ A ma des Hccttänd c watnusextédhturad A dees Aslaunſte2uſſ A eui quoctſemel ppe dSn 7 5 Iiuru. Seprator ait ſyde pact..extra eo. Ex qui- bus omnib.in cõteſſo eſt, pactũ Mud de ſue- MNReſponſ. luris Decad. X quia de iu- parte confectũ, todt vnnd a cedendo ab omnibus iaculis atq; nullo daruor das hauß W. zum vnterpfan d gewiſſer leweil aber per onis venienté, sobligacio, vñ actio Taler gantz vnnd gar verloſchen/ exſtinguirt vnn dreſoluirt iſt/ vnd dieſelben an hochermelten Fuͤrſten zu A. vi go⸗ re iuris Sax. imprimis vero ratione pacti ce- lebrati gefallen/ per 8. ded ucta, ſo iſt auch nu⸗ mehr ipſa ſeriptura& inſtrumentũ deſi uper be/ neben dem Vnder⸗ pfande. Sublata enim principaliobligatio e ne, acceſſoria,vt lireræ& hypothecæ ſubſi. ſtereion poſſunt. Requirit inſtrumentum &hypothecaà, cum lint acceſſoria, in A.4 Hi J; gQuiz5. de fdeiuf principalem o bligationé, cui adhærean t, l. Sui contra. 12 Meod l.. Gdebitum. de conſt pec. Nam facceſſoriũ ſine principali j4 non conſiſtit,. 2. G. aepoſ. S l. cum principalis Ar reg iur. Vhi enim non eſt nec eſſe põteſt 5 obligatio, ibi non poteſt efficax aliqua in- tentari actio ex inſtrumẽto inutili& caſſa- to. Obligationes etenum, ſicut& pacra ſunt as& hypothecas, cauſſata. Deficiéte caufſa cauſſans ſcriptur ſcriptura autẽ eſt gauſſa ergo cauſſa cauſſan te,deficit& cauſſa cauſ. ſata. E Xuo apparer D. Comitem illud in- ſtrumentũ vel literas iniuſte ſecum retine. re. Ideoq́; cogi poſſe vt reddat D. Princi pi, texieſt acgl.& Daiinl. I.cum ſuis concord. I.. Clde zondici. ob tauſtm datam. Condici autetn po- teſt& repeti illud inſtrumentum vel pof- ſeſsio eiuſdem actione perſon ali perliinde- biti. F.i. de condidt indeb. quia findebitum da-I⸗ tum vel ſolutum, reuocatur condictione indebiti; vel ſine cauſſa, lar. 1.Quod indebitum. heleganterinfn de vondili indebll. Ceofac. lex.. l.ſi cum te. ſf depact. Eodem modo † promiſ- ſum indebite reuocari Poteſt, l. u cui plu⸗. aure. Cod. eod. de wonaitt, indebit lege. l. ſi 4 4. 4 4 ¼ 4 13 8 4 1 3 1 1 1 8 2 a) Dn. loach. Mynſing 115 Sunt enim † inſtrumẽtum,& pactum in eo ontentum, ita inter feſe connexa& colli- gara, vt obligatione ſublata, Inſtrfumentum quoq́; tolli neceſſu im ſit.ũ de conſt prin. Bart. inlnemo poteſt de leg.t. Quanquam non opus ſit de actione hac vel illa, in preſenti caſu intenrandas ſcrupuloſius inquitere, vel de ea in libello ſpecificam facere menitionem, 5*. 1r 120 cum hodiæ non curetur formula t& nomẽ 89 attionis: quinimo expreſſio actionis iamn fi- at ſuperuacua, e. dilecli. cſicut. c examinald. Et ibi Da. de ludic. ideo Dn. Princeps; in fine li- belli concludete poteſt, quod D. Comies VV. teneatur ſibi reſtituere literas vel in- ſtrumentum obligationis. Quo probato, facile ãpparebit D. Principem bonã& fun- datam habere intentionem,& proindeè ne- ceſfarium non eſt nomen actiotiis appo- 121 nere. Cauſſa enim, nonttitulus actionis eſt inſpicienda; ſecundum textum inl tutor. ff de Fidetuſ, Nicol. Euerh, conf ih ſin. CONSILIVM vV. — SyvMMARIA4.... 1 Impbyteu ts Eccleſie de ſui natuta ſolummado tranſit ad filios& deſcendentes,& non ad eætraneos, et- iamſi pro ſe& Leredibus onceſſa ſit minus ſole- mnuteer. 2 Vocabulum, liberorum, licet comprehendat non ſolum 9 * 14„.. 3„.. 8.— naen offenbar/ in vnd mit dieſem Brieff/ vor Filios& filias, ſed etiam nepotes, ne⸗ tesco G reli- qusos deſcendentes in infinirum, ſi tamen adiecta ſit qualitas, quæ non porrigatur ad nepotes, tum eſtrngitur ad liberos tantum primi gradu. 3 Suhiecka talia ſunt, qualta ab eorum prædicatis eſſe eruittuntaarr Praæpoſi' io, Ex, de ſui uatura& propria ſignificatione, Fgniſcat immediationmm. ; Clauſulæ, Natis ex ſuo corpore&c. effectus remiſ- 6 Signere& parere factum& operationem quandam jimportant, quod verificari non poteſt, niſi in veris filiis& ſiliabus immediate de patre& matre Aalrrt. 7 Verbum, Heredis, de perſonis in teſtamento nomina- tis immediate intelligi debet,& non de his, quæ per alias medias perſonas ad hereditatem perue- & Vocabulum(de nobis vel ex nobis nati,&c.) vera ſuam propriam, naturalem,& immediatam ſi- X. gniſicationem habet,& primum exitum, qui ſine medio& immediate ſit, ſignificat. Sequitur tenor inſtrumenti Emphyteu-. ſeos, ſuper quo petitur conſilium. r Daniel Deckant vnd gantz KCapitel Sancti Martini Kercken vff dem Bergefuͤr Heldenber gen/ beken⸗ Vns/ vnſere Nachkommen/ vnd als weme ſo vnſer Kerckengut vſſdem Schendeller felde ge⸗ uriſconſ. Germani 2. dede gehoͤrig iſt der obedientien in der genand⸗ ten vnſer Kercken/ de Obedientienberg gehet⸗ ten/ vorlangen Jahren vnfruchtbar geweſtiſt⸗ nur auch in Carpen Aiden Henrich Stret⸗ ar ſeiner Frawen/ vnd orer beider part Liues Kinder/ von juwelichs Liue geboren/ verſchte⸗ uen Hofe landes gedan hebben/ erblichen n Pachtweiſe als Pachtsgut rechtiſt/ vmbenen aͤhrlichen zinß/ vnd dauor van jhm entpfangi vnd vffgehaben hebben/ hundert luͤtke Punſ jetzund tho Heldenbergẽ gange vnd gengeſein vnd vor tho behoeff der vorgemelten obedient⸗ en wedder jhn wiſſe Renthebelegt hebben/ So de genendte Hoeſſe Landes mit all jhr thobeho⸗ rung/ wie man das benennen mag/ dervotz ſchreuenen Henrich Streitaxt ſeine/ vnd ſa⸗ ner Frawen Liues Erben/ moͤgen zu jhran he ſten/ die zeit jhres Lebens/ dieweil welche leben/ bruken/ fruͤchtigen/ vnd nutzen zu jhrem beſten/ auch mit ſedanem beſcheide/ als Pachtsguͦta recht iſt/ vnd dem Obedientiario zu Betgen in vnſer Kercken allhie/ alle Jahr dauongihii ſollen acht luͤttke Schillinge zinſes/ vffs NMi⸗ chaelis tag vnuerzuͤglich. Wer et auch ſache/ do vorgeſchreuene Henrich vnd ſeine benome⸗ den Lues Erben nach ſchickung Gottes ver⸗ ſuͤrben/ denn ſo ſol dieſelbige Hufe landts vn⸗ ſer Kercken wieder quit/ frey/ ledig vnd loß ſen/ ohne wiederſprache der andern jhren Erli/ wenn auch jemandts von jhrent wegen/ Wen es auch fuͤrder ſache/ das Ehegenandien hen⸗ lichs Hußfraw de he nuhe thor tiedt hat/ aſſte⸗ uede/ de vorgeſchreuene Liues Erben/ de van den beiden Parten geboren ſein/ ſo ſchall vnd mag de vorbenente Frawe de genendten Hoft landes dethiedt jhres leuens brucken vnd deuen geben/ ſo den tinß bouen geſchteuiuiuiuue. Dieſes tho fuͤrder vrkund vnnd wiſſenheit hebben wie vnſer Kercken Ingeſiegel wiſſent⸗ lichen an dieſen Brieff gehangen heien. Nach Chriſti vnſers HErtn Geburt/ duſent fuͤnfß. hundert vnd acht Jahr/ am tage Thomas des heiligen Apoſtetet.. Reſponſum luris per viam miſſiue ad Dn. Bartholomeum Reichenauu, Deca- nuim Baſilianum,&c. Mẽin freundlich dienſt zuuor/ Ehr⸗ wuͤrdiger/ Hochgelarter/ ſreunblicher ⸗ ber Geuatter/ vñ beſondet vertrawter reund,/ Ich habe die vberſchickte Copey der verſchta⸗ ff bung Capituli S. Martini Berg vor Helden⸗ berg auff enn Hueff landes Pachtzinßgut . 2 2,—*„ 8„ Nehndel gelegen/ ſprechende/ nochmals mit fleiß durchleſen vnnd erwogen. Vnd obwolin vtramque partem die ſache ditputitt werden moͤcht/ ————QO¶. ‿ iaſec de Ega n) ufftew dehenuhethent e et iſchreuen Keſponl. Iuris Decad. mocht/ So kan ich doch fuͤr meiner Ein⸗ falt nicht anders im Grunde& concluſiue exachten/ dann daß dieſer contractus em⸗ Phyreuticus, dauon dieſelb Verſchreibung xdt/ allein auff der contrahenten Kinder zu verſiehen ſey/ vnd nicht koͤnne aufſdie Kindts Kinder cxtenciirt, vnd gedeuter werden. Nam eum communis& rccepta ſit Doctorum ſententia, quod emphyteuſis † Eccleſiæ dee ſui natura ſolummodo tranſcat ad fili- 08;& deſcendentes,& non ad extraneos, vt teſtatur Matth. de Afflict. deciſ. 10. aumero primo, etiamſi pro ſe& heredibus coneeſſa ſit mi nus ſolemniter, iuxta Curr. iumior. conſ. centeſimo vigeſimo nono, numero ſe- pimo.& AMich. Cruſ. libro primo tom. opin. vapite decimęſeuto q. 4.8 Etm noſtro propoſito dictioni, Erben/ Heredes, adiecta ſit qualitas reſtrictiua, vi- Belicet Leibs Erben von jhren Leibern ge⸗ born. Ergo ne illa qualitas prorſus ſit o- tieſa, ſed aliquid operetur; neceſſario reſtringenda eſt a adliberos primi tantum gradus. ee S d l.. Na. Sic idem dicitur de vocabulo, Libero- rum, licer t illud comprehendat, non lunt t verbum(heredis) de perſonis in teſtamento nominatis immediate inteb ſolum filios& filias, ſed etiam nepotes, in knitum, I. liberorum f. de verbor. ſignificat. rigatur ad nepotes, tum reſtringitur ad li. beros tantum primi gradus L. ad fflios, ffli- asque, iuxta Bartol. ind. l. iberorum. 2 4 3 Ad quod facit, quod alias diciture Ta⸗ ſen/ lia ſunt † ſubiccta, qualia ab corum præ-⸗ diicaris eſſe permittuntur. I heredes palam 1 f de teff. l. qui ſic, ſf de verb. oblig.! quoties. C. jmil ercijft. Zaſ. libroprimo, conſ., numero.y. Vnde illud adiectum, Vnſere leibs Er⸗ ben von vnſerm Leibe geborn/ reſtringit vo- eabulum, Erben/ quod alias late patet, eſt igitur intelligendum tantum de his; qui ſunt primi gradus,& qui vere& pro- Prie non ficte ſimul habenturf,. Hec ergo appendix, ſiue adiecta qua- litas, qua vſi ſunt contralienrtes, in literis emphyteuricis, videlicet jhren Leibs Er⸗ ben von jhrem Leibe geborn/ mautkelte de. clarat,& lumen addit dictioni, Erben/ quod oniuges emphyteuticatii de ſuis rancum Rliis& filiabus intellexerint,& non eriam Ae nepotibus, mulro minus de vlteriori- us. Quia dici nunquam poteſt, quod d filios& filias,& ſic Tamen ſi qualitas adiecta ſit quæ non por. XIIII Reſpohl. V. 9 nepotes horum duorum coniugum ex co- rum corporibus nati ſint, eo attento& eonſiderato, quod per verbum, auß jhrem eibe geborn/ Ex eorum corpbribus prognati, intelligitur generatio, quæ ſine medio cx ex patre& matre,(vt Doctores loquuntur) &non ea, queé per intermedias perſonas 4 fit. Nam prępoſirio † Ex.( Auß/ oder von) de lui narura& propria ſignificatione ſi- gnificat immediationem, zexr. eſt in 1, o rempore, in fin. ſ. de pecul. Bartol inl. cum fli- ds.§. Irres ff. de legat. 2.& in l non dulium. C. de lagit. dem m d. l. iiberorum, col. penult. verſ. quæro quid, vbi hauc materiam pulere de- 5 zidit. Item in l. heredibus ſ. vltim, in fin. ff. ad Trebel. vbi habetur effectus illius clau- ſulæ, Natis ex ſuo corpore. Et quamuis dici poſſit, nepotes de aui corpore eſſe: non tamen vero ex eo nati ſunt: Quia gigne- 1e& parere, factum& operationem quandam important, quod verificari non poteſt, niſi in veris filiis& filiabus imme⸗ diate de patre& matre natis. Atque in hunc modum argumentatur etiam Zal. in dic. conſ. J. numero r. Facit etiam hue quod iura ciuilia vo- 6 ligi debere,& non de his quæ per alias medias perſonas ad hereditatem perueni- re poſſent. Hoc probatur per4 quiliberinin Fin. ff de vulgar.& pupil. fubſtit. vbi perver⸗ ba lla; Sutſque mibi beres, intelligiturim- mediarus heres,& non qui per alium eſt heres. Quod autem hoc vocabulum(ae 9 ꝛbis, vel ex nobis nati) veram ſuam, pro- priam, naturalem,& immediatam ligni- ficationem habeat,& primum exitum, qui ſine medio& immediate fit, ſigniti. cet, probatur etiam vltra ſupra dicta in I. cum Fliui§. heres. ſf de legat. 2. Bal. in tit. depatiur fir.§. iniuria in vfibus feud. Et Abba⸗ inc. inter dilectos. de fid in:trument.ʒ Prædictis non aduerſatur, das Woͤrt⸗ lein/ Erblich in Pachts weiſe/ quia illa di- ctio, Erblich/ ſatis verificatur in ipſo- rum coniugum liberis primi gradus, in jhren Leibs Erben/ von jhrem Leibe geborn/ quæ verba ſunt qualificatiua& reſtrictiua, & euidenter excludunt vlreriores deſcen- dentes, ex fundamentis jam adductis. Vnnd daß ſolches der Kirchen/ So wol als der Pachtleute Meinung gewe⸗ ſen ſey/ erſcheinet darauuß/ daß im Pacht⸗ Ccc 26 Dn. Ioach Mynſing. luriſconſ. Germani Brieffe die Woͤrter/ Leibserben)&(von jh⸗ rem Leibe geboren) ſo ofſt wiederholet vnnd tepetirt werden/ ſo wol im Eingang deß Brieffs/ in ipſa conſtirutione emphyteu⸗- ſeos, als hemmach am Ende/ vbi diſponitur, quando finiri debeat illa emphyteiiſis,& ad Eceleſiam reuerti, ibi(weret ock ſaecke) Er licer ii ſolum loquarur von Leibserben/ & non adiiciat alia verba(von jhrem Leibe geboren) ramen neceſſario de his intelligi debet,& ad principium ſiue conſtirutionẽ emphyteutici contractus reſpectus haberi argument. l. nihil tam naturale,& quæ ibi Dd. Hunc ſenſum euincit etiam ſubſequens elauſula, ibi(wer et ock forder ſacke)& quæ ſe- quuntur, vbi diſponitur᷑, da Heinrichs Nauſ⸗ frawe die Leibserben von den beiden Parten geboren vberleben wuͤrde/ daß ſie nicht deſio S l = 8 ₰ X QO — 8 1 S8 8 S. e 8 8 4 8 *. S1S ⏑ 8 rur verus dolus. * 70 10. feudum ad eos deuolutum eſt, iuxt. Curt. de 9 Dolus probatut etiam praſumtiue, ex qualitate ſeiui cet& euidentia ipſius facti.“ u De pana aluuius conſtitur wns, quand ani ¹ niſi omues eius qualitates pfobentur 6 ans centur in caſu, de quo agitur, pana non dmmir⸗ titur. 12 Ad pœnam fractæ pacis pullica ſi agatun, niſtyrohe tur qualitas veri& exprepi doli, qua in laſione 23.. cis publicæ omuino requiritur, reus non eſt cande. mnandus, ſed abſoluendus, etiannſt de alma rulaue rel ſaltem dè eiuſdem exteſſu vltra moderamen u. culpatæ tutelæ probatum fuerit. 13 De in arit, poteft ari ciuiliter& cnminaliter. Balſ etiam agi ad ecantationem. numero 14. Qud un 8 ciuili illa actionè de iniutlus Poteſt concurrere, nume 70 14.“ * iſamn * thickte AS gahrs zuuor/ Edler/ Ehrnueſter/ — — —,———,——,—2——O— — 5 — 3 ₰ EE 18 nſchedüche Re hchefonna. ic auff deecſte Fragrat 1 valſßrindie Vaſazu 8.. och grſchehen/ nicht all ſendern auch dawiedar 24 nach Wfanden gedachts er ch eßrit mfuttung des huh da Dindzedds d Gur h , vundan Euchſorden au (Satanatt Stamm /0d 2 na in/ Tat cs abek dl r Re Reuocation niht dest dchuc Lhn alßana En Dmaleſnng ne 1 und angehengte Co„e maßmamn Scnſt lunod vnnd Elenmg maxime nit. 3. Reſponſ. Iuris Decad. X IV. Reſponſ V I ſeadn, part. in vlt part inr. eg. verſteul'ſtas ergoex praæmiſſis. Eehoe de plano procedit in feudo antiquo vel paterno. Aluar. in ca.r. poſt. num. 4. verſ. oppono abextran. quewadmod. feud. ad fæm pertin.& clarius poſt eum Col- leg. Bono. intra conſilia Curt, ſen. conſ so. nu. 2. & Pariſ. conſr7. num. 16 lib.:.& Soci. iun. conſ. irs. 2um. I. lib. 2.“ 2. Sed in feudoff nouo ſecus eſt. illud enim ſeêemper poteſt ad libitum alienari per va- ſallum, accedente domini cõſenſu, nee re- quiritur conſenſus agnati qui ſucceſſurus eſſèt in feudo, iuxta deciſ. Andr. de Iſern. in e. i uum. de alien feud, pat. quam dicit èſſe communem& per omnes approbatam. Si- giſmund. conſil. feud. 2. num. i. vbi etiam ſub- dit, quodomnes eam ſequantur; nemine 3 diſcrepante. Secus tamen fſi inueſtitura de nouo feudo conceſſa eſſet, tanquam de an- tiquo vel iure& nomine antiqui feudi, vt ſcilicet in põſterum debeat cenſeri auitum aut paternum, tunc enim licet Dd. diſſen- tiant(nam Oldrad. conſil. 179. factum taleeſt, quidam nobilis, exiſtimat manere nouumʒ ar- gumentis ibi per eum relatis, quem ſecutus Iaſon snſz 7.lib.r.C conſ.52. 100. lib. 2.) ex comnmiuniori ſententia dicendum eſt, cum tale feudum nouum aſſumſerit naturam& qualitatem feudi antiqui, poſſè illud pPari- ter reuòcari abſque reſtitutione pretii, iu- xta eundem Iaſ. ſibi contrarium in præiud. NHeud. col. 20. G 27. verſequid autem econtra ſi feu- dum jſit nouum. Bald. in terminis. 7. de alien. b feud. pat.& cea quæ an notaui cent. a obſeru, 4½. 4 Deiure†S axonico, quod tales ſint effectus ſimultaneæ inueſtituræ, quando ſcilicer feuda aliqua de nouo pluribus perſonis ſi- multanee conceſſa ſunt, per ſe ſatis notum eſt, vt vlteriori probatione non indigeat, prout eoſdem recenſet quoque Ambrol. Silu. in leg. ſuo trait. de hered. quæ àb int. defer. Es wird aber ein alt Stamlehen genandt/ daß von ſeinen Voreltern in auffſteigender Li⸗ nivbet den vierdten Grad an jn erblich gekom⸗ men/ zu Latein/ feudum antiquuni. Wann abet ein éehen n den Beſizeruom Bate an⸗ hern/ vranhern/ vnd alſo vom vierdten Es radt ödet darunter erblich gefallen/ ſo wird daſſelbi⸗ ge ein vaͤtterlich Lehen teudum paternum ge⸗ nandt/ cum à patre, auo, proauo, vel abauo prouenerit, vt declarat Bal. in a t.§. bbc quoq. huc feud gl.in c.: deſuc. feud.& S. cum vero,& ibi A2os qui feud. dar poſſ. Ein new Lehen aber heiſt/ das durch den 1.„. 8 27 Beſitzer erſimals erlanget iſt/ vnd ſeinen an⸗ fang erſt in der Perſon des Belehnten gewint/ vñ zuuor nie kein Erblehen geweſen/ auch nicht an den Beſitzer von ſeinen Voreltern kommẽ/ oder gefallen iſt/ zu Latein, feudum nouum ge⸗ nandt/ id eſt, quod de nouo acquiſitum fuit, & habet initium à perſona inueſtiti, necà progenitdrũ ſucceſſione prouenit, de quo in c. i.quod teſt. ſint nece Welcher geſtalt aber/ vnd durch was mittel ſolche reuocation anzuſtellen/ iſt zuſagen per a⸗ ctionem vtilein rei vindicationig. So viel die ander principal Rechtsfrage be⸗ langet/ iſt zu wiſſen/ quod de iure communi contratcõmittentem vim publicam plura 5 remẽdia ſint prodita, videlicet cõdictio ex I. Iul. de vi publica: actio in factuin ex inter- dicto de vi& vi armata: accuſatio ex con- ſtitutione Fred. de pace tenenda: item ac- cuſatio ex conſtiturione pacis publicę, quę vim publicam paſſis conceditur, iuxta ord. Cameræ ine part. tit. 56. 4. †. Et de iure communi vimf publicam cõ. ⁵ *. mittunt(vt habetur in l..23.& 4. Gl. quido⸗ lo Fadl. lul. de vi pub.)qui turbæ ſeditioniſuc faciendæ conſilium imerint, ſeruos aut li- beros hoinines in armis habuerint, qui cõ- uocata ſeditione villas expugnauerint, cũ telis& armis bona rapuerint: qui homini- bus armatis poſſeſsionem domo agroue ſuo deiecerint, eoncuſſerint; expugnaue- tint, vtiue id fieret honunès accommoda- uerint: qui cœtu, concurſu, turba incen- dium fecerint, quique homines dolo malo incluſerint, obſederint, quiue per vim ſibi aliquem obligauerint, ædeſue alienas, aut villas expilauerint, effregerint, expugna- uerint, ſi cum telis& armis fecerintit. Dieweil jhr denn nicht allein in das gut Brandsholtz mit gewapneter Hand eingefal⸗ len ſeid/ ſondern auch die Ballheimer mit ge⸗ walt darauß gefenglich hinaußgefuͤhret/ Kiſten vñ Kaſten zerſchlagen/ eroͤffnet/ vñ was darein geweſen/ an Brieffen/ Kleinoten vnd anderm hinweg genommen/ darzu den Gefangenen ben ſollen/ Iſt kein zweiffel/ daß ſolcher einfall mit feinen qualitatibus vnd vmbſtaͤnden/ ſey fuͤr eine Landsfriedbruͤchliche that zu halten/ vnd das vermoͤge obangezogener Rechten/ vnd ſonderlich der Cõſtitution des Landfrtedens/ derwegen moͤge geklaget werden/ ſo wol auff die Peen des Landfriedens/ als auch auff wie⸗ derſtattung vnd ergetzung zugefuͤgter Schaͤ⸗ den/ vnnd reſtitution der abgenommen Guͤ⸗ ter. 3 5 4 Cee üj rum dolum, propter vetba conſtitutionis deß Landfriedens/ ibi, gefaͤhrlich oder fuͤrſetz⸗ ſa, etiam iniuſta, craſſa& quantumuis co- lorata, excuſet à dolo, puta quod aliquis rc, quemadmodum in noſtrocaſu præten- ditur, Daßes alleine zu Errettung deß armen Vnterthanen der in ſorgen des Tods geſtan⸗ den/ geſchehen Et per conſequens à pœna, prout Hoc communiter teneri dicit Curt. iun. couf, 132. numero 1. vt eum refert Villalo. in com. opin. litera C. numero 23.& eſt Gloſ. de hocinl plagii, verbo iuſta C. adl. Fla. depla- gia: quam dicit ab omnibus approbatam Iohan. de Ami. couf. Sa. nun. 5.& Boer. deciſ. 19S. num. It. itemque Deci. conſ. 17o. poſt nu. 21. Venſ. vilt. uon obſtat, vt eum refert Cratus couj. ,7. uum. 21. lib.. Iaſ. in l. ſiquis id quod, nu. 35. F. de iuriſcict.& Curt. inl. I. num.. ff quad Auioh«rx.,e 9 Volunt tamen interpretes probari f do- lum etiam præſumtiue ex qualitate ſcilicet R&euidentia ipſius facti: vt ſi appareat vis publica, coadunatio hominum, manus ar- mata, inuaſio alieni territorii, prout not. idem annotaui in meis obſe 3. obſeru. S9. vbi multa iura. 10 lulius vero Clarus in hoc diſtinguen. dum cenſet, lib. 3.. fin. prac. crim. quæſt. o. nu. 22. in hunc modum. Aut loquimur(in- quit) in delictis, in quibus dolus eſt de ſub- ſtantia, vt eſt falſum, periurium,& ſimilia, (in quam claſſem ego etiam violentiam pa- eis publicæ refero)& tunc ſiue cauſſa ſit iu-⸗ ſta ſiue iniuſta, excuſat, nam videtur ceſſa- re animus delinquendi. Aut vero loqui- mur in delictis in quibus dolus non eſt de ſubſtantia,& tunc cauſſa ſi eſt iniuſta, excu. ſax quidem à dolo, ſed ſi cauſſa eſt iuſta, ex- cuſat à dolo& eulpa. Et ita diſtingui debe. re ſecundum omnes, atteſtatur Bald. in a. I1 Iplagui num. 2. Illud porro circa hanc quæ- ſtionem non eſt prætermittendum, certam eſſe in iure regulam, quando t agitur de pœna alicuius conſtitutionis, niſi omnes eius qualitates probentur& certificentur in caſu, de quo agitur, pœnam non com- mitti, iuxta Ioan. Andr. inc. 1. de hom. lib. v. quem Doctores communiter ſequuntur. eru. Cam. Imp. cent. e lich andere zu beſchedigen. Ettquæ libet cauſ- opinetur, hoc quod facit, ſibi licere face- Salyc. inl. Senatus C. Ae hus qui ſibi in teſtam.& 12. 4. rii Anno 79⸗ 12 Hinc eſt, quod ſi fagatur ad pœnam fra. 8 38 Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ Germani 5 Et quamuis verum ſit, vt† pœna fractæ pacis publicæ locum habeat, requiri ve- ctæ pacis publicæ, niſi probetur qualitas veri& expreſſi doli, quæ in læſione pacis publicæ omnino requiritur, vt ſupra dr- ctum eſt& dixi cent. 3. ob,. reus nonſe condemnandus, ſed abſoluendus, etiamſt de alia violentia vel ſaltem de eiuſdem e ceſſu vltra moderamen inculpatæ tutelx probatum fuerit. Prout illud late perme explicatum eſt, in obſer. Came. cent. a. ohſty,s vbividenduu..,f“ olget die dritte Frage/ welcher geſtatda grewlichen diffamation halben/ ſo die Ball⸗ heimer wieder ewren Bruder Johann ſeligen außgegoſſen/ in demeſte jhn fuͤr einen Mot⸗ brenner außgeruſſen/ wieder ſie moͤchte zutla⸗ gen ſein/ vnnd ſie zu gebuͤrlicher Straff ge⸗ bracht werden/ iſt kuͤrtzlich zu beantwonten. Quod t de iniuriis poſſit agi ciuiliter yelß criminaliter, wie dann zuvorauß kuͤndlich ex F. inſumma, Iuſt. de iniur. vnnd danner/ prætor indixit,&. poſſe,& lconſtitutionibas;ruh Nat mniur& famo. libel,& ihi Dd. lute Pote etiam t de iniuriis agi adreclamationem,, ſicut notatur in a. G. inſumma. Atque hac actio fcum ciuilt illa actione de iniuriis po. teſt concurrere, ficut notatum eſta me, 8 cent. 2. 96 ſer. 94. Vund zwar weil die Ballheimer wegen jj⸗ res in der Spoliarion erlittenen Schadens vnnd außſtehenden intereſſe(wie hieroben bey der andern Frage angezeigt) auch zu kla⸗ gen haben/ vnnd wie zu beſorgen/ wieder euch klagen werden/ Dargegen aber die ci⸗ uilis actio iniuriarum ad æſtimationem propter atrocitarem ipſarum iniuriarum hoch genug kan angeſehen werden/ were mei⸗ nes erachtens der beſte weg/ dieſe zwo actio⸗ nes zugleich zu intentiren, Welches alles jhr in weiter Bedencken ewerer Aduocaten, die jhr hierin gebrauchen/ zuſtellen werdet wiſ⸗ ſen/ Vnd ich habe mich ſolches alſo in eyl(da ich erſt vor zweyen tagen wieder zu Hauß kom⸗ men/ vnnd ſieder Trium Regum in meines G. F. vnnd Herrn/ Hertzog Julii zu Braun⸗ ſchwelg Fuͤrſtlichen Geſchaͤfften abweſend bin geweſt) fuͤr mein einfeltiges Bedencken auſſ ewer geſchehen fleiſſiges geſinnen/ neben wie⸗ derſchickung vberſandter Acta, nicht wiſſen zu verhalten/ freundlich hittendt/ in beſiem von mir zu vermercken/ vnnd euch jederzal angeneme Dienſie zu erzeigen/ bin ich ſtels willig/ Datum Helmſiadt den 2). Janua⸗ 808 „——— -————— u— —-—————e— / dnnd ſi TAcheN. rr, ne dan zan 3 e muuris zgiadtechal ga zcurrerd, icut mtatut 1maneldiealhein 8 da Spolation qüttenaf ufſebenden interelſe( / vund vie zu biſorg 1 un vaden/ Dagegem It dio imurarum ad eſt ern rocitatem Pplaum 1 4 b 4 3 4 eatut a ſ.n ſtumt 1 mciuililla acone del 5 — Reſponſ. Iuris Decad. XIV. Reſponſ. VII. CONSILIVM vVII. b SVMMARIVM. 1 Ad Teftamenti validitatem inter cetera requiritur, vt res teſtata ſit talis, qua in teſtamento relinqui poßit. MWen freundlich dinſt zuuor/ Er⸗ bar/ Wolgeachter/ inſonders guter — Freundt/ Ich habe die Copey deß Te⸗ fiaments/ ſo Agnes Fauerbachin/ weiland Peter Harthertzen ſelige nachgelaſſene Witti⸗ be verordnet/ durchleſen/ vnd ſo viel in eil ge⸗ ſchehen koͤnnen/ erwogen/ vñ befinde aus dem⸗ ſelbigen vnter andern/ daß ſie das jenige/ was ter/ Agnes Fauerbachin/ deßgleichen Emeren⸗ tzen/ Magdalenen/ vnd Kreinen/ jhres vori⸗ gen Ehemannes Bruders Tochter/ per viam inſtitutionis im Teſtament zugewand/ wel⸗ ches aber ſie nach Sachſen Recht nicht macht gehabt zuthyuumn. Denn ob wol ein Weib durch die vbergab jhre Gerade vnter lebendigen/(condonatio- ne inter viuos) verendern vnd vbergeben kan/ wann ſie die gebuͤrliche form vnnd ſolemnitet dariñ helt/ ſo die Sachſen Recht erfordern/ wie in den newen Conſtitutionibus Saxonicis, im Jahr 72. außgangen in 2. parte titul. 14. zuerſehen/ ſo iſt ſie dennoch nicht befugt durch Teſtament oder andern letzten willen dieſelbi⸗ ge der Nifftel zu nachtheil ohne jhre bewilli⸗ gung zuvermachen oder zuvbergeben/ Lehenr. c. gy. in gl. Weichb. art. 23. 70. G 6. So ſeindt auch im gegenwertigem Fall die Perſonen/ auff welche die Teſtirerin jre gerade gewendet/ nit von der Spielſeiten oder Wei⸗ besgeſchlecht/ ſondern von Schwertmagen/ (ab agnatis ſine linea maſculina) entſproſ⸗ ſen/ derowegen ſie auch nach Sachſen Recht der Gerade vnfehig ſind/ denn niemand kan fi Gerade nemmen/ denn allein die von Weibs halben darzu gehoͤren/ Weichbild art. 23 in el. adzsneer. Weil dann die Teſtirerin von ſolchen Guͤ⸗ tern in jhrem Teſtament diſponiert vnd ord⸗ nung gemacht/ die durch letzten willen nicht koͤnnen vergeben werden/ ſo folget daß deß ſuͤckßhalben/ das angezogene Teſtament von vnkraͤfften vnd gantz nichtig ſey. Ad † teſta⸗ menti enim validitatem inter cetera re- quiritur, vt res teſtata ſit talis, quæ in teſta- mento relinqui poſſit. Vnd derowegen der gedachten Teſiirerin nechſte Nifftei oder Ge⸗ ſpiel vnd Verwandte von der Spielſeiten/ viel beruͤrts Teſtaments vngeachtet daß nachge⸗ laſſene Gerade zu erfordern habe/ es ſey derſel⸗ 29 ſelben eine oder mehr in gleichem grad/ denn alle die ſich von der Spiel haben zu der Sippe zu gleich geſippen moͤgen/ die nemen gleichen theil an der Gerade/ vt Landtrecht libr. r. arta. Weichbild art. 22.in gloſ. Was andere defectus vnd maͤngel des offt⸗ gedachten Teſtaments belangen thut/ als daß Teſtatrix Zeugen nicht ſelbſt gebeten/ vnnd er⸗ beten/ jhres fuͤrgelegten letzten willens zeugen zu ſein. Item daß der Notarius ſich nicht ſub⸗ ſeribirt/ vielweniger ſein Notariat zeichen vn⸗ ter das Inſtrument geſetzt/ ꝛc. Solches alles hat man nichts ſonders zu fechten/ denn es iſt ſonſt zur Gerade gehorig/ jres Bruders Toche der nechſten Spilen genug/ daß jhnen die Ge⸗ rade im Teſtament nicht habe vergeben werden koͤnnen/ ob gleich alle gebuͤrliche zierlichkeit ſonſt darinne were gehalten worden. Vnd ich habe euch ſolches alſo in eil/ auff ewer beſchehen ſuchen vnd bitten/ vnangezeigt nicht wollen laſſen/ denn euch jederzeit freund⸗ lich zu wilfahrẽ bin ich geneigt. Oatum Helm⸗ ſiadt Dinſtags nach Miſericordias Domini, Anno 74. GoNSILIVvM VI. L Dle vnd Vieltugentſame Fraw von Weiſſenburg/ vnd freundliche lie⸗ be Schwaͤgerin/ auff ewer gethanes ſu⸗ chen vnd bitten/ euch zu berichten/ welcher ge⸗ ſtalt ihr ewre Gerade/ ewrem lieben jungen Soͤhnlein(weil jhr keine Toͤchter von ewrem Leibe geboren habt) kuͤnfftiglich vermachen/ vnd zueignen moͤchten/ habe ich der ſachen nachgedacht. Vnd weiß euch darauff freundlich nicht zu⸗ verhalten/ daß die gemeine beſchriebene Keyſer Recht/ von der Gerade nichts wiſſen/ ſondern iſt allein in den Saͤchſiſchen Rechten dauon zu inden.. Nun ordnen dieſelbe außdruͤcklich/ daß durch Teſtament oder andere letzte willen/ die Gerade der nechſten Mumen/ oder Nifftel nicht koͤnne verendert werden/ aber durch die vbergabe vnter den Lebendigen(& ſic inter vi- uos) kan die Gerade/ oder die ſtuͤcke/ ſo zur Ge⸗ rade gehoͤren/ der Nͦfftel wol entzogen werden/ jedoch daß die Fraw jhrem Ehemanne dieſel⸗ bige nicht zuwende/ denn ſolche donation oder Vbergabe were vnkraͤfftig/ alſo das ſie auch durch folgend abſterben/ der Frawen nicht be⸗ kraͤfftiget wuͤrde. Es ſind aber etliche gewiſſe formen in Sachſen Rechten fuͤrgeſchrieben⸗ durch welche eine Fraw die Gerade alſo durch eine Vbergab vnter den lebendigen kraͤfftiglich Lerendenm und derlaſſen kan, nemueh vnnd ee in o Dn. loach. Mynſing luriſconſ. Germani zum erſten/ daß die fraw miteinem Kriegiſchen Vormuͤnden zu ſolchem Actu verſorget wer⸗ de/ vnnd mit demſelben vor Gericht erſcheine⸗ vnnd durch jhn in jhrem der Frawen beyſein⸗ der jenigen Perſon/ welcher die Vbergabe geſchied/ ein Verzeichnuͤs mit vberantwor⸗ tung der Schluͤſſel/ vbergeben laſſe/ welches hernach dem Gerichtsbuche einzuuerleiben/ vnnd iſt in ſolchem fall nicht noͤhtig/ daß die donirten Stuͤcke gegenwertig ſein/ ſondern genug/ daß die Vberlaſſung gerichtlich vnnd in loco iudicii, iudice pro Tribunali ſeden- te, geſcheheh. b Daaaber vnnd zum Andern die Frawe/ ſo obgeſatzter geſtalt jhre Gerade bey lebendigem Leibe zu vergeben bedacht/ nicht gerne ſ elbſt fuͤr Gericht erſcheinen wolte/ So mag ſie von Gerichs wegen etliche Perſonen erbitten vnd abſchicken/ vor welchen ſolehe Donatio vnd Vbergabegeſchehe/ Dann ſolches hat nach Land vblichem Sachſenrecht gleiche Wir⸗ ckung/ vnnd wird darfuͤr geachtet/ alß ob es gerichtlich fuͤrgenommen vnd geſchehen were. Solte aber auch zum Dritten eine Fraw jhre Gerade auſſerhalb Gerichts Donatione unter viuos vergeben/ ſo kan es in beyſein zweyer oder dreyer Zeugen/ oder aber auch vor Notarien vnnd Zeugen geſchehen/ Je⸗ doch ſo muͤſſen die Schluͤſſel als dann in ge⸗ genwart der Kaͤſten vnnd Truhen/ darin⸗ nen ſolche ſtuͤcke verwahrt/ dem donatario, auch darneben die donirten Stuͤcke zugeſtalt vnnd vbergeben werden/ Gleichwol hat ſol⸗ cher weg allein ſtadt/ wann die Stuͤck in die Gerade gehoͤrig/ vber fuͤnff hundert Vnge⸗ riſche Guͤlden nicht theten austragen. Dieweil aber ewer Gerade/ ohne zweif⸗ beſten vnnd ſicherſten ſein/ daß jhr den an⸗ dern weg gebraucht hetten/ Jedoch weil ewer junges Soͤhnlein/ welchem die Bber⸗ gab obgeſchriebener maſſen geſchehen ſol/ noch Vnmuͤndig/ wolte von noͤhten ſein/ daß entweder jhme zu ſolcher Handlung ein Vormuͤnder verordnet wuͤrde/ der an ſeiner ſtadt/ vnnd von ſeinet wegen die Vbergabe von euch annehme/ Oder es moͤchte dieſel⸗ be ewrem lieben Herrn vnnd Gemahl/ alß dem rechten natuͤrlichen Vatter/ an ſtadt I0o0. / 1 Cum lege mitius agendum quam cum homine. ſeines vnmuͤndigen Soͤhnleins geſchehen/ vnnd darzu auch Notarien vnnd Zeugen zu mehrer Bekraͤfftigung gezogen werden/ Da⸗ mit vber ſolchen Actum ein Inſtrumentum publicum auff den Nothfall vfſgericht et wer⸗ den moͤge. Ihr moͤget euch aher in allen obgeſchrie⸗ 17 Salari benen Faͤllen den gebrauch der vbergebenen vnd donirten Suc ufedertebenweltur halten/ welches alſo geſchehen kan/ daß nach beſchehener tradition oder vberantwortungder donatarius auch die donirte Stuͤcke/ oder die Schluͤſſel darzu wiederumb ſtelle. Anno7sz5. An Fraw Gertrudeng⸗ vorne von Vdenhauſa/ H. Adolphi Ellen Hern zu Weiſſenburg Ehegem, SVMMARIA. 1 Salarium an dandum ſit famulo infirmo de tampus us fuit ivſirmun.“ 2 Principis beneficium plenißime interpretandum eßft Fiuſcq́; proprium eit liberalitatem exertere, nu- mero 3. 4 Principis liberalitatem per afluriam reſtringereabſo- num& temerurium eſl. eas praſtet, lex ex æquitate tacite iingit fuiſſepra- urr 6 Conditio perinde habetur acſi impleta fuiſſet, quatia peꝛ eum, cuius intereſt eam impleri, ſtat quomi. nus impleatuu. 7 Condudloru facto aut culpa quando debitor opera nan preſtat, tunc nibilominms integra mercesilli de- betur. Aiatur facto eius, cui debet praſtare. „ amulus per dominum expulſus nibilominusnd tots tem pore, etiam quo non ſeruiait, debet habere ſa- larium. 1o Poteſtas, qui non geßit oficium culpa ciuium, nihils. mints integrum habet ſalarium. u Feudi dominiu ſi conseſſerit alicui feudum Guardis vel Caſtaldiæ ratione opicii, ac iniuſte& ſine cauſſa auferat officium intra annum, ipſe nibilo- minus retinet feuldlum. 12 Contrackas Pincipis legis vigotem obtinet. 1z In beneſicii plenißime eſt facienda intetpreis- r:0. 4 2 1 Sub Principis fide nemo decipi debet. 16 Falarium ſi debeatur ex contractu&r conuentione inita cum Principe, tune non appellatur proprit mertes, ſed potius quadam remuneratiò& mu nificentia publica.“ * aliqua facienda eſt remißio, ſiue euenerit cſus Vnd ich habe euch ſolchen bericht auff ewt freundlichs ſuchen vnd bitten/ als meiner gun⸗ ſtigen lieben Fraw Schwaͤgerin/ guter wol⸗ meinung nicht wiſſen zuuerhalten/ darauff ihr ewer gelegenheit werdet ferner wiſſen zu bedencken/ vnd euch jederzeit in ehren viel an⸗ genemer dienſie zu erzeigen/ bin ich gantz wil⸗ lig. Datum Helmſtadt den 20. Decembris Per Locatorem operarum quando non ſtat, quo minwa „liwert A Arghe, e 4 Salarium deletur totum„hu qui debet operam imge. fel ein viel hoͤhers werth/ Sol es wol am 4 um cuicun que debeatun, integrum debetut, nes Reſponſ. Iuris Decad. XIIII. Reſſ ponſIX. 31 — 3„ 3„.. 4 8. iin perſona conductoris ſiue lacatoris Quod verum ditionem, ſi. ſeruitia per quinquennium N in ſalariis debitis à publicisperſoni:, ſecuſia finirum ſint Præſtita. Quia reſponde⸗ Ppriuatu, vt num. ä5.. e 82 Salarium in magnis aflciis indiſtincte deberur inte-— ligatione operarum operæ ſint poſitæ in Phens nenaſänee Ne Hhbuse Aae etue principali diſpoſitionc. ldeoqhe tacuc ſent praſtatione.—]ͤ“ 1. e llex ingit fuiſſe præſtir⸗ itate, F 2o Conductor operarum quando non vult, vr lanuio, nein Sen ſtar* 143 aqultape;, Kli praſtet dꝛpeꝛas, ipſe autem lacator propter 3 4e ene 4 d Pcarareni Tuomt. ea medio tempore eas alteri locauerit, lex non u 8 SP lerz le4 O 2 contingens impe- votest fingere eum preſtitiſſe operas prior con dimentum. Bart! diem defuncko. Verſic. itaal- a dud.(„atur= I. Iſta. f deaff alſef. Natta conſil. ,5. 2I Lex non fingit ſuper impoſibii. ö 3 Secumdo reſpondetur, in propoſito no- Tfir Gernan tRode b z ſtro preſtationem operarum impediri fa- Fuͤr ½ ernandt? 0 en da. cto& culpa ipſius Principis. Ideoque lo- gemacht. cum habet, quod lulianus IOtus rece- ptum eſſe tradit, quoties T per eum, cu-& ius intereſt, conditionem impleri, ſtat quo minus impleatur, proinde habert, ac ſi im- pleta fuiſſet, l. zure ciuili, ff. de condit.& de-. 4 Rſilich weil Hertzog Johann zu Bam berg/ am erſten Januarti des ver⸗ 3angenen 70 Jahis, auch füͤnff Jahr lang zu S. F. G. Cammerraht vnnd „. ſanm ſarifee unl. Iai mnnram di lmaitan Sen 11 2n maimckk.*8— uu gfic, exex aqxitatetaut 8. fra. 5 wnit haletsr atfmyl à ens ſein atahesamads o diener beſtalt/ vnd dagegen euch zu ergetzli ch⸗ keit ſolches ewers Dienſtes vnter S. F. G. handtreichung zugeſaget vnnd verſprochen, lucht allein Ihaͤrlich⸗ ſo lang dieſe Beſtal⸗ lung wehret o0. Thaler/ ſondern auch vbet das/ nach endung der fuͤnff Jahren 2000. Thaler zu geben vnd zubezalen/ Als erachte ich im Nechten gegruͤndet ſein/ daß euch nicht al⸗ lein das volle gnaden Geldt/ ſondern auch die volle Beſoldung auff alle fuͤnff Jahr/ oder je zum wenigſten alle Schaͤden/ Koſten/ vnd In. tereſle gebuͤhren/ vnd jhr ſolches mit gutem fugvnd Nechen zufordem habt. Vnd ſo viel das Gnadengeldt anbetriefft/ iſt dieſes ohn allen zweiffel/ prout hoc in fortioribus terminis decidit Capel. Ae- habt/ haben toto tempore præſtitericis. Was aber die Seſoldung antufft/Ob gleich die præſtatio ſalarii nicht pro toto tempore officii taxirt, ſed in annos ſin- gulos diſtribuirt, vt quia ſingulis annis Centum ſunt foluenda, quo caſu magna inter Doctores eſt controuerſia, vtrum locatori operarum( etiamſi ille non tan- tum laborem, verum etiam probita- rem ſcientie vel intellectus requirant) qui quocunque modo impedirur præſtare o- Peras, debeatur ſalarium totius tempo- ris; an vero illius anni tantum, qui ine cepit; So ſein wir doch in gegenwertigem Fall extra illam Doctorum diſputatio- nem. Dann wie S. F. G. euch zum Eammer⸗ Naht ampt/ auff fuͤnſf Jahr beſtaldt ge⸗ ben ſie euch nichts deſto weniger ante officium finitum ohn alle gegebene vrſach wiederumb entvrlaubet/ Inmaſſen er natfrarionc facti texr.§. Eolinabis etiam. in Authen. de mandat. Princip. Doclores! Iudi- des. Coa, Ae dignit. lbr. 12. Roman. confflio uz7. C conſilio 492. Paul. Aquen. lg. ex Hoc iure. olumee G. rnf. G. un. ewm fmuite, aellzat. per Canol in ropetit. leg. diem famdr. numeyo ſeptuageſimo ſecundo. de oft. Alol. gnugſam vnnd vberfluͤſſig zuerſehen:& ſic ſtetit per Illuſtriſimum Principem, noh autem per vos, quo minus veſtras operas Darauß denn folget/ daß euch die volle Nec obſtat, ſi opponeretur contra prę- miſſa, ꝙ hæc donatio habeat racitam con- Beſoldung auff alle fuͤnff Jahre gebuͤ⸗ Cee uij b . 32 Res namque clariſſima eſt in iure, quan- 7 do † facto aut culpa conductoris debitor o- pèeras non præſtat; tunc nihilominus inte- gram mercedem illi deberi, prout breuiter Qu Concludunt omnes Dd. nemine penitus diſcrepante. Bart. l..§. Diuus. Col.. in L memb. dſt. f de var.& extraord. cog. Bart. 1. ſivno. F. ein cum quidam. num 4. ibi. Aut contingit ex parte conduttoris. ſ. locati. Dec.conſ. 71. nu. 1. verſ. ex quib. omnibus colligitur. Capol. deciſ. 20:. Paul. de Cuſtr. cönſ. 156. examinat optime Ludou. Bolog. conſſil. 717. num. 3.&3. Laur. Slu. in loeis præal- legatis concludunt; quod, quando vnus debet operam,& alter ſalarium, conſiderã- tur plures caſus, vt ibi per eds. Inomnibus 8 autem illis caſibus, ſi† is qui debet operam impediatur facto eius, cui debet preſtare, totum ſalarium debeatur. Capel. vero vel- urin noſtris terminis concludit; quod fex- pulſus per dominum nihilominus pro to- to tempore, etiam quo non ſeruiuit, debeat habere ſalarium. Et Paul. de Caſtr. Ludou. Bolog. Item Laur. Syluan. tradunt; quod vbicunque ſtetit per aliquem, quo minus ego aliquid facerem, non debeat mihi id nocere, cum factum illius ſit commiſſum in vno, per quod deuenitur adillud. Et Bart. Dec. Cap.& Sylu an. allegant primo sd. g. Diuus eſt. d. ſi vno. S. tem, tum quidam l. Quio- peras.& liſi fundus, Loca. Paul. de Caſtr. vero & Bolog. allegant 2 ſea etſi qui pratorem. 1. G. hec clauſula in fin. ſ ex qua cauſ. ma. l. 1.§. quid. Et vltra prædictos textus& auctoritates hæc ſentẽ tia etiã cõfirmatur, Primo per tex. l. cum proponas. C. de nauti fæno. l. Qui oſicii.§. vlt. ſf de contrah. emt.&l ſimerces. F. culpæ. ſf. loca. Secundo hanc ſententiam confirmat, 10 ꝙ&᷑ Dd. communiter tradant poteſtatẽ † ꝗ non geſſit officium culpa ciuium, nihilo- minus domini habere integrum fſalarium. Toan. Andr. ſi aduerſus. Jeimmu. eccléſ. Præpoſ.de feud. Guar. num. 12. Tertio hianc ſententiam 11 confirmat, quod traditur, ſi f dominus feu- di conceſſerit alicui feudum Guardiæ vel Caſtaldiæ ratione officii, ac iniuſte& ſine cauſſa auferat officium intra annũ, ipſum nihilominus retinere feudum. u dem ſein wir allhie nicht in contractu priuatorum, ſondern in cõtractu Principis, 12 quiflegis vigorem obtinet, Ipenult. Cde do- nat. inter vir.& vxor: l. Cæſar. ff. depubl. Ita vr ſalarium vobis debeatur non ex contractu, ſed ex beneficio legis. Ideoque ſuccedunt 13 vulgatę iuris regule. G. Quod int benefici- is pleniſ. ſit facicnda interpretatio, I. fin. ſf 14 Ae conſtit prine, Quod mitius ſit agendum Dn Ioach. Mynſing luriſconſ. Germani cum lege, quam cum homine, I. Ceſus ſf 4- arbitr. Item quod † nemo debeat ſub de 65 Principis decipi, 7r. C. de his qui ve, 2ta. im Quinimo in fortioribus terminis tradiruin eſt, ſi ſalarium † debeatur ex contracu& 1s conuentione inita cum Principe(vtimno- ſtro caſu) tunc non appellari proprie mer. cedem, ſed potius quandam remuncratio. nem,& munificentiam publicam. Ideoque cuicunque fdebeatur fiue officiali, ſiue Ad. 17 uocato, ſiue Doctori conducto publice ad legendum, integram mercedem vel ſalari- um deberi, nec aliquam remiſsionem faci. endam, nulla habita diſtinctione, vtrume. uenerit caſus in perſona conductorts, 21 vero in perſona locatoris. Paul. de Caſtt. I. ſi vero.§. Item cum quidam col.2. verſ. Lexnnp- pono.ſf⸗loca. qui dicit hoc eſſe de mente Ban. & idem expreſſe ibidem ſenſit Bal.in ſect an. ti. prope fnem. dicens, diſtinctionem fillam, an cuenerit caſus in perſona conductori,, an vero locatoris, procedere in Salariis à priuatis perſonis debitis ſecus ſi à publicis quoniam tunc pariformiter vtroq́; caſu in- tegrum ſalarium debetur. Pber daß/ ſeidt jhr von S. F. G. nichtzu ſchlechten oder geringen Dienſten/ ſondern zu S. F. G. Cammerrhat/& ſic ad magnum officium beſtalt geweſen/ ſed in magnis of 1⸗ ficiis integrum ſalarium indiſtincte debe- tur, etiamſi per tẽpora diſtributæ diuerſe- que eſſent præſtationes, 2rg. 13, C. deagenin reb. lib. t².Ifen. C. de domeſticis.& protec. eod. Ub. rit. Cde priucip osbG. Nach dem jhr euch aber mitler weil/ vnd ehe die fuͤnff Jahr verlofſen/ bey meiner gnedigen Fuͤrſtin vnd Frawen der Fuͤrſtlichen Witwen in Raths vnd Dinſis beſtallung begeben/ vnd von J. F. G. beſoldung vnd vnter haldt bekom⸗ men/ ſo trage ich die beyſorg/ es muͤſſe die ſetz⸗ ge Baſeliſche beſoldung vñ vnterhalt mit dem Bambergiſchen ſalario vſque ad concurren- tem quantitatem compenſirt werden/.. em functo. bi Dd.& laſcnum. 20. de ofc el diem funtto-ff lacat.1 ſiaddes.§.vlt. ff. locat Cæpel deciſ. 2045. Franc. Ripa. tract. de peſfe. tit. de priuil- cont. cau peſt. Glu. conſ. s&. num. 1. Cuius qui- dem deciſionis duplex aſsignatur ratio, tu quia quando f conductor operarum non vult, quod locator ſibi preſtet, ipſe autem locator propterea nicdio tempote locaue rit alteri operas, lex non poteſt fingerc cũ præſtitiſſe operas priori conductori, quia nemo poteſt duobus dominis ſeruire:& lex non ffingit ſuper impoſsibili, iuribus vufea 10 tis: tum etiam, quia ceſſat intereſſe actoris, cum totns 3 eerhe c am mnehankormictm 1n 1 larum debetur. ds fanſnnenSs. ACmnaßat/ Klea hr n llnam idit f 22 pettepota ditidè i entptrſtationes, 9. 8 en 1 82 37. de ofc. 4 7 ſa Aaddes. G. Vlt. ſf lit Egidius Boſs procedete in 3 1 Neiponſ Iuris ignorem, Bart. ind. l. diem functo. auPniuas Paul. de Caſtr.& Io loan. Bapt. de S. Seuer. nu GeCaft. in liiin lege. G ſi⸗ den minus horrrorum Gfin ſlora,⸗— Daß euch aber alle Schaͤden- Koſten vnt vund gung halben/ erlitten derumb erſtattet werden muͤſſen/ ſatis probat text. in o. J. vhicunque. Ibi Br. ff. loca. L. 17 fundus. Viex conducto in princip. l.& hac ai- 7 Bn0⸗ in prine. l. ſc in lege. G. colonus.&lafimer- ces. F. ape ehe Po uit. s Teicne Pejmact tra 1 — Arquei ita cgo 3ſenri. An 2 3 Pumaüs melius eutus bare mc c 0 N 8 51 1. r. v M. SVMMARNIA. 1e 1 I leruwe: in dubin ſaltem veniunt ßu vim 8* Taa Lilerorum- autem appellatione omner. con 5 euit faniae Lal, b jm 2 riui en eopie. ſ t iſtatiune ſn unt li nui den Maru⸗ *& vxore nati ſunt. Liberi autem etiam ſunt. qui de noſtris filiis G neotihus naſcuntur. verbu non ſint expreßi. 5 Npma. etiam ex aunhonea aui dcumtar nati, eias 8 int nati ex filia. 1 mph teuſis in dubio ruunue na⸗ 4 mim 1 Lenerationem: 8 vne roie ex corp pore nati, ſewundum) naturam ken. reutici iuris vſque ad tertiam guenasinuem intel- iugenda& intepretand⸗ ſur uu. Auie inaxgis conſeruatur, ſi illa perha, de. cotpote 44 nati inteligantur in inßnuum. 3 „ zuphyreuß⸗ s de aſtendentibus ad emimn: in ins- 8 nitum tranſire ſolet. larged debet accipi, yt& deſcendentes continean- ꝛur, maxime quando: 4 parentihu E ſi ſic- aſten- dentihus ſNlorum mentio Fals e:„ nume- 9. io. nn 7 aenue pro uheru apiae enß lam& ri⸗ wauuſe tur. u rater praſumitur eam caritatem, quam Halarea⸗ Nlium, er etiam 2g⸗ ehern habere. Decad. X Iv. Reſpont X. 3 eum aliunde habeat ſalarium. Et licer non ff. loca in hoe tenere cõtrari. um: tamenillorum ſententia communiter te Mptohaturetutz& Alex. ind. h diem functo. . 4.G,35.& Cagnol num. 53.4,3 lido- 33 3 Vaſallus ſicut poit traditionem acquiti deminium, ta& emphyteuta. 14 1 Feudis jiliorum appellatio mutenditur ad wepores &A pronepotes: Ergo etiam in emphyteuſi cum pari paſſu ambulant. Conmarium ramen verins F, vt num. 40o. 8 1 Tibergram vel Riliorum nomine nepotes& ateri 4 enenn contmentur, Juoties aliqua qua- litas euhjeinur, L1 nou 4penns itur r24 n e Orte &nam. 24. Lr 2 permittuntur,& num. 29. 17 Parentes ſ de liberis loquantur ex ſuo corpore natis, quin intelligant de filiis primi Thadunema men- uue rationi compos dubirabit. 15 er verhun, Vot Iex, vel de ipſis nati, intellgi- tur generatio quæ et ſine medio ex patre& ma- “ non ea gue ben intermedias erſi nas . 8 1 1„ ere. ErA ſui, natura 6 maueam- 1e4en ſgniſtat immediationem. .* va⸗ ordinationis ſue contraltus, muandei in„huas iu- , vera,&: naturali 7 niſcari one verificari poſ. untznon debent ade extraneum g e opnum Sheluum nmabi. „ 22 Talerea. wde eiphisn snati, rum an Aentan atnen. te⸗ porriguntur„qltando tempore contratnunen er ſlaum filii, ſeu tantum nepoiex. 3 r Fels contractus maxime autendi qebent, nec as eu recedi, rum dent actui formam. „ ae contrattus à quihus remouentur, abi ir eias remouentur iura ipſius 5 xuauui ein, Liberi, non haber in mſha Snu 3 reus appelatione: venlunt omnes ſuuaeſores eriamf Miue Latina, ſi ue Teutonita Deculiare aliquud nomen ſiue idioma, laper quo quicquam certi ſatui jpoßit, ſed generale eft rocabulum„Tam ad . referent. 236 Nepo⸗ quomod de arpore. aui ditatur eſe. * Parere& gignere operationem quandam& ha. Sumi important; quod verificari non poteſt niſt 19. * ratur. 38 Tüomm eppelatne/ nepotes nen xuatineutur, niſi quatenus Ver oniecturas id habens 2ef „ Nilanun appellatio cum de riitate eſun giur. .. Nna ſub fliu in trelm nunquam com- eea en Imo in contractibus fit inter- Pyeruin contra eum, 5 Tebaa ſ ex ehus veibu. 3 Contrallu e yunan him u juri⸗ eſt, anne 'elle; donec Aunab duret, rette ndſamas. 1* Nrricte anteiis alus. 9 numero gualbatoi⸗ Nhaundo. 4 374 rran do de vna perſona ad alhamn in materia Quau b b umuaſuuralil anuan ft. 16 Salze talia ſun. naohen eorum 7. d Interelle ſo jhr dieſer vnzeinigen entſchuͤldi b b pes 2dit ans ele Nluos, quam ad nepores ceterung, Menee NR in vers Fun immediate de harre& natte uAa.. 4 t/u auuun 74. f mlenen ſ eihwnwneaue b 34 35 Cauſſa limitata imitatum parit efettum. 36 Glauſula, Erblich/ ewiglich/ hereditarie& in perperuum, reſtringitur ad perſonas quibus ad- 1 heret. 37 Empbjteuſis dari poteſt ad certos annos, ad primaui, ſecundam, yel tertiam generationem,& etiam in pPerpetununua„nanan. 31 Emphyteuſi ecclefiaſtica quando ad tentiam genera- tionen data intelligatur. b 39 Contractu empbyteuticus ex pattis ſuis quibuſcung, auiectis regulatur& intelligituu. t Feudum eſt beneſicium latißi ime interpretandum,& bouæ fidei.. 1 18 Filiorum appellatione in materia emphyteutica ne- Tores nunquam veniunt. Implorato Dei auxilio. S S T1 0 N E F Nzugeſchickter ſachen Capituli SS. Martini an einem/ vnd Henrichen erhelt ſich der Fall/ darauff der Rathſchlag begehret/ alſo/ Haß weiland Dechandt/ Se⸗ nior vnd Capitel§. Martini, gedachtem Hen⸗ richen Streitaxt/ ſeiner Haußfrawen vnd jh⸗ ren Erben/ von jhrer beyder Leibe geboren/ eine Hufe landes auffm Rendellerfelde belegẽ/ zum Erbzinß oder Pachtgut/ wie Pachtsgut recht vnd gewon heit iſt/ verſchrieben habe/ mit die⸗ ſem anhang/ Wañ gedachter Henrich Streit⸗ art/ ſeine Haußfraw/ vnd jhre Erben/ von jrer beider Leibe geboren/ verfallen/ daß alßdann vorberuͤrte Hufe landes mit jhrer zubehoͤrunge ohne hinderung anderer jhrer Erben/ dem Ca⸗ pitel widerumb heim vnd loß fallen ſolle/ Laut † ia mit vberſe chickt. Nun felt fuͤ/ da ßgedachter Streitaxt/ ſeine Haußfraw/ auchjhre Soͤhne vnd Toͤchter gentzlich verſtorben/ aber jhrer Soͤhn vnnd Toͤchter Kinder/& ſic nepotes & neptes ſein noch vorhanden/ dieſelbigen wollen ſich als Erben vorberuͤrter Hufen fer⸗ ner anmaſſen/ wie Erbzinß oder Pachtsgut recht iſt/ deſſen aber zhnen ein Capitel nicht ge⸗ ſtendig/ vnd wollen jhre verſchreibung weiter nicht dann vff die Erben primi gradus ver⸗ ſtanden haben/ vnd weil ſich der gradt geendi⸗ get/ ſey jhnen auch die Hufen mit jhrer zubehoͤ⸗ rung/ wieder heimgefallen vnd erledigt/ hic 4 2 quæritur, quid iuris? OAmit nu dieſer Gaſus gruͤndlich p verita⸗ teé& iuſtiria decidirt/ wil ich die Argumen- ta proferirn, quæ contra& pro caſu faciũt, & poſtea contraria diſſoluere. Et cum mo- do pro iuſtitia aſſerenda confultus ſim, di- rigat Dominus verba mea in viam veritatis & iuſtitic, vt ſit nomen eius benedictum. Streitaxts nepotum am andern theil⸗ Dn.Ioach. Mynſing luriſconſ. Germani Br. inl. liberorum, in fin. ffde V.§. 9in/ qodg nepoteninß,& ihi&le, Rede tuſte. ꝛut daß diß ein ſchwerer Caſus ſey/ vmb deß willen/ daß der vnterſcheid zwiſchen den worten liberi&fihi⸗ oder Erben vnnd Kinder/ nicht leichtleich von vnerfahrnen vñ Rechts vngelaͤrten verſtan den vnd vnterſchieden werden mag/ deßhalben de groſſe contuſiones ſich erhaben/ cum den tellectu diſputationum controuerſia inc, dit,& de gradibus ſucceſſionum diſputatio Öritur, talibus vocabulis in ſcriptura reper, tis. Vndalſo iſt alhie in vnſerm Jall groß ach darauff zugeben/ ob das wort/ Erben/ ſo in der zugeſchickten Copeyen/ befunden/ de ſiliis(ſuh quo vocabulo& filias intelligo iuxta! flu, 4 dev.§.) oder deliberis zuuerſtehen ſey/ dan darein ein groſſer vnterſcheid/ vnd wo der nicht recht obſeruirt/ iſt vnmuͤglich dieſen calum recht zu deridnndn. Quia filii fappellatione in dubio ſaltem ¹ veniunt filii primi gradus,& qui de viro& vxore nati ſunt, iuxta filium ff. de ii, qui ſunt Vui vel alie. iuris l. libertum, ſfde excuſctu. Quod & Ang. inl. Lucius. f.de hered inſt.& Glinclem. ro de baptiſmo, tenent; Liberorum autem ap- pellatione omnes veniunt in infinitum cuiuſcuiique gradus ſinit, primii, ſecundi,ye tertii, vt filii, nepotes,& pronlepotes, iaxta! liberorum,& ibi Bart.& Da. ſ de V.. Darumb iſt hierauff wol acht zugeben/ t vere decidi poſsit, quouſq́; hic contractus porrigatur; Næmaliud eſt cum liberis pro- uidemus, aliud cum filiis, quia in † propria ¹ ſua ſignificatione filii ſunt ii, qui de marito & vxore ſunt nati: liberi autem etiam ſunt. qui de noſtris filiis& nepotibus naſcun- Tur,. Der halben iſt es erſt zu indagiren/ vnd ſage darauff kuͤrtzlichen/ dieweil das gemeine worl/ Erbe/ in de Brteſſe befunden/ ꝙ generale cſt, cum heredis fappellatione veniant omnes; ſucceſſores, etiaſi verbis non ſint expreſſix hered. frde y 5. kan es nit ad filios referirt wer den/ cum filius ſit ſpecificum nomen. Vnd weil dem alſo/ ſo muß auch vnſer caſus ſub ap· pellarione, liberorum, concedirt werden/— æque eſt generale, vt dictum, ſicut heredes. So gibts auch nichts zur ſachen/ quod liter ſonant, Von jhrem Leibe geboren/ quaſt illa verba ad filios proprie pertinerent, cumiil- lide corpore naſcantur ſucceſsiue,& non ſimul filii, nepotes& pronepotes, cum per naturam impoſsibile eſſet, eos ſimul naſci poſſe, de duorum ſaltem corporib.& pro- pterea illa verba, Erben von jhrem 55 ge⸗ boren/ ͤ„——ꝑ——— —+½—„ͤͤ —,— — ☛— e fels a Lranſeuafi K hefen tencut liberorim 21 dne omnes veniunin R. 2 — „ d G.D4ff, 1 gu 1 1 1 arur h efgdh Sf uöcmonetli ſuntii 94 5 dſunt mrelbertanem Kr noſtts Nlis& fepotid eis eeede dn 1 irachs,gi e eeten, 5 ſein werden. Reſponſ.Iuris Decad. XI 1I Reſponl. IV. boren/ eſſent de filiis, ſub quibus& filie cõ⸗ prehenduntur, intelligenda. Nam reſpon- detur, licet illa verba, Von jhrem Leibe gebo⸗ ren/ ibi adiecta ſint, tamen illa non reſtrin- gunt diſpoſitionem ad filios. Nam etiam 4 nepotées fex corpore aui nati dieuntur, et- iamſi ſint nati ex filia, ſwcundum Bald. in l.. C. de cond. inſer.& in e.i. e feud. ſucceſ. Alex. in d. Lüberorum. Vnd weil dem alſo/ iſt dieſer Caſus nochmal vnter dem vocabulo, Liben:, zugelaſ⸗ ſen. Vnd daß derwegen dieſe Hufe landes/ ver⸗ moͤge des rechten verſtandes deß vocabuli Li- beri in infinitum bey den daelſteigenden Erbẽ des Streitarxts/ gelaſſen werden muͤſſe/ ſo lan⸗ ge deren etliche leben. Nam omneés ex corpo- re eius dicuntur nat:, vnd wird nicht ehe erle⸗ digt/ denn biß ſich der Fall zutregt/ daß die Hu⸗ fen auff die collaterales kommen wil/ Alßdañ hat das Capitel wieder ein zutritt fuͤr jhnen/ quia illi de corpore eius Streitarts nõ ſunt nati,& ſic videtur, quod ad differentiam& excluſionem collaàteralium des Streitaxts/ vnd ſeiner Haußfrawen die woͤrter Erben von jhrem Leibe geboren) in den Brieff geſetzt ſein/ & non ad reſtrictionemi quoad filios& fili- as primi gradus, Bleibt derwegen alſo deß ge⸗ gentheils meinung beſtendig/ alſo daß dieſe Verſchreibung propter generalem ſignifi- carionem illius vocabuli( Erben/ oder Libe- ri) ſich in infinitum auff die daelſteigende Er⸗ ben erſtrecke/ vnd ſo lange die Hufen landes bey jhnen zu laſſen/ ſo lange deren etliche im leben Vnd daß dieſe interpretatio recht/ ſuadirn die Woͤrter des in ſtrumenti emphyteutici; denn darinn ſtehen die Woͤrter. Erblich vnnd wie Pachtsgut Rech tiſt. Nam illã verba dant ſcire; qualiter illa verba, de corpore nati, ſint intelligenda, nempe etiam de nepotibus& pronepòtibus, cum& illi,vt dictum, decor- pore aui dicantur nati,& verbum, Erblich/ porrigatur ad quoſcunque ſucceſſores, vt etiam ſupra annotatum eſt. So iſt auch Pachtsgut Recht/ quod in fdubiò regulari- ter porrigatur ad tertiam generationem, iuxt. S. emphijteuſin, Nouel. de non alien. vel per 6 mu. Dann die Woͤrtert ex corpore natt, ſe- cundum naturam empliyreutici iuris vſq; ad tertiam generatiènem intelligenda& interpretanda ſunt. Nam ſi rantuin de filiis, vr filiis, actum eſſet, non fuiſſent illa gene- ralia verba, Erben/ vnd Erblich/ Item/ wie Pachtsgut Recht iſt inſerta, cum alias teſtri⸗ ctius, loqui potuiſſent iuxta gloſ. in!. H. pro ſocio. Cum igitur illa generalis qualitas, Erb⸗ lich/ vñ wie Pachts gut Recht/ adiecta ſit ver- .„ 2 35 bis, Von jhrem Leibe geboren/ veniuntilla verba intelligenda, de tora agnatione,& quod accipientes habuerunt reſpectum nõ ſolum ad filios, ſed ad totam agnationem, fécundum Pet. de Auchz in t. Cauonum J. 4.& ſic quod volueruũnt generaliter libbris in inf- nitum prouidere, quia agnario † magis cõ7 ſeruatur, ſi illa ver ba, de curpore nati, intelli- gamus ininfinitum, ficvr merito hec in- terpretario ſit accipienda; ſecuudum Bal, Jal inl.. C. de in ius Voc. Rapb. Fulg. conſ. 7. Dec. conſ 372 quia qualitas contractus etiain ſuadet, cum emphyreuſis f de aſcendétibus ad de- 8 ſcendentes in infinitum ſoleat tranſire,& ideo non præſumitur quod ſucceſſionem deſcendentium reſtringete voluerint pa- rentes, ſic emphyteuſin accipientes, per illa verba, Von jhrem Leibe geboren/ arg. no. per gl.inl. quoties. Cide Faleicom. vbi Cy. Bal. Ful g. laſ. dum loquuntur de turri prohibitaalie- nari, darumb die Woͤrter/ de corpore nati, non ſtant reſtrictiue, ſed ad differentiam ſaltem collateralium. Vnd wenn ſehon dieſe Woͤrter de corpor nali) operirn ſolten/ quod diſpoſitio eſſer de filiis ſpecifice intelligenda, hoc non muta- ret deciſionem& propoſitum, vnnd bliebe darumb gleich wol wahr/ quod hoc ius em- phyreuticum tranſiret ad nepotes. Dann wenn geſagt werden ſolte/ dieſe woͤr⸗ ter/ Streitart/ vnnd ſein Haußfraw haben fuͤr ſich vnd jhre Erben von jhrem Leibe geboren/ dieſe Hufen zum Erbzinßgut empfangen/ be⸗ deuten/ hoceſt, pro ſe& ſuis filiis, So iſt doch klares Rechtens/ quod ſub nomine filii etiam comprehiendantur nepòtes& pro- nepotes, quia, cũ t agatur de vtilitate ipſo-9 rum filiorũ, appellatio large debet accipi, vt& deſcendentès contineantur, liuſta.I E- lit, ſf.de verb ſigil. Callus, inſtituens,& ibi Bart. & Da. ſrde lib& poſth. Bart. inl. liberorum. ſf. de ver. ſig.& ſequitur Alex. con/ 2. in z. vol. Soci. con. 52. 3. Vol. Alciatus reſponſ. pg. vbi multa iura allegant. Et hoc maxime in noſtro caſu dicendũ videtur, vbi filiorum fmentio facta eſtà pa-I 4 rentibus,& ſic aſcendẽtibus, quo caſu cer- tiſſimum eſt ſecundum Dd. appellarione filiorum continèri nepotes, ſecundum Franc. de Aret. quem refert Cy. in d.§. reſtituens.& ſe- quitui Alex cõuſil. 2 6. in. vol.& Söc. conſig. ini. vol. Nami parentes †pro liberis captarè cõ- 11 ſiliumi& eis pfodéſſe velle,donèc cognatio duret; rectẽ præſumuntur; ſecundum Bal. inl cum acutiſſimi. C. de ideicom. vbi addit, q́; pater preſumatur eam caritatem quam 12 habet erga filium etiam erga nepotem ha- bere allegat, Icum auus:ſ de ond.& demonſt. Accedit huc, quod argumẽtum à feudo a3 ad emphyteuſin ſumatur. Nã ſicut vaſal- lus poſt tradicionemn acquirit dominium, vt iit. de inueſt. de re. alien. fact. Ita& emphy- teuta, iuxta. li ſfhiager vect. vel emph cum ſimi- 4 hb. Iam indubitati iuris eſt in f feudis ap- pellationem filiorum protendi ad nepotes & pronepotes, t ficlientulus, de prohib. alie, feu. c. hac quog ſciendum, qui feud. dar. poſſ. Bald. in conſ. 170. f. vol. Alex. Iaſ.& ceteri in d. G. inſti. b tuens. lIaſ. inl.qde quibus. ff. de leg Ergo etiam in emphyteuſi, cum pari paſſu ambulent,& quod iuris in vno etiam in altero. Vnd ob nun ſolche argumenta vnd fun- damenta gar ſpecioſa/ ſo ſage ich doch daß in dieſem Fall das contrarium wahr ſey/ Nem⸗ lich daß dieſer contract ſich weiter nicht erſtre⸗ cke/ dann ad liberos vel filios primi gradus, vnd weil die verſtorben/ die Guͤter dem Capitel jetzt auch wiederumb erledigt ſey/ vnd die wie⸗ derparte/ als welche vlterioris gradus ſein/in⸗ uito capitulo die Guͤter laͤnger nicht behalten koͤnnen/ ſondern per ſententiam declarato- riam von der detention abzuweiſen ſey/ von Rechts wegen. 4 Et hoe probatur multis modis,& primũ ex tenore ipſius inſtrumenti emphyteuti- ci. Denn daſſelbig vermag klerlich/ daß dieſe Hufen landes Henrich Streitayt/ ſeiner Hauß⸗ frawen/ vnd jhren Erben von jhrem Leibe ge⸗ boren/ Erblich/ wie Pachts gut Recht iſt/ ver⸗ ſchrieben ſein ſollen. Auß welchen worten klaͤr⸗ licherſcheinet/ ane& recto ſenſu intelligen- do, daß dieſe Hufe landes weiter nicht gedach⸗ tem Streitaxt/ denn fuͤr jhn/ ſein Frawen/ pnd jhre Soͤhne vnd Toͤchter von jhrem Leibe geboren/& ſic pro ſe& vſique ad primam ge- nerationem& filios, filiasq; primi gradus verſchrieben ſey/& quod ſic acceperit præ- dictum manſum pro ſe, vxore,& ipſorum filiis primi gradus,& non vlterius, darumb auch die woͤrter/ Erben/ vnd Erblich/ auch/ wie Pachtsgut Rechtiſt/ weiter nicht ertendirt wer⸗ den koͤnnen/ denn auff jhre Erben vnd Kinder primi gradus, vnd moͤgen die nepotes nicht zugelaſſen werden/ nam impoſſibile eſt, quod nepotes de ipſorum amborum corpore(nã ſic ſonant verba inſtrumenti, Von jhrer bei⸗ der Leibe geboren) naſci potuerunt, cum na- tura impoſſibile ſit, quod coniuges ex mu- tua ſua cohabitatione nepotes ex ſe mutuo procreent. Eſt igitur hæc vna qualitas, per quam commune illud liberorum vel filio- rum vocabulum reſtringitur. 36 b Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ. Germani Dato enim quodnomino liberorum vei filiorum nepotes cõprehendantur& düdet ri deſcendentes, vt ſupra dictũ, hoctamen nontprocedit, quoties aliqua qualitas adii-. citur, qᷓ̃ non porrigitur ad nepotes, ſicut di- cit Bart. indl liberorum,& facit in arg./ f. denatu lib, vbi propter qualitaté adiectä ne. potes non continentur ſub filiis, facit/. uus plurimum. ſfde legrl nec adiecit. cum! ſen ſ pro ſocio. Taliaf. n. ſunt ſu biecta, qualia Pmit. 19 tuntur ab eorũ prędicatis. iux.I hered allſ de teſta.1. qui ſic ffde verb.obl.l.qunties. C. fam. 9. ciſcum ſimilib. VYnde illud adiectũ, Bon jras beider Leibe geboren/ reſtringit vocabulum Erben/ ad ſtandum tantũ pro his, ꝗ ſunt pri mi gradus vere& proprie,& non fide pet extenfionem, iuxel f. C. qui veni. æta imp.&ſa cit optime t*½. C. de conuen. ſjſci deb.& U filii. in. ſta ffde verb ſig. vbi appellatione filii nonye. nit nepos, niſi expre eiecificeturtereus in lſilium. fad Maced. liubemauus.§. f. Qad Tieh. cum multis ſimil. Porro nullus homo com- poſitę mẽtis& rationis dubitabit ſit parè 1 tes loquantur de liberis ex ſuo corporena- tis, quin intelligant de filiis primi gradus, ſicut Bart.& Dd. dicunt in!cum virſfde cad. G& demon.& ibi Zaſ. anno. Nam ſi rulgus& & idiote illa verba ſic intelligunt, crgo& nos ca ſie intelligere debemus, ſecundum Anto. But. in proæmio decreta.& tenet Bar.& 4. kexin Ai liberorsm. Ad hoc dictio, Vonſhrem Leibe geboren/ hoc eſt, de, vel ex corpore ipuum nati, ad oculum demõſtrat, de ſolis filiis co- gitatum& diſpoſitum fuiſſe, in contracta illo emphyteutico nee ad nepotes tranſire debere: diei namq; nunquam poteſt, quod hi nepotes horum duorum coniugũ ex vel de ipſis coniugibus nati ſint, eoattento& conſiderato, quod ꝑirverbum, Von/ e el1¹ de ipſi nati‚ intelligitur generatio quæ eſt ſi- ne medio ex patre& matre, vt Dò. dicunt & non ea quæ per intermedias perſonas it. Nam f præpoſitio, Ex, de ſui natura& pro- prietate verborũ ſignificat immediationẽ, tex. eſt in! eo tempore in fin. ſf. de pec. Bari. inl non dubii. C. de leg. Et ideo cum dicitur, ex ipſts am- hHobus, nati, non porriguntur ad nepotes NA quando verba † ordinationis ſiue contra ²0⁰ ctus in fua iuſta, vera& naturali ſignitica- tione verificari poſſunt, non debent adex. traneum& improprium intellcctum trabi iux.lnõ aliter ſde leg. Iucpos. Proculs ſrde vert Hes in qui. frde exer. vnde hoc verbũ, here- des, Erben/ ex i=ſorum corpore nati, debet im meqdiate intelligi de filiis heredib.& nõ de nepotibus, qui mediatim peralias perſonas b Pier .. ————— 5 enimi herne 4 mets K mnonis dubitab ni Fenntur delbertsexltoc g um inrelligant delüspii in 3un Dd dicuntanlam i un. K bi Zal anno, Nam t &; ilu verda ſiciintellgi 630 hc meelligere debemu Hen uin memis dentts G'ien A 1Aenna Adhocdco term/hoc eſtat, relexa an loculum demöſttat dels len afotan iie d apbneutico nec dtehe eatt 8 3 5 5 — ‿ — E 5 —— —=— wens hocum duorum con aui sconiagidus nat ſnt,. 7 f* ea n da/a etlüs. 16 teme daum l Reſponſ.Iuris Decad. XIIII. Reſponſ. X. procreantur,& hoc probatum in L qui libe- ris, infin de vulg.& pup. ſubſt. vbi per verba illa, Duisquis mibi heres, intelligitur imme-⸗ diatus heres,& non qui per alium eſt heres. Quod etiam hoc verbum, de ipſis velexi- pſis, iue de vel exipſorum corporenati, veram ſuam propriam naturalem& immediatam ſignificationem habeat;,& primum exi- tum, qui ſine medio& immediate fit, ſi- gnificet, aperte probatur per Bart. in d. I. cum filius.& Bal in tit. de pace. iur. fir. C. Iniuria in vſibus fend. Abb. in c. ilectos de fia inſt. Auß welchem dann klaͤrlich geſchloſſen wird/ daß mit dieſen Worten(Erben von jh⸗ rer beyder Leibe geborn) contrahentes eos in; telligere voluerunt, qui immediate de ſe, hoc eſt, ipſis Streitaxt/& vxore nati ſint,& non eos, qui mediate ab ipſis deſcenderint, vnde& filii veri& immediati,& non neêpo- tes hiaduerſaririntelli gi debẽtꝭ faciũt opti- — 21 habetur feffectus illius clauſulæ, Natis exſuo corpore,& eſt tex. in ſifilium f de his qui ſunt ſui vel alie. iur. ponderando preępoſitionem Ex. Nec obſtat, ſi dici velit dictionem, ex, vel de ipſis nati, ſecundum Dd. iuris quoſdam et- iam tam ad filios quam nepotes porrigi, ſic- ut hoc tenet Bald in U.r. C.de cond. inſert. Nam 22 hoc intelligitur quando tempore contra- ctus ſion fuerint filii ſed nepotes, nam tunc dictio, Erben von jhnen geborn/ verificatur in nepotibus, ſecus autem quando exſta- rent filii, nam tunc non extenditur ad ne- potes ſecundui Bar. not. inl. ſi ita quis. G. fi ff.de leg. 2.& eſt in l. boues g. hot ſerm. ſ.de verb. Nſuig. Nun aber ſein allhie der zeit nicht dieſe ge⸗ genwertige nepotes deß Streitaxts contra- hentts, ſonder jhre Vaͤttere vnd Muͤtter/ filit nei pe illius, vorhanden geweſen/& déillis tünc temporis ſermo fuit hiäbitus,& non de his, qui tunc non fuerũt, Ergo modò il- le ſermo tunẽ de preſentibus habitus non debet ad hos ſubſequentés trahi, ſecundum Zum andern/ vnd daß diß der rechte verſtand der verſchreibung/ nemlich quod emphyteu- ticum ius predicto Streitaxts& ſuæ vxori eorundemq; filiis conceſſum nõ debeat ad nepotes,& ſic vltra lineã filiorũ primi gra- dus progredi, zeigẽ klaͤrlich an/ die woͤrter deß 23 tontracts(quæ maxime attendi debẽt, nec ab eis recedi, cum dent actui formãnux. Bal. in c. Rudolph. de reſcript.) dañ darin klaͤrlich dieſe woͤrter befundẽ/ Wer et ock ſacke/ dat die vorge⸗ ſchreuene Henrich vnd ſine mede benemedẽ Li⸗ ues Eruen nach ſchickunge deß Allmechtig en verſtoruen/ den ſo ſchall dieſuluige Huue Laͤdes me quæ not. Bar. in! Her.& p.in fiſfradreb. vbi vnſer Kercken weder quit/ ſrey/ leddich vnd loß ſein/ ſonder weder ſpracke der andern ohrer Er⸗ . uen/ offt ock jemand von jrent wegen. Ecce ibi apertiſſima verba, Daß die Erben/ deß Hen⸗ rich Streitaxts Liues Erben& ſic nepotes, h e. filii filiorũ Henrich Streitaxts kein ius nach jhrem der Liues Erben Abſterben zu beruͤhrter Hufen haben ſollen/ Dañ ſol die Hufen Landes nach abſterben Henrich Streitaxts Leibs Erbẽ dem Capittel wider frey vnd los heimfallen/ iſt .. Ddd 38 Dn. loach. Mynſing luriſconſ. Germani nec addiquicquã pt. ſed dicendũ, à quib. re- mouẽétur verba contractꝰ, ab iis etiã remo- uentur iura ipſius, ſecund. Baliin. Rudol. ex. de reſcrip.& conſ. Fo. lib. 5.& conſ.s 7. lib. I.& in lf. Cde fuis& legit. Darumb es auch bey dem ver⸗ ſtande zulaſſen/ welchen die contrahenten dieſ 6 iuri emphyteutico ſuper predicto mãſoge⸗ geben/ vnd zuſagen/ weil die beyden Eheleute⸗ derẽ im cont ractu gedacht/ auch ſre kinder im⸗ mediate von jrẽ Leibe geborn in Gott verſtor⸗ ben/ dz auch nun ohne widerrede vnd hinderun⸗ ge der andern jrer Erbẽ/ wie ſie auch ſein moͤch⸗ ten/ die ſtreitige Hufen dem Capittel/ vt domi- nis frey vnd los wider heimgefallen/ vñ die de⸗ tentores vñ impeditores ꝑ ſententiã decla- ratoriam davon abzuweiſen ſein/ von Rechts wegen. So viel nun die argumenta in cõtra- rium adducta belangt/ damit die auch diluirt, vñ auch zugleich die warheit dieſes handels klaͤ⸗ rer an den tag kom̃e/ wil ich die ordentlich fuͤr die hand nem̃en. Vnd erſtlich da geſatzt/ dz die⸗ ſer caſus im wort/ Erbẽ/ ſub vocabulo, iiberi, comprehendirt, vñ das wort/ iben, extendi- re ſich ad oẽs deſcendẽtes, tam filios, quam nepotes& pronepotes,& ideo hæcemphy- reuſis ſit data liberis, h. e. nepotibus, prone- potibus& in infinitum. Dañ ſolches iſt per oĩa nicht wahr/ dañ ob wol das wort /liberi, ex tendirt wird ad nepotes, So iſt doch in vn⸗ ſerm fall darauff nicht zu inferirn/ daß darumb auch dieſer caſus ſich ad nepotes erſtreckẽ ſol⸗ te. Dann Bar.& Ddiinl. liberorum. jſde verbo. fig.& inlquod ſi nepotes. f.de teſt. tut.& Zaſ.lib. t. 25 Cꝰ,8. ſagen. Q uodliberi vocabulũ nõ ha- bear in noſtra lingua ſiue Latina ſiue Teu- tonica peculiare aliquod nomen ſiue idio-& f⸗ niſi in veris filiis immediate de patre& ma- ma, ſuper quo quicquam certi ſtatui poſſit, ſed ſit generale vocabulũ, tã ad filios, quã ad nepotes, pronepotes, ceteroſq; deſcenden- tes ſe referens. Et ex quo inferri non poſſit, Liberiſunt, Ergo filiſant, cum& nepotes vel proncpotes eſſe poſſint. Et hoc eſt quod Calliſtratus vult. in. L. liberorum, cum dicit, Toties enim leges neceſſariu dicunt cognationu ſin- gular nominib. vti. veluti filii, nepotis pronepotis ceterorüue, qui ex his deſcendunt, qustiens non o- mnib. qui poſt eos ſunt praſtitu voluerut, ſed ſolis Hhis ſuccurrent, quos nominatim enumerent, at vbi nõ perſõönis certis, nõquibuſaã gradis- præaſtatur ſed omnib. qui ex eodé genere orti ſunt, liberoru appel- latione cöprebenduntur, quaſi diceret: nomen liberorũ eõmune eſt ad oia, ſed nomẽ filio- rü, nepotũ, eſt ſingulare ad ſolos filios& ne- potes. Quod cũ ita eſt. mihil certi figi pt⸗ſu- p ſignificarione vocabuli, liberoru, ſed qren. dũ eſt de quo ſpecifice prædicet de filio vel nepote. Vnde in noſtro caſu licet verbum Erben/ eque ſit generale,& tã ad filio sou nepotes ceterosq́; deſcẽdéres referri poſ. ſit,& ideo ei hoc vocabulũ, liberi, apprime accomodari poſſit: tamen habet adiacẽtes qualitates, ex quib. colligi pt. in quo genere vel loco heredum illud vocabulum, Erben ſit collocãdũ, nempe in genere vel locoſ. liorũ,& ideo ſic eius effrenata generalitas reſtringitur, ſicuti ſupra demõſtratumeſ Quando igitur hoc vocabulũ, liberi, eide. beat aſſimilari& accommodari, propter 8 qualẽ& generalẽ ſignificationẽ, optime id fiat etiã in ſimili reſtrictione, videlicet ytre ſtringatur& ſpecificetur in filiis, ſicut ipſu b vocabulum, Erben/ quemadmodum ſupma dictum,& ideo adhuc verum manet, quod propter eius effuſã generalitatẽ in ſignitt catione ſupꝑ illo vocabulo, liberi, in hocne. gotio, nihil certi cõcludi poſſit, niſi quate- nus procedatur ad iura filiationis, ſicut fa. cimus in illo vocabulo, Erben/ proptervet. ba reſtrictionjs, von frer beyder Leibe geborn. Nec obſt. quod ſupra in contrarium addu- ctum, verba, decorpore nati, nihil reſtringere, cum nepos etià de corpore aui dicatur, nã hoc tam ſimpliciter nõ eſt verum. Nam eo ²⁵ modo t quo nepos de eorpore aui dicitur, eodem modo& nos omnes dicimur eſſe de corpore Adami ſiue Adæ,& tamen nemo noſtrum de ipſius otote Proereat ſiue natus eſt. Eſt nãq; longa differentia interę fe de corpore,&natueſe. Dũr. quidẽ nepotes de corporibus auorũ, nõ autẽ procreati. Pare. 27 refnamq;& gignere operationem quandã & factũ important, quod verificari nõpt. tre natis. Vnde in l, Gallus, in prin. ſf.delib.& DP 2 h. dioitu rſ7 plius meus viuo me morietur, tus ſi quis mihi ex eo nepos,&c. Vbi notanter dicit, nepos ex eo, ſcilicet filio natus,& non ex mena- tus. Vnde conſtanter concluditur, nepotẽ ex corpore aui non dici natum,& ideo ad- huc deciſio vera manet, quod hie contra- us tam diffufe non ſit intelligendus ſub vocabulo liberorum primum, ſed reſtricte ſub nomine filiorum. Daß auch daroben weiter in contrarium fuͤrgewand/ wann dieſer contractus emphy- teuticusſchon in filios concipirt, dz es dan⸗ noch gleichwol ad nepotes ſich erſtrecke/ ci ſub nomine filiorum eriam nepotes conti- neantur. Darzu ſage ich/ quod hoc pero- mnia non ſit verũ, quod ſemper ſub nomi- ne, Filiorũ, nepotes contineantur. NãCa- liſtratus ind. l. liberorum dicit, ſæpe ſub no- mine 1 oumo e Fneralä— dam ümih ef am lmil relricädde Satur K lpecig 2 dulam. K 1 1 42 „. llo voeadulo, üher. ahlcrnicäcuüukr 1 esaacurad iura flatioa A. 6) amilo rpcadalo Erhen 9. 3 Doit Quod tupraincontra 4 44 depos et 4 un ümpliciternõcſtyerui Iquo nepos de corpote an amodo k nosomnesdici n; te Adami fine Adz&ti n „ dc iphns urhehe d2 cſt.Ektnäq longadiffetet Sin nere, Kuutieſe.Dut.quidé ot ribus zuworü, nõautẽ proc E 1 m—.& gignereoperatoon r d unporunt, quod veni Ei “ 4¼ — 1 1 werülnsimmediatede l 8 citur.[luνneu tuusnc 1! 1 A “ 1 dee 4— 3 verda Kecrryerenan nihilt af. 4 1 cui de corpoteꝛui ei Vode ml. Cela, uu“ 1 6 8 1 renCrVbino 1 cetilotasA! „ unter concludl T1t 28 mine filiorum nepotes contineri, ergo non ſemper. Item, dieit nepotes ſub nomine fi⸗ liorum contineri, quando voluntas diſpo- nentium de filiis nõ refragatur, vnde addit Bart. Quoties faliqua qualitas adiicitur diſ- poſitioni, quæ non porrigatur ad nepotes, quod toties ſub nomine filiorum non veni- ant nepotes,& eſt arg. in lſin. C. de nat. lib. Vbi propter qualiratem adiectam nepo- tes non continentur ſub filiis, fac. l. ſiſeruus plurium. ſf. de leg.. l. uec adiecit. cum l. fe. ff. pro 29 ſocio, facit quod diciturr talia ſunt ſubiecta qualia permittuntur ab eorum prædicatis, iux. l.heredes palam, ſf.de téſtaal. qui ſic. ſf. de verb. oblig. I. quoties. C. fam. errch)h. 8 um igitur in noſtro caſu illud adiectum ſit, de conpore amborum nati, reſtringit filios ad ſtandum tantum pro his, qui ſunt primi gradus,& qui vere& proprie habentur pro filiis,& non qui per extenſionem, fæc. l. fi. C. qui ven. æt. imp.& la. C.de conuen, fiſ deb.&l. f⸗ uum fr ad Maced&l, iubemus,&.pen. Coadl Treb. 30 31 32 in contractu nominatis finiri debete em- I. Gallus ſide lib.& polh. Vbi habetur, appel- latione filiorum non contineffnepores, ni- ſi id expreſſe ſpecificetur, proinde illæ ll. vt ſunt l. Klii.&l iuſta ſde verbe ſion. quæ di- tant, ſub nomine filii etiam nepotes con- tineri, debent intelligi per extenſionem ſcilicet,& non proprie.:tem niſi alia quali⸗ tas adiecta diuerſum ſuaderet, vel Vo luntas diſponentium non refragetur, ſicut eſt de mente Zaſ. in conſ.—j.libr.. num. o per tot. Et tenet Alciat. in ſuis reſp. ſiue conſ. reſponſ. 9C. Vbi etiam talem interpretationem, quod ſub † filiis nepotes contineantur, non ad- mittit, niſi quatènus per coniecturas id ha- beri poſſit,& addit, quod f in contractibus nunquam comprehendantur nepotes ſub filiis, ſecundum Bart. in d. l. iberorum, Imo quod in contractibus fit interpretatio con- tra eum qui fundat ſe ex eius verbis, iux. l.ve- teribus, ſfde pact.& ideo Bart. ſimpliciter te- net; quod in contractibus appellatione fi- liorum non veniunt nepotes. Et hoc pro- cedit in caſu noſtro, nam ibi aduerſarii fun- dant ſe in verbis, Erben/ Erblich/ ibi inter- pretatio eſt contra ipſos facienda, ne intel ligantur in infinitum, maxime attento, quod cõtrahentium voluntas infinitati re- fragatur. Nam volunt omnino in perſonis phyteuſin, nec heredes illorum, qui de cor- pore nati ſunt,& quorum mentio ibi facta eſt, impedire debere, quo minus ipſis de corpore natis mortuis, emphyteuſis ad ca- pitulum reuertatur.— b Reſponſ. luris Decad. X V. Reſponſ.I. 39 Vber diß iſt dieſer Cöõtractus ſtrictitiuris,a 33 ſtricte intelligẽdus eſt, necalia perſona ve- nit ſubintelligenda, quæ ibi nominarta non eſtiuxi laſt ita ſtipulatus.§. Chriſögonus ff.de ver. obli. Imo in fmateria quantumuis fauorabi- lnunquam fit extenſio de vna perſona ad aliam, iux. Iſt ita quis, ſ pen. ſf.de teſt. tut. l. Titi- us. in prel. Callus, G.& quid ſitantum. ſ quid ſi is, & ibi Ruin.& Aretin. in repet, ſf. de laber.& D0hp. 1e Nec eſt, quemadmodũ tertio obiicitur, quaſi toti agnationi acquirentes proſpice- re voluiſſent, cum fuerint deſcendétes. Naã licet ipſi hoc voluiſſe in dubio pſumantur, tamen hic non ſumus in caſu dubio, ſed in certo, vbi certa limitatio poſita eſt, vſq; quã hic cõtractus progredi debeat, nempe ſal- tem ad natos de corpore acquirentium,& cum fſic hic contraetus ad natos de corpo- 33 re limitatus eſt, vltra limitationem iſtàã et- iam nullum effectum producere debet. iux. l. vni, C. de his qui ante aper, tab.& facit l. vnn. C. de cad. toll.“ Vbi lex Papia vſq; ad ꝓnepotes loquens vlterius non extendebatur. Darumb bleibet man hie auch billich intra ſepes, h. e. bey denẽ qui ſunt de corporè natimaxime, cũ id etiã expreſſe voluerunt cõtrahentes, cauẽdo, q; poſt mortẽ de corpore natorũ ipſorũ here- des deuolutionẽ emphytcuſis ad capitulũ impedite non deberent,& ideo ceſſat præ- ſumtio quaſi aſcẽdẽtes voluiſſent deſcẽdẽ- tib.& ſic agnationi in infinitum prouidere. Nã vtut ipſi hoc voluiſſent, nõ tamẽ id po- tuiſſent, cũ illa conceſſio penes capitulum ſteterit,& non prouiſio penes acquiren- tccc Quarko etiam non obſtat illa qualitas, Erblich/ nam per eam illa reſtrictio que fa- cta eſt per verba, de copore nati, non amplia- bitut, quia illa t clauſiila, Erblich/ Ewiglich/ 36 h. e. hereditarie,& in perpetuum reſtringa- tur ad perſonas, quibus adhæret, ſeccundum Alciat. loco quo ſupra. Vndt cum ſupra proba- tum ſit nepotes in noſtro caſu non cõpre- hẽdi, dicta qualitas, Erblich/ nihil eos ua- bit, cũ non exiſtentis nulle ſint qualitates. iux.l. eius qui inprouincia. ſf ſi cert pet. Et cum hic contractus vltra de corpore natos pro- gredi non debeat, nihil vltra in tentionem operabitur illud verbum, Erblich. Vndalſo iſt auch von der andern elauſul/ wie Pachtsgut Recht iſt/ ſicut quinto in con- trariũ obiicitur, zu ſagen/ quod etiã reſtringi debeat iuxta ſubiectã materiã,& ad ꝑſonas quibus cohęret, deſ es iſt Petßtogur Reehe⸗ 3 2 — —— — 46 Dn. Ioach. Mynſing luriſconſ. Germani doaß es eben ad nepotes oder in infinitum ſich caſib. conueniant, in erſtrerken muͤſſe/ oder adtertiam generatio- appellatione, Filii, etiam nepotes veniat in 7 nem. Nam emphyteuſis † dari poteſt ad certos annos, ad primam, ſécundam vel tertiam generationem,& etiam in perpe-⸗ tuum. iuxt. 8. emphyteuſin autem 3&ꝙ§. nec il- lud. Nouell. de non alien. velpermu. Quod au- 33 téin ſupradictum generaliter emphyteu- ſin eccleſiaſticã datã intelligi vſq; ad tertiã generationem, verum eſt quando ſimpli- citer data eſſet, vel quando eſſemus in ca- ſu dubio, vt ſi data eſſet alicui ſimpliciter res in emphyteuſin, vtputa, Diß ſol dein Erbzinß Gut ſein/ vel, ſi daretur alicui& ſuis Heredibus nullo alio adiecto, vrputa, Diß ſol dein vnd deiner Erben Erbzinß Gut ſein/ ibi data intelligeretur res in emphy- teuſin ad tertiam generationem, Allhie a⸗ ber/ weil dabey geſetzt/ wie lange es weren ſol⸗ Nemlich biß die Erben von der recipientium beyder Leibe geboren/ Leben/ ibi ſtandum eſt verbis contractus f tanquam in re certa; 39 nec ibi commiſcendus erit peregrinus in⸗ tellectus: contractusnamque emphyteuti- cus ex pactis ſuis quibuscunq; adiectis re- gulatur& intelligitur, iux. li. Cde iure emph. etlich/ Quod de ſimilitudine inter feu- dum& emphyteuſin adductum eſt, nihil ſtringit. Nam non per omnia conueniunt, nec quod iuris in vno, ſtatim in alio eſt ſta- tuendum, cum ſaltem in certis quibuſdam CONSILIORVM luriſconſulti Clariſszimm DfEOCAS XV. . Immunitas de non ſoluendis collecti⸗ quatenus exten- D. IOACH. (0ONSILIVM I. b SVMMARIA. 1 Vaſallus duplici onere ratione feudi, non grauandus. Dominus vaſallo coilectas imponere nequit datio. ibid. num.3. amplia nu. G 6. Iudex in iudicando magis receptam ſequi tenetur opi- nionem, alias litem ſuam facit, partig, leſæ ad in- tereſſe condemnatuSſ* denda.& num. 10. b Vaſallus domino in magna conſtituto neceßitate pecu- nia ſubuenite tenetur,& quibus caſibus lorum 19 Incluſio vnius alterius eſt exclufio. 40& ek 1ext. in! fundi C. de feud. patrim.& ibi Bartol. emphyteuſi ſicut in feudo, non reperitur, FE t eſt etiam longa differentia in hoc caſu inter feudum& em phytéuſin, quoad hanc interpretationem, quod nepos ſub fflii ap- pellatione veniat. Nam feudum neficium, quod latiſsime interpretandum iuxt c benef dereg iur:in0&eſt bonæ fideyß cundum Bart.& Da. Non mirum igitur(. lii nomen latiſsime interpretur, vrt Kne. potes ceteroſq; deſcendentes contineat, 8 emphyteuſis f autem eſt contractus ſtridi iutis; vt ſupra dictum, ibi filii nomen extta propriam ſignificationem non extenditur, So iſt es auch ſonſt klares Rechtens /Qu in † materia emphyteutica appellatione filiorum nunquam veniant nepotes. ſecn. aum Bart. in d. l. liberorum.& Bal.& Imol inl. Gallus. in.inſtituens ffr de lib.& poſth, Bal inl maximu. C. de præate. lib.& Pe. de Anch inclem, I. de Bapriſm. Et ienet hoc laſsninl,. C. Ae ium emphjt. numi. 191.& Sahyc. ihidem, qui& con- traria diligunt. 5 Auß welchem allem dann klaͤrlich erſcheinet daß dem Capitel jetzt nach abſterbenden Laibes Erben in contractu gedacht/ die ſtreinge hufe landes wieder erlediget ſey/ vnd jhr Erben die⸗ ſen gegentheil per ſententiam ſecundum Syec. in tit. de loca. verſ. 47.& Innoc. in apotuit. de loca dauon abzuweiſen ſein. Von Rechts wegen. Saluo tamen ſem per ſaniori & meliori iudicio. Habeat, nu. 9.11.& 12. is Lexſeu conſtitutio extra eiuſdemi verba non prona- henda. 14 Conſtitutionis verbis ceſſantibus, ipſa quoq; ceſſaredi- 17 Caſus citur. 1 Lagis verbis inberendum, eiuſq diſpoſitio tenenle. 16 Statuta ſtricte ſumẽda, atq illorum verbis ſine extra nea interpretatione ſtandum. in lege omiſſus manet ſub diſpoſitione iuris c 18 Exceptio in vno caſu, regulam in alius non expreſis conſirmat. 20 Affr- quib. hic caſus, G ſub um † eſt be. 4) 0d 4; Reſp al Verbum, Frey/ ſiue libere, quid importet: Nobilitas immunitatem tribuit,& num. Z3ZzZ5. Ordinationes Imperii, ceteræq, conſtitutiones ita de- tlarandaæ, quo minus iuri communi derogent, nume- r0 24. G. 23 lus commune, iuris appellatione contineri. Clauſula, wie recht/ prout iuris, cuius efficaciæ, Caſus quibus vaſalli collectas, reſpectu feudi ſoluere teneantur. Fallit. num. 22. Collecta de pecunia ocioſa, reliquoque ornatu tam vi- rili quam muliebri non ſoluenda. Idem in pradiis ſte- rilibus nu. 35. o Collecta licet pro rebus imponatur, potius tamen ad fructus, quam adrei valorem reſpectus habendus. luris communis correctio per ſubauditos intellectus non inducenda. AMilites ab oneribus ſunt immunes, amplia in Senato- ribus& afficialibus,& nu. 36. Nobiles merum& mixtum imperium habentes ſunt iuudices ordinarii. Lagum Doctores nobilibus per omnia æquiĩparantur naec collectis aliiuiq, oneribus grauari debent, etiamſi non ſint actu legentes, contraria opinio nu. 38. quan- do procedat, num. 39. Seruitia perſonalia pro feudis præſtanda Conſtitutio generalis ad res priuilegiatas in deroga- tionem priuilegiorum nunquam extendenda. Specialitatis duplex concurrentia non admittenda. Conſtitutio quælibet ab obſeruantia ſeu conſuetudine poſtea ſecuta, interpretationem recipit. Nobiles à ſolutione collectarum de iure communi haud eſſe immunes, ſecus de conſuetudine, amplia num. 25. eaq, ſeruanda num. 14UhH5†x. Immunitas a collectis conſuetudine loci introduci po- teſt, nec non à muneribusRomano imperio debitis,& publicam vtilitatem reſpicientibus, num. 47. G 52. amplia in priuilegio Principis num. 11. Conſuetudines antiquæ tenaciter obſeruanda, ſiqui- dem priuilegio aquiparantur, num. 0. Dictio, wie herkommen/ quid importet? 4 1 1 2 idq; lapſu 30. annotum numero 5. maxime in terris Saxonicis, numero z b. ſecus de iure communi, vhi requiruntur 2⁰. anui. num. sf. Temporis lapſus cuius memoria non exſtat in contra- rium, vim habet conſtituti: tituli legitime acqui- Nri. num. 59. legis, num. 60. conſtitutionis, de con- ſenſu partium promulgatæ é1, conceßionis à Princi- pe factæ, 62. contractus 6. patti expreſci. 64. pri- uilegii à Principe conceßi, 65. etiam ex certa ſcien- tia 66. lmmunitas à collectis vt præſcribi poßit, quæ requi- rantur, pro contraria opinione, vide nume. 65. cum ſegq. vſg, 71. 8 Temporis lapſu probato; titulus quoque probatus cenſetur.“ Titulus immunitatis à ſoluendis collectis qualiter praſumatur. Bona fides in preſcribente immunitatem colleltarum eſt neceſſarig. Poſſeſio quaſi temperis 30. an. iuſtitiam permanen- tem pio ſe habere praſumiur. b Sonſ. Iuris Decad. X V. Reſponſ. I. 20 Affirmatum de vno, de reliquo intelligitur negatum. 76 Praſumtio ex lap 78 79 Durin er 4 temporis immemoriali⸗ deſcen- ens dicitur iuris, nec contrariam admittit proba- tionem. Scientia& patientia adue ris curſu coniicitur. Iure permitrente quodfit, nullam pænam meretur. Statutum& conſuetudo penes cauſſam eicientem ac efectum, non differunt. Factum ab 2o quis legis condenda habet poteſtatem, vigorem legis obtinet. Delictum vnius altæii præiudicare non debet. Collecta per æs& libram ſacundum cuiuſque patri- monii vires imponenda.— Pecuniæ cettam ſummam pro collectis 30. vel 20. an. ſoluens admaiorem co non cogendus. Verba iniurioſa in ſpecie quæ? 77 VIarii ex longißimi tempo- 80 4 8² 3 vltra tempus ntributionem 88N Sachen zwiſchen der Ritter⸗ Jſchafft im Ertzſuifft M. an einem/ vnnd den Staͤtten deſſelben Ertzſtiffts anders theils/ befinde ich nach fleiſſiger Verleſung/ vñ Bewegung deß zugeſtaͤlten Falles/ vñ der dar⸗ bey verwarten Acten/ dzfuͤrnemlich fuͤnff quæ⸗ ſtiones oder Hauptfragen zu erwegen vnnd zu decidirn ſein/ als nemlich/ Zum erſien/ Ob die Ritterſchafft vermoͤge der gemeinen beſchrie⸗ benen Rechten/ mit keiner Stewer oder Scha⸗ tzung moͤge belegt werden/ beſondern derſelben freyſein. Zum Andern/ do die Ritterſchafft vermoͤ⸗ 2 ge der gemeinen beſchriebenen Rechten/ die Stewer vnd Schatzung mitzutragẽ ſchuͤldig/ ob ſie ſich darwider mit einer gewohnheit/ oder verjaͤhrung zu ſchuͤtzen oder zu behelffen. Zum dritten/ Ob die Ritterſchafft ſich dar⸗ z durch jhrer Priuilegien verluſtig gemacht/ daß immunitatem à collectis praſcriptione acqᷓuiri poſſe ſie oder etzliche vnter jhnen Bier brawen/ oder ander Buͤr gerliche Nahrung treiben. Zum vierden/ Wie vnnd welcher geſtalt die 4 Schatzungen vnd Stewren anzulegen/ vñ vn⸗ ter den Staͤnden deß Ertzbiſchoffthumbs M. aller ſeits auszutheilen. G 2 Zum fuͤnfften vñ letzten/ ob die Ritterſchafſt deß Ertzſtiffts M. wider die ſtaͤtte iniuriarum zu agirn befugt/ Derowegen dz jhnen die ſiaͤtt zugemeſſen/ als ſolten ſich die von der Ritter⸗ ſchafft/ do man ſie wider Graff. von M. aufſ⸗ gemahnet/ nicht recht noch gehorſamlich ver⸗ halten/ jhre adeliche Priuilegia in fraudem& ſubrepriuc erlanget/ auch ſich durch vnzimli⸗ che Nahrung aller vnnd jeder Priuilegien des Nitterſtandts verluſtig gemacht haben. So viel nun die erſte Frage anbetrifft/ Er⸗ achte ich zum erſten vngezweifſeltes Rechtens ſein/ daß die vom Adel/ oder die von Ritter⸗ Odd uij 42 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ Germanl ſchafft des Ertzſtiffts M. beide vermoͤge der ge⸗ im iudicando communem& receptaà D§ meinen beſchriebenen Recht/ auch der Reichs opinionem ſequi teneatur. Vſq; adeovtis Abſchiede/ von jhren Lehenguͤtern⸗ die ſie mit qui contra munem opinionem iudicar, jhrem Leibe verdienen/ kein Reichsſtewer⸗& imperitus præſumatur,& faciar lité ſu, Kreißſtewer/ oder Landſtewer/ auch keine am, atop parti læſæ ad id, quod intereſt con⸗ Tuͤrckenſtewer zugeben ſchuͤldig. demnetur, per iura vulgaria. Dann es iſt in den gemeinen beſchriebenen Et prædicta communis opinio haberlo. Rechten außdruͤcklich verſehen/ vnd Rechts⸗ cum etiamſi collecta fuerit impoſita,vcl 5 lehrern einhellig dahin geſchloſſen/ daß die ptert bellum, vel ꝓpteraliam qualibeti vom Adel jhre Lehenguͤter/ die ſie mit jhrem ceſsitatem publicam. Nam non ad ill co Leibe zuverdienen pflichtig zuverſtewren oder lectam ſoluendam vaſallus de feudo, ſide ſtewer dauon zugeben/ nicht ſchuͤldig. Prour bonis feudalibus contribuere tenetut. Haan hoc expreſſe& in ſpecie tradit Andr.de ſern. de Anan. conſ. 7. 2.I7. Tiraq: in traci denobilczn Aluar.& Prapoſ. c. I. verb, plauſtrorum.& ibi n. 169 facit tex.&.. S.licetiſi defeud defunck-iten. Matth. de Aflict. num. 22. quæ funt regalia. Quod vſq; adeo verum eſt, Tvt nec pro. vbi Matth. de Afflict. teſtatur eandem opi- pter maximã quidem, vel inopinatam R& in. nionem etiam amplecti Bald. in loco abip6 ſolitam neceſſiratem vafallus ratione ſiuc citato. Idem etiam tenet Luc. de Penna. in. reſpectu feudi, collectas ſoluere teneatur, col. 2. C. de fund. limitroph. lib. 11. Iacob. de S. eam ob cauſſam, quia illa immunitas quod Georgio in tract. de homag. col. penult. Alb. Brun. vaſallus ratione feudi ſiue bonorum feudæ- conſil. oz. num. 2. Laur. Slu. conſ. 57. num. z. lium collectas ſoluere non cogatur, eſt Natta conſ. 40°. num. 16. Tiraq. in tract. de nobil. conceſſa vafallo non gratuito, ſed pro- cap. 20. num. 166. Eiuſdem ſententiæ eſt& pter onus, ſiue in remunerationem one- Bald..-. in princip. num. I7. de Capitan. qui cur. rum ſeruitiorum perſonaliũ, né pe qᷓ vaſal. vendid. Dum videlicet Bald. ibi dicit, quod lus domino ratione feudi præſtare tenctur. ⁊ vaſallus f ratione feudi du plici onere gra- Et certum eſt, ꝙ& immunitasi de non ſoluẽ⸗? uari non debeat. b dis collectis alicui cõceſſa ex cauſſa nõgra⸗ Huic opinioni etiam aſtipulari videtur tuita, ſed oneroſa, ita intelligendaſit,vcha- Bald. l. cum multa. nu. õ.(.de bon. quæ lib. Loaun. beat locum etiamſi collecta imponatur P- Cala. conſ. 5. tit. deceuſibus. Alex. conſ- as. num. I. pter magnam quãdam& inſolitam necel. libr. 2z. Bertachin. in ſuo repertorio, verb. vafallus ſitatem. Toan. Bapt. Caccial in reper. omnes po- ſeruit. verſ. 27. Dum videlicet ibi tradunt, puli.=ê.:4.fideiuſt.& iur. Neuis. inter on. Alb. à quod dominus vaſallof non poſſit impo- Brun. conſ.I.col.ö. Neuiz conſcuon. 23. Alti cun. nere collectas velangarias.—o.n.. conſ 164.n. II conſ. j in fe con 3 s.in f. Nat. Et hanc ſententiam indubitatam eſſe at⸗«nſ97 A.9. Card. Pari confs col,2. lib,l. NRol. 2 teſtatur Alb. Brun. conſ.los. num. 2. Lau. Gluan. Valluwonſ. nu. S. verſ. ſetundo réſpondetur. lib.l. conſ. S⁊ num 1z. nſ.760. n. B. l6 2. Et licet multi Dd. tradant, Et confirmatur euidenti ratione. Nam quodftvaſallus teneatur domino ſubuenire 3 3 cum vaſallus †ratione feudi ad ſeruitia per- etiam de pecunia eo caſu, quando neceſſi- ſonalia domino præſtãda obligatus ſit, i pſe tas eſt magna. loan de Ana conſ.n.ra. naſil,ſ VIterius collectis vel aliis oneribus grauari ex toro in prin n. 1o ſfrde leg.- Franc. Marc deciſ nequit, ne ipſe duplici onere grauetur,; 0ο. I5 par I. Tiraq in tract. de nobile. 20, n. 109 legibus prohibitum eſt /nauis. G. quid eroif. Et ſic prædicti Dd. videãtur velle, quod va- adl. Rhod de iactu Titia. G. qui inuita, ſde leg.2. ſallus pro pter magnãà neceſſitaté teneatur U priuato. C. de excuſat. tut. lib. 10. 1.fin. C. defund. collectas etiam de bonis feudalib. ſoluere. limitroph& I. 2 coll.de collat. feud. patrim lib. 1r. Attamen præfati Dd. expreſſe nõ dicũt, l.honorem fide muner.& honorioõ. quod vaſallus domino in maxima neceſsi- Et licet in hoc arg. contrarius Avoidius tate cõſtituto pecunia ſubuenire teneatut, Themiatus in tract. de collectis S. exactis eceleſiaſti- ratione ſiue reſpectu feudi. Ideoq; hocexll- cis perſonis n. 19. volens, vaſallum collectas et- lorum dictis minime colligi poteſt, cum no iam ration feudi preſtare cogi, eo potiffi- ſit veriſimile Doctoré id voluiſſe, quod ver- mum caſu quando collecta im ponitur pro- bis non expreſsit, c. inter corporalia ext. de traſ. pter publicam vtilitatem vel neceſſitatem, latione prælat. c. ad audientiam. extr. de decim. Attamen illa opinio Aegid. Thomat. eſt Ert hec deciſio pallegate rationi firmiſsi- communiter reprobata, eamq́; ob cauſſam mæ& communiter receptæ retragetur. minime tenenda vel ſequenda, Cum iudex Et Poſito, ex preallegata doctrina Dd. 1 colli⸗ —————— „„„— — — ——————— d vaall 1 aus, une in remuneraot rumorum petl dum clt,Pimmunitste a 6 oneeroſz itaintelligend Si. rmetiamfi colleckaimg Sr. agnam quädam Kinſollt er., hen Bot. Cttul in m. 414 Aet. G nr. Xau aun 41 ahANexit. un4dn 4.n 197 ufan 1 AACd keiſanſakle 4A9 na.. tenſ ftaukenſen A 2.uMa. Etlcetmulul e mallastencatur dominq Tum ie pecuniz cocaſu, quan 1 4 mn r 49—8 enſ 4 82 9 vn af 4 6 Frux A 19 oer magrineceſſta 12M 4 4„ 44 ei nem e h derprel ech ccunialuduen 1 lonalu,n 5. noratone feucipreſal 9. L Ahe, ee„ ectu alcuicöceſaexcab a., colligi poſſe, quod vaſallus propter magnã neceſsitatem, collectas etiam reſpectu bo- norum feudalium ſoluere cogatur, eamq́; deciſionem veram eſſe: Attamen illa deci- ſio ita intelligenda eſt, vt tätum habeat lo- cum eo caſu, t quando contra illam neceſ- ſitatem aliter ſuccurri, conſuli vel ſubveni- ri nequit, vtq; non extendatur ad illũ caſum quando ex contributione aliorum ſubuen- torum illa neceſsitas ſubleuari poteſt: ſic- uti hoc ſatis probatur per id quod Dd. in ſi. mili tradunt, licet priuilegium immunita- tis à collectis reliquiſq; oncribus non extẽé- o daturtad caſum maximæ neceſsitatis, prę- ſertim publice ſuperuenientis Dyn. Alb. de Roſ. Sal. Alex. laſ. Rip.& Dd. Iſi ex toto. in princ. Fde leg. r. Bald. l. iabemus nullam, arg. illius text. C. de ſacroſeccleſc haul Caſir. l.adinſtructionem. C. eo, tit. Rip. in ſ.. e peſte. Chart. 27. col.4. Curt, iun. conſ. êt. col.2. Alex. conſ.2 16. nu. 21 lib. 2. laſ. q.item Seruiana. n. 1of. Inſt. de act. Card. Pariſ. conſ. Cs. n. 14 lib. I. Alciat. conſ. o in princ.& conſ. 1s. col. 1. Rolià Vall. conſes. nu, 2 6,lib.. conf ³. u.]. cum z. Feq. libr. 2.“ 11 Hoctamen ita demum locũ habere † vt procedat eo tantum caſu, quando ſuperue- nit talis neceſsitas publica, cui aliter proui- deri nequit. Nec vllo modo locum ſibi vin- dicare, quando illi neceſsitati publicæ ali- ter prouideri poteſt. Socin:.ſiex toto. in princi. F delegat.. Bald. conſ. 06 c0l. 2. lib.3. Curt,ꝛun. conſ.or. col. S. Card. Pariſconſ.go. col pen. lib. I. Rol. à Vallconſ: num. J2.lib.T. conſ76.h. 23:lib. a. Nat. conſ. Oz. nu. 2 rT. 4“ Cum itaque omnes omnino collectę, ad quas Archiepiſcopus, ſiue Archiepiſcopa- tus Magdeburgenſis quolibet modo tene- tur, colligi poſsint ex contributione à reli- quis ſubduiis facta, licet bona feudalia im- munia mancant. Sequitur nobiles Archie- piſcopatus Magdeburgenſis collectas de bonis feudalibus ſoluere non cogi, etiamſi illæ collectæ fuerint impofitæ propter in- curſiones Turcicas, vel aliam maximam, & vrgentem neceſsitatem publicam. Vnnd ſtimmen mit dieſer verſehung der ge⸗ meinen beſchriebenen Rechtẽ des heiligen Ro⸗ miſchen Reichs Abſcheide/ denn es erſcheinet auß dem Abſcheide des Reichstags zu Aug⸗ ſpurg/ Anno 1548. mili fol. 9. o.&ir. daß die privilegierten Perſonen auch mit den Reichs anſchlegen oder Stewren ſollen ver⸗ ſchonet/ vnd damit keines wegs belegt werden. Gleicher weiſe erſcheinet dieſes auß dem Abſcheidt des Reichstags zu Augſpurg/ An⸗ no 1§₰ 5 5. mihi fol. 1or. verſicul. Damit auch Reſponſ. I uris Decad. XV. Relponl. I KV. 43 ferner in ſine. Sintemal daſelbſt auß druͤcklich geſatzt/ doch den eximenten oder außziehen⸗ den Staͤnden in andern Faͤllen an jhrer Ge⸗ rechtigkeit nichts benommen. Etſic ille textus expreſſevult, quod præter caſum ibidé ex- preſſumilli, qui de iure communi priuile- giati ſunt, quod collectas ſoluere non te. neantur, etiam à collectis mano, ſiue propter neceſsitaté Imperii Ro- mani impoſitis immunes eſſe in omnibus ſu 1 5 eu dem iſt es in den Reichs Abſchieden nir⸗ gends zubefinden/ vnd wird in den ſelben nicht vermeldet/ daß die vom Adelvon jhren Lehen⸗ guͤtern/ die ſie mit jhrem Leibe zuverdienen ſchuͤldig/ zu den Tuͤrckenſtewren/ oder andern Neichs oder Kreißſtewren/ oder auch den Land⸗ ſtewren etwas contribuirn ſollen/ derwegen dann dieſes auß den Reichs Abſchieden keines wegs kan oder mag geſchloſſen/ colligirt oder inferirt werden. Cum ſit clari& indubitari iuris, quod nullaflex nullaue cõſtitutio ex- tra verba ipſius extendatur, l. quod conſlitu- tum.& ibi Bart. de teſtam. mil Quodque non poſſumus interprerari legem vel conſtitutionem id diſponere ꝙ non loquitur, Bald. conſ=2π/ol,3. lib.⸗ Huc accedit, quod ceſſantibus f verbis 1 legis vel conſtitutionis,& pſa quoque lex ſiue conſtitutio ceſſet, 1.½.. tories.& ibi Bayt. Made danno infecto. l. ita autem.in princ.ſfe de ad- miniſt. tut. 1 8 ab imperio Ro-, aliis caſibus, propter caſum ibidem expreſ- 2 13 Quodque& verbis † legis ſiue conſtitu-! F lib.z. Et id quod lex non dicit, nec nos dice- re debeamus. l. ſiſeruum. ꝗnon dixit præton ff. de acquir, herca. Bala. onfp. col.1. lib. z. Nec non ab co, à quo remouentur verba legis vel conſtitutionis, eius quoque diſpo- ſitio remoueatur. Bald. n)2 f.co.I. fi.r. tionis debeamus eſſe cõtenti. Bald conſ.229. His adde, quod f verbis ſtatutorum ſiue 16 conſtitutionum tenaciter inherendum ſit, nec liceat illis ꝗcquã addere vel detrahere. Bal..i. in fin, de alien, feud. Nec ea aliter inter- ptetari, quam ſtatura ſiue conſlitutiones loquantur. Bala. c.ignifecaute, colum.⸗ Veyhoſed quid ſi ſtatutum ext. de appel. Quodque& ſtatura ſiue conſtitutiones tantum diſponant, quantum loquuntur, & nihil pręterea. Bald. 4teſtamemum in fin. C. de teſtam. Et verbis ſtarurorum ſiue conflitutio- num ſennire debeamus ſine extranea in- terpretarione. Bald. canſilio H ½. column. 2. libr. ³. Ddd 4 —=— —— ———— en* 8 3 1 me.&ibi lafeſfde lib.& poffh. Bal-! ſplures. ⁵.s. gefreyeten Guͤtter in einigem Fall mit Steu⸗ 44 Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ. Germani Ad eandem ſententiam comprobanda oder nicht exempt/ gefreyet/ oder nicht gefreyet/ etiam facit id, quod tradit Bald. inl, cum an- niemand ausgenommen/ derhalb mit Stewer cillis. col. 2. C. de inceſt nupbt. zubelegen.“ Vbi ipſe inquit, quod non poſſumus re- So reden doch dieſelbigen Reichs Abſchie⸗ cedere à verbis& determinatione ſtatuti, de allein in Tuͤrckenſtewren vnd koͤnnẽ derwe⸗ quodq; vbi ſtatutum non determinat, nec gen mit nicht extendirt oder gezogen werden zu ego determino, quia ſeruandum eſt, prout andern Reichskreiß/ oder Landſtewren Varg. 1 jacct. quod vero. ſf. de legib. c. quæ à iure communi. erili ö Pro eadem ſententia comprobanda fa- Dyn. de reg iur. lib. ũ b cit namq́; non eſt veriſimile legislatorẽ ſi- Zu dem reden alle drey Reichs Abſchiede ue facientem conſtitutionem aliquã id vo- allein von den gefreyeten Perſonen/ nicht aber luiſſe, quod verbis non expreſſit, inter cor- von den gefreyeten Guͤtern/ vnnd wirdiin ka⸗ poralia. ext. de tranulat, prælat. c. ad audientiam. nem Abſchiede vermeldet/ daß der Obng⸗ extr.de decimil... Ghin autem. ad deßcientin circa keit frey ſtehen oder zugelaſſen ſein ſol/ die fin. C.de cadu. tollend. Et vbi ſtatutum non lo- gefreyeten Guͤter mit Stewren zu belegen. quitur, ſtamus iuri communi. Bald. conſops. in Derwegen dann daſſelbe/ daß die Obnig⸗ fin. libz5. ö keit befugt auch in denen Faͤllen/ daruon in I7 Prætereatcaſus omiſſus à ſtatuto vel cõ- denſelben Abſchieden Meldung geſchiehet/die ſtitutione habetur pro omiſſo,& remanet gefreyeten Guͤter mit ſtewrung zu belegen, Aus in diſpoſitione iuris communis, c ſuſceptum. denſelben Reichs Abſchieden nicht kan noch de reſäript lib. Gc. in noſtra extr. de iniuriis! ſiex. mag colligirt werden/ beſondern es folget vicl traneus.& ibi laſeſfde cond.obcauſl. ommoaiſi. mehr daraus/ daß keine Obrigkeit befugt/ die — — —— Cde conal inſert. Bala ſi mater. C. de inſtit.& ſubſt, ren zu belegen. b Alex. conſ. 3. cols lib. Barb. conſas. col. pen. lib. r. Tum quia nulla cõſtitutio extra verbai. b Dec. conſòd. cum ſimil allegatis per Tiraq. intra. pſius exteniditur, nec eſt veriſimile conſti- de vtroq, retract par. i. G. 20 nu.i1. tuentem id voluiſſe, quod verbis non cx Vnd ob wol in dem Abſcheidt des Reichs⸗ preſlit. v“ 4 aages zu Augſpurg/ Ann. 1555. auffgerichte/ Tum quia caſus omiſſus habetur pomil- Fol. ror- col. I. circa princ. cauirt/ daß eine jede O⸗ ſo,& remanet in diſpoſitione iuris cõmun. V brigkeit macht haben ſol/ jhre Vnterthane/ Tum quia p̃dictæ cõſtitutiones Imperi Geiſtlich vnnd Weltlich/ ſie ſind erempt oder Rom. ab illa regula, qᷓ vult, q collectæ folui † nicht/ gefreyet/ oder nicht/ mit Stewer zube⸗ nõ debeãt, neq́; à ꝑſonis priullegiatis, neq; b legen.“ ratione rerũ priuilegiatarũ tantum excipi- So †redet doch derſelbe abſcheid allein in ca⸗ unt ꝑſonas priuilegiatas,& ꝗdem in duob. ſu ſpeciali, nemlich in dem fall/ wañ ein ſtewer duntaxat caſibus, iec de rebus priuilegiatis angelegt wird/ zu dem ende/ daß dem vngebuͤh⸗ vllam mentionem faciunt. Et certum eſt, render weis vergatterten oder verſamleten quod exceptio factatin vno caſu ſiueinali- 1E Kriegsvolck in der eil geſtewret/ vnd gewehret quib. caſibus, in omnib. aliis caſibus non ex werdenmoͤͤ. ceptis regulam confirmet. ꝗ. vt autẽ Authde 233 Derwegen denn dieſelbe conſtirurio auſ⸗ non alienand aut permut. reb. Eccll nam quodli- t 3 ſerhalb deſſelben Falles zu andern Faͤllen keines quide. S. fin. ſf. de pan. lega. Dec.& Caęn.lit.ſrde weges kan oder mag extendirt werden/ wie es eiun. dann auch in dem nachfolgenden verſiculo Tum quia vnius fincluſio, eſt alterius ex- 19 deſſelben Reichs Abſcheidts verſehen/ daß der cluſio.l cum Praætor. ſf de iudic. l. maritus. C de ſelb Abſcheid den gefreyeten Perſonen an jhrer procuwvu. 4 Gerechtigkeit nichts benemen ſo. krjaflirmatum de vno, de reliquo intel-ꝛ0 Gleicher weiß/ ob wol in dem Abſcheidt zu ligitur eſſe negatum. C. honne ext de praſunt. Regenſpurg/ Anno 1557. aufſgerichtet/ mibhh Vnd folget alſo hieraus/ weil die Lehen⸗ Föl. 197. pag. ö. venſ ſo ſol es derwegen/ Item/ guͤter/ welche ein Lehenmann mit ſeinem Leibe 9 ein Abſcheidt zu Augſpurg/ Anno⸗6. auff, zuverdienen pflichtig/ dergeſtalt priuilegin vnd 1 gerichtet/ fol, 7. pag. verſ. Dieweil nun cauirt befreyet/ daß ſie vberal mit keinen Stewren be⸗ vnd verſehen/ ſo ſol es einer jeden Obrigkeit/ legt werden ſollen/ daß beruͤrte Reichs Abſchie⸗ 4 wie rechtmeſſig Herkommen vnnd Recht iſt/ de zu den Lehenguͤtern keines wegs moͤgen er⸗ 7 6 1 freyſtehen vnd zugelaſſen ſein/ jhre Vntertha⸗ tendirt werden/ ſondern daß dieſelbigen Ab⸗ nen/ Geiſilich oder Weltlich/ ſie ſeind exempt ſchiede dergeſtalt zu deuten umnd zuverſehan 3 Atencitur, nec eſtyetiin Ho. em id voluiſſe quod fert 1 “ quia caſus omiſſus hadet * 3 6 . 1 cmanctin diſpoftionei. m quiapdictx cõſtitution a abilrexulkaqjrult, cq Sei. cit neip àpſonis ptimler Sr e terũ priuilegiatarũtunt onas priuilegiatss, 498 1u aat cuidos fec letebus mentionem faciunt. Et ret erceptoo factafin vno c ma 31 aibos.nomnid aliscalſ EI eruum conätmet.ſ 5 dutxrmut nl Ea- G 8 1 1d ham kuuie! N 5rmnumcd unutt ſu dittegenn Gn a.. 8* c d 3'ſt 1 ¹ 2 aſſo dicnaus b do ſotsd m c Lchenman cteiaycxint dm — 24 amnd b harl. al G DacAenoxabi acl. l...§. lex Eal- AKeſponl luns Decad. X V. Reſponſ. l daß die vom Adel von jhren Lehenguͤtern ſo ſie mit jhrem Leibe zuverdienen pflichtig/ auch zu den Tuͤrckenſtewren etwas zu contribuirn nicht ſchuͤding. So wird auch in beruͤrten Reichs Abſchei⸗ den nicht preciſe diſponirt/ daß die befreyeten Perſonen zu der Tuͤrckenſtewer contribuirn ſollen/ beſondern es iſt darinn ſchlecht verſe⸗ hen/ daß es einer jeden Obrigkeit freyſtehen . 4 die gefreyeten Perſonen mit ſtewren zube⸗ legen. b Darauß denn folget/ daß es einer jeden O⸗ brigkeit freygelaſſen ſey/ die Tuͤrckenſtewer al⸗ lein auff die vnfreyen vnnd ſtewerbarn Perſo⸗ nen zu legen/ vnd die gefreyeten Perſonen da⸗ mit genglich zuuerſchonen/ Daß auch/ do ein Landsfuͤrſt/ oder andere Obrigkeit die Tuͤrckenſtewer allein den vnfreyen vnd ſtewer⸗ baren Perſonen aufflegen/ vnd die freyen Per⸗ ſonen damit verſchonen wuͤrde/ daß die vn⸗ freyen dieſes keines wegs zu fechten/ noch ſich daruͤber zubeklagen haben/ Cum ſit clari& 1e, ſl. Sn 1 indubitati iuris, hoc verbum(Frey/ †ſiue li⸗ enullacöſtitunoen. 21 bere) denotare meram& abſolutam facul- tatem, quodq; is, cui libere aliquid facere permitritur, illum actum pro libero volun- tatis arbitrio, non obſtante contradictio- ne alicuius expedire poſſit, Panor. c. de mul- ta. are ill. text. extr. depræbend. laſon inl. i. num. & 22. Fde leg. 1. Es gebuͤhret auch/ vermoͤge der Rechten⸗ allen loͤblichen Landsfuͤrſten vnnd Obrigkei⸗ ten/ daß ſie die gefreyeten Perſonen/ inſon⸗ derheit die vom Adel/ bey jhren Freyheiten vn⸗ verruckt vnd vnbeirret ſchuͤtzen vnd verbleiben laſſen/ prout hoc tradit Cæpol. intractat. de 3.&r 4. C. de ſacroſ eccleſ. lalil ſiſic in princt uu. 21. 2 Imper mil., delig. S. nobiliiatis etiam cauſſ. num. 35. Vbi ipſe formaliter inquit, Nobilitatẽ tribucre immunitatem ſiue eſſe cauſſam immunitatis concedendæ,& ita ſeruari apud veros& Öptimos dominos„qui nobi- les ſuos ſolent immunes& exemtos red- dere. Bber das/ iſt es klares Rechtens/ daß die Reichs Abſcheide eben ſo wol als andere Ord⸗ nung vnnd Satzung nach den gemeinen be⸗ ſchriebenen Rechten zu deuten/ vnd dergeſtalt zuuerſtehen ſein/ vt t quando minus fieri poteſt, iuri communi derogent, l. 2.& ibi cidia.&ibi Bart.& Alex. fad! Faltid. li. Ver= „A c bi Auton. Ae Puur. G Dd. ext. de conſuet. laſon Authen. præterea. numer. 14. C. vnde vir E vxor. G 45 Etiamſineceſſe ſit, 1verba illarum con- 24 ſtitutionum ad ſignificationem impropri- am detorquere. Ant. de Butr.& Imolc. cum Ailect u. arg illius text. extr de conſuct. Rom. conſ. 32s. Tirad. in tract. de vtroq retract. par.. G.. gl. 2:1. Ss. Crau. conſ.ro 7. n. G Gozad confe. nu. zr. Aauun aber iſt es zurrecht verſehen/ vnd auß⸗ gefuͤhret/ daß/ vermoge der gemeinen beſchrie⸗ benen Rechten/ die Lehenleute vnnd ander ge⸗ 9 freyete Perſonen/ welchen jhre freyheit nicht ex cauſſa lucratiua, ſondern ex cauſſa one- roſa concedirt/ vnd gegeben/ auch die Tuͤrcken⸗ ſtewer/ vnnd dergleichen ſtewren/ ſo propter ſummam neceſſitatem angelegt werden/ oh⸗ ne einigen vnterſcheid zu geben nicht ſchuͤl⸗ Gleicher weiß iſt es oben außgefuͤhret/ daß auch dieſelbigen gefreyeten Perſonen/ wel⸗ chen jhre Freyheit ex cauſſa lucratiua con- tedirt/ vermoͤge der gemeinen beſchriebenen Rechten/ mit Tuͤrckenſtewer/ vnnd derglei⸗ chen ſtewren nicht moͤgen belegt werden/ deß⸗ fals/ wann die Vnfreyen vnnd Stewerbarn Perſonen dieſelben Stewren von jhren Guͤ⸗ tern zutragen vermoͤgen. Daraus dann folget/ daß angeregte Reichs Abſcheide nach beruͤrter verſehung/ der gemei⸗ nen beſchriebenen Rechten zu deuten/ vnd der geſtalt zuuerſtehen. Zum Erſten/ daß kein Furſt/ oder Obrig⸗ keiebefugt die vom Adel/ wegen jhrer Lehen⸗ guͤter/ daruon ſie mit jhrem Leibe zu dienen ſchuͤldig/ oder andere gefreyete Perſonen/ wel⸗ chen jhre Freyheit ex cauſſa oneroſa conce-⸗ dirt/ mit Tuͤrckenſtewer oder dergleichen ſtewren zubelegen. 6 Zum Andern/ daß auch dieſelbigen gefreye⸗ ten Perſonen/ welchen jhre Freyheit ex cauſſa lucrariua concedirt/ allein in ſubſidium mit legt werden moͤgen. Vnd hat dieſes ſo viel mehr ſtatt/ weil be⸗ Tuͤrckenſtewren/ vnd dergleichen ſtewren/ be⸗ * ruͤrten Reichs Abſcheiden nachfolgende clau⸗ ſula inſerirt(wie rechtmeſſig Herkommen vnd Recht iſt) welche clauſula der Natur/ Art/ vnd Eigenſchafft auch dieſes außdruͤcklichen gibet/ daß beruͤrte Reichs Abſcheide nach den gemeinen beſchriebenen Nechien olln edeu⸗ tet/ limitirt vnnd verſtanden werden. Nam dubio omni caret, quod † appellatione iu- 2 tis, ius commune comprehendatur, g. ſed tus quidem tiuile. Etibi img.&. Olugſf. Aldo- braudin. Inſt. de iur, nat. gent.& cini. Loann. Andr. in adait. ad Speculat, titul, de arbitri:.§. excipitur. verſicul. item guod tulii Bald.!. quicun- que. colum. 4. ſæa pone ſtatutò tauetur. Cde ſeruis —— 46 fugit. Bal.l. ſed etſi qui S. quæſuu ſ⁊Ii quis cautio- miha Ang.in ſua diſputat. incip duo ad inuicem litigantes col. 7. Similiter dubio omni caret, 26 clauſulam † wie recht/ ſiue prour iutis eſt, in conſtitutione vel ſtatuto pofitam hoe denotare, quod illud ſtaturum, ſiue con- ſtitutio ſecundum ius commune intelligi & reſtringi debeat, I edita ibi. prout edici perpetui mouet auctoritas:& ita Bartol. Bald.. Da. C. de edent, Bart. in conſt. ad reprimend, verb. prout, num.? Ferner ob wol in der Ordnung deß Regi⸗ ments zu Augſpurg Anno 1500. auffgerich⸗ tet/ mihi fol. 44. pag. 1. ſub rubr. von der 3.— 3 Ritter vnnd Knechte ſtewer) cauirt vnnd ver⸗ ſehen/ Auch ſollen die Ritter vnnd Knechte deß heiligen Reichs in dieſem loͤblichen Chriſt⸗ lichen Werck vnnd Vornehmen/ als fromme Chriſten Leute auß Adelichem Gemuͤth vnnd Behaltung vnnd Rettung jhres ſelbſt Vatter⸗ landes/ Ehr/ Leib vnnd Guts/ vnnd zu wie⸗ derſtand den Vnglaͤubigen vnnd Wiederwer⸗ tigen der Chriſtenheit/ vnnd deß Reichs nach jhrem Vermoͤgen auch was thun. 5 So vermeldet doch derſelbe textus nicht daß die vom Adel zu den Tuͤrckenſtewren et⸗ was von jhren Lehnguͤtern/ ſo ſie mit jhrem Leib zu verdienen ſchuͤldig/ contribuiren ſollen. Derowegen dann daſſelb aus dem rextu mit nicht kan oder mag colligirt oder er- zwungen werden/ ſicut hoc per rationes ſuperius adductas ſufficienter compro- batur.— Etvltra rationes ſuperius adductas pro hoc facit. Quod conſtitutio quælibet ita intelligenda eſt, vt perſonæ priuilegiate quanto minus fieri poteſt, collectis gra- uentur. Crauet. conſil. 27 F. numero 4. Ver ſic. quarto roſondes. Laur. Syluan. conſil. 57. nu- mero 17. Vbi ipſe atteſtatur, eandem opinio- nem etiam amplecti Abbarem& Corne- um in locis ab ipſo citatis.“ So moͤgen ſich auch die Staͤdte hier wieder nicht ſchuͤtzen noch behelffen/ mit dem/ weelches von jhnen in jhren Satzen adducurt. Dann es wird in keinen von den Staͤdten an⸗ gezogenen Rechtsgruͤnden der Lehenguͤter/ oder ſi daß ein Lehman von ſeinen Lehnguͤtern Stew⸗ ren zu geben pflichtig/ erwehret/ derwegẽ dann auß denſelben von den Staͤdten angezogenen Rechtsgruͤnden nicht kan erzwungen/ oder eol⸗ ligirt werden/ daß die vom Adel von jren Lehn⸗ guͤtern/ ſo ſie mit jhrem Leib verdienen/ zu den Reichs Kreiß oder Landſtewren etwas zu contribuiren oder zu erlegen ſchuͤldig. Vnnd erſcheinet alſo aus dieſem allem Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. Germani ſoviel/ Daß die vom Adel vermoͤge der ge⸗ meinen beſchriebenen Rechten/ vnnd der b Reichs Abſcheiden von jhren Lehenguͤtern/ ſo ſie mit ihrem Leibe verdienen/ keine Rachs⸗ kreiß oder Landſtewren zu geben ſchuldig Et licet à Doctoribus referantur ali. 2) qui caſus in quibus vaſalli collectas reſpe. ctu feudi ſoluere tenentur. Specul. 9. quoni am, numero ſexageſimo ſéptimo, tit. de feud. nun Rain. repet. imberialem§. frmiter, numen qua. drageſimo primo, de prohib, feudl. alien. per Eni lexand. conſil trigeſimo quinto, numero ſecun. do, libro ſecundo, Præpoſ. inprælud. feud. numen Foptuageſimò octauo& ſeptuageſimo nono. Tacol. de S. Gæorgio in tractat. feud. verb. quidem in. ueſtiti. numerò 75. Craſin conſuetud. Burg. Rub.. §. 4. Verb. te Vaſal, num. 23.“ Attamèé in hoc multi Dd. contrariumta. nent volentes vaſallum de iure ctiam, nec in illis quidem 7 caſibus collectas re ¹¹ ſpectu ſiue ratione feudi pręſtare cogi. p. an. And. in addit. ad Sèpecul. d.§. Quoniam nu, ö7. tit. de fend. Bald. c. 1.§. fimiliter de prohibin. fead. alien. per Frid. Pet. Iasob. in ſua ſummaiit. de cauſſis ex quibus vaſall11uu. Et poſito opinionem illorum Dodo. rum qui volunt vaſallum in iſtis caſibus de iure cogi collectas rarione feudi præſtare, veram eſſe: Attamen vaſallini illis caſibus, ahſque omni dubio collectas ratione, ſiuc reſpectu feudi ſoluere non tenentur, niſii- pſis ille collectę à Principe expreſſe indicte ſiue miuncte fuerint, prout hoc tradit 40. Brun. sonl. o2. numero. Quod cum in calu præſenti factum reperiatur, ſequitur opi- nionem illorum Dd. qui volũt, vaſallum in iſtis caſibus ſpecialibus ab ipſis recenſitis collectas ratione feudi ſoluere cogi, in caſu præſenti locum non haber. Zum andern halt ich es darfuͤr/ daß dievom Adel im Ertzſtifft M. beyde vermoge der ge⸗ meinen beſchriebenen Rechten/ vnd der Reichs Abſcheiden/ von jren vnd der jren guͤlden Ket⸗ ten/ guͤlden Ring. Item der Baarſchafft/ ſo ſie in dem Kaſte liegen habẽ/ vnd andern jren Guͤ⸗ tern beweglichen vnd vnbeweglichen/ daruon ſie kein einkommen/ oder nutzung haben/ keine Neichs/ keine Kreiß/ auch keine Landſtewer zu geben/ oder zu erlegen ſchuͤldig. b Namq; multi Dd. tradunt,& verius eſ- ſe videtur quod quis c ollectam ſoluerc nõ teneatur de pecunia otioſa, carenis& an- nulis aureis, margaritis, lapidibus hretio ſis, ornamentis virilibus& mulieri quibus ſola pompa& inanis glotia requiri- tur,neg vlla alia cõmoditas percipitur Lie —η 4 . 7 Reſponſ. Iuris Decad. X V. Reſponſ. I. Ae Pen. 3. Cdefund. limitroph. libr. Ir. Matth. de SAplict. c. 1. ver. Plauſtrorum. nu. 23. E õ. quæ funt regalia. Natta. conſ.2³τ⁸. n.6.& 7. Vbi ipſe ctiam atteſtatur Andr. de Iſern.& Bald, in locis ab ipfis citatis, hanc opinionem am- plecti. Similiter etiam Dd. tradunt᷑, neminẽè co- 30⁰ gi ſoluere collectas † pro p̃diis ſiue reb.im· mobilibus, ſterilibus, nullumq; fructũ pro- ferentibus. Bala.lad inſtructionem. C. de ſacroſ. Eccleſ. Bala.1. acceptam. vlt. C. de vſur. Eælicia⸗ nu. Rubeus in addit. ad Pet. de V. baldis intr alt. de collect. num. S. vbi ipſo atteſtatur, eandem o- pinionem etiam amplecti Bart.& Paul. de Rubeis, in loci æb ipſo citatis. Et idem tenet Socin. iun. cenſ2. n. 2. 11bg. Natta. conſ-2⁄2.m. Idem quoque eſt de mente loan. deæ mol 1. 2- „ a9 lulianum, G. heres. Ff̃de legat. t. Dum videlicet ip ſe ibi tradit, licet colle⸗ ſta imponatur pro rebus, ſiue ratione rerũ: attamen in imponenda collecta potius haberi reſpectum ad fructus ſiue reditus, quam ad iphius rei valoreem. KrIlicet Dd. tradant, in imponenda col- lecta omnia bona tam mobilia quam im- mobilia æſtimari, atq; de omnib. bonis tam mobilihus, quam immobilibus collectam ſoluenda m. Bart. l... n. Cde mulierib.& in quo loco lib. 1o. oan. de plate. 2. C. qe anno.& trib. eod. X8 5 lib. Bala. 1.. G quib q.= Srquod auiuſg vniuernom. Bali Auth deftenär oolſhn.Caad gem Treb. Balz! etiam. col,pen. O de exſecut. rei iudi, Bala.] cenſua- lus. C.de donat. Bertachin. in ſuo repert. Verb. colle- Ctæquib inponipoſſitn 22. Nat. pjſo2s.2um.;& conſ. A14..5.ae12. Iforma. ſfrenſib-f. C deimmu- nitate nemini conced. lib./o.— Attamen illorum Dd. deciſio ita accipi- enda eſt, vtrantum locum habeat in illis rebus mobilibus& immobilibus, quæ fru- ctißcant ſine fructum proferunt, licut hoc ex prædictis liquet. Dnd weil in vorberuͤrten vñ andern Reichs⸗ Abſchieden nicht vermeldet wird/ daß man die Neichsereiß/ oder Landsſtewren von guͤlden Ketten/ Riagen/ Edlen geſteinen/ Geſchmuck⸗ L Item/ der Barſchafft/ ſo einer im Kaſten liegen hat/ vnnd dergleichen Guͤtern/ ſo keine jaͤhr⸗ liche Rente oder nu zungen bringen/ geltẽ oder geben ſol/ So iſt es vngezweiſſelt/ daß auch/ vermoͤge der Reichs Abſcheide/ die vom Adel/ von beruͤrten Guͤtern keine Reichskreiß oder Lands ſtewer zu geben/ oder zuerlegen ſ chuͤldig. 1 Cum ſit clari iuris, quod ram † Ordina- rtiones Nouellæ Imperii, quam alię conſti- tutiones ſecundum ius communeintelligi, deglarari, reſtringi,& ita acei pi debeant, vt b 47 quanto minus fieri poteſt, iuri cõmuni de- rogent, l. 2.& ibi Bar. Bal, Salic.& Dd. C, qe no- xal. act. l..I.§. lex Faltidia.& ibi Bart. ff. adl. Fal- cidiam. Quodq; iuris fcommunis correctio 32 non debeat induci nec per ſubauditos in- tellectus, gl. c. cupientes. G. quod ſi pe⸗ Viginti.de elect. lib. c. Nec in vllis vnquam caſibus niſi illi in conſtitutione corrigente verbis ex- preſsi ſint, prædipimus. G. fin. Cde appell. Zum dritten/ ſchlieſſen viel Rechtslehrer da⸗ hin/ daß die vom Adel vberal keine Stewer,/ auch von denſelben Guͤtern/ welche jaͤhrliche Nuͤtzung oder renthe tragen/ zugeben ſchuͤldig/ prout hoc tradit Bald.& Nicol, de Neapol.l. non tantum. S. llienſibus, arg, illius text. V. de ex- cuſ.tut. Guid. Pap. q⁰ ‿ Alb. Brunc onſ. 03. nug. εs, Laur Sluan, conſar. nu. 29.. Et ſatis probatur per textum A., on tan⸗ tum, S. llienſibus: ſfrde excuſat, tut. dum videli- cet in illo textu dicitur, Ilienſibus propter inclytam nobilitatem ciuitatis pleniſſimã immunitatem tributam. Idem etiam pro- bat tex. l. honorem. V. de muneribus& honorib⸗ in quo textu dicitur, honorem ſuſtinenti munus imponi non poſle. Et ſic ex illo te- xtu liquet, cum abique omni dubio nobi- litas †& honor& dignitas ſit, nobilib. mu- 3 nera ſiue onera realia, perſonalia, vel mixta imponi non poſſe. Idem etiam probat text. 133.§. r de muneribus& honoribus dum vide⸗ licer in illo textu dicitu r, Milites fabomni- 34 bus muneribus& oneribus immunes eſſe. Pro eadem ſententia confirmanda facit text. l. enatcrum. l, quoniam.& lpræcipimur. C. de dignitatibus. lib. 12. Dum videlicet in illis textibus deciditur, Senatores à collectis, reliquiſque oneribus immunes eſſe. Deinde hæc eadem ſententia confirma- tur. Tum quia nobiles thabentes merum& 35 mixtum Imperium ſunt iudices ordinarii. Bart. l. ſ vni. q5. F dere iud, Bal. 7.. g. f. de offic. conſue. Abb. prudentiam, ext, de deleg. Et certum eſt iudices, item& tofficiales a col-⸗ 38 lectis reliquisque m unerihus& onerib. ex- traordinariis immunes eſſe, gl. honorem. ſ de muneribus& honoribus. Guilb. de Cull, nemi- nem. C.de ſacroſ. eccleſ. Bartol.& Luc. de Peuna-! 7. Cde immun. nemi. conced lib. 19. Nicol, de Neap. & loann. de Plate. l. actotes. C.de exatlio. tribut. libr. 10.“ Tũ quia etiã Dd flegum, qui in omnib. 37 & per omnia nobilibus ęquiparantur a col- lectis reliquiſq; oneribus& muneribus im- munes ſunt, l. Medicos.& ibi Bart. Ang. loau. de Plate.& alexan. C, de profeſſ& Atedir libz. 0. — 8———— —„— 4 8 — 39 48 loan. de Plat. rub. C. eod titul. Paul. Caſtr. in pri- ma couſtitutionẽ. C. colum. 2. Ang. G. item Romæ Iuſtit. de excuſitutorum. Terpa. rep: placet. nu. 19˙. Etiamſi illi non ſint actu legentes. Nicol. de Neap. I profeſſio. C. de muneribus. patrim. lib. 10. Pet. de Anch. Clem. 2. de Magiſtris. Franc. A- retin. conſoα. an de Cinan.& Felin. rub&xtr. de magiſtris. loan. Lupus rub ext. de donat. int. vir& vx. Guid. Pap. q. Ss. Ioann. Baptiſt. de ſancto Seueri- Dn. Ioach. Mynſing. luriſconſ. Germani immunitet zugebrauchen haben/ wie den diefes auß den Reichs Abſchieden/ als nemlich aus de Abſcheide zu Augſpurg/ Ann.5 48. auffgerich⸗ tet/ mihi fol. 10.:& ti. verſ. Wan aueh ein außge⸗ zogener/ ꝛc. Item/ aus dem Abſcheide zu Aug⸗ ſpurg/ An.5 auffgerichtet/ nuli fol. wrpen veiſ. Damit auch ferner ereaßn gnugſam e⸗ ſcheinet/ vnd oben ferner dargethan iſt. 4 Gleicher weis/ iſt es oben außgefüihraund dargethan/ daß derſelben Reichs Abſchedeyi no. in tra. de debitor. ſuſpect. fug. q. S princip. verſ. Ordnung vngeachtet/ die vom Adel/ von jten quarto quæro. Rip. l. I. num. 132.& ibi Alciat, col. penult ff ſol matrim. Cagnol. in rep. proæm ſf. 2.§. Vos vero. n. 255. cum fimilibus allegatis per Rolan. à Vall conſ.õõ. nu. 36. G 37.lib. r. Etlicet in hoc contrarium teneant mul- 8 ti Dd. volentes Nobiles genere à collectis reliquiſq; muneribus, preſertim onus pa- trimonii reſpicientibus immunes non eſſe Bartid munerum, S patrimonialium. arg. illi. rext. fdemunerib.& honoribus, Salic: l. reſcripto. S. fi. col antep. ara. illi. tex. ſreoa. tit Luc. de Pen.fin. col. 2. C. de fund. limitroph. lib. 11. Alberic de Roſat. Rub. Char. autep. verſ.ſed quæro nunquid nobiles excuſantur nu. Sa. ff.de munerib.& honor. Chri- ſtoph. Nicel. in tractq de munerib. Charta. 15. verſ. Anautem nobiles excuſentur, Pet. de Anchor. in tract. mun. Chart. 19. verſ. Iuxta hoc quæro nun quid nobiles, lacob, de§. Georg. l..§. pro ſecundo. C. de caduc. toll. Bertrand. conſ.1 23. col. t. conſ, a1. col. T.& conſ. 207. col. i. lib. t. Rip. reſponſ2 r. libr. t. Reſponſa.& reſponſ.26. lib. 2. Tiraqu, intract, de nobilit. c. 20. n. 165.& I9.Aegid. Thomat in tract. de coll. Gæx actus. Guilb.de Ludo. ſingul. 1 ½. Rip. reſponſ.7. tit. de diuenſ. reſcript. facit text. ꝗ. au- dient. quoq, verſei qua vero. Auth. de defenſ.ciuit. non tantum preęrogatiua generis, ſed etiã exceptione cõſuetudinis, ſiue p̃ſcriptionis ſe tueri poſſunt. Tunc enim abſq; omni du- bio illis collectæ imponi nequeunt, prout hoc circa deciſionem ſequenrtis quæſtionis comprobauimus. Vndob wolin beruͤrten Reichs Abſchieden vnd Ordnungẽ verſehen/ daß die vom Adel vñ andere gefreyete Perſonẽ/ zu den Tuͤrckenſtew⸗ ren/ jetze zu denſelben ſtewren/ welche derwegen angelegt/ daß dẽ vngebuͤhrender weiß verſam⸗ leten vnd vergatterten Kriegßvolck begegnet/ geſtewret vñ gewehret werde/ contribuirn ſolle. Spoo iſt es doch vngezweiffelt/ daß die vom Adel/ vnnd andere gefreyete Perſonen in allen andern Faͤllen/ Stewren vnd anlegen/ ohn al⸗ len vnterſcheid/ es ſein Reichs/ Kriegs oder Landſtewten oder anlage/ ſich jrer Freyheit vñ ſtewren zu contribuirn nicht pflichtig. Attamenilla contraria ſententia abſque omini dubio non procedit, quando nobiles Lehengutern/ ſo ſie mit jrem Leibe zuverdiene 3 ſchuͤldig/ Item/ von der bahrſchafftſoſieim b Kaſten haben/ ſiue de pecunia otioſa, Itum/ von guͤlden Ketten/ Ringen/ Klynodien/ vnd dergleichen Guͤtern/ beweglicht oder vnbeweg⸗ lichen/ ſo nichts tragen/ renten oder erwerben/ 8 auch zu den Tuͤrckenſtewren vnd dergleichen Vnd muͤſſen dieſelben Reichs Abſchiedevi Ordnung/ in welchen verſehen/ daß dievom Adel/vñ andere gefreyete Perſon zu den Tüͤr⸗ ckenſtewren/ Item/ zu den Stewren/ diewegen der vngebuͤhrender weiſe vergatterten oder ver⸗ ſamleten Kriegsleuten angelegt werden/ con⸗ tribuirn ſollen/ nach den gemeinen beſchriebenẽ b Rechten verſtanden/ vñ dergeſtalt gedeutet wer⸗ den/ daß die vom Adel zu denſelben Stewren allein von jren Erbguͤtern/ vnd nicht von allen/ ſondern allein von denen ſo Jaͤhrlich nutzung/ rent/ zinß od einkom̃en tragẽ/ contribuirn ſolle. Et hoc vltta ſuperius tradita cõfirmatur ex eo, tũü quia& feuda, pro quib. petſonalia 40 ſeruitia præſtari ſolẽt, itẽ& res non fructif- cantes in hoc ſpecialiter priuilegiatæ ſunt, ne ꝗs deillis collectas ſoluerè teneatur,& certi iuris eſt, ́ cõſtitutiogeneralis nunꝗ 41 extendatur ad res priuilegiaras in deroga- tionẽ priuilegiorũ. Sal l.ſi. in princ. nota.. arg. illi. tex. C. de iur dot. Raph. Fulg. I. in teſtam. C. de teſtam. Rom. Corn.& Dal.l. hac conſultiſſima. in princ. C. eo. tit, Rui conſ. 2/7. u.. conſ. 94. n.4. lib.r. con. 62. n. 3 lib. Gozad. con. 43. 7.12. Hip. de Marſ. Rub. nu. 75. C. deprobat. cum multis ſimilibus ale- gatis per Tiraq. in tract. de vtröq retract, par:i Srl. gl. I4. u. 42. cum 4. ſeqg.& nu. 105. I03. Tum quia ſi dicererur pêr N ouellas cõ- ſtitutiones Sacri Romani Imperii nobiles obligatos eſſe in illis ſpecialib. caſib. colle- ctas ſoluere etiã de feudis,& reb. nõ fructifi- cãtib. nobilès ſimul priuarẽtur duplici pfi- uilegio. Priuilegio nẽpè ipſis cõpetente re- ſpectu ꝑſone ſiue dignitatis, itẽ& priuilegiô ipſis cõpetente rationẽé rerum. Et ſic in iſtis conſtirútionibus nouellis duplex ſpeciali- tas †œοncurreret, q minime adiittẽdũ&ſt, 42 drg. ☛☛‿———— ——ÿ——————„ hern Naen zuden Eim agrbüßrmderwaſevgata in dten Kriegsleuten angelegſ Fr imnſellm narhden geman ip tem verſanden vi dergeſtat 6 dr erom Adclzu danſct h ven ſrm Sögüten vndu e, mallein vendenmſo Jäßt t. anf ed ankom tragi ton t0i hoc vltraſupetius tradi 5 cma teuda rpro qui 109 aa prrſtari ſolẽt tẽ&res 10 Sinhoc gecialtet yiui trn euls collecasfolueré et 46 1„. ſn 9 us ett q cõſtitutioſgel 1 . Irespriuileguati e adatul 420 res pil 4— . 1 aileriorü. 14,f.Ayn. 8.M n* Tah. 5 4 1 g. r.(. 0 D4. 12 anſ7 EN03 1““ I 1Cet. un 4 ah. Im 72 Sact Roma-—. * 8 ““ 8 8 4* W 1„ 1 ideteu “ 4 8 1 fen 6 1 84„.„ 8. 1 3. 4 4 4* 7 K m Ils lpech 1 1 1i 4 4 d Frag. 8 Reſponſ luris. Decad. XIV. Reſp. J.— § præſcriptione ſadl Iul. de adult. Ferner iſt es oben außgefuͤhret/ daß dieſel⸗ ben Reichs Abſchiede vnd Ordnung vermoͤg der Rechten dieſe Deutung haben/ daß die vom Adel auch von jhren Nutzbarlichen Erb⸗ guͤttern zu den Tuͤrckenſtewren allein in lub⸗ ſidium,& quando aliorum ſabditorum fa- cultates ad hoc non ſufficiant, zu contri- buiren ſchuldig. Welches doch alles der geſtalt zu declari- ren vnndzuerkleren. Niſi obſeruanria ſiue conſuetudo aliam interpretarionem con- ſtitutionibus Nouellis Imperii addidiſ- ſer.“ Namque dubio omnicaret, quamlibet conſtiturionem ab obſeruantia ſiue con- 43 fuertudine †poſtea ſecuta interpretatio- nem recipere, illamque conſuetudinem ſiue obſeruantiam interpretariuã ſequen- dam& tenendam l minime! ſide interpreta- tione. ſf dell c cum dilectus. ext. de conſuet. Crauet. conſi. or: n.&ꝓν. Vnd ſo viel von der erſten Die Ander rag. AVff die Andere Hauptfrag zu antworten/ iſt es bey mir vngezweiffelt/ Dieweil die vom Adel durch vnd vber Rechts verwehrte Zeit vnnd aller Menſchen gedencken/ zu dem Neichs Kreiß/ vnd Landtſtewer(auſſerhalb der Tuͤrckenſtewer) von jhren Erb vnnd Le⸗ henguͤttern vberall nichts contribuiret, daß ſie die vom Adel/ da gleich dieſelben vermoͤg der Gemeinen beſchriebenen Rechten/ vnnd der Reichs Abſcheidt/ der Reichs Kreiß oder Landtſtewren nicht frey noch immunes we⸗ ren/ eben dardurch dieſe immunitet vnnd Freyheit acquirirc, vnnd erlanget haben/ daß ſie zu den Reichs/ Kreiß oder Landtſtew⸗ ren(auſſerhalb der Tuͤrckenſtewer) von dem jhren etwas zu contribuiren nicht ſchuldig. Nam licet multi ex DD. ſupertus relatis 4 concludant, nobiles † ſecundum diſpoſi- tionem iuris communisa collectis immu- nes non eſſe, attamen illud penitus indu- bitatum eſt, a DD, communiter tene- tur, conſuetudine introduci poſſe, ne no- biles ad ſolutionem ſiue contributionem collectarum teneantur. b Atque nobiles collectas ſolaere, vel ad earum ſolutio- nem quicquam contribuere non cogi eo caſu, quando in loco aliquo vſitatum vel cõſuetũ eſt, nobiles ad ſolutionẽ collecta- rũ nihil cõtribuere. Iac. de S. Georg. in trast. de bomad. num Ar.circatin Guid Pap. deci 84.& . 3 4 deciſ3S. Idem Guid Pap. conſil, 217. in in. Alb. Brun. conſil. O3. nu. 3. T. iraquel in tradl. de nob. ca 20 num. 10S. Laur. Syluan. onſi. 6l. num. 25. licet in hoc contrarium(led male) teneat Egid. Thom. in tract qe collectis.& exaclis n 21. Et hocvſque adeo vetum eſt, vt ſtanto tali conſuetudine nobiles, † nec de illis qui- 45 dem bonis allodialibus collectas ſolucre teneantur, quæ ipſia plebeis emerunt, at- que a quibus prior poſſeſſor collectas ſol- uit, Gaid. Pap. deciſ. 24a. Alb Brun. confil. oruu- mer. 3. Tiraquel. intraclat de nobilit. capite 20. numer. 12 8. Erhæcſententia comprobatur cuiden- tiratione. Namque in exigendis colle- 1 49 Gis reliquiſque oneribus publicis, etiam Romano Imperio debitis, ſemper atten- denda& inſpicienda eſt conſuerudo loci. Atqui conſuetudine † loci induci poteſt 45 immunitas a collectis, reliquiſque oneri- 1 bus publicis eriam Romano Imperio de- bitis, vfque adeo, vt contra conſuerudi- nem loci a nullo exigi debeant collectæ, velreliqua munera publica. Sicut hoc ſa- tis probatur, per text. leg primæ& ſecundæ. ey ibi gloſs. Codic. de exactione vel translatione. mil. ann. Namque in illis textibus expreſſe dicitur: Licet ad exadtionem& transla- tionem annonarum militarium omnes omnino perſonæ etiam prisilegiatæ, iremn &domus Imperatoris, nec non& actor, ſiue procuraror ipſius teneatur: Atramen inexigendo tali munere conſuctudinem loci leruandam, illudque munus ſiuc o- nus contra loci conſuetudinem a nemi- ne exigi poſſe. Et gloſſ. ibi notat, conſue- tudine quem immunitatem conſequi poſſe atali munere, ſiue onere. illis textibus clare liquet, conſuetudine quem poſſe conſequi immunitatem eti- am a moneribus † debitis Romano Im- perio,& publicam vtilitatem reſpicienti- bus, nec non& propter bellum aduerſus hoſtes Imperii Romani iniunctis, etiamſi ad illa munera etiam perſonæ priuilegia- tæ teneantur. Et quod hoc habeat locum etiam in collectis ab Imperatore Ro- mano, ſiue Romano Imperio propter ex- peditionem aduerſus Turcas velalios ho- ſtes Imperii Romani ſuſcipiendam, vel aliam publicam vtilitatem indictis fiue impoſiris, quod videlicet coniuetudine Et ſicex 47 quis aduerſus illas, ſiue ne illas ſoluere co- gatur, immunitatem 2acire poſſit, Patue, ⸗r 7 1 pech 50 Dn. loach. Mynſ- luriſconſ. German. expreſſe& in ſpecie tradit Ioan. de Plat. l.. rem non recognoſcentis immunitatema b Cod. de excocz.& translat. mil. ann. libr. 12. Laur. collectis alicui concedi poſſe, dubio omni Sylua. conj. 7. uum. 14.:conſil. oI. numer 31.& 32. cater, Bartol, leg prima. Codic. de decret, decuriv. b Idem etiam, quod videlicet conſuetudine Üübr. decimo. Abbas zapite ſecundo. ext. deimmu quis immunitatem aduer ſus collectas, re- nit. Eceléj. Alexand, conſ. 30.lib. z. Ruin. conſ.21½. liquaque muneta, quæ propter neceſſita- num. 12 lib.i. b tem vel vtilitatem publicam non tantum Deinde quoque hoc, quod conſuetu. Principis inferioris, ſed etiam Imperato- dine quis immunitatema collecttis conſe. ris, item Romani Imperii inducuntur, cõ- qui poſſit, tradit Bald. conſil. 257.lib.2. Craue, 71 ſequi poſſit, ſatis probat text. l. miſi opinato- conſ. I11. num. 10. Et quodin exigenqdis col. res. ibi conſuetudine ſeruata regionum. Cod. qeex- lectis etiam Pro neceſſitatibus t Imperi 2 actoribus, tribut. lib. toil.negotiantes, ibi, ſecun- Romani impoſitis antiquà conſuetudo&— Aum veterem conſuetudinem ab omni munere obſeruantia attendenda ſit, probatur etia immunes eſſe. C. de excuſationibus. mun libr. 10. per nouellas conſtitutiones Romani Im. K l. maximærum. ibi, vtriuſque vetuſto more qu perii. ſicut hoc ſatis liquet, auß dem Neich raute. C:æod.tit, ſ. ibi, placuit neminem æbſque Abſcheidt auffgerichtet zu Augſpurg/ Anno conſuetudine ſecogendum. C. ae auro coronar. 155 7.(mihi fol. 197.) verſ. So ſoll es derpe⸗ 4 lib. io facit etiam text. luon tantum. circa fin. ibi, gen/ ibi, wie herkommen/ vnnd auß dem Ah⸗ S longaconſuetudo,& ibi gloſ ſf. de decur. l.i. verſ. ſcheidt des Reichstags zu Augſpurg/ Anno ex iis. ibi, ex conſuetudine longa ſfide munerib& 1566. auffgerichtet. /mihi fol..) verſ. Die⸗ b bonoribas.-fin.& ſed& quæ. verb. velmore—. jff. weil nun verb. wie rechtmeſſig herkommen. m co. tit. L.2. in princip. ibi, ſed ſi nihil proprie inpa- Ex quibus verbis clare liquet, quod etiam 77 1 tria ſeruatur.& ibi gloßeſſ de vacat. mun.! ſi pu. ſecundum conſtitutiones nouellas lmpe. i blicanus.§. ſin. ibi, conſuetudo Eectari ſolet. ſ. de rii in exigendis collectis pro neceſſitati- 1 Publicanig. bus Imperii Romani impoſitis ſiue indi- 7 Hucaccedit id, quodtradit Bartol. l. miſi ctis conſuetudo loci poriſſimum attendẽé. 1 opinatores numer. 1⁷. Codic. deexaclorub. tribut. da ſit, ita vt tales collectæab illis exiginon 4 48 K6. /0. Vbi ipſe inquit, in modo exigendi debeant, qui ſe contra talem exactionẽé cõ. 6 tribura& collectas deberi conſuerudinem ſuetudinctaeri poſſant. Namq́; hæc dictio;; 2 loci ſeruari. Ideoque ſi conſuetudo ſit, ꝙ(wie herkommen) vim reſtrictiuam habet, 1 incolæ ciuitatis non ſoluant tributa, ne- iuxta leedita& ibi DD. C. de edend.. Bart. in con- que collectas, talem conſuerudinem ſer- Rit. ad reprimendam. verb. prout. b 3 A uandam. Quod dictum Bartol- referr at- Wunnd folget alſo hierauß/ weiles im Ert⸗ 1 que ſequitur Thom. Perpal, in rep. placet. nu. Biſchoffthumb Magdeburg wie angeben 6 h mer. 83, Ced. de ſacroſanct. Eccleliis Caratn. Parij. wirdt/ je vnnd allwege vblich vnd gebreuchlich 1 oonſil 25 umer. 4.lib.I. Laur. Sluan, conſil.57. geweſt/ daß die vom Adel/ zu den Reichßſteu⸗ n Bi ehahêb„“ wern/ Kreißſtewren vnnd Landtſtewren/ auſ⸗ m Hos etiam quod in exigendis collectis ſerhalb der Tuͤrckenſtewer/ von dem jhren n reliquiſque oneribus præferendis Potiſfi- vberall nichts contribuirr, daß die vom 6h mum ſitattendenda conſuetudo loci, at- Adel dadurch die Gerechtigkeit acquirirt, 4 que ab illa nullo modo recedẽdum tradit vnd erlanget/ daß ſie hinfurter mit keinen 7 b ctiam Ang conſio. Card. Pariſ. conſ.25. n. 54.& Reichs/ Kreiß⸗oder Landtſtewren auſſerhalb G 1 5 lib. I. Socin. Jun conſ.αᷣ⁹.n..& 23.li.. Laur. der Tuͤrckenſtewer/ beyde jhre Erb vnnd Le⸗ 1e SYlu. con, 52.:2 14. Rip.¹ 2.§. Actor.. 29 ff.de re henguͤtter belangendt/ moͤgen belegt werden/ in iud. Et facit ad prædicta, quod id, quod cõ. Sondern daß ſie ſich hierwider mit der vbli⸗ 1 ſuetum eſt, obſet uari debet. e. licet exſuſte- chen Gewonheit des Ertzſtiffts zuſ⸗ chuͤtzen vnd 49 49 pto. ext. de for. comp. Et antiquæ † con ſuetu- zubehelffen haben. b 7 dines tenaciter obſeruandæ ſunt. Bald. c.. Præterea quoque dubio omni † caret, 34 2 Teerſ.ſicut, de pace Cvnſtant. Etne quid contra immunitatema collectis, ſiue ne quis ad 1 longam conſuerudinem fiat ad ſolicitudi- ſolutionem collectarum teneatur, præ- 4 nem ſuam reuocabit præſes pecuniæ leg.i. ſcriptionem acquirere poſſe. Bald. conſil. 59p 5O0 C. quæ ſit longac onſuetudo. Atque conſuctu- n..&y con ſil. 257. libr. ſecundo. Panormit. conſil. 4 0xqulpatarur priuilegio, z. cum contingat. 4Alibr primo. conſil. 26. col 2. libr. ſecundo. Bart. 2 ibi Toan Andr. ext. de for. compet. gloß c. no- conſil. 9.um. libr primo. Paul. Caſtr. conſtl. bo 3I1 nit verb ovſuetudinem. ext. de iudic. Per quod„i3. libr primo. Corn conſil. A 3.col,T.libr. 2. conſſil. 4 priuilegium, præſertim Principis ſu Perio- 22. col. 5.rouſ. 122. col penult, lib. 3. Alexan. conſil. ar Fo. lib. potiſimun 1 nu mttules collectxabilii 2 mquſe contratalemer' 5i⸗ netuenpof.nt. Nanq, 1a ekeamm) nm reltiiciu(. aaßderan Pl zudn s Krffierrenvund lundtſt el da Tuckafſtewer vot de uchs coatadum. N r eeſhnm rrſl 4, R ed9 bodeſßtr E re ande migm te um 535 Eradhane præſcriptionem f complen- S0. libr. J. Rip. reſbonſ.a. numer. 7. tit. de diuerſre- ſcript. Curt. Iun. couſil, a2. col.pen. conſil. 15 /7. col. 4. Franciſ. Balbintrattat. de præſcript. 2. par. z. par. ꝓrinc. quæſt. 7. Ruin. conſil. 21 5. libr. primo. Cardin. Pariſconſ. ᷣ9. num..lib. t. Crauet. conſil. 111. ng. cum 4 ſe—. Laur. Sylu, conſ.. num. 34. Couar. repac poſſéſſor par. 2.§ 2,n1. S,de regr iur. li. 6. Nat. couſ. 4. n. 12. tz. dam lapſum 30. annorum ſufficere, tradit Curt. lun conſ. 42. col. penult.& conſ. 17 7. col. 4. ad ſin. Lau. Syl. conſi, 7. n.3 4. Crauet, conſ.ri. uu. 12, Cephal, conſ. i29.· uu. 5. llaque opinio abſq; omni dubio locum habet in tertis † Saxo- nicis, cum ſecundum diſpoſitionem iuris annis, anno& die compleatur:& in terris Saxonici omnis omnino præſcriptio 30. Saxonicis præſoriptio maior 30. an. anno & die cognita non ſit. Præterea Dd, magis communiter concludunt, quod ad acqui- rendam immunitatem aduerlus ſolurio- 57 nem collectarum †40 anni ſufficiant, et- iam ſecundum diſpoſitionem iuris com- munis, Bart. conſi. 59.·/1.7. lib. i. Bald. conſ. 2 57.lib. 2. Alexand conſi 30. u. 12. lib. z. Corn. conſil 42. col. J. lib. 2· conſil. 22. col. 2. libr. 3. conſ. 42. col. penult. co. lib. Rip. reſp.& n. 7. tit. de diuerſis reſcriptis An. Crauet: conſil. IIr. numer. 11.& 12. Francz. Balb. in tract. de praſcript. 2. part. 5. par. princ. quæſt. z. Laur. Sylu. conſil, Sĩ. num. ¹. E conſi. 9. num. Ir. Mar. Ant. Nat. conſil. 4 46 num. 13. Rom. conſil. 252. dub. 4. Io. Cepha. conſil. 129. num. a. Mandel. conſ. 62. num. 39. Jaſ.conſt. 25. col. 2·lib.z. conſi. 101. col. fin. lib. ³. Abſque omni vero dubio eſt, immunitateém a collectis per præſcriptio- nem illius temporis, cuius in contrarium memoria non exſtat, acquiri poſſe, prout hoc tradit Ang. conſil.337. col. penult. in i. Sociu. conſſi. 27. col.. verſ⸗præterea aduertendum. lib. 2. Abb. conſi. 72 col. I.lib. I. Laur. Sylu. conſil. 5 1 u. 15.conſt. 9 ·uum. g. NNatt. conſi. 446. num. ll. G 12. Cepha. conſil. T29, num. 4. Et confirmatur ex ·8 co, namque t lapſus illius temporis, cuius in contrarium memoria non exſtat, habet vim conſtituti, l. hoc iure. S. quetus aquæ. ſſ. A2 a. quotid.& aſliu. Card. conſi. 57. col. I. Card. Pa- ri=onſi. oi. num. 4. conſ. Io4. num. i5. conſil. 112. num. zulib. i. conſi. 2 5. nu. 22:lib. 2. conſil.. num, 15.1ib. 4 Iaſ.conſil. 208. col 3. lib. 2. Godad. conſil. C. num. 37. Ruin. conſi. 118. num.. lib a. Tituli le- 59 gitime facquiſiti, Felyn. c. accedentescol. 7. E ct. de præſcript. Iunotent. c. 2. ext. de reſtit. in integr- Card. Pariſ-conſi, 26. aum. 27. lib. j conſil. 2 5, uum. 60 12. conſil. I1T. Lum. 49 lib. 4. Legis Tl.i.in ſin.& liin ſumma inprinc. f de aq. plu. arcend. Conſti- 6 turionis fetiam de conſenſu partium pro- Reſponſ.Iuris. Decad. XV. Reſp. I. 51 mulgatæ, Socin. conſ.297. nug. Præterea la- pſus illius temporis, cuius in contrarium ſionis. Alex. conſ, 4. col.3. conſ. 2.· num 3. libr. ⸗. Etiam a principe factæ, Bald. conſ. 24 9. col.4. li. 3 Spein. conſ. 11. col pen. lib. 2. Matth. de Alict. k. i. G. ſi quis per 30.. io, ſi de feud. defunct, contèt. memoria non exſtat, habet f vim concelſ- 62. Gara. hariſ. conſ. 3. col. pen: lib.. Lapſus † et- 93 iam illius temporis, cuius in contrarium memoria non exſtat, habet vim cõtractus, Baldacon/ 515,Col. 1lib.3. Crauet. conf. 10. num. 11. Ettpacti exprefi, Bald. onſ. Cz. lib.z. conſ. 215. 54 conſa18. Conſ. 420. Col.3 lib. 3. conſ. 24. col.. libr. 4. Iaſ. k. quo minus. col.» in ſin.& ibi Rip n. Ar.fde Hluminib. Dec. conſ.5s'.„. 6 conſ. So. col, 2. Card. Pariſ. conſ. uz. u. z0. lib. j. Crauet. conſ. b’ numm. 10. Ideoque liberatio ſiue immunitas acqui- ſita per lapſum illius temporis, cuius in contrarium memoria non exſtat, æquipa- ratur immunitati ſiue liberationi aequifi- tæ per pactum Sala conſ 213.col. z. ub.z. Dein- de etiam lapſus illius temporis cuius in cõ- trarium memoria non exſtat, obtinet vim atq; vigorem † priuilegii conceſſi a Prin- cipe.&. ſuper quibuſaam. S. præterea, ext. dey. S. Bald. conf. 49. lib. I. Alex. conſ.⁰. col. 2. lib. conſ. 35. col. 2.lib 2. con 78,/n.3 G 14 lib. c. Etiam f illi- 66 us, quod ex certa ſcientia conceſſum eſt. Bal. c.i. col. 2. quæ ſunt Regal. Dec. conſ. 496. col. 2. Crau. in tract de antiq.temp ꝓar. 4.& abſolutis n. g. Imo lapſus illius temporis, cuius in con- trarium memoria non exſtat, habetur pro veritate, Ii.& ibi gl C. de ſeruit aq. Laur. Olua. conſ. S9. n. 9. Nat. conſ. 446. num. 12. Et ſolemni priuileg o, Bald. couſ. 2₰/.ib 2. Crau. in tratl. de anti temp par. ¼ abſplutis. n.5. Et tantũ po- teſt quantum poteſt Princeps ſupremus cum cauſſa& de abſoluta poteſtate, Ana. de Iſeru c.i. S. flumina n. 3. quæ ſunt Regal laſ. l. quo minus. col. C.ſf. de flum. Gozad. conſ. S. nu. 7. Ruin. tonſ. I. n. 1o. lib. 4. Laur. Sylua conſ,so. nu 9. Nat. conſ. 446.1. 12. Rol. a Fall. conſ. 66. u. 47. lib. 2. Per præſcriptionem quoq; illius temporis cu- ius in contrarium memoria non exſtat, ac- quiruntur ſiue preſcribuntur illa, quę alio- quin inpræſcriptibilia ſunt. ap. I. Äe præſirip. lib.6. Item& ſeruata Principi, c&. ſuper quibuſ- dam praterea&ibi Abb. ext. de V.§. Bart.l. ſi publicanus. H.ſi.frdepublicanis. Abb. cicum nobis. col. iext. de præſcript. Bald. conſ.5 40. col. 2. librg. Alex. l more, col.z ff. de acquir. hered. laſlimpe- rium. col.ↄ. f.de iuriſdict. omniu iud. Sym. Crau. in tradt. de antig. temp. par. 4. S. a ſplutis. n.⁊ 5. §. materia iſta. n 73. Couav. rep.&. poſſeſſor. par, z. §. 2. ¹. 2. verſtertia ſpecies. de R. 2.lib. 6. In quibus locis Crauet.& Couar. multa b Eee 65 ͤſſͤſͤöͤö—ͤaͤͤͤ—— 3 2 Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. German. alia iura& auctoritates ad hoc citant. IIla in contrarium memoria non exſtat, nunq remota nec excluſa intelligitur, Bald. 7.1. o b ibi Ang Cne rei dom. vel templo. Bala.&An 24 Trebet a, ſenk⸗3e,an gag .I. col.. C. de Annal except. Alex l. nemo poteſt. col, fin.& ibi Rip. uum 115. ſ de lega. i Tel Rub. rol. Ppeu ext. depræſäript. Floria an vſasffultus a2. illius text ide vſufr. Matth de dmlict. deci.se. De⸗c. couſ. 27.col. i. conſ. 49. col. 2. in fin. Tiraqu. in traci. de vtrog retrat par.z S. 1l.2. 2.23. Crau. in tradt. de antiq temp. par. 4.§. Materia iſta. a83. 4s. Conar. var. reſol. lib. 3. c. ³6. u.5. Iu quibus locis Tiraq. Cöuar.& Arm. Crau. multos alios Dd al muniras a collectis præſeribi poffit, requi- S7 rant, †vtis, qui hanc immunitatẽ prælcri- bere vult, facrit requiſitus ad ſfoluẽdas col- lectas, illaſq; ſoluere recuſauerit,& ab iſta requiſitione& recuſatione facta pertem- pus legitimum a ſolutione collectarũ ceſ- ſatum fuerit. Jac. de S. Geor. in tract. 3e homag. n. 41. Alex. conſ. 136. nu. 19. lib. 2. Curt. lun. couſ.69. cohpen. Anto. Rub. conſ. z1. col. 2. Er. Balb. in tract. de præſcript. 2 par.. par. pr. q. 7. u 4. Rip reß 4 n. 61 5.tit Ae diuerſ.reſcnipt. Mandel. couſ. 62 au.8. Attamen hæs opinio communiter repro- bata eſt& Dd. communiterconcludur ad 68 hoc tvr immunitas a collectis præſcribi poſſit, ſafficere& caſum, quo collecta im- poni potuit, ſiue aliis impoſita fuit, eueniſ- ſe,& ab iſto tempore 40. annos elapſos, et- iamſi nulla neq; interpellatio neq; tecuſa- tio illius, qui per tem pus 40. annorum col- lectas non ſoluerit, interuenerit, put hanc ſententiam expreſſe tenent contrariam reprobantes, Ruin. conſ. 217. n. lib.I. Aym. Crauet in tract. de antiq. temp. par. 4.§. circa præ- mi/ſa. n.30. G 38. Crauet. conſ. 11I. Laur. Sylu. cöſ. S. n. 10. onſ.59 n. 1lI. G 12. Nat. conſ. 46. nu 1ſ. Couar. rép c. poſſeſſor. par. 2.§ 2. uu 8. de K. I. lib 6. Eridem etiam vult Bart. conſ.s 9. numn. 7. lib. i. Bald con). 257. fib. 7. Alex. conſ.30. n. 12. lib. 5. faſ. conſ. 25 col. 2. lib. 3. conſ. ot. col ³& lib. a. In qui- bus præfati Dd. ad præſeriptionem immu- nitatis contra collectas requirunt tantum, quod qais 40. annis collectas non ſoluerit, nec vllam faciunt mentionem de inter. pellatione vel requiſitione. Etpoſito veram eſſe illorum Dd. opi- nionem, qui ad hoo, vt immunitas a colle- ctis præſcribi poſſit, requirunt interpella- tionem& recuſationem. Illa tamẽ opinio ab ſque omni dubio locum non haberet in Præſcriptione illius temporis, cuius in cõ. trarium memoria non exſtat, prout hos quoq; prælcriptio ſiue conſuetudo, cuius tradit Crauet. conſ.: Ii. u. 2 5. affirmans candé opinionem amplecti Ang. 456.& Dec inn. cis ab ipſõ citatis. Similiter lla opinio † poſ. to illam veram eſſe, tantum procederet 80 6 caſu, quando conſtare poteſt, eum quiim. munitatem a collectis vigore præſcriptio. nis prætendit, iſtas collectas aliquãdo præ. ſtitiſſe, ſiuc ſoluiſſe: Secus aurem eſt, ſihoo non conſtet, tum e. ſimiliter de interpella. tione& recuſatione fidem facere necele non eſt, prout hoc tradit Cepha conſane9. Tertio, † contraria opinio procedit tà. tum eo caſu, qn. nullus caſus, quo colleca imponere neceſſe fuit, euenit, nec vn quã aliis ſubditis collecta impoſira fuitetunce- nim quis non præſcribit immunitatema collectis licetipfe mille annis collectasni ſoluerit, niſi& interpellario a parte exigẽ- tis,& recuſatio a parte aduerſa interuene- rit:ſecus autem eſt, ſi collecta aliis ſubdtiis fuerit impoſita, vel abaliis ſabditis ſoluta, tunc enim is, qui illam collectam non ſol. uit, etiã ab interpellatione& reculſatione per ſolius temporis lapſam immunitatem a collectis præſcribit. Laur. Sylu conſ 9. n.nl. Natta conſ. 429. n. 16. Cum itaque in caſu præſenti intra tempus immemoriale ab aliis ſubditis Archiepiſcopatus M- colle- ctæ non ſemel, ſed ſæpius lolutæ fuerint,& nobiles Archiepiſcoparus M. vltra tem- pus immemoriale ad iolutionem collecta- rum, præter lußs collectas, quæ propter ex- peditionem Turcicam indicæ ſunt, nihil omnino de ſuo contribuerint, nec ciuita- tes fidem facere poffint nobiles Archie- piſcopatus M. vllo vnq́ tempore quid de fuo contribuiffe ad ſolutionem aliarum collectarum, præter illas, quæ proprer ex- peditionem aduerſus Turoas indictæ ſunt: Sequitur opinionem illorum Dd. qui vo- lunt immunitatem aduerſus collectas non aliter præſcribi poſſe, niſi de interpella- tione& recuſatione fides fiat, in caſu præ- ſenri locum non haberc. b Quuarro, † pradicta opinio contraria7¹ abſque omni dubio non procedit, quando is, qui immunitatem a collectis ex præſcri- Ptione prætendit, titulam aliquem alle- gat, vt puta dicit ſibi immuniratem con. ceſſam ab Imperatore Romano, velab At- chiepiſcopo,& ad probandum hunc titu- lum inducit ſolum lapſum tẽporis. Nam- que f probato lapſu temporis,& titulus 72 probarus cenſetur, illeque adimmunita- tem acollectis ſufficit, licet de interpella- tions S 2 7 — — — — dketutem lohus tempotis lapſau mi h eas efaek 14 G HA.K16. Cmta.. enct iatra tempasimte labditis Archiepiccas e,. nonlemeh ledſepimstit at. les Archiepiſcopau O mmemocialeadlolmmnc pertetilus colledua Ot tonem Tutcicamindäi ti gao deluo contnbeen, Net lem kacete pofitawd 1t — patus M. rlo rnjtemph t vatnbuile ad ſolauone rrter lusqu St arum, prrlcr lasg vonem b e pertere, mot ee, Kgen a4dlufe todan 4 8 1 — — — 1 ) auetſus Tarasi ir nunitatem Mduerſusc 29 awemtn I t arledipofe, Me t wculitione destn d. LeKR 1 ote Koma omn Relponſ. luris. Decad. Xv. Reſp. V I. tione& recuſarione aliter fides non fiar, prout hoc tradit lacob. de S. Georg, in tracz. dæ vomag. num. er. Rol. a Vall conſcsé. uum. 49. lib. 2. 73 Quinimo f multi DD volunt, titulum immunitatis a ſoluendis collectis prælumi ex lapſu temporis non tantum longiſſimi, ſederiam longi, 10. nempe vel z0. anno- rum. And. Barb. inter conſ. Alexand. conſi 135.n. Ex. cum 4 ſeqg lib. 4 laſ conſ. 25. col.. libr. Ber- tachin. in ſuo yeperto. verb. collella quib. imponi poſut. uum. 120. Præterea licet aliqui Dd. ad hoc, ve immunitas a collectis preſcribi pof- ſit, requirant bonam fidem, item ſcienti- am& patientiam aduerſarii Alex. conſil. 30. col penult᷑, lib. z. Rip. réſponſ. 4. num. 14. fit. de di- uerſ.reſeript. Mandel. znſ.62. num. 38. Franciſ. Balb. in tractat. de praſcript. 2, par. par. princp. 7 4 quæll. 7. num. 4. Atiamen f bona fides præ- fumitur etiam in præſcribente immaunita- tem adnerſus colectas vſque adeo, vt illam ſolumtnodo allegare ſufficiat, nec de illa aliter fidem facere neceſſe ſit, prout hoc tradit Cephal. conſ. t29. num. l. Et confirma- tur ex co, nam regulariter in quolibert præ- ſcribente præſumitur bona fides præſer- tim poſt lapſum„oannorum. Bartolt ſin n. m7. C. vnde vi. Alexand. con/ 6. lib. j. conſ-»i. col. 2- lib. 2. Abb conſ. do conſ. 12. lib. 1. Rom, conſal.:10⁷. Aret. sonſi. ĩ½. conſ. 102. conſ-rii. laſ. G. ſed iſtæ nu. 100. Inſtit. de actionibus. Dec ronſ. 267.& conſ. 272. 75 Vſque adeo, fvt poſſeſſro vel quaſi tempo· ris 30. annorum præſumatur habere pro ſe iuſtitiam permanentem, Cyn. l ſi ſolemni- bus. C. de rei vend. Bald. capite primo. S. cum a. de controue:j inneſt. Matth.de Affuct. decif²⁷⁄7. num. 6. Card. Pariſ. conſ. 23 n. 254. lib.z. Multo vero magis hoc procedit in laplu illius temporis cuius in contrarium memoria non extat, cum ſecundum aliquorum ſen- tentiam præſumtio deſcendens ex lapſu illiustem poris ſit prælumtio iutis& de iu- re contrariam probationem non admit- rens. Felyn. c.cum nobis. col. 3. ext. d praſcript Anton Rub. conſ. 13. col.3. Cepha. conſi. iz 9. numn.3. 7 Similiter etiam † ſcientia& patientia ad- uerſarii ex lapſutemporis longi vellongiſ- fimi præſumitur. Sahc.¹ auctoritatem. verſic. quærode quæſtioné. C. vnde vi. Calderi. conſil. ¹5. æol. I. Dew. conſ. 18 5. col. 6. Aim. Crauct. in tract. de antiq. temp. par. 1. ex præmißiis. num 40& part. c. S abſolutu. vum. 15. Laur. Sylu conſi gë num. 5. Et in ipecie quod hoc habeat locum er- iam in illo, qui immunitatem aduerſus collectas præſctibere vult, ſiue ſe contra impoutionem collectarum exceptione præſcription is tueri nititut, tradit Ioan. Ceph. conſ. 1p. num. 12 DVnd iſi dꝛeſes/ daß die vom Adel der an⸗ dere Perſonẽ wider die Reichsſtewer/ Kriegs⸗ ſtewer/ oder Landtſtewer durch verjaͤhrung ein immunitet acquiriren vnnd erlangen moͤgen/ alſo vnnd der geſtalt/ daß ſie in dem ſel⸗ ben zu contribuiren nacht belegt werden moͤ⸗ gen/ nicht allein in den gemeinen beſchriebe⸗ nen/ beſondern auch in des Reichs Abſcheiden verſehen/ wie dann dieſes genugſa m erſchei⸗ net auß dem Abſcheide des Reichstages zu Augſpurg/ Anno 1548. auffgerichtet(mihi fol. u. pag 1. circaprincip.) Vnd folget alſo hierauß/ weil die vom Adel des Ertzbiſchoff⸗ thumbs M. nicht allein vber Rechts ver⸗ wehrte Zeit/ beſonderm vber aller Menſchen gedencken/ zu den Reichsſtewren/ auſſerhalb der Tuͤrckenſtewer) von dem jhren nichts con- tribuntet, daß ſie auch deßfals/ do ſie gleich vermoͤg der Recht zu den Stewren von dem jhren zu cont ibuiren ſchuldig weren/ eben ardurch dieſe immunitet vnd Freyheit præ- ſcribiret, acquirirer, vnd erlanget/ daß ſie hinfuͤrter zu den Reichsſtewren/ Kreißſtew⸗ ren vnnd Landtſtewren/ auſſerhalb der Tuͤr⸗ tkenſtewer/ von dem jren etwas zu contribui- ren nicht ſchuldig ſeyn b So iſt auch die M. Ritterſchaſſt in gegen⸗ wertigem Fall nicht ſchuldig noch pflichtig zu außfuͤhrung der Verjaͤhrung oder Gewon⸗ heit zu docirn oder darzu thun/ daß ſie jnner⸗ halb Rechts verwehrter Zeit zu den Reichs⸗ ſtewren/ Kreißſtewren oder Landtſtewren auſ⸗ ſerhalb der Tuͤrckenſtewer von dem jren nichts conttibuirer, ſed ſufficir hoc ümpliciter allegare, vſquc adeo vr ſi ciuitates contra- rium non probauerinr, eo ipſo intelliga- tur probata& prælcriptio& conſuetudo, prout hoc expreſſe& in pecie rradit Corn. conſ. 42. col penult. conſil. 265 col.7. lib. 4 Crauet. conſ. Int num. 11. Nat. conſ. 4 að. numer. 14. Laur. gylua. conſ 5 7. n. 16. Vt ipſe atteſtatur, eãdem opinionem am ple cti Bart. Bald.& Paul de Caſtro in locis ab ipſo citatis. Vnd iſt bey vnd neben dieſer andern Frag zumercken/ do ſich gleich jemandt vnterſtehen wuͤrde/ die vom Adel/ als ſolten ſie zu den Reichs Kreiß oder Landtſtewren/ zu contri⸗ buiren ſchuldig ſeyn/ Rechtlich zubeſpreche⸗ daß doch die vom Adel pendente lte bey jrer qualſi poſſeſſon immunitatis non ſoluen- dicollectas, muͤſſen gelaſſen werden/ wie die⸗ ſes im Fall der notturfft mit vielen Rechts⸗ gruͤnden weiter moͤchte außgefuͤhret weꝛ den. Eere 3 Die Dritte Frag. SBVf die dite Hraa zukommen/ kanes im Fall der Notturfft mit vielen Rechts⸗ gruͤnden dargethan vnd außgefuͤhret werden/ daß den vom Adel/ vei moͤg aller Recht/ geſtat⸗ tet vnnd zugelaſſen von jhrem Zuwachs Bier zubrawen/ vnnd daſſelb zuuerkauffen/ das auch dieſelbe vom Adel/ welche von jhrem Zuwachs Bier brawen/ vnd daſſelbe verkauf⸗ fen/ ſich dardurch jhrer Adelichen Freyheit vnd priuilegien nicht verluͤſtig machen/ cum id, quod iure † permitteure fit, pœnam 7 nullam mereatur. l. Gracchus. C. adl. Iul. d Aasrt. 5 Zumandern/ die vom Adel/ welche Bier brawen nicht allein von hrem Zuwachs/ ſon⸗ dern auch von gekaufftem Getreidicht Maltz vnd Hopffen/ vnd daſſelbe Bier verkauffen/ oder aber andere Buͤrgerliche Nahrung trei⸗ ben/ machen ſich dardurch jhrer Adelichen Priuilegien vnd Freyheit nicht vnfehig noch verluͤſtig/ deßfals/ da es des Orts vblich vnd gebreuchlich/ oder durch eine Gewonheit ein⸗ gefuͤhret/ daß die vom Adel/ ſich des Bier⸗ brawens vnnd anderer Buͤrgerlicher Nah⸗ rung gebrauchen/ prout tradit 77 iraquel. u tract de nobili capit 32. numero vigeſimo primo. Affirmans eandem opinionem amplecti Cæpol.& Mauh. de Afflict. in locis ab ipſa ci- ftatis. 8 Gleicher weiß vnnd zum dritten/ machen ſich die vom Adel/ welche auß zulaſſung eines Statuti oder luris municipal ſich des Bier⸗ brawens vnnd anderer Buͤrgerlichen Nah⸗ rung gebrauchen/ dardurch jhrer Adelichen Priuilegien/ Freyhe ten vnd Gerechtigkeiten nicht vnfehig noch verluͤſtig/ cum ſit clari 78 iuris, quod Statutum t& conſuerudo non differant penes cauſſam efficientem& ef- fectum ſiue poteſtatem, Bala. leg ſecunda. nu- mero quarto. Codid quæ ſit long. Iarauß dann folget/ das dieſelbe vom Adel/ welchen durch die Abſcheide/ ſo auff Landtagen gegeben oder bewilliget werden/ daß Bierbrawen vnd an⸗ dere Bürgerliche Nahrung zutreiben/ zugelaſ⸗ ſen/ ſich dardurch/ daß ſie ſich des Bierbrau⸗ wens/ oder anderer Buͤrgerlicher Nahrung gebrauchen/ jhrer Adelichen Priuilegien vnd Freyheit nicht verluͤſtig machen. Dann es iſt vngezweiffeltes Rechtens/ daß dieſelben Abſcheide/ ſo auff Landtagen gege⸗ ben/ vigorem legis, conſtitutionis& ſtatu- 90 ti obtineant, Cum omne factum † abil. lo, qui legis ſiue ſtacuti condendi poteſta-. Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. German. tem habet, legis ſiue Statuti vigorem ob. tineat Bartol,leg. pen. C. de donat. int. Vir. e5 97. Bart. l. Caſar. ſf de public. Partol. Alex. laſ. Rimi & Dad in l.ciuitar f ſicertumpet. 44 Zum vierdten iſt es zu Recht verſehen/ daß die vom Adel/ welche ſich auch in vnzuleſſi gen Faͤllen des Bierbrawens vnnd anderer Buͤrgerlicher Nahrung gebrauchen/ dar⸗ durch jhrer Adelichen priuilegien vndFig⸗ heiten nicht vnſehig/ vnwuͤrdig oder verlu⸗ ſtig werden/ deßfalls da ſie ſich derſelben vn⸗ zuleſſiger Nahrung nicht in eigner Perſon/ Beſondern durch jhre darzu beſtelte Diener gebrauchen Tiraquel. intractat. ae nobili. pite decimo ſeptimo. numero ſeptimo. cum 5. ſegg.& capite 3 lt men vigeſimo ſécundo. In quibus locis ipſe atteſtatur etiam Alb. de Roſ.& Alciat. hanc opinionem amplectitur,& multas firmiſſimas rationes pro hac opi. nione conbrmanda adducit. Weil es dann in dem zugeſtaltem Fallver⸗ meldet wirdt/ daß denen vom Adel des Ertz⸗ Stiffts M in den auff den Landtaͤgen gege⸗ ben/ vnd den von Stetten ſelbſt Beſiegelten Abſcheiden/ Bier zubrawen/ vnnd damit jhre Kruͤge zuuerlegen/ auch andere Gerechtigkeit geſtattet vnd zugelaſſen/ vnnd ſonder allen zweiffel die vom Adel/ ſo ſich des Bierbrawens vnnd anderer Buͤrgerlichen Nahrung ge⸗ braucht/ hierzu jhre Diener vnd Geſindege⸗ halten/ vnd es nicht in eigner Perſon gepflo⸗ gen/ ſo folget daß der Stette fuͤrgeben/ dem⸗ lich als ſolten die vom Adel des Ertz Stiſſts M. ſich dardurch/ daß etzliche vnter jnen Bier gebrawen/ vnnd andere Buͤrgerliche Nah⸗ rung gepflogen/ ihrer Adelichen Priuilegien Freyheit oder Gerechtigkeit verluͤſtig oder vnfehig gemacht haben/ zu Rechte nicht er⸗ gruͤndet. b 8 3 Zum fuͤnfften ſehlieſſen etliche RechtsLeh⸗ rer dahin/ daß auch dieſelbe vom Adel/ die ſich vnzimlicher Buͤrgerlicher Nahrung ge⸗ brauchen/ dardurch jhrer Adelichen Priuile⸗ gien nicht verluͤſtig werden/ es ſey dann/ daß ſie drey mall zu vnterſchiedlichen Zeiten ad- maniret, daruon abzuſtehen/ vnd gleichwoll deſſen vngeachtet bey derſelben vnzimlichen Nahrung verharren/ prout expreſſe hoc tradit Egid. Thomasin traci. ae colleci.§. mo bilitas per inuéſtituram. n. 2. Welche Admonitio(wie ich es daruot halte) in gegenwertigem Fall nicht geſche⸗ hen. Derwegen auch auß dieſer Vrſachen muß geſchloſſen werden/ daß dieſelbe vom Adel des Ertz Suffts M. ſo ſich 1 des Pch, auman vxi nipſe uteſt ſcheden rr zudr awan mn 3 5 Weezmacriezen auch aomg n vnd zugclaſſen/ ung g, flderem Ndelſoſihtwd a dandaer Bürgaücha m. ce hiazu ſorr Damam m vades nicht inagna 2 ſefetgetdaßda Suttitz, as ſoitm die vom AAds r ſich daduch daßehüchert i geefiega iheer Nchn dait bet oder Grarhagic ie, ſ8 Frtd hamag 158 aot. 1 an fiafimſchäſſatich 1h Keſponl luris. D deß Bierbrawens vnd ander vnzimlicher Buͤr⸗ gerlicher Nahrung gebrauchet haben ſollen/ dadurch jhre Adeliche Priuilegia vnnd Frey⸗ heiten nicht verwuͤrckket. Zum ſechſten/ da gleich etliche vom Adel einer oder mehr/ deß Ertzbiſchoffthumbs M. vnzimliche Buͤrgerliche Narung getrieben/ vnd ſich dardurch jhren Adelichen Priuilegiẽ vnd Freyheiten verluͤſtig gemacht/ So koͤndte doch daſſelb keines wegs den andern vom Adel/ ſo keine vnzimliche buͤrgerliche Nahrung ge⸗ trieben/ vielweniger aber der gantzen Ritter⸗ ſchafft des Ertzſtiffts Magdeburg an jhren A⸗ ddelichen Priuilegien vnd Freyheiten ſchaͤdlich/ nachtheilig oder abbruͤchlich ſeyn. Tum quia †delictum vnius alteri præiudicare velno- cere non debet, l. Fancimus C. de pænis. lri- men f.codem tit./ ſiquis in ſuo. G. fin.& ibi Iaſ. C. de inoſſtc. teſtam. Vſque adeo, vt propter de- lictum vnius de familia tota familia puniri nequce at. 91. 1.§. quoniam vero. Authent. vt nuli lud Iaſel. ſi quis in ſuo. S.ſn. Cde inoffhc. teft. Tüũ quia tẽ delictum ciuium velaliotum, qui ſunt de vniuerſitate aliqua, neq; reliꝗs innocentibus neque ciuitati vel vniuerfi- tati nocet vel præiudicat, uiſi illud delictũ fuerit perpetratum ſolenniter conuoca- tis omnibus ciuibus, ſiue illis, qui ſunt de vniuerßtate aliqua,& communicato con- flio al.l. aliud. 5. refertur.& ibi DD. f. de reg. iur:l ſed etſi ex dolo. ſf. de dolo. oan. Andr. c. feli- eu⁷. S. final& ibi, Cem. Ae pæn. lib. 6. Bartol lõ aut facta.§. fin. num. ſ. de pan. Panorm. Ioan. d. A- nan.& Fel c. dilectus. el 2. ext. de ſim. Card. Flor. Clem. J. verb. ciuitas. quæſt. 2.&ibi loan. de Imol. cola. 2. de pænis. Ang. conſ. 163. Fel, c. cum omnes. ext. de conſtit. Corn. conſ. 224. lib.. Oldrad. conſ. 215. Paul. Caſt. conſ.o4. num. 3. lib. 2. Bald. conſi. 293. lib.. Iaſ conſ. s9 num. i. lib. f. Plor. rep.! quando.§. 5o. nu. 9. C. vnde vi. Alex. conſil. 47. num. 10. lib. 6. Ruin. conſ. o. num. 4. lib. 5. Cra. uet. conſ. 2 i. num. J. Card. Pariſ. couſz/7. num. 102. lib. 1. laſ. l. ciuitas. u. 2.&. ff. ſi certum pet. Dec. conſ. 22 I. num. 1. G2. 90 Zum ſiebenden ſchlieſſen die Rechtslehrer dahin/ daß auch dieſelbige vom Adel/ welche ſich vnzimlicher Buͤrgerlicher Nahrung ge⸗ brauchẽ/ vnd dadurch jre Adeliche Priuilegia vnd Freyheiten verwuͤrcken/ derſelbigen nicht laͤnger verluͤſtig bleiben/ dann nur alleine die Zeit vber/ dieweil ſie vnzimliche Nahrung ge⸗ brauchen/ daß ſie auch jhre Adeliche Priuile⸗ gia von ſtund an recuperieren eben dardurch/ daß ſie von denſelbigen vnzimlichen Narun⸗ gen abſtehen/ vnd ſich jrem Adelichem Standt ecad XIV. Reſp. VI. 55 wiederumb gemeß verhalten/ prout hoc tra- dit Caß. conf 64. col penultim. ver] ſed dato. Gui- do Pap. deciſ. 2 17, colum. 1.& deciſ, 391. AMaſſue- riua in tut de talliis ſcu colleqlis.§. item illi qui funt nobilitate decorati. T¹ iraq. in tract. de nobil- zap. 17. num. 5. Daraus dann abermals folget/ da gleich etliche vom Adel deß Ertzbiſchoffthumbs M. ſich vnzimlicher Buͤrgerlicher Nahrung der geſtalt gebrauchet/ daß ſie dardurch jre Adeli⸗ che Priuilegia vnd Freyheiten verwirckt/ daß ſie doch jre verwickte Adelich e Priuilegia vnd Freyheit eben dardurch recuperieren koͤntẽ/ da ſie von denſelben vnzimlichen Buͤꝛgerliche Na⸗ rungen wiederumb abſtehen/ vnd ſich jrem A⸗ delichem Stande gemeß verhalten wuͤrden. Die vierde Frag. ANangendt die vierde Frag/ halte ich es kuͤrtzlich dafuͤr/ da es koͤndte dargethan oder Haußgefuͤhret werden/ daß im Ertzſtiffte M. in Außteilung der Reichsſtewren/ Kreiß⸗ ſtewren oder Landtſtewren durch vnndv⸗ ber zehen/ Sonderlich aber dreiſſig Jahren ein gewiſſe gleichfoͤrmige Art vnnd Ge⸗ wonheit gehalten were/ daß es darbey nach⸗ mals billich bleibe/ vnd gelaſſen wuͤrde/ prout hoc expreſſe tradit. Dec. conſil. 286. numer. 1. vbi ipſe concludit, ſi appareat per decen- nium collectas certo modo ſolutas, aliud inquirendum non eſſe, nec moleſtari quẽ amplius pro collectis poſſe, allegans ad hoo Bald. fin. u. 9 C. ſine cenſu& reliquis. Illudque dictum Dec. refert atque ſequitur Crauett. conſ.rtt. num.. Et eonfirmatur per id, quod ſuperius docuimus, in imponendis& exi- gendis collectis conſuetudinem loci ſiue illad, quod in loco aliquo conſuetum eſt, inſpiciendum eſſe. Da aber dißfals im Ertzſtifft Magdeburg kein gewiſſe Gewonheit vorhanden/ mu⸗ ſten die Stewre/ vnder den Stewrbaren Perſonen der geſtalt außgetheilt werden/ daß die ſtewrbarn Perſonen zu den Reichs⸗ ſtewren/ Kreißſtewren/ vnd Landſtewren ein jeder nach dem Vermoͤgen ſeiner ſtewrbaren Guͤter zu contribuiren ſchuldig. Cum ſit clari & indubitati iuris, quod collectæ regulari- ter& imponantur& imponi debeant, per æs& libram vnicuique, nempe ſecundũ vires ſui patrimonii collectis obnoxii, glo./ ſancimus. la. i. verb. peræquatio. C. de Aduocat. diuerſ. iudic. Innoe. c. grauem. extr. de ſent. ex- commun. Bartol. l. 4.§. aclor. num. 4. O ibi A- lexand. num. is. Iaſiuum. 20. Rip. num. 3I. Gz2 b b Eee 7 —— —— 4 1 1 4 4 3 1 — 4 4 3* 1 3 ’ 4 3 3 ſͤ — 4 i 4¾ 4 * 4 1 5 * 8 3 8 8 3 S5 Da. loach. Myn ſin g. Iuriſconſ. German. f. dere iudic. Bartul. Iz. C. de Apochis, pub. lib. To. Bartol.! I. nu. 29. C.de mulie.& in quo loco. lib. o. Bartol.[f. colum. fin. ff. ae colleg. illic. Bart. 1.2. arg. illlus tex. C. de immu. nem. conced lub. 10. Bald. leg. 1. quitus. ff. quod cuiuſque vniuerſ. num. Bald. l. ciuit as. f. ſcert. pet. Bald. l. omni. C. de vectigal.& commiſſ. Bald. Authent. de- functo. C. ad Senatuſconſultum Tertull. Bald. I. etiam. colum. penultim.&in. C. de exſecut rei ꝛud. Nat. conſi. 48. numer. 7. Bartol. lne quid. col. 2. ff. de incend. ruin.& vaufr. Dec. conj. 535. in princip. Crauet. conſ. 195. num. 1. Eg'd. Thom. in tract. de collect.§. ſane ſi negotium. numer. 20. Chaß. in conſuet. Burgund. Rub. 1.. 2. ver& homines num. 45. G 46. Pet de Vbald. in tract. de collect. num. v. fac. l. indictionts. C. de aunonis & tribut. lib. 1o. I. propter honorem. C. qui bon. ced. poſ. l. 1C. de muneribus patrimonialtbus. lib. 10.l.I. C. ae quibus muneribue, ne. li, ſe excuſat. lib. o.l. omnes la 2. C. de operibus public,! Fin. C. de nauſ. lib. 11. Vnnd weil es in dem Ertzſtifft Magde⸗ burg vber Rechtsverwehrte. Zeit der geſtalt je vnnd alleweg gehalten/ daß die vom Adel zu den Tuͤrckenſtewren ſoviel vnd nicht mehr als jhre Vnterthanen geſchoſſen/ vnnd dieſelbi⸗ ge ſo keine Vnterthane gehabt ein genandtes vom Lehn Pferdte gegeben/ ſo werden die vom Adel nochmals billich darbey gelaſſen/ vnnd muͤgen vber das nicht belegt oder beſchwert werden. Cum ſit clari iuris, f eum qui con- ſueuit vlrra tempus 30. vel 40. annorum certam quandam ſammam ſiue quanrita- tem pecuniæ pro collectis ſoluere, vltra il- lam ſummam ad ſolutionem collectarum contribuere non cogi, prout hoc tradit Aym. Crau. conſ. IIr. nu. 7. allegans ad hoc Barto. conſ. j9. olum. I. Paul, Caſt. conſi. 203. colum. fin. Tib. 1. Pet. de Anchar. conſa. 237. Socin l. ſi ex toto. in princip. circa ſin. ff. de leg. I. Socin. con ſil. 74. con/ 360. c⁰,4. Spo iſt es auch vngezweiffeltes Rechtens/ daß daſſelbe/ daß die Graffen ſo das hiebe⸗ uor die Reichskreiß vnnd Landsſtewren deß Ertzſtifftes Magdeburg mit erlegen helffen⸗ ſich nuhnmehr von denſelbigen ſtewren des colum. 3.1.I. Corn. comſil. 221. colum. fin. lib. 4. Des. Ertzſtifftes außgezogen allen vnd jeden ſtewr⸗ bahren Perſonen deß Ertzſtiffts gleich zur be⸗ ſchwerung gereiche/ vnd von jnen allen ſaͤmpt⸗ lich zutragen ſey/ aiſo daß ein Standt vordem andern/ damit allein nicht moͤge belegt wer⸗ den/ Bartol.t. abomnibus. in princip. argum. il- au, ert, drpeſs. ath.14. n prma eem. 20. ſf. de re iudic. 4 Die fuͤnffte vnd letzte Frag. S3e fuͤnffte vnnd letzte Frag betreffen b halt ich es dafuͤr/ daß die von der Ritter⸗ ſchafft des Ertzſtiffts Magdeburg wol befugt wegen derſelbigen Aufflage/ darvon in derſel⸗ ben Frag meldung geſchicht/ wieder die Staͤt⸗ te imutiacum zu agiren vnd zu clagen. Nam certum eſt, f verba inius iota dici omniail. 344 la verba, quæ vel proferuntur in alium contra bonos morcs ciuitatis. I em apud. §. conuitium ſf de iniur. Bartol conſil. 08. 1ib. Fel. c. cum te nu. 15. ext. de ſent.& re iud. 7 hom. Gram. deciſ. a. nu.. vel honorem aut pudo- rem alicuius lædunt. Corn. conſi So. num 1.9 õ. lib. 3. vel aliquem ad iracundiam prouo- cant. c. i. in princ de pace Con. Bart.. licitatio.. quod illicite. num. 4. ſf. depubl. Ruin. conſ. Srenu. mer i lib. 4. Similiter clari iaris eſt, eum, qui alicui verba iniurioſa ſiue contumelioſa dicit, iniuriam teneri& conueniri poſſe. I. i.§. iniuriam. ſf de iniuriis. ũ. iniuriam. juſii eo. titul. l. ſinon conuitii. C. de iniurius. Pet. a Plat. in Epit. Aelicto. ib I. c. i. num. 2 ſiue illa verbain- iurioſa velcontumelioia ſint ſpecialia vel generalia. Bartol. Bald. Alexana. /jaſ. G& DD. 1. 3. in princip. ſf de lib.& poſthum. Bartol& laſ inl. turpia. in princip. ſſ. de legat. I. Bartol. l, his Verbis.&̃ 1. f. de hered. inſtit. Tartol.! itemapud §. ait Prætor. ſf de iniur. Ang. in tracta. de ma- leſ. verb. verba contumelioſa num.. Felyn. c.cum te. num. 14. ext. de ſent.& re iud. Item ſiue illa Verba ſint prolata directe vel indirecte, Luc. de Pen:i errat. col. 2. C. dæ Caſtrenſ.pec lib 12. Alb. de Rgſ. in 2. par. Statu. 4.40. Iaſ. l. turpia. in princip. num. 10. ff. de legat. 1. arg. l. cum pater. 9. donationis. ff. de legat. 2. iudicialiter ſiuc ex- traiudicialiter, I ſiquidem. Codig. de iniuriis. Soc. cosſ. 116. ib... Necnon exiamſi verba modicam tan- tum iniuriam ſiue contumeliam contine- ant. c. cum te.& ibi DD. extr. deſent,& re iud. Ruin. conſ. Sl. num. 2. l z. Cum itaqueiſta verbaa ciuitatibus prolata honorem atq; pudor em nobiliũ lædant, illoſq; ad iracun- diam ꝓ uocent, ſequitur nobilibus permit- ri propter iſta verba contia ciuitates iniu- riarum expertiri,&c. KRESPONSVM II. b 7 Turiſdilkio ex ſingulari conceſſtone, priuilegin, ſs conſuetudine priuatocompetere poteſt. 4 DTuriſclictio eſt quiddam indiuiduum ſicut ius pa- tronatus, eius vero exercitium ſen adminiſtna- tio diuidi potes n. 3. 3 b Dominu⸗& ſubditus poſſunt habere conaurren- em iuriſdictionem 3 lurje 7 re., c.nam.; Hac 1 28* dlcontumchoaint 11 crala 3e,B4 and 4. f 4 G fba eenach ſ tan 5. 4 eebera.uftramn Frater. f 4imun ℳ a0 1 ers. 1antemeldſtnn. m. Tn Gmualt in da ünt prolata ducde el in.] 4 ken Aerrat. la.C.4C9 K. 4e 4ma„er. Ktan.4o 1. — 2akg 1%1 Gaun f. 4gu. ulcal ae aücultet, 5 4* 8 . 1f. AAr — retdune 8⸗ acuſ 8 1H h. erihini inferiori competens an dicatur com- petere priuatinue, Quoad ſuperiorem, an vero ac-⸗ cumulatiue. 5 Iuriſdiktio ſbecialis veait umulatine, non priua- tiue ad iuriſdittionem ordinariam. 7 fariſclittio mealiatas; immediataſ ⁊concurrit, va- = let abſolutio a ſuperiore facta. 4 Tnnnileguun capiendi in alieno territorio Hiben⸗ à iudice loci remiſſi lonem peteræ; non tene- tur. „ Termini teſtis, 2 quod intra terminum contine- tur, diuerſa ſunt natura: Ciuitas abfoluta 96 loco poſita, murs Fe. 5 tur. 4* Ka⸗ feudalis quoade exercitium— di= uiditur per regiones cautionib. interpoſitis de nõ ſainuicem impediendo. 4 Contrariorum vno poſito in e, alterum Katim ſubmoueri debet. 1 tz Dittio, vbicunque, quid importet. i Vocula in enden etſ Searanu ac Aicki iutr a. I9 In beneficiis contra concedentem latiſſi ma ſit in- terpretatio. 16 Limitato gedit, quod oiaue confincs. 17 Limitatum iphi limiti cedere deber Præſertim cum diuerſo iure cenſéri nequeant. 1*½ Media ei uſdem nutura es conditioni⸗ eſſe praſumuntur 3 euius Jun Deeuedensis S 2 ſe juentia. 19 Extremitatibuu prohatis, eerdrn prohari con- ſtat. 20 Con ſcientia vera guæ Aral. 21(ônſcientia tantum operatur, quantum een eujſur 22 Poſſeſſi inridithionis quomodo acquiratur. 23 Dominium& iuriſaitlio etiam per indicia pro- bantur. 24 Res ſignata includit, quheud intra eireunfe- rentiam continetur.. 27 luriſdittio licet per verba taxatiuaà ſiu mpliciter alicui indici concedatur, tamen ex hoc non vi- Aetur derogatum uriſdiittioni iudicis ordinarii. 25(onceſſa alicui ob gratiam, in eius diſpendium non ſunt retorquenda. 27 Beneficia Pri rinipes euande,, non decipi- enda. 24 ju erx fasto orixi. 29 Conreſſionis ſeu nnuue verba diligenter at- tendenda: nec ita zet, hyereanah Mt Verihes to fint nociua. n. 30. 31 Beneficium Principis lamgilſi mam habere debet interpretationem. 32 Limites communi reputatione aircumcolentium Ricinorum probari poſſunt, eorumque opinio pro iure habetur. num. 33. 34 Opinio communus in rebuus aereuns plenam facim ſaden. 3 Cinuiltates in poſſe Dhamme& proprietãte eorum loco- rum eſſe dicuntur„ à Sibi, frultus persipi⸗ unt. ᷣ Enium poſſe 2ſo per exercitium inriſdiltioni ac editus probantur. b Srſtrutta intra territorium ad ciuitatis tuitio- nem fus Qdnenuun„ nißiprobentur exem Reſpon luris Decad. XIII. Reſponſ. VI. 57 — pta. e 57. 35 Kclus ſuperioritati⸗ e. eminentiæ dominium 8 1 poßseſſionem probare dicuntur. 39 Huriſdittio circa vnam perſouam ſimal eaſe mel exerceri nequit. 40 Cauſſa cauſſte etiam est cauſſa cauſſati. ⸗ Priuilegio contra concedentem minime Vtendij. ratio ibrd. 42 Nëmo in dubio 86 ſee gare Velle præſumi- u. zz) Statutum contra communitatem non interpre- tandum, quando eius operatio aduerſus alior venit producenda. „*4 Prinilegium generale ad verißi militer non cogi- tata extendi nequit. 2s lun ſibi competens negligere in dubio nemo preſu- mitur. DPrinceps iniuriam conſiliariis ſuis dlatam Pe. pulſare tenetur. ⸗7 Conſſiliarii&s MRciale pari corporisprin cipis eſſe cenſentur. 4*5 Priuilegii cauſſa Laudr⸗ facit, quominus id ex- tra limites ſuos extendi queat. 49 eArticulis certis exemtus, in aliis ſubietus 2 debet. 36 Immunitates ſen exemtiones oltra rus nomi- natas nequaquamò trabendæ, tantumque Aihn nunt quantum loquuntur. n. 51. J2 Conſequens ſi non eſt de neceſſitate antece- dentis, tunc nunquam eo preſuppof ſto ſequi- tur conſequens, quoda principio potest eſſe vel non. i3 Fama ex ſola luſpicione encerrog auctore proue- äit I4 EFama qualibet ad Pobauden, ieriiichionen 85 dominium non est ſuſſiciens. Iuriſdictionis fines per teſtes antiquos waben poſ Junt, etiam ſiſſ dis ulaen numervi. fallit nume- 7076. 2 J Qualitas quando intentionis es fudumensamn non ſuſſicit illam qualitatem⸗ probare praſum- tionem, ſed praciſe& in indiniduo probari de- o0t. Fg Filia de iare in purehare patri⸗ ſe preſumitur, niſi contrarium appareat. 60 Dater de filia dore 2enu, volens duo probare te- *½ netun. 62 EFines per furcarum eretlionem, nec non delin- Juentium cnpturam probari. 63 lure ſuo vti intendens quo ad vnum attum in cinilibus, 2e hoc non acquiritur in qiminali- bus. 5r Actus certi eu ꝛpoſeſm ſſic onem probans in eo tan- tum preſeribu;„ non in alits, fabin. nume- 706. 66 Hunsdichwmsvmo- 229 probhan alia paſf ſ onls iu- niſdict. D2laes non reſi ,aa Me attus re- icit. 6„ Exercitium in vnoarticulo, a4 totam txri Aictio- nem non extenditur, alio vniuerſaliter poſſi= dente, ſed tantum praſerdbiuar, Tuantun poſ⸗ ſidetur. 65 fariſdirtioniupreſbyipti non nißi contra illos ad⸗ nerſ ius quos Rae oeen exſtitit, aligari potest⸗ — ——— ſſ 8 3 ſſ———— ————— eAclus is tantum qui exercetur, in acquiſitis ex conſwetudine queritukx. 7o Spꝛſcopalia iura exercens ſolum in illis quæ exer- cuit præſcribit- S As factum, daruͤber ein Rechtsbelerung geſucht vnnd begert wirdt/ befind ich im grundtalſo geſchaffen. Es hat ſich vrrſchienes 74. Jahr der weni⸗ ger Zahlvffein Zeit zugetragen/ daß Herr W. des Juͤngern/ Hertzogs zu L. Vogt/ zu L. mit einem Buͤrgern auß der Statt L. auff der 4. Wieſen/(welche hochgedachtem. Hertzogen zugehoͤrt) zuhandt ſtreichen kommen/ alſo/ daß der Buͤrger von jme dem Vogt verwundt vnd beſchedigt worden. Als nuhn derſelbig Vogt hernach vber etlich Zeit naher zur Statt kom⸗ men/ hat der Rathihn in der Statt Zin⸗ gelgefenglich eingezogen/ welches als es hoch⸗ ermelter Fuͤrſt erfahren/ haben S. F. Gn. zu erledigung ſeines Vogts etliche Buͤrger auß der Statt wiederumb greiffen vnnd in Gefaͤn⸗ gnuͤß ſetzen laſſen/ auch fuͤr den zugefuͤgten Eingriff vnnd Gewalt/ Khoͤr/ Wandel vnnd Abtrag begert. Dagegen der Raht vorge⸗ wandt/ daß ſie ſolches Eingriffes vermuͤge et⸗ licher jhrer Priuilegien/ vnd darauff zwiſchen SF G vnd dem Raht Anno 1562. erfolgten Vertrags im 16. Articul(iuxta copiam mit A. vnd B. gemerckt) befugt vnnd berechtiget weren/ vnnd haben darauff den Fuͤrſtlichen eingezogenen Vogt gleichwol ohn entgeltnuͤß loß gezehlt/ aber deß Abtrags ſich geweigert/ ſtunden/ in die gemeyne Holtzung gehorig vnnd deßhalben zu rechtlicher Eroͤrterung er⸗ bot en. Es hat aber der Fuͤrſt hierwieder an⸗ zeigen laſſen/ daß er dem Rath nicht geſtaͤn⸗ dig/ daß dieſer Fall in den Priuilegiis, oder im angezogenen Vertrag begriffen ſey. Dann er het ſich nicht in der Statt/ oder in der Laͤd⸗ wehren(wie die verba formalia deß Vertrags meldung thun) ſondern auff S.F G. L. Wie⸗ ſen zugetragen.— Zumandern/ weren S. F. Gn. dem Raht hinder L. keiner Landtwehr geſtaͤndig/ ſie kun⸗ ten auch daſelbſt keine beſtaͤndiglich anziehen noch erweiſen/ darauff dann hinc inde aller⸗ handt ferner diſputiert vnnd eingebracht wor⸗ den. Doch hat ſich letzlich der Fuͤrſt auß gna⸗ den vnd vmb Friedlebens wille dahin erclaͤret/ daß er jhnen ahn den Orten/ da ſie jhre drey kendliche Landtwehren(als die Haſenburg/ Reppenſtet/ vnd Papenburg) haben/ ſingu- Iatemiſtam, aclimitatam concurrentem iuriſdictionem, prout illa in priuilegiis& tranſactione eſt reſtricta& limitata, hin⸗ furter guͤnnen vnd geſtatten wolten Nemlich wann der Orter jemandt zwiſchen der Statt 58 Dn. loach. Mynſing. Iuriſconſ. German. vnd Landtwehr ſtraͤfflich handelte vnd erken⸗ te/ dz ſie denſelbigen ohne Remiſſion auff zwo Meilwegs bekraͤfftigen/ in jhr Statt holen/ vnd mit ordentlichem Recht/ verfolgen moͤch⸗ ten/ jedoch vnabbruͤchig S. F. G. Ordmari vnd General iuriſdiction, vnd daß præuẽtio dißfals gleichwol ſtatt habe. Wz aber die ver⸗ meinte Lantwehr hinder L belangt/ hat ſich d ſeyyn. MNuhn beſtehet der Nath nicht allein darauff/ daß ſie rings vmb die Satt/ vndalſo auch hinder L. jrer angezogener Landwehr be⸗ rechtigt ſeyn/ ſondern daß ſie auch vermeinen wollen/ zwiſchen der Statt vnd Landtwehren nicht allein ſingularem quãdam Iuriſdicti- onem, provt iſta in priuilegiis,& nupera träſactione eſtreſtricta zu becraͤfftigen/ ſon⸗ dern omnimodam quandam concurten- tem Iuriſdictionem, wie ſie dann dieſelbige (ihrem beruͤhmen nach) vber verwerte Zeit der Rechten hergebracht haben ſollen/ vnnd ver⸗ meinen/ daß ſie jhnen im juͤngſten Vertragnit abgeſchnitten ſey. Vnd ſie haben ein Verzeich⸗ nuͤß etlicher Faͤll/ ſo ſie zum meiſten ſieder dem Vortrag Anno 62 geuͤbt haben wollen/ vbergeben/ deren iſt aber jnen der Hertzog mit nichten geſtaͤndig geweſen/ weil ſie faſt ohne SF. G. vnd deren Beampten Vorwiſſen/ vñ heimlich geſchehen ſindt. Dann Hochermel⸗ ter Fuͤrſt hat offentlich vor jhren Statthoren Gericht halten/ vnd ſonſt in obberuͤhrter! e 3 wehr 1 ———-— ndan vadt /weſſieug doa Garchtnoch Ganhuatt un Screnam haben. d 9 V fdwdode gwarzſar di nd Muczurz gma ſhh menm auffwerts der Siut acuch Anzagangenc(ad 4 nerrisſcn/ daß es dr Srt nd ſie dum Beſis herbracht e Beume/ ſo darauf clt dm in de gancyne Helat Nuin käthet da Jah das ſiengs vnbdeS4 50) ada Lſrm angtzegng 9 801 landng pcortita in peilegin h Jooe ekttettich zubecc n 4 2 um qundan ocmo 7 V 38 vncn 1a 5 w am heracbracdt d. e nminjüngſ 8 1 zh 3 ren 17 4 9062 g 1 m b or 4 4 nender 26 6 3 a dörſ wal 2 .„ undu sckeſc⸗ 8 at 84 1 venrich 2 r acs I 3 a dt an d ſindt Delot Auuſch Fren Anlf 1 bbe 1,34 c F * laut einer vberſchickten Verzeichnuͤß mit F. gemerckk. Aus obermelter information fadi erwach⸗ ſen nachfolgende Rechtsfragen Erſtlich wie der 16. Artieul im Vertrag zwiſchen den Her⸗ tzogen vnnd der Statt L. Anno der weniger Zahl 62. auffgericht/ zuverſtehen ſey. Nemlich ob derſelbig Articul dem Nath allein in der Statt/ vnd in den Landtwehren/ tanquam reßgnata die delinquenten oder ſtraffwuͤr⸗ dige zugreiffen nachgebe/ oder ob es innerhalb 5 4 gantzen Landwehr jhnen zugelaſſen ſeyn Zum andern/ geſetzt/ daß ſolcher Ar⸗ ticulvon der gantzen Landwehr zuverſtehen/ ob dann dißfals dem Rahte gebuͤhret hab/ den Fuͤrſtlichen Vogt/ wegen des Exceß zugreif⸗ fen vnnd gefaͤnglich ein zuſetzen/ oder nicht. Dann hat es jhnen Krafft deß Vertrags ge⸗ buͤhret/ koͤnnen ſie zu keinem Abtrag verpflich⸗ tet ſeyn/ wo nicht/ ſind ſie dem Fuͤrſten abtrag zu machen ſchuͤldig.“ Zum dritten/ ob der Rath mit jhn/ in der beygeſchickten Verzeichnuͤß angezogen/ vnd 4 dergleichen Acib ein ſolche geruͤhmbte omni. modam iuriſdictionem darthun vñ becraͤff⸗ tigen koͤnnene? b Primæ quæſtionis reſolutio. iuris, reſpondeatur, pauca quædam pro euidentia ſunt præmittenda: præſer- tim cum ea quoque ſequentibus quæſtio. nibus euidentiorem præſtent intellectum. Vnd erſtlich iſt ohne zweiffel/ daß die Fuͤr⸗ ſtan von Braunſchweig vnnd Luͤneburg hren at ſon ſondenn daß ſſul Pnuderthanen/ dem Rath zu Luͤneburg haben „wäſchenderStutmd! 65 enüneulatem quitun Me ie luriſdiction Freyheit vnd Gerechtigkeit concedirn vnnd guͤnnen koͤnnen/ daß ſie ſich des jenigen/ was in jhrer Stadt vnnd Landt⸗ wehren ſtraͤfflichs gehandelt wirdt/ der geſtalt angreiffen/ daß ſie die Thaͤter wann ſie ent⸗ kommen vff zwey Meilwegs verfolgẽ/ anneh⸗ men/ vnd in jr Statt bringeẽ/ vnd nach ordent⸗ lichen Rechten ſtraffen moͤchten. Es iſt aber dardurch den Fuͤrſten jhre Fuͤrſtliche luriſdi- ction Oberkeit vnd Gericht eben an den peci⸗ ficirten orten/ ſonderlich weil ſie da jhre of⸗ fentliche Gericht vnd Recht halten/ vnnd deſ⸗ ſen ingewehr ſeyn/ nicht genommen/ ſondern ſie behalten das allerdings volkoͤmlich/ vnnd hat die Statt Luͤneburg nicht mehr/ dann concurrentẽ quandam& ſpecialè ac limi. ratam iuriſdictionem vnd dzallein erlangt/ daß ſie muͤgen ohne deß Fuͤrſten Kemiſlion vñ Reſponſ. Iuris, Decad. X IlI Reſpanſ.IiI. wehr actus iuriſdictionales exercirn laſſen/ —————— „ „ Erlaubnuͤß in angezogenem diſtrict vnd ier⸗ ritorio die tacinoroſos ahnnemmen/ n die Statt bringen/ vnd nach Luͤnebuͤrger Statt⸗ recht ſtraffen/ doch alſo vnd der geſtalt/ wofern der Fuͤrſt/ vnd ſeine Beampten vnd Voͤgte ſie in der luriidictiõ nit piæucniun vndvorkom⸗ men. Certi enim& indubitat iuris eſt, ꝗ iuriſdictio f etiam priuato competere po- teſt ex ſingulari conceſſione, priuilegio, cõſuetudine vel præſcriptione,& aliis mo- dis, quibus iuriſdictio acquiritur: qua de re tractant DD. inl. I de emani lib.&l. unperium. Ae iuriſd. om iud& c. cum contingat. de focomp. Ideo potuerũt Duces Luneburgici Se- natui ex ſingulari conceſſione, dare hanc ſyecialem iuriſdictionem vel priuilegium capiendi facinoroſos, eoſque puniendi in ſuo Ducatu& territorio, prout verba pri- uilegii& tranſactionis, hoc ip um denotãt. Nihilominus ipſi Duces retinuerũt acre- rinent ordinariam& generalem iplorum iuriſdictionem, omneiq; eius actus& exer- citia, prout eam a ſuis Maiorib acceperũüt-. nimirum quod&ipſi poſſint in eodem ter- ritorio& diſtrictu eoſdẽ facinoroſos puni- re,& Senatu Luneb. in eo an teuertere& p- uenire, cũSenatui duntaxat cõceſſa ſit ſin- gularis& limitata quædã iuriſdictio, quæ generalem& ord nariam non im pedit. Li- cet enim verũ ſit, f iuriſdictionẽ eſſe quid- 4 Ntequam ad hanc quæſtionem, quid dam indiuiduum, ſicut& ius patronatus. c. 1.& ibigl de iure patron. Iaſ. inl. poßaderi ex con- trario. n. 84..de acq. poſſ. coque non facile poffit eſſe apud duos plureſve in ſolidum, vt not in l. 1 ſ. de off Proconſ.& in c. paſtoralis ext. de off. Ord.& eſt lex, lecundum lat. in ſu- pra d. loco, ineuitabilis, ſi non calumnietur inc: cum cauſſam. verſ.cum duo. de proba. vbi lo- quitur textus de iuribus incorporalibus, ſcilicet de iuriſdictione. Exercitium tta-3 men ſeu adminiſtratio facile diuidi poteſt. Ita tenet Bartol. leg. inter tutores. ſf. de ad- 2 min. tutor Bald. Aluarot. Cardin. Flor. in c. 7.§. praæterea Duc atus. de prohib feudal per ride- ric. vbi dicit Bald. quod iuriſdictio poteſt diuidi quo ad territorium, vt vnus vltra flu- men, alter citra flumen poſſidcat. Item vt quilibet ex conſortibus vratur iuriſdictio- ne altetnis temporibus, iuxtal. Lucio.§. vlt. cum leg. ſequent. ſf. de aqua plu. arc. Facit, quod dicit Bala. in l. communi ainid. in pr. ff. tomm. diuid.I ſiplures. C. de conai, inſer.& Soc. conſfl. 165. Item Caſga. in confuetud. Burg rub. §. 91. limitat. 12.& plura in hanc ſententi- am allegat Tiraquell. in tract. deiure pr. quæſf. 4. numero So. Gidem Balqd. dicit in leg. 1. S. ſims Aute m. ſſ1“ 60 4 ferior caſu. regula adducitnouem textus,& plures de- ciſiones. Idem tradit Felin. inc. ceterum. nu- mer. 3. Gibi Ant. de Butr. de indic. Quod G ſcilic. regulariter tiuriſdictio ſpecialis ve- niat cumulatiue,& non priuatiue ad iuriſ- dictionem ordinariam, vt ibi per eum al- leg. loan. And. ad Spec. tit de ot ordin.§. 1. Verſ. praætermißbi. vide etiam Thom. Gram. aeciſ. Nea- poso per totam. Sed& Pauorm. inc. cum ab Ec- cleſiarum. de ofhc. ord. num I1. explicando adait. Nota ſingulariter hanc gl.& non tradas cã obliuioni. Ex ea enim infertur ad id, quod licet prælati inferiores habeant iurildi- Ktionem in iſtos de Collegio corum, non tamen cam obtinent excluſo Epiſcopo, ſed accumulatiue ad ipſum, ſed Epiſcopus concurritranquam generalis Ordinarius, Kiſti inferiores tanquam ſpeciales. Et ſub- æ dit, vbi concurrit † iutiſdictio mediata& imm ediata, valet abſolutio facta a ſuꝑiore. Et vbi cauſſæ ſunt cõmunes ſuperiori eæin- feriori, ſi ſuperior citat, præferẽdus eſt. Et hocpulcre proſequitur Bar.in tract. deiuriſ- dici. num. 12. verſ. quinto queæro. Præterea hoc 3 certum eſt, quod, quiĩ haberp priuilegium capiẽdi in alieno tertitorio, eo ſaltem gau- det, quod nõtenetur petere remifſionem iſto caſu aiudice loci. Nam hoc vnicum o- Peratur priuilegium contra ius commu- ne, vt in Nouell. v't mil. iua.§. ſi vero quis com- prehenſorum,& Cano. inc. Vlt. defor. comp. Item Fanor. iu. in his. num. 2. ext. de priuil. b Auß obgeſetzten Allegaten vnnd Rechts⸗ gruͤnde iſt zu ſchlieſſen ⸗ daß die Fuͤrſten zu . Ihnen nichts haben in jhrer Fuͤrſtlichen Hic mouetur inter DD. diſputatio ſa- tis intricata ſecundum Angelinl teſtament. J Gde teſta. an iuriſdictiot com petens infeci- ori, dicatur competere priuatiue, quo ad ſuperiorem, an vero accumulatiue?de qua per Felyn. in d. c. paſtoralis in princip. verficul. dum autem tangit. num. 2. de qffi. Ord. Vbi te- gulam conſtituit, quod ludex inferior in codem loco habeat iuriſdictionem cumu- latiue& non priuatiue,& ideo locumeſ ſe præuentioni. Hanc regulam copioſe fitmat Ang. iml.. H. ſiquis in appellatione. ff. de appell. Idem in!, teſtamenta. C. de teſta.& Franc. Aretin. conſi. 102. Spectabilis Domine& Roma. conſil. 393. præſens corzfultatio, vbi pro iſta Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. German. autem. C. de cadu, toll, quod quis poteſt ha- Abere conſortem, vt eſt Peruſii,& multis aliis ciuitatibus,& poſſunt † habete con- gurrentem iuriſdictionem ſuperior& in- „Dominus& ſubditi, vt in noſtro Gnaden luriſdiction/ Obrigkeit vnnd Ge⸗ richt begeben/ ſondern der Statt 4. 41, ein das geguͤnnet/ daß ſie moͤgen die jeni⸗ gen ſo in jhrer Statt vnnd Landtwehr ſtraͤf⸗ lich gehandelt vnd entkommen ſindt /ahnnem⸗ mẽ/ vnd injre Statt zur Straff bringen/ vnnd wofern der Landsfuͤrſt ſie darm preuemt/vnd durch ſeine Beampten die jenigen ſo delnn quirt/ ſonderlich auſſerhalb der Statt/ ahn⸗ nemmen vnd ſtraffen leſt/ daß der Ratz ſ ches nicht zu fechten/ ſondern daſſeldig Ses ner Fuͤrſtlichen Gnaden als der hohen Obrig⸗ keit/ nachgeben muß Was aber auch hinwie⸗ der der Raht(nach beſage deß Vertragszſtraf⸗ fet/ vnd darinnen den Fuͤrſten praueniret, daß ſolches auch ohne fernere deß Fuͤrſten Straß nachgelaſſen werden muß. Vnd folget dan⸗ auß ferner/ wann gleich die Wort deß Ma⸗ trags nach deß Naths zu L. Meinung, den Verſtandt haben ſolten: Nembl ch daß ſie auch/ was innerhalb oder zwiſchen der Landt⸗ wehr vnnd der Statt geſchicht/ gebuͤhrlicher geſtalt ſtraffen moͤchten/ daß gleichwol dem Landsfuͤrſten auch innerhalb der Landtwehr vollkomlich vorbehalten/ die Landtsfuͤrſtliche Obrigkeit/ Gericht/ Recht/ vnd alles zuſtraf⸗ fen/ wie ſeine Fuͤrſtliche Gnade ſolches von Alters herbracht vnnd erſeſſen haben/ außge⸗ nommen allein die Faͤlle/ darinn der Rath ſei⸗ ner Fuͤrſtlichen Gnaden prænenirt, vnnd mit der Straff vorkommen were. Dann auch S. F G deſſen weder in priuilegio noch im Wer⸗ trag jchtes begeben haben/ auff den Innhalt derſelbigen gezogen Vnnd diß alles iſt ſoviel weniger ohne Streit/ dieweil der Raht zu L. in denhieuor gepflogenẽ actis wie ich berichtet) darauff ie⸗ ſer letzter Vertrag erfolget/ damals jhren an⸗ gezogenẽ priuile gris ſelbſt keinen andern Ver⸗ ſtandt gegeben/ vnnd es nicht anders geclagn noch gebetten haben/ Allein daß jhnen ferner moͤchte geguͤnnet werdt/ die jenigẽ/ ſo ſich au⸗ ſerhalb der Statt Sulffwaldt/ als in Straß⸗ fenrauberey/ in Dieberey/ in Todtſchlagen/ wunden vnd dergleichen gethan/ ohne einige Verwirckung oder Bruͤch gefenglich ahn⸗ nemmen/ becrefftigen/ in die Statt fuͤh⸗ ten/ vnnd nach L. Stattrecht/ richten/ wie auch ſolches die verba formalia in den priui. legiis ſeynd/ vnnd haben damals der Fuͤrſten ordinariã iurild ctionem im wen igſten ni geſtritten oder angefochten. b Alſoim jetzigen Fall mit dem Vogt zud. zu ſetzen/ iſt bey mir kein Zweiffel/ da er nach beſchüldigter That von Fuͤrſtlichem Amptmann zu L. were angenommen/ vnnd ſich zu 3 4 4 1 di ſane Fürſtliche Gnd hatrachtvundeſeſeaha 4 menallem da Fäͤlle/ darm 58 1 Fürſtuchen Gnadenpreneg te Saaffrerkommenwat hi deſa wedcrin pmullege 4 1 bam g zogm Dnnd n ales iſt ſeril er zan dewalde Nüt u 4 ⁶ 1 oami adus rieich benctt dc * tetmfebm /Aendx 95 abam M Dedar. 8 nnaddagache atha 4 oc 90— Brich 9 † es a an 2n ahl Shma n eretdatdrnal; u 3 46 de! 1e 1 3 „ rand deben n. ſanl b cral. donem In* anii un im 1 n dMi de hin 9r 1 b imaaba. Femuch vordehatm delm n nstet/ Gericht/ Necherh 8 nee Vanscffotget dn Sa entoreilegu ſchſtkant, XI 1 ſen/ ꝛc. nehmen oder Straffen hetten inhalten muͤſ⸗ Flis ita præmiſſis, ad primam quæſtio- nemE eiuſque reſolutionem deueniamus: vtrum ſcilicet decimus ſextus tranſactio- nis articulus(vigore cuius Senarui Luncb. conceſſam eſt, delinquentes in ciuitate,& in vallis ac foſſatis pro tuitione ciuitatis factis, vulgarite? in den Landtwehren/ cape- re)de ipſare ſignata, an vero de toto diſtri- ctu, qai intra ciuitatem& guardiam conti- netur& includitur, ſit intelligendus? Dañ beyderſeits allerhandt argumenta fuͤrge⸗ bracht werden. Auff des Landfurſten Seiten moͤgen die motina geſetzt werden Deren etli⸗ che S F G. in jhrem ſchreiben auch ſelbs ge⸗ dencken. Dann die Wort(in der Stadt vnnd Landtwehren) allein in der Stadt vnd Landt⸗ woehr ranquam in re ſignata, zuuerſtehen fya„n. 2. Dann Erſtlich lautet der Buchſtab des Vertrags alſo: Da aber in der Stadt vnnd Landtwehren etwas thetlichs geſchehe/ vnnd der Thaͤter entkaͤme auß der Stadt vnnd Landwehren/ demſelbigen moͤgen ſie nachſchi⸗ cken vnd folgen laſſen) Auß welchen Worten zu inferiren ſein moͤcht/ als ob dem Raht zu Lauſſerhalb der Stadt vnd Landtwehreſquæ rem ſignaram denotant) keine a i diction gebuͤre/ Sintemall viel ein ander ding iſt die Landtswehr ſelbs/ vnd das jenig/ ſo zwiſchen od in der Landtwehr ꝑ circumfetentiam be⸗ griffen/ ſicat aliud eit ſignum, aliud ipſates 9 lignata. Aliud eſt Treſtis tet mini, aliud id quod intra terminum continetur, quæ nõ ſunt eiuſdem, ſed diuerſæ naturæ& iuris, Alonta. in tract. de ſinib,c. 18.&c. 20 inſi. Hinc 10 quandot ciaitas ponitur abſolute pro lo- co,(ſicut hic) tunc muris finitur, iuxta FPart. inl.vrbis. 2. ſf. de verb. ſignifff. Zum andern wofern des Rahts Meinung nach/ die Wort des Vertrags den Verſtandt habẽ ſollen/ nemlich/ dz jme auch nachgelaſſen were zuſtraffen/ jnnerhalb/ oder zwiſchen der Stadt vnnd Landtwehr/ ſo wuͤrden S F. G. jre Hohe vnnd andere Gerichte nider gelegt werden Duo enim iurildicdionem in vno eodem que loco ſimul& ſemel circa caſ dem perſonas propter concurſum exer- cere non poſſunt. Hinc modus diuidendi n cxercitium †iuriſdictionis inuentus eſt, vt ſcilicet res feudalis diuidatur quoad exer. citium iu iſdictionis per regiones cautio- Reſponſ luris, Decad. XVI. Reſponſ.II. ſich zu Recht erbotten/ es hette es der Raht dabey muͤſſen bleiben laſſen/ vnnd were alſo Præuenirt, daß ſie auch darauff mit jrem An⸗ — 61 nibus interpoſitis, de non ſe inuicem im. pediendo, lommuni diuidando.. cum de efa- fructu. ſf. com. diuid.& eit de miente Bart. in a.. inter tutores.& Bald in a.§.præterea Dacauws. Ex quibus infertur, duod Senatus nihil iuris aut iuriſdictionis habere velarre a- re ſibi poſſit intra valla& foſſata, icd tan- tum in re ipſa ſignata hoc eis permitriac licere. Vnde ſi quæ iura ibidem exercu 1ſ- ſent L. non iure, ſed iniuſte in territorio Ducisvſurpaſſent.& adhuc viu- pare. Zum dritten iſt offenbahr/ daß der Landts⸗ fuͤrſt ſieder dem auffgerichten Vertrag etliche Actus meri Iinpern innerhalb der Landt⸗ wehr/ hat exerciren laſſen Darauß vermut⸗ lich/ das dem Raht des Orts kein ur ſdietion zuſtendig/ denn ohne das wuͤrde der Raht ſon⸗ der zweiffel ſolchs dem Landtefuͤrſten nicht nachgeben haben/ wann ſie der iun diction daſeibſt allein befugt werren Zum vierdten kan der offt angezogen 6 Artieul des Vertꝛags auch derhalben 2d ex- teriora loca nicht extendin vnnd gezogen werden/ ſondern wirdt allein von der bloſſen Stadt vnnd Landtwehr/ ranqnam de re n- gnata zuuerſtehen ſeyn Deñ die Vogtey vnd das Gericht/ darzu die ſtraffen/ als ein perti⸗ nentz gehoͤrig/ von jnen abgeloͤſt/ vnd nu mehr widerumb Hochgedachtem Hertzogen allein zuſtedig/ Derhalben der Raht ſolcher Straf⸗ fen/ ſo auſſerhalb der Stadt geſchehen/ ſich anzumaſſen mit nicht befugt. Auß obgeſetzten argumentis leſt es ſich an⸗ ſehen/ daß des Hertzogen Meinung recht ſey/ Nemlich daß der 16. Articul des Vertrags An. 6*. auffgericht allein de ciuirate& gzardia, tanquam re ſignata, zuuerſt hen ſey. Argumenta decidendi. b IDerwie dem allem/ iſt in dieſem Fall zu⸗ ſchlieſſen/ das der Raht zu L vermoͤg des angezogenen 5 Articuls des Vertrags nicht allein in der Stadt vnnd Landtwehr/ tan- quaminie ſignata, die Vbelthaͤter zuſtraf⸗ fen beſugt/ Sondern moͤge auch ſolche uriſ diction vnnd Halßgericht auſſerhalb der Stadt vnd Landtwehr exerci en. Dann der Raht hat fuͤr ſich viel mehr vnnd ſterckere fundamenta vnd Rechtsgruͤnde/ die jr Mei⸗ nung beſtettigen. b Erſtlich iſt in offt angeregtem Vertrag klerlich diſponirt, daß ſich die von L. hin⸗ furter enthalten ſollen zuſtrafſen/ was auſſer⸗ halb der Stadt vnnd Landtwehr geſchicht/ darauß nothwendig folgen muß/ das jhnen muß Frey ſein zuſtraffen/ was jnnerhalb der Stadt vñ Landwehr geſchicht/ e 3n Peea cõ- 62 Dy, Ioach. Mynſing. luriſconſ. German. 12 t'ariorum. Poſito tenim vno contrario rum ineſſe alterum ſtatim ſubmoueri ne- ceſſe eſt arg. l. qui aceuſare ſſde accuſa.&! vlt. f. de calum. Et vno prohibito, alia videntur conceſſa& permiſſa, Lcommod, ſimeé ſf. de lib. & poft hum.l. vlt ſ. fol. matrimon.! cum dotem. de iudic. l. cum prætor. l.maritus. de procur. Faci- unt huc pro confirmatione verba int anſ- actione vniuerſaliter poſita, dum ibi dici- tur, was ſie dieſelbigen Zweyer Meilwegs von der Stadt betretten/ ꝛc Ex qaibus ver- bis irrefragabiliter fequitur L. non tan- tam in re ſignata, ſed etiam intra locum vel foſſata poſſe capere malcfactores, pro 13 Pter dictionem †(vbicunque) vniuerſali- tec poſtam, quæ comprchendit calus non expreſſos etiam maiores, lecundum laſon. couſil 96. Dominus loanues. lib 3.& couf. ra⸗ per doétum. lib. a. Tiraq. in tradi, de retract fol, mnihi) 493. num 12. de dictione vbig,& Barba. in rep. c. Raynutius. num 8. de teſtam. 11 Zum andern/ wirdt das Wort/ in der Stadt in der Landtwehr/ nach gemeiner Art der Sprach offtmals fuͤr/ jnnerhalb/ gebraucht/ Alſo in der Rinckmawer. Sicut etiam in la- 14 rina lingua vocula la t omnino aur pro- prie eiuſdem fignificationis eſt, arque di- ctio, Intra. vt ſcribit Gelli, libr 2. noct. Atti. cap..& probat tex, in leg. i.§. ſi intra. Verſ. quod diximus. ſf. de fucceſß edi.& declarat Bartol in! Gallus. G. ille caſas. ſf de lib.& poithum.& T. iraq. A. iract. de retract. G.⁊.2loſgez. uu. 74. Illamq; ad. iectonem ad ſimplicem præpoſitioné fa- ctam eſſe teſtarur Alcia. ſingulariter, in 4. ℳ quis ſic dixerit. ſf de. S. Romau. conſil 576. nu. in ſpecie dicit: St exſtet dictio I N. vt puta, in ciuicate, tum latiſſime eam eſſe inter- pretandam, maxime cum plurimas habe- at ſignifi cationes, vt merirto iuxta ſubie- ctam matetiam ſit tacienda interpretatio. Quaxpropter Senatus L. intentio omnino recipienda eſt, qua retenta diſpoſitio ple- num ſortitur effectum. Er maxime, cum 13 hic ſimuas fin conceſſione& bencficlis„in quibus contra concedentẽ latiſima fitin terpretatio, vlt. ff de conſli. pr.0 ſi quando GC. de bo. vacd li. io. c. cum dilectus de don. Ec. olim. dey.§. Præterea quéadmodũ alias id, ꝙ eſt 16 intra †oonfines, limitatio cedit. I iater eos. Fde acq rer dom! hatronus.§. Semprouio. ſf de 17(93. Iea e diuerio† limiratum deber ce- dere ipſi limiti, prælertim cum diuerſo iure cenſeri non poſſint nec debeant. le.I. Fde vſur. Terminus eriam reſtringit& moderatur terminu m leos fin. reg. Zum dritten nimpt das medium conclu- dendi ſein Natur von beyden Exrtemis vnd regulirt ſich darnach. C umitaque in inſtra. mérotrantactionis exttenthæc ves ba. n der Stadt vnnd Landtwehr/& fic verificati ſint primi termini durch die Landtwehr/& per vltimum, ſcilicet, ciuitaté, etramũ de mediis nihil ſit expreſſum, neque appatc⸗ at aliquid de his diſpoſirum-tamen illa in. termedia loca videntur verificata& con. ſtat ipſa eiuſdem iuris eſſe cenſenda. Qui mediaf præſumuntur eſſe eiuſdem natu. ræ cõditionis& qualitatis, cuius ſunt præ. cedenria& ſequentia, arg l. ſub conditione de hered inſt.&l. exiſtimo. de V. O. Et ſic poſi. tum in medio ad præcedentia& ſequentia efertur, arg.l.talus ſcriptura. in pn. de leg.i. Ad idem facit, quod notat Bart. in! Celſiu.n.27 H. de eſucap. Plura congetit Alciat. in tradk. à- Ppraſumnt. 20. 22 praſ. vbi docet, quod pioba. tis † extremiratibus& medium ꝓbetur&i 9 idem dicit couſil. 187 2.18 116. 2. Facit ctiam, quod volaittex inc, ſecundo requirisan prin. dt appcda. Ybihabetur, quodilla, quæluntin medio, ſæpe ad principium& ad finem te- feruntur. Et fac not per Bart in d Cesſius num. 21.vbi dicitur: Quod ad probandam longi temporis præſtationem lufficit probare continuas temporis extremitates, quibus probatis medietas præſumitur,& ſic per extremum probatur medium ſæundam Fe- lynum in e. inter dilectos. u. 12. Ae fide inſtrum.& Burt. conſi 7 uum 2. Dieweil dann nun die er⸗ trema geſtanden worden/ ſo muß auch noth⸗ wendig das me ſiam erfolgen/& pet conſe. quens gleich wie dem Naht in der Stadtvnd in der Landtwehr jhre delinq enten vnnd Feindt zuuerfolgen nachgeben/ alſo mogen ſie auch die Vbeltheter jnnerhalb der Stadt vnd Landtwehr angreiſfen/ vnd einziehen. Zum vierdten referirn ſich die von Luͤne⸗ burg dieſes Puneten halben auff die Gewiſſen vnd conſcientias tran ſigentium, vnd deren/ ſo dabey geweſen/ Erſt autem vera †conſci- 19 eutia illa dicacur, quæ ſumitur ex fonte le- gum, quæ procedanta Deo. Inde Baldus dicebat in caun. clerici. de vita&y hono. cleri. quod conſcientia legis vincit conſcienti- am hominis, quæ dicitur abuſiua, quando non habet pro ſe leges. Nihilominusta- men illa ipſa conſeientia t plurimum ope- ²1 ratur,& quidem tantundem, quanrum conſenlus, i de ea conſter, iuxta Auæ in!. ſi quis mibi hona.§. iuſſum. M. de acquir. hered. allegat optimum textum, qui bene probat in Nouel. 7uo. opor. Epi H. non autem altas col.- Zum fuͤnfften allegitt der Raht zu L 5 6 . A— 2. — 77⸗⸗ †½ denur, guodig a. lrpe ad principium Lau 31 Mtur. Er ac a er èutudlt Krxa: Quodadptodant t oeu præſtanonem Ltct 8 auustemporü ertremitt e. ds med etus præſamat.. nam prodatut medum,ſ Br, a mcer dakckn.anr N A 631 2 Diewendamt iot griunden wordm ſomf h aſcentnstrah 11 contrah ennt. l. fin. C. de euict. Reſponl. Iuris, Decad. XVI.Reſponſ.lI. che actus iuriſdictionales„ welche ſie vber den Vertrag innerhalb der Landwehr exer⸗ cirt haben. Darauß denn abermals vermut⸗ lich/ daß die von Luͤneburg nicht allein in re ſignata, ſondern auch intra locum& totum diſtrictum delinquentes gefenglich anneh⸗ men. Vnd nach Luͤneburgiſchem Stadtrecht 22 ſtraffen moͤgen. Poſſeſſio enim iuriſdictio- nis adprehenditur& adquiritur, ſi vnicus actus Iuriſdictionis exerceatur, puta ſi co- gnoſcatur de caula eriminali, animo&in- tentione ſom der iendi iſta iuriſdictione Vvniuerſaliter, 2o 2 capit. 2. de capel. Monach. quem refers& ſeguitur Ferra. in for. lib. adt, con- Ffells. verbo plenam& oimnimodam. n. 10. Zum ſechſten vnnd letzten erbieten ſich die von Luͤneburg mit beyder Fuͤrſten Hertzog Heinrichs vnd Hertzog Wilhelms eigẽ ſchrei⸗ ben klerlich darzu thun/ das es damals bey jhr F. G. die obangezeigte meinung gehabt habe. 13 At conſtat t priuaras ſcripruras piurimum conferre, quo ad dominii& iuriſdictionis probationem: cum illa probentur etiam pet indicia. l. iudicia.& ibi Bald& Salyc. C. de rei vend. gloſs. Bald, C&; Salyc. in! proprieras. C. de probat. Auß obgeſatzte Rechtsgruͤnde achte ich endtlich dahin zuſchlieſſen ſein/ daß der Buch⸗ ſtab des angezogenen Vertrags in 16. Articul mehr fuͤr den Rath zu Luͤneburg/ dann pro lIlluſt iſſimo Principe Wühelmo ſey/ durch welche Rechtsgruͤnde auch die Obiectiones hieroben pro Illuſtriſmo geſetzt/ faſt alle di⸗ luirt vnd abgelehnet werden koͤnnen. Denn daß erſtlich pro illaſtriſhmo fuͤrge⸗ wendt/ als ob die Wort in der Stadt vnnd Landtwehr tantum pro re ſignata zuuerſte⸗ hen/ kan mit einem Wort widerlegt werden/ nimirum quod non probat hoc eſſe, quod ab hoc contingit abefſe, /neque tales. ibi Bal 24 C'alüu Da. C. de probat. Præterea Tres illa ſi- gnata includit, quicquid intra circum fe- rentiam contiuetur, arg.! æde ſacra.§. i. ſf. de Vber diß kan die præpoſitio In/ den Ver⸗ ſtand haben/ wie prs illuſtriſſimo fuͤrgegebe wirdt/ ſo hat es aber auch bißweilen den Ver⸗ ſtandt/ den der Raht anzeucht/ darumb gibt vnd nimpt ſolch argument nichts/ niſi alce- rutram partem alia iuuent. So viel die andere argumenta betrifft/ ſeind dieſelbige ſo geringſchetzig/ vr non indigean: longa ſolutione. Dann die angezogene pri⸗ uilegia vnd Vertraͤg an S. F. G. Hohen vnd andern Gerichten S. G. gar nichts nemen/ allein daß ſie dem Raht ein concurrentem& fingalarem quandam,& ad certos caſus 63 reſtrictam iuriſdictionem einreumen. So haben auch die die actus mit S. F. G niche zu diſpuriren, ſintemal S. F. G. wegen hohen Obrigkeit als der Landesfuͤrſt/ derſelben be⸗ fugt ſein/ weil ſie den Rahr haben præuenirer. Vnnd thun wol ſolche actus etwas pro Illu- ſtriſt ordinaria iuriſdictione es aber dieſel⸗ be ohne Streit/ aber wider des Raht angema⸗ ſte Gerechtigkeit thun ſie nichts/ üquidem per illam conceſſionem Ducum L. factam Senatui vel ciuirati non videtur, nec præ. ſLumitur ſublata iuriſdictio abi pſis Princi- pibus concedentibus, led eam vtriq; com- petere conſtat, per text. in c. Aadum. de præben. in.& eit tex. in 1. 1. C. de oſf. præfect. vrb. vbi di- cit Bartolper illum tex. quod licer † alicui tri- 23 buatur iuriſdictio, non ex hoc videtur de- rogatum iuriſdictioni iudicis ordinarii, er- iamſi per verba taxatiua ſimpliciter alicui iudici iuriſdictio concedatur, vt dicit Bal. in l..de offhc. conſ&late Rom. d. con„ſ. 393. refert plene& ſequitur Deti. conſz5. Daß vierdt vnd letzt argument iſt gleicher geſtalt ſchwach/ dann ob gleich S. F. G. die Vogtey in vnd auſſerhalb Labgeloͤſt/ ſo folger doch darauß nicht/ daß der Raht vermoͤg ſol⸗ cher abloͤſung nun mehr der Straff nit befugt ſein ſol/ Sintemal die priuilegia jhnen mehr/ als vor hundert Jaren zuuor/ vnd ehe jnen die BVogtey verſetzt iſt/ geben worden/ wie ſie auch im Buchſtaben lauten/ vnd der Vertrag mit Burgermeiſter vnd Raht iſt aufſgericht/ vnd der Vogtey nit gedacht/ darumb koͤnnen auch die priuilegia oder Vertraͤg auff die Vogtey keines wegs gezogen/ oder referirt werden/ cũ neq́; in priuilegiis, neq; in rranſactione de Aduoc. quicquam ſit cogitatum. Vnndauß dieſem allem iſt concludenter zuſagen/ daß Illuſtr. Princeps L. deſſen Orts da die von Leine kuͤntliche Landtwehrẽ/ laut des Vertrags/ die verſchriebene Gerechtig⸗ keit in exercẽdis actibus iuriſdictionalibus etiam intra vallum& foſſata zuhaltè ſchul⸗ dig ſey. Decet enim conceſſum a Principe beneficium eſſe manſurum, c. decet. de R. I. Nec quod ob gratiam alicui cõceditur, 6 2. 4. 2 in eius diſpendium eſt retorquendum c. quod 05 gratiam. eo tit. Etalias beneficia Principis iuuari non decipi oportet. lin commodato.& l. ſicut. ff. commod. Secunda Quaſtio. O dann dißfall dem Nahegehuͤhrethab⸗ den Fuͤrſtlichen Vogt/ wegen des Exceß/ auff der Luͤner wieſen/ do der Fuͤrſt dem Raht 2 44 keiner kentlichẽ Landewehr geſtendig zugreif⸗ fen vnd gefenglich einzuſetzen/ oder nit: Oenn hat es jne gebuͤret Krafft des Vertrags/ koͤn⸗ nen ſie zu keinem Abtrag verpflichtet ſeyn/ wo nicht/ ſeind ſie dem Fuͤrſten Abtrag zumache ſchuldig. Quod ad hunciuris atticulum at- tinet, tamerf fla quæſtio in ſuo ſtatu Prin- cipali nõ tam iuris quam facti quæſtio eſſe videatur, ad quam iuriſconſutti reſponde- re minime tenentur, leum quem temere.§.. Mdeiud. Eſt enim coniccturalis ſtatus, an iſtud antiquum vallum, velfofſara fit vera guardia ad tuitionem ipſius ciuitatis L. perrinens:& ſic per teſtes hoc ꝓbari de- bet velperinſtrumenta, quoniam tamen 28exf facto ius oritur, vulg. ſex plagis H in Aiuo capitolino. ff. adl. Aquil.& incidit ſtatus qua- lIitatis, vtra partium meliora iuris funda- menta habeat: Idcirco non erit ſuperua- Laneum vtriuſque partis rationes& pro- bationes diſcutere& ponderare. Et prima Adẽ facie ꝓ Senatu L. videtur fie eſſe pro- nuntiandum, ꝓpter hasporiſſimũ cauſſas. Dann Erſtlich vermeint die Stadt L. jhr intent, als ſolten ſie hinter Luno auch ein Landtwehr haben/ damit zuerweiſen/ daß Hertzog Bernhart/ vnnd Hertzog Heinrich Anno 1392. ſie jhre Staͤdte begnadet haben/ daß ſie mo gen jhre Staͤdt mit Landtwehren graͤben/ vnd ſchlecht Beumen befeſten/ wann Ihnen das eben iſt/ allein daß ſte anderer Leut willen darzuhaben/ deren der Grundwere/ da ſie ſich alſo befeſten wollen ꝛc. Darauff haben ſie jrẽ Vorgeben nach) die Landtwehr gerings vmb hre Stadt hero gemacht/ vnd ſonderlich aauch hinder Luno. b Eua hacallegatione priuilegiorũ videtur omnino fundata inrentio Ciuitatis L. ⸗ Quia de validitate dictorum priuile giorũ non videtur vlla ratione dubirand, quin potius verbaeorum diligenter perſorutã- 29 da ſunt. Quia verba conceſſionis ſeu pri- uilegii attend debent,«. accepimus. c. porro, ibi Da. depriuileg. Cumque hoc caſu verba priuilegii videantur generalia, ideo etiam generaliter ſunt intelligenda, 715 generali- ter. ſf. delegat, præſtan cum multis ſimilibus. Et vetba priuilegii †nunꝗᷓ ita ſunt inte p̃tãda vt ipſi priuilegiato priuilegiũ ſit inutile aut nociuũ, Ang. in l. Diuus in yi V. de mil. teſt. alleg. Iquod fauore. C. delegib. Et hoc vel maxime in 3 1 Principis cõceſſione fobtiner, cuius bene- ficiũ benignã& largiſſimam habere debet interpᷣtationẽ, c. cum ailectus, vbi pulere Innoc. 30 de donat. l. bemeticii. Le R. Iil nec auias, vbi Bavta! C. de emantipi li2aſeleganter il MM de couſt pr. Dn. Ioach. Mynſing. Iuriſconſ. German. Et quoniam Principis liberalitas l. ſancimus. S. zerta. C. de donat. Vnde valde ap. poſite 2b Imperatore dictum eſt i⸗! fin. C depræp agent, in reb'lib. z. Abſurdum à te. merarium eſſe, ſ quis forte P rincipum be. nef cia velit aſtuta interpretatione con. trahere& reſtringere in ſtrictam& an u. ſtam aliquam iaterpretationem. Cum ea extenſiua non autem reſtrictiua cfe de. beat, iuxta, AI.z de conſtit. princip. Zum andern wendin die von L. fuͤr/ das der Benachbarken vber Menſchen gedencken herbrachte Meinung ſage vnd Geruͤchte ſey daß dieſe Landtwehr je vnd allwege jrgeweſen, welches dann ein ſtarcke vermuttung fuͤr den Naht zu Luͤneburg iſt. Nam indubitati lutis eſt, limires † communi reputatione cir- cumcolentium vicinorum probari poſfe, text. eit not in l. i.§.I. ſf. de prob. vbi colligitut æſtimationem circumcollentium mulctũ attendi in rebus huiuſmodi. Et dicit Bald. conſ.5. par.]. huiuſmodi vicinos eoeſſe aptiores teſtes inhac materia, quo ſint ſimpliciores& ruſtici: quia non niſi de his deponunt, quæ lubicdea ſunt oculis ipſo- rum, tanquam ſuper huiuſmodi locis ſem- peraſtantium. Etidem Hala. dicit conſil. 46. par.j. in huiuſmodi factis, vulgieircumco- lentis opinionem haberi fpro iure alleg. 33 Vnlo. iura.l.cum de lanicnis.. aſinam ſf de= fun. 2 inſtr. l. liberorum de leg. 3. Et quod forma fac, communis opinio in huiuſmodi rebusan- tiquis plenã fidem faciat, Dd. paſſim tra- dunt, præcipue in proprietatis. Coa. de probat. vbi Bald. Aug.& Salyc. Hinc etiam Floria. dicit, in Linfinaltbus f.h. regun. prout eumre- fert Monta. in traci. de F. c. 69. quod in his, in quibus initii memoria non exſiſtit, ſteſtes deponerent, quod tales fines ita feerint obſeruati, tunc facerent plenam proba- tionem, per l. l. f.de aq. plu. arc. Hæc igitar videtur ſuficiens p̃ſumtio, ſi non plena probatio pro L. ciuitate, quod vicini circumcolentes dictum locum die Landtwehre/ ab antiquo ſempꝑ habuerint, tenuerint, reputarint, acnominariat pu- blice& palam pro vallis ac foſſaris ad ciui- tatem L. pertinentibus, Tertio videtur di- 11 11 non eſt conitringendaf pen. C. de don. imt. vir O vx 32 ctus locus ad Senatum pertinere eciamer eo, quod ipf L. huc vſque eum continuo poſſederint, iuriſdictionem ibidem ſemp exercuerint: per qᷓ̃ manifeſte conſtat iſtud vallum ad ciuitatẽ ſpectare, ſicut ꝓbaturesx S. ſqwis igitur. in Nouell qui. mo nat. eſſic. ſui. per ue 1c. R4l conſ.9,. 2. Aocet, Ciuitates † eſſe 48 inm ut 8 nzamſterhanat r.in haiufmodi ka b1 ien ds opinionem haben p 1 1 afa.Lan tmuni ſhr hr r.Lleruran T k n amansopinio in huium ffis us hlenihdem hacuu 1* b nt pr xuipue is(npriaui lA, G Suhr. Hnc rn 8 ,A2lHaa0te m A de Ws u ad..9 4 3 adamun memoria dodc 1 un „onerent, quod ule it ein eutg ms „atarint, acn- not. dt. i 248 1 5 ullo c Pe . 1nt unpe 1 i 8e huc viqdc 3 mt. 40dipbL n dioelg Sel at,* Gicho.1 katth ſedetie 9 mntel Vn rcuenn am: dcn b 4 in poſſeſſone& proprietate villarum& aliorum locorum a quibus percipiunt fru- ctus. Et dicit idem Bal in c. cum cauſſam. de pro- bat.per exercitium iuriſdictionis& redi- tus fines antiquos probari, eorumque poſ- feſſionem, alle. c fi. de ofſic. Archid.& e. licet, de robat. Quarto etiam hoc facit pro Senatu, cum iſtud vallum die Landtwehr iuxta ciui- tatẽ& diſtrictum eius contineatur,& tui- tionem territorii eſſe, aut antiquitus fuiſſe conſtet, præſumitur eſſe de natura& con- ditione reliquarum foſſatarum citcum 37 iacentiumequia tomnia quæ ſunt intra ter- ritorium, prælumuntur ad tuitionem ciui- tatis facta, niſi probentur exemta, argu- mento c. omnes haſilicæ. 16. 9.7.& lal.§. cum vr. bem. f. de vffc praf vr. Monsan. deßaib. c. O6,„. 2. Et ſic Scnatus videtur pro ſe habere iu- ris præſumtionem. Eo enim ipſo, quod cõ- ſtat illam tuitionem eſſe vel fuiſſe retractis tẽporibus ein Landtwehr(id quod ipſemet illaſtriſſimus non diffitetur) prælumitur ad ciues L. ſpectare, ſicut reliquæ tres ad coſdem pertinent, idq; propter earum cõ- nexitatem. Et huc non parum facit, quod vniuerſaliter fortis ſit præſumtio ex p̃teri- toin præſens,& quod olim ita fuit præfu- mitur& hodie ira eſſe, niſi probetur amiſ- ſum l teſtem. in fi ſf. qe teſtib, Et ex qualitati- bus, quæ præceſſerunt, præſumtione con- rinuatiua in præſens præiumitur, vt dicit Baliiul. ex perſõna.&! ſiue poßlidetis. C. deprob. Archid cinprimis 2—. I. nd ob ſehon der Hertzog dagegen fuͤrwen⸗ den will/ das ſolche Landtwehr hinder Luno jnen keines weges zuſtendig/ derwegen als ſie bey Vnmuͤndigen Jaren Hertzog Otto- nis Sohn) ein Landtwehr allda zumachen ſich vnterſtanden/ hetten ſie dieſelbige als S. F. G. zum Regiment kommen/ widerumb lie⸗ gen laſen. So ſaget doch der Raht darauff/ daß ſolche Landtwehr lange Zeit zuuor vndehr Hertzog H geborn/ geweſen ſey/ ltem daß ſie die beyde T huͤrn/ ſo bey der Landtwehr geſtanden/ nicht auß zwang/ ſonder Freywillig auß erheblichen Vrſachen(dauon im notfall guten Bericht zu thun ſey) mit guttem Raht abgebrochen/ vnd ſey alß ein Stuͤck des bgni vnd Wahrzeichen der Landtwehr des Orts/ abkommen/ aber gleichwol die Landtwehr vnd res ſignatamit jhren qualitaribus wie der Augenſchein vnnd continuirte poſſeſſion außweiſen/ demnach nachmahls des Rahts intentio dermaſſen tun dirt erſcheinet/ daß ſie billich vnnd Recht Reſponſ. luris Decad. XIV. Reſponl.II.— 2 54 gethan/ in dem ſie den Fuͤrſtlichen Vogt auff der Luͤner wieſen angreiffen/ vnnd gefenglich einziehen laſſen. Aber diß vnnd dergleichen Argument/ vn⸗ geachtet achte/ halte vnd ſchlieſſe Ich/ daß der Raht zu L dißfalls keines weges befugt gewe⸗ ſen/ den Fuͤrſtlichen Bogt von wegen des Ex⸗ ceß/ auff der Luͤner wieſen begangen/ gefeng⸗ lich anzunehmen/ viel weniger aber ſich der o⸗ mnimodæ iuriſdiction zwiſchen den Landt⸗ wehren/ durchauß anzumaſſen/ mit auffhe⸗ bung todten Coͤrper vnd dergleichen. Dann Erſtlich/ ſo iſt das gantze Landt vnd Hertzogthumb L. ſampt allen Zugehoͤrungem nichts außgeſchloſſen/ der Hertzog zu L. ge⸗ hort auchj hnen pleno iare zu inmaſſen ſie ſolch Landt vber etlichehundert Jahr von Keyſern vnnd dem Heiligen Reich in Lehen vnd Gewehrſchafft empfangen gehabt/ ge⸗ noſſen/ gebraucht/ auch bißhero geruͤiglichen beſeſſen. Nun kan nicht vermeinet werden/ ſondern der Raht zu L. muß es inuitis denti- bus bekennen/ daß der ſtreittig Ort/ die Luͤ⸗ ner wieſen genandt/ ſampt der Alten angema⸗ ſten Landtwehr/ in des Hertzog Landen gele⸗ gen/ vnnd nichts anders als limites ſeyn luĩ principatus. Derhalben dieſelben dem Her⸗ tzogen ohn alles Mittel pleno iure al⸗ lein zugehoͤrig/ vnnd vnterworffen/ S. F. G. auch ſich der Hohen vnd Niedern Gericht bil⸗ lich allein deſſen Orts/ anmaſſen/ biß ſo lang das Gegentheil einige ſpecialem exemtio- nem docirt, vnd genug ſam darthut. Totus enim Ducatus L. pleno iure per- tiner ad Illuſtriſſimum Principem& ſem- per peitinuit ad ſuos maiores, quoniam habuerunt& adhuc habent Duces L. aob Im ꝑio Romano at iſta loca litigioſa, vallũ, foſſata&c. Die Landtwehr vnnd Luͤner wie⸗ ſen/ ſta ſunt in Ducatu L, Ergo vtile do- minium habet iſtarum terrarum& loco- rum vniuerſalem etiam iuriſdictionem ibidem ſolus præfatus Princeps exercet ſamto argumento atoto ad partem. Nam in roto ſunt quælibet eius partes, ęloſ& DD. in c. ſi iligenti. de præſcript. vbi Panormit. poſt Hoſt. dicit, quod hac ratione com- muniter Domiani temporales fundent ſu- am iuriſdictionem, quo ad res ſitas in ſuo territorio, ſiue intra terminos ſuæ terræ ſalcem quo ad iuriſdictionem, non autem quo ad dominium rerum particularium, de quo Chaſſa. in onſuet. Burg§. 2. Rubr. i. nu- mer. duodecimo.& Socin: confil. 39.& conſil. 106. ibr. primo. Eff 3 ——— —— 3 — 66 Dn loach. Mynſing. luriſconſ. German. Furs Ander iſt dieſe vermutung pro Du- benefaciamusiliſed etſe lege. 8. conſaluin fr 44 der ſtreitt igen alten Landtwehr/& intra eam 38 omnes f fuperiotatis& eminentiæ actus exercere conſacuerit, iuriſdictionem er- iam ſolus ibidem exercuerit: qui certe a- ctus dominium& poſſeſſionem probant, d H.ſi quis. in Nouell. quib. moq.. nat. eflic. ſui. Cũ igitut ex hoc tundamento manifeſte con- ſtet Illuſtriſſ. Dominum Principem eſſe verum,& plenum dominum,& ad ipſum ſolum ſpectare illud vallum: ex neceſſitate infertur, Senatum nihiliuris ſibi in eo vé- 39 dicare poſſe, Duo †.n. nõ poſſunt eiuſdem rei in vniuerſum eſſe Domini, aut ſimul& ſemel eirca vnam perſonam exercete iu- riſdictionem. Hocenim nec lex, nec na- tura recipit, vt quod tu habes, ego habe- atn, 1.. S. ex contrario-ſf. de acquir. poſſ. ſi vt cer- to. H. ſi auobus ſf. com. Et eum conſtat rem eſſe meam, ſimul eonſtabit tuam non eſſe, leg. Pomponius.& ſed& is F. de procurat. Ex quibus infertur, quod Senatus Luneb. nihil iuris aut iuriſdictionis, vel habuit vel habere potuerit ad iſtud vallum, vel intraeum lo- cum, proindequc ſi quæ iura ibidemexer- cuiſſet,(prout in officiali exercuit) non in ſuo ſed in alienoterritorio iniuſte vſurpaſ- ſet. Tertio eonſſtat,& liquido apparet, pra- tum Lunẽle; die Luͤner Wieſen/ imo omnia iſta loca ibidẽ prope& intra vallum iſtud comprehenſa eſſe Ducis Luneburg. ſibi- quse in prædictis locis nihil iuris compete- re. Relinquitur ergo, quod etiam iſtud val- lum eodem iure canſeri debeat. Cauſſa e 4o nim cauſſæ eſt etiam cauſla caufſati./ εν ti coudictio. ſeſicert. pet. Et res, quæ in alio cõ- tineturcum omnibus iuis contentis con- tinefi cenſetur. Aliber homo ff. de acq. rer. domm. Zum vierdten/ wann gleich gewiß were/ daß die Alte Landtwehr der Stadt zuſtendig vnnd Ihr gebuͤrete/ vermoͤg der priu legien vnd ge⸗ 41 gebenen Freyheiten/ daſelbſt jnnerhalb der TLandtwehr jhre Feinde zuuerfolgen/ vnnd ge⸗ fenglich anzunemen/ welches ſie doch ſchwer⸗ lich werden mit beſtandt darthun/ vnnd erwei⸗ ſen kuͤnnen/ So iſt dannoch der Raht meines rrachtens keines weges befugt geweſen/ den Fuͤrſtlichen Vogt wegen des Exceß gefeng⸗ lich zugreiffen/ quia non † poteſt quis vti benefcio vel priuilegio cõtra illum, a quo illud habuit Lamiciſiimos,§. fin. F. de excuſ. b tram eſt, in ge⸗ neraliſe mone non intelligi perſonam lo. quentis, 1 inquiſi: io& ibi gl. Cyn.& Sahc. Cod. de ſolut.& l.i.vbi Baldnu⸗ F. ae Senator.& Ban. inl. lmercedem§. vlt u. 1. derit nupt.& Card. Ruin. conſdl. S9 Juüper his, quæ propomuntur-lib.n mines,tamen nonteneorcontra meipſum defendere, vt per Salyc. in d./ inquiſitio. in fin. C. de ſolut. Panorm. Atc petitio. nu. a. de iureiur.& BSald. in acuriſtimi. C. dedeicom: quoque ſcxi. bit, quod promittens auxilium contrao- mnem pecionam, intelligitur vniuertali. ter, ſed ſe exce pto, idque placet Bertach. in rrali. Ae Cabel par. 7.n. 26. Priuilegium f enim 44 generale non extenditur ad verifiwiliter nò cogita. Veniens&c. Ouinta Vallis de iure- iur. Et in fdubio non enlumiturge ne 45 ghigere ius ſuum ſibi competens. Neque vero obſtat quod Sart. in dl, amiciſſimos 5ff deexcu tradit, non prohiberi quem vti pri- vilsgio contra alium tertium, ſed tantum contra eum, a quo priuilegiam,& bencn- cium habebat. Quia ad hoc reſpondetur, priuilegium illud reſtringendum eſſe ad pe-ſonas extraneas tantumt eas autem ve- riſimiliter non includi ad quas habet Prin- Ceps concedens priuilegium certam quã- dam affectionem tanquam ad proprias: Cuiuſmodi ſunt officiales. q maxme ſunt coniunct ipf Principi. VI ergo ipſemet 48 tar. not. in? poit mortem.§. vlt ſf. de bon poſf cõx. tab. E& tradu Oec. conſ.2 54. col. 2. in prin Cum ſumma æquitas ſuadeat, vr benefacienti Princeps vigore priuilegii capi a Senatu non poffet: ita nec ceius Conſliarii aut 46 officiales, quorunm iniuriam illatam pro- pulſare acpen ne b 1eem defendete cim a. „rumen non encorcodt an dere vry ahx. iud lun a las u Ie zeutn m44 2l4 mi C.4efamgi nod p omittens amrilon O n pe onam, intelligisut nd b 1, as Hnaleg n ale non ericnditurad N cid uomübi wufen 1 obn qvod 2et. V a adit nonprohinengt 7 contmahom tenius, 1 „aeiailegiem Müc acum 17⁰0 nriuilee S hübeder BBaatdorn ß pnde vi. Hinc etiam in!. quisquis. C adl. Iul. maieſt. dicitur, t quod conſiliarii& officiales pars corporis Princip's eſſe cenſcantur. Quin- 47 to contra ſenatum iniuſte vſurpantem o- mnimodã iuriſdictioné, intra vallum& foſ- ſatum facit, Daß ſie ſich zwiſchen der halb der Landtwehr vñ Statt/ mehr Gerechtigkeit an⸗ maſſen/ dann jhnen von Rechtswegen/ vnnd Krafft habenden Priulegien gebuͤhret/ dann ſie auſſerhalb der Statt nichts zuſtraffen/ al⸗ lein das/ wann niemandt binnen der Statto⸗ der oder Landwehr hat ſtraͤfflich gehandelt/ vnnd entkompt/ den moͤgen ſie dhne vrlaub vnnd remiſſion auff zwey Meil Weges in der Landtwehr becraͤfftigen! in jhre Statt holen/ vnd dann nach Stattrecht ſtraffen/ ſonſt ge⸗ buͤtzrt jhnen Krafft der Priuilegen/ vnd des Vertrags nicht zu ſtraffen/ oder weiter Ge⸗ rechtigkeit ſich anzumaſſen/ in denen Fellen/ die kein Straff auff ſich tragen. Darauß dann folget/ dz ſie ſich mit Vnfug angemaſſet haben deß Manns/ vnd jhn in die Statt gebracht/ den das Wetter auff der hohen Straſſen nach Wienebuͤttel werts todt geſchlagen Item den jenigen/ welche in der Elbenaw/ auſſerhalb der Statt ertruncken ſeyn/ ſolche vnd dergleichen Faͤlle/ koͤnnen jhnen nicht ge⸗ buͤhren/ weil ſie wieder ſub peiuileg oram o⸗ der trãlactionis dupoſitione begriffen ſeyn/ ſondern jhnen nuhr in etlichen gewiſſen Faͤl⸗ len zu ſtraffen/ vnnd uri d ctionem zu exer- 4 8 ciren geguͤnnet. lIdeo tlimitata caufſa pri- uilegintacit, quominus priuilegium extra limites ſuos poſfit extendi ęloſſ. not. inc. cum ordinem, quam ibidem ad hoc notat Felin. de reſcript. Facit vulgata regula, quod limi⸗ tata cauſſa limitatum producat effectum l.in agris ſ de acquir. rer. Iom., Quam regulam extollit Felyn. in d. c.cum o: dimem.&c. ceteru, de reſcript.& Iaſ-in l. Aęe tum Geminiano C. de trauſalt. Et cum hoc priulegium invertis caſibus verificari poſſit non debet vniuer- 459 ſaliter operari, Quia exemtus † certis ar- ticulis debet in alus eſſe ſubiectus e. ſi Papa. circa in. de Priuil. Et quia priuilegiatus non gtur ab 4 . git abeſſe, vulg. uque uatales,&t. Et oppo- debet excedere metas priuilegii. vt Gemi- nianustradit, inc. i. de priuil. q uem vna cum aliis refert Albert. Srun conſ.:5.nu. 9. in conſ. feua Hier wieder thun die gezogene wiedrige Rechtsgruͤnde/ ſo oben in ationibus dubi- taudi pro ſenatu Luneb. geſetzt gar nichts. b Reſponſluris. Decad XIV. Reſp. II. 67 pulſare& vlciſci poteſt, atq; adeo tenetur arg. l. tongrvit. ff. de off. præſid. perinde ac ſi ipſemet iibi eſſet illara, argum eorum quæ tradit Alber. inl, i. verbo ad defendendum.(. Dann Erſtlich thut nichts als were der Statt Luͤneburg von den Hertzogen durch jhre er⸗ langte pria legien ſolchs nachgelaſſen wor⸗ den jhre Statt rings vmbher zu befeſtigen. Darumb ſey auch die alte Landtwehr hinder Luno jhnen zuſtaͤndig. Dann darauff gabt man dieſe gruͤndtliche Antwort/ daß wann ſie ſolchs auß den priallegie koͤndten docien, ſo wuͤrden ſie billich dabey gelaſſen vnd geſchuͤ⸗ tet. Diewel aber das priuilegium dißfals nit klar/dcirco contra L facienda eſt hoc ca- ſu interpretatio iuxta Panorm. in d.c. petitio. ae iureiur. Sintemal die P iullegia vnd Frey⸗ heiten/ dieſe Art vnd Eygenſchafft haben/ daß ſie ſtricti juris vnnd eingezogens oder eigens Rechtens ſindt. Darumb was in denſelbigen nicht außtruͤcklich befunden/ das alles wirdt pro omiſſo gehalten. Weil dann in deren von Luͤneburg erlangtem riullego von der Luͤ⸗ nerx Wieſen in ſpecie nichts gedacht/ ſo wirdt auch ſolches dermaſſen geachtet/ als hette man jhnen daſelbſt wiſſentlich keine Landtwehr vff⸗ zurichten/ vnd alda udictioné zu xerci- ren geſtatten wolten. Omnes t emim immu⸗ nitares, omnes exemtiones unrſtricti iu- ris,& non extenduntur vltra res nomina- tas. c. cum perſonæ. de prinileg. lib. 6. Otradit Iaſon. inl. ſi ſic ſtipulatus. ſf. de. O. Erideo omiſſa in eis, etiam pro omit ſis habentur. 1. quicquid aſtringendæ eo tit. Quare iſta priuilegia& immunitates tantum diſponunt, quantum loquuntut& non plus, ſecundum Bal. inl.ieſtamenta nonil. ro. in f. C. de teſtam. Bar. in! quo tonſtitutuun. per illum textum. ſfrde milit. ieſt. Quod ergongn dicunt verba priailegiorem, nec nos di- cere debemus. Sicutu in ſtatutis dicimus, vt tadit Bal. inl. omnes populi. ff. de iuft.& iur. El illum. O. de collat. per text, inl. ſeruum,& non dixit prator ſfde acquir herel. Sed pofiro, quod vecba Priuilegii in hoe clara efſent, tamen non ſtatim ſequeretur illam ip am antiquam foſſatam(die alte Landtwehr) eſſe ciunatis,& ad eam pecta- 75 51 re, ab eaque conſtructam fuiſſe. Squidem ea veriſimilius eſt;valla ad diſtermnandũ territorium, vel Ducatum L. aut certe ad tuitionem& defenſionem totius regionis & prouinciæ L. coaſtructum eſſe. Noni- g tur probat hoc eſſe, quod ab hoccontin- ſitum ſequents poleſt ſubſiſtere abiq; an- tecedenti. Et quando t conſequens non eſt de neceſſitate antecedentis, tunc nun- quã præſuppoſito antecedẽti ſequitur cõ- ſequens, qodarineiio Potoſt eſſe,& 4 ——. ——————— 8 2 u— 4 1 68 b Dn. loach. Mynſ Iuriſconſ. German. non eſſe ſecundum Bald in l.quamuis. C. defi- decomm.& not. in l. 2. f. de iur:/ſa. um. iud&l. il- lud. de acq. poff b Quod tecudo loco iactitatur a ſenatu de 33 fama anriqua, hooſane negatur, ideo præ- ciſe probandum eſt, quia t fama ſola fuſpi- cione& incerto autore prouenit. Panorm. 5 4 conſ4.lib. I. Non etiam quælibec t fama eſt ſufficiens ad inducendum& probandum iuriſdictionem& dom mium. Dec. couſ-4 28. Et ideo dici ſolet, quod fama vel vox pu- Plica, per ſe ſola, quando non eſt vehemẽés, non ſuafficit ad proòbationem, vtnot. Bavto. & ibi Alex. in apoſt.! de minore. G. tormenta. ſ. de quaſt. Breuiter ergo ad hanc ſecundam obiectionem reſponderi poteſt: tamet ſi a- lias regulariter verum ſit, quod perteſtes 35 antiqui † fines iuriſdictionis probari poſ- 5 fint, tamen illud non proce dere, f quando teſtes de auditu originem habuiſfent ab v- no autore, quia eis non eſſet eredendum, vt habetur inc. licet ex quadam, in&l. verbi ab vno, ext. de teſtib.& per Barbat. inc. ex literin d probat. Idem quando teſtes non nomina- rent in ſpecie a quibus audiuiſſent, ſecund. Aym. Ctau. de autiq. de poſ ⁊. par. inſſect. viſo de fama. n. 1.. Tertium argumentum de continvata Poſſeſſione& exercitio iuriſdictionis, vno verbo difſoluitur, ſimpliciter hoe negãdo, Cum contrarium verius appareat nimirũ, quod Ifluſtrimi Princi pes ſemper illa lo- capofſederint, in ibiq; iuriſdictionales a- ctus exercuerint. Cum autem, vt ſupra di- ctum eſt, duo eandem rem ſimul poffidere nequeãt, ſe ꝗtur ſenatũ excludi ab illa,&c. Nec obſtat, quod quarto loco obiectum eſtin effectu præſumi ita ordinatum& cõ- ſtructum eſſe vallum& foſſatam hinder der L.a Ciuitate L. ad eamq; pertinere, ex quo ibidem adparent ſᷣigna einer altẽ Landwehr iuxta l. Titio. ũ. pen. de ꝰ. O.&l. ex hac ſcriptura, dedonat. Montan. de finib c. 5 injn. Hæc enim arguendi ſeries male volligi- 7 tur. Vallaf enim& foſſatæ(vt ante quoque dicqtum eſt) non ſolam reſpectu ciuitatum, verum etiam ad tuirionem& defenßonẽ totius alicuius Ducatus& regni eriguntur. Et ſic hæ qualitares& conditiones, tam i- Pümer territorio vel Ducatui, quam ciui- atib. conueniunt. Darumb ſie auch com- muni vocabulo Landwehr genennet werden. Quapropter vallum, de quo in præſenti calu controuertitur, non poteſt ad ciuita. tem Luneb. coarctari, eiq; duntaxat attri- bui, Nam de genere ad ſpeciem, nihil eſt conſequens. Bar. in 12.§. Aoli. Ae vi hon. rapt. Perinde enim hoc eſt atgomentaii, ſi quis hocmodo a' guat. Hiccit vallum volgo ein Landtwehr. Eago iſtud vallum adciuitatem pertinet,c ſi quisdicat: eſt animal, ergoeſt aſinus. Niüi igitur clare& concludenter probet ſenatus, Daß ſie die ſtreittige Landt⸗ wehr gebawet/ vndjhnen zugehoͤrig/ nihila. ne ciopitulabitur afferta prælumtio iuris, nimitum ex quo conſtet, iſtam foſſatam fuiſſe olim ein Tandtwehr. Ergo intelligiuur & præſumitur eſſe Ciuitatis L. Quia vbii 5s qualitas aliqua eſt fundamentum intenti⸗ onis, non ſufficit illam qualitatem proba. re præſumtionem, ſedita habere præciſe, & in indiurduo probandum eſt. Et ſumitur hæc infallibilis doctrina ex coniunctione duarum legum, nempe! ſifilius, ſ. de probal. G I.Titia. ſf. ſolut. matrim. Per quas leges palam eſt, quodlicet filia t de iure præſumatur el. 9 ſein poteſtate patris, niſi ipſa probet con- 4 trarium, attamen ſi pater † de dote, i- liæ experiri velit, tenetur duo proba. re, videlicet eam conſentire& cam in ſacris eſſe patris, ſic& in caſu modo li- cet vallum adiacens, vel proximum ci- uitati L. præſumatur ad ciuitatem pertine. re& forraſſis etiam a ciuitate ſic exſtructũ⸗ Attamen quia iſtud eſt fundam entumin- tentionis ſenatus,& illud ipſum vallum ad tuitionem totius territor ii ſiue prouinciæ conſtrui potuit, idcirco nominatimiſtam qualitatem probari oportet; nec ſufficit vulgaris iſta& incerta iuris prælumtto. Vnd ſeviel auch von der andern Frag. TERTO QVASTIA. M Vhn folget die dritte Frag/ ob der Nath mit jren in der beyliegenden Verzeichnuͤß angezogene vnd dergleichen actib. ein ſolchge⸗ ruͤhmbte omnimodam iuriſdictionem dar⸗ thun vnd bekraͤfftigen koͤnne: Dieſe Frag/ ob ſiewol keinen ſonderlichen Zweiffel hat/ ſo leſt ſie ſich dannoch anſehen/ als koͤnne der Rath eine ſolche omnimodam iurildictionem wol docirn, vnnd beweiſen. Quia iuriſdictio f probatur per teſtes et iã ſingulares, videlicet, ſi vnus deponat de vnoiuriſdictionis acta,& alter de alio actu, iuxta Baliin l.:. C. de teſtibus. vnde Lanſa, iurep c. quoniam contra. num. 39. de probat. voluit, Quod ſi vnus teſtis dicat, tale caſtrum habere merum imperiume&interrogatus, reſpondcat, ſcu e, quia viderit illius lociof- ficialem feciſſe decapitare vnum in tali lo- cor& alius teſtis dicat, quod viduin vdt oco 5. 54 6) n eſfe patris, ic& m— 6 rallam adiacens, vel uL rxſematur ad ciuiunt ug ſottufsenam aciuiutcic M wau ſenatus, Killed pum 4 onen totiusterrito i bue O. eu potwit, idcito ronin hatem proban oportt 4 argita Kincerta jarus 29p ſewutath ron de anden! 3 Reſponſ. Iuris Decad. XIV. Reſponl. 11. 5 officialem ſuſpendere feciſſe,&c. Exeo- rum enim depoſitionibus reſultabit pro- batio, per Innoc: in c. qualiter de accuſat.& Al- 62 probari rper furcarum erectionem vel de- linquentium capturam,& per citationem factam in tali loco. Quia vnum iuriſdictio- nis actam exercens, in omnibus alus iuriſ- dictionem acquitit. Vtſi quis cognoſcat de vna cauſſa criminali, vel ſi excõmuni- cet, velaliquid faciat, quod ad iuriſdicti- onem pertineat, dummodo intendat vti inte ſuo, quo ad iurifdictionem vniuerſa- 63 jiter: Qwaftintendeet † vnum actum, in ciuilibus tantum cauffis vti iure ſuo, non per hoc acquire etur in criminalibus. arg. l. vlte. f quemaamodum ſer. amit. c. auditis,&c. ₰ℳ 74 9 aum olim. de præſcript. Et ita conelu um fa- it in dec ſe Tholoſas. Idem eiam videtur te- mer. 10.& Paul. de Caſtr. in l. reflitata. ff. ad Trebel. Aber dieſer vnd anderer Rechtsgruͤnden vngeachtet/ iſt clar vnd wahr/ daß die von L. durch jre angezogene actus 1ueildictionales, jhnen keine ommmodam iuridictionem zwiſchen der Statt/ vnnd den Landtwehren ahnmaſſen koͤnnen/ uxta ea, quæ not. Bartol. in l. I.§. ſi quis hoc interaii Ff. de itin actuque priu. Quem ſequnirai Panormitan. conſil.iu- mer. 3,lib 2. vbi ſi quis colligendi pedagia ius habens vult doce e, ſe præioripſiſſe, quia probauit, quod ſol tus eſt colligere de talibus rebus, quod in illis tantum quæ- ſiuit, in quibus adparet ſolitum eſſe colli- gere. b Acd etiam ſubdit in præſcribenda iuriſ- dictione, probata quafi poſſeſſione t eerti 4 actus in illo tantum actu præſcriberet non 4 91 1KIsIlIAlft r pem L. pertinent& ſpectant iure vtilis do- in aliis: Secus eſſet, tvbi haberet, concel- ſionéab illo qui céõcedendi ius habert, quia 5 Honéab illo qui cõcedend shaber, quia non ſolũ ſiin vno actu iuriſdictione vtete- tur, eã in omnib. acquireret, ſed retineret, prout etiam voluit Alb. Brun d. conſ 34: nu* mer 4. Adidem faciunt not. per Coru. conſi. 66 142.in pr.& conſi. 333. num. 46 116. 1. vbi ha- betuc, quod probato vno actu f iuriſdi- ſctionis, non reſultabit alia poſſeſſionis iu- riſdictionis probatio, quam reſpicit ille actaus. Hine etiam Panormitan. in c. cum præſcriprionis interruptio in certis capi- tulis facta, alio vniuerſaliter poffidente iu- riſdictionem, non operetur effectum ſu- um reſpectuiuriſdictionis vniuerſalis, ſed ſolum reſpectu illorum capitulorum in auditis. numero. de præſcription. dicit, quod quæſtio. —— 4 quibus facta fuit: Quia exercitium † in 8 1 2 3* 5 vno articulo ad totam iuriſdictionem non 4 beris. Brun. conſilio.n. s. vbiſubdir, Enes Xtenditur; alio vniuerſaliter pofäden- te, ſed tantum præſcribitur, quantum pofſidetur. c. cum contingat. de decim, d. 1.2.§. ſi quis hoc interdicto.& ibi Bart. f de itin. actu- que priu& per Felin. in dict. c. cum audlitis,& Aiexand conſil. 120. lib 4. G& per Pariſ. con ſilio v7.Vol..— Adidem adduci poſſunt ea, quæ conge- rit Socin. con ſilio 1g7. numero ²28. lib. z. vLi ira- Ausnghno,ç, Quodiuriſdiciionis præſcriptio f alle. 6* gari non poffiit, niſi contra illos contra quos proceſſum exſtitit,& reſpectu loci, in quo proceſſum fuit, ied non ad diuer- ſam iuriſdiſctionis Ipeciem, per text. in. c. cùm audatis.& c. cum olim.& ibi per Ioann. Vnde ſecundum Geminiau. conſilio 45. numerò 6. in acquißtis † ex conluetudi- ce non quæitur, niſi tantum ille ackus, qui exerceretur. Et ſic ille, qui ex præſcri- ptione inſtitutionem acqr fiuit, non in- telligitur deſtitutionem acquiſuiſſe: quia pfæicriptio ſine poſſeſſione non proce- dit. ſiue poſeſtõne de regulis iuris. Ideo dicitur; tantum præſcriptũ, quan- tum poſſeſſam. ö Non obſtant contrariæ dec ſiones ſu- pra adductæ, quia breuiter reſp õdetur, e- aàs procedere& vetas efſe, vbi ius com- mune non fundat intentionem alterius per cxercitium certi atticuli, quia tunc probaretur vniuetſalis iuriſdictionis poſ- ſeſio. Secus autem eſt, vbi locus ada- lium pertinet, ſicut hie in præ ſenti caſu i- ſta loCa omnia ad IIluſtrimaum Princi- minii: quia tunc poſſeſſio non producere- tur ad alios articulos, præ ertim in priui- legiis non comprehens, d. c. audilis,& d. c. cum olim. vbi patet, quod iura Epiſcopalia exercens ſolũ præſcribit in illis, quæ exer- cuit, vt not. gliin. inc dilectus de praben. lib. 6. Et ſic de poſefſone vnius articuli ada- los referendum non erit, A. c. cum contingat. & per Bar. in d.l. I.. ſ quis hoc interdiclo. Et per hæc breuiter expeita ſit etiam tertia RESPONSVM III. i Exſecutio ſententis, quod remediu iuris impedirs poßit..“ 2 Decretum indicis iuſtum præſumit,& ex iuſta cauſſis interpoſitum, Appellatione ſublata an adhuc ſuperſit nullitas. A cum habert. 4. Per querelam falſi. nimirum qñ ex falſis inſtrumẽtis vel teſtimoniis lata Nullum quod eſt, confirmari nequit(¼. 7 Confſirmatio non valet, vbi confirmatum eſt nul- lum. Exceptio nullitatis an impediat exſecutionem. Exeeptio nullitatis quid ab attione diſterat. & * 4 0 Dn. Ioach. Mynſing⸗ furiſconſ. German. lei quærebat ff. de re iud Grli.C aand nuae non ett uueß5. Wann nuhn in gegenwertigem Falldem Herrn Graffen beyde iuris benetzcia appel. 1 Shat der Wolgeborn Herꝛ Her? L. Graff lationis& nullitaris außtruͤcklich abgeſchla, zu E. Herꝛ zu N. vnd M ꝛc. von eine Vr⸗ gen/ vnnd keiner hebliche Vrſachen ad op. theil den 26.lan dieſes 82. Jahrs an dem Fuͤrſt⸗ lichen P. Hoffgericht zu alten S.ʒwiſchen jh⸗ ren G. vnd derſelbigen Creditorn vnnd Buͤr⸗ gen/ eroͤffnet/ Inhalt eines derwegen auffge⸗ richten lnſtruments an das Hochloͤblich K. Cammergericht appellirt. Demnach aber be⸗ ruͤhrte Sach an hochermeltem Kaͤyſ Caͤmerg. weder per viam appellationis, noch nulli- tatis angenommen werden wil/ ſondern vff die derwegen einkommene drey vnderſchiedtliche Supplicationes allweg rundt abſchlaͤgige de- creta erfolgt/ iſt die Frag/ weß jhre G ſich diß⸗ fals ferner zuverhalten/ welche auff das aller kuͤrtzeſt zueroͤrtern/ weiß ein jeder der nicht er⸗ fahrn/ daß die Volnſtreckungen der Vrtheil von Vndergerichten außgeſprochen allein durch fuͤnff remedia iuris pflegen auſſgehal⸗ ten zu werden/ 1. Per appellationẽ ſiue pro- uocationem ad maiorem magiſtratum, a diffinitina ſententia, ab interlocutoria, 7.1. E toto tit. ſ&ν. de appellat. 1. 2. ff. de appes., re- cip. vel non. c ſaper æo.&c. P⸗ ſtoralis. de æppellat. Ragrauamine extraiudiciali 1.§ /õlent. ff. quando appell ſit.2. Per reſtitutionem in in- tegeum, propter ætatem, vel abſentiam, Velex generali clauſula, Si qua iuſta cauſſa, Kc. intra quadr ieanium. l. cum e& minores. C ſaduerſ.rem iud.l. Iteun ſi qui Reip gauſſa.&l!. Fed& ſiper Pratorens. G. quotiens per abſentiam. verſe ltem inquit Prætor. fex quib. cauſus maio- res.&l. vlt. C. etemp. ininteg eſt. 3. Per ſu p- plicationem aduerſus ſententiam eorum a quib. appellare non licet propter eminẽ- tiam: intra decem dies ad impediendam Exlecutionem: velintra biennium ad re- uocäãdam exſecutionem. 71. Fde off præfect. Praætor.9.1. C. eod. e l. ſi quis aquerſus. C. de Precib. Imp. oſfer Hanc Reuiſionem hodie vocant, c.&x literis. de in integ. reſt. quæ aduerſus iudi- cem Cameræ Imperialis& aſſeſſores intra annuma tempote latæ ſententiæ, ſecun- dumOrdinationis tenorem iit.5. partg. lo- dicitur ſententia. /. 1. C. Hex facſ. inſtrum. idg intra 20. annos. l. querela. C. ad l. Corn. de falſ.4. qui agnitis ff. de except. c. cum venerabilts. eod. tit. S. Per viam nullitatis tam agendo quã ex- cipiendo intra 30. annos.! ſiſe non obtulit.§. condemnatum. ſtde re iual lſiexpreßim Srde app. tinendam reſtiturionem in integrum auß den Schrifften dieſer Sachen halben heraus gelangt zuuermercken/ neben demes bedang, lich dieſen Weg an die Handt zu nemien Quz. doqaidem reſtitutio in integrum nommi. quitatis vel nullitatis ſententiæ querelam, ſed erroris proprii veniæ petitionem, vel partis victricis circumuen tionem cötiner, adco quidem, vrpetens reſtitutionem di. catur ſentenriam ratam habere, vel appro. bare,& quod valeat præfupponere, quiaſi nulla eſſet, reſtitutio neceſſaria non torct. 7. Præfcli. F. de minor. l. cum minor. ſ rem rat. hab. id.& toto tit C. in quib. cauſas in inteor. reſt. nonett nece. Deſſen zu geſchweigen/ daß reſtitutioné in integrũ zu begeren, wie auß vor vnd nachgehendem zuvernemmen veel zu ſpat/ die dan gleicher geſtalt nitin Camers ob defectâ iurildictionis, ſonder bey dẽ Vnder⸗ richt er zu ſuchen/ auch Kouiſio morib. Ger. maniæ& vigore Pragmaricarum fandio- num allein in den Vrtheiln an dem Kay Cam⸗ mergericht eroͤffnet ſtatt findet/ vnnd ich nicht dafuͤr halte/ dz wolgedachter Graff angeregte Vrtheil falſt arguirn wolle/ ſo laͤſt es ſich an⸗ ſehen als objre G. ſich derſelbigen mit beſtaͤd/ ferner nicht wiederſetzen koͤndten/ vnd ſolches vmb ſoviel deſtoweniger/ dieweil vielbemelte Vrtheil auff meram& ſim plicem exiecuti- onem, itemq;confirmationem priotis ſen- tentiæ 7. Febr. Anno 76. latæ, quæ tranſiuit in rem iudicatam, dirigitt. Quando enim Pronuntiatio maxime in puncto exſecuti. onisſolum illudidem grauamen continet, quod in prima continebatur, necnouum infert, non poteſtab ea a ppellari. c. quoad conſultationem de ſent.& reiud.& ibi Canoniſ. Gec.& Ioan. Anad tit. de exſecut, ſent. S. pen. veiſ. fod ſecundum eum. A nę.l. cum exceptione. S. hec autem. ſf. quod met. cauſ.& Ruin. conſ. 78. colu. I. vol. 5. Daher auch ſonder zweiffel dieſe verba poſterioris ſentenriæ in ſachen gebettener exſecution. Item, weil befunden daß den? Febr. Anno 76. wieder den Beclagten einge⸗ meiner Abſchied eroͤffnet/ welcher ſeine Krafft erreicht fꝛe. So wuͤrd es dabey nachmaln gelaſ⸗ ſen/ ꝛc. die abſchlaͤgige decteta auffgebette⸗ ne Appellation Proceß vervrſacht/ wie in glei⸗ chem dann in beruͤhrtem Vrtheil ferner geſett ob die ſolutiones oder translationes ſolten b bewieſen . 1* A 1 r. düs ſenn LTrume 4„ h Lem 1 Wo 21 4 Tref ree r. 2 Deſſe ags mtegr zuega a Aden zarana a vnnachaet . NeS 4* 471 005,4 6 4 3 . lacher geſatntn n 1.⸗. * 1 4 1O ar Iimn. enlat 4ℳ 2 36 1 4 A A nn auch Reuhot Ke . tr A te Dragmasen 1 e 1 lanm de Irtheinadt h zenchtcrͤffnet ſiatt intu ſ r darr dzwelzedachte Cn . A. p 44. V 3 längmtnwolle ſolt 5e Asedſre G ſich derſchion im 4 1 II mtwuderſese kondtn r 86 * ſerut deſtoweniger dir . 6. Mdarſmeram& mplich 8 ao confrmationem ts 4. Arrig Lu 21¹ * 2 adicztam, dingift. untiatio maximeta puns„ p didem gracam 9 ¹ 5— l dlofanm ul Ain wrim Coh “ 1 10 bel 4„* 4„ 4 4b e42 d noa poteltab e 4. 17 9 1 4 A 2 1 al 4 1 127* ked Anno 6.1217,G ₰ 1 ebaen tinebator, ³.* 4 4 a4k 4 4„„f. b„iua.0 1 8 41411 ² 1. 2 7„ 9 700 724* eer⁵ 4. 2 443 4 4*ʃ*⁴. V Huwmer r 4 anda A,8,, W ud* 1 36.G 3 1 a dſenda oſ bewieſen ſeyn/ dieſerſeits eingewandte Nich⸗ tigkeiten/ dz nemblichdieſelbe abſc; leg tima Cauflæ cognitione, auch zuvor vund ehe die angemaſte C lagen jhre pbermeſſige Foͤrderug wie recht/ liquidirt/ vnd deßhalbẽ vo allen thei⸗ len gnugſame Information eingenommen/ publieirt/ nicht wenig verhinderlich geweſen/ Cum eriam alias abique cauſſæ expreffio- ne., decretum tiudicis iuſtum præſumatur, &ex iu ſti 8 C 4 uſſis 1 n terpoſi d am.7. Herennius. § Geia,f. de cuifi.2ab es parteih.Aeprobat.! M⸗ numißio per liclores. ſf. de mauu. vind. e vbig 5 PD. Spec. intit. de eéi.& vend.§. Wedicendi. verſ.C breuiter. Bal.é. iun gentium. S. quod fere. Gleichwohl damit den acis nechſtvorge⸗ hender Inſtantien zu bewehren/ daß vor oder in Eroffaung beyder Vrtheil dermaſſen be ſchwerliche Maͤngel vnd Gebrechen vnderge⸗ lauffen/ daß ſie von Rechtswegen verpfligtig vnd verbindig zu achten vnd halten mochten/ die zugleich vnd miteinander in einem Proceß nachmals per viam nullitatis meines Ver⸗ hoffens zu impugnieren ſen. Vndd ſich die Wiederpart vnd angemaſte Principal Claͤger auff ſolchen Fall dagegen anfenglichs nichts behelffen/ daß beyde en tentiæ nuhnmehr in rem iudicatam ergan⸗ gen Dann obwohl apud iuris interprctes ſehr geſtritten/ vtruma ppellatione deſertæ, nullitas etiam concidat, ſo inclinirè doch die Recht vnnd deren Lehrer mehrertheils dahin/ 3 Quandoquidem appellatio †⁴& nullicas di- uerſa& ſeparata funt iuris remedia, vno ſublato aliud adhuc ſupereſſe.. inter ceteros. b dere iud.& ibi Canoniſt.! Diuus. ſf. de teſt. mil. l.ſ vnus.. ante omnia f.de ſeruit. vrb prædio. quod cũ primis in poſſefforio de nullitate remo- ta appellatione dici poteſt. vtlate And. Gaul. Pradl. obſelib. f. obſöiz5. u.4. 506. Hinc ego Cent. 2. oſ. 77. dictam contentionem diſtin- ctione inter nullitatem incidenter propo- ſitam,& nullitatem principaliter in iudi- cium deductam, concilio, ita vt priore caſu deſerta appellatione, nullitatem(quæ ceo reſpectu dicitur in appellationis ventre claudi) quoq́; euaneſcere ſtatuat, velutac- ceſſoriam& incidenter propoſitam, perl. cum priucipalis. ſde reg. iur.&c. acceſporium, Lod 3 tit. Poſteriore non item. Nihil enim tum obſtat, quominus in alio& nouo iudicio nullitas intra triginta annos tam agendo, quã excipiẽdo principaliter poſfit deduci. Vt ſupra in couſ. Decad. 2. zéſponſ. I7 nu.. 14. G 15.¢. 4.50/.05.& 64. Itens cent. 5. 6/. 91. 92. vbi breuibus doceo. Quemadmodum Reſponſ Iuris. Decad XIV. Reſp. II. 71 in cauſſis nullitarum in iudicio Cameræ procedi debeat,& coram quo iudice nul- litas Peragenda ſit,& quaamdiu duret. Quo breuitatis cauſſa merefero. Alſo vnnd glei. cher geſtalt jrrete zum andern nichts/ daß die erſt Vrtheil durch die Letzte confirmirtvnnd beſtettiget. Nam ludex confi mans actum cõfirmari nequit. c. 2uditus, de elect. Et conſir- matio non valer, vbicõfirmarum t eſtnal- 1 um. c. cum inter dilectos. verſ cuigitur vbi Can. max. Fel. de ſid iuſtr. DD. in l. adoptio. Nae adopt. vbip Oregula ponunr, lenrentiam nullam confirmastnon poſſe. Anchar. idem conſ. 332. Lusts dug nie Eben ſo wenig koͤndte zum drie⸗ ten auffangedeutten Fall dem Herrn Graffen meram exiec urionem gerichtet/ in ſonder⸗ licher Erwegug zu recht hey ſamlich verſchẽ/ quod nullitatis † exceptis impediat ekle- 6 cutionem ß non altiorem indaginem re- quirat, ſedex adis quæ notorium inducũt, (ſecundum Innot.& Al. inc per uar. de teſt. cum concord per eum adaud.) incontinenti probari poſſit, velexcipiens offerat ſe adprobatio- nem ſtatim faciendam. 7..§. condemmatum. Fdereiud.& ibid. Bar.!Jſi ferialis ſf de fer. I.1.C. de cxſccut. rei iud.&lif. C. ex fall. inſtr. Quod vſq; adeo procedit, vteinimodi exceptio nulliratis impediat exſecutionem etiam trium conformium ſententiarum, vt late Didac. Couarr. var. reſolut. lib. vni. ca 25. Et in co differt exceptio † nullitatis ab actone 7 principaliter prapoſita, quæ non impedit exſecutionem, ſecundum Wurmoſer. itt. de appell. cap. 41. lib. j. Pract. forenſ, ohſſeruat.& Gail. Pract. bſ.lib. 1. oſ. 113,z2.2. Gz. Gobf24. n.7. In exceptione autem& arbitrio grauati eſttam excipiendo, quã agendo deduce- re nullitatem f.1. C. quomodo& quando iudex. 1.. C quando prouoc. non eſt neceſſ& ibi Barto.& Gail. Pract. obſlib. 1 b,,127.n. 5. G 7. modo cauſ- ſæ nullitatum non in genere, ſed in ſpecie, vt in propoſito omnes& ſinguli cõtractus vſurarii creditorum&fideiuſſorum, dedu- cantur,& in ſupplicatione vt inſtrumento nullitatis nominatim exprimãtur, ad quas iudex in decernenda citatione diligenter animaduertere debet. iux. o. vt debitor. de ap- pel.& Gail. d. loco. n.9.& ſimul agens vel exci- piens de nullitate proceſſus vel ſententiæ meminerit in cauſſis, quæ ſui natura non ſunt appellabiles ad Cameram vtpote cri- minalib.& ſpiritualib. vitra punctum nulli- tatis nihil deuolui ad Cameram, ſed abſo- 1 nallum, mhilagit: uia quod nullum eſ, 4 Dec, poit Panuor. 7. I. de confirin. uttli velinutili. nachtheilig ſeyn/ daß die letzere Vrihelonff 72 luto puncto nullitatis canſſas principales vigore ordinationis parte. tit 24. ad ordi rarium iudicem vt in iis ite& legtime a- gat,pocedat& iudicet, remittendas eiſe. Ceterũexceptione nullitatis obie cta nec probata, ſi poſtea probationes emergant, licebit eandem inualiditatem per formu- lam actionis alio iudicio perſe qui, per vot. Bar. in!1. C. quando prouoc. non eit neceſß. Quin- etiam replicando nullitas obiici poteſt, Jicundi Bal in! ſuus. C. de repud. hered. 1. 2. C. de reſc Vẽd.&lex emto. S. ſi quis zirginẽ. C. de act. emt. Dirweil aber bey mir ſehr zweiffelhafftig/ ob dergleichen nullitates, dardurch der Pro⸗ teß vnd beyde Vrtheil nechſtvorgehender In⸗ ſtantz vmbzuſtoſſen/ in vorigen vnderſchiedli⸗ chen Acten vnnd Vrtheiln fuͤrgeloffen/ vnnd gleichwol daneben ſo wol auß dem Beſcheidt den 14.8 e ptemb. Anno 31 ergangen/ Als deß Herrn Graffen eygnen ſchrifftlichen Erelaͤ⸗ rungen ſoviel zuvernemmen/ daß ſich jre G. der Solenniteten legirimi procetlus ſelbſt gut⸗ willig begeben/ vnnd in einen ſchleinigen Auß⸗ trag Rechtens/ de ſimplici& ᷣlano bewil⸗ liget/ auch die letzte Supplic ation principali- tet auff null:tatem dirigirt albereit alhie ab⸗ geſchlagen/ Sotrag ich die Fuͤrſorg/ wann nach der Handt die Nullitet contra ex ecuti- nem excipiẽdo(welches beynahe der ſicherſt weg) fuͤrgewandt/ aber derſelbig nicht de⸗ ferirt/(Cum iudex ſi præſumat exceprionẽ nullitatis malitioſe cauſſa differendæ exſe eutionis opponi, poſſit ex officio eiuſmo- di exceptionem reiicere, etiamſ ſit perẽ- Dn. Ioach. Myn. furiſc. Germ. Reſponſ.luris. Dec. XV. Reſp. VI. toria, eecundum Abh c. ſuptr. eo in fin. de appel. lat.& Zall in 1..§. condemnatum de reiud vnd dau 5 alhero d Cameram rechtmeſſ ger weiß in Icriptisn meis ob eruat. cent. 3. obſ. 9 cent. v. obſeru. 490 ap ellirt werden ſol/ da ſdie Sachen ſchwerlich an hoch rmeltẽ Cammer⸗ gericht anhengig zu machen/ vnd kan demnech nichts eygent ichs noch gruͤndtlichs diß Orts ſchlieſſen/ wie ich auch andn vielfaltig? Oblie⸗ gen vñ geſchafft halben die hieoben eingefuüprte Rechtsgruͤndt allem anleittungs weiß/ den ſa⸗ chenin ein od andern weg vninſondeꝛheit na zudencke/ auffwwz erſprißl che Mittel vnd Weg viel wolermelter Graff jrer G. euſſerſtẽ Nach⸗ theil vnd Schaden abwenden/ vnd deren zeit⸗ liche Wolfart/ Graͤffliche Ehr vnd Reputa⸗ tion erhaltẽ koͤndte/ alſo rumultuarie zuſam⸗ men gezogen/ der vngezweiffelten Zuverſicht/ es werd jhrer G. Aduoraten vnnd Nahtgeber/ den Sachen mit deſtoweniger Muͤhe wolrecht zu thun/ vnd die a ſſas nullitatum vrriuſq; tententiæ zu ſampt eines jeden der Glaubigen vbermeſſigen Foͤrderung/ vnnd wie einer vnnd der ander dieſelbige liquidiert/ oder zu liqni⸗ dieren vermeint/ ex actis in pecie zu deducirn wiſſen/ daneben dann auch in achtung zu habi dzex ſtylo Cameræ alle nahmen vnd zunah⸗ men der Glaͤubiger vnd Buͤrgen vor Außzie⸗ hung einiger Proceß in der Cantzeley deß Kaͤy. Cammergerichts inſonderheit zu exprimirn/ darauff dann hernach die Gebuͤhr/ wofern es fuͤr raht ſam al ngeſehen/ fernerzu ſupplicieren mit beſſern Grundt vnd Beſtandt furgenom⸗ men werden kan. b 1INDEX e &— S INDE X RERVI 4 12 72 ₰ 6.—= BORVM IN CONSILIORVM Dn.IOACHIMI naTR partem Secun am. timus numerus Decadem, Secundus reſponſa, Tertius. nu- 8 merum marginalem donotat. X aynnumjapinene wn gfwcrentum, G. iudicans contra eam praſumitur per en hes an uditare,&nimis ignorans eſe. 3,3.79. Amatrimonio nemo coerceri delet. i 3.109 ALſorrao aactemento debet ſieri cauſſz Cégsita. 11.3.12. Abdicatum ſemelredintegrare minime concetiti. ¹1.13. Abſolutionem beteus Aiuramento an&duan do*kaiendus, E num. 16. 11.z3.. Ad abſolutionem iuramenti, an han adueſa vocanda ſit, affirmatur, num. 131. 4 11.3.129. Abſolutionis à iuramento petende formula. 11.3.135. Acceſſorium corruit deſtructo principali. 11.3. Acceſſorium ſine principali non conſiſtit. 12. 4 114. Acceſſorium ſequitur naturam ſui printipalir. 12. 10.17. Actio perſonalis omni⸗ tolitur 5o. annorum Eraſeriptipne 13.2.435. Aclio ad ſupplementum lgitimæ& ius reſtementum di- cendi nullum cumulari non poſſunt quoniã hoc nul- itatem, actio ad fupplemenum vero validitatem te- Kamenti præſupponit. 12.5. 20. Akli perſonalis, quam creditor habet contra debitorem, an iure tanonico cum mala ſide& ſine titulo 30. anni: Actus in continenti ſubſecutus otenda&declarat volunta- preſarib atur. Diſtinguitur vt num. Hõ. 1233.7. Ackio pignoratitia aquando com) petat. 13.2.105. Actio cui datur, ei multo magi datur exceptio. 14. 4. 6. Actio pœnalis odioſa eſt, nec exigitur id 4uud intereſt. 14. 3. I1. Altio per libeli oblationem ſi utigioſa ita vt nihil innoua- ri queat. 13⸗ 3.; 9. Actio hypothecaria competit oeuhtars, ad proſequendum pignus ſihi oblatum eduer ſuu quemauns Helaſereu 13.2./79rf.. Acdtid quem de euicione tenet, eundem agentem npellite ex- cœptio. 14.4. 56. Ackioni pignoratitia an preſcribi poſit. 77. Altioni præſcriptis verbis, actioni ex vendito,& actioni h- thecariæ præſcribitur. 13.2. 5. fine Attione quis inutiliter experitur,cum actio nihil aliud ſit, quam ius perſequendi in iudicio do Jundſi ibi debeiur. 13.6.30. Ackionem habere minus eſt quam rem. 11.4 52. Actionis formula& nomen hodie non curatur, quinimo expreſsio actionis iam eſt ſuperuacua. 17. 4.129. Actianes, debita dicuntur eſſe in dominio noſtro adeo vt qui actionem habet rem ipſaun habere videatur. i4. 2. 20. Actiones tam actiue quam paſsiue tranſeunt ad heredes, ex- ceptis panalibus,& hoc demum adit bereditate. 43 6.27. Actor in terſerutinne non ex eo ius meriri idebet, quod poſ⸗ ſeſſor occupauit, ſed ex ſuo iure. 11. 6.5. Actus qui habet originem ex voluntate duorum, non tolli- tur ex vnius conſenſu. 14. 4. 54. celebratus ad quem qui non eſt citatus, nemini debet præiudicare. 13.8. 9. Actus agentium non debent operari yltra eorum intentio- nem.ʒ 13. 3. 129. Actus ſequentes cum eorum qualitatihu trabuntur ad pri- mos. 13. 3.155. Actus licet multi ſine tacito populi conſenſu nunquam ſunt operabiles ad inducendam conſuetudinem. 12.1. 14. Actus per ſe nullus, ſi cauſ, neun. dicitur de nouo factus. I1. 1. 118. Actus agentis non operatur vitra eius intentienem. 15.3.2 7. Actus certi quaſi poſſeſtionem probaus in eo tantum praſcri- bit, non in aliis. Fallit, nu. 6. 15.2.64. Actus is tantum qui exercetur in acquiſitu ex conſuetudine quæritur. b 15. 2. 69. Actus agentium operantur nrn intentionem eorum. 13. 2.171. Actus ſuperioritatis& eminentia 1mirium& poſſeſcion? Probare dicuntur. 11.2. 38. tem in actu præcedenti. 144.67. Actus duo vel plures in continenti facti, eodem die, eodem loco,& coram eiſdem teſtibus, videntur correſpectiui 22 ynus celebratus contemplatione altteriuus. 14. 4. 64, ex Actibus populi difformibus nulla legitima conſuetudo introduci poteſt, quoniam vnanimis populi conſenſus de- ſcht. 12. 1.19. Acquirenda facilius nneuenne quam acquiſita auferun- tur. 13.8. 7. Adire yel non adire hereiitaten eſt in facultate& volun- tate heredis. 13. 2.49. Adminiſtratio tutele ad nniuaſim patrimonium extendi- ur. 12.10.2 5. Adminiſtrationem rerum ſuanum liberam ingenuis homi- nibus adimere iniquiũ eſt, praſertim in teſtando. 14. 4. 8. AEdiſicatum aliqnid in alterius amulationem fiue iniuri- am, de iure non praſumitur. 11.2.7. AEdificatum poſt nuntiationenniſ ne ylla cauſſs cognitione demoliendum. 1I. 1. 86. AEqualitas ſucceſsionis ſeruanda eſt in materia ſimultaneæ inueſtituræ, non attenta gradus prærogatiua. 12. 6. 15. AFquipollentia ſunt; quæ eadem vel maiori ratione nitun- Iur. 14. 4.86. Ex æquipollentibus quid fiat, non refent. 77 Aleda ſine kaiken non debet punii. 11.7.10. — ——— ————— 5—— E t.— ä ͤͤͤͤ “ Annui reditus connumerantur inter immobilia. a Citatione appellaretur, num. 12. Index in Secundam partem Agnati ſi collectiue inueſtiantur:& ſimul ad ſucceßiönem vocentur, an ordine ſucceſſiuo& ſecundum gradus pra rogatiuam ſustedant. 6:3 Agnatio magis conſeruatur: ſi illa verba, de corpore nati, in- telligantur in infinitum. 14.10.7. Agnatio ſiue proximitas gradus non eſt vinculum iuris ſuc- cedendi quoad collaterales in feudo nec conſiderari debet, neg, etiam locum habet. 12.6.31. Agnatus vel heres ante petitam inueſtituram in feudo nihil iuris habet, præter ius ſuccedendi, quod ſine petitione inueſtituræ nihil operatur. 15.5.7. dAgnatus pximior vaſallo defuncto ſine liberis, ſolus admit- titur& præfertur remotiorib. in gradu agnatis. 12. 5. 5. Agri lex ſi nõ inueniatur, cſuetudo vicẽ legis tenet. 14.1. 16. Alendi liberos ſtudium,& in honore conſeruandi ablicare eſt contra bonos mores. 11. 5. 113. Alienari probibita in præiudicium filiorum, nec iuramen- to in eorum præiudicium alienari poſſunt. Etiamſi alie- natio ſiat cum titulo oneroſo, ibid. 11.3. 93. Alienatio feudi facta abſq, conſenſu domini non poteſt va- lere. 13. 2,168.(2.149. Alienatum non dicitur quod remanet penes alienantem. 3. Analogon perſe poſitũ, ſtat in ſuo excellenriori ſigniſicatu. 13.3. 55. Anima ſalutem nemo præſumitur parui pendere. 15.3. 68. Animus donandi non præſumitur. 13. 2.174. Antecedens qui vult, videtur velle conſequens. 13.3.60⁰. 11.6.31. Annuos reditus poßsidens vt ſatilationẽ euitet, neceſſe eſt, yt fint ſuper re immobili conſtituti, alias ſecus. 11.6.32. Annus centeſimus cſetur finis eſſe longæui hominis. 3.2.659. Antecedéte deſtructo ſequitur deſtructio conſequẽtis. 11.3. 427 Antichreſis quid? Piguus& Antichreſtica conuentio quid differant. 13.2.98. Antichreſis licita eſt, etiamſ fruttus excedant legitimũ mo- dum vſurarum. 13.2.17. Antichreſis quid ſit. 13.6.48. Antichreſis quid& qualis. 13.2.16. Antichreſtica conuentio eſt permißa, propter incertum fiu- cluum prouentum. 13.2. 99. Appellatio ob iuftum timorem omiſſa non nocet, eius, de- nunciatio, etſi legitime facta nõ ſit, dano non eſt. 12. 7. 2. Appellatio ab interlocutoria, quæ non habet vim ſententiæ definitiuæ, vel cuius grauamen in ſententia definitiua reparari poteſt in Camera non recipitur, mulio minus ſi 13.7.11. Approbare videt ur is, qui non improbat. 11.1.129. Approbatio contractus in dubio extenditur ad omnes eius appendices. 14. 2. 99. Approbatum ſemel, reprobari deinceps non poteſt. 14. 4. 100. Aqua pluuialis de cœlo cadens& ex imbre excreſcensé ſi ope- rea vicino inferiore manu facto ſuperiori noceat vel no- cere poßit, poteſt ſuperior aquæ pluuiæ arcendæ iudicio contra facientem tale epus experiri. 14.2.7. in Aquæ pluuiæ arcendæ actionem non veniunt, ſi qua opera aquæ mittendæ cauſſa publica auctoritate facta ſint. 14.1.1. Aquæ pluuiæ arcende actione nemo compelli poteſt, vt vici- no proſit, ſed ne noceat. 14.1.22. in Aquæ pluuiæ arcende iudicio non refert an nocuerit, ſed Juſſicit quod nocere poßit. Non refert itẽ quod talis aqua eum alia aqua mixta fuerit, nu. ũ. 14.2.6. Aquæ pluuia arcẽdæ actio cui cõpetat. Cui item aclio: De eo P ri aut clam. nu. 27.& cui tandẽ actio de damno infe- cto num. 286. 14.1.26. Aquæ pluuiæ arcendaæ actio ita demũ competit, ſi aqua yli. uia, vel quæ pluuia creſcit, noceat non naturaliter, ſed opere facto, haberq, toties locum, quoties manufacto ope. re agr aqua nocitura eſtznum 3. Quod quihus moli ſe. ri poßit, vide num. 1. 9.10. G 20. 1442. Aquam ex ſuperiori funde in meum inferiorem profluen- tem aggeribus reprimere, auertere& profundi mei yti. litate comprehendere& deriuare poſum. 14.23. Aquam pluuiam in ſuo retinere, vel ſuperfluentem ex vici- ni in ſuum deriuare quiliber poteſt: Dummodo id non animo nocendi vicino faciat. 14.121, Arbitri à partibus Velecti, an& per quem compelli poßint,n uper cauſſa recuſationis cognoſcant. 12. g.. Arbitrio nunquam præſcribitur. 13.2.)j. Argumentari à priuilegio vnius vrbis ad priuilegium alte. rius vrbis non licet. 33.109.(Z.. Argumenta ſuper exemplis exſtructa valde ruinoſa ſunt. n. Argumentu& coniecturis, non incertis ſed indubiis locu aeßft. 113. 2.34. Argumentum à pretio ad res emtas cum pacto retrouenden- ai, argumentari licet. 1z.3.7. Argumentum aà contrario ſenſu in iure fortißimum eſt cum dicatur mens legis, vei ſtatuti. 13.6. 16.(13.3.30. Argumentum ab Etymologia ſumptum de iure eſt validum. Argumentum de teſtabus ad ſcripturam valet. 13.3. 79. Argumentum ab exemplo valet. 13.3.108. dArgumentum ab inſolitis non valet. 133. g1. Articulis certis exemtus, in alis ſubiectus eſe debet.¹.2.49. Aſcendentes de iure cõmuni, cum fratribus ſororibuſq,, tori earumue liberis, ex vtrog, parente deſuncto conuunctiu, ad præmortui fili, vel filiæ hereditatem in capita vo- cantur, ſecus eſt de iure Saxonico, quo aſcendentes in allodialibus omnes collaterales excludunt. n.2. 12.1.1. Attentata vt reuocentur, neceſſe eſt appellationem fuiſſe in- inuatam iudici& parti, alias iudex& pars ſemper yoſ- ſunt de iure procedere in cauſſa, quando non habent no- titiã appellationis Gattentata ab ignorantibus appelu- tione non reuocantur. 12.73. Attentatum, quando aliquid eſt appellatione pendente in caſu vbi non licet appellare tunc non ligantur manus iu- Aici ante porrectam inhibitionem,& attentata valent ex quo lege permittente hunt, vnde non reuocantur ex priuilegio attentatorum. 12.7,. Authen. ſacramenta puberum,&c. quamuis, de pactis, an locũ habeant in donatione liberorum,& renuncialione. 11.3-17. B Aro vel comes qui promiſit militi ſuo feudum ſi non d- cit, Quod, an illa promiſaio valeat. 13.6.23. Bello de iure& Imp. auctoritate conceſſo, etiam, quæ in cã- ſequentiam neceſſario trahantur, ſunt permiſſia. 11. 2.6. Belli ſuſcipiendi auctoritas apud Imperatarẽ reſidet. 1.126 Bellum ex arbitrio moueri poteſt, quando quis mediata iu- ſtitia iuſtum conſequi nequit. 11.1.32. Beneficium primo loco à principe conceſſum debet perma- nere,& non tolli. 11. 5.120.(1ℳ3.2331 Bene fciũ principis largißimã habere debet interpretatiani- Beneſicium reſtitutionus in integrum datur captiuis, mai- ribus eæ minoribus. 17. 3. 24, Beneficium l.ſi vng, an& quando locum habeat in renun- tiatione hereditatis paterna aut materna. I1.3.86. Beneſicia principis iuuanda, non decipianda. 15. 2.27 in Beneſiciis pleniſime eſt facienda interpretatio. R. 14. 9.s in Beneficius contra concedentem latißima jit interpreta- tio. 15. 2. 116 b Bons eeeee Ar Nen e,s ne fannn 11 — muna uumi — 4ſoytna d unn n zant. 8 Aun d n aüts nas raln. A n etrut n ſalutſ 1Funas duen, ex IDu zanau au a 4 Teunrru fin, ni flis hmitan i rer, an ff ie ure§exanas, 25 duuda m dliterao cK, d. mi u aſe f 9u: inan auu& Alc uuer0 3 vnt& urs nctiat u cuſc, funii in urai opeluu Ca:mtctad euf n 4 anr aun n dana mem 1 2 A — 9n . mtau umν⁴ε i ru Ij ynlei 4% Lrtcun, n unun ltung n uhtcuum, G/ e uu r Ran Ae 1 1 nente jant, mie „ r AEA b n Aru An, F. 211 e iur. Aera, » E. um b 6* teſtare poſiit, num l. 12.4.9. Bona ex fructibus feudi emtta Burgenſatica ſunt. 12.10. 3. Bona ſua priuatus quilibet donare, legare, aut alienare po- teſt. 8 12.. 13. Bona fides in 30. vel 0. annorum præſcriptione de iure ciui- li non requiritur. 13. 5.17. Bonad lege vel ſtatuto delata alicui ab eo, ne ad piam cauſ- ſam quidem legari poſſunt, multo minus alii. 1½. 4. 60. Bona fſides in præſcribente immunitatem collectarum, eſt neceſſaria. 15. 1.74. Bona ex ſucceſcionibus(vulgo Erbgelt dicta) ſi dies ſolurio- nis nondum venerit, proximus heredibus ab inteſtato de- feruntur. 14. 4.57. Bona feudalia iure Saxonico non deuoluuntur ſeu tranſ- mittuntur, de fratre ad fratrem, vel de agnats ad agna- tum, niſi virtute ſimultauea inueſtiture. 12.6. 9. ſuper Bonis alienis nemo recte condit teſtamentum: Sicut nec pignori dari poteſt res aliena, nu zäã. 13. 733. Bonus moribus quæ coniraria ſunt, iuriſiurandi religione nõ firmantur. 11.3. 57. C Apituli fatum eatenus valet, quatenus Bpiſcopus c- probatur ratumg, habet. 117. 6. 7. Capitulum Bpiſcopo præmorienti in temporialibus& ſbiri- tualibus generaliter ſuccedit. 13.§. 12. Capituluin ſede vacante eandem habet poteſtatem quam ipſe Epiſcopus. 1 3.. Caſtro, propter quod cenſis erat promiſſus, deficienti, deficit E promiſsio. I2. 5. 76. Caſum vt habemus fiuſira per argumenta, rationes& au- ttaritates procedlimus. 13 2.33. Caſis in contractibus omiſii, remanent ſub diſpoſitione iu- ris communis. 11.1.76. Caſus in lege omiſſus manet ſub diſpoſitione iuris commu- nisz.. r.7. Caſis, quibus Vaſalli collectas reſpectu feudi ſoluere tenen- tur. Fallit, nu. 8285.. 15.1.27. Cauſſa ſecunda ex influxu prima operatur. 13. 3. 135. Cauſſa, non titulus actionis, eſt reſpicienda. 14.4.121. Cauſſa mouens ad contrahendum, ſi cum actu vel contradtu ceſſat, etiam ipſe contractus vel actus deficit& reproba- tur. b 4 11. 3. 9§. Eauſſæ cognitio cui decidenda conceditur eidem permiſſa etiam cenſetur exſecutiou. 13. 3.55. Cauſſa teſtati& inteſtati cur cumulari nequeant remiſi- u 12.5.21. Cauſſa ſuſpicionis intra quod tempus ab arbitris definienda ſit:& quid fiat, ſi inter eos non conueniat, n.7. 12. 9. 6. Cauſſa prima attendenda eſſt. 13. 3. 12. Cauſſa meri imperii non poteſt, etiam conſenſu partium, dari non habenti. 133.69. Cauſſa cauſſe etiam eſt cauſſa cauſſati. T5. 2. 49. Cauſſa limitata limitatum parit eſſebtum. 14 1035. Cauſſa quælibet ſiue iuſta ſiue iniuſta quomodo a dolo 22 per conſequens à pœna excuſet,& nu. ½, 6. 10. S. Ceſsionus cauſſa ceſſante licita eſt reuocatio. 12. 5. /712. Citatio rem facit litigioſam de iure Canonico tam in per- ſonalibus quam realibuu.), 5,19. Ciuitas abſolute prs loco poſita muris finitur. 13. 2. 10. Cinitates, villæ& caſtra alteri ſubiecta non intelliguntur aut authenticas, ſed tantum murorum ambitu claudun- tur. W 13.3.3. Gluitates pleræg, non modo libere, ſed etiam aliæ inferiores ———— Conſillorum Mynſingeri. Bona patrimonialia principis quæ ſint,& an princeps de ei E ſubiettæ brincipibus, imo etiam vill poſſunt haber⸗ nô tantum iuriſdictionem, ſed etiam merum mixtumg, imperium. 13,3 8. Clauſula wie Recht prout iuris, cuius eſicaciæ. 13. 1.2 5. Clauſula, Erblich/ Ewiglich/ hereditarie Gin perpetuum, reſtringitur ad berſonas, quihus adhæret. 17. 10. 3 5 Clauſula omni meliori modo operatur, vt valeat actus 69 mnodo quo valere poſsit. 1„ 15.3. 60. Clauſula ſaluo iure, omnia iura ſalua& illabata reſeruat, ac cuſtodit. 13.2.1 37. Clauſula generaliter poſita, idem operatur ac ſi ſhecialiter & nomnatim expreſio fatta fuiſer. 13 3. s0, Clauſula ænalis, in mandatis inſerta ſub verbis, ex nunt prout tunc,& tunc prout nunc, quid operetur. I11. 1. 19. Clauſulæ, peto mihi ius& iuſtitiam adminiſtrari ef 1. 2 e fectus, remiſliue. Clericus qui eſſicitur aut votum religionis aſſumit, feudum amittit. 15. 3.39 Clericus etiam ſacerdos, in honis feudalibus paternis ſucce- dit. 1 15. 3. FI. Cognati in linea deſcendenti, vel aſcendenti, collaterales o- mnino excludunt, exceptis fratribus. 11.6. ₰. Collacta litet pro rebus imponatur, potius tamen ad Fuctus uam ad rei valorem reſpectus habenduu. 1 J. I. 30. Collecta de pecunia orioſa reliquo ornatu tam virili quam muliebri, non ſoluenda, item in prædiis ſterilibus, nu. 39. 15.I. 29. Collectæ per as E libram ſecundum cuiuſq; patrimonii vi- res imponenda. 15. 1. 82. Collectas poteſt imponere dominus ſuhditis tam ordi narias bet. 1I. 1. 104. Commiſsio iuriſdictionis facta alicui per principem præſu- mitur accumulatue& non priuatiue. 15 3.137. Commoda ſequuntur eum quem ſequuntur incommoda. 12.10. 79. V Communitas, vt delinquendo in pœænam incidiſſe dicatur, ommunis deliberatio omniũ ſeu dignioris parti requi- 1 tur. 11.1.3. Conceſſa ex gratia, ad tempus in praſcriptionem deduci ne- queunt. ratio ibid. b 11.2. 10. Conceſſa à Capitulo ſede vacante à ſucceſsoribus ſunt ſer- uanda, quia habent vim ſententixM. 3,. 3.u. Conceſſa alicui ob gratiam, in eius diſpendium non ſunt re- torquenda. 1§. 2. 26. Conceſuio vel venditio loquens de iuriſdictione ſimpliciter, intelligenda eſt de mero mixtoque imperio,& turi/di- ctione in ſpecie. 8 13.,5.20. Conceſsionis ſeu priuilegii verha diligenter attendenda, nec ita interpretanda yt priuilegiato ſni nosiua. nu. 50. 15. 2.29.(11.1.17. Concordantes ſe inuicem, omnes conſenſiſſe praſumuntur. Condemnatus in certam pecuniæ quantitatem ſi non ſolue- rit, poteſt victor in exſecutione petere vſuras centeſimar. I1. 10.14. Condemnatus in certã pecuniæ quantitatẽ ſi non ſoluerit, poteſt victor in exſecutione petere yſuras centeſimas. 11. F. 13.(14. 2. 77. Condit io ſi viget non facit obligationem conditionalem. Conditio ſi liberos non habuerit, æque ineſt iuramento, ac habere vllum territorium, iuriſdidlionem, pertinentia⸗ donationi. 11. 3.§2. Conditio tacita, ſi res in eodẽ ſtatu permanſerit, ficut ineſt cont ractui, ita etiam iuramento contractui adiecto„&. num. 76. 11.3.72⸗ 2 1s, remiſſi 1.z. 17.(5.. Clauſulæ natis ex ſuo corpore,&c. eſſectus, remiſsiue. 14. quam exrraordinarias, quotieſcunque dominus opus ha- — 2 ——— —— Indexin Secundam partem Conditio expreſſa impedit natiuitatem aclionis. Item in tacita. 14.4. 108. Conditio deficiens pro non facta habetur. 14. 4. 109. Conditio quælibet actionem& obligationem in euentum pſius ſuſpendit. 11.1. 56. Conditio in alterius poteſtatem reieita, quodammodo tem- pus vidificatum oſtendit. 15.3. 30. Conditio ſi viuet ex natura actus ſubintelligitur. 14. 2. 75. Conditio perinde habetur ac ſi impleta fuiſſet, quoties per eum, cuius intereſt eam impleri, ſtat quo minus implea- tur. R. 3 14. 9. 6. Conditio tacita, ſi non vatet actus vt agitur, valeat modo meliori& fortiori, quo poterit, etiam in vim nudi pacti, iuramento omni ineſt. 11.3. 75. . 5..— Conditiones tacitæ contrattuum attendendaæ, æque ac ſi cõ- tractibus expreſſe inſertæ fuißent. 11.3.170. Conditioni poteſtatiuæ, quæ conſiſtit in mera poteſtate im- plentizuunquam preſcribitur. 13.2.111. Conductor operarum quando non vult vt locator ſibi præ- Neet operas, ipſe autem locator propterea medio tempore eas altero locauerit, lex non poteſt fingere eum praſtitiſſe operas priori conductori. R. 14. 9. 20. Conductoris facto aut culpa quando debitor operas nõ præ- ſtat, tunc nihilominus merces ihi debetur. kK. 12. 9.7. Confeßio dotis ſi fuerit facta,& in continenti ſequatur pro- uiſio videtur facta prætextu promiſiioni. 14.*. 63. Conſirmans actum nullum& inualidum, vel quem non tenebatur confirmare propter ſui defectum, videtur de nouo actum dare vel ex inualido validum facere. Quol in tellige ſi hoc fiat ex certa ſcientia, nu.1 20,. 11.1.116. Confirmatio ſuperioris ſupplet omnem defectum tam rei quam perſonæ. II. J. 19. Confirmatio rem talem relinquit qualu eſt: quia qui con- firmat, nibil noui dat. 11,1.123. Conſirmatio ſtatutorum vel priuiiegiorum generalu ſolum comprehendit iuſta& inualida. 11. 1.122. Confirmutio dat robur actu ſi illum reperiat inualidum & inbabilem ad prsducendum eſectum,& num. 124. 1I.I.2h. Confiſcatio bonofum licet praiudicet filio in vita delinquẽ tus, non tamen poſt mortem eius. 11.3.95. Conſiſcare ſolus Romanorum Imperator,& quibus ipſe hoc indulſerit, poteſt. 13. 3. 75.(12.6.17. Coniecluris aut longa diſbutatione in elaris opus non eſt. Coniecturis aut cauillis aduocatorum non debet eſſe locus in claris. 12.6.27. Comparatiuus preæſupponit ſuum poſitiuum. 14.1.). Connexorum indicium idem eſt, prouiſio facta de vno in- cladit id quodcohæret. 13. 3. 59. Conſenſus verbis dubiis ſemel præſtitus, irreuocabilu eſt. 19. Conſenſus videtur habere ſpecit otractus. 14. 4. 44.(. 40. Conſen ſus populi tacitus, qui ad conſuetudinem requiritur, perinde colligi& declarari poteſt per actus extraordina- rios, ſicut per iudiciarios. 12:4.1§. Conſenſus populi tacitus ad conſuetudinem neceſſarius quo- modo probetur. 12,1.15. Conſenſus obligat& ſine conſenſu nemno obligatur. 13. 2. 170 Conſenſus gemmatus& aliquoties reiteratus idem opera- tur, quod conſenſus iuratus. 15. 6. 34. Conſſenſui nihil magis contrarium quã error& ignoran- tia. 13.2.172. Conſentiens contractui, iura ſua irreuocabiliter perdit, alie- na conſirmat. 14.. 75. Cenſentiens ſemel reſeruanti ſibi ius ſuccedendi, conſenſum ſaum amplius reuocare uon poteſt. 14447.21. & Conſcientia tantum operatul quantum conſenſus. 3.2.31, Conſcientia vera qua dicatur. r 2n Conſequens ſi non eſt de neceſitate antecedenti, tun nuN⸗ quam eo præſuppoſito, ſequitur conſequens, quoda yrin. cipio poteſt eſſe vel non. 3er)e. Conſequitur quus ſape ex perſona alterius quippiam, quod ex ſua conſequi non poteſft. 173.2.(1.2,47 Conſiliarii& oliciales pats corporis principu eſſe Lenſentun. Conſilium ſuum in alterius detrimentum nemo poteſtmu. kae. 11.4.31. Conſtitutio de pace religionis non adimit Winferiorihus incz. cibus iuri/dictionem. n r9. Conſtitutio odioſa&contra iu mune eſt obtenta., 33,99 Conſtitutio qualibet ab obſeruantia ſeu conſuetudine poſt. ea ſecuta interpretationem recipit. 15. 1. 33.[1. 114. Conſtitutionis verbis ceſſantibus, seſſare ipſa quog dicttur. Conſuetudo etiam ſine contradictone induci poteff /2.7., Conſuetulo vbi vario modo ſeruata Gſt, recurritur ad im . commune. 13. 2.146. Conſuetudo circa dotandas ſorores introdutta omnino 3 ſeruanda. 2. /9. 22. Conſuetudo pacta non roborat. 14. 4. 109. Conſuerudo oprima interpretatio. 1..9. Conſuetudo interpretans einem Bogt der Stadt/ pro eo qui non tantum de cau ſsis Ciuilibus, ſed etiam crimina⸗ libus cognoſcit, ias confiſcandi&occupandi bona vacan- tia exercet, valet, etiamſi hon reperiatur ſcripta.1* 3.². Conſuetudo ex certa ſcientia populi inducta eſſe,& nner errore manare debet 13.1.15. Conſuetudo quoties ab aduerſa p̃arte, cuius interoſt, nega- tur, toties nedi alleganda, ſed etiam probanda eſt. i2 I. Conſuetudo eſt ſtricti iuris& proprios terminos non exce- dir. 11.6.29. Conſuerudo in materia feudali ante omnia aftendendaeſt. 15. 3. 4 4.(tz. 3. 43. Conſuetudo eſt optima legum& diſpoſitionum interpra: Conſuetudo vel ſtatutum diminuens ſolemnitatem tuas numerum teſtium in teſtamentis valet, ita vt teſtamta- tum coram duobus vel tribus teſtibus valeat. 1 3.9. Conſuetudine as vſu vicinari regionum, lotor Ercinitatt, quis ligatur, niſi doceat ſe exemti& immunsẽ 3. 5.14. de Conſuetudine generatim conſtare non ſufucit, ſel demõ- Nrandum in ſpecie ac indiuiduo, ſuper quo quæritur, t obtinere. 1 132.1. 6. Conſuetudiues antiquæ tenaciter obſeruande ſiquidem pri- uilegio æquiparantur, un. o.. 1. 79. Conſuetudines& ſtatuta cuiuſque loci interdum magu at- tendi ſolent, quam iura communia. 11110. ad Conſuetudinem docendam quot actus ſint neceſuri,& quot anni, num. 1I. 72.J.10. Conſuetudinem allegans, præſertim ſi ſit contra ius commh- ne, tenetur eam probare, niſi ſit natoria, nu. z. 12.13. Conſuetudinis allegatio eadem facilitate reiici poteſt, qus aſſeritur. B3.14o. Cöſuetudinis perſectæ& logitimæ requiſita quæ ſint. 12.1.7. In cõtinenti quæ hiunt cenſentur ineſſe 12. 4. 69[I. 3. 104. Gantra leges vel canones qua fiunt, pro infectis habenuur. Contra vim publicam committentem quoi de iure mms- ni prodita ſint remedia. 14. 7* Contractum faciens contra legem non peccat. I13.it Contracluum cauſſa materialu. 1.3.79. Contractus eodlem modo diſſoluitur, quo conficitur. 14.7235. Contradlus Principi⸗ legis vigorem obtinet. kx. 14. 9. 12. Contrattus emphyteuticus ex pallis ſuis quibuſcunquead- icili regulatur& imtelligitur. 14.10 39. 3 Con⸗ nenunc. ( C Conſiliorum Ioachimi Mynſin geri. Contraltus emphyteuticus ſtritti iuris eit, ideoq, ſtritte in- telligendus. 1½. 10.335.& uu. 42. 4(.49 Contractus ab initio ſunt volitatis, ex poſt neceſitatis. 17. Coontractus vis Gqualitas, vt cognoſcatꝛr, inſpicienda ſunt verba. 13.2. 7 Contractus&renuntiatio gen eralis non extendit ſe ad in- cogitaia,& ea, quæ quis in ſpecie renuntiaſſét.1 1. 5. 70 Contrattus talis præſumitur, qualis ex verborum facie ap- paréet. 15·2. 3 Contractus ex parte conſenſus peccans non confirmatur iu- ramento. 11. 3. 69 1 Contractus emtionis eſt bonafidei,&s largæ interpretatio- n¹s. 15 5. 39 Contractui cuilibet, quedam tacitæ inſunt conditiones legi- timæ, quib. vti licet, æque ac ſi expreſſa fuiſſent. I1. 3. 5 Contractuum cauſſa eſſiciens. II. 3. 59 Contractus ſemel initus parte altera inuita reſcindi non potest, quomodo intelligendum. i1. 3.53 Cotractus ratione incertitudinis fructuum excuſatur ab vſura. 13.6. 444 Contractus& pacta ſpecialia ex conuentione legem acci- piunt. Willkuͤhr bricht Landtrecht/& eius prouerbii Vis Cꝰ efſicacia. I2. F. nu. 31. 89 32 b Contrabens, remittens, ſine ratiſicans aliquid, ſpe aliqua futura indutlus ſe ipſum fallit. 1½2—2⁊.13 Contrariorum vno poſito in eſſe, alterum ſtatim ſubmoueri debet.!. 2.]12 Conuenticula illicita congregans aduerſus magiſtratum, Jiue iuriſdictionem vſurpans mortis pænam, omniumg, bonorum conſiſcationem incurrit. Ii.. 1o Conuentiones& promiſſiones reſpecliuales vno non implen- te, nec alius implere tenetur.=I³. f0 Conwentiones quæ auferunt liberam teſtandi faculnatem bonis moribus aduerſantur,& captandaæ mortis alienæ cauſſum præbent nec iuramento firmantur.i 3.]3 Conuentionis cauſſa vbi nulla ſubest ibi nulla contrahitur obligatio. 13. b. 17. Copia facultatum& bonorum ſuperueniens, venit in con- ſiderationem contra priuilegiatos. 11.1. 11 Copula& quando ponitur inter perſõnas, inter quas est or- do caritatis, tunc natura eius non est coniungere? ſed in- ducere ordinem. 15.3. 36 Copula,&, coniungit æque principaliter. 15. z. num. 32. 343· Limitatur 10i. Copulæ natura esl, dt par ius tribuat. 12.6. 12 Corpore remoto anima quoque ſiue intellectus remota cen- ſetur. II. 2. 5 Creatura qualibet mouetur ad benefaciendum ei, qui ſibi benefecit,& talis obligatio ex inſtinètu natura proce- dit. 13. 6.19 Creditor neceſſarios ſumtus, quos circa res pignaratitias fe- cit, exigere non prohibetur. 13. 5.39 1 Crediton ſi non ſit in mora ſine peccats retinet,& præſcri- Sit, licet in mala fide ſit. I2⁷.3.15 Creditor pignus non poſſidet, vt dominus, ſen affectione,& animo domini. 13. 2.92 Creditor inſe recipit incertum fructuum euentum,& ſic ratione incertitudinis ei conceditur, quod alias non con- cederetur. ¹15.6. 46 Creditor qui prædium pignori nexũ detinuit, fructus quos percepit, Velpercipere debuit, in rationem exonerandi debiti computare neceſſe habet. ¹13. 5. 41 Creditor nullo tempore præſcribit pignus. 13. 2. 102 Creditor vtens pignore, an furti tencatur."13. 2. 97 Creditor, quando& quaãdiu pignore vti frui poſſit. 13.2. 24 Creditor quando poſſit pignus, debita tempore non redena- tum vendere ẽx⁹ diſtrahere, retentoque quantum ſibi de- betur, reßduum debitori reddere.: 3.2.20 Creditor pignore dtensfurtum committere dicitur 73. 2. num. 2. S 12 1 Creditori id adlest, ad quod obligationem& actionem ha- bet. 11. 4. 31 Creditor qui in re pignorate, laborando, gubernando, labo- res aut operas adhibet, fruttus perceptos Vel percipiendos in rationem debiti exonerandi computare neceſſe non habet, quia iſto caſu fructus cum laboribus compenſan- tur. 13. 6. 33 (rimen quando taleeſt, quod pœna applicetur fiſco, tunc contra ſubtrabentem& tranſigentem militat præſum- tio. 11.1.Kꝙ 9 Crimen leſæ maiéſta. quale,& quonſque extendatur. 11. 7. n. S. eius pœna ordinaria quaæ. II. un. 7. 89 9 Culpa non præſumitur, niſi probeturssconuincatur. 11.7,19 Cumularè quid ſit. 12. 5.1+Bf-SÖ Cumulatio aAtionum quando regulariter ſit permiſſa„ quibus caſibus de iure ſit impermiſſa. 12. 5. num. 16. g7 Curſus annsrum ad præſcriprionem neceſſarius, quatenus „ conducat. 11.2.9 . Aumnoraã ratio in actione rei indicatæ habetur. 11.5. 11 ꝙ Damnorum ratio in actione rei iudicataæ habetur. 11. 10.16 3 Damnum ex mora in exſecutione peti poſſe dubium non est. I. F. 12 Damnũ ex mora in exſecutione peti poſſe dubium non eſt. 11.10.13 8— ad Damnum& lucrü quando aliquid ſe habet æqualiter, licet poſten damnum contingat, non tamen ex hoc quis lædi dicitur, nec poteſt reſtitui. 12. 5.73 Dare aut remittere aliquid temporale pro ſbirituali conſe- Juendo beneficio inducit ſimoniam. 11. 3. nu. 99.&7 101 pro Dato ſeu legato non habetur, quod ab illo datur ſeu le- gatur, qui de iure dare vel legare non potest. 1⁷. 3. 55 Debitori id abeſſe dicitur, in quo alii obligatus eſt. 1. 2. 30 Debitor quilibet oblam pecunia debita, vel ea conſignata, & depoſima actionè pignoratitia intentare poteft. 13.2. 26 Debitori ſoluto debito, vt reſtituatur ſibi pignus, competit adtio pignoratitia aduerſus creditorem, vel eius heredes. 73. 2.22 Debitor poteft recuperare ſua pignora oblato debito, quan- docunque venerit, dummodo non ſit diſtracta.;:3.2.100 Debitor qui creditori ſuo certam pecuniæ ſummã, vel quid aliud ſe debere ſcit& non ſoluit, eſt in mala fide, ctcun- que creditor ilud debitum intra 3o. annos non exigat. 12.3. 2. Debitor non poteſt agere actione pignoratitia niſi ſoluto delbuto..2. zz Debitum alicui ſubh dio, ſi dies ſolutionis aduenerit, debitii ſuum eſſe dicitur. 11. 4.29 1 3 Debiti quod est de iure proprio, non dicitur mei. I⁷. 2.105 Defenſione hominis extranei ſuſcipere, nocenteſque necare permiſſum. I1.1.3M5 Definitio cui competit, eidem& definiti competit. 13.35. 22 Definitio conuertitur cum ſuo deſinito. 3. 3.22 Defunctus,ſi reliquerit fratres vel ſorores, eorum carumue liberos, cum matre vel patre illi ſimul& æjualiter ad eius heredintem admittuntur 13. 7. Delittum cauſſum habens ſucceſſiuam, vt rebellio, ed nie, SSc. propter toleratiam incolaruns, iotius communialis nomine quaſi ratificatum iudicatur. 17 235 3 2 5 Index in ſecundampartèm Denuutiatio extraiudirialis nunquam interpellat praſeri- Domini perſöna vaſallo ſemper honeſta Sſankia eſ eher prionem ſiue longi temporis ſiue longiſſimi.’¹2.5e4 n7.7 7„ 2 epoſit arius è& comendatarius, rem apud ſ6 depoſitam, vVel Domintaper patta 9 Vvltimas VvVoluntate⸗ etiam tempora- ſibi commodatam, non poſſident vel vſucapiunt. 13. 2. 67 1 liter,& c mmuta 2ſute trangferuntur. 19. 2. 10 a Derogatione, priuilegiorü nunquam extendenda. ¹].1. 41 Dominii Ttilis finis G b Vſus quis./ 2.10., 3 b Deſcendentes iure Saxonico ſoli ſuccedunt in feudis Snon Dominium vnikerſale habens, non tenſotur habere parii. ex tranſuerſo coniunlli, niſi feudum ſit acquiſßtum be- culare. 43.3 To neficio ſimultaneæ inueſtituræ. 12.6. 5 ½ Dominium& iuriſdlitio etiam Per indicia probantuy. 5 Determinatio vna eademque reſpiciens determinabilia, ea 2.23— aqualier terminare debet.;12. 6. 16 Dominorum interest diuites habere beneficiaris& lacy. Deus non facit differentiam inter ſimplicem loguelam pletes ſubditos. 13. 2.16 6 iuramentum. 13.6.33 Dominus ſi emph Yytenuta Vewente Doluntatem ſuam Arle- Deus etiam per pactum ligatur. I*. 4⁹ rauerit, quod res emphyteurica obn on ſolutum cununen Dittio alius alia aliud, in proprio ſignificatu comprehendit intra tempus legitimum ad ſé reuerti debeat, tunc u9 ſaltem himilia,& non diuerſa expreſſis. I. A. 19 Potest ſe amplius aduer ſius ipſius heredem declarare. 3 Dittio, bona mea, praſens tempus oſtendit,& an etiam ad J. 29— Futurum referatur. 15.3. o Dominus feudi ſola voluntate& liberalitate non auts vl Dictio, Wie herkommen/ quid importet. 15.1./3 iure ſanguinis erga fimultanee inueſtitos mouetun 1. Dittio, vbicunq, quid importet.¹*. 2.1½ 6.,1½42 Dittiones alins alia aliud, tic non ſunt repetitiuæ ſimilium, Domin us propria autloritate occupare poteſt rem enphy. Jguando ſubiecta materia aliud ſuadet, tunc enim ſumt teuticam, propter non ſolutum canonem. /13., 12 9 dineyſificariuæ.)/ 1. 4.14 Douminus vaſallo colleclas imponere nequit. ¹. 12. Ratig ih. Ditlionis exceptiuæ vis& natura. 11. 3. 22 nu. 3. amplia nu..& 5 Dictiones quoquo modo, quomodocungq, qualitercungq,& Dominus Iſubditus poſſunt habere concurrentem iuniſtu⸗ apud quemcunque important Vniuerſalem ſignificatio- ctionem./. 2. 4 nems ſunt particule vninerſala. 1. 4, Dominus eadem fide obligarus et vaſalbo, qua vaſaluusob⸗ Diclo præaſtantiſſimi Viri abſq iuramento non creditur.;/ 5. ligatus et domino."1.7.51 3. 141 Dominium in petitione hereditatis, vel familia erciſcunde Dies internpellat pro homine iuri oblig At ionibus, quibus 70- iuditio, non opus eſt probare ſicut in rei Vindicatione.1-. lutio certa die facienda est.¹½. 3.15 5.123 Dias ſolutionis vbi aduenerit, facit vt debitum habeatur Donatio ſub certo modo&æ certis conditionibus falta, unß pro exacto. 1. 2. 26 modus impleatur reuocari potest./3. 2. So 4 Dißſerentia de iure ciuili ſcripro nulla eſt inter co Snatorum Donatio ſem el exſtintta non connalidatur.ii. 3.77 Sagnatorum ſucceſſionem. 1. 6.) Donatio& tranſadtio quid qiſerant. 13. 2. 139 ad Dißunctiuæ veritatem ſuſſicit alterum tantum. 13. 3. 25 Donatio vel remiſſio, quæ ſit alicui promotori pro conſequẽ- Diſponere nemo poteit de rebus alienir. /3. 3. 20 Di ſpoſitioteſtatoris procedit in id tempus, quo res amplius Donatio velrenuntiatio, quæ fit extraneo a patre ſe liheru ſua non est. 1.3. ½1: ²8 Diſpoſitio teſtatoris cenſetur conformis diſpoſitioni iuris. ramento confirmata fuerit. 1³. 3.92 1 4. J. 4 Donatio cauſa mortis per vmnia ad exemplum legatorum Diſpoſitio duas habens cauſſas finales, Ii vna ceſſet, aliare- redaacta est. 1./ 3. ½. 88 manéenté,non ceſſut. ¹2. 2.) Donationes per ſuperuenientiam liberorum reuocitur iyſe Diſpoſtio qualibet quantumcunque Vvninerſaliter& effu- iure in totum: etiamft iuramento firmatæ ſint. 11. 3.90 ſe ct enſa* reſt ring enda est ad materiam ſubiett am Do⸗ paraphernalia bona extra dotem marito aſportata, naturam néegotii. 12. 27. 7 poſt mortem mariti mulieri præcipua debentur ea bonu Diſtoſſtum in vno correlatiuorum diſpoſitum est Sin alio. mariti, etiamſi de repetenda dote nulla pactio interue 77-7,37. nerit. 11.10. 2. Diſpoſitum de vno ex æquiparatis, idem& in alio cenſètur Dos&s paraphernalia bona extra dotem marito apporta- diſpoſitum eſſe. 13.2. 49 taꝛſiue propria, hiue hereditaria, hiue aduentitia fuerint, Diſpoſuum quod eſt expreſſe, de eo nulla ſupereſſe debet du- poſt mortem mariti mulieri præcipua debentur ex honu Oitatio./2. 5. 26 muariti, etiamſi de repetenda dote nulla pattio interuene- Diniſe apatre inter filios facta vim&s* formã habet vlti- it.;/1..2 mæ Voluntatis. 12. 5. 535 Doxctoribus teſtantibus ſententiam aliquam de conſuetudi- ne in practica ſeruari, vti ſcendum. 12.6. 2) Dos& donatio propter nuptias per omnia ſunt æquaiiaiya- 1 ribuſq́, paſſibus in omnibus& per omnia ambulant. 1l- que credendum est e acquie- J. 3 Kcena 5.25 Dorare filias non eſt Faternu ſed paternum officii. 2.a¹ Doctoribus conſuetudinem allegantibus, an quando cre- Doti⸗ cauſſa e.& o. annor. ſpatio preæſcribitur, licet ſi datur.17.,53353 multum priuilegiata.; 5. 2. 30 Doctoribus fimplici dito fides adhibenda non eſ in hi⸗ quæ in re Dubia nihil magis attendi debet, quam verifimiliu- ſunt facti,& in facto conſiſtunt. 13.5.1½2 Aoo. 15. 3.76 olus probatur etiam praſumtiue ex qualitate ſõilicet, C& Dubium eſſe non dicitur de quo eſt regula iuris. 12,6 32 euide mtid phius Facti./ 4 ·6. 9 Dacatum adminiſtrantes, imulque lucrum communita Dolo facit qui petit, quod eunde reſtituere oportet. 2. 2.92 „ 26— Tet.¹1. tes ſocietatem contraxiſſe dicuntur. 11.!*g Domini inſultus in perniciem vaſalli per ſé eſt punibilis. 11. Duces L ſant præſides prouinciæ L.13.2.1 7.1. Duo herede⸗ Pro ſolido eſſe poſſuunt.:*.. 354 8. ——— —— —y— — Ecclqla — — 7 4 2 4 4** 4 7. Lmnn. 7 4.744 4„. 82 7e Shraßer ſcua 1* Ans 2d cnn nad, ercman 4 nad e n, exxcan ateit. 8 1 9 38. JPat ſrid ar.;* r r 3 d 1 r as it aucn m 2 ene u s calerata& Imsnit. — 4 nn vel rranatu, zuefterra 41 oerr enreunrecmſan r unrnts unss uenr.nn 394A u⁵ur erud en n AI.)!* * 1 9 uum umurn n beruls enaerraduen 19 d run a nrleri prerpac A¹ u derpetenda furen A * 3 4— 1 4 IrA KHfe budl4 b erns* p mnbſae N Hrr 24ee benan 2a4..40 a nauen rran d 3 AM—— 8 8 vd 4 » E FE Cœleſia& patronus laicus,ſi hab'eanr ius præſentandi ſi- mul, ratione communionis tran ꝛſit priuilegium ad laicum, ita quod ſex illi menſes ad præſentandum conce- Aantur, cum alias per ſe tantum quatuor haberet. 12. 3. 24 emphyteuſis eccleſiaſtica quando ad tertiam generationem Aata inteligatur.¹ ½. 10. 35 Snphyteuſis dari poteſt ad certos annos, ad primums ſecun- dum, vel tertiam,& etiam in perpetuum. 1 ½. 10. 37 Empbyteuſir in dabio regulariter tranſit adtertium gene- rationem. i 4. 10. Empb)teuſis de aſcendentibus ad deſcendetes in infinitum tranſire ſolet. 1 ½. 10. Emphyteuſis Eceleſiæ de ſui natura ſolummodo tranſit ad filios& deſcendentes,& non ad extraneos, etiamſi pro ſe & heredibus conceſſu ſit minus ſolemniter. 2.., Emphyteuſis Eccleſiæ de ſui natura ſolummodo tranſit ad filios& deſcendentes,& non ad extraneossetiamſi proſe ] heredibus conceſſa ſit minus ſolemniter. I. y.) 9 7 Emp hyteuta ob non ſolutum canonem per trienium in em- p hyteuſi priuati, vVel Hiennium in emphyteuſi eccleſiæ ca- Ait aiure ſuo, ſi dominus ita volnerit,& voluntatem ſua expreſſe declarauerit. 13. 5.27 Emtor nou præſumutur iactare pecuniam ſuam, ſed hoc a- gerey vt accipiat tot tantique valoris res, quanta ſua pe- vunia commodat ipſi. 13.,3.5 Emiro rei ſua non valet. /73.3.2/ Enuntiatio vniuerſalis in moralibus&s poſitiuis, non intel- ligit ad punctum vniuerſaliter, ſed arttatur& limita- trirpro natura rei& negotii in quib. diſponitur. 12.· 2. 19 Eyilcopalia iura exercens ſolum in illis quæ exercuit, præ- ſcriit.:5. 2. 70 Eyiſcopo defuncto Eccleſia mortua non cenſetur, cum eiu erdeem Capitulum ſuſtineat. 13 g.14 Epiſcopus petita abſolutione a iuraments tenetur procedere ad elaxationem& iniungere parti aduerſa remiſſione imramenti, velſi id nolit pars aduerſa ipſum abſoluat a iuramento, aut iſtud declarat nullum. I1.3.13 Epiſcopus ex officio mero s puro peccatis, atquc iuramen- tzs illicitis occurrere debet. 11.3.13 1 Ex lege fendali quandocunque uon agitur, ſed alio ciuili remedio,tunc itur neque ad pares curiæ, neque ad domi= num feudi, ſed ad loci ordinarium. 11. 7.29 Ex ſententia non probatur, niſi quatenus ex ea de neceſſita- revnfertur. 1. 6. 16 Ex ſęparatis nihil infertur. 13. 2.129 Exaktio vocabuli generale eſt,omnes collectas tam ordina- rias, quam extraordinarias comprehendens. It. 2 16 Exceptio implementi non ſecuti, quæa ſit& quæ operetur- m2.72 xceptio præſcriptionis non currit creditoris qui eſt in ma- la fide. 15. 2. 117 Exceptio in vno caſu, regulam in aliis non expreſſis confir- mat. I. 1.1 Exceptio rei indicatæ prodest, ſiagatur de eadem re, non hi de alia. 13. 2.197 Exceptio ſemper firmat regulam. 13. 3.110 Exceptisnis rei indicatæ maxima vis eſt. 13.2.193 Excluſus non videtur quem pratorſe in integrum reſtitu- turum pollicetur. ½π3.30 Exercitium in vno articulo adl totam iuriſdlictionem non extéditur, alio vno vniuerſaliter poſſidente, ſed tantum præſcribitur, quantum poſſidetur. 1. 2167 Exxorbitantia& iuri communi contraria, quaſi odioſa re- ——— Conſiliorum Ioac himi Mynſingeri ſtrin gi,& non in conſequttiam trahi, nec ampliari, quaß fauorabilia oportet. 11.6.30 Expreſe quod quis non potest, multo minus potest tacite. 13.2.757 Eæxpreſum& ſtarutum in teſtamento haberi id debet dle quo veriſimiliter& expreſſe ſtatuiſſet teſtator, hadmo- nitus& interrogatus fuiſſet. 11. ₰2. Q2 Exſécutionem tam contra ſöntes, quam innocentes proce- dere. II.1.13 Exſteutor teſtamenti qui eil deputatus, ei cenſetur data facultaspropria auttoritate apprehendi legatum. 13.1. ¾ Exilio aliquem pnnire, meri Smperii est. 13.3,9 Extenſo de vna perſöna ad alium in materia, quantumuis Fauorabili, nunquam fit. ¹½π. 10.3 Extraordinarium remedium non habet locum vbi ſuper- est ordinarium. 13.5.292 Extremitatibus probatis, medinm probari conſſtat. 11. 2.1 Extructa intra territorium ad ciuitatis tuitionem facta præſumunlun niſi probentur exemta.15.2. n7. 57 Pne manifeſto non obuians ab alio tommiſſo, ſcru- pulo ſocietatis occultæ non caret. ¹¹ 1.3) Fatla per ſenſum duntaxat dignoſcuntur. 135.3. 141 Factum vnins fratris alteri nocere non poteſt,& qualite procedat. 11.1.63 Eactum ab eo qui lægis condendæ habet poteſtatem; vigo· rem legis obtinet.: 5.1. 9o Facultati ſimplici, quæ facti eſt, non præſcribitur, etiamß centum annis quis ea non tatur. 13.2. 53 Facultatis mera Gliberi arbitrii qua ſunt, non praſcribun- tur.!3. 2.106 1 Fama ex ſola ſuſpicione incertoque aultore prouenit.:15. 2.73 Fama quælibet ad probandum iuriſalitlionem& dominik non est ſujſiciens. 15. 2. ½ Familia aliqua nobilis aut principisan certas ſii ſucceſſio- nus leges præſcribere poſſit a iure communi,& ſucceſſio⸗= num regulis exorbitantes. 1I1. 3.14α2 Familia per maſculos propagatur, at retinetur.; ³.1. 49 Famulus per dominum expulſus nihilominus pro toto tem- pore, etiam quo non ſeruiuit, debet habere ſalarium. 1½. 9.9 Eelonia Domini euidens quaſinotoria& aperta eſſe debet. 11.7. 16 Feuda abſq; conſenſu domini& agnatorum alienari ſum- me prohibita ſunt, etiamſi alienatio fiat pro ſalute ani- mæ. ¹3. 2-1I 46— Feudi dominus proprietate eiuſdem priuatur ex omni felo- nia, qua Vaſallus feudum amittit. 11.7. u.:z.&„ Frudi dominus ſpoliator præter poſſeſſionis reſtitutionem etiam interdictorum pœnis, vt quiuis alius tenetur- 11 7,13 Feudi dominus in eſfettu vaſallo in tantum tenetur abſque Facramento, in quantum tenetur vaſallus domino cum facramento. 11.7.5 Feudi dominus aſſimulatur patrono. i*.] Fendi Dominus ſi conceſſerit alicui fendum Guardiæ vel Caſtaldia ratione officii, an ininſte& ſine cauſſa aufe- rat oſſicium intra annum, ipſé nihilominus retinrat fen- dum. I ια Feudi dominium ex ſoln inueſtitura verbali non transfer- tur. 13*.& in Feudis filiarum appellatio prætenditur ad uepotes: Ergo etiam in emphyteuſi, cum pari paſſu ambulant, contra= rium tamen verius est. Ix*10. nu. I2³. So 5 41„ ₰ —.— —— “ —— — Index in ſecundam partem Feudum ad filias regulariter non pertinet. 12.10,9 Feudum ſi vacat per mortei vaſalli, vel aliter ſine aulpa feudatarii, tunc proximiores& immediati agnati de iure ſuccedit, ſeruata tamẽ gradus prerogatina. 12.65, 4 Feudum, ſi duo fratres habeant ab vno domino,& Ralter commiſerit feloniam, relinquendo dominum periclitan- tem, altero ipſum defendente, ex ſua probitate, tterque retinet feudum nec alter, qui feloniam commiſit,feudo priuari potest propter alium. 12.3.25 Feudum filio deficiente ad Imperatorennſiue dominum re- nertitur, neo de conſuetudine Germaniæ, collaterales ſuccedunt. 12.65.1o Feudum est beneficiumlatiſſime interpretindum,& bonæa fidei. 12. 10.₰0 b b Feudum ſine conſenſu domini pignorari non poteſt, niſi ci- tra citationem rei alienatæ. 13.2.135 Eictio idem operatur in caſus fitto, quod veritas in caſu ve- n9. Ar. z, G Fidem frangenti fides fangatur eidem. 11.7.25 Fidem non ſeruanti nec iphi ſeruanda est fides. 13.22. 179 Fidem quis fruſtra ſibi ab es ſeruari poſtulat, cui fidem aſe praæſtitam tenere recuſat. ratio ibid. 1I.1.) Eides hinc inde ſeruanda est. It.⁷⁄᷑⅔ Fides mala defundti in heredem deriuatur, adeo vt nec ex ſua perſõna praſcriptionem ſi velit, incoare poſſit. 12. 3.1 fider veritatis verboru adminicula non deſiderat. ¹35.5. 35 Fieri aliquid non ſuficit, niſi ſortiatur eſfectum. 1I³½. 3. 107 Finium poſſéſgio per exercitium iuriſdictionis, ac reditu⸗ probantur. 15. 2.36 Filia de iure in poteſtate patris eſſé præſumitur, niſi contra- rium appareat. 1. 2. 9 Filiæ fendorum incapaces ſunt, maxime ſi inueſtitura pro maſculis tantum concêeſſa fuit. ¹2.10. 10 Filii in propria ſua ſignificatione ſunt i, qui de marito& vxorée nati ſunt: liberi autem etiam ſunt, qui de noſtris filiis& nepotibus naſcuntur. I2. 10.2 8 Filii appellatione in dubio ſaltem veniunt filii primi gra- dus: Liberorum autem appellatione omnes continentur in infinitum, cuinſcunque gradus ſint. 12. 10.1— Filiigqualiter omnezin fendo ſuccedunt, niſipater vni, quã alteri plus teſtatus fuerit,& teſtamento dominus con- ſenſérit. 11.3.34“ Filii mortuo patre ſunt& efliciuntur ſui iuris.= 3.1 Filii adeundo hereditutem patris voluntatem defuncti ſuo conſenſu confirmant. 13.5. 795 Eiliorum appellatio, cum de vtilitate ipſorum agitur, large debet accipi, Vt,& deſcendentes contineantur, maxime quando a parentibus& ſic aſcendentibus filiorum men- tio facta est. 12½. 1o. nu. 9.5 10 Filiorum appellatione népotes non continentur, niſi quate- tenus per coniccturas id haberi poſſit. ⁷. 10.31 Filiorum appellatione in materia emphyteutica„ hHepotes nunquam veniunt. ¹32. 10. 33 Filiusfamilias porestheres inſtitui ſub conditione poteſta- tina, non autem daſuali ſeu mixta., 3. 2.112 Eilius qui ſui iuris eſfettus, quicquid ex honis patris acqui- rit, vel aliunde,ſuum&s proprii patrimonium 2ſ. 11.5. 2. Eilius licite potest contraucnire fato patris& ad Ffendum renuntiatuù veniréiilludq, vindicare es repetere. 11. 5.97 Filius petens abſolutionem a iuramento patris, non potest diici venire contra honors&æ iuramentü patris. 11. 3. 136 Filius conſentiens alienationi fendi, con ſenſum illum reſti- tuto pretio reuocare non potest. 2. 3. 49 Eilius conſentiens patri donanti omnia ſua bona, non poteſt ſuas donationentã quam inoffi cioſas iufringeré. ¹12½2. z. 37 „. Eilius ſuccedere volens in bona a patre renuntiam, iu, perſöna patris, non aui metiri debet.=¹ 3.59 1 Filius post mortem patris potef Tenuntiationem aut don 1 tionem a patre factam reuocare.=11. 3. 9 G Eilius in feudo maſculino ſuccedens ab aditz ſatim„ ere- ditzte dominium conſe quitur, 12.10.12 Eilius heres patris renuntiationem patris re quando poſſit. i. 5. nu. Cg.& o Eiſcalia bona quæ ſint. 12. 4.5 71 & in eum continuatu aocare, dn 2 Faminæa quantumuts per copulam, co, ma ſculis conin uh. 45 non tamen ad ſusccéſſionem fendi aſpirare poſun ma Kulis exſtantibus, ſéd tunc demum ma ſculu deſcienni bus. /¹5. 3. 33 Fæmina in feudi ſucceſſione locus non patet, donec maſtu lus ſaperest ex eo, qui primus de hoc feudo fueri inus. ſtituz. 1. 35.29 Faminæ ad ſucceſſionem feudorum non admittuntur, niß himpliciter hoc dittum fnerit, vt ad eas Pertincat.1).5.29 Formua est, quæ dat eſſe rei. i. 5,9 Forum poli& forum fori in eo concordare, quod palt ſnr ſeruanda. 11. 1.409 Fortalitium ſeu caſtrum in ſiuo territorio cuilibet cdificare permiſſum, modo ad amulationemdvel iniuriam alterius non fiat nec publicæ ſediitionis anſam præbeat.=1.1,6 9 Frater dotare viſus ſöroré animo donandi, ſreadem dis ap- Pareat inſtruméntum quientionis fattæ per ſorori fa- tri, preſumitur dotaſſe contemplatione illiu quietatio- nis. I2. J. 66 Frater tenetur dotare ſororem. 12. 10. 20 Frater potest pecuniam a ſorore ſibi delatam per petitionẽ hereditatus peterezſibi reſtitui ab eo, qui poſſidet. 1½,4.) Fratrer in ſucceſſione fratrum, an parentibus veteni iure prælati fuerint. 12.1.19 post Fratres fratrumque filios ad ſucceſſionem legitimam vocantur reliqui collaterales, quicunque ſuntin gradu proximiores, remotioribus excluſis. 12.5. Frudtus ante mortem teſtatoris debiti, vel percepti nunquã debètur ex re legata, vel ſuper qua in teſtamenna diſpo- nitur. I. I. 2 /† Fructus ex feudo perceptus in pupillorum vaſallorum vſu ſolus conuertendus. ¹1 2. 1⁶.27 Fructus pignoris non cedunt lucro creditoris ſedaut pigno- ri accedunt, i exſtant, aut ſi conſumti ſunts ſortiimpa- tantur, eamque minuunt. 135.2.3 Frutlus ex re ſpirituali percepti recte venduntur. 12.10* Frucius ſunt reg allodii,& filiæ cum heredibus feudalibu in illis ſirccedunt. 12. 10.25 EFrutlus ex feudo percepti non ſunt res feudales, ſed alladis- 25. 12.70.2 Frudtus feudi ſolus Dominus omnes lucratur. 12.10.14 Eundus ſuperior inferiori nullo iure obſtrittus eſt. ia.zl Fundus inferior iurenaturali ſeruit ſuperiori ad exsiyien- dam aquam profluentem. ¹12.2. 9 Furcarum erectio&st meri Imperii.!/5. 3. 90 Eminatio facit præſumi deliberationem. 13. 6. 14. Geminatio renitiationis& ſape facta reiteratio,tnius & certiſimam renuntiandi voluntaté oſtendit. uu33! Generalitas generalite: intelligenda, vt ſalua maneut yyo- prietas ſermonis. 13. 3. 3z“ Geſta per vniuerſitatis gubernatores communicato cunß- lio, per ipſam vninerhitatem atta cenſentur. I1.1,I Generalitas relata ad res vel bona, reſtringitur ſecundum Jubiectam materiam. 15..)2 Genert 7 n — 8—— — — — — ₰ — — — „— 5 6 In. 6 1 44 rAl 2 4. 8 Conſiliorum Mynſingeri. Generaliter dictum, generaliter dehet intelligi. 15.3.31. Generi per ſpeciem derogatur. 13. 3. 93. Gignere& parere factum& operationem quandam im- Portant, quod veriſcari non poteſt, niſi in veris ſiliis& filiabus immediate de patte& matre natit. 14. 3.6. Gloſſæ opinio in dubio tenenda. 13.2.36.(13.2.55. Gloſſarum proxima& ſumima auctoritas eſt poſt textum. Gratia& benejicio principum quatenus vtendum. 11. 1. 91. Grauatus plus, plus ſoluere tenetur. II. I. 199. Breditas pacto dari non poteſt. 14..92. Hereditatem de qua inter me& te controuerſia eſt, ſi iudex meam nõ eſſe pronuntiauerit, nihil de iure tuo iudicatum intelligitur, quia poterit, nec mea nec tua eſſe heredita. 11. 6. 14. Heredis inſtitutio vel exheredatio non reſultat ex verbis in contractibus prolati. 14. 4. 14. Heredis appellarione veniunt omnes ſucceſtores, etiamſi ver- bis non ſint expreßi. 14. 10. 3.(3. 144. Nereditas& ſucceſio dari non poteſt, niſi teſtamento. 11. Hereditas nullis pactionibus tranſactionibus, vel quibuſcun- que aliis contractibus inter viuos dari poteſt, ſed ſolum in teſtamento. Imo nes mortis cauſſa donatione, ſicut nec per codicillos, niſi inter milites, num.... 12. 2.3. Hereditas priuatorum pactionibus immutati non poteſt. II. 7.176. 1 Heres uon eſt melioris condictionis quam defunctus, vnde ea quæ à patre geruntur non decet pro militari diſ ciplina a filius in irritum reyocari. 13. 6. 25. Heres abſolutione à iuramento patris petere debet. 11. 3.125. Heres ad obſeruantiam contractus propter iuramentum patris compellitur. II. 3. 12 6. Heres tenetur praſtare factum& contrattum defundli, auui ſucceßit& cuius perſonam refert, pro portione ſua bereditaria. 8 15. 2. 34. Heres tenetur ad legata in minus ſolemni voluntate relicta in foro animæ. I). 3. 62. Heres ex teſtamento vel ab inteftato, ſi voluntas defuncti, no der omnia legi ſic ſubnixa, tamen ſi ſponte ſua agnouerit, implendi eam neceßitatem habet. 17.3. 57. Heres non poteſt venire contra factum defundti, ſed omni- no id ipſum ratum habere compellitur. 17. 3./9. Heres quam primum adiit hereditatem, omnia iura heredi- taria in ſe transfert,& potei ius& attionem petitio- nem hereditatis in indicium deducere. 13.2. 50. Heres inſtitutus ex teſt amento ſi adierit hereditatem, te- netur alteri parti, cui facta ett conuentio ac ſtipulatio, ad obſeruantiam dictæ conuentionis atque ſtipularionis. I14 0 85 0 3 Hoſpitio fuſcipiens nobilem vel Fpiſcopum aliquem in domo ſua, non obligatur, pro hoc vt in futurum ſuſcipiat. 13. 2. 1639. 1 J. TEns ad molendinum aliquod pro longiſimum tem- Lyus non poteſt compelli per futurum, vt eat ad molendi- 8 NlmM. 1. 3, 2. 810... norans non videtur velle renunciar«. 13.22. 173. Ignorans non poteit eſſe in mala fide. 17,3,13. Lnoranti exactionẽ debiti ſibi competere, reſtitutio in inte- grum conceditur, licet etiam ſit maior. 14. 3.22. Ignorantia tribuit iuſtum impedimentum facti. 12. 3. 19. Iguorantia alieni facli, potius breſumitur, quam ſcien- tid. 13. 2. 169. PTnorantia in minoribus non praſumitur,& ius ignorare ilus eil conceſſum. 11.5.19. Iluſio& variatio vitanda eſt. 4. 35. Immunitas collectarum vniuerſalis data& conceſſu non intelligitur, niſi ſpecialiter data fuerit tam a mune- ribus realibus, quam perſonalibus ordinariis& extraor- dinariu. 1 11. I. 103. Immunitas de non ſoluendis collecłis quatenus extendenda &œE nu. 10. 15. 1.7 Immunitas alios grauans, reſtringenda venit. I1I. 1. 109. Immunitas à collectis conſuetudine loci introduci poteit, nec nond muneribus Romano Imperio debitis&publ. cam vtilitatem reſpicientibus. num. ⸗ 7. G 52. Amplia in priuilegio Principis. num. 1. 11.1.26. Immunitas 4 collectis vt præſcribi poßit, quæ requirantur brocotraria opinione vid n. 69. cñ ſeq. vſq; ad 71. 1§.1. 67. Immunitatem à collectis præſcriptione acquiri poſſe idq la- pſu ³o. annorum, num. 5. maxime in terris Saxoniæ. n. 56. ſecus de iure communi vbi requiruntur ao.anni n. 17.1)I. I. 54. Immunitates ſeu exemptiones vltra res nominatas nequa quam trabenda tantumg, diſponunt, quantum loquun- 1 tur n. 31. 15.2. 50. Impedimentum non praſtat, quod de iure non ſortitur ef fectum. Ob impenſas neceſarias in feudum quem pignoris cauſſa ac- ceperam, non tantum retentionem ſed etiam contra- riam pignoratitiam actionem habebo. 13. 6. 40. Imperator ſi ab aduerſario non timetur, ex interuallo bel- lum conceſſuin. 11. 1. 27. Imperator non poteit vaſalis ius ex antiquis inueſtituris quæſitum auferre& in alium transferre. 11.3.119. Imperator eſt Dominus mundi, non rerum particularium mundi. b Imperatori ſub pæna ſacrilegii non contradicendum. 56. Imperatoris reſcriptum eatenus ius, quatenus cum plena cauſſæ ognitione ſiat. 5 11.J. 9i. Impoßibile eſt, quod eſt contra ius& bonos mores. 11. 3.66. In aquæ pluuiæ arcendæ iudicium ſicut in damni inſecti fu- turum damnum venit, cum in reliquis fere omnib. iudi- dtiis præteritum prafletur. 14. 1. 23. Incertitudo rei licet aliquando ſecundum rigorem iuris ci- uilis vitiet contractum, de aquitate tamen Canonica omnis contractus, omnis promußio&diſpofitio valet, non obſtante certitudine& poterit ſemper agi yr promißio certificetur ſecundum arbitrium boni viri. 19. 6. 24. 8 13.5.107. Incertitudo in ſtipulationibus intelligitur qua circa ſpeciem rei verſatur; licet de genere conueniat. 13.5. 6. Incluſio vnius alterius excluſio. 1. r. 19. In bonis noſtris id dicitur eſſe, ad quod perſæsutionem, ſiue altionem habemus. 11. 4. 29. In certis non incertis eſt locus coniecturæ. II. 6. 23. In concluſione tota vis tota conſiſtiitT. 14. 2. gl. Indebitum datum vel ſolutum reuocatur condittione in- debiti, vel ſine cauſſa. 13. 4.117. Indefinita negatiue prolata æquipollet vniuerſali. 13. 3. 29. Indefinita afirmatiue prolata non æquipollet yniuerſali de proprietate ſermoni. 13.3.47. Inducta ad conſeruationem iuris noſtri non debent operari diminutionem. 13. 5. 126. Inqducta ad vnum effectum non debent operari contrarium. 13.33.127.(13.3.12 5. Inducta ad augmentum non debent operari diminutionem. Indutta ad diminutionem operari debent augmentum vt diſpoſitio locum habeat. 33. 3. 5. Inferior maioris ſiue ſuperioris errorem cor rigere non potſt. 135. 3. G7. G 12.. 13. —— —— Indexin Sccundam partem infeudatus de caſtro vel ciuitate cum iuriſdictione non po- teſt condere ſtatuta. 15 5.86. Inſinitas euitanda eſt, ne dominia ſint incerta. 13. 239. Inſinitum natura abhorret. 13.2.39. Inbibitio priuſquam inſinuetur nihil operatur quia literæ inhibitorie ſuperioris iudicis ante earundem exſecutio- nem uullum eſjectum habent. 2.). 9. Iniuria à cognato& familiari illata maior& indignior reputatur, quam quæ ab extraneo importata& facta eſt. 1133. 62. de Iniuriis poteſt agi ciuiliter& criminaliter. Poteſt etiam agi ad recantationem, nu. 14, quæ cum ciuili illa actione de iniuriis poteſi concurrere, nu. 1. 14.6.13. Initium quauis in re attendendum. I1.2.14. Initium eſt fundamentum totius cauſſa, ex quo totus rei ſta- tus clauditur. 13.3.15 4. Initium cuiuſq, rei ſhectandum. 11.3.107. Inſolita in generale diſpoſitione non veniunt. 12. 4. 20. Inſtitutio facta de filio& nepote copulatiue intelligitur or- dine ſucceßiuo,& ſic copulariua reſoluitur in diſiuncti- uam. 15.337. Inſtitutio quibus verbis fiat nihil refert, dummodo conſtat de voluntate teſtatoris, ſiue fiat per verba directa, ſiue in- Hlexa vel obliqua. iz. z.zr. Inſtitutio late& fauorabiliter eſt interpretanda, eſtq, ca- put teſtamenti.. Inſtrumenta communia vt edantur, offiio iudicis peti poſ- ſunt. 11. 3.752. inſtrumenta noſtra quæ ad aliquem peruenerunt poſſumus ofĩcio iudicis petere vt nobis edantur& reſtituantur, cu modica ſides iudici de hac facta fueriit.¼l 13.). 26. Inſtrumenta communia ſi non edantur, tenetur quis actio- ne de edendo. b 11. 3. 153. Inſtrumenti veritas& contextus diuidi nequit. 11.1.54. Inſtrumentum iniuſte ab altero retentum poteſt condici& repeti actione perſonali. 14.4 116. Inſtrumentum& pactum in eo factum, ita inter ſe connexa funt& colligata, vt obligarione ſublata, inſtrumentum quoq, tolli neceſſarium ſit. 14.4.119. Inſtrumeutum& hypotheca principalem obligationem cui adhæreant, requirunt.. J. 13. Inter Domini& vaſallũ in amiſione iuris feudalis aqua- litas ſeruanda eſt. 11. 7. 17. Intereſſe priuato cuilibet renuntiare licitum. 11 1.43. Intellectus reg. c quamuus, amnia iuramenta ſeruanda, ſiue contractus valeat, ſiue non. 11 3. 77. Interpellatio quæ inſurgit ex lapſu diei oppoſiti eficatior eſt quam interpellatio expreſſa, hominis facto inducta. 14. 3.17.. Interpellatio quem in mala fide conſtituit. I1. 2. 5. Inter Dominum& vaſallum ſi lis orta fuerit, per pares illi- us domus dirimenda eſt. 11. 7.15. Interpres teſtamentorum ſiue iudex teſtatoris mentem ſiue b voluntatem ſectari debet, vt venator leporem. 11.4.12. Interpretatio verbori vniuerſalium que ſit in dubio omnia comprehendit. 88 13.3.42. Interpretatio ea in dubio accipienda eſt, quæ communi vſui conuenit. 13.3. 17. Interpretatio plena& perfecta in negotiis publicus fieri ſo- let, vt& in teſtamentis. b 11.4,536. Interpretatio prudentum liberalitatem captioſam fregit. z2. 175. Interpretat io teſtamenti facienda eſt, in fauorem teſtamen- ti,& eius, qui inde aliquid habere debet. 11. A. 37. Interpretatio vera a practica ſumitur. 13.3.16. Interpretationes ceſſare debent, vhi omnia per ſe ſunt clera. 1333.49. Inueſtiti ſuuul expreſsis ipſorum nominihus ſimul quog,& æcqualiter ad ſucceſsionem feudalem vi ſimultanea inue- ſtituræ admittuntur ex communi„E practicari ſolita doctorum opinione-. 12. 6. 24. Inueſtitura, quæ in maſculis fieri conſueuit, ad fœmina⸗ pro- tendi nequit. n. 93. Inueſtitura ſimultanea diuiſione rumpitur& renouations eget. 12. 6. 36. Inueſtitura ſimultanta ſola eſt fons, cauſſa& origa ſuaceſ- fionis collateralium in feudo de iure Saxonico. 12.6.35. Inueſtituræ ſimultanea cauſſa ſeu ratio. 12. 6.32. Inutile& nullum in iure noſtro paria ſunt. 13.3.64. Ire vel non ire via publica non præſcrihituxr 13.2.107. ludex qui eſt, ſeque intromittu de cauſſa præparante, poteſſ etiam ſe intromittere de cauſſa praparata. 13.3. 56. ludex non poteſt partes ad tranſactionem vel amicabulem compaſitionem compellere. 33. 4.8. Tudex in iudicando magis receptam ſequi tenetur opininna alias litem ſuam facit partique laſ ad intereſſe conae- mnatur. 1). 1.4. Iudex à quo fuit appellatum, pendente appellatione, vel pendente decendis ad appellatum dato, nibil innouais debet in cauſſa. Alias innouata reuocantur per remedi- um attentaterum, num 2. 12.7.1. Iudex a quo poteſt pendente ſupplicarione intra decendium porrecta ante inbibitionem exſequi, modo exſecutionem petens ſatiider de reſtituendo, ſi ſententia retraitaretur. At elapſo decendio illa ſatiſdario non exigitur. 12.7. 6. Iudex ordinarius recuſari non poteſt, ſed ſi aliqua ſuſpicionu cauſſa ſubſit, adiunctus ei dandus eſt. Quod in deman- datã iuriſdictionẽ habentibiloci non habet,n. z. 12. 9.1. Iudex Eccleſiaſticus habet iuriſdictionem in laicos ratione iuramenti. II. 3. 125. Iudex inferior pattem non poteſt cogere, vt ius ſuum diſe- Tat, nec appellationis iudicem adeat.. 2. 5. Iudicis poreſtas vltra id, quod in iudicium deductum eſt, ex- cedere non debet. Imo fatuus eſſet iudex, qui fuper non petitus pronuntiaret, num. 2. 11. 6.11. Iudicis oficium abſque vlla ſoleinitate implorari potef. 11. 10.1 7. b(. 6. 9. Iudicus eſt ſentẽtiã ſuã ex perſona ytriuſq, litigatoris metin. Iudicis præcepri, cum clauſula, ſi quis contra fecerit, ꝙ debe- at eſſe condemnatus,&c. qualiter accipiendi. 11.1. à maiori ludice ad inferiorem appellare non licet. 15. 3.6. lus appellationis ad ſuperiorem pertinens remitti non po- teſt. 5— 133.70. Ius ſpeciale tertio competens, ſemper exceptum eſſe ducitur in generali conceſsione. 13.5.97. Tus præſcriptionis immemoriali vim conſtituti iuris& yn- uilegii obtinet, as pro veritate habetur. 13 3.719. lus paſcendi nõ tantum inſtitutione vel alia vltima volun- ate acquiritur, verum etiam præſcriptione vel conſue- tudine præſcripta. I 53. Ius paſcendi ſj in fundo alieno ſimpliciter conſtitutum eſt, ntelligitur cum omni pecore cuiuſcunque generis. 11.5.9. lus prouinciæ ſiue loci vel ſtatutum, ſi tollat ius commune eique deroger, obſeruari ſem per& ſecundum id iuditate Adeber. Maxime in feudis ibid nu. 2. 12.6.43. lus commune iurit appellatione contineri. 13. 1.2. Ius retrahendi tollitur præſcriptione immemoriali. 1⁷. 2. 76. Ius dicendi teſtamentum nullum durat 3o. annos,& ad he- redes tranſmittitur. 15. 744. lus retentionis quando locum habeat. 13. 6.24. 1 1 1 te b lamn üm luſfynij ma iexfa e na,mtam 1 wrrak. ar:— 2 ne eutr niruenu, Iſaraii † A6 un d. aidnaa nina nſeinn m. vfr— 5 1eiehe bde— 1 — — u ks nni uiu uinni 4 1 aumtuns i. usſatn eſt uia i Conſiliorum Mynſingeri lus quod duabus radicibus ürmatun fortius eft quam quod vna fola. 124.630. Ius alicui quæſitum ſine eius fado tolli 15 usadimi no õpoteſt. 14. 7.36. lus alteri quaſitum reuocari non debet. 14. 4.52: lus paſcendi aduerſario competere ſi negetur, alſerendi in- cumbit probatio. I1. g./2. lus patronatus ſi ſine titulo acqulri non poteſt, nec etiam o. annis præſcribi. 13.4.2. Ius collectandi; ius dicitur incorporale. 11. 2.11. Ius luaſi tum à tutore ſine decreto iudicis parti aduerſæ re- mitti non poteſt. 113 15). lus petitionis hereditatis poteſt prekrihh 13. 2. F7. lus collectas imponendi cui competat,& quis ab ei immu- nuͦ cenſeatur.ʒ II. F. lus oſſerendi multipler. 13.2. 80. llrus collectandi vnum eſt de aiue · upremas poteſtati reſeruatix. II. 1. 97. Ius imponendi collectas non competit niſi habenti egalue 13.3. 5. Ius accreſcendi locum etiam habeti in feudi⸗ paternu& an- tiquis. 1z.)). Ius offerendi competit debitoni quadam actione perſonali, nempe pignoratitia. 132.72. lus ciuile ſcriptumn in Luia locis. Gi in quihus canonicum obſeruandum. 143.5. Ius& aclio omnis 30. vel 40. annorum hane preſcribitur. 13.2.29. Iure Saxonico nemo in faudo niſi juu&reliqui deſcenden- tes ſuccedunt. 1742.6.s. lus canonicum in præſcriptionibus ſequendum etiam in ter- ris imperii ad euitanda abſurda& peccata. 14.33.5. lus ſi promulgatur per modũ priuilegii, tune nullo modo ſu- um caſum egreditur. b 11.3.141. Ius ex facto oriri. 1). 2. 27. lure paſcendi ſecundum naturã& conſuetudinẽ lot yren- dum eſt, vbi nulla de hoc conuentio, conſuetudo, aut ſta- lutum. 9 I.I.. 77. lure permittente quod ſit nullam pænam meretur. ¹5.1. 48. Turi offerendi præſcribi poſſe, nu. 77.&præcedentib. 13 2.77. Iuri offerendi in pignoribus nullo tempore præſcribi poſſe, GC num. 10⁰. 102. G ſequentibus. Contraria opinio deluitur Vvſq;, ad 132. 13.2.86. lus offerendi quale,& auodſ ſit ius, 8 preſaribi baſſe 1 63. 2., 57. Iuri pro ſe introducto quilibet renunciare poteſt. 14. 4.102. turi offerendi an aliquo tempore præſcribatur. 13.2.27. luri oſferendi præſcribi boreſ quando eſt præambulumi iuris agendi. 13.2.57. luri oſferendi preſcribitur,& nu. 37. G. 43. G ſoq. 13.2. 31. luri ſeu facultati quæ competit Her moumi iuris, bene pra- ſcribitur. 13. 2.6. luri in fauorem ſuum introdut quilibet. renuntiarepoteſſ. Fallit in ſucceßionibus.. 11.3.50. luri ex quo nulla actioi in aternum neſcituraeſf, præſcrihi non poteſt. 13. 2.65. luri diſplicendi præſcribi mect. 13.2. 64. luris exſecutio nullam meretur vurdame 14. f. 103. luris communis correctio ber ſuaiae intellectus non in⸗- ducenda. 1. 1.32. luri ſuo quilihet renuntiare poteſt. 113. ſ. Jura canonica ad correitionem iuris auuva emanata, ad ca- ſum, de quo non loquuntur, non ſunt extendenda 12.3.5 lIura plura ſi alicui competunt yno remiſo, alterum remiſ ſum non videtur. 14. 27.10. lura& actiones non tincumſcribuntur loco. 1I. 6.354 Iura ciuilia præſtriptionẽ cum mala ſide permittentia poſt 30 vel 40. annes per iura canonica hodie ſunt correcta, nec amplius in iudicando valent. 13. 5. 25. lura ſuper terram& ſubtus terram paria ſunt. 14.2.16. lura de aqua pluuia arcenda pro auertendis damnis ſcripta ſunt, non contra non nocitura opera. 14.2.17. lura ſuo remittentibus non datur eg eſſus ad illa. 14. 4. 0. Iura ciuilia tequirentia ſeptem vel quing, teſtes in teſtamẽ- tis, hodie non hatent locum. 15.3.16. luramentum de patrono erga libertum non exigitur. 1.7. 5 luramentum donationi ſimplici adiectum donationem non ſimat. 1I. 3.7 4. Iuramentũ contra bonos mores non ligat nec valet. 11.3. 11f. Iuramentum regulatur ſecundum conſenſum iurantis,& recipit tacitam illam conditionem intrinſecæ volunta- tis, quam habet cntractus ſuper quo iuratum eſt. 11. 3. 75. Iuramentum generali renuntiationi adiectum non firmat contractum, nec ad incogitata porrigitur. 11.3. 71. luramentum patrus vel matrus filiu non nocet, etiamſi ſint heredes.ʒ 11 3. 92. luramentum ſhaudun, omne, 5 Inon ſit ſomentum pecca- ti, ſinon tendat in diſpendium alterius, ſi non ſit contra puhl. ytilitatem, ſi non ſit contra bonos mores, ſi habeat ttes comites veritatem, udicium, Giuſtitiam. reſhonde- tur, num. 117. I1. 3. 5§. Iuramentum omnem ignorant am tollit. 11.3.27. luramentum non debet trahi in diſßend um alterius, nec ad caſumi improui/ n,1 zuthe,aue 11.3.87. u ramentum contractui impoſsitili adicctum non ligar, nec Nirmat contradtum. 11775. Iuramentum licet minorem faciat maiorem, non tamen fa- it ſagati iorem& prudentiorem. 11.3. 60. luramentum donationi adiectum nibil operatur in præiu- dicium liberorum poſlea natorum. I3. 53. luramentum requirit conformitatem cordis& ori. 11.3.) 5. luramentum contractui additum excludit omnem læſionẽ, & quamuis cauſſam. 1 11 3. 19. luramentum confirmatorium an confirmet contraclu alias nulum& inualidum, necne, vel ſaltem an& quando ſet ſeruandum7ä 113.10. Iurumentum ſimoniaca renuntiationi ad eam roborandam adi ectum inſo iure non engas. nec confirmat rem, de qua agitur. 11.3.103. luramentum firma: contratium puberi, etiamſ ſine curato- e& decreto iudicis celebratum. 11 3.9. luramentum calumnis ſicut vaſallus à domino non exigit, ira nec dominus à vaſallo. 11.7.2 8. luramentum fdelitatis compiehendit etiam collectas. 11. 1,405. luramentum ſuper contraltu euepof tum regulatur ſe- cundum contracium,& eius naturam ſuper quo inter- ponitur, G& inde ſuam interpretationem recipit. 113. 76. 3 3 luramentum contra lus naturale non valet. 11 3 114. Iuramentum ſuper renuntiatione fattum, iurantem a qua- cung, except one excludit. II. 3.29. Iuramenti abſolurio ab Eccleſiaſtico iudice, nimirum loci FEpiſcopo ordinario petenda..3,127. luramentum non auget obligationem, ſed obligationi intra uos limites manenti addit religionis vinculum. Ii. 3.., 8. lurament ſiue contractus yalent, ſiue von Quand ſeruan- da omnia. 177. Indexin Sccundam pattem luramenta ad incognita non trahuntur. 113.22. ruriſſdictio ſimpliciter conceſſa importat omnimodam iuriſ dictionem. 13.3. 116. Iuriſdictio incipit geri per ſolam citationẽ eiusq, commiſsio eſt iuriſdictioni. 13.3.54. Iuriſdictio quando ſpecialiter,& quando generaliter con- ceſſa intelligatur. 7... 97. Iuriſdictio quæſita non eſt, ſi n perfeita ſit quæſita. 13.3.62. luriſdictio ampliari,& prorogari nequt. 133. 68. luriſdictio cui indulta eſt, ei ea quoq, conceſſa intelliguntur, ſine quihus iuriſdictio explicari non poteſt. 13 3. 6. Iuriſdictio interdi genus, interdum ſpeciẽ denotat. 13.3. 112. luriſdictione non tantum ſimplex ſed etiam merum& mi- xtum Imperii, item, regalia præſcribi poſſunt./13. 3. 17. Iuriſdictio generaliter prolata ſigniſicat poteſtatem dè iure publico introductã, cum neceſsitare iuris ditendi& æqui- tatis ſtatuendæ,& an hac poteſtas iuri/dilionem de ſui natura complectatur. 13.3.2ĩ 4. Iuriſdictio fimpliciter prolata importat merum& mixtum imperium.— 13. 7. 27. Iuri/dictio licet per verba taxatiua ſimpliciter alicui udici concedatur, tamen ex hoc non videtur derogari zuriſdi. ctioni iudicis ordinarii. 1. 2. 25. Huriſdictio ſpecialis venit cumulatiue non priuatiue; ad iu- riſdictionem ordinariam. 15.2. 6. Iuri/dictio omnis ab Imperatore emanat. II. 1. 95. Iuriſdictio ex ſingulari conceſsione, priuilegio, ſen conſuetu- aine, priuato competere poteſt. 13 1).2 I. luriſdictio mediata& immediata, ſi concurrit, valet abio- lutio à ſuperiore facta. 15.2.7. luriſdictio ſine vlla exceptione conceſſa intelligitur, niſi per cialis doceatur exemtio. 4 13.727. lurandi an& quando detur beneficium leg 2.de reſt. yend. I1. Z. 29. luriſaictio eſt genus ad imperium Giuriſdictionem 13.3.33. Iuriſdictio circa vnã perſonam ſimul aut ſemel exerceri ne- quit.— 15. 2.39. Iuriſdictio eſt quiddam indiuiduum, ſicut ius patronalus, eius vero exercitiũ ſeu adminiſtratio diuidi poteſt, uu. 3. 15. 2.2. Iuriſdictio inferiori competens an dicatur competere priua- tiue, quoad ſuperiorem, an vero accumulatiue 15.2.3. 1 luriſdictio[pecies dicitur regalium non magis ac izs olle- Klandi. 11. I. 96. Iuriſdictio dici non poteſt, quæ non vniuerſaliter& pefe- cte ius dicit,& iuſtitiam exercet. 15.3.32. Iuriſdictionis fines per teſtes antiquos probari poſſunt, etiam ſi ſingulares, nu. 61. Fallit, nu. 56. 15.2.55. Iuriſdictionis vno actu probato, alia poſſeſionis iuriſdict. probatio non reſultat, quam iſle actus reſpicit. 15. 2. 56. luriſdictionu præſcriptio non niſi contra illos, aduerſus quos proceſſus exſtitit, allegari poteſt. 15. 2. 68. Juriſdictionis vocabulum in quibus caſibus uon comprehen- dat mnerum mixtumque imperium. 13.3.138. luriſdictione ſuper aliqua ciuitate alicui conceſſa vel vendi- ta, non venit merum& mixtum imperium, ſed ſimplex tantum iuriſdictio.... 5. 95. luriſdictionem qualificatam habens, eam ad inſtantiã par- tis aduerſæ præciſe probare tenetur, nec releuatur nuda eius releuatione. ,„ 93. luriſdictionis fines certi, lege, priuilegio, pacto, vel conſuetu- aine, ſi ſunt præſcripti ac limitati, diligenter ſpectandi funt, eamq, nunquam excedere licet. 133.105. Iuriſdictionem habens dicitur habere omnes qualitates iu- riſdictionis, de qua generaliter diſponitur. 13.3.36. Iuriſdictionem generalem habens collectas imponere poteßt vauhg. un.p.. A 9 115.39 Acus inferior per quæ ſuperiori ſeruiat. 14. 5. L Leſo per tranſactionem doloſam quomodo ſucuunatur. 13.2.178. Laſus ex nouo opere qualiter procedat. 1..). Laicus licet per ſe non poßit eſſe arbiter in cauſſa Diriruau, tamen vna cum clerico poteſt. 123.23. Landbete, Meybete, Herſtbete, diſtincta ſpecies ſunt exalʒin num. 11,2, 17, Landbete& Landſteuer an idem. 11. 2.15.(12. 8. Legatario quæ ad cõſequendum legatu competanr achoner Legatarius ſtatim à tempore mortu teſtatoris dominu mn legatarum conſequitur, net tenetur de iis cuiquama. tionem reddere, vel ſatiſdare. 13.I., Legatarius non debet propria auctoritate legata in teſtam. to ſibi relicta occupare, alias datur heredi interdiclum quorũ legatorũ, ſed earum poſſeßtionem à manu herelu capere debet. I.. Legatarius nõ cadit à iure ſuo niſi in caſu leg. ſi quis inſtan. tem. C. vnde fit. aI.6. Legitima iure Saxonico in omnibus ſperiebus, matri hodie ſalua eſſe debet,& num. 5è7/.. 12.).30. Legatũ in dubio reſtringi dehet ad illud, ꝙ minus eſt. 1l.*3. Legatum omnium debitorum meorum, quæ habeo exemtio- ne velex mutuo dato ad vſuras non comprehendit eam pecuniain, quam qui alia ex cauſſa habet. I.43. Legata an& quando debeantur ex teſtamente inutili yel nan olemni. 4 153.45. Legata ſtricte ſunt intelligenda& interpretanda, quod in- tellige& limita, vt num. 21. 11 436. Legata relinquere poſſunt amnes qui non prohibentur teſta. menta facere, aut ius teſtandi habtnt. 15.3.46. Lex ſeu coſtitutio extra eiuſdẽ verba nõ protrabenda. 1ſ.ui⸗ Lex contractum impoßibilem ſeruare non pracipit, ſed e. trahere permittit. I1. 3. 57. L. filii,& l.iuſta. ſf. de ver. fi. declarate. 11.1030. Lex agro ſi dicta non eſt, agri natura eſi ſeruanda, yt ſemper inferior ſuperiori ſeruiar,& nu. 25. 17.1.8.(u1I.7.20. Lex quado vtitur verbo futuri tẽꝑoris, requiritur ſententia. Lex non fingit ſuper impoßibili R. 14. 9.21 Lex vel ſtatutum, ſi deferat aliqua bona alicui ex bonis al- terius, ſi ille ſit pragrauatut, non pateſt etid ad pias cauſ ſas de bonis alteri relictus teſtaii. 14. 4. ſ6. Lex confirmata ſucceſsionis de gradu in gradum, vyel ad ol- laterales porrigi non poteſt. S.Ißl. Lex vbi non diſtinguit, nec nos diſtinguere debemus. 13.2,60 Lex probibens alieuationem alizuius rei, etiam inte ligiuur prohibere praſcriptioneoem. 13. 2.61. Lex ꝙ permittit pro conſeruatione iuris quaſiti, ilud pro- prie non ius, ſed facultas dicitur: Secus, ſi pro acquiſitio ne alicuius noui iuris aliquid permittat. 33.2,52. cum Lege mitius agendum quam cum homine. R. 14,9,14. Leger generalier&iindiſtintteloquentes generaliter dehem intelligi.— 14. 3. 7. Leges ſucceſsionũ ab Imperatore confirmatæ valent. i133.Iſts Legibus non exemplis iudicandum eſt.*S. Legis verbis inhærendum eiuſq, diſpoſitio tenenda. 13.11j Legum Doctores nobilib. per omnia æquiparantur nec tolle ctis aliu anerib. grauari debent, etidſi nõ ſint actu lei tes contraria opinio, n. 38 quando procedat. n.3 9. 15. 137. Legitima liberorum ꝗgualis elim fuerit,& qualis ſu Hodit. 12.5. 9. Legis auxiliũ fruſtra inuocatur cõmittendoin eam. I.7at 3 Legi- un inan Linm u Hx AMmdan A eman, Mnran, ſuam feu aiuex asſahau 4 s ie auia— iu urnn. augr G& uuta 4. ¹4nn an aſuur nne um d menti ſant nt un teſkadh dabat düeuuern euſ iant fOG aur aeun moeu uc, racr emar. . LaAſ 4. iulæas a mur nuneu, G. ſ 15 l Lis tranſactione finim Nitari poteſt, etiamſi pars aduerſa placita non ſeruat. Iadexinlecundampatem Legitima cum ſit de quotæ bonorum,ò liberis debetur ex bo- nis paternis quæ ſuperſunt post exſolutionem omnium debitorum. ¹ 2.. 22. Legitimæ petitioni locus nõ eſt ſi æs alienum totam defun- Ctiſubſtantiam abſorbet. Quod etiam in dotibus& ali- mentis obtinet, uum. 23.2 ½. 3 26.12. y.. Liberatus non dicitur, cui non est perfecta liberatio abeun- di. 13.3.63. G Liberi in petitione legitimæ non praferuntur creditoribus etiam chirographariis, Imo nulla ipſis eſt petitio quan- diu creditoribus aliquid debetur. ¹12. 5.25 Liberis qualiſcunque parentum voluntas ſufficere debet. Ar5e,“ b Liberorum futurorum ius reſtringi non debet, ætiam cum 5 iuramento.ε◻ 1. Liberorum vel filiorum nomine nepotes&; ceteri deſcen- dentes non continétur quoties aliqua qualitas adiicitur, quæ non porrigitur ad nepotes& uum. 24. ½.1b11+⁷+. Libri Chronicorum ſcripta antiqua aliquam fidem fa- ciunt, quæ ſemiplena probatio dicitur. 11.3.135. Licitum est mihi in mto facere quicquid volo ad vtilitaté meam.1. 2t"“..O 4 Limitato cedit, quod eſt intra confines./5. 2. 15. Limitatum ipſilimiti cedere debet præſertim cum diuerſo iure cenſérinequeant.:¹ r. 2.1 8 Limites communi reputatione circumcolentium vicino- rum probari poſſunt, eorumque opinio pro iure habetur. 712332,33“ nim ne imperiali quidem reſoripto, reſu- 73·2.744. per Locatorem operarum quando non ſtat quò minus eas praſtet, lex ex æquitate tacite fingit fuiſſe praſtitas. 17. .)A Locupletari cum alterius iniuria contra naturam eſt. ¹5. 2.5Cf 3 8 Locupletari cumalterius detrimento, ci nulla negligentia imputari poteſt, iniquum eſt. 3. 2.11½93IZ. Longum& diuturnum quot annis concludatur. III. 1.12 Loqui ſine lege tnia. 23 33 MEitrarui ſeu ſuperiori obtemperan: iufte excuſa- tur. 13.S. 3. 3 4 3.. Mala quandoque tolerari pro patis tonſeruatione. 11.1. 2858 1 Mala fides est ſcientia rei alienæ.) ½.3.1¼ Mala fides tollitur per præſcriptionem.=¹½. 3.1½ Mals occurrendum, cuius nalla et ſpes ſine bello meliora- ionu. I-z“, Mandataſine clauſula inſtificatoria abſcyue partium cita- tione vt nulla impugnanda. 1ii1. Sz fallit. ½. Maritus ad ſucceſſionem vxoris ſuæ nullatenus admittitur Juamdliu exſtant agnati velcognati. ¹ππ Maritus& vxor quando ſibi in ſolidum ab inteſtato pro antiquò iure ſuccedant. ½. 4.; Alaritus vxöri ſuæ in bonis feudalibus ſuccedere nequit. 15.3.459 Mater an& quando per ſubſtitutionem, quam pater in teſtamento facit inter ſuor liberos expreſſe vel tacite ex- cludatur a ſucceſſione vel legitimasrtmiſſiue. Diſtingui tur vt num. 6 2. v—ue ad num. b. incluhue./2. ·6 Media eiuſdem naturæ& conditionis eſſe praſumuntur, cuiu ſunt præcedentia& ſequentia./†. 2. 1§ Aiedio ſublato extrema etiam ſimul ſublataſunt."1. ³, 31 Adelkorare agrum& fundum ſuum inferioren hic aliquis debet, ne ſuperiori noteat ui ipſi nu lam ſeruitutem a- bet.:/ ½. 2. 1% eliorem facere dagrunm ſuum ſic aliquis debet, u Vicins deteriorem faciat. 1½..14 Mens& voluntas teſtatoris aute buania katten Mensita proponenda eſt verbus, Vt proponitur animins cor- Tori.:¹15. 3.22 AMMens&S voluutas diſponentis èx ordine præſumitöer eo col. ligitur,& quod prius ett in vocezpreſumitur prius cum ſenſz, ,ezszsz Merita negotii& cauſſa chiuſque partium aſſertione pan- Auntur. 1*15o Merum,& mixtum jmperium itemque ſmplex iuriſdi- ctio, ſunt 3. diuerſæs ecies iurifdlictionis,&s habent ſua⸗ proprias& diſcreras differentias eſſentiales. 5.5. 75 Milites ab oneribus ſunt zmmunes. Amplia in Senatoribus ofſicialibus,:./.· ½& num. 39. Milites Chriſti deſinunt eſſe àilitts ſeculi. ¹†. 3. 40 M nores intra I&.· S 2 S. annum læſi, in integrum reſzitui poſſunt: at nonſi ante id te mpius veniam ctatir petierint, Vel iureiurando contractum initum con firmarint.,1. 5.4 Minores expleto Iranno,præaten ad litem inuiti curato- res non accipiunt, ſed res ſuæ eis couzmittuntur, es qua agunt, valent.*3. 7 Minoribus! an etiam iuitis tutoras dantur: ſecus ex- pleto. an. 11.3.6 Moderator& arbiter quilibet est rei ſuæ. J. 127 Moram committens nec non reſtituens ad poſtulationem concedentis ad omne intereſſe tenetur.¹1*1. 94 Morgengaab/ quid ſit in iure Saaxonico remiſſiue. Quidi- em Muͤßtheil&s Gerade/ 71,10.6.7. 67 5. Morgengaab zuid ſit in iure Saxonico, remiſſius. Quid itẽ Gerade.’. 55.7 8 Mulieri indotatæ quarta pars bonorum mariti cum v- tenſilibus post mortem eius debetur. Secus est de iure Saxoni0o, 11."0.₰2.,. Muüulieri indoratæ quarta pars bonorum mariti cum v- tenſilibus post eius mortem debetur. Secus èst de iure Saxonich,’“. Je⁴ς F. Mulia trattantur, quæ non perficiuniur. 1½ ½.90 Multa dicuntur& promittuntur, Juæ Hon Jiunt. ¹³ F · Sg Muüultiplex quod est eius veritas rognoſci non potest.,. 2.52 QMultiplex& indiſtinctum parit confuſionem./z. 2. ꝓ/ Multiplex intellectus parit obſcuritatem. ¹13. 2. 9 Mutatum quodnon reperitur ſtare non prohibetur. LII 3.5 2 N* ceſſitatis publicaq, vtilitatis nomine bmne lægitimũ N impedimentum tollitur. 1i.,.ꝓ2*Q Nagutiua vniuerſalis potentior ert& amplius negat, qui afirmatio affrmat. 13.3. 3F5 Naæpos quomodo de corpore ani dicatur eſſe. ⅓ϑ. 10. 76 Napotes etiam ex corpore aui dicuntur nati; etiamſ Vint⸗ nati ex filia. ³α. 1.ãð..— Nepotes ſub filiis in contracttibus nunquam comprehen- duntur mo in contractibus fit interpretatio cotra eum, qui fundat ſe ex eius Verbis. ¹½.1⁶,32 Nemo in dubio ſeipſum ligare velle praſinnitur. 15. 2. 42 Nemo in plus tenetur, quam ipſe habet. 11.5.13 Nihil qui dicit vel nulla, nihil includit. 13.2. 9 Nobiles merum& mixtum imperium habentes ſunt iudi- ces ordinarii.! †₰1. 39. Nobiles a ſolutione collectari de iure communs haud eſſe denda est. Index in ſecundam partem immunes ſecus de conſuetudine. I.i· amplia nu. 2. 43. eaq, ſeruanda. nu. 4— Nobilitas immunitatem tribuit.i.i. nu. 22·& 33 Nomen appellatiuum in dubio eſt attendendum. 13. 3.2 Nomen debet eſſe conuenieni rei. 15. 3.27 Nomina debitorum nec inter mobilia nec immobilia nu- merantur, ſed ſunt quoddam genus per ſe. 11.6. 33 Nomina debitorum S ſic iura actiones in donatione o- mnium bonorum præſentium& futurorum non veni- unt. Ir. 6. 34 Non entis nullæ ſunt qualitates. i.2. ũ Non poteit quis venire contra id, quod ſemel approbauit, vel cius fattum impugnare cuius commodum vel he- reditatem ſenſit. 153.7. 5— Noſtrum quod est ſemehamplius neſtrum fieri nequit. 13. 3.122 Notorietas& euidentia delicti habetur pro ſententia cum requiratur miniſterium iudicis. 11. 7.22 Noui operis nuntiatio facienda est in re præſenti ſiue quis ædificet ſiue inchoet ædificare. Quod idcirco receptum eſt᷑ vt confeſtim per nuntiationem ab opere diſcedatur. I.t. nu. 30. 31. Non tamen neceſſuriam Pratoris aditio- nem. num. 32 Nora ꝗᷣpeciali dignaaſi non exprimantur, pro neglectis& non incluſis habenda. 11.1.,17 Nullum pro nullo& infetto habendum, nec aliquem iuris cectum habet. 13.2.13 Nullum quod eſt initio, tratu temporis non conualeſcit. 13.2.1)3 Nulum quod eſt altus nomen non meretur. 13. 2-152 Numerus 7. teſtium in teſtamento non est de forma ſub- ſtantialiſed tantum de forma probatoria cum volun- tas teſtatoris ſit forma ſubſtantialis.;¹5. 3.7 Nuntiationis noui operis remedium non excludit extra- ordinarium illud remedium cautionis de damno infe- Cto. I2.. 5 a4“ Nuntiationis noui operis practica. ½π2 ⁄ 0 Blatio obſignatio pecuniæ quam vim habeat. 13. 2. 1 5 9. G Obligatio dicitur mater actionum.;¹5. 6. 31— Obligatio perſonalis vt oritur ex contractu, ita etiã ex pa- ſto de retrouendendo.:13. 2.1½ Obligatio ante euentum conditionis non naſcitur. 1½. 4. Fo Obligatio vbi non eſt, ibi non poteſt intentari eſhicax ali- qua actio ex inſtrumento inutili,& caſſuto. ¹3. 2.111 Obligatione principalis ſublata, acceſſöria, vt literæ& hy- pothecæ ſubiſtere non poſſunt. ¹2α2. z. ¹12 Occurrere in tempore melius eſt quam post exitum vindi- care. I. 1. 2 4 OſRcium iudicis abſque vlla ſolemnitate implorari poteſt. 7I..765 8 8 Oſcium indicis pro reſtitutione imploranda præſeribi po- teſt. 13. 2.653 Omne qui dicit nihil excludit. ⁴ Omnia referuntur adid vndeformam, vim,& originem capiunt. 13. 3.132 Onus quod portatur a pluribus leuius portatur. 11.1.107 de Opere post litem conteſtatam facto nouo iudicio agendi esᷣt. ¹4. 1.29 Opinio communis in rebus antiquis plenam facit fidem.;:. 2.37“ b Opinio quæ ab obſeruantia roboratur teneri debet. 15. 5. 19 pro communi opinione in duhio iudicare tutiſſimtm e* 2. 75 Oppoſitum in oppoſito idem operatur, quod propoſſtumin propoſcto. 13. 3 17 Optando dominium trangfertur. 13. 2.61 Optare ius magis&t quaiu facultas. 13.2.52 Optare est facult atis.13. 2. 60 Optionis iuri praſcribi poteſt. 13.2. Opus imperfectum lex ignorat.:13. 3.6 d Oratio aſſirmatima, licet in primo atlu verificetur&; Ntringati ſecus tamen eit᷑ in negatiua, qua in innuum attenditur. 13. 3., ₰6 Oratio etiam imperfecta heredem facit.;¹‧. 3. 24 Ordinationes mperii ceteraq, conſtitutiones ita declaran- dæ quo minus iuri communi derogent. 15.i. uu.z 3.24.8 31 P. PAM⸗ de ſuccedendo, diaiſionibus inter fratres adiicer⸗ licitum& iure permiſſum eſt, eag, conuentio viciſſ tudinaria valet, nec indiget inſinuatione. 12.1. 69. 59 Pacta de futura ſucceſſione etiam expreſſe facta& ſtipula- tione vallata in iure improbantur.-2½2. 4.16 Pacta contra bonos mores illicita ſunt.:⁊π,m2φ ℛKπQ- Pacta de futura ſucceſſione etiam iuramento valata, non tenent.!. 2.15 Pacdta de futura ſucceſſione ſunt contra bonos mores&y li- beram teſtamenti factionem auferunt, votum, captã. de mortis inducunt. I 2ε⁷/IIn Pacta ſucceſſionum auferunt liberam teſtandi voluntatè, preæbent que cauſſam captandæ mortis,& ſunt contra ho- nor mores. 1. 3.,47 Pacta& renuntiationes de non ſuccedendo in viridi ſant obſeruantia,& renuntiantes obligare videntur. ¹2½λα*m Pacta reuocari non poſſunt.¹ ½2. 2.9 4 Pacta ſub conditione facta, non poſſunt de iure ſartiri effe- tumR ſi rx in eodem ſtatu permanſerit,& conditioim- pleri impedita fuerit. I½.. 4, 8 Pacta fieri poſſunt etiam de bereditate viuentis, conſenti- ente illosde cuius hereditate agitur eaque valent, ſiu ad mortem vſque in tali volantate durauerit. 12.5,34 Dacta reciproca de mutua ſucceſſione cur valeant. 12. D71. Pacta viciſſitudinaria de ſuccedendo locum maxime ha- bent inter nobiles, eorumg, ſucceſſores obligant.¹2.3./0 Pacta quæ alias irrita eſſent plerunquæ valent in his qusex futuro euentu dependent.!¹2. 5.72 Pactis conuentis ſtandum eſt, etiam ſia iure communirt- cedatur. 1I& 4.29 DPattuis conuentis ſtandum est, tut a iure communi rece- dataur. ¹I2½. 4. 9 ½ Pactio de hereditate patris viuentis facta ſinon mutata voluntate neque facto teſtamento decedat, valebit,& er ea ab inteſtato ſuccedetur. ¹2. 5. 2 Pactio nuda non parit obligationem ſed tantum exceptis- nem. 13.6.3 8 Tacto retrouendendi non præſcribitur. 13.2.114 ex Pacto nudo quamuis nulla oriatur actio attamen fi pri⸗ miſſio fuerit geminata, actionem prodacit. 13.6.13 Pactum a patre inter filios factum, vt prædia auita&ys- terna maneant in familia, non est odioſum ſed outiuu fauorabile pro conſeruatione ſcilicet agnationis eo fa⸗ miliarum. 12. J. 436 Pactum de iure ſucceſſionis amittendo negatiuum nulliuu æst roboris.¹³π.α2 Patlun e. 73 1 — — 2 —————— .„ acre. acre ne=nt ema 4u. ea ac. Kerzanem aufaun, an., 2ant. 4.4.7 I 44ſerxn! Uberum 3 112 am captanda nans, a*, nund de non ſaccein a Trraantiante elgeen a 1 eent.14. 4 94 ne eita, ven„ un, 4 z der ſi ann emare ad, werrr.*4. 4. num de bereditate tu 32 nu bereditate Sin 6 ae in tali valuntate du ih eataa ſacceime h e 2 * 1 7u Seredmdh 90 8 d, r*ran creſora 9 na eertranzse n perdent.¹2N72 hauufa 1 1 1 „ 4 mden et rtat a uj.4 e uee nuri visents- 2 d. 5 unfnennaer— AP . 2 xrdetur.14. 4 7 Conſiliorum Ioachimi Mynſingeri. Pallum legis commiſſoria in pignore prohibitum. 19. 2. 27 Pattum magis oper atur quam ſtatutum,& quædam poſe ſunt ſierip er pactum, quæ er ſtatutum explicari neque- unt.. 4z Pactum de hereditate viuentis es reuocabile,& habet na- turam vltimæ voluntatis, ita Ttis, de cuius hereditate altum est ſemper contra pactam teſtari poſſit. Quan- do vero is voluntatem non mutat, præſumitur in volun- tate patti perdurare. nu. 39. 59-Atque ideo tale paclum, mortuo eò de cuius hereditate atliu est, valet ab in teſta- 10.12. F. 40 Paëtum nudum quamuis non producat obligationem eſe- cacem de ei ex pattꝰ nudo, ſed etiam quod fortius est ſimplici polli- tꝛtationè producitur actio. ¹3. 6. 22 SPacttum logis commiſſoriæprohibitu meſt.;/5. 2,66 EPadtum iuratum obligat Vi non ſit contra bonos mores na- turales, ſed ſaltem contra mores cinitatis.:¹½. 3. 99 Pactum de futura ſuccè ſione viuentis aſirmatinum pror- Jſus non valet, nec vllam penitus obligationem indacit. VT.F.II— Per pa ktum quir quid fieri non 5 otest,5 id, quod ſi eontraâ bonos mores, illud eriam non potẽſt conſuetudine ſeu ſta- tuto induci. 12.2- b Pattum aſfirmatinum de futura ſucceſſione It valeat, co- ſuetudine, ſtatutb veliure muntctpali, induci non po- fef.2 ,) 8 3 Pactum regulariter fortioris natura eſt, quam ſtatutum Vel conſuetudo. 12.5. Paëtum de ſuccedendo pro parte perinde inualidum est, ac ſide ſucbedendo in totum fautum eſet. 12.2. ½ Pactum quod contrattui æquiparatur, vnius cenſenſu diſe olui ne quit. 12½. 4.33 Pactum conſeruandaæ ſucceſſionis de iure ſubſiſtit. 12.. 2 Pactum de futura ſucceſſione cur iure reprobatur uut pro- Hibheatur. 12.2.3 3 Pactum nihil alind eſt quam contradtus.;. 29.13 Par vybi eſt ratio& eadem cauſſu vocationis, idem quoque eeltus, eademg, ſuccceſſio ſe quitur. 12.6 1§ Parentes debent liberos alere, ſtatum& dignitatem son- Fruare,& illis theſaurure. 11.3.65 Parentes ſi de liberis loquuntur ex ſuo corpore natis, quin intelligantur de filiis primi gradus, nemo mentis& ra- rionis compòs dubitubit.;:. ο. 1 Pareute⸗ pro liberis captare conblium,&s eis prodeſſe Velle, Aonec cognatio duret, recte præſumuntur. m4. 1b.7I Tarentum ſiue aſcendentium ſucceſſto totaest iuris ciuiilis, etiam quoad legitimam. 12.1. ⁸ Parere& gig nere operatione quandam& factum impor⸗- vant, quod verificari non potest, niſi in verus filiis im- mediate de patre& mutre natis.:] Ʒπ.15. 27 Purer in gradu, puriter ad mittuntur in capita„ ſecundum numerum perſonarum. ¹2.6. ö Paria ſunt a principio non exſtitiſſe,& eaſtitiſſe ſed non habuiſſe eſetum. ¹2πmQ2⁊᷑⁵ιG Partas in lite ſ concordes prætoris iudicium est nullum.. 11. 7.35 in Paſcendo ampliori numero pecudum vti nonlicet quam ſit conſtituta ſernitus. 1I. 5.s Pater an& quadopoſſit vni ex filiis prælegare feudum, 2 VPni aſſignare. ¹1.3. nu. 36. 89 34 Pater vaſallus quando de feudis téſtaripoſſit. i-·3.nu..& 11 84— wili: Attamen de iure Canonico, non ſolum 2.G0 Pater ſi diuiſionem inter ſuos filios fecit, tenentur liberi tali pãätris voluntati qualicunque ſtare, etiann dummodo in legitima non laædantur. 12.5. 43 Pater de filiæ dote experiri volens, duo probare teneturx. 1/. inæguli, Hater paciſcendo acdinidendo liberi⸗ bona ſuus eiſdemn pro= Pten paternum aſfettum recte pronidiſſe praſumitur, do- neo cont rarium probetur.i2.. 22 Pater poteſt ſiliam in ſola dote ſua inſtituere, eaquesnſtitu- tio iure Valet, nec poteſt filia tanguam praterita impu⸗= gnare teſtamentum.;2. 5. 4 PLater non tenetur liberis vltra legitimam relinquene. l2* F. 5 Pater vniliberorum plus, alteri vero minus de facultati- bus ſuis relinquere, Sinaqualeminter liberar bonorum diſtributionem per teſtamentum inducere potest. 12.† r tenp nieh ſalua 1 egitima lib⸗ eris debita, reliqua bona vus ear liberis dare, Vel ad pias cauſſas egare, aut eriam ax- tranets relinquere, vel donare proſuo arbitrio tam inter viudos, quunm in vltima voluntate idem in foro Saxonics foruatur 12. f. nu. f0.11. 1 Pater ſilio Dwr beri quomods ſubſtituerep ſſit. 1.2 J. Pater præſumitur eam charitatem, quam haber erga filii etiam ergu nepotem habere.¹I2. 10.12 b Dater quas donationes, ſuſceptis liberis, renocare poſſit.1i.. b 1 Pater teſtando vel alias ordinando partes inæ quales in feu- do faciens, nihil agit, nec præiu dicat aliis, vni' plus qua 4 aldt eri aſfiguando. ¹1. 3. 53 DPoatientiuà ſucccedit in locum mandati.=11.9.* Patris nulla diſoſitio, renautiatio Vel quæuis alia factio fi= liis in bonis feudalibus antiquis præiudicare potestrtt.*2 95 BPatronur in bonis ad pias cauſſu relitlis babet ius præſen= tandi defendendi& ſi ad inopiam Vergeret Vt ex pro- uentibus poſfit ali. 13, 1. S3 Batronus nihil poteſt de bonis ad pias cauſſus legatis ad ſuas manus ſumere. 13.. 5 Patronus nitiliurts habet in temporalibus. 1.. Patronus ſi ſuum ius patronatius alii dat, valet talus dona=⸗ tio,& eſcitur donatarius patronus. 13. 2. Patrvnus conſentiens donationi factæ aliberto, eam on po= terit poſtea reuocare. Ir. 2 26 Patronus quis eſiciatwr. 13, 3.3 4— ad Patronum pertinet curare ne bona dilapidentur ſed in alios vſits conuertantur./3. 3.z1o ad Pœnum fracla pacus publica ſi agatur niſiprobetur qua= litas Veri& expreſſi doli, qua in læſione paeis publica o= mnino vequiritunsreus non est condemnandus fed ab= ſoluendus, etiamſi de alia violentia vel ſcltem de einſe dem exceſſu vltra moderamen inculpata tutelz proba- rum fuerit. I&. 6,* de Pœæna alicwitas conſtitnutionis quando agitur, niſt omnès eius qnalitates probentur& verificentur in caſu deuuo agiturpœænu non committitur.¹ ½ν̈. 1I Pæna exui volens ſtatim adtui contradixiſſe debet. I1.1* Pæna inſuteta, vel nimis grauisa iudicx impoſitas contemni poteit."1.1.1 b Pæna ipſo inre inpoſita declaratoriam requirit delicti ſen- tentiam.".2 b Pœna emp hyteutæ ceſſantis ſoluere canonem non deelara- ta ſicut non tranſit in ipſius emphyteute heredem: hia nuec ad ſucceſorem domini 7ai tacuni. 5. 5. 37 2 — ͤͤoͤoͤöͤhͤſͤſͤſ ———* Index in ſecundam partem DPermiſſio velprohibitio certo tempore facta, alio dicitur denegata. 11.1.2 1 Perſonæ copulatæſimud es coninnttim vocata intelligun- tur. 1I2. 6.13. DPerſo na media ſitblat⸗ ſe⸗uent admitti potest. 11.3-T Perſona vna prohibita ſuccedere, prohibentur& déſcen- dentes, ex ea omnes. I1.3. 40 Pecoris nomen generale est,& comprebendit omnes qua- Arupedes, quæ gregatim paſcuntur. 11.5,5. 8 Pecunia ex fruttibus feudi redatta ad quem pertineat. 12. 0.; 1 Pecuniæ certam ſummam pro collettis vltra tempus 3ο. vel ο. annorum ſöluensad maisrem contributionem non cogendus. 1. 1. Sz. numeratur inter frultus& qui- dem ciuilez.: 2. 1o./ Petitio hereditatis& ius dicendi teſtamentum nullum cu- mulari poſſunt in eodena libello. 12. 5.19 Petitio hereditatis eſt attio vniuerſalis, qua covpus aliquod iuris perſequimurmultas in ſe continens res c augmèto & diminutione. I⁶.;/ Pie cauſſc priuilegiata ſunt adeo vt eius cauſſu multi con- tractus valeant, qui alias irriti ſunt. ¹13. 2. 33 Pie cauſſa non est fauendum, Vt alius fiat iniuria. 13.2. 19, Pilus cauſſis quæ annumerentur. 13.2.136 Pignoratio& venditio cum patto retronendendi, an, s Juid differunt. 13. 2. nu. g.& Io Fignori accipiens vel precario rogans licet inſte poſſideat non tamen opinione donini poſſidet. 13. 2.93 Pignoris deſinitio. 15. 2.79— 1 Pugnoris natura est vt ex ſoluto debits redeat ad pignoran- dum. 13.2. 23 SPla cita pignoratitia obtentu muioris percepti emolumenti propter incertum fructuum euentum reſcindi non poſe Funi. 13. 65. 35— Paœna legis nõôdubium Cide legatis, qunndo locum habcat. 13 1.) 1 Pæna fraclæ pacis publicæ, vt locum habeat, requiritur ve- us dolus.! ³½π6)S Panæ promiſſio omnis, velrenuntiatio bonorum, per quam rollitur libera facultas Contrahendi matrimonium ex partè petentis contra bonos mores. II. 5.110 Polonia& Pruſſia vtuntur iure Jaxonico, 12. 2.. Dolſeſſio bonorum decretalis ficut nihil operatun ſine edi- etali: Ita etiam infendo, alterum ſine altero eſſe non po- res., Poßeſſio iuriſdlittionis quomodo requiratur. 17. 2. 22- Vera & ciuilis quæ ſit./3. 2. 91 Poſſeſſio Vel detentiorei quælibet, non eſt idonea ad præſéri- bendum. 13. 2. 9 6 Poßeſſio non tantum corporis ſedl etiam iurir eſt.:¹3. 2. 95 Poſſeſſio vel quaſi temporis 30. annorum iuſtitiam perma- nentem pro ſe Deſ Senirn⸗ee Voſſeſſio ſicur duplex csi cdittalis& decretalis: ta etiam fendi ſucceſſio duplex est edictalis ſelicet& decretalis. 73. 5. ¾ Poſſeſionis cauſſum nemo ſibi mutare poteff. 3. 2. 115 Poſſéſſor pro herede rezs hereditariam cum fructibus red- dAere& reſtituere debet. 11.5.9 Quin& rerum deperditarum rationem dare tenetur. ux. 9. 70 Poſſeſſor male fidei praſéribere non poteft. 1³.5. 159 Poſſeſſöres malæ fidei iure ciuili tuti ſunr præſcriptione°. Vel Fo. annorum. Secus est de iure Canonico, quo malæ Hidei poſſeſſor nullo vnquam temp ore praſcribit. n. 1.2.5. 2. 3 Poſſeſſöri malcæ fidei nullo tempore currit preſcripriu., 2 12.. Poſſidere aliud est aliud habere poſſeſſionem.;13. Poſſidet s cnius nomine poſſidet. 13.3. ½2) Potéeſtas declarandi regulariter non tra nſit ad heredem 29 2.91 perſonam egreditur. 133,32 DPotéeſtas& uriſdlictio contra prohibitionem iu rit comm nis conſtituta non eſt expetenda, ſed ſtritiiſſime ima liendua. ¹13. 3. 101 e DToréſtas qui non geſſit oſicium culpa ciuium, ruhilmin intogrum habet ſalarium. ¹³πms /1o Eä Præcedens auget ſubſequens.:¹1.6.7 Præceptum iudicis timendurmaſiue æquum vel iniquum 1 r.2;, Treædiis cum reliquis colonoruim datis, qusa reliqualegmn Sideantur..2 DBPradiorum inferiorum hac oſt ſeruitus, vt natura yruſuu- entem aquam excipiant. Quod qua ratione fiat, z Vide nu. 11.12 Præiudicat quilibet ſibi in ſuis attibus non alteri 13.2 Preælati vel Epiſcopi prater conſenſum capituli, ra ſoluas infendare poſſunt. 1,.1 Prælatus& capitulum vnum corpus conſtituunt. 3,9 DPrælatus vel Epiſcopus non potest mutare antiqua feudi conſuetzsdies ſeu antiqua inuéeſtituræ tenorem, maxime in cauſſam Eccleſiæ duriorem. 11*₰9.2 Præpoſitio, Ex, de ſus natura&s propria Hig nificatione, ſgni- Micat immediationem. 12. f. 4. 13.19. b Prærogatina gradus inter plures agnatos ſimul inueſtitor locum non habet in ſuscceſſione feudali ſimultaneæ inue- NRituræ, ſed æqualiter ſuccedunt in capita. 12.5,11. fmul attenditur ſi ita ferat conſuetudo. 12·16.34 DPræſcriptilia non ſuntʒ quæ in mera voluntate noſtra con- Fſtunt. 13. 2. 52 Praſcriptio longiſſimi temporis dormit& non curritad- erſiuus pupillosar 2.111. 10 Præſcriptio licet aduerſus defunctum ſit inchoata, tamen Juperueniente pupilari atateninterea dormit, vireſque denuo recuperat, vbiad pubertatem pernenerit. 12ν 19 Præſcriptio vltramemorialis alius eſt naturæ, quam reli- qua præſcriptiones,& ea praſcribuntur res alioqui non præſcriptibiles.:¹5. 2. 70* Praſcriptio ſi incepit currere contra defunttum aduerſus ſucceſſörem, tamen pupillari atate durante non currit. 12.g.717 6 Preſcriptio etiam longiſima hiue in conpora 15 2, ſime in incorporalibus hodie hine bona fide, eaque continua, non valet.;2.3.6 1 4 Præſcriptio nihil aliud eſt quam exceptio poſſeſſionis, qua ſé poſſeſſor aduerſius dominum tuetur. ¹5.2·90 Præſcriptio nulla currit ſine bona fide. 15. 2.11] Praſcriptio centum annorum vel tanti temporus poſſeſſio, loco tituli&t& loco bonæ fidei. 13. 2. 7. an in feudis lo- cum habeat. ¹5. 2. 6. vltra memorialis quæ dicatur. 13. 2. 6. es præfdium iniquii. 19. 2. 120. cur introdudta. 1z. 2.703. Preæſcriptio nulla abſque bona hide procedit. ¹½. ½ Praæſes prouinciæa, prohibetur in locus particularibuprouin- ciæ tenere officialem qui ſuo nomine cognoſcat. 13.3,100 Praæſcribi quando poſſint ea, quæ in voluntate noſtrac onſi⸗ kunt. /5. 2. 5 Præſcriptio longiſſimi temp orss non currit contra pupillos, ſed dormit.¹42 mσ 6 Præſcni .R durarem„. 4 Laauars G Au Tangem. 4.†4 6,. 3 üen ſarrgſimefa Kaun aaliter ſacredant i d* a4 ta ferat cunſteruan&. 4 17I7.ℳo 1 dzerſu defundta N hus erilari tiateint& uin u, vbi ad ader, Mum; mererialbtabusso ,a put currere ceur⸗ lm 1 nn nnulmn ad Aun unpius, Hae Mnn 8* g 1M hocbe ſue bena t hn anr, ue m mera anh temyeru dmn 1 „ cu Adeumed EA ſ „r Arnnnam ut 8 3 vrru ſue eousi— mat 4 Gmixtum Imperium. 13.3.2 Preſcriptio currit etium contra ignorantem. 12. 3.16 Præſcriptio rei ſuæ non valet. 13. 3.1 1o b Traſcriptio conſiderari non potest, quæ vario modo obſer- uata ſunt. 13. 3. 143. non præſumitur nißi probetur. 13.5. Is:in perſonalibus an etiam eum mala jide procedat. 14. 3* entum annorum habet vim conſtituti conceſſio- nus& priuilegii, in iis, quæ principi reſeruata ſunt. 135.2. 73. eius, quod mala fide poſſidetur de iure canonico non admittitur. 12 3Ʒ. 7. nulla currit ſine poſſeſſione. 13. 2. 99. eſt quædã exceptio quæ præſupponit attionem. 13. 2. 10 in Preſcriptionum materia, iuri ne Canonico ſtandum ſit, an vero ciuili.¹ 2. 5.) Praæſcriptioni nemo renuntiare poteſt, ita dt nulla currat praæſcriptio. 3.2. 4ö EPreſcriptione vltra memoriali preæſeribuntur etiam ea, quæ reſeruata ſunt principi in ſignum SPecialis priuilegii. 13. 2.77 —. 1 5. 1. Treſcriptione 3°.vel aannorum, omnis actio, ſiue realis, Hus perſonalis,& omne ius ſine cum titulo: ſue ſine titu- lo tollitur& exſtinguitur. ¹2. 341 DPraſeriptiones longiſſimi temporis, cur ſut inuentæ. 13. 2. 71 8 Preſcriptum intelligiturtantum, quantum Juit poſſeſſum. 73,7)97 Praæſides prouinciarum habent omnimodam iuriſdictio- nem ciuitatum, terrarum& locorum omnium, werum Præſumtio ex lapſu temporis immemörialis deſcenden di- itur iuris, nec contrariam admittit probationem. ¹5. 7. 76 Preaſumtio iuris dicitur liquidiſſima probatio. 13. 5.123 in- ris dicitur eſſe veritas. 13. 5. Treſbter eſt index animarum& dignior indice ſeculari. 13.3.14 4 3 Prateritus is dicitur, qui in teſtamento non est inſtitutus, neque nominatim exheredatus./3.1.2 Pretium ſolum emtionem non facit ſed confenſus, volun- tas,& forma contrahentium.:¹5. 2. Pretium proprie& de ſua natura ad contractum emtio- nis& venditioniws refertur. 13.2.2 Pretoris oſficium in prohibitione noui operis ſtatim inter- ponendum. 1.1.7/4“— Priamordio rituli poſterior formatur euentus. 3.3.9 ½ Princeps non deber in contrattibus ſuis ſubditos decipere, quin potius ei imputandum eſt cur apertius non fuerit 7. locutus. 13. 5. 10 Princeptnon potert vaſalo vtile dominium feudi ſine iuſta cauſſa auferre. I1. 3. 122. nunquam videtur concedere per verba generalia publicationem bonorum. 15. 3. 72. in totum alienando territorium iuriſdictionem vel di- gnitatem eſt homicida ſuæ dignitatus. 13. 3. 72. ex patto zrreuocabiliter obligatur etiam cum ſubdito inito, nec de plenitudine poteſtatis poteſt contrauenire. I1.1. rauio ibid. o. non poteſt venire contra promiſſiones& obli- Vationes per eum velanteceſſores in antiqua inueſtitur⸗ Factas. 11. 3.121. de bonus regits& fiſcalibus pro ſuo arbi- rrio diſponere non potoſt, nec ea vllo modo alienare, niſi jumma vrgente neceſſitate. I2-2⁷ Princeps ex propriando& penitus abdicando dominium an dicatur alienare principatus dominii& iuriſdittio- nes. 13. 3. 71. confirmans atum videtur eum in dubio vonfirmaré, eo modo, quo est validur. II. 7. 121. rerum priuatarum dominus non eſt, ſed tantum proteltor&s defenſor.: 2. ν1.“ PDrincepr bona ſuapriuata alii donare, legare, vel quouis Conſiliorum lIoachimi Mynſingen. modo alienare poteft. 12. 4. 12. factus clericus quo ad Feudalia coram ſéculo pro mortuo habetur, S2 quod habet ante clericatum ad bona, in fratres proprios ein 72 mttit. 1.3.156 Princeps non eſt vere e* proprie Dominus bonorum Aſca- lium ſed ſolum adminiſtrator.:2., ½. 7 Princeps legum ciuilium fo rmulis alligatus non est. Lepi- bus attamen naturæ, iuſtitia& honeſtatis, non e³t ſolu- tus, ſed ils priuati inſtar cuiuſqme ſubiicitur. 12. 4.J Princeps iniuriam con Iſiliariis ſuis illatam propulſare te- netur. 1. 2.46 8 DPrincepr ſucceſſor an& quandoten eatur ad obſeruanti- am priutlegiorum a predeceſoribus datorum. i.1.%6 Principale trahinad ſe ſucceſſorium.: 2. 10.19 fub Principis fide nemo decipi debet. 1½.9./ Principus liberalatatem per aſtutiam reſtringere abſonum Gtemerarium est.=2.9..„/„ʒ„ DPrincipis beneficium pleni Mmie interpretandum est. Snſe Jue proprium est liberalitatem exercere. 1½. 9. num. 2. 6 Prior ingradu ſemper est potior in ſucceſſione. 12.5.2 Priuilegia iuris commun 2 derd gatoria ſtrictiſſime intelli- genda in terminis de quibus loquantur. i. I7⁊ DPriuilegia non ſunt extendenda, etiam ex identitate ra- nionis. 1. 3.1 ½14+ Priuilegia ad non cogitata minime extendenda. 11.1,66 Priuilegia exemtionis inuiolabiliter euzſtodienda enque uuitatibus data,realia dicuntur& perpetna. 11.1.9 9 DPrinilegia ſemel cõceſſu cinitati perpetua oſſe debent, ma- xime, quando non gratis ſed aliquo accepto per contra- Klum ſunt data. 11.I. fallit nu é. 5z. Pyiuilégiaad vnum caſum conoeſſa, ad alium minime ex- tendenda, licet ſuper extenkone rationis identitas mili- tet. I.I. nu. 72-& SF Prinilegrati a colleclis, non eximuntur a colleclis inſolitis, aut Immnt Atis. I!.1.112 Priuilegiati acollectarimpraſtatione, non gaudent priui- legio immunitatis, tempore neceſſitatls. 1I. 1.4 Prinilegiatus ſemel a coledtarum ſolationerſi ppſtca ſoluat, Fibi in fnurum præiudicat. II.110o2 Priuilegii cauſſui limitata facit, quominus id extra limites uos extendi Juet. 1J. 2, 5M 9 DPyiuile gium ſuibditis once ſumli in contratium, ac rem iudicatam trauſierit, fit irreuocabile,nec ſine cauſſa iu- Ka auferendum,& quatenus. it. nu. ¹. 2. ,33 Priuilegium eiujimnodi ſucceſſores quoque ligat, madonon vVergat in magnam diminuationem. I1,2 ꝛ ½2 b Priuilegio neno Vtatur cçontra concedenterm ad defenſionẽ delitti abuſus. I1.I.95 Briuilrgio contra concedentem minime vtendum. ¹*. 2.4 Priuilegium, quod habet minor, ne currat contra cum præ- ſoriptio, prodeſt etiam gonſorti minoris. ¹12,3. 20 Priuilegium immunitatis a collectis ad collettas non C091 tatas non extenditur. 11.1.11I 5 Priuilegium generaliter indultum, haud includit caſum publicæ vtilitati contrarium. 12.1.5 b Priuilegium capiendi in alieno territorio h bens, aiudice loci remiſſionem petere non tenetur. ¹5.2 d. Priuilegium ſeritte intelligendum, nec auius quam con- Ccptuun 6, e ctendendum.n.5.779 tendes in prciudicis tertii reſtringenaum. 1lel.I i3,ν graue præiugicium e dens non ſolum ub initio ſiritte ſumédun ed S propte cauſſain ſu peruenientem reſt ringenaku, pro! usgue re- 41 nocandum. ir.l. 73 generale ad Veriſemiilt er on cogita= 7a extendi nequit./₰. 2. 2Q. 5** 3 —“ 6 e. B. Index in lecundam partem epyobati⸗ liquida vbi requiritur ſuficit probatio per pra- ſumtionem iuris. 3.3.125 Probationes euidentiſſima, violéta præſumriones& hrmiſ hmæ rationes,plenam fidem faciunt. 13.35o. Prodeſſe ſibi nuſquiſque, dum aliis non nocet, non prohi- Prohibita alienari etiam prohibim ſunt preſcribi. 13.2. 163 Prohibitum per viam directam, non debet perindirectam viam concedi.:¹131⁰0oov,“ Prohibitui vna via, altera permiſſum nõ videtur. 13. 2.162 TPromiſſio de tradendo dicitur eſſe facti, ideoq, ſalutem eius quod intereſt, contingit liberatio,:3. S.1y. fall,n. 19. de vé⸗= dendo non eſt venditio, nihilominus venditio emanet in viridi, donec actualiter fiat. 1. F. 7 nda ſimplex qua in nullum tranſinit contractum, nullam Juo Obli- Lationem per conſequés altionem gignere poteſt. mo nec in tantum eſſicax est, i ſaltem illecui talis ſimplex Promiſſio facta estzad intereſſe agere po ſit. 2.1. præſenti- bus&y in conſpectu iluſtrium perſonarum fatta maioris 8 ponderis est quam quæ in alio locoνε.5. 9. Pnupromiſſionib facti ſoluedo intereſſe quis liberatur. 15.9.4 Promiſſiones, obligationes, ceſſioncs, iuramenta Sy reli jui etus noſtzi ſemper intelhguntur rebus ſic ſtantibur atq in eodem ſtatu manentibus. 12. 5.7 7. nobilium pro fa- Promiſſum ex patto licito bona fide ſeruandum ecᷣt. 13.3. !tindebité reuocari potest. ¹2. 2.,/18“ Prouiſio hominis ſacit ceſſure prouiſionem legis. 14. J. F]. teſtatori facta ſeruanda eit, eriamſr ſit lucratiua necde euictione obliget. 12π. 7. 55. hominis Mit& ceſſare facit prouiſionem legis.12. 4.30 ö“ Prouiſionis ſoluendi eſfeetus de neceſſitate cofertur intem- Pus Vitæ eius, cui promiſſio facta eſt. 1 ½. 2.)76 Proximi appellatione& ille continetur, qui ſolus eſt. 1.6. 3 ctus habendæ ſunt. 13. G.. cauſſa ceſſante ceſſat promiſſio. Proximus ille dicitur quem nemo antecedit. 11.65.2 Publicare bona, est ius regale. ¹3. 3.7 Publicis aut priuatis negotits nilul pernicio ſus accidere po teſt, quam ſi Verbis non reſpondeut fatta ſalind dica- rur ore, aliud Verſetur in animo. 15. 6. 32. Q Valitas appoſita in pracedentibus preſumitur eꝰ vepe- ita inſequentibus. 11. 6. 19. quando intentionis est FJundamentum, non ſulicit ilam qualitarè probare pra- NJumtionemé ſed praciſe&; in indiiuiduoprobari deber.;¹. 2. 57. Rei ex nomine, eiuſq effeclu Aignoſcitur. 73.3. 26. in fine 2dielta reſtringit generalitatem ſine vniuerſali- ratem legati præcedentem. 11. 2.1. Juod in cauſſa paratu est, minuit legatum generale præcedens ibid. z Qualitates aduentitiæſi Lariant non nocentʒ dum nihilin 4 ſubſtantia mutetur. ¹3. 3. 15“ Quèrela inofficioſi teſtamenti coutra teſtamentum ſororis DVel fratrus non datur fratribus ⸗ ſôroribus. 2. 2.2 1 Qui per alium facit, per ſeipſum facere videtur. 13. 3.1 èilibet rerum ſuarum moderator s arbiter eit. 13. F. 2 Qalibet præſumitur vti iure ſuo. 11.:1.20 Quod ſemelplacuitz amplius diſplicere non potest. /2. 3. 37 Quod non eſtin exſecutionem non potest deduci. ¹³. 2.110 R Adix infetta, morbida ès vicioſa, Vvicioſam producit arborem. 13. 2. 15 ½ Ratio vbi eſt eadem, ibi etiam idem ius elle debet.;12. 6.; 9 Rationes duæ vnam vincunt. /12. 5.2 9 6 Rebellio& inobedietia ſubditorum, iuſta ſuſcipiendi bellt cauſſa. 1.2. 5 Rebellionis crimen, læſæ Maieſtatis crimini aquipapari.nn. Reconuentio in prima inſtantia ante vel Rtatim poft litus conteſtationem inſtituenda eſt. 1.,, Ketta fide in principe nihil clarius. 11.1./, 4 Recht Geding quid proprie ſignificet es qu⸗ cauſſe ad il. lud iudicium pertineant. 13. 3.111 Nertori nu erſitatis ſiue ciuitati⸗ cõpetit de iure commu- ni,ſimplex tantum iuriſdlittio, in caſibus leuioribus, non eriam merum& mixtum Jmperium. 13.3., 4 Keemtio incerta per relationem ad attus ꝛuriſdlictionzane tiquos factam certificare non poteſt. 1³. 3. 9) Reges&e principes quadruplicem ſbecie bonori habent in ſuo regno vel principatu: regia, jiſcalia, pPaätrimonialia c5 Prtuata. 12. ·. 6. 7.§. 9. 10. Negia bona quæ ſint. 12. ½.6.. Regna& mperia vt ſint incorrupta, publice intereſt. 13.2. pro Regula ſemper eſt pronuntiandum, nißi euidenterpro- Letur contrarium.¹2.5. 41.“ Regula iuris pulcra& norabilis quod quis conſequatur er Perſöna alterius, quod eæ ſua perſona, con ſequi nonpo- “ b Kegulæ tenaciter ſeruandaæ ſunt niſt in contrarium diſpoßi- io hecialis appareat. ¹ 2. 6. 30 NR egulam pro ſe habere ſuſſicit, illaque attendi dehet, licat Jallentiæ& exceptiones ſint contrariæ donec ex aduerſs probentur. ¹12. 6. 59.“ 3 Relatio limitata, limitati producit eſectum.;¹3. 3.92. hifar adid, quod non eſt, actus vitiatur. 13. 3.9äS8 5 Kelatiui quod, ſolet reſtringereſignificarions pracedeniu ad illam qualitatem, qua in præcedente est paſita. 11.4.6 cum copula auger ſiue ampliar legatum. 1. 4. 9 Kelittum ad aliquem vſumiad quem conuerii non poteſt, deber cum primoribus ciuitatis in allum vſum ab here- Ae conuerti. 13. 4.) Religionis fauor magnus eſt.;¹3. 2.122 Fauore alteri iniuſti- tia facienda non est. 3.2. 23.- Kemittens vnum ius quado alterum retineat.¹³π ½. S8. rem certam indubitatam, donare incertam vero& dubi⸗ am tranſigere dicitur.:13. 2.159 Kemuneratio quæ ſit propter præſtita ſeruitia non refertur inter ſimplices donationes, quia iſta remaneratiopallo nudo promiſſa peti potest, cum cadatin nbmen ſalarii- Kenuntians generaliter boni⸗ paternis non preſumitur etia juibuſcunque feudalibus renuntiaſſé: etiamſi iuram- tum interueniſſet.;5. 5.2 2. omnibus iuribus&⁵ bonus quæ habet, vel etiam habere ſperat, intelligitur dutaxatre- nuntiaſſe iuri, quod habet vel habere ſperat ex cauſſade præſenti& minime iuri, quod habere operat ex cauſus de futuro. 12.96. 2Z2 Kenuntiare non poſumus iis quæ ignoramus. 1.3. 2.aliud ehtpromittere vel facere pactum aliud. ½2uS. Reconuentio in prima inſtantia ante vel ſtatim post litu contéſtationem inſtiuenda eft. 11. 10.12 3 Nenuntiatio alicuius iuris adinſtar donationis ſe habetun,, 3. S0. iuramento firmata, videtur omni meliori forma, via& modo,quibus potuit, fatta,omniſc eius defeltu Juppletus. 11, 3. 26. minoris non tenet. 17.3. 20. omnis peri- culoſa est.1½ 2. iiuxis teſtandi non praſumitur. 14+4. g. t valeat quomodo in feudalibus facta eſſe debeut&s Juomodo in ceteris. 3. 5. 20. generalis velmadatumge- nerale non extenditur, niſt ad habilia& ea uæuon Te⸗ Tuirunt ¶ꝑeciale. 13.5. 23. Renun⸗= ngi) haruli entnſ Na kmant- Ntuleun 2 Ilnuhe Näulunke NAnuuhe Nädeſtaln ' kaauim evunn aun wetünaanh dal- In jauneman 1 tinung fenunzuany he maamdeſantuß.* 1eft actus uunatm., SA er 2,. 4 nn err uu. 4 nan 41 Pen ſuc u preceun 1 e ſiue amp uat béas R, —— rdus aaum al g An 4 Tu cf e aafd r If. 73.2./23. a aide alteranre raran, danarzinc ae lactxr 13. 2737 uyrypter rraſtua ſ A8 in.ir1dEd., muiaita en zuteit) cun caul auter bunuatenun da u I hun 3 Re primo emtori Conſiliorum loachimi Mynſingeri Nenuntiationes iniquæ, iniuſtæ& aiure extreme reproba- tæ, ſunt nulle, nulloſq; pariunt effectus minimeque conſi- derande ſunt. i.3. 4. ad futuros,& ex alio capite veni- entes ſucceores non extéẽduntur. 11.3.1 54αcauſſa ceſſante ceſſat renuntiatio. 12. 5./79. Renuntiatio, quæ fit slam& occulte, ſuſpicione non caret, ſKa fraudem& ſimulationem arguit.;11.3.61 in Renuntiatione feudi quid requiratur. 13. f.2 2. Rendtiationes hereditati iure improbantur. 11. 3. 49.89 55 Renuntiatione& patto de ſuccedõdo ceſſunte, obligatio vel Hlutio pecuniæ promiſſe ceſſare, imo plane euaneſcere de= Het. 1₰. 4.69 4 NRasſignata includit quicquid intra tircumferentia conti- Retur. 1IJ. 2. 2 ½ Resiudicata pro veritate habetur 126 9 Res immobilis, ðt ius vel poſſeſſio, ad certume tempus data, magis pretarium quam commodatum præſumenda. 11.1. 92. Tatioibid. Res Eeclehtaſtica inſpatio ³b.& ao. annorum præſcribitur, licet ſit multum priuilegiata. 13. 2. num.; Kes geſta, ſſine literarum conſignatione factum præbeat, non ideo minus valebit, quod inſtrumentum nullum de ea interceſſit. Nam& ſine his valet quod attum ſi habe- at probationem. 13·5. 39.& 37 Res quæ in alio contineturz cum omnibus ſuis contentus con- tineri cenſetur. 13 3.3 b 4 Nes Romana cinitatis praſcribuntar preſcriptione vltra memoriali. 15. 2.72 Res denominantur ex accedente qualitate, intelligunturg, diuerſa ex qualitatibus. 13. 5.29 Res tranſit cum ſuo vitio. 13. j. 9 Res iudiicata vel tranſacta non extenditur ad alias res perſonas./ 5. 2. 196„ NRasallodiales æque ad filios atq; filias pertinent. 12.10. 5 Res qualibet praſumitur libera, niſi cotrarin probetur. ii. 9.¹ Res de facili reuertitur ad ſuam priſtinam natura. 2 24.96 Res feudalis quoad exercitium iuriſdlictionis diuiditur per regiones cautionibus interpoſitus, de non ſe inuicem im- pediendo, 15. 2.11 Nas hereditaria a poſſeſſore pro herede rum fruttibus red- denda& reſtuuenda est. Quin& deperditarum rerum rationem dare tenetur. 11.10.10.8„–1.. Remalienam qui ſcit ſe habere vel alienonomineé ſe poſſide- re,nunquam præſcribit. 13. 21 11½ vendita, ſecundo vero tradita, ſecundus prafertur primo, venditor, ſoluendo intereſſe liberatur. 775.9./7 6 . NRei ſuæ familiaris vires velmerita utq, emolumenta quili- ver ſcire debet. ¹3. 5.47 2 Rei ſua quilibet moderator&ẽ arbiter est, etiam ea abuten- Reſtitutio minoris non prodent maiori, ſecum communem cau am habenti. 74. 3. 26. in integrum ſuccurrit iguo- ranti aduerſus præſcriptionem ex clauſatla gen eai, ſ1 cfua iuſta cauſſau 1 2.3.1 7.tollit triennalem preſeriprion 65 G& reddit, quod abſtulit praſcripto Jiue læſo. 12. 5. 1. 8 13 ·intra quadriennium a completa præſcriptione pupil- lus petenda est. ⁊ ½η. 3.20 8 48 b Reſtiturionis in integrumi vis& eſicacia quæ hit.:zA³. 5.29 Keſtitutioni in integrum contra pra ſoöriptionem petencdla 4 quodl ſit præſtitutum tempux. 12. 3.12 Reſtitutionis in integrum petendæ tempus, etiamſi aliqui- bus eſfluxit, ſi tamen vnus ſuperest intra illud tempus vonſtitutus, hoc ceteris, qui ex perſona eius admitti de- bent, commodo erit.:¹2.3. 1S Kex nullos ſi heredes deſcendentis vel aſcendentis lineæ re- linquat, ad fratres& ſorores vtrinque coniunctos pro vi- rili portione ſiue in capita hereditas defertur. 12. 2.,) 4 Reretione nominis arguitur ad retètion eeffectun. 13.5. 2 Kex& princeps ſupremus ſolutus eßt a iure ciuil& eins — requiſitis.: 2 ν₰2b Kufſticanis degentibus in villa permiſſum est facere teſta- mentum coram. téſtibus. ¹15. 3.9 AKußtict intell:gendi ſunt omnes, qui habitant extra muror ciuitatis Vel Caſtri. 15. 3. 9 in Ruſticis teſtametum facere volentibus licet qubad teſti- um numerum ſit diſbenſatum, tamen cirta idenritatem non est diſpenſatum. i. 3.17 8 Alarium cuicunq, debeatur integrum debetur, nec ali- Juu facienda est remiſſio ſiue euenerit caſus in perſo- na conductoris ſiue locatoris. 2π2̈ᷣ᷑. 1+;SZ) Salarium an dandum ſit famulo infirmo de tempore quo Juit infirmus. 1³ο. 9.¹. Salarium in magnis officiis indiſtintte debetur integrum, etiamſi per tempora diſtributa diuerſac, eſſent praſta- tiones.¹π. 9. 19 b Salarium ſi debeatur excontrattu& conuentione inita ci DPrincipe, tunc non appellatur proprie meroes, ſed potius. 8 quaddam remuneratio muniſicentia publica. 7¶„9.16 Salarium debeturtotum ſiis quidebet operam impediatur facto eius cui debet praſtare. 12 ½ o⁹ Falicta hi quis plantet 2 ob hoc aqua reſtagn et, ſi eaaqua Vicino noceat, aqua pluuiæ arcenda agi potéſt. 1 2½. 20 Santlio canonica etiam in foro ciuili in materia præſcri- prionum est attendenda, cum de peccuato& ſalute ani- ma agitur. 13. 2.116 b. Scientia& patietia aduen ſarii ex longiſſimitemporiscurſu coniicitur 1.-77 b Scripturam recipiens at retinens contenta in ea approbare Videtur I1.1- b ——— Sententia commonitoria nequaquam ſortitur effettum ca- tranon ſatistacientem, niſi de nouo citetur ad cauſſc al- degandas quare nons velad audiendum ſe declarari. in.z. Rei einſclem duo poſſeſſores eſſe nequeunt. 13. 2 99 15. quando fertur per relationem ad aliqua acta, valet Rei iudlicata attio ſolemnis est. rr. 10.!)“ vtiq ſi in illis cerna contineatur quantitas. 1.6. 25 Rerum ſuarum tuendarum nemo tam curioſiu eſſe debet, Sententia ſupremi iuditii ad inſtarprincipis vim& aucto- 4 22qöq— 1 24 uttwxin 45 4 3 Reſcriptum principis non aber heltum priuſquam iudici Sententia& tranſattio ſunt N ricti iurts,& eiuſe emaucto- un pvel cõmiſſario, ad quem dirigitur fuerit inſinuati. 12. 7.9 ritatis. 1116. 20.89 22. 1. 2ℳ Reſeruatio vel excluſio vnius cuſus ſpecifici in prinilegiis Sententiapaſtoris ſue iuſta ſRiue ininſta timenda.11.7.22 e5es-tsud SIſͤ non reſeruat reliquos nec incluſos excludit. II.i. I1f Sententia regula, iter libelloconformiseſſe debet. 11.6.10. V mu Reſeruario& conuentio ſuper re particulari, conſeruanda Sententiæ verba intelligi debent, vt referantur ad petitiondà GSrecuperada pita, valeti ſi ſalua interim mansat liber-· 11.6.11S)ͤö tas teſtandi de reliquis bonis non ſubiectis pac᷑to reſtitu- Sequetia declarant& re tionis. 12πm2.9. 3 11·6. G do. 71.3. 3. reſpondetur infr⸗n.⸗HG. Neu inllicata nttio ſolemnis ect. Ii. is. Nei ſuæ quilibet eſt liber moderator& arbiter.1½. 4./ 4 tringunt praæcedentia,& econtra. 7 2* 2 „ 3 2——— 4—* 4 4— 1— 8 ——* 34———— 8 8 8— 8 2*—————õ———— 8 ——ęõy——————————— ſ——————————ÿ—ÿ—ÿ—⸗—⸗⸗:⸗—:—⸗—:::˖-ↄ-ym———õ———õ——— Index in ſecundam partem. Fermo generalis ſe non effundlit ad caſiu inſolitos& non cõ- menſurabiles. 12. ½. 21 Seruare ea, quæ placuerunt, humana fidei cgruit- 13. 2.11 Seruitia perſonalia pro feudis præſtanda. 70. Seruitus nunquam preſumitur ſed alleganti eam incum- bit onus⸗ probationis. 11.5. 2 aad Seruitutis conſtitutionem patientia diuturna ſine alia cauſſu ſufficit- ½πε.15 Seruitutis ius aduerſario competere negans fundatam ha- bet intentionem de iure communi: qua propter onus pro- bandi transfent in aduenſarium. iI.9.) Sigilli impreſſio, manuſque ſubſcriptio vim habent conſen- ſus,& confirmationis.:¹1.1.72 Sigilli impreſſio, manuſque ſubſcriptio vim habent cöſen- ſus& confirmationis. 12.1. ſ— Sigillum habet vim conſenſus& confirmationis.1¹. 5. 29 Simonia habetur pro hærsſi,& peſle, quæ ſua magnitudine alios morbos vincit. 1. 5.10) Simonia est crimen publicum,& aquiparatur crimini le- ſæ maueſtatis. ¹1 3. 100 Simonia vitiat contrattum ipſo iure. 11.3.102 Singula quæ non proſunt, cuntta iuuant. 13.3.136 Socinsnon capaæ capit per ſocium capacem. ¹2. 35. 22 Specialitatis duplex concurrentia non admitteda. 1½.1.2 Syecies ſine materia eſſici nulla potest. 11†3. 77 Species quando referuntur velreſtringuntur ad genus tunc ipſum genus reſtringitur.i3. 3.91 Perans velius habens ſucceſſionis ſtimeataſe fraudari p/ Heißo iure, in poſterum potest ſibi ius ſucoeſſionis reſer- uure. I. 2. 23 5 Spiritualia non poſſunt vendi.;/2. 10. Societati per ſéorſim habitationem nihil derogatur. 11.1.91 Societatis lucra omnia communia ſicut& damna. 12. 10.7 Socius eſſé debet parti Qeprlucri ex fruttibus rei communu prouenientis. ¹2.10. Solemnitas iuris ciroa numerum teſtium con ſuetudine po- test remitti.!5. 3.) Solemnitates iuris ciuilis ad quid inuentæ ſint. 15. 3.651 Solemnitatum in teſtamento requiſitarũ defeëtaus tollitur per agnitionem teſtamenti. 1. 3. 56 Solutum eſſe veldebitum paria ſunt. ¹12. 2. 19 Soror excluſaafeudo, ceẽſetur etiam excluſa a fructibus. ¹2. 76. 6G Sors per fructus perceptos ipſé iure attenuatur, liberaturq ipſum pignus. 13.6. 42 Statuta ſtricte tenenda, atq; illorum verbis ſine extranea intenpretatione ſtandum.¹†. 1. 16 Statuta& conſuetudincs cuiuſq, loci interdum magis at- enqdi ſölent, qunm iura communia. 11.. Statutoſt ante, quod patruus excludat matrema ſucceſſio= ne filii, ſi exſtent patruus mater& ſoror vtrinque con- iunctapropter ſororem& ipſa materæ qualiter ſuceedit. 21.3. 26 Statutum& conſuetudo peues cauſſam ehicientem, ac efre- ktum non differunt...79 Statutum contra communitatem non interpretandi, qua- do eius operatio aduerſuu alios venit producéda. 15. 2. azz Statutũ diſponens quod aliquis debeat puniri amputatione pedis vel alia pœna, de qua intelligendum ſit. 11. 2ꝛ⁷m Statutum ordinans creditorem àa debitore debitum intra decem vel viginti anno⸗ non exſigentem toto debito ca= dere, de iure nullum eſt& irritum. ¹32. 5.10 Perſtatutum quicquid fieri poreſt, illud etiam fiori poteſt perpactum& econtra.1. a. 62 Stipulatio incerta eqt vbi non appares quid guale, quan- tumq in ſtipulationem deduttum ſit. E rgo quis feuda ſine propria appellatione dari ſibi ſiipulatur, incoriu 88 deducit in obligationem. 13.6.. incerta ratione temporis vel guantitatis, vel loci, vel rei, redditur nulla. 73.g. 4. certa eſt,cum ex ipſa Verborum pronuntiatione appa- ret, quod quales quantumue fit quod promiſſum eſt nul-. la indigens interpretatione. ¹3.6. 22 Sub ditis vtilius eſt per vnum praeſſe, quã per plures. I. 3.37 b Subiecta talia ſunt, qualia ab eorum pradicatus ele per- mittuntur. 1I³.. Io. nu.. G 21.29. 8 Sub ſcribens vel ſubſigillans videtur omnia pracedentia Virtualiter ſubſcribere,& ſubhigillare, præiudicatque Hbi per omnia contenta. 11.3.243 Subſcriptio facta animo conſentiendi in ſupra ſcriptaomns ignorantiam tollit, nec ſubſcribenti praiudicat. ¹.312, Subſtitutio compedioſa a pagano directis verbis fatta, 2u 4 habeat effectum. Quem ſi ſiat verbis obliquis,.n. o.& jt. quem item ſi verbis communibus concepta ſit. ih.n. j2. vide omnino de compendioſa ſubſtitutione, ihi. n. 66,12. compendioſa quomodo fiat, 12. 5. So nu. †6. 7. jgper verba mere direlta in quibus caſibus obliguari perpe- tuo prohibeatur, remiſſiue./¹2. 7. 49. Subſtitutionis compendioſa per verba direfta ſilio impube. ri apatre cum clauſula‚ſi ſine liberis deceſſerit falla 9 Ffeltus. 12. 5.)3 b Subſtitutionis compendioſa proprium eit, t allu vel apti= tudine plures ſubſtitutiones contineat. Proinde interue- nire debent verba habentia tractum temporis, vel qua multa tempora contineant 1 2.. 60 Subſtitutionis a patruo filiabus verbis direttis, comunibu aut obliquis factæ effettus. ¹2. 5.u. †o. †lꝛ.&&„2.7.29. 85 2 9 Succedendi& excludendi potentia ad mortem tranſmir- titur. /11.3. 31 in Succedendo ab inteſtaro ſecundum conſuetudints&s ſta- tuta originis defuncti iudicandum eſt. 11. 10,9 Sucoedere nõ poſſunt, quorum auttores repelluntur. Il.3. 43 Succeſſio non fit perſaltum, ſedpen gradlas. 11. 3. 46. priua- torum pactionibus immutari non debet. 11.,5, 1ã in Succeſſione ab inteſtato ſecundum ſtututa& conſueta- Aines originis defuncti iudicandum est.:₰. 9 8 Sucoeſſioniprinatorum pactionibus modus darinon poteſt. 11.3.72— Sacceſſionistranſuerſatiaumin feudis iure Saxonico cauf ſa est ſola voluntas& liberalitas inutſtiontis& noh jauor familiæ sonſeruanda. 12.6. 5) 3 Succ eſſor p riuileg ia pr ædec eſörum 7 ualiter ſeru aret ene 4. tur. II.I.I00. non debet eſſe melioris conditionus quã an- receſſor vel auctor ſuus. 11. 5. 42. in officio reputatur 72 eadem perſona. 13.3.92 Sacceſſöres in feudis antiquis non poſſunt aliis eorum ſue- ceſſoribus renuntiando, aut quid faciendo praiudicare 11.3·6s in Suo quilibes facere poteſt eatenus, quatenus nihilin a lienum immittat. I4π. 2ꝙ1 Supplicatio ab appellatione quomodo differat. 12.7 Suſpicio frandis ac doli, vel turpis conuentionis, ceſſat is Derſönis illuſtribus,& legalibus. 1³. 4.9 7— Suſpicionis exceptio etiam pertererum interuenientem oy poni potest.!/2. 9. Super ſuſpicionis exceptione iudici obiecta guis cognoſtat- 12.9. ½ Surrogatus in locum alterius, debet eſſe eiuſdem iuris& conditionis, cuius eſt ille,in cuius loci ſurrogatur- 3.z.3 Surro gatum ſapit naturam eius in cuius locum ſfurrogatur- 753.6,11-3.104.18 4 3 Tariti — — — — — — — 1 Mnaden auntee 1 —— mau nenefee reuuurun. nnun wen A. natsmuwnn lanun urmmiunrim nauisminau llaaman 7 luiruiſtae n. aArhan a ignnn, —— ᷣ — — tnn. h ann — E 8 — —— . 3—“ — „ c ee — Len alafß fue d 1 peniue oyprun ſediraranes cann erda babentia ad NAcananeant/2. 1.64 Naro luabu derh den 1 rladenA. peteuna. AX L 4 * atetats ſccundun&cu- 1 66 4 4 4 1 1 unch dcmars h); ans, uaram 4ain 1 ba mmatar eha 3 ureſtato ſecundun un. dad 1 drtunlt, sdacandt N 1 uarau ,a,dudd, A. Saerfituumin faud Mum, auds Aöeraln 88 han an erAANA4.12.4. 3 Huuradereſemm Le un „* 1 AeJer eſE welol SS bua STur aus.I.3. 44 A dnt Conſiliorum Ioachimi Mynſi ngeri. Aciti& exnreſſi æquiparatio quando procedat. 11.6. 1⁷ 1 Tacitum cum ratione conſutetudints habeatur pro ex- preſſo, ergo quoq eiuſdem operationis& hicaciæ cenſe- tur. 13.6·9 b Taciti expreſſi par eſt virtus,& tacitus intellectus per interpretationem tantum facit, quantum fawit expreſſits. 74 1.6. 1 6 in Teſtamentis plenior fieri debet interpretatio. 1. 4.3 3 Teſtamstum primum conſirmatur per ſecundum. 11. 1.125 Tempore immemoriali poteſtas& obedientia præſcribi poſſunt. 13.3.114 Temporis lapſiu cuius memoria non exſtat in contrarium pim habet conſtituti tituli legitime acquiſiti. nu. 19. ⁷9. lagis:n. 0. conſtitutionis de conſenſu partium promꝛul- gata él. conceſſionis a principe fattæ 62. contrattus 63. am ex certa ſcientia. 66.15.! 1 b Taporis lapſu probato titulus quog, probatus ceſetur. 1·. 72 Tempus immemoriale pro ſe habens præſcriptione ſe tueri potest. ¹1. S. 13 Tempus quadrienniipetendæ reſtitutionis currit atempore ſcietiæ completæ præſcriptionis, estque vtile. ¹12½. 3.2„ pe- tendaæ reſtitutionis non incipit curſum ſui, niſi a tempore ſcientiæ,& ſic eſt vtile ad ſui principium. ¹2 35. 2. non eſi modus inducendaæ veltollendæ obligationis. 1³π.3.9 Tempus reſtiturionis ab initio&sl vtile. 1I7. 3. 27 Tenor inueſtituræ pro maſculis tautum conceſſæ. 12. 20.11 Tenor inueſzitura declarat feudum& ante omania est attè- dendus. 12.6. 22 Tenor inueſtituræ ſemper inſpiciendus& ad eum recur- rendum, quia vim contradòtus oſtendit. 12.6.22 Termini teſtis& quod intra terminum continetur, diuer- ſa ſunt naturæ 15. 2.9 / Teſtamentum ob omiſſus in eo ſolomnitates debitas,& ain- re requiſitas, prorſus corruit, nulliuſq́; eſt roborls. 72. 7. 2. & ſtex cauſſa praæteritionis nullum eſſee, ſitamen clauſu- la codicillaris eſſet inſerta, ſuſtineri debet,& haberi pro- malido. 12. 5.).inter liberos fattum an& quando poſte- riore teſtamento reuocetur remiſſiue. ¹2. 5. Ic. etiamſi gquotæ liberis relittæ legitimam ipſis debitam non exple- ant nihilominus vires babet,& licet ipſis ad ſupplemen- tum legitima agere, ſuſſicit enim, etſi in re minima inſti- tuti reperiantur. nu. 2. 3. prius per poſterius tum domum rumpitur ſi illud poſterius iure ſit perfectum,& ita ſole- mniter facti, vt poſſit hereditas ex eo adiri. 12. 3.72. quæ parochꝛani coram preſbytero ſuo& tribus vel dua bus a- liis perſonis idoneis faciunt firma ſunt& valida. 15. 3,1n. 12. 15. factum per relationem ad aliquam ſchedula, va- let in vim teſtamenti nuncupatiui.;¹12. 5.3 2. coram iudice GSduobuts eſtibus factam vbig, valet. 15.3.13 Teſtamenti validitatem inter cetera requiritur, vt res te- ſtata ſit talis, quæ in teſtamento relinqui poſſit. ½π. 7. nu.: Teſtameænts per querelam reſciſſo datur petitio hereditatts, quæ ſimul iniſtum euentum proponi potest. ¹t. 3.137 in Teſtamento inter liberos ſenaper intelligitur clauſula co- dicillaris. 12. 5. 6. in Tæſtamento quolibèt tria conſderanda qualitas perſona, ſolomnitas teſtanenti, So res teſtata. ¹12. 4.! in Teſtamæentis communis vſus loquendi perfertur reielta ſubtilitate,& captione verborum.¹2.5.y) Teſtädi libera facultatem nenmo ſibi auferre poteſt 12π2Qtꝛ.93 Teſtandi facultatem in genere habere ſufficit, licet ſuper erunclis rebus, in quibus alteri id ius quæſitũ, ea facultas ſæ no extendat, nec ſvper cunctas perſonas I 2. n. 2 ·26 pactki expreſſi 6ν. Priuilegii a Principe concéeſſi 6 ·. er- Teſtandi facultas libera, nemini eſt auferenda.;1⁷. 3. 53 Teſtatium Vvoluntates impleri,& ad effeclum produci Kei- putblicaæ interest. 1. 4.55 Teſtari de feudo non licer Vaſallo. 11. 3. 52 Teſtator ſi ſilio puberi direttis verbis ſubſtituar, an illa ſub- Kitutio valeat. 12. 5. 35,Hinſtituat in teſtamento heredes alios quarn filios, qui amen ab inteſtato ſucceſſiſſent, va- let teſtaméentum cum quing, teſtibus de iure ciuili. 13. 3. b e. etſi in re vel Pontione certa heredem inſtituat, tamen de Toto patrimonio ſumſiſſe videtur, fide pſo aliter non diſponat. i 5. 3. 23. in dubro cenſétur minius velle grauare 5 eredem. I. J. 7. potest legatario licentiam dare appre- hendendi legata propria auttoritate. 13.1. 7. ſi faciat ge- nerale legatum,& poſteas, pecijicet quædam in illa gene- ralitate contenta, non dicitur id facère ad diminutione legatiſed ad pleniorem voluntatis dem onſtraticnem. i¹. F. 20. vimm inferri probiben- legatario cenſetur iphi dediſ= ſé facultatem& auctoritatem apprehendende legatum proprio arbitrio.:3,1. zeinſtituens heredem, qui aur Fe- nuntiarat, cenſ ²tur iphiinramentum remiſiiſe quo ſuam renkntiattonem firmarat. 12. 22 non potest alicut in teſtameto auferre, qaod ei iure ſtatutario vel municipa- li conceſſum est. i³.. 1. voluntas quæ efl legitima in o- miuibus dominari debet. ¹.) 3. mens& voluntas ſemper magis attendenda est quam verba. 15. 3.19.— . 3. 5. de Teſtatoris clara sν aperta mente& voluntate cum con- ſtat non eit curandum de verbis teſtamentt.1. 2.¹ Teſtcs, quorum ditta conſondt diſpoſitioni iuris communis, dicuntur veriſimilia deponere.? 3. 3. 79. ad conſuetudi- nis probationem produtti de tribus teſtimonium ferre debent, de vſu populi, altus frequentia, temporis diu- turnitate. 22 Teſtis fatlum deponere debet, non ius. 12.1.15 TZeſtimonium a ſublimi perſona porfectum maiorem fidem facit quam quod a plebeio. 13. 6. 10. praſentis& audietis Tualde probat tanquam per ſenſum corporalem ſui ditti rationem aſſignaniis. 13 6.1¹ S Textui magis credendum quam gloſſe. 13.3. 52 Textus generaliter loquentes generaliter etiam accipiendi ſunt.;¹2. 6.7* qui I itulo aliquo non ſerwata ſolenanitate debita requi- . 1. /*/. 7.„..— ſita de iurse ſibi aliquad acaquirit, dicitss: cötra iur er- „ cari at ue naldzn ia en, Sere. I. 2⸗ 5 4 7 ₰— 71—2ſ115“„r. 4 1 itulius TrS Sse. 5 ſatiee idis cettottes Atter Pre ſss- r n. I 3 107 3 „ 121. ℳ.. Traditio cons rati us e ſecnt iv dicstur.;¹3. F.! ₰ 2 7 „ en a⸗ 4 ,e, 4 2 2 ½* ½ 62, 5 3 A TI r. an a,³ Ain renn atᷣtare alice. e 7* Et.EEn. 6 26 prætert 9. ₰ 2* μ̈μμεᷣνςννμνν¶⁴ᷣ᷑e εοπεε Se*O eLs! 3.73 . 2ℳ 4 3 2, 3, 1 2 5 5 T re n r re ⸗.. 7 d* ACI2G esssene Haen eect,nzt er rnn es zuica- „„„7 8* 7. 2. 4 4 8— ta. I3=2* ain ualihet litts parte potest inaterponi: etia 2 2 9 4 4 3„„ 2 7. 60 1* 5 9„. 4 ,2 in crinaiuibues ſang ainis pœnam inereutib is. 27.59.& 3 42 1 4 ₰ A 2 Hus faiittsenn znter poit⸗ creditur, de 2. 740 6ᷣν 5 7 4 7 euitandas litGs. ¹1. 2. 72 b 87,* 7„ 391 G Tranſatlionis Etymolagia& ſynonymia. 13. 2.141 4. 7 5..— Tranſigens, cuipromaiſſa ex cauſa tranſactionis non ſeruâ- tur, a ſuis quog, recedere potest. t. ₰ Tranſmiſſionis& obligationis effetiur diuerſi. ¹½. 2.79 Tutor res, quas penes ſe retinuit praſcribere potest, maxime vero eius heredes. ¹3. Ib. datus non ad dotandum ſed ad ——— S— ———— 3 5 * 1 Index in ſecu ndam parte m adminiſtrandum datus intelligitur. 12. 10. 26. non potest nec debet etiam in caſu neceſſitatts& vbi decretum in- terpoſituna fuit, res pupillorum ſibi emere,n eg per ſe neg, per interpoſitam perſonam. 13. J.15. res pupilli ſusi aliena- re, diſpartire,&& amoutsre non poteſt. I3. J.. V Aſallus& feudi dominus mutuo vinculo adl inuicem cnnexi ſunt. 11.7.2 Faſallus Domino in magna conſtituto neceſſitate pecunia ſubuenire tenetur,& quibus caſibus locum habeat. 13.1. nu. H. 9. 10.:2. ficut vtile ſuum dominium perderet, ſi Donunum ſuum ſpoliaret, ita quoq, Dominus in ditta cauſſa& malo ordine vaſallum poſſeſſione feudi ſpolian⸗ ius ſuum proprietatis amittit. ¹1.7. 26. etiam cum coſen- u domini feudi non poteit alienare feudum in præiudi- vium agnatorum, quin locus ſit reocationi qua primum Feudum ad os deuolutũ ſit, quod procedit in feudo anti- guo ſecus eſt in feudo nouo quod per vaſallum ad libitu Iie conſenſu agnati alienari pote ſt. nu. 1.2. Miſt inueſti- tura de feudo nouo conteſſu eſſet iure& nomine antiqui Feudisuum enim illud pariter reuocari potest abſque re- KRitutione pretii,! 4. 5/ nu. Vaſallus ¶oliatus a domino vi inermimon poteſt agere in- terdicto vnde vi,argumento dutlo a liberto ad Vaſalli. 7,,2. Vaſauus vel Dominus Vvbicunque per delitta priuari de- bentyproceſſius, iudicium& priuationis fententia regui- runtur."1.7.27 b Vaſallus est ſubditus domini,& non e contra. 11.,⁷⁄⁹ Daſallus ſicut post traditionem acquirit dominiumpita& emphyteuta. 124. to. 15.: i non in dominum ſed alias graui- ter deliquerit, vel graue quid comimiſerit, vt in curia amplꝛus ſtare non poſſitpriuabitur beneſicio, ita tamen dt non ad dominum ſed ad proximiorem agnatum feu= dum pertineat. i.J⁷. 30. ſ propria auttoritate& irrequi- Fio dominoffeudi noui poſſeſſionem ingrediatur ſue ap- prehendat, poteſt a Domino rurſus expelli. /2. F. 3. non poreſt vxori conſtituere vſurfructum dando bona feu- dulia: hpræindicium aꝑnatorum grauare vel- ſuoceſſio- nis ordinem& modum violare non potest. ¹3.5. 11 Vaſallus non amittit feudum niſi ex culpa rationabili co- Snita, Conuitta S laudata per iudicium parium. 11.7.1 †Hhf Faſallus Domino promuiſſionu fidem fallenti,iuramentum Fruare non tenetur. 1r.1./9 Vaſallus duplici onere ratione feudi non grauandus. 7*. I.z. ſicut per ſuam feloniam feudo priuaatur, ita& dominus proprietate, quætali caſu ad vaſallum pertinet. 11. 7.52. ne ſeruitutem quidem in præindicium domini es agna- torum feudo imponere poteit ſi faciat ſibitantum, non domino praæindicat. 13. 2. 14ã2. cum iurat Domino in poſſeſſionibus eius ſe non futurum damno, reciproce quo- ue in hoc dominus obligatur vaſallowlt.⁷. 2⁷ V. aſallum éſſe, præſertim maęnorum principum, qui de fa- cili quæſtiones mouere& in eis contra ſuabditos obrinere poſſunt, magna est ſeruitus. 11.7.2 3. per Vaſallz delictum in dominum comiſſum dtile domini cum proprietate domini conſolidatur,& e cotra.=¹1 ⁷. 33 Vaſalli annullatis& eneruatis feudis præſture ſeruitia ne- quénnt. 13. 2.16 Faſallo mortuo proximuts Aghatus non tenetur ſtatim poft etus obitum ſe faceręinueſtiri, cum bona ſunt apud ali- um.!/3. 5. 15 Daſallo qui feloniam commiſit mortuo non poteſt heredi e- ius de felonia moueri quæſtio niſi dominus ipſo adhue viuente conqueſtus fit. ¹3. /. 30 Vaſallo mortuo bona veleorum ſucceſſio, no tranſeunt i iure in agnatuma ſed apprehenſioné opus eßt cum conſtm- In domini mediante infendationen oua. 13. j. 5 Ventiita cinitatescum omnibus ſuis iuribus non co mpreha. ditur iuriſdlictia cohærens fundo in 7uo ſunt erelte fun ca nec traſit in emt orein ſed dominoreſcruatur. 13.5,99 Vendirio cuvs pacto de retrouendendoi a pignoratioue nrbil diſfert, quin in effestu est quaßi pignoratio JRdda. ¹3.2,9 Venditor nullum ius reale habet in re vendita, féd tautum iiuts perſonale. 13.2.12 Verba contradtus quoties obligation em præſentem n ſpiciunt, actus ett nullus. 1. 3.149. Wenditor ad tratlitionem res praciſè non tenetur ſed ſaluen do intereſſe liberatur:idque quando eius tradena⸗ non habet poteſtatem. 3.. iu..& 2 Verecundia maxima eit præſertim in perſonurin ſublimi gradu conſtitutis denegare promiſſum. 13.6. 31 Verba teſtatoris omnia,& quodlibet eorum aliquid opera- Vi debet. 11. 2. 2 ½ã Lerba nichts außgenommen /ſunt verba taxatiua. 1.4.22 Verba geminata in vltima voluntate, intelliguntur quoq. ditta ſerio& magno cum myſterio repetita: Vnde pra ciſam quog, denotant firmitatem p ropoſiti, conſenſus& on re. voluntatis1. 3.2 Lerba ordinationis Viue contratlus, quãdo in ſua iuſfa, ve= ra& naturali higniicatione verificari poſſunt, nò debet ad extraneum& improprii intellectum trahi. 12. 10. 20 Verba, Vogthey Vogtgeding vnd Rechtgeding explica. tur. 13.3. 9 Verba conſtitutionis de pace tenenda, anno. 2.. Wormatie promulgatæ, quid importent. iI. 1 23 Verba iniurioſa in ſpecie quæ. 19.1.9% VWerba tontnahentium debent eſſe aperta,& ſenon mlia Juerint, debent interpretari contra cõötrahentes. 13.3./02 VWerba contractus maxime attendi debent, uec ab ei⸗ reoe Adiscum dent actui formam. i*+. /10.23 Verba contradtus habentur pro textu./5. 3. 1 Werba certo modo interpretata, vſuque obſeraata, ſemper ita interpretanda ſunt. 13. 3.15 Verba generalia generaliter ſunt iutelligenda. 13.5.39 Verba ratione ſutbiettæ materiæ impropriantur, etiamſt/n materiazin qua ſtricta ſit interpretatio.:I 6.2 2 Verba, bey Fuͤrſtlichen Ehren vnd Wirden/ vim suramè⸗ i habent. 11. 3.50 b Verba debemus intexpretari pro eo in cuius fauorem anpo⸗ nuntur-1I 6.27 1 Venba ſuperflua ad habendum, tenendum, vtendum, liber re paſſidedum,& fimilia, adietta alicui diſp oſitioni au- Cent eam,& quid praterea operentur.:¹t+oπ ννbi. Derba ex corpore nati, ſecundum nataram empbyteutid iuris uſq; ad tertiam generationem intelligenda& in- terpretanda ſumt. ¹2½. 0.5 Verba Vogthey/ Vogtgeding Rechtgeding de zure Saxo- nicv idem ſignant,& latine per verbum auriſclittio effer⸗ ri poſſunt. ¹13. 9. 10 Verba vbi ſunt clara, cauillationes verborum locum na habent.:3. 5. † Verba directa communia vel obliqua quæa dicantur, iir miſſiue. 12.z. 31 Verba vniuerſalia in dubio complectuntur omnia qusex- cogitari peſſunt./ 5.5.43. Verba, quæ ſemel certam Mnationem habuerunt, non pof- ſunt ex post fatto aliam recipere.13. 3.:1ũ Verba quoad viuet, minuunt atum gete aliter faltum 114h☛3 Varl Hirb⸗ ) Hun Vi du Vincula Viuenti Vlimaj pecca 17 niut 7 riuen 7 nueyſ ——= 4 4 5 39 en— 1 r A. r 4 nAm ſar emtralin 2 7— Prcmewie 85— 222— mrde à 4 3 4 4 Nacmr„ Ts. ed prrent.1h Amrnm herꝛe uc. 154 4 Wennahetum ebent eff gen erruns, Andent mieryrer cuna a arrals aurmeir'endiees a 6n dmr Aln man. 4. 1 ma ader: I rexs.) rrn marmer— 3 41 1 npnmdu an. 4. 4 rer d4 eder r 1 nad La neuu and 8 140 an— 5 anna e)rr tenenim a. — 4 — ö. —jj— Verba, quod Aane IRt, reſtringunt generale legatum. 4. int. Verba contractus a quibus remouetur, ab iis etiam remo- uetur iura ipſius. 2. 10. 2½. ſi ſine liberis, habent trattum remports. 12. J. †g. vltimarum voluntatum èæ contractu- um intelliguntur/ ſecundum perſonas contrahentium, 85 illorum ad quos diriguntur. 15. 3. ĩ2. ex vel de ipſis nati, tum demum ad nepotes pPorriguntan. quando tempore contrattus non exſtant filii, ſedtantum nepotes. 14. 10. 22 ambigua ſecundum precedentia& ſubſequentia, item ſecundum materiam ſubiectam ſunt interp retanda. 11. 5. 2 4. Conuentionum qebens intelligi ot iura ſint confor- mia. 13. 2. 2· F. erbum, ſie ſollen/ quidi importet. 1I.I... heredis, 4. perſonis in teſtamento nominatis imme diate intelligi debet,& no de his, quæ per aliar medias Der Ponas ad bereditate per- nenire poſſent. ¹λπ᷑. VFerbum ipſo facto, canonem latæ ſententiæ importat, etiaſß Verbus futuri temporis ſit adiectum. 1¹.!. 20 per erbum, von/ ex vel de ipſis nat i, intelligitur genera- tio, qua eſt ſine medis ex patre& matre, non ea, quæ per intermedias perſonas fit.!³. 10.19. Rechtgeding amphi- bolon& ambiguum est. ſicut& verbum Vogthey. 13.5. m4. Vogthey/ Gericht vnd Gerechtigkeit/ non ſimplice ſed omnimodam iuriſdictionem inferunt. 13. 3. 11. Frey ſiue Libere quid importet 1 5.*2 ¼ Verbis cuiuſque contractus Randum est. 13.2.) Verborum taxatinorum vis& natura. 11. 2. 23. geminatio denotat firmitatem propoſiti, voluntatis conſenſiu, 2 inducit diuerſitatem iuris a6 atlu ſi mplici 71. 6. 26.& 13.6.12 de Verbornm qualitate curandum non est, demmodo con- ſtat de mente loquentis./. 20 Verbum, Heredis, de perſonis in teſtamento nominatis im- mediate intellięi debet,& non de his, quæ per alias medi- as perſonas ad hereditatem peruenire poſſunt. ½. 1) Veriſimilitudo iuri communi eenſona merito ponderandæ eſt. 13.3.77 Veritas optime inueſtigatur Aiſputando 2 anguendoi in v- tranque partem. ¹13. 2.24 Fetuſtas pro lege habetur. 13. 2. ⁊: emper pro lege babenan, ſwinendarum Kiiem gratia. 14.1·7 Vicinus inferior contra antiqun h curſum aqua ex hapenon fundo deſcendetis nihil in ſuo ſtatuere velfacere potest. 14A. 2. nu. a. F. ſeruitute quadam quodammodo ad hoc obſtrictus eſt, it permittat aquam ſic ex ſuperiori fundo fluentem per ſuum inferiorem decurrere.:³. 21z2 Vim publicam qui de iure communi committant. 1Æ 6:6 Vincula duo plus ligant quam vnum.:2. 6. 28 Viuentis nulla est heredita⸗ neq, ¶e neg, re. 13. 5.]3 Vltimam voluntatem defuncti rationabilem non erſa⸗u peccatum et./†. 3. Vniuerſalis negatina plurimum operatur. 13.3. 44 Fniuerſitatis ius per vnum conſeruari. 11.1.2 Fniuerſitatis maiore parte delinquente tota 5 tas te- F I1 N Conſiliorum loachimi Mynſingeri. netur: enpheeamif non conſtet, cuins nomine y tfa- ctam. II.I. nu. 11.12 Vno ex frultibus gabellam condu cente de communi, certa- que pecuniam ſub pæna prom tente, altero vero contra- ueniente, quid iuris. ¹1.1.62 Vocabulum, liberorumsreſtringitur ad liberos tantu primi gradus.1½. 5.2.(de nobis ve nobis nati,&c.) veram ſuã proprianamaturalem& immediatã ſi Qniſicatione habet,& primum exitum, qui ſine medio& immediate jit, ſignificat.:½. /.g.liberi,generale est tam ad filion quã ad nepotes, cetæroſq; deſcendentes ſe referens. 12.16 2) Focati& inuitat: Vimul 85 pari cõditione viriliter& æque pari conditione& iure viriliter& æque ſuccedunt. 12 6.23 Vocula in einſdlem eff 7. enationis ac dictio intra./5. 2.1½ Vogth Jey qu i propriejigniſicei. 13-3-113 Volenti non ſit, nec fieri poteſt aliqua: ininria. 12.. 101 FVoluntas eſt vera wſtantia cuis unque vltimæ voluntæ- u., 2. 435. reſtantium primum& pracipuum locum ob- tinet in teſt amentis, idq; totum facit valere,& omnia regit ſola atque qorinatur...2. 1I 1 Volantas& meng teſtatoris elicitur ex verbis Rameu. cum clara è aperta ſunt, nec amplius admittitur voln- tatis quaſtio. H1. 4. 13 Voluntatem ſuam alterius diſpofi tioni qui committit, non videtur, quod inteſt atus deceſſerit.;¹5. 3.22 Dotum captandæ mortis tollitur per conſenſum eius de cu- ius hereditate agitur dauio etiam, quod alicuius ſucceſſo- rum conditio melior ſ h futura. 12. F. nu. 35.36. maxime quando pattum reciproci i eſt de mutua ſucceſſione. n. 3/ Fox indicium varia habet ſigniſicata& ſecundum ſubie- tam materiam intelligi debet. 13 3.111 Fufructuarius cedendo vſumfructum extraneo nihilagit, quo ad illum extraneumi ſed tantum agit, quod vſum- fructum amittit, qui ad Dominum proprietatis reuer- titur. Contrarium verius est. 3.. 1. S&s Fſufructuarius poteſtatem non habet rem in alium träsfe- rendi,nec deſuper quicquam teſtando ſtatuendi. 13 ₰ꝛ Euf'uctu formali finito per mortem vel alio modo redit cauſſalis ad dominum,& ſic ad ipſos qui domini ſunt. 13·7. F Fſusfructus vbi in extraneum tranſlatus est cenſendi eſt ſaltem commoditatem ſeu percéptionenꝰ yru tuum, re- tento ipſõ iure vſutsfructus, tranſlatam ſe. 13. 3. 10. non poteſt tranſmitti ad heredes, 4 durat ſaltem vſque ad dies vitæ.!/ †.3. 44 2 Jumfructum habere, aut ad dies vita vſque paria ſunt. I. 3-₰I Fjus populi quando variat, redire oportet ad ius commune. 12.1.20. Etilitas priuata non 27 pferende publicæ. 11. S. 7. peau. ea priuatis eommodis præferenda est./ 5.2./67. Vxori abſq; heredibus aſcendentibus& deſcendétibus de- fundtæ quis ſuccedat tam iure ciuili quam Saxonicon maritus ne an fratres.1. FA. nu. 2-&. 1§. 8 — 2 — 6*. 4 — *. . 3 4 ——— S 3 — 8 * 8 .. 8 3 8 4— 3—.—. — 8—„ — 4 4 8. ₰ 8 8 — * . ——— 8 ——.;— 5 — 3 8— 4 8 2— 24— —— 5 1 1 1*. —— 84 8 .. 5 ⸗ 1— X— — — 4 * 3 7 1 — 1 4 — -. 3 8 4. 4 „. 5* . 8.— ₰ 8 .. 8—. —— 3 8 4. 4.. 8 8— 4. — 8. . 5 — 7 4 8 1* 2— 8— 4 .. 1 3 . 2 4 .. 4 ö — öbbͤ— —— eeeeeeeee — “ —y—————— b Farbkarte ¼13 B./ G. ii]ä-]äyeͤ.1 yẽ ꝰPLDLL 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 2 —ʒQʒerrn NINNENOTECNENEnIEGICVWnININN' Oen 1 2 3 4 35 6 7 8 9 10 11 12 13 b b 6 8 L 9 9 ö.“ 4 883838ooſſſ“ 4 8 ö“ ö“““ 8 4 ““““ e““ “—́]ů]ůͤ 1 v“ * 5