FDR.UB. 8 S — S 6 00 S [0 S S — ————— ——— ——— ———— RKESPUBLICA. HERMANNI KIRCHNEKI. METHODICE DISPUTATIONI§ A. cie, tum veterum tum recentiorum Politicorum& jurisconſultorum opinionibus candidẽè& probe excuſſis. NOBITTLTSSTAMAE IVVENTVTT ACAD. Marpurg. exercit gratiapropoſta Editione altera, amplificata& aucta plurimum. Cum Indice locupietiſſimo. MAkpuRS CArroRuM Ex Officina Rodolphi Hutvvelckeri, AnNo Doulnr ——— c15 REVFERFENDISST MO AC ILLUSTRISSIMO PRINCGIPI ET DOMINO Dn. OTTONI RE- galis& Exemptæ Eccleſiæ Hersfeldenſis Adminiſtratori Poſtulato: Landgravio Haſiæ, Comiti in Cattimeliboco, Decia, Zigenheina& Nidda&c. Domino meo Cle- mentiſſimo vitam, incolumitatem felicita- temq; perpetuam. rum cognitio præxſtantiſſima maximeq; ne- ceſſaria habetur, quæ tanquam ex ſublimi ſpecula, ac velut ex pharo illuſtre lumen atq;ʒ adeò cœleſtem quandam facem adtotius gubernationis curſum feliciſſimè inſtituendum præbet, ita quidem, ut facilius obſeuriſſimo cœlo abiq; verſoria& ſiderite navis magiſter ſcopulum evi- tare, ſyrtes effugere,& ad portum prora incolumi perveni- re: quam ſine civilis prudentiæ oculo adminiſtrationis cla- vum reip. gubernator rectè tenere poſſit. Quod cum jam pridem Reverend. Illuſtr. tuam Celũtudin tum aiiduo ſe- reniſimæ paternæ virtutis intuitu, quæ Cynoſuram o- ) muum PRRnAr1o. mnium Mmperatoriarum artium& ſcientiarum auguſtiſſi- mam exhibet, tum præterea nobiliſſimi viri Philippia Scha- lei aulæ Præfecti, morumque arbitri præſtanrilsimi? nec non Præceptoris Clariſsimi Hermanni Thalm ülleri diligen- tiſoima inſtitutione certiſsimẽ cognitum& exploratum ha- bere non ignoremlongiore ejus rei declaratione hoc loco luperſedeo. Illud enim, quodego quidem verbis oſtende- re, Reverendis. IMluſtriſs tua Celſitud. jam dudum re ipſa lelicijsimè exprimere ac agere inſtituit, ut in gubernandæ reipub. prudentia, ſecundum æternæ ſalutis cognitionem⸗ ſtudiorum omnium metam conſtitutam habeat, cujus con- ſequendæ exoptatiſsimam felicitatem, Salomonicæ Sapien- tiæ Princeps& auctor Deus, Spiritus lancti munere, Reve- rendiſs. tuæ Celſitud: cumulstiſsimè, largiatur: Muam etſi optimis præceptis inſtitutiſque domeſticis abundare certò ſciam non potui tamen quin hanc meam methodicis diſpu- tationibus Rempub. comprchenſam, nobiliſsimæ juventu- tis Academicæ ſtudioſiſsimis exercitationibus propoſitam, diligentiſſimequẽ ventilatam⸗ ſubmiſſa animi voluntate ei dem offerrem& dedicarem ut ſi quis inde fructus& emolu- mentum incitando civilium ſtudiorum curriculo proveni- ret, ilud omne fub Reverendiſs. IUluſtrißs. tuæ Celſitud. au- ſpicatilsimo nomine, gloriæ& utilitati publicæ verteretur, quam ſibi, ſecundum animæ curam, omnes noſtræ medita- rlones, omnes operæ omnia ſtudia& votatanquam ſcopum inconnivente oculo propoſitam habere debent. Nec verò dubito, quin Rev. tua Celſcelebratiſsimam illam Regis Al- phonſi ſententiam multoties repetitam animo confirma- tamqʒ habeat, affirmantis literas, quæ lapientiam reges& principes doceant, omnibus unionib.& gemmis pretioſiſsi- mis eſſe pretioſiores habendas. Hi enim junt vb imi PaRrArto. ſmi illi Conſiliarij, eodem Arragonum rege ſapientiſsimo teſte, qui veritatem rem omnium in magnatum palatijs in- ventu rariſimam,(confirmante reip· experiemiam Ludovi- co Galliæ potentiſſimo Rege, qui ſe omnibus rebus, præter unicam veritatem, abundare dicere[olitus erat,) ſine omni fuco, ſine adulatione Gnathonica ſimplice& nudo habitu, quemadmodum Luciani colore depingitur intuendam& percipiendam proponunt. Quod plerunq; multò candidi- us ac perfectius doctorum hominum lucubrationes præ- ſtant, qui in ſpeculis Academicis conſtituti, extra aularum Auctus& ſtrepitus ex continente procellas& naufragia ſpe- ctant, qulm ij qui res iplas agunt,& in muneribus publicis verſantur. Etũ enim illi arcana reip. exploratiora uſu ha- beant, veram tamen animi fui ſententiam aut occultant, aut aulicis velificationibus privatisq; ſtudijs& affectibus poli- ticam veritatem abripi trahiqʒ patiuntur. Quod doctilimo & exercitatiſſimo poiticorum Bodino in quam plurimis ju- dicijs& lententijs politicis eveniſſe, ut alios præte ream:hæc mea in diſputationis acierm vocata reſp clariſſimẽ oſtendit. Quò enim gentis illæ ſuæ amorè? quò adverlus imperium affectu non abducitur? Quãm ineptè de ſtatu Germaniæ, de GComitijs, de Imperatoria Monarchia, de totius guberna- tionis ratione, de conſtitutione Camcralis judicij, de Paſſa- vica transactione, de Chambortio lœdere,de quatuor ſum- mis Imperijs ac alijs id genus pluribus cauſis judicat? Quam multis etiam noſtraribus idem verba dedit, ut in præcepta magiſtri Andegavenſis juraſſe videantur, quibus difficilius errorem ex alicnigenæ ſcriptoris auctoritate mordicus ap- prehenſum eximcre quàm Thyrſum& clavum fabulolo ili Herculi extorqucre. Neſcio itaqʒ an illi mehus de impe- rio mercantur, qui ut Imperator Leo reſcripſit gladijs?cly⸗ 0: peis, PRRrArro. peis, thoracibus nituntur,& pro patria defendenda militant, quãm illi qui glorioſæ vocis nunimine confiſi, laborantem reip· majeſtatem& auctoritatem, imperij dignitatem, decus ac ornamentum perennibus ad poſteritatem literis propu- gnare veriſsimis rei rationib.demonſtratis juſcipiant. Quod minimẽè omnium mei hujus perquam exigui laboris efferen- di cauſa ſed aliorum majoris acuwinis& experientiæ ſcri- ptorum excitandorum gratia dictum velim: Ut enim mini- mam rerumpubl. Rhaguſiam Bodinus aſſerit: Ita ego meam hanc de republ.diſſertationem habeo; Quam tamen ut non infructuoſam, ita nec ledu ingratam Rever.tuæ Iluſtr. Cel- ſitud. fore confido. Florentiſsimam Reverend. tuæ Celſi tud indolew, omnibus Heroicis artibus ac muneribus in di- es auctam& ad laudatijsimas paterni faſtigij iinitationes e- rectam communi bono longiisimè conſervet Servator no- ſtrum omnium. Dab XIl. Febr. quo die in Rev tuæ Celſ urbe Hers feldia patria mea ſuaviſsima annis ab hinc quingentis triginta quatuor, Rex Conradus Henrici IV. Imperatoris fi hius, civilium bellorum Saxonicorum tempeſtate, in lucem editus,& ab Antiſtite Eccleſiæ alijsque Capitularibus ho⸗ nore luſtrico fuſceptus. Anno isog. Never IMuſtriſ. Celi. addidiſſ. Hermannus Kirthnerus T. V. D. C. P. Cæſar. Orat. Hiſtor. Antiquit. ang Eloqucnt. rofeſfMagpurg. * g2 S AD E)USDEM ILLUSTRISSIMI PRINCI- pis Reverendiſsimam Celſitudinem, De altera editione xeꝙon. ſoli patrij Sol atq; Aurora juventæ, Qui patrijs æquus paſsibus ire ſtudes. Dum varias luſtrare oras atq; oppida gaudes, Frenandæq; artes gentis ab orbe petis. Dum ſequeris vererum monitus& dicta ſophorum Dulichias juvenem qui docuere vias, Nec ſecus ac laribus careat tectoq; paterno, lre peregrinis hunc voluere plagis, Eui populos regere ac urbes ipes debita quondam, Et cujus maneant ſceptra paterna manum. Dumqʒtua pafsim lætantes indole gentes. Effundunt hilaro jubila mille ſono. Adventumq; tuum ſertis& flore coronant, Felicemqʒ ſua Cattida prole canunt. Noſtra novis iterum Respublica paſla labores, Prodit& augmentum fertqʒ refertqʒ ſui Perq; manus ac ora virům digreſſa, per urbes Proſequitur curſus, celſa propago tuos. Seq; tibi comitem gratam omnibus exhibet oris; Auctorisqʒ animum conſecrat usqʒ ſui. Qui precibus, quocunqʒ vias dabit aura carinæ, Proſperat egreſſus introitusq;ʒ tuos. Iſſe, rediſſe Deus faciat feliciter orbis Delicias, vultus, ſpes Patris, Ottotuos. DISPUTATIO I. PeTTL A. Reſtyndente Jona Melide Sileßto. Theſis I. S UM abſq; definitionibus dilputare, nihil aliud ſit, quam ſine fundamentis ædificare⸗ 5 3 omnium prudentum conſilio à Definitio- ne(4) rei propoſitæ tractationis cujusq; — tela ordienda. (a) Tullius lb.i.e. c ⁊ de fin. Plat:in Phad. Eſt enim po- tiſſima illa cujusq; rei pars, de qua Cajus Ab. 7fde Origlur. Fſt rei propoſitæ finis, quem primùm omnium intueri opor- tet. Bodinus lib..de Repub.i. Quod quia prætermiſſũ ab jisqui de Republ. ſcripferunt, rectè reprehenſum ab eodem dicto loco. At non facilè, inquis politici,& oratores definitionib. ſele obſtringunt: Caleagndiuquiſin lih.off Cic. n.⁊ Fab.lib.⁊ in- i.orate.1ʒ. Eſt n ut exCaſſio ſcripſit javol.omnð ⁊ol. ſ de veg. I.definitio omnis in jure civili periculoſa. Vulgò quidem hoc ſibi prætexere ſcutum ſolent, defit nitioniſqʒ præteritionem difficultate rei excuſare, eamquè dialecticis relinquere Zam in Fuch. yeg jur. ax.7. Sed ò ſcu- tum ficulneum! Nee enim ille allegatæ legis ſenſus quem vulgò circumferunt. Decius Cagnol Alclib. 1. de verb. ſig. Pe- veg. de iure Fſ. lib.1.rit.1. Quandoquidem ium 2 HERMAunI Ktacunzar ſium rectẽ illud interpretantem definitionis vocabulum eꝙ loco pro deciſione pro regula accipiendũ, Vp.l.labeo de verb⸗ ſieni. quam huy xcus appellat Harmenopulus Ecl.ʒ. c19h. Oodopin not. d..Hotomannus regularem traditionem, Com- ment. verbq in verb deCuitis. quæ modica objectione aut cir- cumſtantia deſtruitur. Explitante Cujutio dl Nec verò ob id omittendæ, contra Platonis decretum, definitiones rerum quòd imperitis Logicæ difficiles videantur, ſed ed majori ſtudio ſcrutandæ, ut, quemadmodum poſſuntacuratiſſimæ habeantur. Cujat. inpræf adparat. 7I. politica ſa) eſt civilis vitæ(6) quæ in Repub. verla⸗ tur, benẽ degundæ prudentia. (a) Lipſio civilis doctrina A. r. Pol Plato de Repub. r. ꝙdh nnnn Plat. de rep. iimnummij Ariß lib·.polit.ca. Inde homines Politici, cim qui in Politiã verſantur, tům qui Pœ litiæ regundæ ſalutaribus conſilijs&ope adiunt, tum qui ci- vilis vitæ inſtiruendæ peritivocabulo exGræcorum provin⸗ cia in Latinam civitatem recepto, quo nullum in Repub.no⸗ men præſtantius Tol lib. d. cp..de Kepubl ſed plæriq́; hodie Politicum ignorant& cum nir⸗ perperam contundunt, atqʒ abuſfu axenæa nomen exoſum reddunt. ilem. Aiſput. Philoſipb. yur. 3. Falſiſſimum eſt enim, quod Lenſæus tradit de libert. Cbriß. fol ʒ. primam aſſertionem Politicorum eſ. 1e, Politiæ civilis primam rationem eſſe habendam regniq́; curam terreni ſtudio religionis debere eſſe potioremitem⸗ Politicorum doctrinas ed ſpectare, ut pernicioſis aſlentatio- nibus Principes in tyrannidem vertantur. (b) Inde xßial adpellatur 1. Plato dæ epu. Alh. pPolit.c.r. cui oppoſita vita ⁊nM¶ ſolitarla& Eremitica, quæ nõ tàm humana, quãm beluina dicenda eſtCic. de amit. Greg· 3 de Ke- 3 RespusrIca. e Republ cup. rlib.i n. I. Conſiſtit autem civilis vitæ inſtitu- tio nõ ſoldm in bene regundi ſed etiam obediendi rationi- busʒ Nenuph. in pæd. Unde anguſtia illius defihitionis per- ſpicua, quæ Politicã in benẽ auminiſttandæ reip: prudentia collocat. Tam enim diſciplina civilis ad Subditum, bene parentem quãm ad benẽ imperantem pertinet. Nec mi- noris artis& prudentiæ bene regenti obedire quàm obedi- entem multitudinem benẽ regere. Tenopb.d. Quorum hoc naturã in Rep prius/alterum poſterius: fecundum regulam ſcholæ philolophicæ tritiſſimam, quã actio omnis naturã prior paſſione prædicatur Keclhßpollher. Can.i 7TT Reſpublica ſ4) eſt ſocietas ¶5) populi, ſe) legitimo civilis poteſtatis ¶d) imperio coalita. a) Reipubl. nomen æquivocum nunc generaliternunc ſpecialiter jumitur. Generatim complectitur omnia regna & imperia, quæ una aliqua ſumma poteſtate continentur⸗ Unde Cic.& Ariſtot. Reip. dicunt eſſe cœtus hominum be- nẽ beatẽqʒ vivendi cauſa fociatos, quæ non tãm definitio quàm deſcriptio qualis qualis videtur Bod. d. loc. eo nomine keſp. Romanorum apud Ciceronem paſſim legitur:& hodie Reipub· GermanorumHiſpanorum, Turcarum&c. Et Reſ- pub. Chriſtianæ, quæ omnia regna& populos fidei Chri- ſtianæ comprehendit. Sorane in Ortom. Speciatim: nunc pro civitate, ut rit. C. de /ars Reipub. pæſim in l nunc pro civita- tis communi bono.x. Ceodem c Cicero binc inde in Epiſt.& orat.nunc pro ordinatione civitatis, Ariſtot. ib. 1. Polituco rum cap. deniq; pro gubernationis vel Ariſtocraticæ vel Democraticæ ipecie. oppoũta principatui& Monarchiæ, Nit. Diſturſ.It. cap. I. print. qui Rempublicam diſtinguit in duas ſpecies in principatum& Rempublicam, hoc eſt⸗ in u⸗ 2 nius 4 HEaMAnnI KrRcnutzr nius& plurium gubernationem. Hiypol cap.r principecbiu⸗ lib. cap. 4. b) Ad quam naturã omnes proni, Inflit. de jure netu- vali f̃. de Iuſliti& Inre. Homo quippe naturã animal ſo- ciabile, Ariſtot.i. Ppliticæ. Cic ·lih.i. Off Bodinus lib. z. cap.. Ze⸗ chiu lib.i. Polit. cup. x. Eſtqʒ ea ſocietas duplex: domeſtica& civilis: illa in matrimonioex quo origo familiarum, Inſtit. de patria pot. quæ ſeminarium ac velut rudimentum rerum o- mnium publicarum continent Plato dial.g. de leg. Bodinus lib. 102.c l.c4p. 5 de Kepubl Dan. lib.rcap.z. Polit. Toloſ.lib. 19. de Repub. c.1. hæc in commercio& imperio conſiſtit, Lipſiu lib. 2cap.i. Polit. Althuſ.· Polit..4. ex illa, quæ non modo neceſſa- ria, led etiam indiſſolubilis, individua perpetua& ſempiter- na, Inſtitut. depatria poteſtate. Cic lib.j Ocibr. quæq; recte ac prudenter inſtituta, vera ipſius civitatis imago eſt. Bod lib. 1. c..de Kep. profluunt jura patriæ põteſtatis Inſtit. d.x. C. eod. jura ſanguinis 1A ff. de reg Iur. Jura Domini adverſus fer- vos Inſtit. de hů qui ſui velalien.l.⁊eodem. Principis familiæ erga familiam, Bodin lib.r.cap. Sig. de Hep. Hebr. ll. 7. cap. j⸗ Poteſtas maritalis erga uxoreme hunoranturaæ quæſt. æ.c. Vo⸗ luit ·cap.de. igid. c malef Nraquellus.leg · Cunn. Cowary. ⁊. c.princip.n.j. Vodin d. jus propinquorum C. de emend. ꝓro- pinq jus ſacrorum familiarium /. C de Collat. Iv ff ad l.Iulpe- cul lil.iffde ritu nupt. Plut. in præcept.connub. Livius lib.. Cit. lib.æde legibus Sigon. lib.r.cap.ʒ· de antij.I.C. K. jus arrogationis & adoptionis ff de adopt. jus Imaginum Sg. lib. ⁊ rap. ⁊o. hoc eſt, nobilitatis,& ſtemmatumac inſignium gentilitiorum. Viraquell. de Nobilit.c.ij. c· Bart. de armis c inſiqn. Ex hac, quæ naturã ſua dividua eſt,& temporalis, quæ ſalva honeſtate,& bona gratiã, diſlolvi iterum poteſt, mutuòd diſſenſu contra- hentium, Alh. cap 4. holit. emergunt Collegia, Uniwerſitas, Corpo- ResrusrIc4. 5 Corpora, Civitas, Reſpub. f pro ſoeis Gde Commer. C Mer: Vuod cujuq Viveyſit. odinus lib..e. 2de Nepub. At quomo- do, inquis, ex familijs origo reip. cum, docente philoſopho lib.x. Polit. c. ⁊ ednge/ ꝛñ ꝙdol mM ñðlæ. Naturã prijor ſit reip- quãàm domus& familia? Ita quidem eſt, ſi tamiliamaut par- rem corpori reip: inſertam, conſideras; Extra remp: verò ſe- orſim Domus& familia poſitacivitate prior& antiquior ha- betur. Ariſ. Oeron.lib.t.c.i. Quatenus igitur domus& fami- liæꝛut membra reipꝛ intelliguntur, eatenus etiam earum di ſciplina ad politicam pertinet, ita quidem, ut, cum civitatis inſtituendæ ratio, in familiarum recta moderatione, tanquã in tundamento conſiſtat, prima ac præcipua earum recè re- ſtituendarum cura remp.attingar. Vod. lib.⁊ c⁊.n. c) Aquo Reſpub. quaſi populica dicta, naſcitur autem populus&conflatur ex quindecim perſonis fecundum Apu- lejum. Bodinus lib.. de Kepub. cap. n.hoc eſt. ex Ifamilj. Per- ſona enim Patremfamilias, qui caput,& ſolus familiæ æE⸗ m denotat,& per illum familiam defignat. Eſt autem fa- milia domeſtica plurium ſocietas herilis poteſtatis imperio obnoxia, plurium appellatio duorum numero etiam hic, ut alibi in jure ad minimuin contenta,ꝰ.ubi f. de teßt. xrincipe fa· miliæ excepto. Diſ. Bodinus d.io. nobis verò adſtipulatur illud Poetæ. Vna domus dus ſunt, ydem purentg jubentq. Sed& fieri poteſt, ut quandoq́; familiæ numerus Reipubl. multitudinem exuperet, quod de Tuberonis familia acti- tatum Plutarcb. in Amyl. Bodinus d. 1.& quid ſacræ hiteræ de familia Abrahami, quæ juſtum exercitum conſtituit,re- gumq; copias fudite Geneſ 14. Atqui& gentis numerum Reipubl frequentia nonnunquam vincit, quod in veteri Ba- bylon. civitate oſtendit Ariſtoteles Sed non ideòꝰ familia, Reſpubl. 6 Haunku Kracinzz1 keſpubl neq; civitas gens appellanda ut exiſtimavit Stagi· rita, reprehenſus obidà Bodino d.l. Quantitas a. formam rei non tollir. d) A legibus enim, quæ ratio naturalis.7. fde hon. dum. quarum lanctionibus Reſpub. ſubnixa, ſanctum Reip. nomen exiſtir o. fde diwis rerum. bodinus lib.i.c1. Reip.&ab ea hatronum: qui& Piratatum cætus prædonumq; illegitimæ ſocietates Ciꝛ. in Lælio, quibus cum nulla contradtuum fi- des, nullajuris Iocietas eſt: Ahofles Vde ð.Pod. d.l. arcentur. e) In qua torma Reipub. conſiſtit, quæ cœtum tamiliæ z cætu civitatis jecernit Etſi itaqʒ quadringentos, aut plu- res fervos Craſſus habuerit, Plutarch. in vtta Graſt non tů⸗ men Rempub. ſed familiam habuiſſe, dicendus, Bod.d.i.& li- cet omnium FEuropæarum civitatum Rhaguſia fide Bodini, minima ſit;non minus tamen Reip. quàmVenetorumeſt ap- pellanda etſi minor dicatur. 1V. Rerinnpublicarum conſtitutio duplex eſtaut eſt volun- taria,(a) aut violenta.(5) a) Ariß.l.r. Polit e.1 qui ex Homero refert. regnorum initia.& incrementa orta fuiſſe primùm ex domibus& fami- jijs quibus præerant ſeniores, ex quibus conſtituti pagi/ ur· bes& oppida, quæ ſe præſtantioribus alijs regenda fubjicie- bant. Zech. lih. r· Polit. tap.. Hippol. lih. r Print cap. ⁊. Reclamat. ßodin.lib.ide Repub. cap.V.num. 4. omnia imperia& Reſpub· vi coaluiffe, contra autoritatem omnium Hiſtoriarum, à qui- bus ſe deſeri iple ibidem fatetur, falli verd tdm Ariſt. tům Pemoſib. rum Tullium adſeveratquod Herodotum iecuti? principio Reges& Principes ob ſummam integritatis& ju- ſtitiæ opinionem principatum adeptos fuiſſe fint arbitrati. Scd Herodoti ſententiam confirmat gravits. Kenophon— confir- REsrubrrcz. confirmant Amphionis Thebæ, L.ycurgi Sparta,& tum A- thenarum, tum Romulei Regni initia: Thuc. lib. 7. Halicar. lbr. 1. LMMus. llr.. Confirmat hoc ipſum ſociabilis animantis natura, quæ ſuapte indole, humanam voluntatẽ ad reip: conſtitutiònem invitat. Dan lib.I. Polit. Cbriſtianæ c.ʒ. eamq; naruræ propenſionem& laplum anteceſſiſſe,& ſi in- tegritatis ſtatus permanſiſſet, eum comitaturam fuiſſe Au- guſtinus haud obſcurè aſſerit de Civ. Dei lib. 1.c.1.. b) Qualis Babylonici imperij, Perſici,& Alexandrei conſtitutio, Nitnrodo palantium hominũ globos in novam civitatem in Kar venatoris compellente, Geneſ.ro. Cyro Me⸗ dorum& Aflyriorum regnum vi bellica occupante, Jenoph. pæd r.aAlexandro univerſum rientem jub jugum redigen- te Curt: de reb. Alexand. Plntarch. de fort. Aexand. Eo modo conſtitutum olim Longobardicum regnum in jtalia Gothi- cum in Hiſpania: Francicum in Gallia: Anglicum à Saxoni bus in Britannia, Turcicum in Aſia& Thracia- y. Conſtituendæ Reipub. finis eſt iuwanæ vitæ commodi- tas,(«) omnium& ſingulorumutilitas.(5) a) Cicero lb4.de legib: ſine imperio nec domus ulla nec civitas, nec gens neq;ʒ univerſum hominum genus con- fiſtere poteſt, Zech. lib.r. Polit. Liyſlib.⁊. Politicor ubi enim non eſt gubernator: populus diſſipabitur, Salom. proverb. civ- tates itaqʒ exſtructæ, ut conjunctim viventes virtutem cole- rent, quafi membra membris ſibi invicem inſervirent, Ariſto⸗ relet holiticor. uCicer. de ofu Uttutela, ſic procuratio Reipub. ad utilitatem eorum, qui commiſſi, gerenda,&c. In cun- ctis actionib. finis bonum eſt: bonum autem civile eſt, com- munis utilitas, Ariſioteles lib.. Politic Vipp prine. I.cap.1. Rege⸗ re,& regi, non folum inter ea, quæ neceſſaria ſed etiam 3 quæ 3 HeRMAMn KiRchnRRt 3 3 quæ utilia, Ariſtoteles 1. Polititbr. cay z. Imnperium enim eſt Cir- cẽa illa virga qua tactæ feræ homineſq; miteſcunt, Liyſ. Ab. 2cap. Citer bene beatèq, vivendi cauſa Reipub.conſtitutæ, quod Bodinus ultro citroq; vexans verbaà leniu autoris torquet ib.i.cap.i. b) Quam nunquam ab honeſtate,& juſtitia jeparari o- portet. Cice⸗o de opiey ⁊ · Diſentit Plato dial. de uſt. qui in con- templatione finem conſtituit. Bodin.d. Gregorlib.i.de Repub. capʒ. Sed platonis& Mori civitates in Idearum notionibus, g& in Utopia/ relinquamus, nos in Practicã vita Rempub. practicam,& ad practicumjfinem directam conſectamurnec cum Bodino dict loco in virtutis contemplatione, ſed in vir- tutis feliciſima actione unde beatiſſima utilitas emergit, Reip. finem collocamus. CoRoETARIVAM I. Eipub conſtituendæ ratio(4) ex naturali jure de- pendet. 4) Quam jurigentium]Ctiaſignant, 5. f d⸗ Inſt. D. I. Tolhſ. de rep. ib..c n1 at jus gentium ex naturali tanquam ex ſuo antecedente coniequentiam ttahit. Godof in not. d.i ynde Ciceroʒ. of. duce natura congregantur homines&c. . TT. Libertas(«) Naturalis Rerump.conſtitutionibus non minuitur, ſed augetur,& amplificatur. a) Qux eſt facultas ejus, quod cuiq; facere libet,. 4. F deſtat. hom. poteſtas vivendi/ ut velis. Tul.parad.ᷓ. quam nullis aſtrictam legibus natura cuiqʒ dedit odde rep. lb. 1. .3. quod refellit Cicero; Quis n. liberè vivit, niſi is qui re- cta jequitur/ qui gaudet officio, qui legibus parit/non pro pter metum, led eas ſequitur ac colit quia id jalutare maxi- me ju- ResrusLte1.„ mt judicat. Cit: d.I.naturalia a jura, quæ divina providentia cõſtituta,&quæ ſemper firma atq;ʒimmutabilia junt, omneſq; aſtrictos ſibitenent J.unſt. de Iur. nat. l. v ̃. de cap. min.i.ↄ. f de Reg. I. in quorum obiervatione libertas naturalis omnis conſiſtit 7 ul.d.l.reip. ordinatione, quæ ex eodem jure de⸗ cendit, vivendi facultatem maximẽ perficiunt. 6 Babylonici Imperij conſtitutio, non eſt omnium pri- ma.(4) a) Anteceſſit n. mille& fexcentis aliquotq́; pluribus annis ante civitas Hanochiaauctore fratricidarum principe. Gen. 4. quem conicientiæ trepidatio& formido intra muros & aggeres egit. Vnde Danæus lib. 1polit. e. ⁊ primam conden- darum urbium originem ex metu proveniſſe aſlerit. Verum illud ſingulare in unius Caini oppido⸗ quo reliquarum civi- tatum cunabula generatim non junt æſtimanda. Plures ve- rò civitates& imperia ante diluvij tempeſtatẽ extitiſſe/ haud obſcurè Moſes ſignificat Gen.v. cùm& tyrannoruin& po- tentium dominatorum mentionem faciat, At Bodinus exi- ſtimat ante Nimrodi ætatem, æquam omnium libertatem fuiſſe,illumq́; primum dominatum arripuiſſe& liberos ho- mines ſervitutis jugo illigaſſe. ib..de 7ep. u. 100. Quodte- xtui ſacro videtur adverſari. IV. Ante conſtitutiones Rerump homines hinc inde diſper- los habitaſſe in nemoribus& lolitudinibus, uti non ſolum Poõẽtæ, jed etiam Hiſtorici& Oratores fcribunt ¶c) nõ̃ eſt fa- buloſum, ut opinatut Toloſanus 1.10.c.7.n.7. de Nep. c) Thuchd lib.c.in initio, ubi ruditatem& ſolitudinem Græciæ deſcribit, quòd nullas urbes, nullos vicos habuerit; Quid verò Tacitus qe veteris Germaniæ moribus aliud, B duàm 10 HERMARMI KrRcRnER qum nemora ſalrus& tesqua memorãt⸗ in quibus Ger⸗ mani antiqui habitacula ſua ſparſim poluere? Et quid ante Lechum Poloniã, qui remp. ejus primus circa An. Ch. ſſo. inſtituit, primamq; urbem Gnetnam condidite Dumeta,& ſylvæ in quibus, more ferino, longiſſimo ævo habitatum. Inhert t. hſt. Pol. Btſi enim ur ſupra diſputarum eſt natu- rã homo ſit animal congregabile Ariſt.polit c. 4. etſi natu- ræ ductu reſp inſtitutæ ita ramen in maxima hominum parte lux naturæ obſcurata jacuit/ ut non niſi arte, quæ natu- rã certior dux prædicatur, ad cwilẽ cxtum perveniri potue- rit. Adde quòd animi heberudine plerunq; occæcatã mul- titudo remp ejusq; leges/ quas libertati naturali inimicãs talsd opinarur refugiat, unde factum, ut Nimrodus neceſſe habuerit, non aliters ac belluas venatorijs artibus in nova mænia diſperſos in ſolitudinem populos revocare. Aug. de civ. Dei lib.q. ſus veteris(4) lervitutis Reip. noxium,() ideoq́; pru- denriſſimo conſilio ð civitare Chriſtianã ſublatum. ¶) a) Poteſtas vitæ ac necis, quam non modo Romani ve- teres cum Græcis ſed etiam Judæi in ſervos tenuerunt. Gen. v. F. in poteſtate Inſt. de his qu ſjui vel alien. Plut. in Lycurg quæ conſtit. Dil Antonini ita moderata, ut qui ſine cauſa ſervum ſuum occiderit, non minus puniretur quãm ſi alie- num ſervum occidiſſet Fſcd hot tempore d. Germaniveteres reſte Tacito de morib. erga ſervos jure æquiore utebantur, a- pud quos verberare fervum ac vinculis& opere coercere rã- rum: Occidere quidem ſervos ſolebant, verùm non diſci- plina& ſeveritate, ſed impetu ac ira, ut inimicos, idq; im- punẽ. h) de qua re ubertim Bod lib. cup.n. vide in utramque partem ↄrar: noßtra⸗ polit. z.c z. c) Non. RESpuBLica. 11 c) Non, quod habere ſervos Chriſtiano nekas ſit, nec enim uſpiam illud vetitum, Marty. loc. Com. Claſ 4. c. 9. Bron⸗ chorſi. Mſcell. Ceut.i. Aſert. p. Varemund. d⸗ yeg. ſulſ cap. 4. Sed quòꝰd Chriſtianæ reip: augendæ& conſervandæ vium expeditius, Iervitutem tollere. odde rep. n. 40. Idq; fact um paulatim à Caroli Magni ætate, qui ad fidem Chriſtia- nam converſosex devictis bello gentibus omnes liberos eſ- le voluit/ in gentili crrore perſeverantes Eceleſijs addixit, unde veteris lervitutis veſiigium reſiduũ in hominibus pro- prijs. Rhen lib.. de Antiquit. Cerm. Poſtea verò Mahometica lex quw libertatem ſuæ ſectæ, hominibus omnibuspropo- luit, pileum Chriſtianæ reipz itidem amplificavit Bod.d. V. Vitæ& necis poteſtas in patriã poteſtate non conſiſtit, () nec in bene conſtitutã Rep. patri concedenda. a) Non enim in atrocitate, ſed in pietate& humsnitate poteſtas patria poſita eſt ꝰ⁊ f. de ſl n. de Fmend prupinq. Ac licet veteres Romani vitæ& necis arbitrium patri adverſus liberos conceflerint, attamen poteſtatẽ eam dederunt non ut abuterentur, ſed ut metu tantum ejus deterriti, in officio eòmelius continerentur. Halicar. lib. ⁊ cap. 4. FEodem con- ſilio. quo immapiſſima ſanctio decemviralis adverius de bito- res in partes ſecandos, denunciata: ne ad eam unquã perve- nirctur. Gel. b. 0.4.1. Bodinus jus vitæ& necis in lberos patribus pernioſo exemplo adeimptum reſtitui oportcre cja witat. de repA.in⁊⁊. quod Solymannorum tyrannidirelin- quimus. F. Idem de maritali erga uxorem poteſtate(4) judican- dum. a) Quæ juris tum divini tum naturalis eſt Gen ʒ. Num 0. B 2 C.cum 12 HeMAunf KIRcan?kr C.cum tuput v. j ubi verba Hieronymi etiam gentiles fœ minæ viris fuis lerviunt communi lege naturæ Ceſt ordo 33. . uhi Auguſt. Eſt ordo; inquit, naruralis in hominibus, ut lerviant tœminæ viris. Idq; pariter in animantibus perſpi- cuum Plin.lib. 4.3 Mares fingulis fœminarum gregibus im- peritant Tiraq. prᷣlixe liber. leg. Con. num. cc. Quam ob cauſam iniquum viderur Fodino de vep lib.⁊ n. 1j.& cum legi- bus naturæ pugnare⸗quod legibus Rom. cautum erat, filiam familias, niñ emancipata eſſet à patre, etũ relicta domo pa- terna, mariti larem ſequeretur, nihilominus in patris non in mariti poteſtate futuram./ r. F.1. ſde agnoſlibA.lh de ex- Pib.liber. Nov.i97. F ſin autem. Tiraq.lib.. leg· connn. Aqua Romanorum lege, omnium ferè aliarum gentium mores& ſanctiones receſerunt. Pluribus Tiraq.¶ od. d. Sed& pri- ſca Romuli lex ttibus de cauſis ſpeciatim expreſſis adulterij nimirum deprehenſi partus ſuppoſiti vini potati vitæ& ne· cis poteſtatem viro permittebat Plut. in V Nom. Halitar. lib. x. pln lb. c n. Val l..e3. addit fuppoſitas claves Bodin n⸗ verdm in fingularis exempli fuit/ in quadam matrona ob id à mariro interfecta, quod loculos, in quibus vinatiæ cla- ves cuſtodirenturreſignaſſet ieq́;uſpectam hauſti vini fecif- ſet, Plinius ex Fab⸗j Piiur. Annal d crʒ Sed ula Romulea ſeve- ritas indulgentia maritali paulatim antiquata ut neq; po- ſterioribus legis juliæ fanctionibus lcuerit marito uxorem in adulterio deprehenfam occidere, quod tamen patri con- cedebatur. I.rr. I.x.& ſcq. h. de Adult. In reliquis verò cri- minib./ quæ capitis pœnam non merentur⸗ uxoris caſtigan- dæ poteſtas viro conceſſa, ita tamen ut modum teneat. A.nn. de Emend. 1 fad Aquil.i3. J. 4. Flocat. gluſ. in Nov 1. in verbo ſuffcere God in Nat. ad di!. Now. F./ qui Tiraq. 1. conn n22Curt.ib.y. Sed quid de baculis,& kuſtibus judi- candum Resvu1Ie. 53 tandum. Nubitatum ſe vidiſle ſcribit de marito⸗ qui uxorem baculo percuſſerat, Ariatus inpræſ Reg r. Præſ. z Nec enim ejuſmodi verbera ingenuis conveniunt?. C. de repud.e⸗ Gluſ int. C ſicut alterius/ q.1.de qux Felin. in C. cum contingat. exi.de ſoro Camp. quando etiam fuſtes& ligna in agitandis equis publiei curſus prohibita/.r equo. C de curſ vubi. Sed tamem progravitate commiſſi fuſtes& flagella correctioni marital periniſſa videntur F ſquu Nov. ii· Poœna enim quæ ibi exprimitur, de tertia parte ante nuptialis donationis tri- buenda uxori fuſtibus& flagellis cæſæ, tum demum mari- rum perſequitur, ſi ſine juſta aliqua caula, quæ etiam ad ſo- lutionem matrimonij contra uxorem valeat, verberata mu- lier fuerit. Godof in Not. ibidem. Cauſam enim qui corrigen- di habet injurioſus non eſt.? F. 1. Fʒ. F.ad leg. Aquil Nec maritalia verbera injuriam aut dolum ullum præſumuntni ſi atrocitas& jævitia aliud oſtendant. F. atrox. inß. de inj. 1 Adl Aquil. Alciat. d.l Cauid. de ꝓræſumpt. Injuriam verd facit quin Naageorgu Explanat in Fyi. c. 7. Cüm conſtitu- tionem iſtam de non ſine cauſa flagellis& fuſtibus cedenda uxore,& malam& injuſtam eſſe contendit, utpote quæ& naturæ& divinæ ordinationi adverſetur. Imò verdò nihil i- niquius, nihil crudelius, nihil naturæ& divinis elogijs infe- ſtius, quam ſine cauſa in carnem fuam fævire,& tyrannum domi agere, docente Apoſtolo qui maritos jubet uxoribus cohahitare ſecundum ſcientiam.i. Pet.cz. Tantùm verò abeſt ut. d. J. maritalem poteſtatem tollat aut imminuat quemad modum ibidem idem opinatur ut potius confirmetse ſtabi- liat eandem, quæ cum naturalis juris& divinæ ordinationis ſit, extingui nulla civili lege poterit. Unde rectè idem au- ctor dloc eos magiſtratus reprehendit& fatuos appellat/ qui maritos ih turres& carceres conjiciunt, ſi pulſaverint ca- B 3 ſtigave- ————— 14 HERMLpyt KIrankk ſtigaverintq; unores pro delicti modo modick. Nam& paculum Solomon, mulierum amantiſſimus, correctioni u- xoriæ permittit Chryſoſt. Homil. 6. Quod tamen Catoni, quem tæminarum hoſtem tuiſſe ajunt, line ſacrilegio fieri non poſſe videbatur Plur. in Cat. CenſBod. de rep. n. 1 Sed& nos feliciſimam non modò domum ſed etiam remp. judica- mus in qua quod veteriRomæ per quingentos ferè annos contigit nullæ rei uxoriæ neq; actiones neqʒ; cautiones ex iſtant Gell.lib.4.c.. in qua nullis fuſtibus& fagellis, nullis verberib. opus, quæ plẽrunq; elephantinum coriumut Go- micus loquitur inducere,& callo morum pravitatem mu- nire, neq; emendare ſed deteriorem mulierem reddere aſ- ſolent. Trag. Ah.9 eg. Con u. 227. ut eam ob caulam longe ſæpenumerò conſultius ſit verbis/ quàm verberibus, blandi- tijs& maritalibus lermonibus/ vilt. ß quis aliquem teſt. xrob. quàm pugnis& ictibus; quorum fœminæ rolerantiores, quàm viri? Aocurſ. in h Nibilintereſt⁊⸗ d⸗ Adult. emendatio· nem inſtituere. Plutarch. in leg. Cunnub. de qua re celebre ßernhardi dictum Epiſt.adaym. de re familiari circumtertur. Malam uxorem, inquitriſu potius quàm bac ulo caſtigabis. Bodino placet divortij judaici remedium reduci cui etiam nihil pernicioſius videtur quàm cõjugem, qui repudia quæ- rat, non aliter id impetrare poſſe, quãm cauſa judicibus pro- bata, quod in eo exiſtimatio& dignitas alterius aut utriuſq; vertatur. de rep. I. n. 1/. At illud ne gentilium quidem reip. æquum vilum eſt, nedum Chriſtianæ civitati, quæ verbum Chriſti ea de re certum habet Gen·⁊. Mattb.iʒ Marc v0⸗ Luc. 13 Eph firmitudine tam arcta conjugijut, conjugem etiam exulem,& extorrem uxor lequi teneatur Dan. lib. 2 6. 14 Eth. kea de yepud/nZaneb.de divoyt. Idq; omnes utriuſqʒ j. inter *. pretes tradere affirmat Bod. de rep.c· n.. Secutus Upiaui OracU- REsvusrIc4. 17 oraculum, Iæ2 yſolut. mat. nihil tam eſſe humanũ, quàm in tortuitis caſibus, mulieris maritum& contra uxorem viri calamitatum eſſe participem. Quod tamen non omnes in- diſtinetè admittunt; ſed cauſas migrationis honeſtas à turpi- bus ſecernunt. Mauſor. in trac de mat. Veu. de mat.c.z⁊ plura Heig pat.⁊. quæſt. 14. yTTL. Quemadmodum familia, ſa) ſic etiam Reſp.(5) ſine parietibus conſiſtere poteſt. 3. a) Quod paradoxi inſtar videtur, domum& famili- am abique domo confiſtere poſſe, cum quæ ad familiam pertinent, omnia ad domum referantur. Ayift. lb 1. Oecun.. Tenopl. in Oecon. Et Heßodu moneat- rerum omnium fami- liarium primam conſtituendum eſſe domum ãu lch edn& Cm domus utpote ſubjectum ad fuſtinendam familiam neceſſariò requirarur, unde metonymicè Domus univerſam rei familiaris poſſeſſionem denotat. enoph. in Oecon. Verdm nos hic de domo material, quæ tectis& parietib. conſtat⸗lo- quimur/ſine cujus ufu etiam familia& domus tormalis jus & poteſtas herilis conſiſtir ita, ut quamvis domus materialis incendio/ruina, tempeſtate ætate interierit, ſuperſtes nihilo- minus familia ſit,&ejus quod in familiam herus habuit Sedse familiæ validiſſimæ Patriarcharumabſq; parietib. h. e.mate- riali domo& ædificio foruerunt, quarum lares inſtabiles,& quod de Cycladib.finxereex loco in locũ volubiles, tuerunt. Non minus tamenilli, cùm inter eundum etiam tentorijs nullis uterentur, familiam habuiſſe prædicantur. Et quid ille natantis arcæ habitator? Cum omnia tecta mergeren- tur:nonne familiam& jus herile in familiam retinuiſlẽ dicẽ- dusꝰNec minus Sythæ familiam&herile imperium habent? etſi parietibus& tectis careant, quorum, ut Huratius canit· plauſtra vagas ritẽ trahunt domus. b) Quod 16 HEMLn KtcRExr b) Quod Pompejum exclamaſſe ferunt cum ducentos ſenatores& meliorer civitatis partem urbe ſecum edu- xiſſet, Cæſariq; mænia& 1ecta reliquiſſet. Pion. lib. 40. Bod. de reÿ njo. Nec enim jura civitatis in moœnibus& tectis ur- bis/ ſed in forma internæ ordinationis conſiſtunt. Idem ibi- dem. TX⸗ Ex familijs rerum dominia 4 in Remp.(b) naturaliju- re commodioris cuſtodiæ ergo podierunt. a) Quæ cum tamilijs& ẽ familijs nata vetuſtiſſimum& naturalem acquirendi modum per apprehenſionem habus runt I.r. de acquir. poſſe ſ Alciat. in 1. raditionibus zo. C. de part. Ajure autem naturali quod etiam divinum ideò appellatur uod unã cum genere humano Deus patefacit C. iu vaturale 1Aiſ. dominiarerum introduda eſſe: Ctorum acutiſſimus pderva filius perſpexit?. F̃.r..de acquir. poh cuiq; verba cla⸗ riſſima: aſſerentis Dominium rẽrumc? naturaſi poſſeſſio- ne cepilſe/ ejuſq; rei veſtigium remanere in his quæ terrà maricœloq; capiuntur. Nam hæc protinus eorum fiunt, qui prim poſſeionem eorum apprehenderint. lUlud a. à Deo primo homini creato proditum eſſe, teſtantur verba divina Gen.3. In ſudore vultus tui veſcere pane tuo. Ubi prono- men Tuum quemadmodum& reliqua pronomina Meñ Su- um&c. dominium oſtendunt Icertum 6. F. ſed eiſ fundum ʒ⸗ nhi Bartolus in verbo Fundum meum F. de conſſ. Zvanei de dupl. venat.n qui Bartolũ& alios diſſentientes ibidem retutat& ſenſumi.ex hot jure ſae Inſt. jure enim locat. jus itaqʒ divi- num& naturale refragantur reip. Platonicæ quæ 100 zun ip/ meum& non meum ſublatum expetit plat. de rep.lib.ʒ⸗ refragantur fabuloſo Staturni imperio, ſub quo nihil volunt fuiſſe privatum⸗ Macrob; Aibx. Satur.c. b) De Resrünruca. 1 b) De quo civitatum conſtituendarum fine cicer. z. f Erſ natura dute congregantur homines, ramen ſte cuſtodienda- rum rerum ſuurum yræſidia urbium quærebant. Privata ita- que dominia, publicis priora tempore, in rep ijsdem po- ſteriora habentur,cogunturq; bono publico ſingula cedere, ut univerſi cuſtodia& ſalus conſervetur? utilita C.de prim. lun. FRn. C.de Cod. 1ol. nth. Nes. quæ C. Com. de legat. Hinc publicum jus reip in dominia rerum privatarum, quo prin- ceps, etiam invito domino, flagitante neceſſitate jalutis& cuſtodiæ publicæ, fubditorum poſieſſiones trahere& ad ag- geres, ad munitiones, ad vallos& præſidia reip. convertere poreſt. 1.ꝗi quando. 1. ædißcia ræ. C.de Operib. pubi Hotom. in Il- Iuſ. quæßt. Cail. lib.⁊. obſc. jo. Quod tamẽ ſine ſolito ſolatiofie- ri non debet. venditor ʒ. F.)M Com præd.i.æ. ſed refuſo juſto pretio Vuar. de Reg ſubſ.c.to.n. 1o. Hinc etiam jura tributorum, vectigalium, cenſuum, aliorumque ſubſidiorum ſine qui- bus conſervari cuſtodia reip. nequit. Dion. lib. zʒ. Tac. An- nal. T4. . Familiarum nobilium diſtinctiones per imagines(a)& inſignia coniervari ¶5) Reip conſultiſſimum. a) Quarum inſtitutum& uſus vetuſtiſſimus: Fò enim pertinent illæ jacobi Patriarchæ imagines, quibus libero- rum ſortem& fortunam per domos ſingulas certo inſigni- um charactere ornatas diſtinguit, Gen.c.pen. leone dato tri- bui Iudæ, quem uſurpaſſe in vexillis poſteritatem ejus tradit Munſt: adẽ.1. Num. eundemq; Davidem cum ſucceſſoribus eircumtuliſſe in imaginibus Toluſ. lib. A. de rep. c. iß.n. 4. More ad varias gentes dedudto& ad cognoſcendum familias& perſonas inſtituto Fᷣald. in tral. de Armni. Unde inſignia fa- miliarum Suetonio dicuntur in Calig.c.zÿ. quæ, reſte Cicero- C ne 2. ——— —— S——= —— * ————— — HuanM KIRcRnz. nea 4grur more inſtitutoq́; majorum oprimè meritis tan⸗ quam veritatis& nobiltatis ſignum debentur. yluribus. Tira. de nobil.c&n. 1. ey ſcq. quibu i ignohilibus& claritu- dinem generis ſignificatent:& majorum exemplis mino- res accenderent. Unde Tullio generis, honoris, nomi- nis, inſignia ac ornamenta dicuntur. Pr la. Quorum invaſio ac uſurpatio aliena crimen falſi trahit præſertim ſi iluſtrium ac nobiliumn familiarum inſignia, quæ non modò ſeriem propaginis, verum etiam lucceſſionum& heredita- tum Feudorumq́; monumenta atqʒ ſigna hodie habentur, falsd jactantur. Bart. de ing& arm. Trag. de nob· c.Vnum.I. Diſſentit Aciatus, de ſing Certam.ca.V. qui artificibus quidem & mercatoribus hanc rem diſceptandam eſſe opinatur ne al- ter alterius ſignis, quò merces ſuas vendibiliores& preciſi- ores opera faciatabutatur:idqʒ officio judicis inhibendumʒ Inter nobiles autem nullam eſſe probabilem de re iſta con- troverſiamʒ At quanti illa vulgò æſtimetur, perſpici vel ex illo, quod ibidem add ucitur, exemplo poteſt, cum duo An- gli nobiles de tauri imagine gentilitia quam utẽrq; vendi- cabat, duelli provocationem luiciperent,cujus rei contenti- onem rex admodum lepidè ſuſtulit, cum eſſe diver- ſa ſigna, ac alterum taurialterum vaccæ cã- put habere judicaret. Dlspv⸗ DISPUTATIO II. DE POTEST ATE M A])ESTATIS Repondente Caſars d Veßphal. Theſis I. ESP. ex duobus vinculis connectitur quorum alterum poteſtatis /a) alterum ſubjectionis. Unde duæ Reip. partes& membra: Unum eo- rum qui præſunt: alterum, qui ſubſunt. à) Ariſtuteles T. Polit. cap c rc vRe⸗ 40 ceNec; Hinc A- thenien ſibus axxnn,& Pau ad Rom. c.13.V4. qui generali ap- pellatione à Romanis Magiſtratus dicti, Ipoteſtatus ærÿ.. d V Sigu. qui publicam imperandi prohibendiq; poteſtatem ha- bent bod Ab. 3. de rep. cap.. ſive illi Imperatores& Reges, ſive Principes, ſive populus ſint,& jura ſummæ poteſtatis habe- ant, qui quod verbis Imperandi&ubendi uti ſoli poſſintfu- premi magiſtratus appellantur Bod.d. Ivach. Sleph.lib I.c.1. e jurid. de trad. de jure magiſt. quod ſpeciatim appellatis magi⸗ ſtratibus inconceſſumꝰ.magili.tæ.ſyde juridd. Dd abid. Bodn. 1h.de rep.cap.3. ch 4. Toloſ.lib. 4. de rep. c. n. 2. Hac verò ſpe- ciali ſignificatione, quæ in jure civili frequentiiſima prin- ceps à quo omniũ dignitatum ac magiſtratuum fons& ori- go proficiſcitur Faid.in c. um. de pat. jurVᷣrm.non comprehen- ditur. Nec enimille, qui magiſtratuum caput& cauſa eſt, magiſtratus ipeciatim dicendus Heigyn·Iuæſt. anv. quando 2 capita — 10 HIRMLnnr KIRcknznr capita diguitatum, dignitatum appellatione non veniant. Cujin 1⁊. F. 14. de orig. e. dileclus de Conceß Præhend.Frec.de Frudlib. a tut. qui dics Com. Bod. lib.c.& * Poteſtas autem Politica duplex: aut majeſtatis ſa) aut Imperij.(65 a) Politiæ verbum proprium à magnitudine dictum. Feſt. hod. lib.r. deAep cap. I. quaſi major ſtatus, Greglib g de Nep⸗ cap.jn. A. Alth. Polit. ᷣ. hoc eſt,omnibus alijs imperijs&pote- ſtatibus, dignitatib.& honoribus jus& faftigium quoddam ſuperius, quo poſt Deum immortalem nihil in ſtatu Reip. haberi aut excogitari majus aut excelſius poſſit. ſodꝰ r. c. I Unde majus imperium Hebræis appellatum, Græcis aucg tteciæ C ngi⸗ dxn⸗ xlouo mMm Vulgò Bodinum repræhen- dunt, quòd hoc ſenſu verbum Majeſtatis primus in ſcholas politicas invexerit? nullo ut opinanturveterum exemplo& tropo longẽ petito ab effecti meronymia/ ut icripſit non ita pridem in nobili. tradlat. de jurid. paurm. lih.rx. ⁊. n.. Acci- piunt autem majeſtatem tantùm pro authoritate ac amplitu- dine& gravitate perſonæ quæ vilu& auditu juxtã venerabi- lis Tacit.⁊ Anal& pro dignitatis& officij reverentia i9. f. de Turidid in verb. Prætori contempta majeſtas vindicatur Vn- de Cres.lib. I. d rep.1.c. majeſtatem imperantis exiſtimans in honore& gloria in perſonæ reverentia eſſe poſitã, quæ non facilis ſit oppreſſu, Eſſe latens quippiam, ait, quod red- dit præter naturam propriam mirabile quippiam. Sed nihil illa dignitas:nihil ille perſonalis honor& nihil illud veijnm⸗ ad majeſtatem imperij quæ etiam ſine ulla perſonali maje- ſtate ac admiratione imperantis, in Ageſilao rege florere poteſt, cujus imperium majeſtatis refertum, perſona verdò di- gnitatis expers erat. ꝰlut. in Aeſ. Et contrã ſumma eſſe po- teſt per REspunrIc4. 21 teſt perſonæ dignitas atq; auctoritas ſumma ejusdem glo⸗ ria& reverentia, quæ tamen nullam majeſtatem imperij ha- bet. Cujus rei exemplo Marius inMinturnenſi carcere Plut. in Vl. Ita in veteri ante Carolum Magnum Francotum re gno dignitas& authoritas perſonalis major in majorihus domus erat, quàm in Regibus, qui femel tantum per annuũ curriculum Maij Calendis populo ſeſe conſpiciendos oflere- bant. Aimon. de reg. Fran. Sed non illicd etiam majeſtas im- peri& etorcia xela erat penes Majores. Majeſtatis autem ver⸗ bum non pro perſonali dignirate& honore⸗ ſed pro imperꝰ amplitudine ejuſque jumma poteſtate hic eſie accipien- dum ex Tullij deſcriptione perſpicuum eſt/ qui majeſta- tem ait eſſe amplitudinem& dignitatem civitatis? de Qrat Ac hunc intellectum loquitur l. digna vox majeſtate regnã- tis. Et hoc ſenſu Petronius cecinit. Summa j majeſtas aurò proſtratajatebat: Cujus culmen illa non attingunt, quib.deſcriptam reliquit majeſtatẽ politicam Lipſiu lh. ⁊.polu.c.V quod ſit reverenda quædam amplitudo ob meritum virtutis aut rerum affimũ. b) Quæ poteſtas magiſtratuum etiam in l. ditiur. net magiſtratibus 32. ff. de inj l.r. ſᷣde in Iun vVotan. Bodin. lib.j de Ne⸗ Publ cap q.n. ⁊V. ib.1.cap. I nrÿr Imperij autem verbum, quod vMMrnoeſt,&generalifſima comnprehenſione etiam jummam Reipub. poteſtatẽ complectatur.!. de conſt. Prineip. 1 pen. de inſlur. ej hoc loco ſpecialiore ſignificatione magiſtratu- um omnium fummorum, mediotum& infimorum poteſta⸗ tem denotat. Et fummæ majeſtati principis& auctoritati opponitur. exempi l..inprine. de adopt. ubi Cajus, genera- lis inquit/adoptio duobus modis aut principis authoritate aut magiſtratus imperio. Atq; eo modo Paulun! ʒ f. de af. præſ. Vhiunun. Ide oflpro Cidem un. de bffpræfec. Aug. Mur- rianun ⁊ 14 de Vbig l.ræ. C 3 Maje- Hrunn KrRennk 7JI. Majeſtas eſt ſumma reip. ¶-) poteſtas/ quam⸗ qui ſtatui (5) præeſt⸗ obtinet(c) in fubjectos.(4) a) Eum rep. enim majeſtas naſcitur,& cum eadem in- terit· quam ideò fundamentum reip nuncupant.Pod i.i. c.. Hinc& imperij majeſtas CM. in part. quæ realis dici poteſt, quòd rei ipſi perpetuò inhæreat:& imperio ſit coæva, nec per deceſium Regis aut principis, unã exſpiret/ſed quamdiu corpus regni duratpermaneat,& fub ipſis intetreguis& al- terationibus gubernationum perſiſtat. b) Quæ majeſtas perſonalts eſt& in perſonam collata, transterrj ex perſonã aliã in aiam poteſt/& cum perſon concidit. I⁊ hde oril. luri Tacit. Iib.I. Annal. Liw.T.⁊. atqʒ pro diverſitate rationum gubernandi, modò monarchica, modò Ariſtocratica modò Pemocratica eſſe poteſt. Exem plo rei eſto imperium Romanum: cujus ſumma poteſtas, quæ mae- ſtatem habebat, nata illicò cum regni Romulei initijs, Hali- cur.lib.r. Antiquit. lutarcb. in om primum manu regia mo- narchicẽ adminiſtrabaturꝰ. in print. F. Id. d⸗ Oyig. I.Vacun lib. ecl.c.r. deinde exactis regibus/ eadem penes populum fuit, d. Fz. Plut. in Valer. ꝓubt Stepb. lib.i.c⁊. n.. de j⸗rind. qui, tandem potito rerum Auguſto, ei& in eum omnem poteſtarem contulit relaplo ſtatu ad monarchicam guber- nationem F.7. de Conceyt. DigA.r e conß. Princip. Iun. de f. Ipræt Perſonalis autem hæc majeſtas, quæ nonnunquam ad certum duntaxat tempus conferturut olim iumma poteſtas ſemeſtris Dictatori qui inſtar regis erat& oh id majoris po- teſtatis magiſtratus appellatur, df⁊ J. 16. ad realem maje- ſtatem imperij perpetudò reſpicit& totã en eadem dependet. Inde fit, ut mãjeſtati regni, regnantis majeſtas tanquam iu- periori obſtringatur⸗nequid Reſp. detrimenti* in Oderir REsPusIIca. 2 fœderibus quandoqʒ regni majeſtas, non regis exprimatur. ec. Sax. Iun Curt. in vtudit.contra Vr. Bodin. lib.u. de Vep c 7. v77. poſſitq; perlonalis majeſtas illins, qui contra realem Imperij majeſtatem inſurgat(quæ aliquin facra& ſancta di. citur AVfde div.rer. quod impium eſſe ineptè vod. contendit 1.ult. u.1z. impune lædii. Valeria, apud. Put in Public. Cic2. oÿic. Jod. I ⁊de Kep. c.j. Dio Caſſu 44. Hiſt. Rom. poſſit it gem Cancellarius regni ea quæ contra majeſtatem regni&leges tundamentales eſſe videntur, regi jubenti& flagitanti de- negare Cram.A. Tolon. c) Qui ſcilicet neminem majorem ſeſe in Rep ſuã agno- ſeit ut in imperio Imperator in regno Rex, in libero princi- patu princeps. Omnibus autem alijs ſive duces, ſive etiam Archiduces, Principes, Comiteive fuerint, neqʒ jura neq; nomina propriè majeſtatis competunt. Bod.lib. 1.cap. uli. Etſi enim imperij Germanici principes in territorijs ſuis eandem, quam imperator in toto imperio habere prædicentur Bald. inpypæm. D. n. 2. Veſenb. conſ⁊7. Surd.Con/ 4. Sehrad.de feud. yro. ſeci.V. lgat. nußt.lib. t.c. T.n.1ʒ. ltidemq;; comites in ſuisdi- tionibus ac comitatibusjure Iuperioritatis, ut vocant, gau. dentes/ principes eſſe dicantut. Sichard. Conſe. Modeſt. if. q. 7o. Schurd.de feud d purt. 1v. Non tamen cum immediatè o- nes tam feculares quam Eccleſiaſtici principes imperio ſint lubjectiGeillib.obſao Majeſtatis ullam poteſtatem obtinere poſſunt. Quam neq; Flectores ſibi vindicare queunt: quam- vis majeſtatis crimen adverſus eoſdem committatur, Conſtit. Aur Pul uit. a4. Illud n.non quòd ipſi majeſtatẽ habeant/ſed quòd habentis majeſtatẽ q membra propiora& partes cor- poris ſintdueo modo ſancitum exeinplo Arcadij& Hono- rij Imp: qui graviſs. majeſtatis pœna, nõmodò ſuam iplorum ſed etiã ſuorum conſiliariorum virorum illuſtrium jalutem munwerunt. A quiqui. C. Ad. l Iul. Maj. d) Ma- HEnuAun KtcnE1 ) Majeſtatis definitionem⸗duam ab omnibus philo- lophis& juris Conlultis præteritam, polſuiſſe leſe omnium rmum, Bodinus prædicat ib..de rep..in pyrincib· Ctorũ nonnulli rejiciunt, quos inter ampliſs. Paurmeiſterus in per quàm eximiò traliut. de luridiqꝭimp. Nom. qui anni ſupe- rioris Februario egitus; At quæ nẽ illa? Majeſtas eſt, inquit⸗ ſunia in cives& ſubdiros legibus ſoluta poteſtas. Quid verd hic deſiderant? Ad Logicos magiſtrum politicorum remittunt. Obſcuritatis vitium primò notat ICt⸗ d.trad.lib. 1.0.31.22. in vocabulo ſumma Illudn.ait comparativum eſſe ad alias inferiores poteſtates quæ quales ſint non explicari. ged&eidẽ verbũ noltra definitio retinuit, quod etiã eamvim continet, ur ſine cõparationis intuitu, ilud, quod auguſtiſſi- mũ, maximum& ampliſſimum habetur, ablolutè denotet. ItaDeus maximus, Deus ſummus etſi unus ſit:&ſummã Dei poreſtas/ eti comparationẽ nullã ad poteſtates alias habeat, recte prædicaturʒ Eodẽ modo majeſtas reip. quæ una& eadẽ eſt quòd ablolura, qudd ampliſſima quòd maxima ac quod iplũ imperij laſtigium comprehendat⸗ummà poteſtas defi- nitur, à qua quicquid reliquarum poteſtatum in rep· exiſtit, unicd veluti à ſummo apicẽ dependeat Sicn.& colophonem ſine comparatione, qui unus in ædificio, ummum appella- mus. Duo præterea ex eadem definitione Logicorum trutina ibidem perpenduntur⸗quæ cu nihil hanc noſtram iſtri ſui detenloribus relinquuntur. Nam& attingant⸗ magt ipl cum peripiceremus anguſtiam definitionis in Civibus& gubditis, Subjectorum vocahulo multò generaliori uti ma- luimusquo non modo cives& lubditi, ſed etiam peregrini & quijure commorationisjure hotpitij ut infra docebitur, quodammodo lubjecti,& q. fubditi, comprehenderentur- Quid verd de abloluta legibus poteltate judicandum.„di- ſputa- 24 Respusrrea. 2 ſputatio leq. contra Bodini ſententiam explicabitur. Vñdeo- rat. noß · de ßat. monarch.— TV. Majeſtatis poteſtas in ſummis tùm conſtituendæ tùm conſtitutæ Reip conſervandæ ac tuendæ muneribus ac ju- ribus(«) conſiſtit. Suntq; ea majora vel minora. a) Vulgò Regalia dicunt, quòd ſine ijs, neque regnum conſiſtere, neqʒ regiæ manus vis& dignitas eluceſcere poſſit. f..fde orig. luri.Vucu..r. dec!vv. Feud.?.jVᷣ. quæ ſint regal Godef. iludem in notit. Majeſtatis ita propria, ut individua ſint,& communicari cum nemine—— poſſint. Chn. inl.ſi viw⸗ mautre z.fede bonis mat. Bald. in I omney. 4. C depræſtr. o. ann. Bod.d. Exerceri tamen, permiſſu poteſtatis ſummæ, quæ- dam in parte gubernationis conceſſa à magiſtratib. poſſunt, ſine diminutione majeſtatis. Ita in veteri GCæſarum imnperio ſumma poteſtas præfecto prætorio conceſſa, à qua neq;ʒ pro- vocationis iter ullum patebat un. depræfẽqꝰ. præt. At quid majeſtati imperatoriæ in eodetractumꝰ nihil omnind. Et in hodierno Germanorum ſtatu: nõ modò Flectoribus, in qui- busvelut in propinquioribus membris& partibus corporis ſui. Imperator repræſentatur, Aur. hullrit·. Verum etiam Principibus&e Comitibus/per regalium feudorum inveſtitu- ram, regalium uſurpatio permittitur. Cr. Aui dicatur: Duar. de ſeud.e 4. n.y. Quorum conceſſio tantum abeſt ut majeſta- tem imminuat, ut potius eandem amplificet. Secundum il- lud verd regium verbum Friderici Imperatoris, quo⸗teſte Petro de Vineis, crebrius ufus, quodq́; poſtea in diplomate collatæ principalis dignitatis Bertholdo Hennebergico Co⸗ miti icripſit Henricus Imp.. Tanto laudabilius imperiale ſcœeptrum extollitur de cujus throni fulgorevelut ex ſolis ra- cio, prodeunt dignitates:tantòqʒmagis princeps in commiſ- D ſiregi- 26 HKMAnnI Kracfuzn ſi regiminis ſollicitudinibus relevatur quanto tribunal i- pſins perionas in circuitu circumſpicit digniores& rega: libus ornatiores. Cujac. in Chron Henneberg. Qmnis enim vis, omne decus, exornamentum, omnis ſplendor regalium, quæ Germanis Herlichkeit vocantur, Schrad. inter Conſil⸗ Burch. yart. a. Conſf 1. Sixt. de Neg. ꝗb. r.cap. 1.ed redit, unde emanavit& ad dignitatis omnis tontem ac caput⸗ ſupremam poteſtatem reflectitur. Neque verd dividi illa, neque pro- prie communicari dicuntur, quæ Imperatori tota& integra perpetuò reſervantur,& quæ eo modo alteri per ineſtitu- ram conceduntur, ut per eum ꝗ per manum concedentis comnmodiſſimè expediantur:Ita enim Imperatorcui hæc ſo- li jure luo competunt Vult. de ſeud c.in fuis Principibus/ E lectoribus:Ducibus Marchionibus, Gomitibus quos in par: tem ſollicitudiuis aſſumpſit centimanus eit, Gům jura& regalia ſua per eoſdem in adminiſtrationis partibus concef- ſisin regalibus Feudis in Ducatibus& ditionibus ꝙ manu propria exercet. Hinc eyim illi manus dextera imperij, quo nomine Albertus Dux Saxon. Innocentij literis appellatus Chhyt. Chron. Saxlib.⁊ Hinc Electores columnæ, baſes, late- ra, lumina& palmites imperiales nominantur Aur. Bullc. a. an prine.12 444.ultReluctatur hoe loco contentioſiſſi- mẽ Bodinus, quem contra catervatim veteres interpretes I Fald. Conſqz.lib.. Natta conſca. Pereg. de I. Fiſlib.1. fit. ⁊. Kan- denſde Analog. lib.rct. ⁊. Heig·lib.i. quæßt·4. V Majora ſunt, legem(«) univerſis(3) ac ſingulis dare, (cmagiſtratus)& dignitates conſtituere, bellum ſe) in- dicere,& pace finire, omnium judiciorum ordinationes& provocationes( habere⸗vitæ& famæ ſg) reſtituere,&c. a) Quod primum& præcipuum majeſtatis caput hod⸗ 7.4.70. Rrsrusrcs. 27 rr.1ᷣ.n.y3. ſine quo poteſtas politica ſtare nequit legis enim virtus eſt imperare vetare, permittere; punire,&ec.A.7. de leg. Plat. in Polit. c de leʒ quod à divind majeftate, quæ pri- mas leges condidit Exd. ⁊o. in majeſtatem terreſtrium im- periorum translatum. Majora autem ea dicunt, quæ ad ſum- mam Principis autoritateinpertinent IMatth. de apin c. un. Quæ ſunt Kegal. Iauob. de 6. Georg de fud. 1 verb. Princep& Paurm. lih.. de Iuriid.c. 4. n.. Quæ ſupremam Imperatoris autoritatem& præeminentiam demonſtrant Vult. de feud. lib.r.c.j. Quorum etſi non una eademq;ʒ in omnibus Rebuſp. ratio adminiſtrandorum eſt, quæ quam optimè cujuſqʒ Im- perii ſtatui& qualitati accommodatur: una tamen eademq;ʒ ratio habendorum eſt; quæ ſoli& uni majeſtatem Imperij obtinenti debetur. Nec vero in ſtatera Politica ullo modo conſiſtere poteſt, ea in divilæ majeltatis& politicæ poteſta- tis diviſiocum alteram ſemi ſſem non diſcretam jed indivi- ſam cum cæteris Imperij Optimatibus habere dicant Impe- ratorewalteram lemiſſem reliquos ordines non fingulatim ſed univerſim obtinere inaudita politijs ac omnibus tum priſcis tum hodiernis incognita Majeſtatis libra! Quod lua natura individuum, qua ratione dividi in femiſſes porerit? b) Acundo populos?. C. de ſumm. Tyin. quam latiſſimè ex plicant harth IMumolenſin lanfamem ſ de pubiud. Hoſtienſ. Ni⸗ Sol de Vhald. Frautiſo. Aret. in dic?. 1. Zbanett. de Nom. Imperæt ·. zoz qui conſtãnter afleverant, omnes populos legibus Oæ- ſareis de lure obligatos teneri. Quod ut maximè tueamur contra regna, principatus: Reſp. populosq́; qui de factohoc eſt, per injuriamut Immolenf. exponit ind. ſeſe ſubduxe- rint, aut ab alijs avulia ſint ab obedientiã imperij, adverfus quos æterna juris authoritas perſiſtit. amifione 4. F. de c. D 2 dimin. 28 HMLn KIERRz imin.I.r. 3.4. ad leg. Il. majl ʒ F. wannfugæs flad leg Carnd⸗ ſurjn l.non Faudantur. F.net exſuo. ſ d⸗ regul. Iur. Legat. noſt. Ixcult. Alb. Gent. Dæ. ſententias colligens de jur bel. quibus ta⸗ men je nen ſublcribere noviſſimè in aiß. Keg oſtendit. Non tamen video qua ratione illigare alios liberos populos ex 4. queamus, quæ ſeipſa relative reſtringit cyn. add.I Godof⸗ in Nori ibid. Socij enim, amici,& confœderati populi, etſi Rom. Remp. comiter obſervantes luperiorem agnoſcerent, tamen poteſtati& legibus ejus non erant ſubjeciq 7. J. r.de capr coſtl TullproCurn. alb. Godeß· in noti⸗ ibid. od.l.1.deRep⸗ c.5.n. 5. Antiqua autem contenrionis ſerra de principati- bus& civitatibus Italiæ, atque de regno Franciæ, inter veteres Dd. trahitur. Quòd hæc duo regna, auſpicijs Ca- roli Magni, occidentali Imperio Romanorum ita fue- rint inſerta, ut cum Germaniæ regno, cui ſedes& ho- nos imperij conceſſus, unum corpus, imperij efficerent/ Idq́; eo modo teſtamento etiam Caroli Magni ad poſteri- tatem omnem proviſum. H. Mutiu in vit. Car. Mag. Atque hoc jure diutiſſimè tria illa regna inter ſeſe cohæſiſſe, ut, li- cet peculiares reges Francia,& principes plures Italiahabu- erit, ſummasq; immunitates,& privilegia utraqʒ conſecutæ ſint, nihilominus imperij Romani majeſtatem: non ut ſocij e contœderati populi,comiter⸗ſed ſubjectionis jure colue- rint, vel ex eo perſpicuum eſt⸗ quòd etiamnum jurisdictio- nis in urroqʒ regno per Cæſarem adminiſtrandæ poteſtas in magnorum Itaſiæ& Galliæ Cancellariorum titulis veſtigi um ſui oſtendat. Nec verd nomen& titulum rei inanem fuif- le exercita imperatorum jura in utroqʒ regno comprobant, quæ uſqʒ ad Frid.⁊ mortem fioruerunt. Onuph. de Comit· Imp· Ex eo verò tempore Francia ieſe avellere: Italiæ civitates præſcriptiones neſcio quas prætendere, donationes& con- tractus RrS*ünrIea. 2 tradtus jactare. Quibus ſui cuiqʒ Dd. vento jutis velificati. Alciat de ſing. Cert. ca Chriſtianiſſimum ſuum antiquiſſimo fœderis cujuſdam inter Clotharium& juſtinianum jmpera- torem convento, ab imperij Romani ſubjectione exmit. Sed quid illud pactum, quoã ex Procopio adducitur, ad Caroli Magni imperiumꝰ quid contra ejuſdem teſtamentum, quid contra Ottonis Inpraliorumq́; ſucceſſorum jura? Atqʒ ob cam cauſam graviter invehitur in eos Imolenſis, qui regem Franciæ aſſerant nen ſubeſſe Imp. Rom adducta præter le- ges&auctoritates prudentium plurimas, famoſiſſima gloſſa de.i.in tit. de Pac jurament. ſrm.ubi clariſſimis verbis aſſeve- ratur Franciæ, regnum unã cum cæteris regnis ligari legib. Imperatoris Romn: quia de jure Francicum regnum ſubſit, ſi cut&alia regnaRomano imp Atqʒ ejus gloſſæ oraculum ſe- quuntur agminarim Interp:quorum vexillifer Bart. qui tan- quam ditatoria voce in 1 hoßes Co.r.d⸗ Capr. epoſti. rewerſ⸗ exclamat. Quodſi quis negaverit Imperatorem Romanum eſſe monarcham& doininum totius orbis, eſſe eum hereti- cum. Speciatim verò de rege Franciæ Hoſienſin Cper vene- rabilem F. Inſuper? ubi Innotent. p. p. reſrinſit regem Franciæ in remporalibus ſiperiorem non yecagnuſtereʒ de facto illud fieri diſſerit, quod ibidem gloſs aq̃dit, quam veriſimè loqui comprobant. Ivb. And. ibid. Francjſ. Arei. ind.A cundonyup C. deſum. Trinit. ajʒ complures. quos refert.d.i. Zounett. de Kom. Imp. qui, etſi ipſe Italus, Italicas tamen civitates& principa. tus nullo jure exemptionis contra ſubjectionem imperij niti poſſe pluribus eo loco confirmat: Quod iple olim Aenea⸗ Vl. benenſis Epiſ& poſteapPontifexconſtanter affirmavit, d⸗ Ort.& Antor. Imp. Nom. c.. Oertiſſimi enim juris eſt, bona& jura imperij, quæ nullis commercijs hominum obnoxia ne- que ullo contractu abalenari, neq; ulla præſcriptione at- D 3 trahi 30 HRMiRM KIacnNr trahi poſſe. ꝓvanet plurius legibus&autoritatibus allega ris d. I.num. 109. c ſeq. Bodin. b. 1. de Rep. cap. g. Paurm· de lu- risd. Imper. Kom. lib.cap. 4.num. s. Quo argumento cor- ruit Florentinorum, Lucanorum,corruit Gennenſium titu- lus, qui ewprionem libertati ſuæ prætexuht. Socin conſil. 272 quam irritam& nullius momenti eſſe probat pluribus Felin n C. audientiam depreſtript. Nec enim Imperatoriæ poreſtatis habenæ ne⸗quidem per legem Regtam eò exten- qunrur, ut vendere& alienare bona&e jura mperij poſſit. Fald. in proæm. Feud Dd communiter in l.. non dubium C. ded. Qui hac ratione cum tutore g&curatore rectiſſime confertur, qui Reip. quæ pupilla appellaturꝰn. Kempub · Cde jur. Reip. di- ſtrahere bona omnino nequit:ꝰ. quifiudum F. ſIulorpro Bmyt. Irutor admin fd fun. ita ut& pactũ jurejurando mu- nirum, aut privilegium de his con ſtitutum ipſo jure habea- tur invalidum, I. jnri gent. J. prætor ait. Icontra juri f. de pa⸗ ꝗun l pada Juæ C. e pac. ſipul hor mod com f̃ de verb. ob⸗ lię Zounert. dict. l. num. 175. Eſſe ſiquidem contra commu- nem totius Romani Imperij ſocietatem& contta lmpera- toris officium. Quam ob cauſam Maxim. Carojum 4. non Imperatorem& Auguſtum ſed diſſiparorem appellare fole- pat, non patrem patriæ ſed vitricum Sigel ad lib.j. Tigur. quod tot imperij bona alienarit, Arilatenſe regnum Del- phino donaverir& venditorem habuiflet totius imperij vendendi animo fuerit. Cran. lib. 10. ap. V. Sax. Vurem de vegni ſuhſ capʒ. Nec Lombardicas civitates quicquam ad- juvat allegatio coyftit. Frid. dopace Conſant. ud lele non lub- ditos ſed conlœderatos& amicos populos fatos eſſe ſin- ulari conventione aſſeruur. Quod tantùm abeſt ut con- firmari dicta conſtitutione poſſit, ut potius nitul aliud, quam ſubjeõtionis jugum frmilſimum inde adverſus to- tam REsvuzic4. z tam Lombardiam evincatur. Quod de recentioribus ſeti- ptoribus rectiſſimè explicuit Paurm.d.c.j. de Iurid. Rom. Imp. num j. ſcq. c) Per ſanctionem IvMde div. rer. hoc eſt, ut qui ad- verlus legem commiſerit puniatur. Fodin. d.A excludit non modo conſentum, led etiam conſilium& prudentiam o mnem adminiſtram& jociam: at illud non modo utile, jed etiam neceſſarium judicarunt Imperatores Romani, ut non tolum ſenatorum⸗prudentumq; conſilium ac deliberatio, verum etiam umverſorum conſenlus legibus conſtituen- dis adhiberetur. In eo enim beatitudinemimperij verti Im- peratores ipfi reſcripſerunt. I. Cae leg. Imò verd legis de- ſcriptio hæc eſt quod ſit commune præceptum virorum prudentium conſultum,&c. A rff.deleg. Sed recte Bod ſide authoritate ſanciendi legem, quæ jojius majeſtatis eſt d ʒ fententiam accipias, quæ à legis conceptione& à conſtitu- endæ legis conſilio& conſenſu longiſſimè differt. Nec e- nim ſancire& promulgare legem dicitur, qui de lege icri- benda conſulitur, quiqus ſcriptionem legis fuadet, qui ju ſtam& æquam judicat, non; qui cum reliquis conſuitori- bus, eandem approbat conienſuquè ſuo& fuffragio alio- rum judicia confirmat⸗ſed quideliberatione, judicio& con- ſilio optimorum jam ante diu perpenſam legem, univerſo- rnmque conſenſu approbatum publica imperij auctoritate ſgit& edicit. Aiciat. inrit. de leg. Atque ea poteſtas in populariſtatu, penes populum, erat, qui legem rogabat, & abrogabat, hoc eſt judebat à conſuſibus& jentoribus deliberatam, judicatam, approbatam, publicè promul- gari/ Cicer paſſim in Orat. quam poſtea populus Principi & in Principein contulit.In ᷓ̃ de Canß. print. d) Ir. 31 Hanuinut KrNefnkn ).1dle leg. lal ambitu. A. F.i6 ſde orig. Iurin Dis.lib. S2. Hſt. Contur. de Kep. Venet. quos qud major& ſublimior Reip. Majeſtas/ ed majores etiam Reip ſupremus creare Po⸗ teſt. Regnorum alia terunt Duces, Principes Marchiones, Comites; alia ſolos nobiles, ut regnum Daniæ, in quo au- rei equites proximiã Rege chyn. in Chron. alia Palatinos/ Caſtellanos, ex ordine equeſtri quos regni princeps legit& jure jurando ſibi& regno obſtringit, Cram. 7 2. Polon Iolum verd Imperium Romano Germanicum fert etiam Reges/ quos creare folius Imperatoriæ majeſtatis eſt quæ omnibus regum dignitatibus fuperior, ob eamq́; cauſam Dominus mundi non immeritò Imperator vocatur? deprecutio.f adi. Rhod. Idem dignitatum& honorum omnium fons& ſeatu- rigo auguſtiſſima, unde ſanctiſſimus& nobiliſimus appella tur I3 Fde nat. reſtit. c) Quo jure msjeſtatis nullamfert majus. Bodin.d. In. n.Ij.ib.r. C ut arm. ſ In bellorum ſiquidem ſuſcipiendo- rum rationibus unierſæ Reipub. jalus vertitur. Quo itaqʒ res iſta periculoſioris aleæ plenior, eð majore conſilio& geliberatione ſuſcipienda. Sal. I. pag. Hiß. Thuc). lib. 7. Se- natus igitur ut in veterum Quititum ftatualiorumq; popu- lorum Rep. Liviu lib.. Ita&in Germanorum imperio im- perij ſenatus. Heię. qr⸗n20 alijsq; regnis. Cram. l.⁊. Folan. expeditionum bellicarũ deliberationibus adhibetur. Gon- ſiliorum autem adhibitio jus majeſtatis non imminuit, ſed gelicitatem imperij promovet. A.z. Cod. de I. Diſſentit.· Bod. dic.A. †) Quæ in populari ſtatu ad populum inſtituebantur IValeria. Liv. I.24. Halicarn.l.ro. led hoc jus ab Imperatoribus chmnſenatui remiſſum i.i f̃ à quibu⸗ apell non lie tum præfe- oprætorio conceſſumꝰVd ofe pref Idem in imperio E . lectori. REsrusIIc 4. 53 lectoribus omnibus permiſſum Aur. Bul c. v1. fed non ab o- mnibus retentum. Heig. g. 4.num. 4. Et ſub certa ſumma o- mnibus ferè Principibus& Civitatibus indultum.Aumn. Geil Bod.d.i. Tantum verò momenti conſiſtere in eo judicavit Me- cœnas, ut in conſilio apud Dionem lib. væ nemini unquam, ſuaſerit Auguſto, dandam eſſe eam poteſtatem, ut ab eo pro- vocari ad Imp:non poſſit. Et in Polonia, cujus ſtatus etji re- galis, Ariſtocraticis tamen comitijs& rationibus maximè gubernatur, ad regem à Colloquijs(ut vocant terreſtrium magiſtratuum Palatinorum,& dignitariorum judicia) pro- vocatio fit, Cram:I. Pol. d In quo ſummæ poteſtatis vis, tanquã divinz aliqua po- tentia maximẽ eniteſcit, unde nihil tam regiũ Reges Galliæ arbitrantur eſſe, quam damnatos ſupplicio eripere.3od.xum. quod ne matri concedi poſſe ſine Majeſtatis detrimento Curia Lutetiana judicavit Iod.d V1. Minora ſunt, pœnarum,& mulctarum compendia, ve· ctigalia(«) rributa,& fimilia, a) Quorum inſtitutionem,& ſublationem non niſi ab eo qui ſummam poteſtatem habet/ fieri poſſe Pariſienſium Guria ſæpius judicavit. Bod.n.rch.I. C. vecz, nodn inſt. Quæ tamen Imperatorem concedere poſſe Dd. communiter fa- tentur. Godoft in noti vide Siut. de regal. Et quidem facilius concedere ſolere, quàm majora Vuli. de feud lil.r.c;. n. 7 Dils. vehementer Bodin 4 l qui præſtabilius opinatur eſſe: fateri, quod tamen ſine fraude capitali fieri non poſſit ea ad jura majeſtatis non pertinere. Quod videtur apprchendiſſe Bur- choldus, qui conceſſionem ſive jus concedendi regalia/ ju- ri majeſtatis aſſignat; regalia verò ipſa eò pertinere negat. AVCTA 34 HRuAnu Krcinzzt ACTARLVM I. ˙ Ure optimo& prudentiſſimo conſilio factum Auguſti. E- Leckoris Saxon 74) ut principes feculares Imperiÿmanda- tum Pontificium de fuſcipienda Kalendarij(5) Romani e⸗ mandatione:in quo verbum Præcipimus Mandamus Volu- mus recipere in Auguſtanis comitijs recuſaverint.(6) 2) Quod explicatum nobis reliquit chyt. ib. Chron. An.2 cum prolixè moneret Elector⸗non modo difficulta- tes&contuſiones in judicijs, in hiſtorijs in literis:contractuũ aliarumq; obligationum,in nundinis, navigationih olutio- ne cenſuum, agricultura, omnibuſq; alijs negotijs civilibus/ gcelebratione feſtorũ Eccleſiaſtica/ ex diſimilitudine Ca- lendarij lecuturas, verum etiam nprimis Cæſ M.& ſacri Im- perij autoritatemreputationem geluperioritatem à Pontifi- ce non imminuendam, conſiderari in hoc negotio oportere. præſentem n anmi formulam? julio Gælare primum inſti- tutam:deinde Carolum Magnum Imperij Germanici aucto- rem, Calendarium ipfum& nomina menſium Gernanica Imperio dediſſe. Canonem etiam concilij Niceni de teſto paſchæ non Papæ qui ea potentia& auctoritate, quam nune obtinet, nondum id ætatis fuit, ſed communi Imperatoris Conſtantini& patrum conſilio conſtitutum eſſe. Concilia v. pſa non à Pontificeled Rom: Imperatoribus indicta eſſe⸗ uo jure&cxemplo etiam Conſtantienſe concilium à Sigiſ- mundo collectum& Cæſarea poteſtate gubernarum. Jus præterea conſtituendi non tantum omnesEpiſcopos inGer- mania, led etiam Pontificem Romanumpenes Imperatores/ ante& poſt Caroli Magni tẽporauſqʒ adOttones& ad Gre- gorij 7. P. P. ætatẽ fuiſie. Cavendũ itztur ne novã& inuſitatã jurisdictionẽ ac poteſtatẽ Mandandi Cæſari& Imperio hac Calendarij emendati à Pontifice præſcripti receptione Pon- ticiordines Imperij tribuant&c, b) Quod Respusca. 37 b) Quod evocatis ex Germania artificib. aſtronomicis vod. de menl. hißt. Greg. à ſe Gregorianum appellari voluit Chyt. dA ratione emandationis hac inſtituta, ut æquinoctia && lolſtitia, quæ propter anni quantitatẽ juſto majorẽ àChri- ſti nati temporib quindecim fere dies anticipaverant, ad eas ſedes revocarẽtur/ quas tempore Concilij Niceni, in quo Ca- non de feſtoPaſchatis cele brando, hactenus inEctleſia uſur- patus; primum fuit conditusolim tenuerunt. Decem igitur alias inter quartam& decimam quintam Octob. An 1ygꝛ in⸗ terjectas eximi& præteriri Emendator voluit. Sed nondum hactenus Aſtronomis peritiorib. emendatio Gregoriana ſa- tisfecit: Gujus vomicam etiã hic annus in quo hæc lucubra- bam, nonus evidenter aperuit, cùm Gregorianum Paſc ha& hudaicum in eundem diem⸗qui plenilunium Aprilis ferebat, coinciderint, quod per omnem ſeculorum curſum non fieri oportere Concilium Nicenum contra Quartodecimanos conſtituit: de qua re vid. apud Euſcb. Epiſt. Conſtant. in vits Conſtant. i.z. c) Diplomatis Pontificij verba, quæ legi in Calend. Gre- Lor· Promuęat. apud Ghyt.dApoſſunt, hæc ſunt. Pro data autem nobůn Pomino auddoritute hortamur, C rogamus Chariſſimum in Cbriſto flium noſtrum Kudoiſum Nom· Regem luſtrem in Imp⸗ Eledium cæteroſg regesprincipes at reſß t ydemg mxndamus cc. quod cum ſummæ poteſtatis verbum ſit, quam Pontifici Im- perium Romano-Germanicum nullo unquam tempore conceſſit, Friſing. in V Frid. Marſil in deſenſ. pacis ad. nuyp. Rom. Pontif. Iurid. Molin. contru abuſun Pap. quandoquidem Imperij majeſtasconſiſtere ea ratione non poſſit neqʒ Impe- ratores aut reges, nedum Monarchæ dici queant. Varem. de vegn. ſuhſ. cup. 2. n. rö. non poſſit de vera, recta& perfecta politia populus gloriari, qui mandato Pontificis Iuperioris 6* E 2 agnoſcat 36 HRMAMMI Kiacknznr agnolcat. Paurm.d⸗ ſurid Rom. Imp4a.c. n. 46. Jure in co⸗ witijs quod poſtulatum erat: recuſatum eſt. 71. Imperatoris Romani(«) Majeſtatem, qui caput omni- um Chriſtianæ fidei principatuum habetur,comiter(5) cõ- lervare omnes alij Reges Principes. Populi& Relp liberæ⸗ extra imperialis orbis orbitam conſtitutæ, tenentur. a) Quem non titulo tenus ut Alciat. I. F. veteres f. de acquit.yoeſ opinatur/retutatus àꝰoanetto de dom. Imp. queſt⸗ vum. hoſit Rom. mp. Sed te ipla& jure Romanum dicinus, etſi in Germania in qua ſedem& curiain luam habetetiam Germanorum nominari poteſt Ubicunqʒ enum Imperator eſt, ibiRomẽ eſſe,etiam priſcis GCommodi temporib ex arca- nis in vulgus ſparſum tuit. Herodian. in Vi. Comm Ac Ger- manorum Imperatorem, ob eam cauſam honorificentius hod e dici cenſuit Beroaldus, quòd,cum Germania ſit, viri- bus opibus ac magntudine florentiſſima:komanum nomen nihil præter fxcein& quisquilias reliquum habeat hen. in Exeg. Cerm Neq; vero Romano titulo detrahit quicquam dominatio Pontifieis, qui omam& maximam partem Itã- liæ, in qua patrimoniumpetri collocatum habetditione te- net, neqʒ reliquorũ Principum& Civitatum in eàdẽ poten- tia Heyt purt..⁊n V. Cum nõ tam quid komæ fiat/ quam quod fieri debeat, intuendum:/ rↄ hde offprel neq; ex tactis led ex jure veritas rei ſit æſtimanda neqʒ muris& mænibus externis ſed inſtar animæ per univerſum corpus internis vir- tutibus Iinperij majeſtas feratur, Zoan. d. Sed neqʒ Româ ni Imperatoris titujus&auctoritas à Pontificia coronatione eſt, quemadmodũ Innocentius P.P. contendit e.venerabilem de Ped.& Glhfadc. fn. de reg lur.l..in verbo Pontißcatuu Im- peratorem non dici niſi ſuicepta corona, quamvis electus ſit Toiſ. Resrusric4. 37 Taloſ l.q de Rep. c. 20. n. 4 quod refutatum à veteribus tum Theologis tum jurisperitis quàm plurimis, quos inter Car- din. Gulanus: unciuo c diadema inquit, nihulimperialipoteſta- ni præſtant. Et de concord Caihol. Ia.cz. Ft Ludolph. de Beben- bergk Epiſcopus Pabeberg. Rex Nomanorum ait non accipit poreſtatem adminiſtrandi ex cↄronatione, ſed potius ex Eledione Principum de lur. reg c Imp. Kom.c20. chc.. Idque lur. Aur. bullæ præclarè confirmatum. it. 7. de Eled. Neg. Nom F. ul. & coniuetudine munitũ, moribusq; receptum Vet. de Andlo in 1rde Imp. Kom. ut ipio Electionis)ure, qui electus eſt fum- mam pote ſtatem conſequatur. Et ante Bullam idem con- ſtit. Lud. Bawari exprelsè lancitum, idq; ut Imp. refert con- leniu&conſilio Electorum,& aliorum Principum, dignita- tem nimirum& poteſtatem lmperialem eſſe à ſolo Deoele- ctumqʒ; fimul ac juffragijs Electorum declaratus ſit, per ſo- lam Flectionem verum Regem& Imperatorem Romano- rum nominandum& cenſendum de jure& conſuetudine approbata. Alber. in Lexit. verb. Elecz. Mut. de Germ. orig. 4 vent. Ann lib. V. Heg. p.. Juæſt.j. n.. Paurm. l.a.de Iurid. Rom. Imp.c. 4. n. 4. Quocirca hactenus à Caroli V. coronatione, (quæ Bononiæ Ann 1zo. peracta, in qua, cum tranſitus li gneus, per quem Imp cum pompa aulica ad ædem tranf- greſſus erat, edita ſtrage hominum, corruiſſet, nullãimpo- ſterũ in Italia celebratum iri ſolennitatem ejuſmodi vulgo augurati funt Cxf. Parm.in deſtript. Coro. Ioannes VVolffun me- mor. Cent.1ʒ.jure optimo eam ſuccceſſores omiſerunt, quæ plus dedecoris& ſervilis obſequij, quàm ornamenti conti- net, eamq; ob cauſam redè etiam ab exteris minimeè ex di- gnitate Imperij eſſe judicatur. Vod. de Kep. n.1. ) Comiter conſervare majeſtatem quid ſit diſertè expli- cavit Tudlin vrat prs Corn. bal. verbum a. illud jolenne erat F 53 HRMAMRI KtReEME1 in fœderibus, quæ hac conditione inæqualiter utebantur, ut confœderatorum alter alterũ ſuperiorẽ cognoſceret, liber- tate lua omnino ſalva yf. de caprivis c poſl majeſtatemq; ſuperioris conner⸗h. e ut Cicero interpretatur, benignẽ cõ lervaret, quod ejus juris erat, ut non modo in ſeſſionibus in honorib. in conentib. ei cujus majeſtatem comiter conſer- vare teneretur:tanquam interior cederet, led ut& omni ſtu- dio, conſiliovoluntate, benevolentia, benignitate ſuperiorẽ Remp juvaret& in omnib. alis tœderibus, pacificationibus, majeſtatem ſuperioremne fraudi ei eſſet, ejuſqʒiocijs& ami- cis, exciperet, quod etſi verbis expreſſum diſertis nonſit⸗et- jam tacitè femperexceptum eſſe intelligitur. Bod.lib.i.de vep. 7. quu tamen tacitam exceptionẽ potius ad jura majeſtatis, quam ad conſervationem pertinere opinaturn. yo. Speciatim hujus juris quæds expreſſa ſunt 4 LVio lib.. de bello Macedt chm Aetoli pacem cum Romanis hac lege inirent, ut Impe⸗ rium majeſtatemq; pop· Rom. conſervarent ſine dolo neq; exercitum, qui aderſus locios amicosq; eorum ducitur⸗per f̃nes fuos tranßire ſinerent, neveillum ope juvarent⸗ ſed eoſ dem hoſtes haberent quos pop Rom armaq; in eos ferrent. adefin not an d l.y. Felicem verd⸗ imò feliciſſimam Remp. Chriſtianam, ſů quod communis fidei fædus ac unio requi- rat, fideliter præſtaretur! 7. In imperio alius(a) eſt imperij⸗ alius Imperatoris ſena tus:(5) Idem in regnis Daniæ, Poloniæ,&c. 2) Qui pacem ac bellum reliquaq; Imperij negotia& cauſas tractat,& in collegio Septemvirali& conſilio Princi- pum reliquorumque ſtatuum ordine conſiſtit, quorum Coh- ilia necellario hodie requirenda inſtitutis vel generalibus comitiorum vel Deputãtionum conentibus, de quib· legi poterit Kesrurnck. 35 ßoterit Pet. de Antio · Paurm. As lurid. Kom. Imp. lih 2. cap. b) Conklium anlicum, cui tum cauſarum ad juriſdi- ctionem Cæſarcam pertinentium diſceptatio tum aliorum omnium negotiorum ad regalem Cæſaris, non ad totius Imp. poteſtatem,ſpectantiũ deliberatio committitur. Paurm· d.i.⁊ c.. IV Ad Academiarum a) conſtitutiones Pontificia confir- matioſi imperatoria Privilegia adſint/non eſt neceſſaria. a) Quarum confirmatio inter regalia,& quidem ea, quæ jupremam auctoritatẽ&præeminentiam Imperatoris oſten- dunt referuntur. Vult. de feud lib.1. c n.7. Quæ cum Ponti- fex non niſi prava uſurpatione ſibi adicripſerit: perhibente Baldo in c. I. Mhuæ ſit Keg3.0idemq; lentiente Menoch. aonſ.ayl. Idqʒ veritati majori inniti teſtatur Pruchm. in Nubr. Quæ ſine Reg e. 4.n.1. rationemq;ʒ juris omnino illud ſua- dere affirmat. Vult. de feud d.l nullius certe juris erit ejuſdẽ confirinatio, quæ ex vitioſo principio fuxit ⁊. miramur. diſt. a.ſolius ſetiã Inperatoris eſſe Chriſtianas Academias privi- legijs dignitarũ& honorũ ac immunitatib. ornarevetuſtif- ſimæ quæq; Academiæ teſtantur, quæ hodiè hinc inde inlta- lia&in ipſo Petri patrimonio fita Bononienſis mater ſtudio- rum antiquiſſimis Imperijs, primùm à Theodoßio inſtitutã⸗ deinde à Carolo Magno reparata,poſtremum à Lothario Sa- xone inſtaurata majoribuſq; privilegijs ac immunitatibus exornata. Quem vero Patavinaquem Parriſiana, quem Pra- genſis aliũ quam Carolos Imperatores conditores& confir- matores habet? Mut. in vit. Car. M. c Car.. quorũ poteſtas/ cum ſui plenitudinẽ contineatii.f. de conſt. ꝓrinc.alia ſuper- vacanea autoritate nõ eſt opus.ſtultiſimus ſiquidẽ juſtinia- no teſte, qui cũ expeditiſime atqʒex uſu rem quã intendit cõ ſicere poteſt, ultro ſeſeditficultatib.involvit. q.j.cxnerum Inſt. Quod cum eo. ui in alien. poteſß. Etũ 40 Run KIcRunk V. Brſi nobilitandijus Imperatoriæ majeſtati(a) liberri- mum, ut uno verbo poſſit Ducems Comitemnedum Nobi- lemcreare niti tamen probabilibus[b) rationibus collatio dignitatis debet. 2) Imperator quem vult nobilitat. Bald. in lſatrileg j.C. de diwiſ veſumpt· Taſon in l.omnium I9. C. de Ieſtam: Tiraq. de no- lilc.æſaris etiam hos propriũ ut Nobiles conſervet&eeff- ciat. Plin in panegy· quæ nobilitas civilis dicitur Part. in d.l.& cſt conditionis ultra plebejũ ſtarũ evectio Quod nobilitan- di genus privilegijssebeneficijs lmperatorũ ab antiquiſimis temporlbus fiericonſuetum. Lag in meth.y.⁊quotiez. C. u. hiſenat: vel Clariſ. Paurfn· d⸗ Iurid. Imp. Nom. libe⁊ c. 27. n30. eoſq; proprit Nobiles dici quos Princeps novilitat. Alvar. ceniet.con/ ⁊2 vſin ommnibucol 2.h.æ non modo expreſse:ſed etiam tacitè Tiraq. de.n aſiduo Principem comitando,& lateri ejus adhærendo: commun. Dd in d. omnium. inſignia concedendo. Nayn. de nobil. Tiraq. d. n.ræ. Pileum imponen- do, Aurpach. ſing. alleg. lib. 1. e. 27. ubi exemplum comitis E- gmondani memoratur/ qui eum de rebus præclarè contra hoſtem geſtis, referre coram Philippo rege Hiſp. inſtituiſſet aperto vertice, caput operire juſlus, eo ipſo judicatus eſt Principis dignitatem accepiſſe quod folis Principib·ac Du- cibus, gentis Hiſpanicæ more⸗tecti capitis habitu cumregi- bus fari licitum.Ieg. voſter lib.⁊.c.j.n. 4. ſeg. b) Quæ licet in Principe regulariter prælumantur ℳ quando J. ſn. de Reſtript. Zaſiu conſ. Gail.lib. ⁊. ohſ.. non tamen itidem in 1js quæ facto conſtant. Decius, conſ.. A lex. con/ 4. Cum etiam indigni à dignitate quam ſub& obreptitio meruerunt viciſim repellantur. I6. ne qui C. de ignit. Ft ipſa dignitas per collationem indignis factam pretium Resvusrrca. 41 pretium ſui& autoritatem amittit I.⁊.c. d. dignit. C Ilid. Dæ. Regem alterius lmperij Vaſallum() eſſe, non impedit, quò ille minus in alio regno 4 Rep. libera jura Mayeſtatis habeat. a) Quijure ſubjectionis obid nullo gravatur. iverſiſ ma enim tunt vaſallum eſſe& ſubjectum eſſe Heig. y. r. quæſt. . n..Ille libertatem fuam ut amicus ut confœderatus dy. F. de captiv.& poßl. lartam tectamq; retinet: hic alterius f. dei& lmperio fubjacet. Nat cnſer. v. Non itaq; quod Fran. ciſcus Rex Franciæ opinatus, ad Electores ſcripfiſſe legitur, decus& majeſtas Imperij per regem& Imperatorem ad alte- rius regni majeſtatem, cujus ille vaſallus eſt, transfertur. Diſ- ſentit Bod l.rde rep. u.r omne argumenti robur in ferviendi vocabulo defixũ habens, quod ilſe ex ſervitutis jure ad Feu- dorum fiduciam&vaſalli jura non rectè trahir. Servitia enim vaſalli liberalia officia ſunt, quæ ſervilis nexus nihil habent, ſed, ut in fœderib conditionem fdei ad certas præſtationes habentzviciſſimq; Domini idem&præſtationem mutuo jure obligatam tenent.i.dominus de furm. ſdc.i. Qualiter Pum- nu py ofeud priw.& Valallus& Dominus judicantur ad paria Ah. in c.de formſ. Vult de feud.lib.r. C.ro. n.. V. Comiter conſervare quem quis tenetur, adyerſus eun- dem hoſtilia conſilia agitaremiſſis legationibus ſa) ad ho- ſtem⸗quæ jure intercipi poſſunt, nequit. a) Cicr. d. urat. pro Balb. l. non dubito.y. f de capt. e poßl.&⸗ 6loſt cum Dd ibid. Vide noſtrum leg. Ab.yvln.nÿn. ubicon- tra Bodin. Ab 1de vep. n. An. de Gallicis legatis aqverſusRom. Imperatorem ad Turcam miſſis,& ob eam cauſam in ltalia interceptis& occiſis, ex jure gentium diſleritur. F DISPU- DISPUTATIO III. DE STATU REIP. Feſondente Marthie QAuadi? Vitbraedt. Thelis l. Nierſum Beipuhl. Syſtema, omnisque ejus for⸗ nmodus rätio& conditio(a) Katus di- citur. a) Fullkus orat:ad Quir ſtatum civitatis, dignitatem Im- perij quod erat penes plos, vendiderunt. Ib.4. ad Cæl. Epiß. 0 Tu velim de omni ſtatu Keip. ad me perfcribas ib.. Bpiß. „ Lent.7. Hic ſtatus Reip.me non delectat. prꝰ Sext in Exord qui auderent ſe& ſalutem ſuam in diſcrimen offerre, pro ſatu civitatis& pro communi liberrate. Bodem fenſu, Re- rum ſumma& Iumma abſolutè dicitur Hox. in brat. Cic. Vul- go verd ſpeciatim etiam gubernationis formas&modos, ſta- tus appellant. Bod. lb. ⁊.c n.174. Zech. depr. lib.r. c. 4. Hiphol. princip. c.r. rationem acquirendi, conſetvandi/ ſtabiliendi, propagandiq́; Imperij Sed& ſtatus regni& imperij Ordi- nes Poiitici hodierni nuncupant: qui de ftatu imperij con- ſultandi& ſtatuendi gratiã ftandiq; jus in concilio ſummi mperij habent Decret. Imp. haſſim. Gail lib. 1. obſerv. num. 2. 4r. de Ariſt. cap. I. Mum. 1. cap.&. hum. 1. ubi, qua ra- tione Rex Hiſp.& Daniæ flatus imperij ſint, explicatur. Ita in Gallia comitia trium ftatuum generalia de quibus Toloſelib. ⁊.cap. ⁊. n.v. Status Respusuc4. 4 TA. Status bifariam conſideratur; Aut ex quantitate,[4 aut qualitate Reip. a) Es næx nM n moc 42 mr. Eſt omnis civitas cx quali& quanto. Ariß. lib. 4. bolcap. 12 quæ ſtatus diſtinctio à recentioribus politicorum ſcriptoribus præterita, 3 ſta- tum qualitaris duntaxat tradiderunt. vod. iib.⁊ c..Lpſ Pol 2. 4.2. Zech. deprincelib.1.c. 4. ITR Status e vð me magnitudinem Reipubl. complecti- tur, quæ ex duplici coniideratione aut externa aut inter⸗ Da.[40) a) Externam dicimus, tùm quòd in fenſus externos o- mniun cadat; tùm quòd in externo Reipub. quaſi corpore contineatur. Internam, quòd Reip. xc= ut appellantur, contineat, quæ non niſi in Reipub. admniſtratione verlan- tibus cognita eſle poſſunt,& in torma Reip. interna conti- nentur. IV. Externa Keip. magnitudo in multitudine provincia- rum, longitudine finium, copia& frequentia civitatum& urbium, abundantta agrorum, opum fortunarumq;&c, conſpicitur. ¶a 2) Bodinu Meto hiſor e7. qui harum rerum fulgo- re hebetatus Hpaniarum Regis potentiam omnibus aſlijs bei js prætert Sedin his erternis ut ipſe fatetur ibidem, Reipub. Iupremæ apeꝝ non conſiũit. V. Interna comprehendit jura(a) Imperij ſuperioritati⸗ 5 oblervantiæ m eſtatis vIm& authoritatem 51 p endorem ſceptri& S&c. F3 44 HSuAMnr KrRchnkr 4) Quæ externis longẽ junt præſtantioraʒ unde fit, ut etiamſi Refp. externa magnitudine minor fit interna tamen magnitudine alijs prædominetur. Quod, ut olim in veteri Quiritum: ita nunc in Imperio Germanorum demonſtraru facilimum, At hoc non intelligunt iſti, qui Imperium hodi- ernum ſolis externæ magnitudinis ſpacijs metiuntur. Bodin. 4I Meih. dud. vd edid. Reg. Franc.uriſd. Iud præſ Vide Zoanet. de Rom. Imnp. quæſt. num. hodie ſit Rom. Statu ¶a) vñmoet Reſp. alia eſt potentior& fublimior d- lijs, tüm externa, tum verò maxime interna magnitudine prævalente. 4) Inde oritur ſumma ſummi Imperij amplitudo& ſu- prema majeſtas, quam vulgò Monarchtam appellant& Po- litici& Hſtorici, quæ eſt iperij luperioris prædominatio. Diſlentit contentioſi ſimè Bod. qui cum ſtatuin v mœœðnon intellexerit, ex ſtatu nEð Monarchiam& Imperium ſum- mum, falſiſinè definit. Quin& Melanchthonem confuſio- nis arguit, quòd Monarchiam in populari ſtatu conſiſtere poſſe ſcripſerit. Sed rectè præceptor Germaniæ. Non e- nim ſoldin popularem ſtatum⸗ſed etiam Ariſtocraticam gu- bernationem Monarchia admittit, imò verò in Monarchia eſſe Monarchiam dices. Vide Orat. noſtram de fatu monarch. Summa autem imperia conſtituimus quatuor, Danielisq́; de ijidem vaticinium intelligimus. Quæ itidem ex Græcis ſcriptoribus notavit clar ſime Halicarnaſſeu lih.r. Hiſtor. An- riq. Metaſth. c Ann Verbie. qui omnia Chronica cum quatu- or Monarchiarum annahbus non congruentia;icribit eſſe rejicienda. Adſt pulatur omnis Hiſtoricorum recentium turba, Diſlentit. Iun. in Comm. ad Dan. Bodin. examuſſim. in meih. Hſt. Status Resyusrica. 47 V. Status en vñ mu in guhernationis modo conſiſtit: quæ vel unius ſa) vel plurium.Illa 5) Monarchia ſe hæc vel ſd Ariſtocratiavel(e) Democratia appellatur. a) Arift. lih.z. Pol.c.y. 0 ooe6 75 ihot, on Mo e n⸗ „5 ovcegor Ccn e ipc cihœyno⸗ ꝗa vcl neiæs Bod.lb. 2 cup. 1. HMp. Princ. cap.i. Lipſ.lib.⁊. Polit. c.. Creg lib. ʒ. do Kœp (ap. I.M. 2. b) His verbis, inquit Bodinus dicto loco, tametſi mi- nus latinè, quia tamen uñitata ſunt, ad id, quod volumus ac- coinmodatè utemur. Lh/ nominat principatum, optimã- tum& populi ſtaturn. Tac A. Nam cunẽtas nationes& urbes populus, aut primꝰresaut finguli regunt. c) Vulgò enim Impropriè Monarchias ſumma Imperia, omnibus alijs prædoninantia appellant, cum vocabulum Monarchiæ, ut& Monocratiæ, proprium fenſum&interpre- tationem ſun ex qualitatis ſtatu, hoc eſt, ex formã guberna. tionis teneat. Sed vulgaris locutio excuſari poteſt quòd quemadmodum lucidiſſimum jolis lumen folum lucere præ omnibus alijs ſtellis videatur, ita potentiſſimum Imperium, quod alijs prædominatur, fnge hoc eſt,[ſolum& unum dominari vær tkoylæ reſpectu ad alia minora regna habito in⸗ telligatur. b) vͤ 6hlyun Ariſt. dl.ſi penes paucos Reip:totius ſumma tuerit Bod d. l. e y%½% oprimates Liyſ. d. 1. Zech. lib. 1. de princ. caß. 4. nohiles c bonos Toloſ d. nobilitas autem vc xgilecun- dum cujuſqʒ regni initituta& mores judicatur. Bod. de Kep. lib. z.. dum alibigeneris antiquitas& ſplendor, alibi opum fulgor, ahbi militaris fortitudinis gloriaʒ alibi lapientiæ& juſtitiæ ratio attenditur. Omniuin autem conlenſu ea no- bilitas optimatum optima, quæ virtutis commendationi F 3 tam avir 46 HRMARuI KrRcRRE tam avitæ: quam propriæ innititur. Sinibald. de nobilit. Nrag. de nobil. c.3. e) Ariß 13 00 30 n G⸗ ve ngd Mema, vvhuleo⸗ Mcra N xgtyby ðvcpec⸗ ̃x reid mMet Zech.d.“.dicitur Reip. abſol. quando ſcilicet modus adminiſtrandi penes populum eſt ita ut ad eum tàm pauper quàm divestam nobilis quàm plebejus admittatur. Diitinguit itaqʒ driſ. d.l. cꝙl. 4 cup. 2. jnter mMre hoc eſt, Remp:& Democratiam:illam eu gu⸗ pernationem populirectam, hanc gtuacplebis exceflum nominat, reprehenius à bodm. de Kepuh. lib. 2. cup. J. Sed an bæx formæ commiſceri inter ſeſe poſſint, contentionis graviffimæ eſt. Ajunt quidem Plaro Ariſot. dict. 1. Puhb. ſr5 de milit. ac domeſt. iſt. Halicarn. Abr. ⁊. Antiqult. Tull ſb. 7.Ae Repub. quos tecuti Contar.d⸗ Repub. Ven. Morus in Vtop. Niol. Mach. diſtulſ⸗ l..cap. ⁊. Lip/ lib. 2. cap. 2. milcentur, in- quit, inter ſe, fateor,& remittuntur„ aut intenduntur, ſed ſic ur propendeat& præponderet femper aliquã pars a quã jure ei nomen· Zech. de princip. Lib. I. cap. 4. Fam- que ſententiam vetuſtiſſimam eſſe ex Herodoto Hiſtorico- rum parente conftat. Quod Bodinus, qui fe omnium co- ijs validiiimè oppoſuit, iple fateturꝰ? cui graviſimijudi- cij ſummæq; eruditionis auctor Hippolitus luffragatur, Ab. r. princ. cap. 1 qui ſi rem inquit, penitius intueamur nullam Remp ex duobus pluribusve generibus conflarireperiemus. ged rem facilime compones ſi ſtatum Reip. ipfumà ratione ubernationis modoq́; adminiſtrationis differre cum Bo⸗ qino dices d num. ⁊ ubi lbi ipſe videtur laqueum poſuil- ſe, cum fateatur poſſe fieri ut regalis ſtatus fit/ ac nihilomi- nus populariter gubernethr. Idem de temperatione tum Perſici imperij tum Romani& regni& Imperij& Reipuh. popularis moderatione judicandum. Idem de Germang- rum RrsyhnnIc 4 tum Monarchiã hodiernä, Ariſtocraticæ gubernationis ra- tione temperatã, cum Melanchthone ſentimus, eamq; Im- periorum longè optiwam admimiſtrandorum rationem cenlemus. Nec verò Ariſtocratica conſilia& conſenſus quibus tanquam remigijs lenperij navis adjuvatur/ quic- quam Monachico clavo detrahunti. humanum. L. C ac leg neque poteſtatis Monarchicæ autoritatem legum Cancelli imminuunt, fec potius condecorant,& augent lage 6 4 C. de leg. Heig png. 7. Juæſt. 2. anm.. Quod vel ipũus Bodini ſententia evincitur, qui Gallicum regnum abiolu- te Monarchicum contendit lib. 2. de Repub. cap. 9. quod tamen nunquam ablolutam& legibus folutam poteſtateim regibus conceilit, fed tum conſilijs tum conſenſibus comi- tiorũ& conventuum gubernationis regiæ curſum tempera- vit. Hotm. de ant lur. Gall.e..7. ra.& ſcq. Vuchan. lib. de Iur. reg. Scot: Mathar. cont. Mathæego. GCOROLLARIVM. J. i Germanorum fuiſſe Francorum Imperij provin- ciam,(a) idq; non negare Imperatores Germanos fal- ſiſſimè ſcripſfit Bodin. lib. 1.de Rep. cꝙ. n.r4j⸗ a) Quæ dicta quaſi procul victaAlciat. is I0 9. de verb. ſanif. num. 7. Atqʒ ex liberis regnis& ditionibus lubactis fiebat: Vintent. 49 HERMAMNI KiRciNERt yintent. Diß lib..c.ræ hoc lubjectionis jureut inter alia ſer- vitutis onera,neq; legib. fuis priſtinisneq; magiſtratib. pro- prijsRomanorum jugo ſubmiſſus populus uteretur: diceba- turq; folenni verbo, in tormã provinciæ, id eſt, in ditionem Imperij Tul. Phiiy. ⁊ redigi⸗quod nihil aliud erat, quã libe- ro olim regno domeſfticas leges adimere& Romanas dare, eòqʒvel proconſuiemel legatum velpræſidem mittere, qui quotannis Provinciam ex legibus datis adminiſtraret& tri- butã exigeret ot. tit. ſde off vræſ Sigo de antiq. Jur. Ital.& vov. Caß. lb. 5ʒ. ubi diuſionem provinciarum inter Cwæla- rem& SP& R. factã legere licet Chn.in I.Vnal. Cdepræſtripi. long. temp. art. in Extra: Lui ſnt Kebell. in dilune Tombard. Heig. p. 1. Juæſ.. n. 25. 24. c ſeq. Quæ provinciæ fortuna & nomen Galſiæ etiam ſub populari Rom: ſtatu contigit. cic. Phil. 4. Horm. de Ant. I. 7eg. Cal. Aib. 1.cap.. ceſſitquè omnis Gallia in diviſione cum Auguſto factaprovincijsGæ- fareis. Din..lib.. Etſi autem de utraq; Germania ſuperio- re& inferiore eundem provinciarum titulum prædicarint Romani,eamq; ſub duobus præſidibus conſtituerint. Macer J.ſ eadem ʒ fde vfad/ſ Dion· d. Inanem tamen triumphum, inanem rei gloriam fuiſſe etiam ex fide Romana digniſſimo ſcriptore Tacito perſpicuum eſt, qui Germanos quidem tri- umphatos ſed nunquam victos fuiſſe Icribit. Ann. 7. com- probat idem omnium rerum geſtarum ſeries. Vimpb. Bpit. verum Germ. c. 4. C Jeq. Mut. de rebu Cerm.lih. 1. hen. in Rcb. Cerm. Tantum itaqʒ abeſt ut jure provinciæ implicita Ger- wania dici ullo rempore poſſit, ut potius Germaniæ po- puli Romanorum potentiſſimas provincias invaſerint, oc- cupaverint, Vimpb. A. lib. cap. J.& ex Provincijs ampliſ- ſima regna conſtituerint. Cranti VVand. lib. 10. 32. quas in- ter etiam Gallia, quæ cum multarum gentium adverſis præ- lijs in- Rasrunraca. 4 lijs inter je dimicantium, multo tempore paleſtra fuiſſer. Abert. Crant. d l.c⁊. num. 3ÿ.tandem à Prancis forentiſſimæ Germaniæ populo partim in Franconiam, veterem larem& ſedem ad Salam sonſtitutam habentibus, partim ultraRhe- num, in en parte, quæ Francia ab ipſis nominabatur, Amm. lib.⁊o. occupata,& intertecto Romanorum præſide Syagrio, alijsqʒ præfetis pulſis& exactis Romanorum Imperio a. demtã& provinciæ onere liberata, duce Germano Clodo- vxo Chriſtiano⸗eujus poſteritas longa ſerie uſqʒ ad Pipinum Caroli Magni Patrem qui& ipſe Germanus, eam guberna- vit. Aimom.b. 4. Godef. Vierb.li.⸗ Vßerg Notam libet. de antig. Iur. reg. Gall.c 4. Eſeq. Peuc. d.div. genlib. r. Iede regni ſui ibi- dem conſtituta, quod partim Germanicum: partim Gallicũ erat, Naue. Gen. 7.& unonomine Francicum appellabatur, non quòd Germania victrix, victæ Galliæ fubjiceretur, ſed quꝰd evicta provinciaGalliavictricĩranciæ, quæ parsGer- maniæ erat, adjungeretur& principali pars aceeſſoria cede- ret unumqʒ corpus cum eadem ſub victricis gentis nomine conſtitueret. Nec vero Gallia Germaniæ unquam leges aut magiſtratus dedit:ſed potiu Gallia leges ſuas Salicas, ſuos reges cum omnibus magiſtratibus à Francis victoribus quod provinciæ formam evincit clariſſimè, accepit. Mut. ae morib. Cerm. iib. r. cſ. Sed& Carolus Magnus na- tione Germanus Teop. de Jjur. K. Imp. Iren. lib.ʒ.c.rV. Keinec Kom. ad An.Car minimè Gallus, ut Bodinus fabulatur dcum tria regna conſtitueret, Italiæ Galliæ& Germaniæ, unumq; Im- perij corpus ex tribus efficeret, dignitatem Imp non ad vi ctam olim Galliam, ſed ad victricem ejus Germaniam con- tulit: æterna teſtamenti lege condita, ut, etſi tum Ita· liæ, tum Galliæ regna plenæ libertatis& juris eſſent, ad Germaniam tamen, quæ ſedẽ& faſtigium Imperij haberet, perpe- 50 HERMAnMI KiacnExr perperuo reſpic erent⸗ejuſqʒ majeſtatẽ comiter conſervarerm conjunctiſqʒ auxilijs&præidijs, tum univerſis tum ſingulo- rum, vire tuerentur. AMutin Vtta Car. Magn. Vmpb. Epit. ver. Cerm. C0. Recte itaq; de his& ſimilibus Bodim lenten- tijs, quas ille de Germanico Imperio ſcripſit, Paurm · judi- cavittot eſle commenta putidiſima quot ſint verba.Ab.a do urid. K.J.T. 2.A.4. FE. n N yi hoe eſt poſtulatio aquæ& terræ de quã He. vodot. b.7. de jure imperij ¶a) fummi, Perſarum fuit. Quod Romani iidẽ ſibi ex jure univerſalis prædominationis com- petere clariſſimã hac voce declararunt: Ita Hyjplacitumut ar⸗ bitriumpenes Romanos nane ren quid daremt quid adimerentmeq⸗ alin judices qudem ſeiyſyputereutur. T t.lh.. Annalium. a) Quod vulgo Monarchicumn ut ſupra oſtenium lib. q c.r. dicitur ratione prædominationis& fuperioritatis qua omnibus alijs regnis& imperijs antecellit vin quæ erſi non omnia dominetur omnibus tamen non aliter ao cœli lu⸗ minib. Iplendidiſima fax ſolis prælucet ac prædominatur/ cui hoc jus ab ipſa natura tributum ut inferius pareat jupe- riori, impotentius ſubſit potentiori, nobilius dominetun minori. Ah. 1. Polit. tap. ⁊ Vatun. lib. r decl. 1r. Quemad- modum verò omnia flumina, omnes torrentes omnesque rivi& fontes mari ſeſe& Oceano debent: Ita ſummo& u⸗ niverſali imperio/ omnia alia inferiora. Nec quicquam tàm naturæ conweniens, quam ad unum imperium ſum- mum, poteſtatum omnium ſummam revocari,& ſecun- dum Alexandri dictum, neque cælum duos ſoles: neque terra duos reges commode poteſt ferre. Cart. lb4. Un- de rectè hoc ſenſu Monarchiam, hoc eſt, ſummum& uni- verſale per prædominationẽ lmperium„Danteslib. 3de Mo- naxhe Resyustcz. 5ꝛ nureb. ſcribit, eſle unicum imperium, quod dependeat im- mediatè à Deo: IA. Principes Gerimanorum nomen Imperatorium Caroli M.(a) regis Francorum virtute ac armis partum, nullojure ulurpãſle,contra omnem veritatem ſcripfit Bodinus v. 10. de Nepub. a) In cujus magnifica perſona imperium Romanum? Græcis translatum eſſe ad Germanos, ipſe P. Pa veritate co- actus eſt affirmare& confirinare.c. venerab. de Blec. longiſ- ſime eo in locoã finibus antiquitatis errante Aſciato dum icribit. Ab. de ſing. cert. cxa. prædicta conſtitutione Gregorij Pontificis primum illud eſſe factum, ut à Francis ad Germa- nos ſit Imper] dignitas translata, quod inprimis falſus eſſe pluribus Zoanettus, homo alus, contra Præceptorem Al- ciatum luculenter probat Ab.de liom. Imp. u.⁊ zzceq. Carolo autem non utrancofed ut Germano&Germanorum Regi, Imperium collatum, ut ad Getmanos, quorum virtute Im- perium patumerat,& qui armis viribuiqʒ potentes, tantæ molifuſtinendæ ſoli eſlent, illud trausterret Zuanett. bid. Heig. p.i. Iuæſt.j. Præterea vcrò uberrimẽ.de trauslatione iſta complures tum veterum tumrecentiorũ icriplerunt, eamq;ʒ legtimam aſſeruerunt. Leopde Vabenb. Nicol Cuſan. Kudopl. de Column.lren. Ilhricu. Dyiſ. 1V. Vaniſſimus titulus /a Turcarum Principis, quo ſe ommi- um Imperatorum ter maximum appellat. a) Quiut ominia alia inſignianeceiliriam conſequent⁊ rerſignatæ nõ habet, neq; n.tropæũ&ttiumphus uſurpatus, jemper vſctoriæ certitudinẽ deſignatcũ fier poſſit, ut wujti cumillo ambitioioRomanoante victoriã qua nunq uãpotit?/ triumphent. Dum in Log. Et ob cam causãriſui tui Germans —— 2 HEMAMn KiRckunkr Gerinanici ſuperbus titulus, quem monumento fixit hac in- feriptione: Victor ornium intra Albim& Vilurgim genti- um. Ruding. in Cbrun. Saxon. Nihil a. tituli/ nihul nominis/ zeinſignium jactatione quæ nihil rei ſgnatæ habentvanius. Toloß̃ lib.. c.I. n. 1ʒ. Vanitas autem contemtum& ludibri- um parit: Varſev. de legari Quod cum prudentia veterum a⸗ nimadverteret, ab ambitioſis nominibus& titulis amplio- ribus abſtinuerunt: cùm ſeſe non vacuis titulis, ſed rerum geſtarum gloria victuros exiſtimarentquemadmodum Fri- derico Elect. Saxon.dixiſſe ferunt Maximilianum Imper. ⸗ reße Shurd. lib. T. de Elec. Germ. print Varem.de regni ſubſ⸗ .J.M.2. 4 b) Cujus tituli vanitatem rei vanitas ipla oſtendit: ʒph contra Foliet: de Mag Imp. Turci: Fadem vanitas irriſa olim in Pario, qui ſe regem Regum nominabat& ſuum famulum Alexandrum?⁊ ſipl. ¶d Curt. Veriſſimum Maximiliani II.Imperat ad Pontif. Pium IV. cum Coſmum Florentinorum Ducem Regem creare vellet/ verbum eſt. Non habet Italia Regem, nifi Cæſarem.(4) ) Quem tum& Romana& Mediolanenſis corona;tum proprieras Feudorum, quæ omnes tam civitates, quàm prin- cipes Italiæ ⁊ Germanorum Imperatore recognoſcere tenẽ- tur, clariſſimè demonſtrant. ↄd. de Kep.lib.r.n. ra2chſog. Zs⸗ an. de Imp. Kom. tum hodiernus Cæfareæ Cancellariæ ſiy- lus& inſcriptio, qua ornnes& ſinguli Italiæ principes ac ci- vitates tanquam jubditi Fideles.& Noſtri ab Imp. Majeſtate appellantur, idem evincit. Paurm.d⸗ Iurid Imp. Kom lib. ⁊cA v.74. 0%60. Et eodem jure obligatus Imperatori Pontifex Murßfl in Defenſ Dant. de Monarcl. b. Vrarem· deſuhſNeg 1. 2. num. 4. Eherbard. 4 Veib.in vrat. de Iur. Pontif. Reluctan- tur hic REsrURrIca. 57 vur hic veritati contentioſiſimè Pontificij icriptores Apb. Alvur. de Iure& poteſt. Nom. Pontif-aron in Annal. Eccleſ. Zo- an.de Rom. Im· qui omnes reges oſtendit eſſi quidem Imp:ſuhjeclose Imperatorem autem Vubjacert cum omnibus Regib. Pontißci num. 20. Cſcg pugnaciſſimè Fellarm. lib. ⁊. 7. Tam. z. Gen. Contrav. &20. Tolloſ Ii. c..&. quorum paleæ, chm veterum tum recentiorum halitu; jam diu diſploiæ. VI. echelita Pompejus appellavit«) Romanorum veterum, ſummum ac univerfale Imperium) cunctas guber- nationis formas ſuſtinuit. a) Verſiculis aureo victoriæ ſimulacro jnſcriptis cum cælitus illud tactum eſſet, dejectis alis. Nat. comm. in M)⸗ mhiolug. puen MePaciMeiee rely 3cG N Snher⸗ Nnn or ꝙyemdbec G⸗ ycræ. Ubi v¶Pache lummæ& generalis prædominationis imperium denotat, de quo Petronius canit. orhem jam totum vidor Romanus habebat. kt Erang Lut c. ⁊ etbe ohæ p 4hcr G 4 eneche⸗ gn ãcne iiunenVulgò autem xGacine in ſtatu Zñ Op- ponunt Gaanei uxn n eamq́; legibus abfolutam poteſta- tem interpretantur. Paur. de lurisd.t.c.vzn. I⸗ b) Monarchicam primd in regibus, deinde in Cæſari- bus Nemocraticam in poteſtate tribunitia. Caſ.⁊.de orig · Iur. F.r..Cſeg. Ariſtocraticam in Tricipitio CR. Pomp. C⸗ Cæſare& M. Craſſi. Bod. de rep. n. 17l. Regem Hiſpaniarum ex ſtatu v mc rectè Monarcham ſa) dixcris:ex ftatu ṽ mx̃ non dixeris. a) Quo ſenſuBodinus loqiturcum innumerabiles Mo- G 3 narchas HEMMRMI KrRecinz* narchas fuiſſe ſcribat,de Metb.c.7. de Rep· num 7. lta enim quisqʒ principum qui folus principatu aliquo libero poti rur. ita non modo Hiſpanus qui Indiarum quoduèẽ lelere- gem nominat, ſed etiam Daniæ Rexqui ultra Thulen& He- elen brachia exporrigit, cum folus regni lolium teneat, re- gẽ ut& omnes alij reges& principes liberi monarcha præ- icatur. Quem tamen Sodinus ne Regem quidem appellan- duim, ſine juſta ratione, cenſet. de Repub. lib.cap. v. uum · 4 Prfi aurem quemadmodum de Auſtriaca domo prædicat Polonus Varlev.vratad Rud:æ. Imp. Pragæ 2. Mart. A. 16. Ua- hita, altera manu orientẽ, altera occidentem, Rex Hſpaniæ reneat, prædminatioms tamen& jummi Imperi] faſtigi- um contra Rom. Impcujus in mults provinc)ð Valallus, imd Rex Ligius Pontificis. Rocin. h.. de Repub. num.110. Et eo ipio Rom. Imp. ᷓdelitate devinctus jatare nullo modo poteſt cui etiam, reſpectu Imperatoriæ Majeſtatis, non Majeſtatis prærogativa ſed dignitatis nomen tribuitur, mo- re& conſuetudine Cancellartæ lnperia!: Quid verò hic⸗ Lipli? neſcis quem ſolem videas novi Imperij furgentem ab oecidente? ltbr. r. dc Cpnſtant. cup. 10. Nubes& ne- pulæ. v7I. Ceæſaris nomen/ 4)& titulus Imperatoriæ dignitatis Romanæ proprius. a) Quodab auſpice Imperij julio in Odtavium Aug. ejusqʒ ſucceſſores translatum, atq; ab omnbus Imp. veluri Majeſtatis Romanæ, quæ fummo orbis terrarum arbitriocui Cæxlar bonum pricipium dedit/ præſidet, propria notã 3 gloria, retentum: Novellv.in prinx. Unde ladtum ut qui in jpem lmperij aſſumerentur,& vivts Imperatoribus uoceſ- ores deſignarentur, hac appellatione veluti teſſera& inſi- gni lm- Kesnubnen 77 gni Imiperatorio ornarentur. Spart:in Aelt vers l.y. ade Matb. I.6. F ſm de lur. Vh Heig⸗part. v.quæſt.& nab alijs itaqʒ regi- hus& principibus ſine facrilegio uſurpari uitulus Cæſaris non poteſt. 7F. Ad Germanos translatum Romanorum Imperium, non eſtad peregrinos(a) translatum. a) Autonini conſtiturione, cujus meminit Vh. A. 77. In orb. Rom ſf de ſat. hom. At in orbe Romano Germania, tum ſuperior, tum inferior 1. ſendem ſde off Adſeſt. Badem ita⸗ que ratione/ Romanorum Imperium à Græcis translatum ad Germanos qua ante ab Ita is ad Græcos,& qua olim Chaidæ orum Imperium ad Aſſyrios& Aſſyriorum ad Me- dosʒ translationis via extra civitatis& Imperij fines non ab· ducta; quemadmòdum poſtea in translatione Perſica fa- ctumreſt,& deinde in Macedonica Alexandri, ao denique in Romana, cum à gente aliena, ad peregrinam gentem Im- peria fuerint translata, atque eam oh cauſam novis genti- um nominibus mutata. Quod cum in Roman. Imperio ad Græcos,& viciſſim ad Germanos, quibus commu- nis patria Roma3. f ad Munitip. transferendo, nor con- tigerit, ſede rantdm Imperij ex loco in locum ejusdem ci- vitatis transpoñta, Romani Imperij dignitas& nomen me- ritò manſit. Qum æquè Germamia, quæ jam ſedem& culmẽ Imperij fuſtinet, Roma dicatur, juxta veterem ſententi- am: Roma eſt ubicunque Imperator eſt: Herodia: in Vita. comm· 3 * Neq́; Monarchia, neq́; Ariſtoeratia, nec; Democratia ulla uſquam pura puta ſine temperamento ¶⁊) extititneq; oſtendi hodie poterit. 11. 46 HanMAnMMI KIRcnznt —— 2) Quod, quemadmodum ſanguis in corpore frenum pilis eſt, ira in Rep. cunctas mgenEoen facilimè cohibet. Ut autem pauxillum aquæ vino generoſo admixtum, vino ne- que virtutemneq; nomen adimit Lpſ.Pol. V. cap. ra. Itane- que nomen, neque vimſuam temperamento amittit ſtatus. Z PIsPuTATIO MW. DE MOdARCHICA 6GuBERNATIONE Reßpondente- Honrico a Stange⸗ Sileſo. Thefts I. Onarchiam, quæ in 74) unius(5) legitima 2 gubernatione rerum ſummam conſtitutam ha- S bet, tum ſc) vetuſtiſſimam, tum(4) optimam erhibemus. a) AMriſt. lh. 3. Tolit. c.7. ce. r4. Ac Bod. de rep. Ib a. c. 2 lib..t..n734. Unitatis naturã, quæ omnem omnino refu- git partitionem⸗excluſum vult Duumviratum ſeu Dyarchi- am multoqʒ magis Triumviratum& Romanorum iſtudtri- cipitium, ut vulgò Pompeij Cæſaris& Craſſi ſociatum im- erium vocabant. Quorſum verò illa? Ad Ariſtocratiæ formam referri poſſe autumat h⸗d. d Idem non unum, ſed duo& tria imperia fuiſſe Romanorum contendit, cùm duo &e tres ſimul Cæſares imperitarent. Sed velã centum vel et- iam à plurib· Ariſtocraticẽ unum imperium⸗nedum he uq⸗ Rrsrusrica. 77 3& duobus gubernari poteſt. Pluralitas ſiquidem guberna- torum non facit pluralitatem imperiorum. Quemadmo- dũ viginti octo regnaetſi ab uno Catolo adminiũtrarentur, non erant ob id unum regnum: multo minus diverſa unius imperij regna, quamvis à diwerſis regib. gubernentur, diver- ſa imperia conſtituunt. At nec duo regna, Ied unum eſt dicẽ- dum, quod æquali poteſtate&ejure per nuptiarũ pactaRex& Regina unà moderantur. Nec tàm Dyarchia quàm Monar- chia conjugum pari majeſtate regnantium gubernatio ap- pellanda. In illis enim unitas tum corporum, tum animo- rum, nedum poreſtatis perpetuò intelligitur Inſ. depat: ꝓo reſt. F. nuptiæ. Diſſentit. Fod. d Cæterum uti veterum Cæſa- rum, qui ab Imperatore plurimum differebant, quod hirem, illi ſpem haberent: Spart. id Adver. ſpr. diſt.. Cor. Ita hodie Regis Germaniæ deſignatio, vivente Imperatore facta Mo- narchiam nondivellit. b) Dominatum itaqʒ& tyrannidem, quæ agenßdo ſunt, Ariſt. I. Polit.c.. jure excludimus, quas Bodinus formas conſtituit. d.A n. rM. Ariſt. Gaceias rð agſgege lib. 3. Polcap. r At rectius hoc intellexere Romani, qui ſe Dominos ap- pellari vetuerunt Sᷣvet. in Aug. Caſf in vitd ejudem. Nec ſuf- tragandum Bodino, cum à Dominatu incepiſſe Monarchi- am Aſſyriorum invalidis argumentis contendat de Nep. ib. 20.2.n. o. Etſi non negemus, ex legitimã Monarchid ſæ- pius tum Aſlyriorum, tum Medorum, tum Perſarum, Ro- manorumqʒ imperia in dominatus,& tyrannides evaſiſſe Tactt. Ann.1. c) Eſt enim ex naturæ jure profecta Plat. Dial ʒ Zech. de prine... vap. I. Bod. num. 74. de Nep. Lipſ.l.æ. Pol cap. ⁊. Ariß. d.l. Certumq́; eſt omnes gentes antiquas Regibus primdim pa- ruiſſe cicz. de d. Dominatus autem& tyrannis, quæ 6 mo- oòre- 58 HERMRRn KiRcRREur dò rerum, ſed etiam perſonarum dominium trahunt/ liber⸗ tatemq; omnem tollunt Bod.d.i contra naturam introducta I4. F.jervitus f. de Uat. hom. Conſt. Land. ad t. dejuſ. jur⸗ c4ÿp. 70. dh Eſt enim divinitari, quæ fola omnia regit proxima, 38 Gacnebs o gebs et ahberlh Plat. m pPol. Regnum inter Deos ho⸗ minesqʒ res pulcerrima L. Ia9.&x cyæli aduugieein&c. Hꝰm. Jliad. 2. Eſt ex ratione& uſu omnium maxime Tac.. Ann⸗ Ariſt. 4. Pol.c.⁊ Plut I.de Monarth. Herod. lz. Bocin. de Rep. l. cap.. eꝙ. Caſf.l j2. hiß. Kom. Hippol Princ. conſtantiſſimam gubernationis tormam hiſtoriæ docent. 7I. Na verð aut electione ſa) legitimã; aut ſueceſſione(5) acquiritur. a) Quæ ut prior naturã& antiquiòr Ariß.d.l. Lipſl. 2. Polc.4. Zech. deprint.¶T.c. Ita etiam melior Toloſ.de Rep.¶V.c. 3. Mach. Diſttts.quia optimũ quemq́; electio invenit Tacft. Hiß Plin. in Paneg. Trai Piſlentit Liyſa.lqui alterã reſpectu aliquo dicit eſſe meliorem. Refragaturitidem Fod. A ⁊cz de Rep.cj qui haud obſcurè caſtigat Ariſtotelem, quod Barba- ros eos vocarit, qui jure ſuceeſſorio in regnis deterendis u- tantur.Sed Philoſophum Bodinus non intellexit. Nec enim mdde regno Monarchico loquitur, led de eo regno, quod proximè ad naturam tyrannidis accedat, Dominatum, ait; Barbaras gentes, quæ ſunt natura ſervitutis tolerantiores, æquo animo perlerre I9. Pol cap. 4. Minus autem lervilis hæc ſpecies Liyſd..& loco libertatis erit ſi eligere& eligi incipi- mus Taeit.r. Hß. Ideo liberis populis ſemper retenta, Germa- nisq; qui libertatis tenaciſſimi: Tacit. de morib. Germ.accom⸗ modatiſſima.Vide Bod d.l qui incommoda Flectivæ guber- nationis exactæ trutinæ imponit. Sed ea tanti ponderis non ſunt, REspunTIc 4. 75 ſunt, ut commoditatib.ejudẽ prævalere poſſint Legitimaa. Flectio eſt, quæ ſecundum leges& inſtituta moreſqʒ Reip. heragitur ab ijsqui electionis jura habent. Ita in regno Ro- muli electio fiebat regum juſſu populi ad quem electio le- ge Rom pertinehat auctore ſenatu.Liv.I. hMſtor. Imperatorũ electio primum penes populum fuit, qui Auguſto omnem poteſtatem& imperium contulitꝰr. f̃ de Conß. ꝓrint. deinde penes militares copias, quæ hoc jus vi arripuerunt. Nerodian. in vit. Iul. deniq;penes ipſos Imperatores, qui quos volebant, deſignabant Di in vit · Nerv.c Tyi. Hodie eledio legitima ex lege imperij penes Septemvirorum collegium eſt, quæ le⸗ gitima habetur ex conſenſu vel omnium vel pluriumcuide- finitus etiam legitimus locus, ut in imperiali urbe Franco- furtenſium ad Mcœnũ fiatʒ Aur. Bul t. quæ etiam veteri con- juetudine ante Caroli& legem ſedem ſuffragij legitimi con- tinuitʒ Vuimpb in pit. yec. Germ c 4g unde diputãtũ de quo- rundam olim Flectionibus quæ alibi peractæ, tanquam il- legitimis. Et quis ignorat Hermannum Lotharingiæ Ducẽ contemptim ob id appellatum Regemalliorum, quod Isle- biæquæ allij ferax non legitimo in loco eſſet electus d Pi⸗ Van. in Chron. TMuring. b) Quæ uſu gentium receptior Lipſd. i Aſſyrij enim, Medi, Perſæ, Aegyptij Parthi, Armenij, Indi, Africani, Tar⸗ tari Arabes Angli.Scoti, Celtæ, Franci, Hiſpani, Peruſini, Numidæ, Aethyopes, Moſchovitæ ſibi à ſtirpe reges quæſi- verunt Bod.d.i Sed naſci& generari regesut de ſuis Galli o⸗ lim ad Adrianum Pontit.ſcripſerunt, tortuitum eſt, nec ultra æſtimatur Bod.dA Nipp. Princip.c.⁊. Tacit. d. i. 777, Electio autem eũt vel voti(4) liberi, de quacunq; ¶) perſona, aut eſt ſe reſtricti ad certum perſonarum genus. H a) Greg. 50 HZuAun KIRchMnEar a) 6reg. lib. 7.de Kep..1f. Zecb. lih.i. Princ.z. num /. ut non modo cives led etiam peregrini aſſumantur, nec jolumẽ Principum& Optimatum ordme, verum etiamè plebe. Ita olim Poloni fuum Piaſtum agriculturæ& mellificij ſtudio- ſum voto liberrimo elegerunt. Herbut. Hiß. Pole ræ. Sephan. Fortat. in holan felie I ſtiva& vomere in regni ſui oliumde duxere Primisjaum Bohemi:S)lv. hift. Boh.c.6. Et milites Ro- mani modꝰcivem modo peregrinum, ſine ullo generis in⸗ tuitu fumebant. Herodianus in vit. Maxim. b) Quam Reip. utilem,& gubernatione dignam ju- dicaveris. Libertas eniu electionis ſuffragiorumq́; ea eſt intelligenda, quæ eſt boni viri, ex vera liberrimi animi ſen- tentia, qui ſibi perperud ob oculos poſitam habet Reipub. utilitatem cum honeſtate conjunctam. Utilitas autem Reip · nunquam ſejungenda à privata, ſed una eadermq; cenſenda: Quicquid enim Reip. prodeſt id ſingulis etiam particulatim eſt commune. Totum ſiquidem nullum eſt fine partibus ſuis: Et viciſſim quod civibus fuerit utilecivitati æquẽè con- veniet, ſi modò illi, quatenus civis eſt, expediat. Ex Hierocie Zoan.de Rom. Imp. num.r. Tulllib.de me. Liberaq; ſuffra- gia hanc regulã liberè&leriò ſequantur⸗quam Imp. Alex.re- hquit in creationibus magiſtratuum obſervandam i.un. C. ſ yròpt. imim. Creut· ut nimirum creationes magiſtratuum ex commodo Reip:& vera æſtimatione creandorum fiant: fiant ut Plato ait lib. v. de Kep. liberè& incorrupte, Quod ita ex- licat ſuis Polonis Carncovius de Eleeꝭ. Neg ut providenda in omni Electione hæc tria exiſtimet: Primumzʒut ij qui eligant eligendi poteſtate utantur ſine omni metu: Deinde, ut re- ctojudicio, ordine debito& modo legitimo: Poſtremò, quod eſt omnium maximum, ut cum ſummo timore Dei ad eledtionem accedant. Quæ autem proprios affectus/ contra REsbunrica. 61 contta Reip. utilitatem& dignitatem comitantur, non li- bera, ſed irrita& inutilia ſuffragia dicuntur. Dignitas au- tem Reip& utilitas metienda non tam externisquam inter- nis principis bonis, neq;ʒ reſpectus major habendus ad divi- tias, ad potentiam& antiquitatem generis, quam ad eas a- nimi facuſtates ingenije; vires quæ primariò ad guberna- tionis felicitatem requiruntur. Per: Greg lib.V.c1z 6 e 17. Danæ. lib.. Polit. ſecundum conſilium æterna memoria Ele- ctorum digniſſimum Friderici, Sapientis Eied. Sax. quod in hanc jententiam protuliſſe in conventu Electorum prædica- tur. Non eſſe, inquit, in legendo Imperatore rationem habendarum divitiarum, non eſſe familiæ potentioris, ſed potius earum virtutum, quæ imperij adminiſtratio inprinci- pe maximeè deſideret, eſſe verò, licet electus minoribus opi- pus& facultatibus ſit, communi auxilio& jubſidio, apum exemplo, quæ regi ſuo alimenta comportent, nę viris& viri- bus uilis deſtituatur, juvandum Aricol. in priv. Germ. numn· oa. Quam eligendi regis rationem Polonorum regno, quo- ties eam ſecuti ſint plurimùm conduxiſſe: plusq́; felicita- ris electionem minus potentium quãm potentiſſimorum at- tuliſſe teſtatur Varſevicius Orat. ad Max. I.mp · in Comitjs Ra- Iib. habita. c) Ne vel alienigena& peregrinus eligatur, ut in liraẽ- litico regno ab ipſo Heo prohibitum Deut..i.cꝙ 7 c in Imÿ· Germ.ne Imperator aut Nex Germ. niſt Germanu l. Imperquam ah Ott. III. Imp: coßtitutam teſtatur lrenit. exeg. GermLAcap Mutius de reb. Germl. 14. Heig. Juæſt. jpag. I. aut contra, ne civis, led peregrinus ad regnum vocetur, aut in Polonia: Bod. d. c1. Ad gentiles verò hic remittendus Toloſanus, qui I7. cap.1j. de Kep Gallorum Principes æqus eligibiles/ ut ver- bo ejus utar, ad Imperium eſſe adfirmat, communemque 3 duntaxat Tꝛ HERMAnMn Kiackuzar duntaxat opinionem ferriImperatorem Germ:non poſſe e- liginiſi Germanum& ex Germanis ortum, quem Zechius ſequiturd. Sed& Pacianus de prob. lib. ⁊ c4h.n0. Opinatur, ob memoriam priſtinæ poſſeſſionis Gallum cum Germano in electionis calculo concurrere poſſe. Verum huic quæſtio- ne fauces iunt præcluſæ:in ambitu Franciſci Regis Galliæ, revirenſi Electore plurimùm in cauſa Francica fruſtra la- borante. Sleid. in hiſt. Elecꝭ. Car.. Erſi enim nihil de arcen- dis exteris Aureæ Bullæ conſtitutio loquatur, antiquiſſimæ tamen legis autoritas tum temporis à Moguntino Electore adducta quam de nullo unquam externo Rege ac Principe creando Ottonem tertium tuliſſe volunt, Sang. Chron. Sax. c.rj4. MMut de Germ.lib.14.& pervetuſta Germaniæ coniuetu- do quam etiam Pp. confirmavit c. Venerab. de- Elec. ibi ad Germanon tranlatum. Bald eoloco. Laud. in trad. de princib · ſoli Germanico ſanguini dignitatem imperij debitam compro- pavlt: eig p.7.. Error itidem Gregorij craſſiſimus eſt, uòd exiſtimet jus electionis etiamnum Gallis reſiduum eſſe in Electore Trevirenſi, quòd ille fit Cancellarius mã- gnus Galliæ⸗&c. Nec enim quicquam electionis juri com- mune cum officio Archicancellarij, quæ à je longiſsimè di- verla: Neqʒ verò ut maximẽ Flectionis jura officium Trevi renſis Archicancellarij Galliæ nomendignitatem& munus attingant quicquã illud regi Galliæ juris in electione lmpe- rij afterre poteſt, cum Archicancellariatus Galliæ in Trevi- renſi Electore, nihil juris adverſus ImperiumRegi Franciæ, à quo illud offcium non proficiſcitur, ſed potius Imperio& Imperatori antiquam jurisdictionem in Galliæ regno per Previrenſem, nomine Imperatoris, adminiſtratam oſten- dat. Onuphde Comit· Heigp u..njo. Paum de urid Impl. 4c. n. 2. Vulgoad electionem etiam ſortem referunt ⸗ illa REsrusttex. 6 la neque ſuffragij atque adeò ne Flectionis quidem no· wine, quæ certum conſilium& rationem ſequitur Plaro Iib. d. deleg. continetur. Sors enim& cœcæ fortunæ arbi- trium non niſi in rebus dubijs atque à gubernatione con ſilij& rationis deſertis, implicatisque extrema neceſſita- te negotijs locum invenitʒprolixe Turaq. de Iure primo. quæſt. . cujus uſus etſi in civili vita non inconceſtus, neque à Chriſtiana Repub alienus, cum ſacrarum literarum au- toritati non repugnet, Peus. de divin. cap. de ſort. poſſitque non modò ambiguitas hereditatum, legatorum, mune- rum& præmiorum, aliorumque negotiorum tricæ conſi- lio inexplicabiles, ſortis aleæ committi: Verum etiam Ma- giſtratibus eligendis, exemplo Athenienſium. Plutureb- in pericl: eadem fortunæ filia adhiberi. Illud tamen non niſi in ſtatu populari, ubi æqualitatis ratio, rationem E- lectionis& conſilij certi excludit, admittendam eſſe, mo- net Philoſophus 5. Polit. capi ⁊. ſetundum dodrinam præce⸗ yturit libr. I. de leg.(ubi cunſlium ſorti& ſortunæ precibu ad Deum converßtt regendæ adiÿcitur, quo non tum ſortin quim Dei juditium Fat, ut luquitur ex Senec. Bald. in leg. ult. Cod. comm. de leg. J. vptioniꝰ eumque mdum ſortitionibus Chriſtia- nin præſtripſit Peuterun. dic⸗ lco. Atque ab eandem cau- ſam caſum fortis etiam à Venetis ad conſtitutionem ma- giſtratuum fuiſſe adhibitum teſtatur Contarenus libr.. de Repub. Ven. quòd non tàm elecio, quàm ſortitio ex paribus eſſer inftituenda: ad quam etiam hodie utuntur glo- bulis inauratis& argenteis Pencer. d. div. gen. dic loco. Pa- dem ratione plurimus ſortis uſus erat apud Romanos in ſor⸗ tiendis provincijs ac alijs muneribus Tꝛraq. dd.I. Idem x⸗ qualitatis in jeptem Magis perſarum intuitus fortis neceſſi tatem 64 HeIuAun Kiachuzki tatem dirimendæ electionis contentioni impoſ uit Verod.lib. 5 Inſtit. lb.. Martell.ib.⸗ 5. Oroſlib. a cap.v. Pohen. Startag lib.7. Nuſi itaqʒ neceſſitas tanquam tempeſtas aliud cogat, prora & puppis conſilij non relinquenda, neq; tortunæ fluctibus res omnium maxima, ſortisqʒ temeritati Reip. moderatoris electio committenda, cum ea omnia, quæ in Rep.& pro ea- dem aguntur ſumma ſiut ſemper& ratione& conſilio ſuſci- pienda. Cicer. de ↄf̃clibCaſlib. 4· b. Cil.c.1j. 4. f 71. gucceſſione hæreditariã regna& principatus vel ad o- mnes utriusq; ¶a) ſexus liberos, vel duntaxat ad mares, ¶5 eosq́; primogenitos deferuntur. 2) Unde Gynecoeratia oboritur, quam nãturæ legibus inimicam tradit od. d.num.yg. quando etiam lex divina non moddò Reip. ſed etiam familiæ dominatum mulieri eri- puit. Gen. ʒ. Roman. verò legibus ea maximẽè contraria, quæ ab omnibus officijs civilibus, ac muneribus publicis fœmi- nas removeri juben Ifemine de K. I.cum Pretor de Iud.i.1. ſ de poſtul ac multis olim regnis geimperijs peſtifera; Quis e ni Semiramidis Aſſyriorum Reginæ nefandas libidines? quis Cleopatræ fratricidium& ſtupra? quis Neapolitanæ Lupæ impudicitiam ignorat? quæ etiain cauſam novæ legi dedit, ne deinceps ad fœminas imperium Neapoleos perve- niret Bod. d.! cui lex Salica Gallorum tabulis antiquiſſimis conſignata luffragatur. eit. de Alod. iraq. de ure primog. quæſt. 1onum.ʒ. At eadem noſtra memoria Angliæ feliciſſima ex- titit in virgine Eliſabetha, de quã verè ulurpari potuit ille verſus Ennianus: Vus animos juwenes geritis muliebre IIlaq́; virgo viri&c. b) Unde jus primogenituræ emergit, eumq; ſucce- dendi ordinem non tantum naturæ, ac divinæ legi⸗ verùm etiam o- Resyupricz. 6 etiam omnium ubiq; gentium juri conſentaneum vocat Bod. *72. qui neq; naturæ vitio, aut corporis deformitate tolli poſſit, teſte eodem ibidem. Quod Zecb. deprintip.lib. cap.z. num.q. Toſlib.1j. de Nep. c. 1. Volat h. 1. quidem eatenus ap- probandum, quatenus falus,& utilitas Reipublicæ, quæ ſumma lex eſt, ferre poſſit. Inter tria regni Francorumfir- miſſima undamenta Bodinus primogenituræ jus ſecundum prædicat, quod non ex dignitatis adeptæ tempore ſed nati- vitatis prioritate æſtimandum, ut etiam ille, qui ante patris regnum ſuſceptus ſit, regni primogenitura fruatur? Jenato- rin de ſenat. Hotoman. Ii. ⁊ Iut. Quæſt.c.2. Plut. in Artax. Diod. Sicul lib. 74. Zech. lih. 1. cup. 3. num. 4. Quidd quod& primogeniti præmortui filius, ſecundogenitis repræſenta- tionis jure tum in Anglia, tum in Luſitana prælatus Arg ccp. I. F ſ quis igitur autheht: de hered. quæ ab inteſt. A ex Juibun cau- i 7. ſ quiprior C. deſecund. nuył. Tolſ.lih. 7. a⸗ Kepub. Sed hoc moribus cujuſcunq; regni relinquendum ꝓæch. 4 Huc referas ſucceſſionem arrogatione& adoptione quæſitam, quo nomine olim regnum Siciliæ Ludovico Duci Andega- venſium à johanna Neapolitana relictum. Angel in J. eam quæ ʒ C. de ſdeicom. Froſſard. lib.. Hiß. Gall Rod d⸗ ep. cap. z. num. zo. relicta itidem tria potentiſſima regna Aquilonaria, Daniæ, Sueriæ, 8e Norvvegiæ Erico Duci Pomeraniæ 4 Margareta Danici fanguinis Regina ultima Chht. in Chron. Vl. in Bur. cap. 3. Bodin. dic;l referas eodem fucceſſonem quæſitam teſtamento, quo nomine pop. Rom. regno Attalorum potitus, quæſitam donatione & ceſſione,&c. 1 APPEN. 66 HSRMARn KiRcünER* APPENDICULA. 1.. cœminæ, quæ abſolutam regnorum ſuorum Gynecocra⸗ tiam habent, non tam Reginæ(4) quam regés, nomi- nandæ, quemadmodum Maria Regem Ungariæ lefe in aureã monetã inſcripſit eamq́; Regem fubditi nominarunt Zgl in Iuß. caſr lub.ʒ. do prin. Ger. urte. g od.de Rep. ſ. n.77. a) Nec enim Reginæ nomen ab officio regiæ guberna- tionis, quæ natura uã virilis eſt, r. Polit. Tiad. de jur pri- mog. c.ro.n.. Tut. Pen. in Iyenult. C. Aeprofeſ& Med. Ied à ma⸗ trimonio Regis appellantur, feminæ F. de ſenat. 1. mulisrer. n. C. Ae dignit. Congruentius autem ut cum re ipſa nomen conveniat,& ut Reges appellentur, non Reginæ, quæ virile officium& munus adminiſtrant. Ita in l. mulier procurãtor⸗ mulier defenſor, mulier judex,&c. nominatur, quoties illa quæ maſcula munia ſuſcipit I.frminas 41. ft de procurat. Greg. lib.7 de Rep. cap.rr. n. v Hinc non ut reginam ſed ut Regẽzſe- diſſe in cathedra regali Johannem Neapolitanam ſcribit Baſdus in F. hoc quo col 4tit. de ſucceſſefeud. b) Quæ regi Bohemiæ Sigimundo poſtea Imperatori Rom. nuplẽrat hac condirione ut majeſtas regni non penes maritum, ſed penes nuptam eſſet, quam conditionẽ iniquiſ- ſimam appellat Fodinu li. de Kep· s. 730. Sed longe iniquio- res adverius ſe ipſiꝛqui eam condirionem, quæ virorum con qirioni rubori eſt paciſeuntur: utſeſe uxorio Iinperio ſpontẽ lubjiciant;nubantq;viri fœminis, unde vilitas& contemptio. Alex. Conſ. quos Chng. in l. Curatorem⸗. C.de interd. matrim. miſeros gallinaceos appellat. I iraq. l.1leg conn. n.. Quam ob rem multò celſioris animi Ferdinandus Archidus Au- ſriæ, qui eam in nuptijs Reginæ Anglicæ conditionem lubire nolebat, quam Philippi Regis Hiſpan. qui Mariæ re- ginæ REspusrIea. 6 Zinæ Imperium eã lege complectebatur Bod de Kepub. b.n 741led tamen cum domeſticum Imperium& publica regni Poteſtas diverſa ſint, ita utriusqʒ optimè conſtitui poteſt mo- deratio, ut neutrum alteri officiat,poſitq; viri fuis partibus conſtare in conjugem domeſticæ poteſtatis auctoritas,& ni- hilominus hereditarij regni in fœmina majeſtas, quæ exte- rum regem& principemper reginæ connubium lubjectum ſibi& obnoxium non habet. Nec n.jure matrimonij uxoris domicilium, forum& legem fequitur maritus, ſed contrã mariti jura Iortitur nupta.Acum quædam 9. f de juyid. l. exh⸗ gere ode judic l mulieres 1. c.de aign. Iuucb. Beuſt. de matrim. cup. 23. in ſn. CoVa. de Punſ p. 2. Lap⸗ 7. Tiraq. l cumnn. 1. 77. Septemviralis electionis collegium ab Ottone ʒ. inſtitu- tum(a) circa Ann. C. 996. a) Non quidem ea torma,quæ poſtea à Carolo 4 in Au- rea Bulla, diligentius& accuratius ordinata& ex antiqua conſuetudine, cujus meminit C. venerab. de Elec. quæ ſcri- pto non continebatur ullo in monumentum legis ſcriptæ revocata. Quod autem negotijs& rebus fere omnibus ac- cidere ſolet, ut quæ in moribus& conjuetudine deßxum pe- dem habent, indiligentius notentur, idem huic inſtitutioni evenitquæ conſilio& autoritate Ottonisʒ ſuſcepta,& in a- ctus aliquot poſtea deducta, lento conſuetudinis curſu per Imperij memoriam profluxit. Ottonis autem conſilio& inſtitutione mutstionem prioris in ferendis ſuffragijs rationis eſſe ſuſceptam, ut a⸗ lorum auctorum documenta præteream, quæ paſim ob. via Heigius. p. 7. quæſt 3. hum. 72. mhi argumento fingu— lari eſt ex rebus patriæ meæ Hersfeldenſbus 4 quas in manu ſcriptis antiquitatibus offendi, Eccleſæ ejusdem 1 2 Abbas — HEMAuRr KIRcnnkt Abpas qui cùm ante Ottonem ʒ. unã cum omnibus alijs principibus electionis jure frueretur, ejuſqʒ conſilijs& ſuf- iragijs adhuberetur(unde error eorum pateſcit qui Abba- tes opulentiores à Carolo 4. primùm inter principes relatos eſſe cenſent cruſ Ann. Sue pagg.lib.. Knich. de ſubl. Hirat. cr.n.r0.) Eam ob caulam poſteã ab Ottone ʒ depoſitus ut lo- quuntur& remotus à gubernatione fuit, quod electioni e- juſdem conſentire cum alijs noluiſſet, quo tempore omnes ejus lucceſſores jure electionis deinceps caruerumt. Quod non folum Abbati Hersfeldenſi, verum etiam alijs principibus cum eodem diſſentientibus eveniſſe inde con- jectu proclive eſt, quod fequentium Imperatorum ele- ctionibus, non ut antea univerſus principum cœtus, ſed ex certis duntaxat familijs Illuſtrioribus pauciores cum tribus Archicancellarijs interfuerint. Huld. Mut. de orig. Germ. li. v.& quidem ita interfuerint: ut non viderentur reli- quos principes excluſiſſe/ ſed potius pauciores pro omnibus laborem& onus curasq; Reip. ac jumptus ſuſcepiſſe. Quod ed facilius reliqui admittebant, quòd etiam aliorum conſi- lia& vota accerſerentur. Arnold. Alb. ad Helmold. lib. ⁊.cap.Ij. Quod ctiamnum oportere electores obſervare, probat Schardius de Elect. orig. cap. o. Ita paulatim per conſuetu- dinis cuniculos jus irrepfit, quod non anteaanimadverſuin, quàm cum jam firmiores radices egiſſet. Sed& plures ex eadem familia olim adfuiſſe leguntur in vetuſtis Chron. unde colligitur ante Carol. 4. Bullã jus primo genituræ in e- lectionis jure nondũ valuiſſe: Idem verò&ordinem collegij idem modum ferendorum ſuffragiorum:longè alium quàm antiquæ conſuetudinis fuerat, ind uxit. Beuth animad. Hiß. e. . qui etiam numerum ab eodem auctum,& regem Bohe- miæ additum ibidem aſleverat. At illi refrangantur vete- res ele- REsrustrc4. 65 res electionum hiſtoriæ quæ Bohemi mentionem faciunt in elect Frid. 1.& Frid. 2& ante Carol. 4. in electione Ludo- vici 4 Jjoannes Bohemiæ pater Caroli, à Rebdorffio qui id ætatis ſcripſit, nominatur: Ann. in an. 14. Sed tamen ille in multis electionibus præteritus, quod non niſi diſſentien- tibus alijs, ejus acceſſione eſſet opus. Heig. d. q. 3. num. Jo. quem ibidem de reliquis diſſerentem plenius,& diſſentien- tium opiniones examinantem pervidere licet. Neq; verò hoc loco quicquam loci obtinet eorum opi nio, qui Flectorij collegij inſtitutionem ejusqʒ jus& pote- ſtatem Pontificis ordinatiom acceptam ferant. Zoanett. d⸗ Imp. Rom num. A4. Vpimphel. Epit: Kerum Germec.o. Quid enim Pontifex? Tam indignẽ hanc imperij inſtitutionem tu- lit ut& ipſe æmulatione& indignatione accenſus contra Imperatoriam poteſtatem Cardinalium juorum collegium inſtituerit. Peucer. in Ott.ʒ. JTI. Blectionis formam ſanctione aureæ Bullæ expreſſam, cum ſit communis Reip. ſponſio, clauſulis derogatorijs mu- nita, neqͥ; Pontifex neq; Imperator() cum Electorib. mu- tare, nedum tollere poteſt. a) arg Inemopoteſt j̃ de l. Pald in c. venerab· num. 4. e. de Elre. Pruchm. de ſolut. poteſt. eff. Fundamentalibus fiqui- dem legib. ſublatis, ſtatus& ſalus Reip. evertitur. Innocemt. Centii. adw. Machiav. yag. 7. 1heor.. Cuſan. de Concor. Cath.l.1c.⁊9. Cſe. Vimph.d. cap. Heig quæſt. j. pag. ⸗ DISPV⸗ DISPUTATIO V. DE ARISTOCRATICA ET DEMO CRA⸗ tica Gubernatione. Reſpondente Benjamine yſino Sileſis. Theſis I. Riſtocratiam quæ rerum ſummam in plurium[4) & quidem optimatum(5) gubernatione conſtitu- EEStam habet, ut Monarchiæ(e) poſthabemus, itã po- pulari ſtatui præponimus. a) Ita tamen ut minor pars ſit, quàm in DemocratiaAriß. I.Pol c.7.Bod.l.2. de Kep.c.. quam certo numero definire pro- pter infinitam varietatemqu? in nullius comprehenſionem cadit, noneſt neceſſe.Bad. alleg c 21g. modoò ij, qui in cæteros dominationẽ habent, dimidio paucioreès ſint univerſis. Bod. d.l. Ai 7 1907 ceavneic⸗ enælæ ts v Ariſt. Poll.. EZ b) Quos Plaro non genere non opibusaut alijs exter- nis bonisled virtutis precio æſtimandos cenlet, ideoqʒ Opri- matum imperium Monarchiæ anteferendum eſſe diflerit, quòd in uno tot ac tam multæ virtutes, quat&quantæ Prin- cipi oprimo neceflariæ ſintvin unquã reperiantur. Sed illud captioſe dici ait hodinu I de Rep. i.y 6 Quid ita? Quòd cum difficile ñt(verba Bod.)unum aliquem tot virtutib excellen- tẽ reperirilongẽ difficilius erit multos imperio dignos enu- mcrare. Scd verba ſibi iple dat Andegauenſis magilter neck Plato⸗ RespünrIcx. 1 Flaronis fententiam rectè accipit, ſentientis in pluribus bo· mis collectim facilius omnia ea reperiri, quàm in uno ſingil- latim, quæ ad gubernandam Remp. neceſſaria. Aeiscn ye a 4e& Enbs ape ExMeuctr? yeloh a Terod. lb.z. Sed nos ſupra, quos optimates velimus, ſignificavimus. c) Bodl. de Rep. n. 7oß. ſecꝙec 12 c.0. Herod l.. Ariſt. i. 5. c.7 Huſus a tanquam mediæ rationibus ſtatus tùm Monar- chicus tum popularis perquàm optimẽè temperarur,& viciſ- ſim ipſe Ariſtocraticus ſtatus monarchicũ temperamentum longẽè ſaluberrimè fuſcipit. Exemplo Romanæ Reipub. quæ tum in ſtatu popularicũm penes P. R ſumma rerum eſſet A riſtocraticis rationibus per conſulatum& ſenatorium ordi- nem, feliciſſimè modersta:tun in Monarchicocum omnis poteſtas uni,&ein unũ collata eſſet, per ſenatũ ſine cujus con- ſilio& confenſu ne leges quidem ullæ Imperatoriæ promul- gabantur. Tacit.1 Annal Dio Caſſin Aug. Toberhumanum Cde A Exemplo Imperij hodierni, quod in Monarchico ſtatu A- riſtocraticis rationib. longè optimẽper Electorum& Prin- cipum Ordinumq́; conſiliã& conſenius temperarum. Bodi. num jubeamus hoc loco ⁊oua yesice(verbo Apollodori apud Caßein vit. Adrian.) ſtatuentẽ contraria/ æde Kep. Pluris nobis eſto Tullius, qui remperatam Reip. formam, quam ſe legib& inſtitutis intormatorũ profitetur optimam cenſuit de Rey. Sed& Bodinus qui tantoperè temperamentũ omne fo- ribus anticis excludit, poſtico illud inconſtanter recipit f⁊ n.⁊19 Quibus(inquit de Helvetiorum ſtatus loquens)yrebus intelligitur ſtatum quidem ejuimodi optimatum eſſe, ſed populariter temperatum& alibi. num. 1g. Quid itaq; vete- rum de Rep ſententias, n 1 idem iniquẽè exagitat? Sed quid ad hoc dicemusꝰ quod principatum nihil aliud quam Ariſtocratiam vel Democratiam aflerat, cui unus de multis dignita- 71 HRMARRI KiRcRMEar dignitate præeſt: Majeſtas verd penes eſt populum vel Opti- mates iib. 2. de Kep. n. 17. Revocemus in viam Politicorum magiſtrum. Nec enim videt, quò digrediatur. Quis verò vMMncnS temperamentum non animadvertit? Venetorum Ariſtocratia Monarchicis rationibus moderata; Rhaguſio- rum purior teſte ipio Bod.d.. Ariſtocratico quodam modo aſperſus popularis ſtatus Helveticorum, teſte eodem. Sed quid imperium Germanorum? Ariſtocraticum judicio Bo- dini, d.i. Nugæ! Monarchiam Ariſtocratice temperatam uis tum ccœcus& ſcœvus animi, qui nõ videat? Cum Vene- torum Rep. inſulsè imperium conters ulic Ariſtocratia ra- tionibus monarchicis: hic Monarchia Ariſtocraticis tem- peratur, quæ quantuminter ſe diſtent, Logicorum ſcholæ judicent. Rodium ſub cultro relinquunt Politicorum o- mnes manipuli qui principatum Monarchiam eſſe uno ore diſſerunt. Lipſil. hol.cap· Hippol print. eap. 6reg 1. o de Key. Zech. de princI.c.iquibu conſontiunt. IA. Cde A.tot.t. ſrde conſt. princl1hde lche. At neqʒ recte Ariſtotelem percipit Lolit. 3.0.16. qul Bacei r juo⸗ ad Ariſtocratiæ ſpeciem referri exiſtimat certis legibus aſtrictam poteſtatem regiam. 77. Optimatum gubernatio⸗ qud[4) pauciores penes eſt, eo diuturnior& ſui potentior. a) Quam cauſam præcipuam ait eſſe Fod.d. de Rep. num. o7. led melius Ariſt qui præcipuam caulam Ariſtocraticæ giuturnitatis ponit GConcordiam Optimatum: iuchoa N in la orx khieicboho et ̃ lb.j. Polit.tap. quæ non tãm faci- lis inter multos, quãm inter paucos conſervatu. Inde Lace- dæmoniorum. Reip. ſtabilior, qui non plures quàm trigin- ta,& Pharſalorum qui non plures quàm viginti habuerunt. Ariſt. dc. odl.. Nihil autem concordiæ conſervandæ va- lidius ResrunrIca. 7 lidus quàm rerum omnium ſecundum dignitatem æquali- tas. JiUvo⸗ yog vlulluoy xc dlæ⸗ v 49) e a Unde li quidò falſitatis umbra detegitur Bodinianæ jententiæ, quæ cœtibus optimatum unum aliquem magiſtratum præeſſe oportere ſtatuit, veluti cardinem fixum&c. I.7 de Nep. n.7oh. Quid enim magis æqualitati reſiſtit,& ob id concordiæ A. riſtocraticæ nervum incidit, quàm hocipſum? Accur Ju- lius, niſi quòd illud affectaret, ab ⸗v trlcidatus d non rectè itaque Bodinus puræ Ariſtocratiæ apponit, quod natura puræ ferre nequit: Dices ergò illud non ex Ariſtocra- tia, ſedex Monarchiã eſſe, cum ut in Venetorum Rep. Dux & Princeps ſenatui ſuperimpoſitus;neq; id genus Ariſtocra- tias puras/ ſed temperatas eſſe Muchiuv. in diſturſt Liw. 4%.10. 777. Eſt autem illa vel ſa) perpetua, vel ¶5) temporaria. a) Ut, qui propter virtutem& dignitatem ſint ſemel aſſumpti, ad uſtimum uſq; ſpiritum permaneant. Sed hic coniultiſſimum imitari Genevates, qui quotannis cenſuram patrum inſtituunt, ne aut ij qui ſimulatione virtutis ad ho- nores provecti ſunt, diu latere poſſint, aut qui fiducia pote- ſtatis impotenter ſe geſſerint, cum dedecore& infamia ſem. piterna dejiciantur. od.i.ᷣn. 7ob. Exemplo Romanorum, qui in decemvirali lege probrum in Senatu non patiebantur, prudentiores quàm Lacones, quorum æjcw ſemel lectos movere loco nulla cenſura poterat. b) Ad certum& definitum tempus. Qua ratione olim veterum Saxonum kReip. per annuas vices ordine à duode- cim primaribus gubernata. Ved Niß. Eel. Angl lib.1. c. rn. Ci- ria Syin Chron. Queyf. Grantæ.lih.⁊.c.r. Mut. de reb. Cerm. lib. . Sed hic modus incommodior& inſtabilior. K Demo HRMkRnI KrRcRnRar Democratia fa) ſupereſt, quæ ſummum(⸗) Reip· jus penes populum(c) conſtitutum habet, quam Homerico verju jug ulamus(¶d)ꝛ oiu cyæhh mhMntezin⸗ Bocen 3) ðwopckhnleo⸗ teſte Dione 1. 44. ſpecioſum Democra- tiæ nomen quæ rerum omnium æqualitatem ru jœieia⸗⸗ ex æqualitate legum en vᷣð jnx¶ciæ videtur conferre:verùm i pſa res& experientia docet, Pemocratiam cum nowine ſuo minimè omnium comenire: Dicitur etiam ipeciatim& ab- ſolutè Reſpub. Zech. 1 1 cup. v. Mcol. in diſcurſ· Ariſtateli Teic b) Quod longẽ diverſum ab authoritare& poteſtate il- la, quam Col.& ſenatores in Pemocratico ſtatu habent:ne⸗ què cum linperijs Magiſtrat bus commiſcendumrectè mo- nente bodl.2.de Kep. n. 227. Audiatur Tullius, qui diſtincte e Poliricè ꝓro Rabir imperium magiſtratibusauãtoritatem ſenatui, poteſtatem plebi, majeſtatem populo tribuitze Li- vius Senatus decrevit, populus juſſit: quod ſummi juris ver⸗ bum eſſe docuimus ſupra?ꝰ.r. d ßub lu. A. c) Cum vel univerius populus vel pars ejus maxima, ſeu viritim leu centuriatim:feu tributim, ſeu curiatim ſuffragia jerantur jura majeſtatis habet. Fod. d.c. Populus autem tuùm divites, tum tenues, tùm patritios, tum plebejos complecti- tur Zech. l 1.cap. 4. Meritò itaquè caſtigatur Ariſtoteles⸗ qui ut Ariſtocratiam poteſtati opulentorum ita Pemocra- tiam imperio ꝛ& xriecn pauperum&egenorum aſſignat, nul- la vel paucitatis vel multitudinis habitã ratione, quod vxpac per accidens eſſe ait I.. Vol c.. Bod. l.æ. de Repub. num. 233. 8 d) Democratiam nemo prudentum unquam laudarit. Ayiſ. 4. Pol.riſitqʒ ideo Anacharſisquòd Sapientes in eo ſta- tuju- Resrustcz. 7 tujudicanda proponantſtulti verò judicent. Alex ab lAib Gen. c.11. Quin& Athenienſium ſtatum, quem omnium,qui unquam extiterunt popularium laudatiſſimum fuiſſe teſta- tur Plutarch⸗improbat vchementiſſimè Venoph.lde Kep. Arhe- nien.& Ottanis fententia apud. Clcyod. ʒ. diſputantis in po- pulari Imperio refutata eſt egregio hoc elogio: che⸗ e 4 yenis vMy e9 ahcherengay dudẽ ieasudngon. Populari multitudine nihil eſt inũipientius neqʒinlolentius. Et Agrippæ argumen- ta pro Democratia aſtruenda apud HiunAyæ. Iꝛſt. Nomn. Me. cœnatis oratione reprobantur. Vide in utramqʒ partẽ od.v. de Kep. Diſſent. Machuav qui in djſturſ Tux. Democratiamcæ- tetis antefert, quo nomine plurimum Vapulat à pod A . Democratiæ quæ vel Monarchicis ſa) vel Ariſtocrati- eis rationibus per officia ⸗)& magiſtratus ſunt temperatæ, feliciores& diuturniores eſſe ſolent. a) Ita Democratia Rom.dictaturã Monarchicè: Conſu- latu& ſenatu Ariſtocraticẽ moderabatur.ꝰoijꝭ IAde mil ac dom. Nom.diſtip. b) Quorum maxima patritijs&antiquis familijs ſolent committere Bernates& Tigurini, fenatumn verò ex opifici- bus conſtituere. Sed hic ſtudiosẽ vigilandum, ne ea ratione popularia imperia, in Ariſtocratias temporis tractu vertan- tur, ur Venetis, Lucenſibus& Rhaguſianis contigit nermne terè illud ſentiente. Bod.. 3. n. 37. Ideoq́; Argenrinerſi- um more&lege fummi magiſtratus plebeis commendantur. Nihil autem imperio pnpuſari tàm inimicum, quàm diutur- nos honores adipiici. N. Ut in Ariſtocratia, ſic gein Democrati wajeſtas univer- ſis ſa quidem, non verò ſingulis attribuitur. K 2 a) Fò 76 HRRMARMI KiRcRuRRr a) Fò igitur præſtabilior eſt ac illuſtrior Monarchis quòdd unus univerſis ac ſingulis imperandi jus habeat. od.A. 2.de Kep. co. Eam n. ob cauſam, urerq; ſtatus, ſi tribus,& or- dines inter ſe diſideant diſlolutior, cùm majeſtas imperij nuſquam conſiſtat. Ac hæc ratio neceſſariò Dictaturæ au- xilium, in anguſtijs bellicis requiſivit, eumiumma illaim- perandi poteſtas à pluribus explicari in re militari non pof. let. Vide Bod.d.i. APPENDIX. I. Omitia /a) imperij⸗ quib. etiam jura majeſtatis tribuit⸗ Bodinus(5) non intelligit. a) Quæ à coeundo:quod veteribus comeundo, dicta, glim generalis populi univerli conventus, diſtindtaà conci- lio quod particularem populi congregationem continebat. 4Gell. lb. 1. c.a0. hodie generalts ffatuumimperijcum Cæ- ſare negotij publici confultandi ergã⸗legitimè vocatus con- ventus jus autem indicendi& habendi comitia pe- nes Imperatorem eſt quæ per hoc legitima ſi cum conſilio g conſenſu unanimi Electorum ſuſcipiatur Decret. ir. Ann. rjoÿ. Decret. Natib. Ann.ij70. Decret. Aug· 15la. ideoque comi- tialibus convocationum literis expreſsè adjici ſolet comi- tia eſſe legitimẽ⸗conſilio& conſenſu Electorum(qui ſingu- latim ante indicta comitia Gæſaris literis ob eam cauiam conluluntur) ſecundum morem& conſuetudinem veterem conſtituta. Paurm.de juriid. Nom.lib.⁊.cap. ⁊ unm · 1 Statuum autem conventus& ſenatus claſſibus diſtinguitur/ quarum una Electorum: altera principum, in qua omnes reliqui/ tum ſeculares tum Eccleſiaſtici non modò principali fulgo- re atq; titulo eminentes, jed etiam prælatorum Comitum, & Baro- „ REspuhrIcz. 77 & aronum dignitate inſignes habentur: Tertia, Civitatum, quæ liberæ Imperiales vocantur, quibus itidem non tan- tum coniulendi, vn Pencerus exiſtimavit, in compl. Chron. Mel lib.j. notatus erroris d Paurm. d. c. n. 3. ſed etiam ſuffra- gandi jus competit. Ita quidem ut haud aliter ac Electores in fuo quiiqʒ ſenatu viritim votorum rationes inſtituant. In principum vero conciiio alia eſt principali apice& titulo præditorum: alia prælatorum, comitum& Baronum in ſut- fragijs ferendis ratio. Eccleũaſtici, quiqʒ ijs annumerantur principes, ſingulatim/ jure calculi quisqʒ ſui utuntur. Se- cularium autem principum familiæ nonnullæ unum, quæ- dam ratione diverſarum linearum duo:aut etiam tria&qua- tuor, ut antehac Haſſiacorunprincipum familia, ſuffragia continet. Prælatorum deniq; qui principum ordini non adſcribuntur& Comitum, ſententiæ curiatim feruntur: Ita quidem ut prælatorum curia jure unius ſuffragijʒ Comitum verò ac Baronum curia, quæ hinas tribus Suevicam& Wet- teravicam complectitur, votorum poteſtate duorũ fruatur. Suffragia autem eo modo in ſingulis claſſibus collecta& in unam communem curiam deinde allata, ſi vel omnes, vel duarum claſſium major pars conſentiant, Imperatori poſtea ſuppliciter exhibentur, ut quod placuerit ordinibus, com- probare ipfius Majeſtas itidem dignetur: Cui ſi annuat Gæ- ſarres illicò confecta eſt: ſin minustantisper utrinqʒ ratio- nibus& argumentis diſceptatur, dum Cæſaris& ordinum concordes ſententiæ, in decretum commune abeant. b) Quem obid rectiſſimè iniquum&iwperitum rerum Germanicarum æſtimatorem appellat Paurm. d. c. num. ⸗ Quid enim illa quæ lib.⁊.de Nep.c.Vn.⁊2z. de comitiorum ra- tionibus ineptè gannit? Logi, Logi, quorum uberiorem re- futationem lege in d. Orat.de ſat Monarch. K 3 Vete- 78 HERMRun Kiacunka E Veteris Germaniæ quæ Tacito à deſcribitur, ſtatus Mo narchicus,(a) Ariſtocraticè/) partim partim Democra- ticẽ temperatus fuit. Tacit. de Mor Germ 2) Qui in regũ gubernatione conſiſtebat, quos ex na- bilitate ſumebant: Tac. ibid. Regnum autem Monarchiam eſſe nemo negabit: Pod. de Nep. lib.⁊ c3. Caßell. b. 1deff⸗ regn.c. . Sed tamen Regibus non erat infinita&libera poteſtas: Txc. hid. Erat itaq; Gacine& næn qh Ariſt. d.. Erat monarchia u- nius regaliseaqʒ legitima, quam inq uit od..l.n.V. quæ- rimus. b) Regi erant adjuncti duces, qui ex virtute ſumeban- tur: ijqʒexemplo potius quàmamperio præerant. Et animad- vertendi jus penes ſacerdotes erat. De rebus itidem mino- ribus principes conſultabant de majoribus verò omnes, ita tamen ut ea quoq; quorum penes plebem arbitrium eſſet, apud principes pertractarentur&c. Tac· d.l. c) Populus conſenſu& diffenſu fuo regis conſilia& vo⸗ luntatem, quam autoritate ſuadendi magis, quam jubendi poteſtate declarabat, modò confirmabat modò, repudiabat: de quare Tacitus/ ſi diſplicuit, inquit, lententia fremitua- ſpernabatur, ſin placuit: frameas concutiebat.&c. pM. Regnum Galliæ Monarchicum, Ariſtocraticum(a) co- mitiorum& conventuum temperamentum femper habuit. Horromann. Francog. c·.rd.& ſcq. Machiav. cumtra Mathag. Buchan. de jur. Keg. a) Quod prima regni lex clariſſimẽ oſtendit. Quæ illa? ne quid, quod ad univerſi regni ſtatum pertineat, ſine publi- ci conßilij autoritate Regi ſtãtuere fas ſit Hore· rde Ant. Gal. Iur.c.3. ſed& eadem conſilij& conventus Ariſtocratici vis àc pO- ResrusurcA. 7 ac poteftas in Monarchia Hiſpanica, plurib.ea de re fixis le- gibus part. I.TV.tit. ⁊. Cpart.ʒ tit. a. Eadem conciliorum in Anglia;cujus ſtatum miſtum eſſe ob eam cauſam contendit Caſ.lib.3. Polit cj. Eadem teße Buchan In Scotia. Henn. Polit.c.. Quæ temperamenti ratio ſi regiæ majeſtatis auctoritatinihil omciat, judice ipio Bodino? de Hep. C. a. c.&. Quid Monar- chiam Imperatoriam, comitiorũ conſilia& conſenius, quid ſtatuum deliberationes: quid leges& conſtitutiones Bullæ Aureæ imminuamt. 7V. Principatus& princeps() proprie Imperium& Impe- ratorem denotant: Et regale faſtigium excedunt. Suet. in Calig. a) Sub cujus nomineveluti populo Rom.gratioſo& nihit regiũ præ ſe ferente, Auguſtus Imperiũ accepitTac. Ann Iib. unde ablolutè poſitum femper Imperatorem denotat,&nul- libi locorum in leg aliter accipitur/ à quo fluunt& refluunt non aliter ac fumina ad mare, omnes dignitates, omnis pu- blica poteſtas& jurisdictio Bald. in c. un. F. adhæ. de pat. Iur. Vrm· Heig part. quæſt.r.c⁊ n. ꝙ. Gei. Zaſl.⁊ f. d⸗ orig. I. Neq; quiſqʒhoc nomineniſi Imperator,&qui ad ſpem Imperij de- ſignatus erat, qui olim princeps juventutis Tac. Ann.1.& po- ſtea Gæſar nominabatur, donec tempore Caroli Magni no- men Principis in dignitatem& excelſitatem ſtatus& gencris converſumac alijs etiam potentia& auctoritate eminentib. fuerit attributum. And. Knich. Gomm. Duc. Sux. cap. 4. C de ſubl. Territ. c.I. n. 0.& à Ludovico Pio Epiſcopis honoris ergò conceſfum, ut Imperij principcs appellarentur. Nelmod. Chyon. Slav. libr. 1.c. ⁊. fed& moderno Imperij ſtatui, prin- cipis appellarionem conventiorem eſſe, aſſerit. Neig. d. quæßß. ⁊. quod priſcam Imperij formam qua non omnia per le Im- HEMAnnt KIicknsat ſe Imp. expediebat, fed pleraqʒ& quidem graviora conſilio ſenatus perſiciebat etiam Monarchiæ veteri non obfuiſſe, oſtendat. V. Oßraciſmus(4) Græcorum in popularibus ſtatibus, adverlus novitatis ſtudium pro retinenda Reipub. falute, re- medio fuit. a) Decennalis à popularis Reipub· luce& conſpectu ni- mis eminentium virorum remotio, cui àcalculis ſive teſtis quæ Græis parequibus ſuffragia hujus judicij fiebant, id nominis impoſitum. Plut. in Aetb. In Arl. C Nicia. Ejuſdem rationis erat apudꝰyracuſios Petaliſmus;à folijs quæ ſuffra- gijs adhibebantur, dictus. Diod.lih. Ir. Ariß3. Polit.c.v. Ideo autem in Democratia id genus exilij quod præclariſſimis virtute& felicitate civibus imponebatur/ inſtitutum, ut æ- qualitas omnium, quam popularis ſtatus potiſſimum intue- tur, Ariſt. polit.cʒ. cʒ. Polit.c.y.V. Polcap.⁊ Mach.. Diſturſ⸗ cap.⁊ conſervaretur ablegatis ijs quorum potentia vel au- ctoritas aut gloria& exiſtimatio major erat, quàm ut æ- ualitatis ſtatus eam ferre poſſet, quiqʒ ob id metui erant, ne Remp. occuparent Bod. jh. 5. de Nep. num. ol. Greg· de Rep. 24. 4/. To. Mum.. VI. Iholelæ popularis, ut fortunæ, opes, honores, præ- miaimperiayura deniq́; omnia omnibus eadem ſint ſine ul- la cujusq; prærogativa, per naturam(a) eſſe nequit. a) Quam quis non videt alios alijs animi præſtantia vir- tutisque excellentia, celſiores tuiſſes cur vero itas niſi alios ad Imperium, alios ad obiequium parens genuiſſet? Ariſt. r. pol vap. Bodin.ib. q.de Repub. n.4 Fadem verò tam inæ- qualiter ſua dona mortalium generi diſtribuit, ut quæ huic largi- ReIvunric4. r largiter conceſſerit, alteri denegaverit; unde rariſſina pru- dentiæ& fortitudinis in uno homine conjunctio. Ritershuſ- in Not. ad opp. lib.ʒ. Halicurn. obſervatumque nimio robore membrorum mentis vigorem hebeſcere, quaſi abnuente natura utriuſqʒ boni largitionem, ne jupra mortalem ſit fe- licitatem, eundem& ſapientiſſimum eſſe& valentiſſimum. Val Mav. lib. q. cap. ⁊. Ante itaq; naturæ leges ac jura per- rumpas oportet, quãm nhiela⸗ in civitate populari inſtituas Bd. d.. vI. DE RELIGIONE AC LEGIBUs, REIP⸗ vinculis. Keßondente lona Melides Ehſo. Theſis I. poteſtati(a) quibus vinculis Subjectionem Salligabimus? Duobus: At quæilla ſunt? Re- SS— ligio()& Lex(c). 0 Ur enim poteſtas& 1 ubjectio locietatem politicam connectit/ p.rh.I.Ag.4. Ita hæ duæ viciſſim inter ſeſe duo- bus hiſce vinculis colligantur: quæ ided fundamenta omui- um Re- 3* HeuMMt Kracntz* um Rerump: firmiſſima appellanturꝛetiamã veræ religionis ignariss Plaro in Crauyl⸗ Fohb. lb. 6. de milit. Rom. diſcipl Cit⸗ .Verr.r. de nat. Deor. Ienoph.a. mmorah. vec̃mn dy ⸗ mMu hhec heee Primum ſit in Rep divinarum rerum cura- tio Aiß. 4. Polit.c. Secunduin, velut Pomp. Aæed brig· lur⸗ F. 4. ſcripſit, ut civitas legibus fundetur. b) Quam Cicero quidem à relegendoſed meliusã re- ligando Lactantius dictam aſſerit?⁊. Inſtc.2. quod vinciat & obHringat cultu pietatis, metuq; Numinis animos homi- numin quos maximum ejus imperium.Liyſ. Polit.æ.c3. Tota ſiquidem vita religione conſtat. Pliniu b. 14c7. omnesq; religione moventut Ciceroʒ. Verr nequẽ ulla gens tam fera & lerrea, quæ non etignoret qualem Deum habere de- ceat, tamen habendum iciat. Tudius 1de d. Numinis itaque metus eſt, qui tum ſupremam pote ſtatem habentes,tum po- teſtati ſubjectos intra metas officijcontineat Plut. in Vit. ¶ viß. Soluiq; hominum inter ipſos ſocietatem cuſtodit Tac de Iy. c.12 unde tam neceſſarium Religionis vinculum, ut ſi- ne illa nullo modo conſiſtere poſſit. Vanlb.. Polit. c j. Idq; in primis animadvertendum efle docet Bodinus lib. 5. de Kep⸗ cap. r. ut quicunqʒ neq; armorum vi neq; dicendi facultate duci velint/ religionis ſtudio& numinis metu cogantur- Quod Chriſtoph. Columbi prudentiæ adverſus America- nos feliciſſimè ſucceſsit,cum ijſdem Lunæ deficientis terro- rem objiceret Salmui. in Reb. mem. Panc· lib.ætit. 1 Hinc fa- ctum, ut cum vera veri Dei ignoraretur religioReipub. tu- endæ gratiã tam variæ luperſtitiones à conditoribus civita- tum ſint vel aliundè aſſumptæ vel novæ excogitatæ Plu rarch. in Num. Sert. quarum vis tanta: ut etiam tyrannides immaniſſimas folo metu numinis conſervent. Marbiaw „ Aſturß Ita enim Ruſſi 8 Moſchovitæ quicquid ipſo- rum ty- Resrustca. 73 rum tyrãnnus agat quicquid moliatur etſñ iniquiſimum ac graviſſimum ſubditis videaturcùm Dei nutu atqʒ volun- tate geri omnia exiſtiment, abſque ulla recuſatione in o· mnibus rebus obedientiam præſtant. Chytr. lbr. 1. Chr. Sux. Idem de ſuperſtitione Turcica refert Buſq. in Bpiſt. Con- Vant. Tantum itaqʒ cum falſæ religionis umbra efficere in animis hominum poſſit, quid veræ doctrinæ lux in Chri- ſtiana Rep non perficiatꝰ quæ Cæſari/per quem omnes alij magiſtratus eo loco intelliguntur. Bard. lih. z. contra Mo⸗ narcham. c.J. Zuingl in Matth. 22. Vnuar. de reg. ſubſ. c. I7. n. 2. dari jubet quæ ſunt Cæfaris. Mattb. dc. cunctique magi ſtratibus parere. Ex Io. num. 16. IoſiI. Kom. 1. Tim. 2. Tit. 3. Pet.. Gc. c) 6yd% S hlun 6)en aoe rö huxa. Lex eſt fœ- dus& ſponlor civium inter ipſos jura jervatumſiri. ſt. lib. ʒ. Polit. cap. 5. 120 S⸗ cæynsuj N Sœe, vS⸗ c 20r 7. „S. ꝙeoileus: Lex vim habet cogendi validiſsimam cum ſit ratio ab aliqua prudentia menteqʒ profecta. Aniß. de morib. A. c. I0. 7. Religio autem, cum ſua natura una(«) ſit,& unionis princeps& autor certilsima, unicè quæ veriſsimum veriſsi- mi unius Drrcuſtum continet, in Rep. /b plantanda,&qua- tenus fieri ſeypoteſt, propaganda, d) defendenda:Lex vero prælenti cujuſvis cjwitatis ſtatui ſæ)rectè accommodanda. a) Quod enim verum eſt, plus uno eſſe nequit Plat. d⸗ l. Fodl..de Kep. n.4%. llla autem Religio veriſſimaquæ omni- um antiquiſsima. AugJ9. de civit. Antiquilsima verd, qun cum Moſaicis& Propheticis, Apoſtoliciſqʒ oraculis conlen- tit,& ab origine Mundi eſſe cœpit Lad. de unſt· b) Nihil enim quod lumine clarius prætulgeat quaus re- L cta Fi- 3½ HERMAunI KiRchnEkI ca Fides in Republ.& Principe, nihil/ quod ita nequeat oe- caſui jubjacere: quãàm vera Religio i. I. C. deſummã Trinit. Inde hodie Reſpubl. Chriſtiana, quam vera religio ab omni- bus alijs Relpub.ſecernitiu.. deſummd Irinit eh perfectior, quò veræ religionis ſtudioſioreò diuturnior& ſtabilior,quò veritatis tenacior. Orco igitur remittimus fententiam eo· rum, qui omnium ſuperſtitionum Pantheon, more veterum Agyptiorum Romanorum& Turcarum ſtabiliendo ſceptro admittendum exiſtimant Diod. Sicul.z. Sorant.in Gttom.c.Iv2. Fpliett. de mag. Imp. Tur. quod pluriꝰ perſuadere conatur ho⸗ dinus 1 4. de Rep. n. 4M. Audiant potids omnes glorioſiſimum iſtud Imperij Rom. Tricipitium: Cunctos populos/ quos clementiæ noſtræ regit Imperium, volumus in eã Religione verſari, quam Petrus& Apoſtoli tradiderunt: Audiant La- ctantium r. Inſ c av religio& veneratio nulla alia, niſi unius Dei tenenda eſt. I 7. C. de ſum. Trinit. Ethnicum enim eſt, o- mnes omnium Religiones, quæ à purã mente proficiſcun- tur, DIs immortalibus gratas eſſe Quod quam iapienter di- ctum ſit, non ſe dilputare ait Budinu d.l. Imò veròillud non modò inſipienter, fed etiam impie dictum eſſe conſtanter cõ firmandum eſt. Quãm verd ſuperſtitionum multitudo Reip. peſtilens ſit, ex Moecenatis conſilio ad Augutt. apud Dionem 12 intellige. Inde enim keipubl. mutationes rerum immi- nent, cõjurationes, ſeditiones inde& conciliabula exiſtunt, quæ ſummo ſtudio cohibenda i.æ. C. deſumm. Trmit. Lipſ⸗ lib. 4. Polit. c.2. c) Docendo& ducendo, monendo, non minando Lipſ. ſb. 4c.4. Poln. non armorum vi non ſupplicijs aquæ& ignis Fod.lih. 4.de Republ. Qud enim graviora ſupplicia irro- gabis, ed minds proficies: cum ea ſit hominib. inſita natura, ut ad aliquid aſſentiendum ſpontè duei velit non cogi Re- ligio- Rrsrunrica.„6 ligionem imperare non poſſumus, quia nemo cogitur, ut credat invitus: Rex Tesdor. apud Caßiod. Var. ⁊. epiſt· 27. Lipſ d.ſ. Bod.d.i. Heig. A T. Juæſt. ræ. num. 47. Improbanda itaque omnia bella, quæ propagandæ ſolius Religionis ergò ſuſci- piuntur. Gentil adv. Machiav. part.. Theor.& expeditiones iſtæ veteres leroſolymitanæ ut ſtultiſſimi claſſici: ita triſtiſ- ſimi eventus fuerunt. Heigy.i.. r⁊. n. 47. quas ſingulari aſtu olim Pontifices, ut potentiam imperatoriã enervarent ejuiqʒ ab Italia vires averterent, ſuam v. poteſtatem interea ampli- ficarent, Cæſaribus perſuaſerunt. Vdar. ab Huut. in Orat. de gravaminibus Germ. contra Cur. Nom. d) Eccleſijs& Scholis conſtituendis, miniſterijs ordi- nandis, docentibus& diſcentibus ſalario& ſtipendijs lar⸗ giendisv.x. Cde 5. S Eceleſ.Plat. 10de leg. qui templa domibus regalibus jubet conjungi. e) Contra injurias& oppreſſiones hoſtium, contra fa- ctiones Hæreticorum! a.C. de ſumma Trinit. qui cum ſeditio nes moveant, turbas excitent, puniendi I.40. F. 2. f. de Pan. Tip/ Lx.c. cc. Quæ igitur offenſivè nequeunt introducen- dæ religionis ergò arma ſtringi, defenſivè ejus retinendæ gratia, optimo jure ſumi poſſunt./ut vim ſ. de jxſt. jur.Iun. BrM.de jure Mag.c.I0. f) Alias enim leges ſtatus Monarchicus, alias Ariſto- craticus, alias Democraticus requirit. Ariotel in Rher ad Alex.c.⁊ Toloſol. ro.c. ¶lex autem debet ſcribi van x anPlut. Polit. ne ſictitijs& Vtopicis civibus, quemadmodum Plato- nicas leges irridet Athenæusi.ræ. Deiÿnoſrap. 22. poſita videa- tur, habitã locorum ſimul& temporum ratione. Hæc cauſ- ja, quòd leges Regiæ cum Regibus Romã exactæ ꝰ. Jhde orig. juri. E Lex 36 Lex Reipubl. duplex: aut publici aut priuati juris: illa 0) ad ſtatum Civitatis pertinet: hæc ſinguiorum utilitatem ſpectat.(5) 2) cicr. de Orut jus publicum in ijs verlatur, quæ ſunt propria civitatis& Imperij: potiſsimumq; conſiſtit in iacris 8 magiſtratibus, bayt. ad ᷓ. ſn. inſt. de I.c.e Ibidem Cujac Hotom Hæ leg s & Rerump. dicurtur, quales in Rom. Rep erant partim le- ges Regiæ H⸗ rio ſunt Kure ſus vocantur Paſſav. Veid. Salicæ leges⸗ ſcriptis ſed e apud Polonos vetuſtioribus remporibus ſcriptarum legum nullus fuit uſ ges antiquar Reip everter pruthm de Kegal· Jeſolut potet. ehiu Hieig I.x queſt.1. Jod. de Kep. A. n 420. b) Qujus condendæ& promulgandæ interpretandæq;ʒ poteſtas pen C.eod ita ut etiam vox Regis pro vivã lege habeatur. Iæ f de orig. lar cum omnia Regia manu ſine certã lege Romæ ſub Regibus agerentur. At publici juris cooſtitutio publico o- mnium conſenſu& auctoritate naſcitur. Valicar. Iæ. antiquit. C. Cujus autem poteſtatis eſt legem jubere, ejuſdem eſt abrogare, derogare, obro gare,ſ ubrogare,&c. I.r.. C. de L T. Iplaenit. C.de Iud. Bod. de Rep.7. Faciunt d. intelligendo, ut nihil inte HEIMnu KrRcanzk 777. es fundamentales RegnorumPrincipatuum lirar. de Antiquit lib. in Germanorum Impe⸗ aBulla Car. V.& Decreta imperij quæ Receſ⸗ Formula Pacis Religioni conceſſa, Tranſactio lih. 24. Treutl. diſp. 1. 1l. 5ſub lit. B. C. In Galliã &ec In Polonia ftatuta Kegni quæ non folum tiam moribus continenturʒ quemadmodum us. Crom. Polon. 1. 2. Fundamentales autem le- e non licet: iſtis enim abolitis ſtatus& jalus etur. Innot. Gent adv. Machiav. r.theorem part. I. es jura majeſtatis habentem eſt,l.ult. Cde leg.. ligant⸗qui eam ob cauſſam Majeſtatem Impe- ratoris ResyUIIe. 2 katoris imminni ganniunt quod ſine conſilio& conlenſu E. lectorũ, Principum Statuum decreta& leges Imperij quas Receſius appellant, ſancire nequeat Byd..de Rep.n. 423 non enim animadvertunt, juris publici illa eſſe, quæ receſſus Im- periales vocantur/ quorum ſanctio, non niſi conſenſu omni- um fieri poſsitʒ ut communis Reip. ſponſio fiat Papin. 1. f de LL. nec attendunt magiſtri ſui regulam. Quæ illas Conſi- lium, inquitcapere deRep.non magis pertinet adMajeſtatẽ, quam præmiorum ac pœnarum poteſtas: cum id proprium ſit lenatus,cujus officium à principis officio diviſas habet ra- tiones Bod. de Kep.A1. v.IjLAſ. Cde leg. Omnium autem Rerump. prima ac præcipua lex: Salus ſa) Populi fuprema Lex eſto.—— a) Quæ ſi in Monarchiã non reſpicitur, oboritut Tyran⸗ nis: In Ariſtocratiã ſi negligiturʒemergit ex ea Oligarchia, In Democratia ſuppullulat Ghærocratia. Pohb in Pyit. l. 6, de milit. iſoipl. Gregoriu l. de Kepublc.7. Hæc verò cauſſa, quare leges inſervire oporteat Reip. non Remp. legibus. Bod u.de Kepub. num. 220. ut pro locorum, temporum& perſo- narum infinita varietate leges mutari& dormire nonnun⸗ quam poſsint, ſecundum Lacedæmoniorum ditum: Koha gun ol veat egoh App. de bello Pum. etſi ut apud Medos, edicta Regum immutabilia habeantur Bod. Ix. de Rep. num. o4. aut hac clauſula perpetua munita: Edicto perpetuo& irreyo: cabili jangimus: etſi leges Univerſis præſertibus& futuris præſcriptæ. Nulla igitur tam ſancta lex eſt, quam non opor- teat/ſi falus populi poſtulet, urgeatqʒ neceſsitas mutare.od . Præſtat tamen etiam duram legem veterem tolerate!r. FQuici ⁊ quibu quãàm præcipiti mutatione cardinem Reip. movere. Nihul enim legum novitate periculofius: nihi perni 89 HZMMRRI KrRcnnzkt pernitioſius earundem mutatione Plat. l.y. de l. Unde pru- denter Lycurgi lege prolubitum: ne de legibus ſemel rece- ptis ac probatis drilerere liceret. Quod utinam in Imperio fanciri& obtineri poſſit, minus inextricabilium contentio- num& ociofarum diſputationum, minus dubitationum minor legum& judiciorum minor Magiſtratuũ juriſpernio- rumq; contemptus eſſet/ ex quibus Reipub. mutationes ob- oriri folent. CoROLLARIVM 2 Ccleſia Repub. antiquior /a)& prior eſt: eſt tamen ea- dem in Repub. poſterior(5) quæ non ut Reip domine- turled ut ſubſit,&inſerviat qominationi conſẽrvandæintra mænia ſuſcepta. 2) Quæ ante Reipub. conſtitutionem etiam inter um- prasParadiſi in ſtatu lnnocentiæ orta, in familijs patriarcha- rum ſedem atqʒ aràm ſuam diutiſſimè habuit Aug. de Civit. Pei Patriarchæ autem, etñ opulentiſſimas familias aluerint, atq; trecentos& octuaginta ſervos Abrahamus armaverit, ante eductionem Moſisnullam unquam poteſtatem civilem Reipub habuerunt⸗ ſed partim peregrini atqʒ advenæ hoipi- tesqʒ in aliorum terris ac regnis cum Abrahamo ac jacobo ejuſq; poſteris fuerunt, partim in juis agris privatum larem pabuerunt, paſſim in Geneſ. rejeda eorum ſententia„qui poteſtare regia præditos Patriarchas tuiſſe opinantur Vuur· de regn. ſubſ. cap. nnum.· ⁊ Molin. contra abuſ. payarum. qui ad- qucit c. 14. Geneſ. de præli Abrahami. Quid verd inde? Pa- triarcha bella geſſit cum regibus eoſqʒ; kudit: Ergo ipſe re- iam poteſtatem habuit. terram enim defendere/ de prælijs tractare, de armis/ terrenæ poteſtatis eſt ei nimium ⁊. Ah. REvunrrc4. 25 ueſt.. Verumn defenſionis arma, non modò regibus& prin- cipibus, omnibuiq; qui cum imperio funt:f.hſes 23 de Capt. cyM. 1 11. de V. Wg. ſed etiam cuiq; privato jure naturæ contra inimicos& hoſtes permiſſa/ut vimʒſde luſ c jur⸗ ita4 6 ſtientiam 4. F. z. qui cum aliter. j adi Auil.L.y. Ju⸗ aggreſæ Iſi qui pertuſſ ʒ.c. ad W Corn. de ſe un. c.uan.lic. unitui- cMnißicaſti ext. de homie. c. dilegis de ſent. excom. o ut& ſe& ſuos parentes, liberos, uxorem, ratres omnesq; cognatos, amicosaffines: holpitesclientes, vicinos&c. tueatur& de- fendat. Prolixꝰ Zvan deptrip h.1.n. dcſꝙq. b) naturã enim adjunctum poſterius ſubjecto, naturã prius lulcipiens ſuſcepto, Arih¶l.1. Polit cap. 3. ſuſcepta au- te in Eccleſia eſt à rep. non reſp. ab Eccleſia,& ita quidem ſuſcepta, non ut Reſpreſſet in eccleſia, ſed ut eccleſia eſſet in rep. Mlowit. Ab.z. ad Par. VMar. de reg ſub.d.c.n.ð. non ut eſſer cecleſia reip. Domina, ſed ut adminiſtra in Iocietatibus civi- libus conſervandis in obedientia ſubditorum erga Magi- ſtratus retinendas in poreſtate Magiſtratuum erga fuhditos metu numinis frenanda. Fuiſſe ea ratione Eccleſiam Ro- manam ſub poteſtate Imperatoria, perſpicuum eſt, Noxc.ʒ. 56 07.56.4 7 32. cc. ad quam non modò Eccleſiæ ſubje- ctæ cura& detenſio:verum etiam omnis jurisdictio& judici- um de ejusdem negotijs pertinet ita ut etiammperatorij ju- ris ſit Synodos& Goncilia indicere; Vnitta: de cvncil c⁊cſey. Kadev n vita Frid. Repugnat mordicus Bellarm. Iih. de conci. ea c diß. de cont. Fdei Criſtian. adveyſhuſu temp. hæret. lih. I. ero. c ſeq ubi poteſtatis abſolutiſſimæ Pontificiæ, adaman- tinum inillo Chriſti ad Petrum verbo collocat: paſteoxes mrx. Quod ita explicavit Iuperioribus annis Baronius in Vt ad Pau Vadven Venet. ut& paſcendiofficium vitæ& ne- cis poteſtatem habeat, lecundum quod Petro divini- tüs „ HRuknu KracHMER tus dictum Aro. Surge& macta. Paurm. ⁊. de jard Jom⸗ Imp.c.n. 14. VI. Conſtantini donationem(«) Eccleſiæ Romanæ ta- Gam, fabulis& mendacijs relinquimus: idq; ex recentiori- bus Politicis icriptoribus Pontificijs? nobiſcum defendit Toluslib. d de Rep. I⁊ no.cſeqq. a) quam omnium ætatum prudentiores ſcriptores in dubium vocarunt Al parerg lib. q c.iv. eamq; ſingulari libro Valla retutavit. Falßitatis convicta formula ifta, quæ juri Ga⸗ nonico ea de re eſt inlerta ꝙ. Conſtantinus diß ↄ. ¶ Nec enim ulli veteres auctores, qui diligentiſſimè Conſtantini Impera- ris vitam memoriæ mandarunt Euſebiu. Caſtod. T heodore- ru, mentionem ejus donationis faciunt. Romam verd Cæ⸗- gares à Conſtantino usqʒ ad Auguſtum tenuiſſe, inde Gallo- rum reges occupaſſe, omnes Ciſtorici liquidò oſtendunt, 6reg. d. Al. d. 1. ſed& Conſtantinum non Romæ, ut com- menritia donationis formula loquitur? led Nicomediæ, a- quis Chriſtianis ablutum eſſe ab Euſebio,& quidem Arria- no Epiſcopo non longẽ ante deceſſum teſtantur cum Hie- ronymo omnes ejus æv auctores. Præterea& lepram, uxfalſo inficiunt Imperatorem Magnum,& alia ficta eſle, 1dq́; Catholicos iplos fateri⸗ ſcribit Toloß. d.l.n. 2ꝙ. Camm· in ſůcceſſ. Hor. p⸗. 7IT. Nec verd ullo jure ejusmodi donationem ſ⸗ ſieri po- tuiſſe demonſtrabimus. a) quæ in 1js, quæ publici juris& Reipubl. bona ſunt⸗ feri omnino nequiud. i pluribus Zanet. ds Roman· Imperat· vyaſjuin. llußr. cont libr.rcap.. num·⸗ o. ſcq. cap. j num. Cſh. cipp. de Domin. Fran libr. caa. Hatam. de⸗ iur ſuct·reg·c. E in REsvusrca.„r cin Frant. cap. I.9. 20. Centilet. de regny.r.theor. odin. d⸗ Nepub⸗ v.w lbry.cap.⁊. Gregor. Intag lib. 4.cap. 7. de Kepulllb. cap d Pflug. in Orat de Impey. Noman. IM Legibus publicis(a) quæ ad conſervandum ſtatum pertinent, omnes Reges(5)& Principes Optimatesq; te- nentur. a) quarum neceſſitate Tex zr f de leg.(qua omnia a⸗ gere& non agere pro ſuo arbitrio princeps poterat plena poteſtate perfecteq; ſui juris, explicante his verbis. d. Dion. Caÿlz.) principem non lolvit. b) Cabot. diſß..cap. 1. Heig ↄr. quæſt.. Greg.de Nepub. y.c. ro. n. 7. qui etiam crimen majeſtatis eſſe ait, contra ll. tunda- mentales dilputare, V. Fortunata Reſpubl. in quã plus bonimores,(a) quam alibi bonæ leges(5) valent. quod de veteris Germaniæ ſta- tu prædicat Tac. de mbr. Germ. a) quibus legem ponere non opus. Ipſi enim ſibi leges lunt Marſil in Platihr.ʒ. quod pluribus Piato diſſerit: Optimè autem conttitutam civitatem,& in priſtina forma perſeverantem, non admodum ullis legibus egere exiſtimat. Idemʒ AeA malẽ conſtitutæ Reipublicæ argumentum eſſe cenlet:ſiin Cwitate multi jurisconſulti verſentur. Sunt enim indicium ægrotantis Reipubl. multi Medici& CtiAnm. lib4.iſcurſ.7. b) quæ ex malis moribus naſci dicuntur Aißot. Nhet. 7. Macrob. lihr. z. Salur.& multitudine Iua Reipublicæ no- cent, Viv. lht. q de cauſ.eoyf. Fodimus lebr. d. de Lepublic. num. 70. ubi queritur de Gallia, quæ cæteras nationes 7 legum 1 HeMLunr KIRcknk legum multitudine vincat. Quod ſingulari prudentia So⸗ lon à ſua Rep. avertere voluit qui pauciſſmas,& Lyc urgus qui pauciores leges tulit. Plut. in bol.& in Lyturg· exiguo et- iam ſuas leges complexi carmine Germanorum antiquiſſ- mi. Avent. lib.. Chron. Chr. Ghran. Sax.c.j. V. Conſuetudines& mores Regnorum, qui non funt ra- nonabiles ſa) utilla conſuetudo Poloniæ, qua Nobilibus cædẽ patrantibus, certa pecunia cadaveri impoſita redime- re pœnam licuit, etiamſi antiquiſſimi ſunt, abrogari& tolli ¶5) oportet, exemplo Regis Stephani, qui barbarum mo⸗ rem in Polonia ſuſtulit. Hruning de veb. Liv Treutldiſput..ih. 9. lit. B. a) Ratio enim naturalis anima legis dicitur. A cum vutio 7ſ de boni dam. qua ſine neq; jus ullum fanciri neqʒ con⸗ ſuetudo ulla ad id quod honeſtum̃ ac utile publicẽ habetur⸗ introduci poteſt, Imõ verd ipſo jure, conſuetudo rationabi litate/ ut loquuntur, deficiente nulla eſt? Auod non yatione v.f de leg. Novell. V4. cap. 2.& 4 hM Vn. C ib⸗ gloſin ver- lo Rationabili. b) Ilud enimã regis officio requiritur⸗ cui nihil prius eſſe debet, qum ut malas conſuetudines veluti Gangræ- nam civitatis, tollat. Patrit. de regn lib. tit. v Nec enim tan- tum periculi à contagioſis morbis, infectisqʒ peſte corpori- bus, quàm à moribus improbis& conſuetudine barbarã Plut. in Lhcurg. c) Quem ob eam cauſam ſcribit Varſevicius in orat. ſu⸗ neb. juſtitia tanta fuiſſe, ut vita prius quãàm recta ſententia diſcedere maluerit, neqʒ ullius meritorum aut conditionis rationem in judicio habuerit. 7. Diſpu- ⸗ REsrusriIc. 53 VI. Diſputare de Religione pernicioſum eſſe Reip. ſive pri- vatim ſive publiceè fiat, opinatur Bodin. I I. nu. 4lx. Moſcovi- tarum exemplo, quibus pœnã capitali illud prohibitum. Cui non retragamur, ſi de ocioſis& inanibus quæſtioni- bus ſ4) contentiones inutiles& impias contra funda- menta Religionis opinationes intelligat: lobriè autem de Religionis articulis dilputare Reip. ut de Religionis verita- te eò certior populus ¶h fiat,& in eadem conſtantior fru- ctuoſiimum, atque exemplo& mandato divino conſen- taneum. a) quarum infelix noſtri ævi curioſitas Tipſlib. ⁊. Polit. c. Eſtq; quædam ingeniorum ſcabies, ut omnes diſputare malint, quàm vivere. Fen. in epiß unde nihil aliud, quàm ut ni- mium altercando, amittatur veritas. Quod ne fiatetiam ve- reribus conſtiturionibus, contentioſæ contra probata fidei fundamenta turbulentæq; diſputationes ſeverè prohibitæ? nemo 4.cdeſum. Trinit.——— Atqui pertinaciter contendere etiam in diſputationi- bus Scholæ Socraticæ vetitum. at in ꝓhed ubi contenden- tes aſſeritur non ꝙnoœdꝙu ſed ꝙnocltu eeen Et inSophiſt vehg⸗ yec Je nMms 190 e nlos e aMo Dilpu tandum eſt placidè& ſobrie, quod in Phæd.trib. elegantiſſimis adverbijs effertur. Nee koteecl, cheeejucunde, benignè,amicè, 324 4) esx ne Plat. Melancht lib1Dial 201hy 42 2renplecg 4r1t 5 Top. Ira puer Chriſtus, ſervatot noſter/ duue 49) 9c0r6 4126 Lucæ 1. hoc fine, ut collatis rationibus, veritati utrinqʒ inveſtigatæ palma concedatur, ſecundum præceprum Platon. in Phleb. rð cnneir e vð o eleæe Ahc· Idq; potiſſimum in diiputa- rione Theologica, exterminatis omnibus rixis& contume- lioſis contentionibus, barbaroqʒ illo& vere Cyclopico mo- 4 Mz reſub- 5 v4 re lublato, de quo Pla ſpectu ad dictum Apoſtoli r. Corinth 4. Regnum Dei non eſt in contentione ſermonis&c. HEMMMR KRcRuk to in Criton. vdeis vhebs cinben habito re- duhil enimà vera diſputan- di ratione alienius: quãàm vana garrulitas/ qua præditos O rigenes Cyniphes gyptios appellare ſolebat. cap. 7. diſt.37. b) qui cum fubtilicres de religione diſputationes non ercipiat/ ijſdem non eſt turbandus,& incertior ex certio- re reddendus: neq; locutionibus iſtis, quibus rudior ſtoma- chus non eſt concoquendis, pro ſuggeſto ad plebem eſt u- tendum: altiore ſubtilitate ad ſcholas& diſputationis K cademicæ aciem remiſſa: GConſilio Wilhelmi Haſſo- rum Principis Sapientis cognominati, quod in provincial: tyuodis ſubinde declaratut. DISPUTATIO VII. DE CIVITATE BT CIVIBUS, NE C non, De Incolis& Peregrinis. Reſpondente- Nicolao à Cerdorß. Equite Fileſo. Theſis I. Ummæ poteſtatis faſtigio evoluto, lubjectionem explicemus, quæ aut civtatis,(¶a) aut commoratio- nis(b) jure cenſetur. a) Civitatem duobus modis intelligunt: materialiter aut formaliter. Materialiter latiſimo ſignifcatu univerium Reip corpus comprehendit, omneiqʒ illi unius ejuldemqʒ ci vnatis RasrusIIS4. 97 viratis dicuntur, quos una& eadem Imperij majeſtas ſubje- ctos ſibi per omnes Imperij ac regni provincias habet,tamet- ſimoribus, legibus, inſtitutis, linguis, ac infinita gentium varietate inter je differant. Ariſt. Ib polit.c.V. Bod. de RKep. ꝗb. 1. Fa ratione olim civitas Romana, quam Cicero totius ter· rarũ orbis& clariſſimi Imperij dowiciliũ dieit ad Auir. Catil. 3.quæ, ut idem jactitat, finib jolis terminabatur. Vnde Claud. Et cundi gens unaſumius, nec terminu unquam. Nomanæ ditions erit— Quo pertinet din vrbe fdeſtat. hom.cl. Noma fad mun· eip. quæ non urbemſed orbem Romanum appellat,& com- munem omnibus unam patriam, unam civitatem tribuuntin qua etiã complures gentes, quæ nonRomanis, ſed ſuis legib. & morib.fruebantur Sgon. de antiq. c Iralc prox · Gell. lib. o. c.z Aſcon. in Verr. 4. n.. Pancirol de Magiß. municip. Ant. Vacca. inApopulip ſde Iuſt.& jur. Quemadmodum hodiernum Ro- mano Germanicum imperium, unius civitatis nomine com- plectitur omnes Imperij provincias& regna, omneſq; ſtatus & populos, qui Romanam Aquilam agnoſcunt, aut etiam a- gnolſcere debent Zhan. de Kom. Imp. n. ⁊o. quos inter etiam il- læ civitates quæ liberæ Iwperiales dicuntur,eam obcauſam quòd ab omniũ aliorum regum& principum,comitũ& Ba- ronum jurisdictione ac poteſtate exemptæ, joli Imperatori Reip. nomine ſint immediatè velut alij Imperij principes ac ordines, ſubjectæ Paurm. de Juridieꝭ. Noman. Imperat. lib. ⁊. eap. ult. n. 2o. cſc. Arctiore autem ſenlu civitas coniociatus jisdem legib.& morib. cætus eſt tametſi per vicos ac urbes, her mancipia hinc inde à je ipfi diſperſiſejunctis larib. ac ſe- dibus degantꝰ quien vico zo. f. ad muncip. Cæſ. de bell. Gall mni Helvetiorum civitanin tres pagos diviſa. Arctiſſima ve- rò ſignificatione, multitudinem mænibus unis ijſdemque conclu- 6 HRMAuM KIacMzEnt concluſum notat! de V big· c il Bart in c. Ciwitade ſẽnt. x com lciihun 2 fde rebun dub· Socinus ibidem a. Nodolhhu⸗ de Reſcript. Felinu ihud quæut ſupra etiam oſtenſum, ab urbe differt, quod urbs in ædificijs in muris& externis adjunctis civitatis conſiſtat od.i. Rejecta juris Canonici differentia, quam etiam glolſa refellit i⸗ d.ccitan de ſent. quod urbes& civitates duntaxat eæ vocentur, quæ Epiicoporum ſedem intra mœnia habeanr. Salvator de præbend. in extrav.com. Tolos Iyntaglib.1V. cnerz. Sonde regItal.lib. ⁊0 Formaliter, ciritas ordinationem& jus ut hoc loco; quod cives habent, deſignat. b) Quæ aut domicilij ⁊ut hoſpirij eſt: illudincolas, hoc Peregrinos efficit Iæ.yC.de intol.yupillus 239.de V. Siu. Sed 5 peregrinos,& rerum politicarum hoſpites, qui vel cum philune lih.i.de vita cMoſ incolas ab indigenis& cwibus non multum differre arbitrantur: vel qui incolas cum peregrinis confundunt! Quantum enim hoc, quod à cive differant, cum jura:& privilegia civitatis non habeant/cives 7. C. de lnt. Incola verò à peregrino differt, quod ille larẽ& domiciliũ, cum omnibus habitationis commodis in civitate habeat, ut ſunt libertatis, urbis, fori, balnei, ſacrorum, theatrorumq; ulus Soc.!14d municip. quæ præcipua civitatis appellantur 1.23.. d.tit. qui etiam ob id vxcnS nominatur 1 239. f de V. l1.j.de hin ui weldeht. Alter vero nihil eorum⸗ qui ideo znnG. quod[olum hoſpitandi,& transeundi commoditã- rem in civitate teneat. Cum vero uterq; commoda quæ- dam ex rep. ſentiat, æquumeſtut vicim ad quædam onerã uterq;obligeturſecundum ilud vulgato notum yde N. TI. Eſtigitur ſubjectio alia ¶a) abſoluta, alia /0) modo quodam. Illa E) fubditorum verk: hæc(4) quaſ ſubdito rum a) fecun- RrsnunrIca.„ ſecundum normam& legem cujusq́; civitatis, qua o- mnes xquè obligantur imperij& civilis poteſtatis obedien- tia. Inde enim cives dictos volunt; quod in unum ccetum ſub ijſdem legibus coiverint Tul q.¶ Acad Gregor. de rep.t.cy Etũ itaq; liberæ civitates imperij tantum in urbibus ſuis au- ctoritatis& poteſtatis vulgò habere prædicentur, quantum imperator in Imperio Gail de pac yublib..c.I. geip. Gent. 4⸗ iu- rid libc⁊2 quod tamen non xxnd led xxræl⸗ accipiendum Paur. de jurid Kom. Imp. lb.æ.c.ult. Nihilominus tamen Im. perio& Imperatori æquẽè ac alij fubditi obligabantur. Hu. jus autem abſolutæ ſubjectionis ea vis, ut non ſolum rebus ſuis, ſed etiam ſeipſfo abuti ſubjectus nequeat, prohibitione facta, ne domicilium aliorſum trans ferat, I.vf. d mun. ne ſi⸗ ne venia aliorſum peregrinetur, nedum jus alienæ civitaris capiat, Fod. de Kep· ¶n.. Ita olim ſenatoribus etiam Rom. ut ſubditis interdictum ab Auguſto exire Italia ſine permiſ- ſu: Caſlib e. Quojure etiam Angliæ rex aduerſus Puces& Principes ſuæ inſulæ utitur. Bod Ih.x. d⸗ repub. tap ð Idem in Scotia eſſe docet huchan. lih. Ajß. Srot. meruq; graviſſimi ſup- plicij in Moſcovia vetitum, ne quis finib. injuſſu Domini pe- regrinationis cauſia egrediarur, nedũ patriã muter, Heiden. de bel Moſehowlib.. Bar. in hißt. Moſtow. At illud Imperij legi- bus, niſi auſu temerario fiat, non inconceſſum, ut quis patri- am patria, civitatem civitate mutet ull d⸗ Pfalburs t.6 Quin & decret. Aug Ferdinandi An. 15. Iubditis permiſlum religio- nis diviiæ gratia patriam& dominiũ relinquere ac aliorſum migrare. Peregrinationis vero opicem libertas Germapiæ non admittit, quando etiam Principes& nobiles hoc ſibi jus ſingulare ab Alanorum huc usq; temporibus acceptum ha- bent. Jurdan. Chron. de imp. c· Elec. tit. Quaye Frans. liler C⸗ Seym ut etiam foris militare,& extera ſipendia mereri que- * N ant, HRuAnk Kiacknz ant, cujus tamen libertatis abuſui quædam fibula injeca⸗ Detret. irens. Anns 1j7 Gailde pac publ. lib.i.c.A Paurm. de jw- rid Nom. Imp·¶N. c. b) Ut enim incola incolatus fui magiſtratui parere te⸗ netur! incole a9. ad mumiciy· I ſde munerib. etſi ſummæ po- reſtati, civis nomine, nihilominus pleno jure maneat obno- us lta& Peregrinus jure Commorationisreip. in qua ver- latur, aliquo modo ſubjiciturdum ſtatutis& legibus, in pe- regrinos latis parere tenetur I4. C.de Commer. multoq; magis ſi toro& commnercijs utatur. Peregrinatur hic longius ave ritatis orbita Bodinus, qui hoc eſſe verum,& proprium civis peregrino dilcrimen aſferit, lib.r. de rep n. quod alter im- perio& civili podeſtate obligetur⸗ alter principis alieni juſla poſit reſpuere. Quod ſi indifferenter axcipias falſiſſimum eſt. Si enim leges& juſſa poſſunt adverſus peregrinum dari, uti poſſunt 7ull. b. ⁊.de Orar. Hoſpes murumne aſcendito. peregrini arcana regni ne ferutentur I 4. C. de Cam. dantur certe ad obedientiam,& ſubjedionem. Legis enim virtus elt vetare, jubere, prohibere, punire 7fde leg In quoscunq; autem ea poteſtas, ij reſpuere poteſtatis julla impunẽ non poſſint /3. C. de leg c Sed& clarigationis,& repre ſſaliarum jus(quod xxeuæcpe⸗vocat luſ. novel.ʒ4. c.) inter cives ſubla- tum adverſus peregrinos conceſſum quæ ſubjectionem ex commorationis jure fundat. Tiv de Velitersi⸗ lib.v. Varde ling. jur Turneb.12. Aders..1. Bod.d.1. Recte itaq́; hoc animadver⸗- tit Paurm. de jurid om Imp.lib.i·cn a4 in Bodinianæ maje- ſtatis definitione, quòd etiam in eo anguſtiam habent,quã- do peregrinosin quos fumma reip poteſtas quoq; exerce- atur excluſerit. c) qui cum genuinæ partes civitaris ſint, omnibus legi- bus& immunitatibus, privilegijsq́; Rei pfruuntur:ita—— ut fe· Rvnntnc4. 55 vt ſexus, ætatis, ſtatus,& conditionis cujusq́ʒ ratis in hono- ribus& benefic ijs habeatur Pod 1r. Verè itaqʒ jubditus civis eſt, quem hac forma definimus, quod jure Civitatis fruatur. Plat in pol rejecta Stagiritæ definitione, quicivem participa- tione poteſtatis publicæ, decernendiqʒ& judicandi munere metitur 3 pol.c.1. Sed& Bodinum, qui Ariſtotelis definitio- nem caſtigat, ad magiſtrum relegamus; Quid vero ille? civẽ deſinit liberum hominẽ. qui ſummæ poteſtatis umperio tene- atur Qua definitione omnes judæi& incolæ in imperio im- perij cives eſſent Sed neq; hoc Ariſtotelis ſcholæ conceden- dum, quod rñhu pueros,& adoleſcentes ob imperfectamæ- tatulam, imperfectos cives eſſe vMras amhcis contendat. ꝓta- tis n. immaturitas non ſuſpendit libertatis& civitatis jura, quæ conceptos& nondum editos, nedum natos illicò exci- Piunt.? æ Vde ſen. Nativitas ſiquidem cwem, non ætas facit ad mun. Sed non naſcuntur ſolum, verum etiam fiunt ci- ves. Naſcuntur ſive utroqʒ parente cive, ſive alterutro tantũ: pro ut leges cujusqʒ civitatis feruntdꝰ Liv.l xʒ. Plut. in per Vem ita ut filius originẽ& jus parentum, non loci& domi- cilij natalis fortunam fequaturꝰs..ifad nun.I.rc.fde ſenat. quod etiam ad nepotem ex avi jure faventia civilis extendit ¶de ſenI4 de his quiſui. de quo latè den. Gid in Conſde el. Car. V. Fiunt a.vel allectione vel adoptionevel manumiſſio- nevel etiam decennalis aut brevioris, aur longioris incola- tus præicriptione /.2.7. Cde inc. ¶pup. F. advena de Iv Podd.c. d) jura n.civitatis ſuæ etiam inviti retinent,& ut maxi- mẽ alienæ civitatis capere jura velint, revocari tamen domũ jure civitatis poſſunt Bart. I ult. Cde decr ab ↄrd ꝙ comm. Dd un A cundlo vohulos Cde ſum. Trin. Quod revocandi jus in fœde- ribus& ſocietatibus civjtatum reſervari jolitum. TnlpyCor. Kal. hod de rep.n. ubi idem pluribus exemplis illuſtrat. N Niſi 16½ HERMhRnI KrRcRMRRt diſi communicatio civitatisut appellaturmutua facta ſit⸗ qualis intèr nonnullos Helvetios, quorum fœdera ita con- ceptaut qui ex focijs/ lua civitate deſerta, in ciwitatem aliam ſociorum commigrare malit, eodem momento civis& ſub- ditus fiat alterius civitatis, ſine coaptatione, rogatione„aut fingulari reſcripro. Bod. de 7ep.lib.r.n.jo. Longẽ autem illa communicatio civiratis diverſa eſt ab nonorariæ civitatis donatione/cum honoris& meriti ergò⸗ incolis& peregrinis Regibus& Principibus, Civitas datur ritulotenus, nudo honorum jure& ſuffragiorum, absqʒ o- mnn lubjectione& onere absqʒ tribu& domicilio. Quo jure donati Franciæ Reges ab Helvetijs Bod. d. donatur civitas Romana à Pontifice: Venetorũ civitas à Duce S Senatu:tum Græcorum tumRomanorũ inſtitutoTacit Incolæ autem etſi jus honoris& tribum non habeantpro ſolo tamen domici- lijjure, quaſi ſubjecti habenrur,& peregrini etũi eorũ nihil teneant/tamen tributo& vectigali/ quod plerumqʒ gravius lolvunt, quàm ſubditi ſubjectionem teſtatam taciunt:eoque magis, quod neq; teſtamẽta condere neq; liberè nundinari, liberè uxorem ducere civem poſſint. Vemoft. Sꝛepb. jbuch. lib. ⁊de jurid. cd. r⁊. niſi jpeciali privilegio& gratia talia conce- dantur, ut Hanſaticæ Germanorum ſocietati, in Anglia,& alijs Seprentrionalibus regnis privilegia tum jurisdictionis, tum omnium vectigalium& tributorum immunitatis&c. indulta vid. Chyt. lheæ. Sax. Pt inimperio conſtitutio Frid. H. jus teſtamenti condendi, hæredes inſtituendi peregrinis permiſit./ omnes. C de ſute. TII. Cives, /4) duplicis lunt perſonæ: aut publieæaut pri- vatæ: illi muneribus publicis funguntur: hi in nullo munere operãve verſantur. 2) Quibus Rsrusricz. 10r „* a) Quibus jure civitatis, quo tum vitam, tum opes⸗tum omnia quæ poſſident remp. ſibi obligarunt, hoc viciſſim de- betur, ut munera& honores reipubl. capiant. Quocirca fundamentalibus regnorum& civitatum legibus hoc inſe- ritur& in connubijs ac electionibus peregrinorum princi- pum diligentiſſimè cavetur, ne honores& magiſtratus pere- grinis commendentur. Zod. de rep.lib.& num. 742. Crudelitati namqʒ proximum eſt inquit Imperator, ſitientibus proprijs agris aliorſum rivos tuos derivare. Unde Ariſt.tyrannicum eſſe ait, peregrinos in convivia& in familiarem uſum magis, quãàm cives recipere nedum ad honorum& magiſtratuum munera admittere,lib.ʒ polc.y. Hinc enim perpetua odia, ſi- multates iræ, contentiones, ſuipiciones, feditiones& bella, inter jubditos& Principes. ꝓmyllg.de 7eb. Frant. Patritʒ. de- rep. tit. æ. Tacitus exemplo Neronis ⁊. An. exemplo Caſimi- ri Polonorum regis: Michl æc.1z. Huhert. lib. 1z. c.. exemplo Miceslai, Crom. b. 7. Alberti Suecorum Regis in carcerem conjecti Iob. Mag.lib.rr. Adde quod Manlius Romanus Sa- crilegiuin clamaverit eſſe, fi magiſtratus peregrinis commu- nicentur quibus neq; mores neqʒ inſtituta Reip.cognita,&c Livl.J. Diſſe Mach. lib..diſturz cujus argumenta tanti non ſuntut perſuadere poſſint. Incidere tamen ea tempora poſ- lunt, quibus, ut olim Florentini& Lucenſes fecerunt⸗pere- grinis magiſtratibus accerſendis opus eſt. b) quæ& officia Tulio rde off. Unde officiales ICtis di- ctiʒ qui officijs& muneribus publicis præfunt, muneris au- tem vocabulum, tum eos, qui ſine dignitate ojficia gerunti tum illos, qui cum dignitate muneri publico præſunt, com- plectiturʒ quod propriè honor appellatur.? honor. f de mun. Honor eſt adminiſtratio reip. cum dignitate. Officia autem, kidoneus eſt, detrectare civis non debet. Cic. Iih.⸗ oß qui ad id quod vdꝛ HERuAMut KIeunz id quod debet, cogi poteſt. Jui fde mun. I Tucius ar. F ad 7 munic. Plat. in yol neq; patria poteſtas hic filium retinere po- terit, qud minus patriæ/cui nausſ. generaliter Fde Vent in voſf. hſequatur honor ſde mun. Plat. in Crit re ſpectu omnipri- vati commodi poſthabito · Ariß. ⁊ Pol V. juri privato præju- dicante publico/ quod ad ju raft ad Treb. Sed ut inviti, ſi u- tiles& digni ſint, cogendi ad oficia reip.ita contra, qui am- bitus ala enituntur, repellendi.quos contra 1 Iulia f. de ambi- Nihil enim magis lordidum& abjectum reddit officium, quãm ſiper ambitum quæratur- Turpiſſima verd omnum publicorum honorum& munerum nundinatio,& Reipub. certiſſima peſtis. Ariſt.æ.Pol.c.Ir. Bod.A.d⸗ reip.n.jj. Toluſl 4.de Rep.c.j. Ut autem idoneos eligas, in primis ſpectanda virtus, prudentia,& experientia rerum: quibus ornamento& ad- jumento lunt egregio fortunæ& opes. Ariß. 4. Pol.c.u.quæ ſijuſtè partæ neqʒ fordidis artibus acquiſitæ reſpectum ſui in officijs publicis maximum merentur/ ita ut locupletes, pauperibus præferantur. 77TI. Munerum publicorum duo genera: alia cum imperio Fa) alia ſine imperio. Ila(5) magiſtratuum, hæc aut(e) acerdotij aut curationis. a) Quod ita magiſtratui conjunctum, ut dividi& divel- li magiſtratus ab imperio non poſſit. Bodin d.l vide ſup· ib. æ. diſput. ⁊. b) Sine quibus civitatem conſiſtere non poſſe Ariſ. ait 4.Polc.4. Parum enim eſt in civitate jura eſſe/ niſi ſint, qui ju- ra regere poſſiut. la. F. 1 de orig ſur. ch Ciceronis eadem diſtributio vide Bod. de rep. Iʒ. n. 7 6 Sacerdotium completitur omnia offcia quæ ad rem divi- nampertinent. Curatio, ommnia reip. munera, quæ ſine Im- perio REsURtIea. 0 perio magiſtratus geruntur. Sacerdotium autem, præter cu- ram divinarum rerum, nihil imperij politici, juã naturã& a- pud omnes gentes habuit, quod pluribus ſupra oſtenſum. I. ta enim Eccſeſia reipub. ſubjecta, ut etiam princeps templo- rum& reliquorum omnium dominus ſit. Alb. Gent Al.3.c. Vnrem.de regn ſubſid e.n.⁊o. At quæ nunc eſt Eecleſiaſtico- rum principum ſecularis poteſtas, cum Fcoleſiaſtica com- mixta; inde dependet, quòd princeps& magiſtratus ſimul ſint/& altera manu librumaltera gladium geſtent. Sed non quid Romæ fiat/ ſed quid fieri debeat videndum eſt. Aræ ſed licet ꝙde ofc præſi. AUCTARlA. 7. Us Albinagij[a) Francorum, lervitutis ſpeciem anti- quæ in ſeſe continetʒ quod juſtiſſimis cauſis ab Impe. Ger- manorum ſublatum.(6) a) quod ita Gallico fermone vocatur, q jus alibi nato- rum, quo, ſi quid à Peregrino earum rerum, quæ extra pa- triam partæ& acquiſitæ ſunt, alicui fuerit legatum, illud fi- at caducum& in fiſcum redigatur. Bod de yep n.V. Quoju- re non modò univerſa Gallia, ſed etiam Italia ac Sicilia cum Aſiaticis& Atricanis utuntur, Bod. 4. b) authent. Frider omnes peregrini commun de ſurceſf. cui tamen plurimorum locorum ſtatuta contraria. 1J. Jus Applicationis quod apud veteres Romanos exiſtit cum jure Albinagij non eſt Bodini exemplo confunden- dum, ſunt enim longẽ inter ſeſe diverſa: illud enim cauſam — exulibus clientelæ ¶a hoc niſi peregrinitatis nullam bet. a) In- 104 HeMAnu KiachnzR1 a) In quam aliunde exules, quibus Romæ exulare con- ceſlum erat;à Romanis hoc more, à majoribus accepto ſuici- piebantur, ut hæreditaria bona quæ Romæ relinquerent de- functi, patrono veluti parenti proclientelæ fide cede rent. Frat itaqʒ clientela quaſi contractus hujus juris, quod Ap- plicationis appellabant. T ull. lib. r. de vrat. e· Bpiſt. ad Quint. Prat. ita dutum quod exules ſeſe ad aliquem quaſi patro- num applicarent. In albinagio verò peregrinorum nulla cli- enrela, nulllum patrocinium, ſingulare: nulla applicatio. Non itaqʒ conterre ijſdem ratiombus& cauſis poſſuut, quas diverſiſſimas habent. Lycurgeus adverſus peregrinos rigor,[a) qui Reip. fi- nibus omnes impremiſcue arcet ampũficundæ Reip. mini- mẽ omnium conducit. Nec tam moribus indigenarumcor- rumpendis, quàm potius emolliendis /5)& émendandis, peregrinorum commercia& conſuetudo infervit. a) Quo omnes omninò peregrini etiam à littoribus & portubus nedum Amcœnibus& civitatibus arceban- turʒ Plut. Lycurg. vrar. voſt. de peregrinat. quod non ſolum di- vino ac juri gentium adverſum& naturali huwanitati con- trarium, qua omnes homines alter alteri devincti umus. Ex. 22. Lev. 19. Deut. 10. 24.20. 27. Zach.7. quando cunctihu- jus orbis ac xvi hoſpites& peregrini appellemur: Gen. 1 47. rChron. 49. 2.Corinth.. Philg. I. Petr. 2. Heb. rr. Verüm etiam Reip. amplificarioni detrimentoſum ci. pro Balb. qui pluri- mum ad imperij augmentum profuiſſe af̃rinat quod non modò peregrinis fed etiam hoſtibus civitas fuerit aperta. Ira enim luco Romuli Romæ prima inntia creverunt Plut. „ Rom. deinde Sabinorum hoſtium in eadem moœnia ſuſce- ptione Plu. in Num · Eadem ratione àm plificatæ à Theſco A- thenæ; Rrsyunricz. 1 thenæ, Plut. in Theſ Pt cujus hodie admiramur magnitudi- nem in Anglia Londinum, peregrinis dato à Richardo Re. ge poſt decennale domicilium, jure civitatis, ea via caput mnter ſidera extulit. Polhd Virg in hß. irh. Quod tamen pro ratione cujusqʒ civitatis ac loci conſiderate ac circumſi pectè fieri oportet. b) Ita Germanorum mores. inſtituta, omnisq; anti- quæ aipertratis ratio, quam tempore Cornelij tenuerunt. Tac de morib. Cerm. cum nondum exterorum commercijs& conſuetudine uterentur, paulatim vicinarum gentium ex- emplis ceſſit. Et viciſſim Germanorum peregrinationibus& cohabitationibus aliæ etiam gentes ad civiliorem vitam re- vocatæ, quod etiam proverbium docet, quod mare omnes artes attuliſſe prædicat. Sic& cyom Polun. hſli. Polo. niam ſuam cultiorem Germanorum ingreſſu factam inge- nue fatetur. 7V Venetorum prudentia, qui ſummam belli peregrino committunt, Conrʒ de rey. Ven. pro ſtatu reipub. ratioribus maximis ſa) nititur. 2 quas inter 1 hæc quod cum Ariſtocraticus ordo, ſine ambitione& æmulatione nunquam inveniatur, bellico im- perio adminiſtrando periculoſiſſimum ſit, ex paribus unum reliquis in hac re præicere, ⁊. Quòd inturiſimum ſit civi committere illud, quo civitatis cardinem movere& aleam cum julio Cæſare jacere poſſit&c. z. Quòd facilids, ſi quid peregrinus contra fidem commiſerit, vindicare in peregri- no quàm in cive potentiore poſſit. F. Contra peregrinorum onera& incommoda ſtudioſi pe- regrinantes priviſegio imperarorio ſa) Auth. Habita muni- ti junt. 2) quod 106 HEMnut KiIackER ) Quod non modò in Imperio: Verum etiam in omniĩ- bus regnis quæ non barbara ſunt, confirmatum Nebuf in proæm· conſt. gloß.ʒ. n.VV. qui idem de regno Galliæ aſſeverar, ur, etſi peregrinorum bona filcus occupet, Scholaſticorum tamen facultates immunitati ſuæ reliuquantur Godeß in Not. add. Autb. omnes plsrib. Horat. Lut. de priv. Shol. polonorum lex /4) de peregrino principe legendoz polonorum Reip. accommodatiſsima, eadem Germaniæ, foret inconvenientiſſima. 2) quam mortuo Sigiſmundo Auguſto fancitam eſſe teſtatur. Bod de Kep v. n. 7a0. Oum inter optimates graviiſi- ma contentione orta quiiq; ad ie ſpem regni traheret. V. 4 Mercaturæ ſa) peregrinorum privilegijs& ſtudijs à Re⸗ buſp. invitandæ. a) quæ rebus neceſſarijs cum non omnis ferat omnia rellus, imchendis,& ſuperfluis exportandis inventa· Cit. of. rob eamq; cauſam Reip. utiliſſima. Hinc primum ſocietas Hanſatica ab exteris regibus magniprivilegijs Simmunita⸗ tibus vectigalium invitata: Londinum ⁊ Rege Henr.z. Pohd yerg biß. ib. 16. Brugas Icomitibus Flandriæ: Bergam à Norvegico Neogardiam à Ruſſis Chyt. lib 23. Sax. — vispv. 1 DISPLITATIO VIII. bB MaGIsTRarTIRus. Reßondunte- Matihia Quæet 4 Fclraedt. Theſis I. Agiſtratus ſa) quià ſumma poteſtate con- ceſſum(5) imperium ſe) obtinet, pro cu- jusc; Reip ſtatu, gradibus ſuis diſtinguitur, ut alius wajor, alius minor ſit,(4) Mzjor 26 qui nulli præterquam ſummæ poteſtati ſub- eſt Minor, qui ſuperioris magiſtratus imperio teneturalijs- qʒ leſe inferioribus vel Magittratibus vel Privatis imperat. a) Quem Bodin. à nemine ICtorum.rectè definitum eſ. ſe ait/ de Kep. ibz nzco rejiciens Ariſt qui per partes eundem definivit lb 4. hole1 quod philoſopho alibi etiain famjliare 2phyſe r.de Auim.e ⁊ed neq;ʒ Bodiniana ad artis amuſim eſt quæ inter imperia ſummæ poteſtatis& magiſtratus non diſtinguit lib.z.de Nep.c.. Dicti amagiſtratus, quòd ſint magi- ſtri, quibus, ut Paulus inquit, præcipua rerũ cura incumpit, & qui magis quãàm cæteri diligentiam& ſollicitudinẽ rebus, quib præſunt, debent /7. D. d⸗ V. hn Unde Feſto wagiſtra- re idem quod gubernare, moderari, inperare Calag. de V ad quib præcip. de vV.r. ne⸗ aexr esi I mperare propriũ eſt magiſtratuũ. Aruſ. lb. 4 polt. Inde neq; lenatores, neq; judices dati, neq; legatialijqʒetſi maximos honores(honor a. eſt adminiſtratio Reip cum dignitate! ꝰonor D ꝓ vnner.) 2 admini- 103 HMAnRI KIRcRnkar adminiſtrent, ubi apud Venetos Cancellarius, ut Procura- tores D. Marci, cum poteſtate& imperio deſtituantur? ma- giſtratus nomine& jure fruuntur Sig.13.de jurd arg.l o. D. de jurid. Bod 3. de rep ·. b) Eſt enim magiſtratus ſummæ poteſtatis vicarius, à quo veluti ex fonte& capite omne imperium manat. StepbA rde jurud.c.. Cui omnes magiſtratus fidei& obedientiæ juramento obſtringuntur. ¶Auth. jus jud. Conceſſio autem iſta non eſt unitormis, ſed pro moribus& inſtitutis cujusqʒ reip. varia. Alia enim ut in Romana civitate concedeban- tur ſpeciali lege, aut Senatusconſultovel conſtitutione prin cipumalia jure magiſtratus competebant, Ir fde off ejus, ta in imperio Germanico hodie jure fundi& territorij lege ſucceſſoria conceſſi, Ducibus, Comitibus, Palatinis Provin- cialibus, Limitaneis, Baronibus,&c. Imperium ſive jurisdi- ctio omnimoda competit Ioachlib.1. de jurid.ca. 4. And Knich. de ſubl Reg verræ.. Qua verò ratione Imperium Magiſtrati- bus conceſſum ſit inter Lotharium& Aꝛonem graviſimã controverſia diſceptatum fuit. Ile enim Imperium lolius poteſtatis ſummæ eſſe& legis tantùm actione Magiſtratui conceſſum: hic Magiſtratuum proprium factum eſſe conten- debant. Lotharij lertentia, quam Imp. Henric.V. probavit, veterem reip.formam, quæ tamen uniformis in eo non ſem- per tuit/ hod lih. de rep. relpexit: Azonis verò ſententia ho- diernam feudorum rationem ſecuta eſt, cui ICti tuffragati, ¶Altiat. ⁊lib parad⸗ Muſcor.trad. de jurid. Zaſeod. Nam& o- lim quæ jure magiſtrat⸗ competebant, competebant proprio jure Magiſtratum gerenti. Puup. in ubric. ſ de offejus od. d.⸗ Multò magis verò quæ jure territorij hereditarij perpetui, conceduntur, jure proprio obtinentur Andr. Knich. deſubi. e Neg. ter. c.I.n0. c) Quod „ RESrusIIc4. 109 c) Quod aut merum aut mixtum dicitur: Illudjus gla- dij omnemqʒ ſeveriorem animadvertendi poteſtatem conti- net afde iurd hoc caulæ civilis cognitionem, cum execu- tione conjunctam, complectitur!ꝰ Imperium Dde jurid.⁊ J. dies. qui ord. in pſpyẽn. Et ſpeciatim jurisdictio appellatur, quæ apud Rom jure Magiſtratus competebat dl. Merum autem Imperium in populari Quiritum ſtatu penes popu- lum erat, ſine cujus arbitrio Magiſtratuum nemo gladium exercere poterat. Vocandi autem& prehendendi non mo- do privatos cives viritim, ſed etiam minores Magiſtratus mulctis& carceribus coẽrcendi jus habebant conſuſes, præ- tores&c. Quemadmodum ſub principatu, Præſides, Pro- conſules, Prætecti atq; omnes omnino provinciarum Recto- res Quod autem præfectus prætorio merum imperium ple- niſſime habebat, iliud non quidem jureMagiſtratus ſed juſſu & mandato principis habebat. Steph an.lib.r. de jurid d. Bod. de rep. n.⁊V.. dh Quos Meſſala apud Gel lib.izcrz. ab aulpicijs majo- ribus& minoribus diſtinctos aſſerit. In Romanis enim ma⸗ giſtratibus auſpicium& judicium requirebantur Txlʒ ded Nos verò majores à majore poteſtate appellamus, quam ſe- cundum majeſtatem obtinent, Pleraq; enim majoribus ma- giſtratibus tribuuntur, quæ minoribus non licent Bod. de rep. qum. 7ju. In imperio poſt jummam poteſtatem ſint Duces, qui tempore Caroli Magni dicebantur, quibus duodecim comites ſubeſſent Anm. lb 4. Vrſperg. in Pig. Pyrh. Adlib. r J Hottom. de verb eud. verb. Ducer) funt Landgravij Burg- gravijMargravij&c. quorum nomen antiquitus non patri- monijÿut nunc, verùm dignitatis& officij erat in regundis provincijs&territorijs precariòablmperatore conceſſse. ãq; poteſtatem officij ipſa nomina denotant. Germanicum enim O 3 voca- nd HERMRMu Kicunkt vocabulum Graff poteſtatem deſignat mutilatum mutatio⸗- ne unius literæ Crafft/ rejectis illorum notationibus,qui vel Acanitie Germanick Graw vel à foſſis, Graben/ Heig. quæht. 2 p.1 n. 4.0 ſe. vel, quod multò ineptius, ab hybrida com- poſitione Anglici verbi Grith/ quod pacem ſignificat& la- tini væ ratione hac;quod jure pacem tacere debeat, qui pa- triæ interant væ. Koger· de Hoveden. Ann. Angl. y poſt. in Heny. And Knich. de /ohl eh Neg rerrc·4 numn· Gravij enim dicti qudd poteſtatem& jus fuperioritatis Die Landtsobrigkeit/ in provincijs feudijure conceſſis obtinerent. Illa enim no- mina poteſtatis& magiltratus lunt. Principis verò appella- tio ſtatus dignitatem& celſitudinẽ complectitur, quæ à Ca- rolo Magno⸗majoribus poteſtatibus eorum⸗ quos in partem ſollicitudinis ſuæ aſſumpſit, honoris ergò addita ut eo illu- ſrius imperium eſſet, qud majoris& illuſtrioris dignitatis gubernatores haberet. Tanto enim quis major& illuſtrior, qud majoribus& illuſtrioribus præeſt J. no⸗ igitur Novÿ Af⸗ ie. rit. Qui qcatur Dux And Knich. de Vbl c · Neg. err. cap · 1. n.2. Sed quid hic ichiawell. lit. diſurſ c.jo Piligentem ille monet cautionem adhibendam, ne magiſtratus nimia orentia armetur. Et Ariſt libj polit·cap·ri Communem ait cuſtodiam principatum eſſe,„ bua mic dhe tbyne unus magnus fiat. Inde enim pericula capitalia Rebuſp. ſolere exiſtere, exempla Piſiſtrati Athen.I. Cæſaris Sejani:Pipini Capeti aliorumq́; oſtendunt. Pauſ in Ant. Liv. 3. Tac.4. An. Caſ in T b. 4im. de reb. Gall. Qua ratione moti reges Galliæ agiſtratum munera qu principibus conveniunt ſumma magiſtratum ra 5 diocri conditione& nobilitate commendare hominibus me joliti, ut& facilius eoſdem cohihere& ex huwili locoeve- os ad fjummam digniratẽ reverentiores ſui habere poſſent. Sleis. in deſtript. Gal Quin& polonorum legibus cautum ne ſum- ResünILISx. m ne ſummæ prætecturæ regali ac illuſtti fanguine ortis, con- ferantur Crom lib. ⁊. Pol Et in imperio Turcico Viri& Beg- lerbegi hoc eſt duces ducum& Principes Principum, magi- ſtratus maxmi, quib. reliqui omnes, qui cõmiſſa ſibi in pro- vincijs imperia adminiſtrant, ſunt ſubjecti, eadẽ ratione con- ſtituuntur Sranæ. in Otnom. c. 1v. Sed contra iſta pericula re- medium iuppeditatꝰ un. fede ofepræf præt. ut ad magnitudinẽ fummorum officiorum adhibeantur ij quorum fingularis induſtria fides& gravitas explorata habeatut. 1. Officia autem magiſtratuum tribus generibus continen- turquorum unum eorum quæ à magiſtratib. tum majeſtati () tum ſuperioribus /4 magiſtratibus debentur, quæ in o- bedientia& oblequio conſiſtunt. Alterum eorum, quæ ob- lervantiam erga æquales, ſc) tertium eorum, quæ poteſta- tem(4)& officium erga privatos continent. 2) Hæc enim magiſtratuum prima poſt Deum officia re- quiruntursod.libq dehep.c. 4. Sed quouiqʒ obedientiæ gyrus? quatenus juris divinæ& naturalis tramites non violantur e. non licet æ.diſt. ro. Iun. Byut. de jur. magiſt in Jubd. quæſt.l qua- tenus reſeripta& mandata juri& utilitati publicæ non ſint contrariaꝰ omnes o. C. Si contra ju vel util Quod non eð trahendum, quaſi nequeat juri derogare veteri majeſtas, ſedaut ſi contra imperij leges quibus ſervandis princeps ju- ratus ſit, quippiam mandaverit, mãndatum ſuſcipere& ex- equi magiſtratus non teneatur Iun. Brut. de jur. magiß. d.c. Diſſentit hod.n. y. cujus argumentum admodum ficulneũ: Si„inquit, contra jusjurandum contraq́; principis officia quid unperet princeps non ideò magiſtratus imnperata re- cuſabit. Quia non eſt in officio magiſtratus poſitũ, dijudicare id quod princeps in legibus humanis ſanciat, juſtũ ſit nec ne. Imò Hulun KrRcMRRn1 Imo verd hoc maximè eorum magiſtratuum eſt, qui ut ami- ci& parentcs, ut membra,& partes principis, ideò conſtitu- untur, ut beatitudinem imperij& gloriam majeſtatis, conſi- lijs, monitis, judicijs, omniq; ope provehant,!6. Cdel. eoq́; magis ſi ad regni ſtatum tuendum publicis regni magiſtra tibus fungantur. Srepb. Iun. de jur. mag. Juæſt.&. Crↄm.lib.⁊. Polo. ged& aliud eſt de voluntate principis non judicare, aliud rem iniquam adminiſtrandam ſuſcipere. Malit potius Ma- iſtratus non ſolum officio⸗ſed etiam patria fortunls& opi- busvita deniq;ipla ſpoliari quàm contrã divinas leges natu- ræq; decreta mandata exequi. Sed neq; legis nedʒ mandati iniquitatempubliciq; incommodiprivata opinione trutina- re oportet, multò minus vanas ſuperſtitionum nebulas re- ligioni prætẽxerẽ. ged& hoc nonnunquam cogiran- dum quod Caſlius ſentiens apud Tacit. Mnno 14. Habet inquit, aliquid ex iniquo omne magnum exemplum, quod contra ſingulos utilitate publica rependitur. Qiud verd ſi qubites? Gptima cautio ſapienrum eſt, qui vetant:id facere, uod dubites juſtum ſi nec ne Bod. n. 299. byquos etiam ſubalternos& intermedios vulgò dicunt: Iun.de jur magiſt· quct. Majores autem magiſtratus mino- rum poteſtatem frenare& retinere queunt. f juditium F de⸗ jud. Tull. ad Att. libr. z. Majus imperiumà minore rogari jus non eſt. Vide Cell d1.& minoribus ad majores magiſtratus provocationi ocus eſt Bod. dl. c) Par enim in parem mperium non habet, vulg reg In re tamen communi pro hibentis conditio potior habeturꝰ in „communi ff de R.l. receptum ramen eſt, ur par majorve po- reſtas judicium accipit, ſi ſe alterius imperio& jurisdictio- nilubmiſerit, l. eſt receptum Vde jurid ÿ quis C. depa. Vod. d. nter Principes Imperij Auſtregæ luntuti vocantur/ſecun- dum REsyunrica. 11 dum quaruw tenorem mutuò conveniuntur. ord L.. Iitæ. Cailv.ohſlr. d) quæ ex legibus& moribus ac inſtitutis cujusq́; reip. æſtimanda. In Rom. Rep. magiſtratus nullam legem deroga- re nullam abrogare poterat? penul. V ae juſte jur. Edicta tamẽ, quæ annua erant, civibus prætor proponebat. Alia ra- tio imperij in principibus, comitibus& liberis civitatibus eſt qui tantum poſſe in territorijs ſuis dicuntur, quantum imperator in toto lmperio Steph. Ir.cz. de vner. Teh grad. Knich. de ſublim. ꝙ vcg Ierr. c.t. n.0. cꝙ Seip. Gent. dojuriid ib. ca. 24. C· Dd commumniter. Quod tamen ut upra etiam oſtenſum, ex recentioribus ſcriptoribus, uſu& experientia confirmatiſſi- mus auctor Paurm captiosẽ dici contendit his verbis: Ca ptio eſt, inquit, ex parte ad infinitum qua id, quod aliquatenus vel ſecundum quid, vel quodammodo recte dicitur, quaſi nM omninò& in totum prenunciatum accipitur, de jurid. Kom Implib. ⁊. cap. ult. cujus judicium approbamus. An vero communia jura in ſuis provincijs tollere? Ita volunt: Cxſt con. 4. Fchrad part.0ſec. n. 2h. urctiam magis Iubditi teneattur obedire ſuo Principi, quãm imperatori pet. d⸗ Greg. de ſucceſf Nud Juæſt z. An etiam publica utilitate flagitante rem altẽri auterre? Ita ajunt Schrad.æ. Part vſort. M. Andr. Knih.de Vuhl. d.loc. 3. Adminiſtrationes autem magiſtratuum ½) perpe- tuas cuilibet ſtarui conſuitiores eſſe ſtutuimus. quam 7⁴) annuas. a) Plato in Rep. Morus in Voh. Patrit. de reg. lib. z. Ariſto- teli verd ᷣꝛ nn Moejen/ ehe non cſt determinatu facile: Polit. a·c.rʒ. Diſentit yain. qui perpetuum magiſtratum mo 8 narchijs, annuum verò populari& Ariſtocretico imperio P expedire 14 HERukRMMt KrRcknkRt expedire autumat? Sedidem pauld poſt ſententiam ſuam tempe rat: v4j. ged& Michov. lib. 7. Chron.c. 4reprehendit ob id Polonos, quòdd magiſtratus perpetuos conſtituant. b) Quarum caulas has in primis aſſerunt: ne diutina poteltas inlolentiam pariatCaſod. ne pr vatã commoda pu- blico præferamur Michdl ut multis ad Remp: aditus pate- ſcat ne propter longiorem Reip. occupationem rei tamilia- ris jactura flat. anolt. de Rep· Vnet. Sedtanti ponderis omnes itæ, incommoditates non funt ut perpetui magiſtratus commodis prævalere queant. n f kpinianum fortiter magis quim fapienter feciſſe jeribit Bod. Iih.z. de Nep. n. 294. quòd vntam maluerit amittere quàm Caracallæ ſa mandato obſequt parricidijq; defen ſionem ſuſcipere. /60) Sed nos& fortiſſimè& prudentiſimè feciſle verticem juris Gonlultorum aſſeveramus. w a) in quo inſigniter erravit Caſtrenſis in ſn. C. de inſit.e Vuhſit. n 4 cum Papinianũ tempore Auguſti doruiſſe& An- tonij triumviri juſſu percuſſum eſſe jcribatʒrattnßtrade hiſt. Vud. Tilem diſcurſ Phlolog. Cde hißor deie&. b) Vide in utramqʒ partem orãt? noſtras de eadem quæſi: ge contra Bodini ſententiam Oyat: Heig. II. eduorum lex,(4) quam Tullius nobis reliquit. y comnment. de duob. conſanguineis in focietatem magiſtra- tus non admittendis probabili nititur ratione rebuiq; pu- blicis attendenda eſt. a) quæ etiam in plurimis civitatib. Germaniæ& olim ia Gæiia oblervata ad colludij ſuſpitiones aliaſque corrupte- h& metum invadendæ reip. avertenduin. Tvleſde dcprgecl⸗ An. Duo- Rasvunttez. 15 Duobus, fa) nedum pluribus magiſtratibus unum per- fungi: Reip. inconſultum. Seip. Ammir. Ab.1j djſcurſ. Nicol. lb. J. diſcnh Ln.t. 24. a) Nec n.facile credendum eſt etiam duab. neceſſarijs re- bus unum ſufficereꝰ. Nemo I4. Cde adſeß præſertim ſi ejuſmo- di ofñcia iunt, ut alterum alteri impedimento eſſe queat. IV. uue velci&e arcana Reip. eſt neq; quicquam ad tuen- dum optumatum& populi imperium validius, quàm digni- tatis& poteſtatis rationes ita jejungere, ut quoplus,() uni honoris& dignitatis eidem minus imperij conferatur. 2) Ba ratione procuratores D. Marci& Cancellarius in Rep. Veneta honorib.& dignitatib. cumulati maximis, o mni imperio& jurisdictione vacant. Quodut etiamnum in Legatorum honore& faſtigio qui priucipum ſuorum radijs coruſcant, ſine omni jurisdictione: ta olim Epiſcopi& Præ- lati, principum quidem dignitatem, qua à Ludovico pio condecorati, Felml. d.lib.I. Kem. d.A. ſed nullam jurisdictio- nem habebant lllis enim ob eam cauſam acjuncti erant Co· mites, ut jurisdictione pertungerentur Kben. de Antiq. Germ. lib.ut Anſtgiſlib.⁊c0 more Roman. gentilium Poatif um, qui honorem max mum abſqʒ Imperio habuerunt Bod. Ab. 4. um. 2. V. Magiſtratui, more periti naucleri, ſa) obliquandi ſæpẽ numero ſinus funt, hoc eſt, perſona ſæpius eſt convcrtenda, mutanduiqʒ geſtus, notus, oratio, vuſtus&c. modò clavum rectãà teneat. a) quem elegantiſſimè expreſſit Maro lib.5. En. in Pali- nuro, ad quem hæc Aeneæ verba. F Fleſe „ u6 HeMAnn KIeRnR Flece viam velis cp. Nec enim obliquare ñnus aberrare ſed circumire eſt Liyſ I5.4 Pol e1z. de qua re politicum præceptum 7 ul ad Lent. e- yiſↄ portum ſirectã tenere nequeasid ipſum mutataxeliß- catione aſſequi ſtudeas. 2 Munerum ſa) acceptione nihil indignius Magiſtratu. Unde quondam in mandaris Rom. ne donum vel munus ac- cipiat /s f̃de of procon Quod Saxon. onſt. juramento pro- vincialiumjudicum inſertum. a) in quibus veritatis prævaricktio Cq⸗ rede 1I&quæ judiciũ oculos excæcant Deut.rʒ. quæ utait ſapiens Prov.1. impius de ſinu accipitut pervertat ſemitas judicij. Leges Romanæ præſidibus concedebant eſculentorum Sepotulen- rorum, quæ intra dies proximas conſumi poterant acceptã tionem: led neqʒ illa magiſtratui& judici amplectenda eſſe cenſet graviſſimè Tvlvſ. i. Vcup& num. 1· Cm& in minimis turyis ſit affectio imò longe rurpior& ſordidior cupiditas quãm in majoribus chryſ. in 1. epiſ. ad Timoth. Homil. 3. Tiraq. A. connub. 7. num. 1. S. — DIsPUTATIO 1X. DE SENATu RT coksILIAR1]s principum. Neß̃undente Eſaia Luttitæ Sileſi. Theſis I. 5 3 Ucuſq; de muneribus, quæ imperium ha- bent⸗luperſunt illa, quæ ſine imperio exi- 2 ſtunt, quorum alia ad rem(a) divinam: alia In illis verlantur omnes, qui tum Eccleſiæ, tum quæ ejus ſeminaria funt⸗ſcholis( in- ſerviunt. In his conſtituti qui curam, operam:miniſteriumq; reip.ſine jurisdictione præſtant. a) Supra diß. 7. 1h.le. Reclamitant hic magno àgmine Eccleſiaſticæ jurisdictionis patroni, ar nos nullibi gentium eam olim fuiſſe cognitam, neqʒ vi divini mandati conſiſtere poſſe ſupra did. ohrinuimu. Vide WMach. de iuriid Iib. 4. cap· ⁊. ded neq; hodie, Pontificis, Cardiualium, Epiſcoporum, Abbatum, Prælatorum&c. imperia& jurisdictiones fecu- lares ex munere Ecclẽſiaſtico; verim à territorij conceſſi ju- re dependent. Ac eruditè& graviter de pontificis poreſtate Pauym.Iib.æ.de Iurid. Kom. Imp. c3.num.ʒ1. c ſeq. diſſerit,non Pz en ſpon- ad civilem(b) adminiſtrationem pertinent: ug HenMvn KIcRRzR ex ſpontanea ac libera Chriitianorum ſubjectione, led con- tra naturam ex callido& doloſo quodam cormnmento, ficta- ud ordinatione, quæ ad lolius P. P. commodum& li- bidinem comparata eſt, herilem& tyrannicam eſſe domina- tionem&c. Nihil autem diſciplina eccleſiaſtica, quam pontifices& Epiſcopi ſub gentilibus etiam imperatoribus exercuerunt cum imperio civili commune habet. Sreph. lh. .2.de Iuridi. b) Cujus& conſtitutio& ordinatio& conſervatio quæ Reip quoad alterum ejus vinculum/ religionem⸗ lartam te- ctamq́; conlervat oppiddò neceſſaria, ad ma giſtratum politi cum pertinet. rotit. C.de Epiſ. ꝙ Cłkr. Novl.I1Aeyrixul. Arch. Althpolit.c.⁊ʒ. c) quas honoribus& præmijs optimẽ qu æq; inſtitutæ Reip. complexæ⸗ indultis nullibi non certis iminunitatibus & privilegijs ne Mulæ hbertatis datrices in lervitutem compellerentur/ quod plusquam Schyticam crudelitatem eſſe teftatur Socrat. Srephan. 1 2. c4p. 7. de luridiꝰ. Sbolaſt. ge ne ⁊viliſimis hominibus, quod grauiter ferendum in- juriæ liberalibus ingenijs interrentur. Fyider. J. Imperat. Auth. Habita C. ne fl. ꝓr⸗ put. Inde verd Acadewijs ab imperatorib.& retzibus conceſſa plurima& varia prwile- ia, ut etiam earum Rectores mintum habere imperium er d. Auth aſſerantur. Pac. ind. Aath. Treutl. hnt. 1. t. G. Bodim. de Repub· 3 nnm. 353. 1dq; tam veteris inliruri, vt cum Sophocles prætor incidere prwilegiorum& juris- dictionis nervos in Arhenienſi gymnaſio conarẽtur„Theo⸗ phraſtus urbe exceſſerit, vacun Ichola relicts talenris ob id quinque uldtatus præte⸗& priwlegia reſiituta. Sreph. Forum KREsrus1Ica. N3 II. Forum, qui curam& operam reip ſine imperio(a) im- pendunt, principes ¶ junt ſe) Senatores& Conſiliar:jqui tantò omnibus alijs operam reip navantibus ¶d) præſtanti- ores quantò pluris eft mens(e)& anima, quam corporis maſla, quos ad id conſtitui oportet, ut ijs(ſ) qui reip:Sum⸗ mam habeant,(g) conſilium impertiri poſſimt. a) Quod non eſſe tribuendum ſenatui cum Bodino ſta- tuimus neq; unquam in rep. bene conſtituta tributum. Bod. lib.de rep. n.254. b) nullum enim majus boni imperij inſtrumentum, quàm bonus conſiliarius Plin. in Paneg 1) Ponelech a helone/ Eg. Conſilium dare res eſt divinitati proxima. Ariſt. Rbet ad A lex. nec quicquam in vita conſilio prius Fab. inß.d. Et ſenatus præcipua potiſſimaqʒ poſt principem Reip pars. Bod. Iib. ʒ. de Kep.c.1.& in eo beatitudo irperij conſiſtit? humanum. C de L. A. dubium C. de repud. c) quos ipla denominatio tum ætate tum prudentia re- rumqʒ experientia, tum authoritate graves depoſcit. ſecun- dum 20. ⁊. Pod d.I. Lipſelib.z. Pol c. 4. Toloſlib. ⁊ 4. de Rep.c.. Hüc Getronis conſilium de fenibus eligendis Exod. 2. Huc ipſi- us Dei mandatũ. Num.c.rx· Nec erga juvenes iniquus Solon, qui eos ſenatu pellit, 4& de horbin ynhas kee etiamſi quid lalis habere videantur Plut. in Sol. Licurgi inſtituto ſervato, quie feniorib. Senatum,græcis ob id yvrlaconſcripſerar. Nec Romanià Romuli iui conſilio digreſſi, qui feniores po- puli in curiam ſuæ Reip. electos patres nuncupavit LixI. Hx- licaræ. Veterum enim verbum illud ipfum jubet. Conſilis fenum, haſtæ juvenum Plutar. jed nimis in annos abit Pla- to, qui ante quinquageſimum annum non admittit fenato- rem: Romani aperiendi jenatus benigniores: de Plinius vze HenMAnvI KIRSnnEnt plinius ad Trvi. Cautum eſt Domine, inquit, ne quis capiat agſtratum neve ſit in ſenatu minor annorum triginta. Mdi ſiquidem ætas conſilijs opportuniſſima, quæ ã trigeſi- mo ad ſexageſimum ſeie annum extendit: Ac hanc æta- tem in Coniliario Kagitant ceriol. de Cuntil. Hippol. d⸗ conil. pyint. d) qui ob id Oculi& aures regnantium dicti. Ienopb. ped. Et Tullius Senatus Mentem, kationem, Intelligen- tiam reip. nominat. Vod. 4l Præſtantia autem ſenatoria in fi- de juſtitia& inregritate potiſſimum conũiſtit. e) Imò verò non magis mens& ratio in corpore humano neceſſaria, quàm Conſilium in civitate& Principe Niyp. A Titubat hic Bodinus, qui coaſiſtere Remp: ſine lenatu ali- uo modo poſſe arbitratur, ſi ea ſit folertia Principis/ ut ſe- pſo meliorem prudentioremq; quem conſ ulere poſſit ha- beat neminem. Sed ò certiſſimam& imperij&e imperantis eſtem! Ubi verd hominum ille Arlas, qui ſine Hercule hanc fuſtinere columnam queatè Lixſ. lið yolit. eap. ⁊. Ne- mo omnium, qui omnia unus audeat, unus videat: Ne⸗ voph pæd. 5 peſſum iére omnes, qui erſi Solones ſibi viſi, ſua ſolius prudentiæ oculo uſi. Neque verum illud de Ca- rolo V. Imp quod Bodd. ſparſit, cui, ut omittam conſiliari- os, triginta octo Cancellarij in Auguſt. Comitijs præſto fu- ereLur in Col imitatione Alexandri Severi Imperar: qui nul- lutn decretum ſine viginti] Conlultis ac plerilq; ſenatorib. feciſſe legitur Tap· in V 1) in quolibet ſtatu. Magna ſiquidem negotia magnis adjutoribus egent. yeli lib Lipſd g) Prudentis enitm hoc proprium maximẽ munus arbi- tramur, rectè conſulere. Ariß. 6. Erh. Nicom.e.7. Nimis autem acutos& ſubtiles Lipſius hic reãte rejicit. Sed nec omitten- RaspusIIc. Iat omittendum, quod& Philoſophi monent; Mon debere principem un tantum conſiliario omnia ſua committere. Cam. medit. c yo. Maſlib.. Ann. Franc. Rarò enim felicem ex- itum nanciſci ſoletʒ& qui unum amat videtur cæteros o. diſſe. Hiyp. in hrinc. c9. Nec hoc prætereundum, conſilij ex- peditiſſimi eſſe in maj. Rebuſp. ut plura conſilia officio„ne- gotijs& miniſtris differentia conſtituantur, exemplo Hiſpa- norum ubi ſeptem conſiliatotidem curijs Iejuncta habẽn- tur. I. Quæſtoriuma. Militare,z. Annonarium 4 jurispru- dentum, j. Criminale, s. Cenſorium, 7. ſummum. Venetis verò quatuor conſilia, præter ſanatum,& cætum optimatũ. Vide Hipp.de conſil print prope Fᷣnetm Zod.n.37. i Optima verd conſilia non tam ſuffragantium(a nume- ro& autoritate(5) quàm ſua ipſorum bonitate(c vi& pon⸗ dere aſtimantur. a) quod in Ariſtocratico,& populariimperio fieri ſo let& optimorum bona pars femper à deteriore Iuperatur Bod libde Kep. n.7o. Idem ille reprehendit codem ioco in conſilijs Germanici Imperij, numerum, non bonitatem cen- ſeri unde contingat Eccleſiaiſticos principes, quò minus fraudes Pontificiæ(verbis autoris loquor)coerceantur, nu- mero obtinere& optimorum paucitatem in magna multi- tudineproinde ac falis ſcrupulum in lacum nullam vim ex- ercere poſſe. Cui inc ommodo Veneti prudentiſſimè occur- rentes, ſumma quæqʒ in Rep. Septem viris deliberanda ſæpi- uiqʒ decernenda committunt, quorum meliorem Suadam ſequuntur. Pod.d. b) Auctoritas propriè dicebatur ſenatus, cujus erat de cernere apud Romanos⸗populi verò jubere: unde illæ apud Livium formulæ folemnes; Senatus decrevit: Populus juſſit: & jena- 121 HtMRMMI KrRcMMen g& ſenatus autoritas populi majeſtas. Eratq; hæe decreto⸗ rur lenatoriorum vis& natura ut nihil præter rei cogni- tionem præ ſe ferrent quemadmodum judicis fementia nuilius momenti eſt, nißi juſfa fequantur: ita decreta& auto- ritas ſenatus ſine magiſtratuum imper js nullam vim habe- punt. B0d. d.1 250. Sed neque hoc loco periona autoritatem & gravitatem reſpici in conſilio perpendendo velimus, quod vulgo fiere jolet, ut eorum, qui priore loco iedent,& eminentioris dignitatis funt/ conſilia majoris habeantur, cum lecundum Proverbium, xꝙxinhG e anæ to bie dne⸗ Quandoque hortulanus optima loquatur?& fuadeat. I- luqᷓ autem ne fiat ac næ minores à ſententijs majorum de- clinare vereantur, prudenter inſtitutum in Neapolitana ſe- natu more veterum Romanor. Caß. lib. 39. Varf. lib. 4. Bpiß. quæſt. Siman.. ae repub cap. ra. ut con ſiliorum vota primum omnium exigantur ab iliis, qui minoris autoritatis juntʒ Ahlderiſ. Eundemq́; morem ſervari in conſilijs& votis A- cad. Pariſienſis, Ant· de Gam · deciſ. I. I. teſtatur. c) Quæ principem in monarchia aut intelligere, aut populari opinione principe intelligi oportet, ut gravior ſit eorum quæ à ſenatu decernuntur autoritas,& ſides, ne Iub- diti querantur quicquamà principe ſine confilio/ velã ſena⸗ tu ſine principis autoritate,& approbatione fieri. Vod. v4f Et ita quidem conſiliorum rationes inſtituantur, ut recta conſiliaquocunq́; proficiſcantur principis prudentia de- riventur. Mach. in princc· 2 4 Senatores perpetuos(a eſſe præſtabilius, cum Demo- cratico,cum Ariſtocratico ſtatui: Idem in Conſiliarijs /b re- gum& principum ſervandum, monuit Ludov. XI. Galliæ rex, cautione filio relicta/ veteres Conſiliarios ne mutaret novis RRsruhrica. 12½ novis Iludenim detrimento maximo ſibi fuiſſe com. Iib. y. Hipp. de conſ. princip. a) Exemplo Romanorum⸗Lacedæmoniorum, Pharſa. liorum,& Maſilienſium, Polonorum, Genevatum&c ea e- nim ratione arcana Reip.arctius cuſtodiuntur/rationes reip. exactius cognitæ melius tractantur, fides& prudentia con- ſilijs major conſtat&c. Bod n. æʒ Diſſentiunt initituta Vene. torum, Lucenſium, Genuenſium:& aliorum. b) Cauti in eo Imperatores veteres, Tiberius, Titus, Honorius&c: Unde Sueton. Titus amicos elegit(Conſi- liarios ita vocabat) quibus etiam poſt eum principes, ut& ſibi,& reip.neceſſarijs acquieverunt. Et Claud de Honor. Sic juttos in pace legis longuinqʒ tueris, Flectos, crebris nec lucceſſoribus urges. 1 AUCTAklA. I. —(a) qui per je non fapitrectè conſilia non faci- lè dari poſſunt. Micol inprineip. c. ⁊ʒ. a) quem in gravioribus conſultationib:Senatui intereſſe conſuitiſſimum eſt od. de Kep.lib q.c.7n406 ita quidem, ut audiat conſilia cum judicio. xſlub. polit.c. I quò ordinare ea atqʒ reb.accommodare rectè poſſt,& expendere quæ ho- neſte utilia, quæ rectã quæ fecus: Hyuy. de col. Caſn⸗ Shem. Volit. c. I. Ne velutinervis alienis mohiie lignum,ducaturzut loquitur Horatius: quod neuroſpaſtorum, non conſilia- riorum eſt. Aben. Heipnoſ. cap. 1. Sed 4 ſcorſim ſingu- los audire& diligentiſſimè omnia cxquirere, quod Stor- tiam cognomento Magnam feciſſe legumus Iov. Mnejuſdem principi plurimum expedit Barbarum verd Turciæ ino. rem, quem Bodinus cõmendat.d.A.n⁊0qui cum rarius con- ſilijs& lenatui inters ſſe foleatveluti nepa in pariete/ ut Plau. tus loquitur, per abditos cuniculos undepmnium oculos& 2 2 ora, 124½ HEuAun KiRcunzr ora, omnium geſtus perlpicere, omnium voces& ſententias clanculum percipere poſſt conſultationibus arrepit ve⸗ hementer improbamus. Neq; enim tum principis animo excello occuitæ& tenebrolæ inſidiæneqʒ convenit ulla ad- verlus conſiliarios, quos inſtar parentum obfervari oportet diffidentia Sen. in Bpiſ. tum neq; libertas conſilij metum ullum& pavorem ſervilem aut ſuſpitionem ſiniſtram to⸗ lerare poteſt. TI. Tutius& Reip. conducibilius, principem ſa) malum quãàm principis Conſiliarios malos eſſe. Capit. in Alex. a) quis etſi natura homo pravus bonus tamen guber⸗ nator eſſe poteſtdum legibus bonis⸗ope bonorum conſilia- riorum laris benẽ Rernp.gubernat, ac meliora confilia mo- derarioni adhibet. Quis enim ignorar optimas leges ac con- ſtitutionis, quibus eriamnum utimur, à peſſimis Principibus romulgatas? Fᷣodd.¶ quæ, veluti anchoræ, Reip. navim⸗tur- bulentis Caij& Neronis, Diocletiani Commodi& ſimiliũ malorum gubernatorum temporibus conſervarunt. Tvlœf. lib.1.de Nep.c.&n.&. Hac verò unica ratione, ràm diu ſuſten- tata Reſp. Rom: cùm quidem bipedum nequiſſimi imperio præeſſent/ fenatus verò optima conſilia prodeſſent: Hiyp. de conſpl Nec verò rationi diverſorum repugnat, quempiam naturã hominẽ malum eſſe, arte tamen gubernandiprinci- pem bonum haberi, dum bonorum conſiliariorum opera cum Nerone,cujus quinquennium etiam in proverbiũ abijt, in moderatione Reip.utatur. Sed& malus unus/ facilius àpluribus bonis, quàm plures mali ab uno bono emanda- buntur. Et reliquis omnibus membris ſanis, caput etiam mi- nori cum difficultate poterit covnaleſcere, contra quãàm ſen- tit Antimath.lib.. Etb.I. 5 Inju- TTI. Injuriam Comitijs Germanicis faciunt, qui verbo jovij ſcribunt, ſummam eorum eſſe Pecuniam.(a) a) quæ cum Imperij ſecundum dictum Veſpaſiani V- phil in Vepaſ nervus atqʒ adeò omnium rerum agendarum neceſſarium inſtrumentum ſit Thucyd libæ. comitiorum pro- fectò conventu& conſilio digniſſima. Non verò hane jo- lam eſſe, quæ in comitijs Imperij tractatur/ ex Decretis ac Receſſibus eorundem videre eſt; Quãm plurima enim in il- lis de firmanda&conſtituenda pace publica tãm in civilibus quam Eecleſiaſticis negotijs De legibus& ordinatione Ca- meralis judicij, de provinciis ab Imperio avulſis: recuperan- dis?&c. Paurm. de luridiq. Imperat. Roman. lib. æ. cap. ⁊. num. A. 7V. Irriſiſſe fertur Zamoſchius Polonor. Cancellarius, Ger⸗ manorum deliberationes comitiales, quod religionis(a) ne- gotia potiſſimum in ijs fuerinttractata. Athæc etiam gen- tilium Romanorum prima& ſumma coniultatio fuit, prima ſenatus cura: Optime. Omne enim Imperij fundamentum, omne ſtabilimentum in religionis conſtitutione conſiſtit Pohyb. lb. d hißt. Famq; ſententiam Carolus y. Imp. ſæpius re- petitam dedit in conventibus. a) quæ, quã vinculum Reip.eſt,& Imperij civilisq; ſo- cietatis ſalutem reſpicit ad politica conſilia& comitia perti- net; non minũs ac legum ordinatio: quatenus verò relligio- nis veritasex fundamentis doctrinæ conſideratureatẽnus ad Eccleſiam retertur. Nec ob eam cauſam politici ac Theo- logici ſtudij coloniæ confunduntur, ſed ſuæ quæq;ʒ profeſ- ſioni ſeparatim relinquuntur: ut Politicus ea, quæ ad Remp. Theologus quæ ad doctrinæ Theologicæ capita pertinent Q.& doceat Rsrunrc4. 125 n6 HRRMAnn KiRchvzR g doceat& tractet,revocatis in ordinem ijs qui cum illo le- one comico, Ingo ruG&ñ̃ exxMnoia enpo⸗ St e 70% se qui alterum pedem in Pccleſia, alterum in curia habent. Ant. in Equul.* V. Explodendum è curijs& Palatijs: Perſarum inſtitutum, cum conßiliarijs ſingulis tegula aureacui inſiſterent, fubji- ceretut, quam præmij ſa) loco⸗ ſi conſilium regi probatum [b) dediſlent, fecum aſportarent: ſi verò ſecus conluluiſſent, mulctarentur. Elian. in Vay. a) cujus coniequendi ſpes à veritatis orbita conſiliari- umdeflectit Tipt. h.yolit.c. Thucyd. 13. Nec verò hæc eo modo accipienda, ac ſi nolimus fidem& induſtriam Conſ⸗- liarij boni honoribus& muneribus dignis affici,(quod pru- denti principe diligentiſſimè faciendum) led ne in medium propoſito præmio⸗ conũiliorum q nundinatis aliqua& lor- dida mercatura inſtituatur. b) qui ut Sylvius alluſione civitatum Italica rum feſtivẽ ſcripſit, Placentini ſunt& Laudenſesnunquam Veronenles: neq; v xMhMi ahd ide conſulunt qui adulatores& Gnatho- nes non conſiliarij dicendi nihilq; id genus hominib. pejus obvenire principi pote g. Gyeglib.4de 7ep.cj.n.z. ſuntq́; ple- rumq; cubiculares iſti Conſiliarij, à quipus bonus, cautus? optimus/ princeps vendiur. Lipſiu d le Nibilverò jaluti⸗ tum principis tum reip. magis adverlum⸗ quàm cum fatuo Xerxe Conſiliarijs dicereʒ mementote parendum vobis por 1 tius quam fuadendum. Val kb. Cui prudentia opponenda Imnpetatoris Marci Quidille? Aequius eſt inquit utego tot taliumq́; amicorum(conſiliarios appellat) copſilium ie- quar, quàm tot talesq; amici meam unius voluntòtem Capi- zelin Anton. Non REsndstnca. 12 rn M⸗ MNon enim conſilia eorum, quæ ſiniſtrum eventum(4) fortunamqʒ ſortita ſi non doloſo& inſidioſo animo ſuſcepta ſint, muldis& ſupplicijs vindicanda. De furti enim ſunt, qui ſuadeant, ſi male ſuaviſſe periculum ſit Curt. lib.ʒ. Lixſelb. z. Volit. c. V. a) qui in manu conſultoris non eſt. Nam fæpe prava magis quam bona conſilia proſperè eveniunt, Sal ad Cæſ V. Sonſilia(a) ſenatus ſne quibus ſe nihil promulgatu- ros eiſe Imperatores confirmarunt, abſqʒ imperio cum ſint, nihil poteſtati Imperatoriæ detrahunt. a) quæ tam neceſſaria principi,& felicitas ulla ut fine jjs ne quidem principis nomen poſſit conſiſtere.. C de leg. Nec enim ſapiens fed temerarius& ſuperbus cenſeridus, qui omnia ſua iententia gerere conatur av. 44 Lipſq polc.a. Id- que& ſibi fraudi& exitio regno fuiſſe faſſus ingenuè Lud. Xl. Galliæ rex. Coniu Ab.1vnullum verd ſapientiæ argumen- tum in principe majus/ quam lapientium virorum conßilio uti. Hipp.de Conſil yTIT. Mutatio ſa) conſiliorum, fi melior ſententia evicerit, inconſtantiæ non eſt arguenda. Cic. Iib.. Epy. Fam. Hipp. de Conſprincip. a) quam nemo prudens unquam non admiſit. Nec e- nim propoſitum infringit, qui in melius illud commutat. cap.. de jurej⸗ DISPV⸗ DE LEGATIS Reßondentev Nicola⸗ 4 Zedlitæ Sileſio. Theſis I. W Rkoximi ſuperioribus in Reipub· munere Im- F perij experte(4) Legati Iunt, quorum inge- mio induſtria ac operd in publicarum rerum foris luſcipiendis tractationibus opus: quo- S rum alij ad(h) exteros ac hoſtes miſſi, qui fe⸗ ntur,publico /c) gentium jure inviolabiles /d) alij verd pro- vinciales(g) habentur„quibus hodierni deputati, ¶) ut vocant æquiparandi. 2) qut abſolurè& propriẽ dictimandatarij publico ne- orij conficiendo folenniter miſ, ab eo qui poteſtatem le- gandi habet, vide Leg noßrum lib.r.c.qu!&orãtores S& inter- pretes nominantur; gudæi differentia inter Legatum& O- ratorem(quem ſpeciatim eum accipit, qui orabundus hoc eſt, deprecabundus acceſſerit) rejecta. Genti de Legat⸗ lib. r. cap. 2. Græcis Kighe,&yrohtofora eu03 oculos& aures re- gnorum vocãt. Guicciard. lib.j. hißt. Huc verò non pertinent jegatus Cæſaris C de vßße. Legat. Legatus proconiulis f̃ de ↄhyrocon · quorum munus cumn Imperio erat conjunctum. k b) quo- ciales nomina mittuntur(qãadmittuntur& ¶ remittuntur: ResvusrIen. n b) quorum Collegium hoc fine inſtitutumà Numa, ut ritè bellum indicerent, res ablatas, ſi per alias legationes ni- hil obtineri potuiſſetrepeterentꝰ tœdetacum hoſtibus feri- rent⸗ deditiones exigerent&c. Nadicar. b.ↄiTiyiro. Ahen de iglib..cræ· Caput& præſes fetialium Pater patratus di- cebatur qui legi non poterat niſi& patrem& filios ſuperſti- tes haberet Plat. in Prablem. Alciat llurt pareng.. Alb. d.A Mit⸗ tuntur autem ritè cum ſingularibus ceremonijs ita utbagmi. na manu apud Romanos præferrentꝰ unde ſandti Legati ap⸗ pellati MarcianA.vhede div. 7er. Sagmina autem erant quæ- dam herbæ(verbenas fuiſſe vult Plm Iaac.4.)de quibus Liv. Ex arce graminis herbamafferebant. vid ieg noſty. Ir.c.. ubi id yleniun explicatum. Mos autem ille Koman. fetialium ideò in- troductus, quòd bellum nullum niſipiumexiſtimarent geri oportere; neq; ſuſcipi niñ tarde& præcedente conſilio Van⸗ in Fagm · de ling lat. ey libæe vitppp. Bodd⸗ vep.lib;cap.&. In fetialium locum ſucceſſerum majorum noſtrorum ætate Diffidationes, ſine quibus nullum bellum juſtum habeba- tur, Aur. Bull. de dißdat. vit. I.— h c) quod omnium ſanctiſſimè cultum& oblerwatum 3 prilcis& Ieveriſſimis pœnis animadverſum inillos, qui gen⸗ tium omnium uſu receptum jus violaſſent vide Legat. nꝰp ult. de Leꝑat. ¶ad leg. lul. de vi puðl.. d) Legatos qui mittere poſſint, explicavimus in Tegat. noſtrlihr cg eosq; nominavimus Iolos, qui poteſtatem ſum- mam Reſpubl. habent: Ideoq; nemini ſubditorum hoc jus conceſſum. Principes Germaniæ hoc uſu& dignitate ac jute liberi Imperij obtinuiſle ibidem aſferuimus/ ur de hegotijs ſui principarus ad alios tum Principes Imperij; tum Reges exteros mittere poſſint, quandoquidem plenitudinem pote⸗ ſtatis Imperialis in juis quisque rerritorijs repreſentent. Re- pP R bellibus 135 HRunnn Kiackuzar bellibus aurem& leditioſis publica gentium jura non mini ſtrant. n hin e) Jus autem admiſix Legationis hoc in le continet, us inter hoſtium telaverſentur admiſſi, tuti& ſecurisum omni ſuo comitatu. I ſde vipul. Guuclib. Etſidum admiſſa legatio ſit interea utrinq; ãrmorum faces cxarde ſcautanihil ominus legatorum libertas jalva manet& ſecuritas. Ab·a⸗ leglib. a c1 Nec pi arma moventur duminter legatos ad- miſſos de diſſidijs componendis tractatur Gent. eod.vnd· Le⸗ Latum noſtrum. np 1) fecuritas enim veniendi includit etiam fecuriratem recedendi/s. Cde nav. Peſſimẽ itaqʒ Leo X. Pontifex qui Ba jonium talvo conductu libere accedendi conceſſo ad ſe pel- lectumrecedendilibertate negatasdeluſit⸗datam inquiens accedendi non recedendi jecuritatem. Menbcb.de arb quæſß⸗ gd de quibus titulifc Cde Legar. maxima ex parte lo⸗ quuntur, quibus privilegia g conluetudines municipales& provinciales ibidem exprsſſæ nonautem publ. jus gentium VVar. de Leg.& Leg. voſt..7. h quo nomine mittuntur conſiliarij principum adcon- ventus Iperiales& Provinojales. Neqʒ enim illi qui acci- tum alterius jequi coguntur legatorum nomen propris ha- bent. vid. Leg noſt. lib..c.n470.* Legatorum vero legendatum ratio() diligentiſſima habenda, ut non folumkenternis 1450 fortunæ bonsVerum etiam(„) internis aniw&ingenij muneribus initrustilsi- mi, ampliſsimo keip. muneriadhibeantur. i 4) quæ tantacutæ Porſisꝛut à tentro ungue diligentifsi- me intormatum omnibus Aulicis& Politicis inſttatis inre⸗ gia ſua alerent/ quem praũete legationb· pofleutn 4. af. delg. b) qui — Resrunea. 1 b qui mittendi ſint expoſuimus inLeghhr Ilr eap. 4 quæ huc revocata velimus. Externa autem potiſsimum iunt ſplendor generis auctoritas& gravitas opes ac facultates &c. Gent. imb.z.c.3. vhtr u c) quæ externis longe præferenda, ut ſunt prudentia, cloquentia, fortitudo, fides, conſtantia, veritas/ integritas, remperanria&c. Albclib de Leg. Oq·¶MMag ll⁊ d⸗Leg. Unde non niſi Clariſsimis viris, qui amplsimos in Republ. gra⸗ dus ſint conſecuti, legationis munus committendum. Mag⸗ ibid. Sed& potisimum hominum temperamenta& natu- ræ conſi derandæ, ne effe rventioris choleræ quiiunt, mittan- tur, ne ſtupidi& iertes phlegmaticis in illis enim duo ad- verſiſsima rectæ menti Ira& Ccleritas: Thucydid lil. 5.Lps Ab. polæ.y quæ legatibnis curſum bonæq; Suadæ navim evert rere ſolent. Liwlb aa. Nihil enim magni diicriminis conſi- lijs& negotijs tam inimicum quòm cſeritas, Lix. lh.& i- gnea ingenia in alsiduo moru novandis quãm gerendis re- bus aptioracurt. bi⸗ Lipſlib holi. cap. 4. In his nimia tar⸗ ditas& ſimplicitas negotio veternum addit cxrinl de cSn¶t libr. æ. t 77V. Legatorum partes in his potiſsimum conſiſtunt, ut /a) mandatum delisiimè(5) cxequantur& acceprum() re- ſponlum diligentiſs imè notatunr(4) referant. 2) cujushæt natura ut diligenter fines eius cuſtodiendi ſint iMmnd 1 41f eod eoq; magis in legationum manda- ris, quæ non minoris ſeveritudinis junt„quammilitaria, quoram esratio; ut, ſi non præcise& ad amuſsim It rvata lint, etiamũ res benẽè ceſſerit, nihilominus pœnam trans- greis omstrahanti.Aeſertoremz Kin hrll. a⸗ e milit. Sd nolus tau de verborum formula& inſtructionis lyllabis R2 quam 13* HRaun KuackMER quam de ſenlu& mente mandati iſta accipere: Diſſentit Gail libu.de pat pubc ⁊ nzb. qui exiſtimat poſſe pro re nata limites mandati pro urilitate& in rem domini mandatarium 6 le- gatum excedere⸗tum verd maximè, ſi mandato, vel inſtru- ctioni ut vocant, generalis illa clauſula addita ſit. Reliqua tuæ prudentiæ& diſcretioni committimus: cui conſentit crem Singn⁊. Curſet in ſing· dlex ad i1ſpde offeio eju. Sed non eſſe eam vim hujus clauſulæ ut eriam licentiam mandati transgrediendi legato permittere poſſit nos in Læg. noßtro di⸗ lucidè oſtendimus lib. ⁊ cay. dn. ¶ ſcq. Perpetuò enim re- currendum ad regulam Pauli eſt dlexpreſſam. Qui manda- tum exceſſitaliud agerevidetur. 6 b) Quid ſi mandata ejusmodiſint, ut reGtè& piẽ exequi le non poſſe mandatarius exiſtimet? De eo legatus ante- quam ſuſcipiat mandatum viderit?ne quæ impia cenſeat ex⸗ pedienda ſubeat; Alioqui duplici ſeſecrimine onerat: Illinc impius: hinc perfidus eſt: prævaricationis autem erimen eſt acerbiſſimis pœnis perſequendum, ſi quis ea quæ ſuſceperit libens volensq́; foris apud eos, ad quos miſſus iple calumni- is& diſſuaſionibus juis impediat. vnd. Leg noſ.d c) Reciproci enim& relati juris junt, audire& auditis reſpondere. Unde rectè olim Ariſthenes Achæorum præ- tor. Satius eſſe non admittere& audire legatos/ quam audi- tos ſine re ſponio dimittere Lavli. ⁊ de bello Maced. Quem- admodum igitur legationis jure urgeri poſſunt ij qui lega- tionem profeſſi& admiſſi junt ut cãuſſam miſſionis ſuæ di- cant,& cogiut mandatasſi tergiverſari velint exponant: Liv. Ab. v. ne eluforia legationis admiſſio videatur, angum- 12. †. de Exſt. rei jud.e. cum aliquib· de ſent· · Vc fjud. ita viciſim reſponſionis flagitari& commodè urgeri debita redditio poteſt. Lega- Rsrunca. 137 Legatorum diligentia& induſtria pro oprimẽ& eggre- gie contectis legationibus præmijs ¶a) in bene conſtituta repub.prolequenda: deſertores verd& prævaricatores(5) pœnis afficiendi. N a) Quæ olim in Attica Repub erant præconia publica, honores& inſignia, coronæ ex olea contextæ. Romæ ſtatuæ aliaq; honorifica munera, quæ tanquam merces eſſent exi⸗ mij laboris! rſde donut. Sed hic interſeritur non incom- mode quæſtio qe Lauteis, hoc eſt muneribus quæ legatis fo⸗ ris dantur& offeruntur, an illa accipienda? Athenenſium lex olim prohibuit: prohibuere Corinrhij, quos imitati Ve- neti: eamq́; ob cauffam Hermolaus Barbarus Philofophus & Orator præclariſſimus condemnatus. Romani verd non modò dederunt, verum etiam ipſi munera in legationibus acceperunt, quorum rationes non improbamus. Vide Leg noßr. lib.⁊ c q. 6 b) Actio enim Græcorum quam e hiunn meerPe appel- labant in legatos conſtituta, ſi rationem omnium& fingula- rum geſtarum rerũ reddere non poſſent& vPamereiu men⸗ tio eſt, apud Demoſt. in Orat. vne Et in Poli Plato civitati- bus neceſſarium eſſe dictitat, ut vxnecel ratio habeatur, iniquiſſimum tamen eſt, ur adverſorum eventuum fortuna legatis imputetur Saluft ad Cxſquod vulgò fieri aſſolet, mo- dò conſilia& dictã mandati fines non ſint transgreſſa, aut etiam liberi legatio mandati fuerit, prudentia ſegäri in o- mnibus reſpexerit ad honeſtatis& utiliratis publicæ finem. Non enim ideo minoris fidei habendi, quòd fucceſſus inſti- tuto non reſponderit, qui pru dentius ſuaferunt. CurtI2. 134 HaMlMMr KRchnzkr COROLLARIVM. Orvillerius Lud. Regis XI Galliæ Cancellarius ad philippum Bonum Burg. ducem miſſus vpnterßeia reus factus,(a) quòd plura fuerat locutus, quàm juſlus erat: unde calamitoſiisimum belli incendium obortum. comin. lib..cm.— b. a) quod multis ſæpd legatis Cancellarijs& Conſiliariis ex nio tunt: vd. Leg nß q.c¶.n.&ſeg. Rundem regem non injuriã irriſſum fuiſſe, quod Oliva- riuin tonlorem iplendidiſsimo(a) legationis muneri inur gundiaca domo obeundo adhibhuiſſct. pm. b.L. 3) cujus dignitas à dignitate non modò mittentis, ſed etiam mil i coruicat Indignitas verò legati non lolum mit- tentis perſonæ dehoneſtamenio eſtverum etiam ei, àd quemũ indignus miſſus eſt ruborem inc utit: prolxe Leg. noſt. lcaz. „ 71. Quamobrem ſæpe numerò remiſtos eſſe ſegatos indi- nos legimus fuo. Quod tidem kecile Pium Pontif. teſtatur Ant. Campan in eyus vit.& obſeuriorei à Cælare le⸗ gationem ad le iniſſam audire recuſaſſe.— hermolaus Barbarus acceptando in jegarione Venetò- rum ad Pontificem hoſpitalia munera; legem Venerorum contra hogedenla⸗ legatorum latam non violavt. Nee enim il- jatam Lautea(a) legato data, quàm holpiri eruditiſsimo admiratione ingenij donata. Legat noßt. lib. 2 49. veſi a) propriè ea munera, quæ legätis legstionis inruitu à peregrinis donantur, differantq; à Legatorijs de cfuibusi. . f de- munerib. quòddilla honoris cauſſa abtxteris, hæc via- 4 RasnUnrIc 1. 7 viatici grazia à mittentibus præſtentur, differunt itidem à re- liquis Nenijs6 quam quidem a peregrinisfed non legationis rationeʒverùm hoipitalitatis& amicitiæ jure exhibentur. vi- de Leg noſt. d.A IV. Fœmina etli poſſit jure poteſtatis, quàm per Gynæcocra- tiam[a) obtinet, legationem mittere, mitti tainen in lega- tione non poteſt plumbus Legat. noſt. lib.t.c.A. a) quæ non ut vulgò exiſtimant ex natura,& ullo jure etiam hereditarij ac ſuceeſſui regni, ſed per e ex ſpe- cialibus pactis& moribus quorundam regnorum dependet. Nec enim argumentum aiucceſſiane— privatorum, de quotum eodem jure tœmina ac maſculus heres capax? maximumvitium 4C.d⸗ lber prætar. ad fucceſſionem regni deducendum, quodnatura fœminæ detrectavit. de qua re blmtiss lupra. F. Carolus V. Imp jure(a) potuit Gallix regis legatos adportam Ottomanncam m ſſos intercipere. Te n yft.cap. Reclamot. bod.; de Kep. n o1. a) quo oimnnes alij reges ac principes Imperij& orbis Chriſtiancaput ſummum venerari, ejusq; majeſtatem cd⸗ miter conſervare tenentur: quod ubertiin lupra explicatur. V4. Amyntæ Macedonici reges cædes in jegatis(3) per ſicis perpytrata jus gentium quàm maxmeè Molapinec ulls m do ex ulari poteſt 2) qurrei diplicitæ iple occaſionem qedit: e 2cn vulgò omnes diſſentiunt& jus gentium cum fa⸗ 80599. recte conlerunt, de quo Legnoßt. 4.— r 3 34 pE jupicisus, Er CENSokisUs. Reßpondente- Hioba 4 Salta Jileſo.. Theſis I. ON prætereundi(4) judices, qui à maꝝi ſratu(5) dati, notionem,() ge facultà: tem judicandi(4) habent, quos legi opor: ) tet tum peritos(e) Aun ug miese. tum bo- — 2 nos,&(†) innocentes. 2 2) in quibus rertiam reip. partem collocat, Mriſuonlb yolit c. 4cup. r¶ dubitansan ſint judices magiſtratuum nu- mero habendi, quas dubitationis tricas explicat nobis juſti- nianus Nox. I0de judie. qui partem judicum magiſtratus, par⸗ tem ſine magiſtratu eſſe ſeribit. Etſi enim ob id maximè pri- md reges principes& magiſtratus creati, utjuftitiam admi- niſtrarent. Heyod 1 lib. Ciciæ. Ohe inde quod judices tum Hebræorum gubernatores, tot. Iib. Iudic tum Græcorum ret es n appellarentur, ſitq; judicandi ſcientia maximẽ re⸗ galis⸗& regum propria. Bodin lib de Repub c.. Tamen cum onus reip. regundæ gravius& difficilius ſit, quàm ut dijudi- candis omnibus cauſis majores magiſtratus nedum reges,& principesvacare poſsint, judicibus, quos pedancos— 2PPei- REsvunrc4. 137 appellarunt, quod ad pedes magiſtratuum ſubſellijs inferi- onbus ſederent, Authdc judicandi partes impoſitæ fue- runt. Unde Prætor Romanus jus ſolum dicere, hoc eſt, in cauſſis privatis,& pecuniarijs judicem dare, eiq; juris,& æ quitatis formam, quam ſequeretur, præſcribere jolebat, ut ſecundum illamjudicaret.i Ae juriud Corrus. diß anniv. lib.. ep jſilpulationum de V0. vide Vult. diſeept ſelolaßt. c.r. b) qui proprie jus dicere dictus. d. Ir. unde jurisdictie nominata, quæ magiſtratus, non judicis erat. Sunt itaq;ʒjus dicere& judicare diverſa adeò ut cum Prætor, quijurisdi- ctioni præeſt, in jua?& fuorum cauſſa jus dicere, hoc eſt, ju- dicem dare,& formulam cognoſcendiac judicandi præſcri- bere non poſſit, ne gratia& affectu tractus ajuſtitiæ, 8 æ- quitatis orbita deflectat.)udicare tamen pater in privata cauſſa filij& filius in cauſſa patris queatꝰ qu juriid. de jurid. 77. de jud. Corr. diß. lib..c.jt. In privata autem cauſſa diximus, quòd nulli magiſtratuum publica exercere judicia in popu- lari ſtatu Romæ eſſet conceſſum. Populus enim cujus ſum- ma poteſtas erat, quoties animadvertendum eſſe vdehatur, Quæſtores rerum capitalium extra ordinem, qui nullo ma- giſtratu fungebantur, conſtituebat, ut adverſus facinoroſos inquirerent.?⁊ de· O.I. Sed numquid jatius regem,& princi- pem, nedum magiſtratum ipſum, non modò præeſſe, led in- tereſſe judicijs? Fluctuantur Politici: alios tum rationes of- ficijtum exempla Salomonis/ Auguſti qui non modoò ciwili- bus, ſed etiam capitalibus cauſis aſſiduè dijudicandis ope- ram dabat. Dion. Caſlb.. Imper. Severi⸗qui in civilibus ne- gotijs non minus, quãm in pueris erudiendis diligens fpit. Herod. in vit. Sen& aliorum, movent. Sed Bodinus, mihi, inquit, propius intuenti non moddò neceſſarium non vide- tur, led ne utile quidem civibus, principem per ſe jus dicere, S lib.. 133 HRMARM KrRcnzkr ih 4de Nepub.. Quod conſilium olim Auguſtus quicem audijt ex Moœcenate, ſed non ſecutus. Caſflba Quid nos? jethronis conſilium contultius eſſe putamus, ut quæ regis & principis cognitione dignæ videantur cauſæ graviſſimæ maxime que arduæ ipſi fibi judicandas cum Mole reſeryent⸗ eætera negotia magiſtratibus ac judicib. permittant. Idem Romuli inſtitutuin fuiſſe,& ordinationem teſtatur Nalicarn. lib.⁊. Idem Imperatores Germaniæ ævi prioris obſervarunt? qui in Roncalijs jus dicere conventu folenniter indicto fo- lebant. Vyßerg. Cuntb. 2.% Godof not ad Autl · babita C ne ſl hroputr. Idem ſingulis triennijs in regno Daniæ fieri vi⸗ dimus. Capitalibus judicijs intereſſe regem& Principem nolumus/ præceptum Nenophontis ſecuti,& exemplum& lexandri, Gurt in vit: non Auguſti, qui notatus ob eam cau- ſam à Moœcenate:& Carnifex appellatus Senec. de ira· In præ- mijs enim& muneribus diſtribuendis regem& principem volunt prudentes præſentem: in ſupplicijs& pænis abſen tem. Machiav. in deſturſ. Bodin. lil. de Nepub· cap. x. Barba⸗ rum in Moſcovitarum tyranno qui folus ferè omnia judicia ctiminalia exercet Var in Muſt. Multò verò magis, quòd Tenem regem executum ipſum ſupplicia legamus. AMuer⸗ in Orut idqʒ de Megaloburgenſi principe, ſtidem prædicat Crantæin Vendal: Lelumq; juſtiriæ ob eam cauſam in eodem commendat, quod manu ſua graſſatores ipſe ſtrangularit & litteras longas tecerit. quæ ne intueri quidem regib. Me⸗ gyptiorum permniſſum. lut de ſd Quo nomine rectiſimè reprehenſi, qui ex ſpectaculis ſuppliciorum voluptatem ce- perunt⸗ ante alios ſuperioris ætatis Galliæ regesʒin Hor. Juc⸗ ceſ. Camer- c) quam ãà jurisdictione differre arguit& tit: Nequin ſuu cauſu. Curr.d.. c) Judi- RRsvuR1LICR. 135 d) Judicabant a. pedanei ſecundum formulam ſibi præ- feriptamnon de lege⸗ jed ſecundũ legem. Bod. Iib. V d⸗ vp. p. 75. 1d quod hodie omnium Italiæ ciwitatũ ſtatutis cautum, ne judices à verbis legum diſcedant ſᷣod.d Qua tamen cau- tione æquitatis vis& congrua legibus interpretatio minimè lublata. art in Lumnes ffae juſ. e jur. Alex conſo. e) Cd. Nox Iæ Unde duos fales in judice requirit Bald. in1. C.de ſent. ſcientiæ,& conicientiæ. I0l. Fab. 4d F. Similiter Ide excuſ tut. Corra Miſc. lib. yc. T9. Nob.c.lb. 7. ſcnt. o. 3. diſtin- guit inter judices qui tantũ controverſijs&litib.dirimendis adhibentur& inter eos, qui alijs reip. negotiis diſceptandis & exequendis admoventur, quib. legũ imperitis eſſe liceat, quem fequitur Cujat in NovelWæ. magiſtratui indulgens im- peritiam legum, modò aſſeſſores peritos habeat. Hort. liuſr. 4.46pedaneo imperitiam etiam literarum, nedum legum hermittit,modò) Cti.cõſilio utatur: quod meritò rejicimus: Sed tamen rcgexperientiam rerum non modo peritiæ li- terarum& legum conferimus, jed etiam præferimus. Vnl Pißut. Shole.. Ridemus non immeritò cum Perſis Roma. nos, quod apud illos, illiterati judicum munus ſuſtinerent: literati verò ijsdem poſt terga aſſiſterent. Marcel Ab 3 Quod itidem nobis erubeicendum in veteribus Germanis, de qui- bus idem refert Boẽmus lib.z. de morib. ræ muſtdò verò id ma- gis in hodiernis noſtris judicijs, de quib. Carolina conſtitu- tio in principio idem conqueritur. f) ejndiuen in pra q.7 judicet ille, qui non agat eadem, quæ in alio putaverit punienda, ne cum de alio judicat, in ſe terat lententiam. Theodof: Rex apnd Caſt Eſto innocentiæ templum temperantiæ ſacrarium, ara juſtitiæ, abſit à judi- carijs inentibus omne profanum. 8 23 Non HSRMAnn KiRcknzar 77. Non autem legibus ſolum judices: ſed etiam(«) mo⸗ ribus præficiendi cenſores&) quiea E) quæ legibus de- finiri nequeant, corrigant, notent.(a) 2) quorum animadverſio Cenfura appellata quæ eſt magiſtra pudoris& modeſtiæ: Cicero in łiſon. non ſolùm Ro- manis utpote maximum neceſſarium reip.munusſed etiam Græcis, omnibusqʒ Italiæ veteris populis uſitatiſima: unde Plut.omnium munerum ſacratiſſimum appellat in Cat. ¶Mt. Etiamnum optimẽè in conſtitutis rebusp. orida, Lucenſium & Genuenſium qui antiquos nominant,& anno 162. Vene- tijs inſtaurata tribusvirisquos moribus civium conforman- dis adhibent, inſtitutis 3od lh.ode rep·c.. de Cenſ julius Cæ· lar primus ſeſe magiſtrum morum appellavit, qui hoc mu- nus dilĩgentiſſimẽ reſtituit, quod Clodius extinxerat? vehe- mentiſſiẽ obh id accuſarus à Tull. de Auß reſhon· ¶ Hodie in noſtris rebuſp adeò abſoletam tam neceſſariam provinciam reip. perſpicimus, ut non modò non colatur, ſed etiam ferè i- gnoretur Lpſlib. 4. crr. unde vd9 lcyoh nænd clia mul- torum magnorumq; malorum perpetua cauſa Caſſlub. yæ. ne- que unquam major malorum morum leges ulla majorum ætate exſtiterit od derey n. qr. quando non modò/ uti tem- poribus Auguſtiniin theatris/ſed porius in medijs facroſan- Gtis ædibus& Dar templis pietati& honeſtati omnia con- traria fiant: O tempora, ð moresl qui medicinam eam reſpu- unt, ſine qua civitates nullo modo conſiſtere poſſe: pruden- tia antiqua judicabat. Tacit. ʒ. Annal b) qui primùm cenſendis,& xſtimandis bonis,& fortu- nis civium Romanorum inſtitutiregnante Servio, poſtea et- iam morum caſtigationi adhibitiʒ Flor. By.I. Livlib.. Eorum autem legendorum eum delectum habere ſolebant Veteres, utcen- ut cenſores fierent ij, quorum vita non tantum ã rapinis, fed àvitijs pæne omnibus libera& vacua eſſet, quiq; cæteris o- mnibus integritate, ac prudentia præſtarent, ut Cenſores, o- mnibus civbus jeipſos quaſi normam benẽ temperanterque vivendi,& ad intuendum,& ad imitandum præberent, Bod d. Aqui nihil admirabilius quàm hoc ipſum in ulla civirate fieri potuiſſe ſtatuit. Sed nunquid illi fine imperio tuerunt. Ro- manos habuiſſe imperium conſtat, fed ad hoc tantum, ut po- puli concionem convocarentexercitum urbanum cogerent, luſtrum conderent& ad cenſum quemq; vocarentʒ quod ſi- ne edictis fieri non poterat, Bo lib. d d n. Quid igitur, inquis, Cenſores hoc loco proponisꝰ Sequimur aliarum rerump. in- ſtituta, in quibus illi expertes imperij erant; quod cum Bo- dino conſultius eſſe arbitramurde rep. xV. c) inquirebant enim diligentiſsimè, quo ſe quisq́;; mo- dò domi ſuæ intra laris penetralia, erga uxorem, liberos erga ſervos? erga propinquos, neceſſarios, vicinos gere- ret; quæ inſtitutio liberorum, quæ diſciplina, unde victus, & amictus, quis opũ uſus, quis abuſus, qui cultus, quæ incu- ria, quis focus& menſa&c:omnes malas artes,& libidines, voluptates indignas, otia, luxum omnem prohibebant&c. Hodiequibusdam ſtatutis relictum hoc munus Eccleſiaſticæ cenſuræ eſt Polſat. l.c. g. Et ſenioribus Eccleſiæ permiſſum, ut ſi quos jecus vivere perſpiciãt, admoneant,& indicẽt. Sed cum publicæ Cenſuræ nota& correptione deſtituãtur nihil agitur inanibus reprchenſionibus. Surm. A⁊ de adm. Vell Turc. d) Nota autem illa animaduerſio etſi ignominia dice- retur, nihil tamen notato afferebat niſi ruborem. Plurimum enim diſtabat ah imfamia, quæ magiſtratuum fententiã, ac judicijs irrogatur,? infamem jdepub jud. Frattamen hic Cenioriæ notæ effectus, ur aliquandiu ſi qui in honoribus REsyuszica. 14r 142 HEIMARu KIRcRnzki eſſent, ijs priwarentur⸗ Poſtea ubi ſpem certam correctionis feciſſent:reſtituerentur; Timoris n. cauſam, non vitæ pœnã in illa poteſtate eſſe voluerunt. T ul. Sed& in ærarios refe- rebanthoc eſt/ mulctandos certa pecunia exhibebant/ qui non modo contra bonos mores quippiam facti deſignat- ſent ſed etiam locuti eſſent. Ged. Ab. 4.c. 0. Quod ſiverò Genſoria nota tacti ad magiſtratum defererenturpublicoqʒ judicio damnarenrur, non folum jgnominioſi, ſed etiam in- fames dicebantur l.æ. de ſen. od. di. 771. Huc verd reteras omma cætera Reip. munera, quæ etſi Imperij vacua funt, honoris ſa) tamen& dignitatis in feſe urimum continent. Ilud enim in optimè conſtitutis civi tatibus ita ordinatur ut qui maximos honores gerant, Im- perio& jurisdict.careant- a) Ita enim munus& honos differunt quod illud latiſ- ſimè patens complectatur omnia officia, etiam illa, quæ ſine dignitate adminiſtrantur: honorv. illa duntaxat, quæ cum dignitate lunt conjuncta i honor. de mun: Oætera vero mu- nera vel vrario pecunijsc;cogendisvel annonævel mænib. & tectis publicis ſartis tenendisvel aquarũ ductibus curan- disvel rei bellicæ conſtituendæ. Pod. lib.. de rep. n.u. In ad- miniſtratione a. munerum hoc conſultiſſimum, ut à minimis gradu ſumpto per media ad umma ordine eatur.⁊.⁊. diſ. al. Eec imweritò Bodinus caftigat Venetorum morem quod majora qui munera geſſcrint minora ad le delata repudiare poſſint. 7V. Honoris vacua reip. muncra in miniſterijs ſita ſunt mi⸗ nifteria(4) autem alia alijs digniora: alia planẽ vilia& ab- ject d. ¶5 a) ut a- RaspusnIca. 147 ut actuariorum, ſcribarum, quorum officia conditio- nis liberæ ſervis communicari prohibita:3.C. de tabul quib. tamen Catonis vox ante oculos conſtituenda. Vos inquit: veſtræ conditionis memores eſſe decuit, nec magiſtratus, ſed miniſtros vos eſſe Plut in Cat. b) moribus non ſolum noſtris, ſed etiam Romanorũ. IlR n lege cenſoria capitalis ſententiæ executorem extra con- pectum urbis tenebant Tul pro Nab. ſed hoc alibi aliter. GOROLELARLVM. Scabini(a) Weſtphalici ſb) jure remoti. a) qui videntur ab Hebræorum voce Scabat, quod eſt, judicavit, notatwnem deduxiſſe: rejecta etymologia juris Saxonici, cui Scabinos q.ſcamminos hoc eſt, pedaneos ap- pellatos eſſe placet. b) quos Carolus Magnus cum aliter retinere in offi- cio devictam gentem non poſſet, contra multoties deficien. tem populum inſt tuit, ea ſeveritateut ſi qui tantum ſuſpeci editionis& defectionis facti eſſentveluti res& convicti cri- minum, condemnarentur. Sturs. in vut. Caroli Magniexem- plo veteris legis Valeriæ, quæ à Valerio Publicola latore de- nominata,& pro munimento ſtatus popularis in rep. Kom. fancita,ut tyrannidis affectatæ ſuſpectum,cuivis tollere per- mitteretur Plut. in Publicol Bod lib. rep. n. 207. Carolinia. Scabinat⸗ ille poſtea abulus factus, ut à feditionis& defecti- onis crimine ad furti etiam commiſi ſuſpicionẽ traheretur, ſineqʒ cauſæ cognitione in furcam repe retur qui perpetrati furti lulpicione eſſet duntaxat tactus. Minß. jn Coſuograph. Mod idem judicij genus Carinthijs ulurpatum fcribit, i deſtript. Carinth. At 1la. Weſtphalici Scabmatus exorbita- tio in ordinem legitimi judicij revocata, Deeret. Imp. Frid. ʒ Francof. Anno Ixz. E Maximi.. Vurmat:Ia9). Præ ſtat 144 HeRMAMMI KiRcnnRR præſtat civitatis judicem peregrinum,() quam indi- genam eſſe. 2) ſecundum conſtitut. veterem M. Aurelij; qui vetuit quenquam ſuæ civitatis rectorem eſſe, Iiphil in Auon. eujus legis maximam urilitatem eſſe affirmat Bodin. de rep libr u. 5. Idem olim conſtitutum de aſſeſſoribus I eadem 3 ſde- offleio. ſeſ. Ac Galliæ decretis antiquis Carol. V.& Phi- Iippi Belli inſertum, in quis juden in ea urbe, in qua natus haberetur. Bodin. d. quem ibidem ea de re plutibus diſſe- rentem vide. NN% Cenſura Solonis Juvenes rectè() notati, qui in anicu- larum ſinu dhMclkægwol. a) quod ea conjugia reipub.infrugitera exiſtimarentur, neq; finem haberent⸗quem politia potiſſimum ſpectat ut ex ßliorum procreatione renovata generã maneant& humano generi per honeſtum matrimonium, immortalitas artificio- ſe introducatur. vovel ⁊2 in princ. ut etiam civilium legum g ordinarionum poſtulatio ſit ut Rberorum procreandorũ animo& voto uxores ducantur⸗ Iliherorum ⁊20. Jh de wer. ſenif Quod etli in fortunæ muneribus ſit c.43.d. no. 22. ta men ordo naturæ in aſſequendo voto ſequendus TadAbr t⸗ Inde vetus I. Pap.& juliæ rogationes adverſus irritæ ſpei ac voti nuptias. Tacʒ. Ann Sueton in claud. Et cenſuræ Roma- næ inquiſitio in hanc rem diligens erat. Gell.lib.. cap. ⁊v. vete- risqʒlegis animadverſio,ne quidem quinquagenarium in ju- nioris cubili ferebat. Etſi enim legatur conſtantia quinqua- enaria Fridericum II. Imp. publicẽ in tewpli Panormitani veſtibulo peperiſſe: Faxell Drrad verum Krulſo Godeßid. in Not. ad jnh de ventinſpi· Et Gorda Henrici poitremi Gem- mæ REsvuntica. 14/ mæ Domini filia, uxor johan. comitis Schauuenburgenſis, quinquagenaria, edito jodoco filio; familiam perilluſtrem Schauuenburgicam, cujus opes hoc ætatis generoſiſſimus comes Erneſtus Cordæ pronepos, ſumma animi virtute ac heroica laude moderatur, feliciter propagaſſe& conſervaſ- ſe prædicatur. Ch)t. Fax. Ab.z. ſintqʒ alia etiam id genus quinquagenarij nixus exempla: tamen raritas eorum le- gum latore non attenditurꝰ nam ad ea df̃deleg. Sed cum leg. Pap autoritas hodiè abolita ſit? fancimu. ⁊7. c. de nupr je⸗ quuntur vulgo illud, quod olim Demetrio filio rex Antigo- nus inſuſurraſſe dicitur ex Euripidis verſiculo. zrs negöSe, 29 yaunno⸗ Vicung lucri ſen eſt etiam præter naturæm nubendum. Plut. in Demel vetularumq; proci ac jponſi cum Bulgaro Cto, qui ob id irriſus fuit ab auditoribus cum inchoaret i. 74. Rem non novam, neque inſolitam cc. explicare, quòd præcedente nocte aniculam duxiſſet. Accurſ n d Tnaq.l.o. tonnub. n. ſannas, cachinnos Hlocci faciunt, contra, quam veteres germani qui cum ipe& voto virgines dun- taxat nupt um elocabant Tac. de — mworib. Germ. T DISPV⸗ DE NOBILITATE Reßondente Melchiore à Seidlitg Sileſo⸗ Theſis 1. S corum, qui in publicis muneribus verſan⸗ tur, explicatum: Succedit alterum homi- num prwatorum,(a) qui aut Nobiles(3 aut plebei ſc) a) qui ynln& origine priores:ratione ve⸗ rd politiæ poſteriores: laud ſecus ac familia atq; omnis do- meſtica ratio ynlo prior politicã. Arſt lb.r. OecunMpoſte- rior tamen eſt civitate, reſpectu Zch quod ſemper mæinn ð k⸗ ers Arißt.polc2. Privati autem dicuntur, quod privi ſint in rep.& ab omnibus publicis imperijs& muneribus feparati⸗ ac privum duntaxat imperium teneant jure familiæ in ſuos domeſticos. Quorum certò conditio nonmodò philoſopho- rumʒied etiam prudentum omnium aulicorum& politico- rum icientia felicior. Cœmin paſſim in Comment. Similis apud Dion in Adrin. Vide Camer in /ucciſ. Dny. de Paſ. Aulpolit q. b) dicti quaſi noſcibiles Virag. de nobil Vhald in Aiom. de nob.V. quorum nomine& tamilia in rep clarior& omni- bus RusrUntea. 147 bus notior, nomen autem& dignitas nobilitatis civilis eſt, & ſecundum mores& inſtituta cujusqʒ civitatis& gentis ha- betur Bod.lib. z. de rep. njo. Alibi militta, ut apud Plorenti- nos Bod.d..& Turcas Sorantæ. in Ottom. nobilem efficit, non itidem apud veteres Romanos quibus nobilis erat, cujus majores magiſtratum curulem adepti eſſent. Bod. d. A. Vhald. ax. 1. nec noſtris moribus. Diſ Alciat. c36. de„cert. Ve- neti nobilitatem ſuorum æſtimant vetuſtate earum genti- um, quæ conſilijs ac negotijs intentæ fuerunt. Bodin. d lvc. Germani nobilem cenſent, qui majorum fortitudine ac vir- tute tum feuda nobilia, tum inſignia clathratra parta here- ditariò poſſideat. Omnium autem pulcherrima nobilitas, quæ ad naturalem nobllitatem quãm proximè accedit, quæ in virtute tum generis tum propria maximẽ confiſtit Plat. de leg4. kRemittimus ad gentiles Bodinum, qui politicam nobilitatein cum civili Imperio primùm introductam aNim- rodo,& ſcelere partam poſteris ad imitandum relictam eſ- LeIcribitlbr⸗ poluuum o. Nullam enim gentem extitiſ- le tam barbaram contendimus, quæ ſceleri& flagitio nobi- litatem aſignarit. Gengratun autem nobilitgtis nomen complectitur omnes ordines& dignitates/ magiſtratuumq; munera, quæ tum ſuapte natura nobilia, tum nohilibus& il- luſtrioribus viris competunt. Unde Imperator ipfe Nobi- liqimus appellatur /ʒ. ſ̃ de ↄ nat reſt.& Marchionem Miſnęn- jem, nobilis viri titulo inſignit Innocent.II.C. conſut de teß. cꝙatteſt. eumq; ſtylum curia Pontificia hodię in inicriptioni- bus& titulis tum Electorum, tum Ducum& altorum Prin- c ipum retinet: quemadmodum anno yi.ſuperioris ætatis per legatos oblatæ Pontificis literæ cum hac inſcriptione ad ſin- gulos Principes in Naoburgenſi conventu, Nob.viro N. Du- ci&c. Ied tamen illæ non reſignatæ, ſed remiſſæ, Chyn. in Chr. c 77 l1b. 20. 143 HERMAMM KRcunza lib.ao. Rece. Specialibus enim titulis& nominibus tum in veteri Roman. rep, tum hodiè nobilitatis ordo diſtinctus, ut quemadmodum quondam illuſtres, ſpectabiles clariſimi, pertectiſſimi&c. erant? 1Aæ. C. ut digni. ordo ſera.& ſeq.?i⸗ 1nl. cod. vide Dd. inl.1. de ope ejus cui mand: Ita hodiè ſereniſ- ſimi illuſtriſſimi, illuſtres, generoſi ſtrenui à nobilibus pri- varis diſcernuntur? quem ordinem interturbare facrilegij inſtar habetur. d. Ir. C. un dignit. Ordinem autem nobilium (Romæ tribus gradibus diſtinctus erat, Patritiorum, equi- tum,& nobilium.Aſton. in Citer:)tanquam leminarium tum officiorum, munerum,& magiſtratuuw rogatorumstum ve- rò maximè militiæ ergò habere oportet; quemadmodum milites ob id in Feudaſibus libris appellanrur, quòd nobili um propriꝰ ſit pro patria militare ritde vaſall milit· cy ibidem H eamq́; ob cauſam conſtituta feuda nobilibus ſunt& im- munitates purimæ conceſſæ, ut equos& arma pro rep. fem- per paratiſſima habeant: Equitesq; tum nunc tum ohim di- cti. Dd rit. Quib modfeud. quibus ideò omnibus alijs opifici js& queſtuarijs negorijs interdictum Eiv. Ab. r 19. Cvd de commer. Ide; legibus&articulis equeſtrium torneamentorũ Germ: confirmatum: nec ſecus Gallorum& Britannorum moribus. Bod. Iib. o de yp. nu.qjM. Non attendunt hoc Itali, quorum nobilitas mercatorias ſordes ſuſtinet. Bod ibid. Re- feruntur huc omnes, qui luce honorum conſpicui,dlx. qui- bus ob ſcientiam& virtutem perjonalis nobilitas gradibus Academicis collata. vide Tiraq. de nobul: quorum eò major dignitas, ſi ex tertia& ſecunda ſtirpe deſcendat FhfdeCon⸗ Rrm. y. 7J. Uterqʒ ordo reip. neceſſarius,(a) ita conſtituendus, ut cùm nobilibus in muneribus&honoribus tribuendis me- rutò Rasrusrc. 143 ritò prima ¶) ratio habeatur, ſi virtute& experientia pa- res cum plebeis habeantur: ſin minus/ non tamen omninò ab honoribus& imperijs arceanturs jed cum ijs conjungan- tur ſe) qui diuturno rerum uſu ac virtute præſtant. a) Diſſentiunt, qui cives omnes pares eſſe volunt ordi- ne, dignitate/ locoy ut nihilinter illos primum, nihil me- dium, nihil poſtremum ſit· Plat. in repu. Ied illi perinde fa- ciunt, urij qui hordeum, frumentum,milium, omniaque alia legumina in unum acervum confundunt,& ſingulo- rum& univerſi acervi uſum perdunt. Bodin. de ycpub.. num 74. b) duplici ratione, tum virtutis& nobilitatis propriæ tum paternæ& avitæ. Idq; Romæ etiam in populari itatu nobilitati datũ Liv ʒ. diſceſſere hodiè ab hoc inſtituto Hel- vetij& Argentinenſes, ubi nobiles ab omnib. imperjis fum- moti Bod ae rey num.po. Imitatione veteris ſtatus democra- tici Athenienſium. Sed hic adverſus jeditionum fluctus re- migio ſingulari opus. c) Quod Romanæ prudentiæ feliciſſimum temperamen- tum/ ut in ſtatu populari plebi cum patribus omnia commu- nia eſſent, honores, imperia, judicia, auſpiciacurariones fa cerdotia, conſilia,triumphi, cæteraq; in rep.maxima:hoc u- nico nobilitati reſervato, ut fola interregem diceret, Flam- minem, Dialem, Quirinalem, Martialem nuncuparet, ſola- qͥue in collegium Saliorum coaptaretur. Sodin de rep. lib. z. e7. Contrariam Platonis ſententiam, quam Bodinus ablur- dam nomnat, ſtatuentis plebeios virtutibus præſtantes? or- dine ſuperiore eſſe oportere, quãm qui nobiii familia orti, ijſdem virtutibus excellant, rejicimus: cum duo luminaper- petuo uno ſintclariora. Claritas enim generis claritatem virtutis præclariſſimam efficit? iraqde nobull.. C. de dignit. T 53 cum 1o HIMaMnt Ktchzt * 7II. 6üm verd hie ordo ob fortunam bellicam, cui potiſſi- mum merere eum oportet, maximè obnoxius caſibus(a) mortalitatis habeatur, non modò antiqua nobilitas ſummo ſtudio propaganda, ſed etiam in veterum demortuarum gentium locum⸗novæ ¶b) familiæ ſubſtituendæ. a) Quod Fahiorum genti una clade accidit, ut ad unum omnes ceciderint, Livlb 4. Er Suevicæ nobilitati tempeſta- te Lothar. Imp. I. quæ maxima ex parte inteſtinis fratrum prælijs exſtincta. Saxonicæ nobilitati, temporis Aucupis longiſimis Vandalorum bellis. Unde Auceps ex bene me⸗ ritis militibus lacunam nobilitatis amiſſæ conſolidavit? or- namentis& inſignibus nobilitatis novæ largiſimè donatis, exelnplo Julij Cæſaris, qui lege Caſia,& Auguſti qui lege gervia, veterum patritiorum intermortuorum locã novã le- etione complevit. Caf in Aug. Quorum electio etſi in mera ſupremæ majeſtatis gratia& voluntate judicioq; conſiſtat, de quo ſacrilegium eſt dubitare. C, de divers res. Bart. ibid. ihil tamen magis fordidum eſt, quàm interyentu pecuniæ, ſine ulla virtutis&e fortitudinis præſtantisquè meriti com- mendatione nobilitatis inſignia non ram daru quam proſti- rui. Sod.n.. c) Qua ratione veteres Germaniæ Imperatores nobili- tatis fines maxime amplificarunt: virtutemquè ſummis præ- mijs inflammarunt, refutata in Iuperioribus diſputationib. eorum opinione: qui nobilitandi beneſicio principis conſue- tuginem recentem eſſe arbitrantur. Veterem enim rationem ſecutus Henric. Auceps Imp. maximam nobilitatis partem, quæ etiamnum inBrandenburgica Marchia finitimisq; locis Zoret: inſignibus ac armis decoravit, ac cõtra Vandalos, atqʒ Viltzios collocavit. Angel. in Chron. Brand. ang in Chren. er REsvuIoa. mn Auerfurd Sed quid novus; quem appellabant Romanid vere ne nobilis? Ut numeri principium unitas eſt, ipſa tamen non eſt numerus: Ita novum hominem, principium quidem no- bilitatis, curuli magiſtratu gefto, ſtatuæq; jure parto dice- bant, Nobilem verò non dicebantʒ Filium autem novi homi- nis Nobilem definiebant. Bod lih.v.n y. Sinibald. de nobil. Ax. ov. Quod civiliter intelligendum: Cum alioquin omnium nobiliſimus meritò habeaturqui alijs ex ſeſe lucem claritu- dinis ad poſteritatem dederit: Mar. apud Sal. Tull contra Faluſt. TV Ordo nobilium non modòtitulis, honoribus& privile- gijs /a) ſed etiam externo(?) cultu& habitu in bend con- ſtituta rep diſcernendus à plebeis. a) quæ in munerum& dignitatum prælatione, in ſeſſio- num,falutationum prioritatein munerum& onerum publi- corum exemptionealijsq́; prærogativis conſiſtunt, vid. Tira. de nubil c bald.de nobil Ax.. cſeh. b) Cujus rei rationem haberi non minimaw in rep: o- portet. Exemplo veterum Romanorum&Venetorum hodi- ernorum. Quemadmodũ politicæ conſtitutiones Imp. illud admodum exactè requirunt: Sed nihil minus obſervatur. GOROTLARILVAM J. Gnobilis uuor⸗nobilitatem viri ſa) jui acquirit. Non ve rd jure reciproco maritus ĩgnobilis conjugio ¶) nobili nobilitatur. a) Viri fulgore& radijs uxor coruſcat! liertam æy. C. de nupt. noc. Ibʒ. d⸗ conſe.æ.Amu¶lieres. rz. Cde dig. cujus maritalis radij tanta claritas, ut etſi Saluciarum Marchio, quò nobili- um& potentiorum faſtidia fugeret porcariã puellã quam in vena- 12 HEMMMM KIRcMRR1 venatione inter 1ylvas offenderat, duxerit Hlvlib.1. Fpiß. d. Ia non minus ritulo& fulgore principis enituerit, quàm ñ jlluſtrioris ſtirpis aliam duxiſſer. Sed& eadem reſt. la. d. loc. vita& virtute omnes alias Illuſttiores tœminas, inferio- res ſe tore demonſtravit. Aliãs dignitas, quæ ex maritali ra- dio retulget, evaneſcit facilius, quãm ea, quæ vel ex genere, vel ex virtute propria eluceſcit. Zart. ini. Quod principi ff de leg. Tiraqde nobilc.rI num. Iræ. Namqʒ& vidua radijcon- jugalis Iplendorem amittit, ſ honeſte vivere deſierit. hMſo- lu. Cde revoc. donat.& ibid. Dd. Tiraq. d.⸗. b) quod perſpicuum eſt exi ult C de nupt.& d mulieres E in lult. C. de Verbor c rerum ſionif. Bartol. ꝙ Jaſon. Tiraq. d. c num. rʒ. Nihili itaq; jactationes mulierum quæ contra vi- ros generis ſuiextollere fublimitatem jolent, quemadmo- dum cujuſdam illuſtriſſimæ tæminæ feſtwa prædicatio, præ- ferentis interiorem fuperiori culcitræ, legitur in Chron. Hen- neberg ciria: Spangenb Neq; enim maternæ ſed paternæ nobi⸗ litatis ſtatum filiorum conditio Jequitur: Prolixe 7 iraq· d.e. 7I. Nobilium liberi, nobilitatis jure,( majorem virtuti noneſtisq; ſtudijs operam navaretenentur. a) Cujus quaſiteſſeram& ſignum gerunt in avitis titu- lis& armis, lq; publick virturis ftudum profitentur, quo o- miſlo, nobilitatis nomen potiũs fumolus imagines: quàm verom decus ac ornamentum habet. Smibal. ue nobulitat: axiom. 4b. 7II. Emptio Feudi(a) nobilis neminem nobilem ef- ficit. a) neq; enim res& poſſeſſiones homini„qui longe illis precioſior afferre dignſtatein poſſunt, cùm minimè rebus homi- REsrusrIca. 1½ homines ſed hominibus res accedant/ juſtiſſimè F. M.edict. Luc. Pen in lcum neg ⁊.c de Incol. ubi quæſtio ſimilis deciſa in decurionis domo& poſſeſſione, quæ emptorem ſui decurionem non efficit. Neq; Vibium ſella Cælaris, quam gloriosè oſtentabat, Cæſarem faciebat. Caſlÿy. 7V. Patriæ claritudo ¶a) nobilitatem auget:& Imperij no- bilitas ¶5) omnium aliorum regnorum& principatuum no- bilitati præfertur. a) quam plurib.explicat Nraq. de noh.c.ra. b) Imperium Rom. German. quò prædominatione po- tentius& illuſtrius omnibus alijs regnis, eò etiam nohilitas cjus clarior gloſſin lt.c. de Alexprimat.& ilid Dæ. V. Thebanorum inſtitutum rationibus validiſimis ni titur, qui neminem adreip. honores admittebant, niſi decennium mercatura(a) abltinuiſſet. 2) quæà dignitatis porta rejicitur Ine Aui C. de dienit., ita quidem, ut etiam ejus uſu nobilitatis decus amittatur. Ioh. Fab. in ſali. Cde diwer Vestript. 7 iraq. de nobil ca. ʒ. nu.. quem de ſubſeq.itidem ubertim videre poteris. V. Pater ſordibus amittens nobilitatem non præjudicat li- peris; novus verè fontem in ſe exſtinguit. V. Medicina⸗etſi olim à ſervis ſit exercita,& in ſordidis re. bus occupetur, nobiliſſimis tamen ſtudijs recte annumera- thr. 7III. Paupertas nobilitatis decus non tollit. U„Vir- 174 HRuAMRr Kicunsk Virtus& ſcientia nobilitant naturaliternon civiliten Dignitas indignitate afficitur, uti Imp. Michael dicere ſolebat, cum indigno nobilitatis dignitas confertur. N. Inſignia nobilitatis optima, quæ memoriam& monu- mentum partæ nobilitatis in ſe continent. NI. Nobilitas Germanica) omnium hodiè antiquiſſi- ma. 5 a) quæaixnG& indigena, non aliunde deducta. Fal- læ itaq;, iſtæ quarundam Illuſtrium familiarum German. o- rigines, quas nonnulli ab Iralis& veteribus Romanis deri- vant: Mec enim antiquiſſima domus Hennebergica, qu noſtra memoria in GeorgioErneſto extincta,à Columneſijs uti Paul a yp. C& Anton. de columna finxerunt, fed à vetuſtiſſi- mis Salicorum Franc. ducibus orta. Ccyria. ang in Cbron· Henneberg. Nec à quibus, neſcio, Romanis exulibus Se- reniſſima domus Auſtriaca, ut Albert: Argentinenſi fabu- latur, deſcendit: Neque Anhaltinorum Illuſtriſſima fami- lia ab Urſinis: Ciria in Nenneb. Chron. neque Welfia domus Brunſuicenſtum, ab Eſtenſibus, ſed Eſtenies ab antiquiiima Welfiorum ſtirpe, quod ipſiſtali confitentur, Calcag· inorat⸗ uneb. Adolf. Duc. Ferrar. cc. FTTI. Non modò ſagatæ ſed etiam togatæ militiæ honores, graduſquè eruditionis nobilitatem cujuscunque generis ac ordinis condecorant; omniq; poſteritati ſuæ laudi ac glo- riæ junt, non modò nobiles: vcrùm etiam Duces: ſa) Prin- CIpes. Respuntca. 16 cipes, Comites, Barones, qui Doctores& Magiſtri publice creari volucrunt. 5 a) Vide orat noſt. de Ducib. princip. Dodlor. ac Magif. Pyomdti. DE ORDINE PLEBEIORIM. Nepondente Georgio 4 Ponila vx⸗ Sileſto. Theſis I. Lebeinon minus reipub. neceſſarij ſa) quàm alimentum(=) eſt. Hoc enim partim manu, ( partim negotiationis d) induſtria cu- rant⸗llliverò aut agricolæ(«) aut opifices (70 himercatores.() a) Plat.3. de ¶ Ariſt. lih. y.cap.. Caliſt. 12.. de nund quiquòd femper majori numero ſunt, xn rõ eher dicti Tolſ lib. r. de repub.cap. num.1z. Non itaqʒ fieri poteſt, ut reſp ſolis nobilibus ac militibus conſtet. Gyg. d. I n 17. Unde prudentia coaditorum non minorẽ nobilitatis, quàm plebis rationem in rep. conſtituenda fuſcepit, Pluu un Ko⸗ mnulo qui in patritios ac plebem civitatem novam diviſit: dem in Vheſ c Lycurg Cornel. de morib. German. quorum ci- vitas ex nobilitate& plebe conflata, meliusq́; inſtituta fuit, quãm Gallorum veterum, qui ordines Druidum SEquitum 2 habue- 56 HEsMAnur KrRcunnr habuere, illos religionis, hos militiæ ſtudioſos, nulla ratio- ne habita plebis quæ fervorum loco. Cæs lib. Comment. Sed illa diutius cdm conſiſtere ratio non potuerit, poſteris tem- poribus fuit mutatasrecepto in civitatem tertio ordine ple- beiorum. Quod confultiòs rerumpubl.tranquillitati ſtatu- unt, quãm ſi bifariam civium partitio fiat, Bodin. lib. z. de rep. num. 204. b) ncn MnieNe de veocle ¶Ariſt.d.l Alimenti oportet omnium primam rãtionem haberi. Quarè juſtè reprehen- ſus archirectus Dinochares ab Alexandro M. qui in conden- da urbe Alexandria, quam in Albo ac in altiſimi montis ſpecula collocari ſuadebat, rarionem alimoniæ non perpen- diſſet. Plut. in ¶ Alex Nicol in diſſe.Aib.r. Quod nec olim Ar- cades cogitaſſe, qui montibus cunctas appoſuere fuas urbes Pionyn lih. r. Nec majores noſtri in occupandis altiſſimis ju- gis; quorum ædificationes meritò mprobavit, Carol.V. Im- per. Wyt in vrat funeb· Carol V Neo enim placet ſententia e- orum, qui ſterilem& arenoſum locum civitatibus conſtitu- endis, quàm uberem glebam confultiorem exiſtimant. Bod. I.de rex. n.jIV c) quæ, ut ala volucri volandi gratia ita laborandi cau- la homini conceſſa. Unde Heſiodò ignavi& deſides labo- rumq́; fugientes æmk¶dicti: manus iraque labore calloſa nulli opprobrio⸗led laudi. Quare Naſicæ mordacior jocus, non injuriã conſulatus repulsã vindicatus, cum competito- rem interrogaſſet, num manibus ambularet. Val z d) quam neceſſariam in primis eſſe reip. duxit Plato, re- cenſente ejus verba Caliſt. d. ¶ Lycurgus autem& Romu- lus civitatè ſua negotiatores excluſerunt. Dionlib ⁊. eosque lervis annumerat ſEtus ꝰvʒ. de leg. z. Tandem verè in nume- rum civium recepti:neq; Equites negotiatione— Tul- Tuhly in werr. Jod.lib z n. Sed hoc non tàm jure, quàm fa- cto intelligi malim: Manutij divinatione ſublatã, qui patri- tijs quidem interdictum, Equitibus conceſſum negotiari commentatur.indA Tul. Aſtat nobis Cicero in Parad. Cau- ſam ſorditatis explicat ꝰy I44fad xdil. edilꝰ. quia, inquit, hoc genus ad lucrum& turpiter faciendum pronum. Quod tamen hominum potius vitio, quãàm negotiationis naturæ aſignandum, Ag in Pſal 7o. quæ per le utilis reip.& hone- ſta, utpote, quam natura compenſandæ rerum penuriæ ſub- ſtituit.?r Fÿde contrab empt. Si non tam quæſtum fordidum, quãàm commune bonum ſequatur. Unde inter mercaturam tenuem& copioſam cum Tullio.roff.Ctndiſtinguunt, ut illam quidem iplendori, ordini, honori/ officio officere, hanc verò nequaquam velint. Fod. libʒ. de rep. n. 00 Tiraq. de nobil.c zʒ num.1o. Sed nos utranq; eadem lance trutinamus: & Tullij diſtinctionem cum Calcagnino improbamus: diſq. in lib. f n.ar. neqʒ n. de quantitate ſed qualitate quæren- dum: melius Ariſtotel. qui non in quantis, ſed in quibus ver- ſetur mercatura:intuendũ docet. Utraqʒenim vanitatem ha- bere poteſt/ quæ fordes& turpitudinem affert. Tuld Po- teſt enim mercatura, quæ ĩn rerum magnarum magniqʒſum- ptus negotiatione verſatur major quidem, ſed non melior videri. Calcag. d Sit itaqʒ hoc in omni benẽ conſtituta reip. firmum, ut plebeis xmejæ cujus tres ſpecies facit Ariß. lib. r. Polit. c. TI. vxnnelæ Oogn)yla, vMPyc⸗ navigationem„eVe⸗ ctionem, negotiationem,relinquatur./a. Cde Commer. Con- ſentiente ſtatut. Polon.c.xylx. CGermaniæ art 9. Norntarm. Mumnſt. in deſtript. Turneam. Cunſtit. Saxon. A. 1jyz. Cogitent curiæ il- lud Livii: Patribus omnis quæſtus indecorus viſus: cogitent ornamenta dedecorari ex Senat.r. G de nat. lib. ſi mercimo- nijs publicẽ præſint Senatores, Præfecti, Duumviri, Sacer- 3 dotes; REsrustIc4. 17 1s HenMnn KIRennkk dotes; Ita recte Illuſtriſſimus Princeps auguſtæ memoriæ philippus, Doct: Proleſs:& membris hujus Academiæ ne- gotiari non permittit, ut eſt in Articulprivileg. Academ. An- ni 27. e) quorum ſtudium femper honeſtiſimum judicatum, & honeſtatis ſtudium vocatum, plut. in Num. Omnium anti- quiſimum Piin i a. Nat. c3. Colum lib.rde re Kul. à primo pa⸗ rente omnibus hereditarium, Gen. quod non regiæ, nedum conſulares& laureatæ manus erubuerunt. Plin Ab. 1. c.2 led nobiliſſimæ Romanorum familiæ cognomina ſua ab eo tra- xerunt. Plin. dleapz. Qui cum olim promiſcuè intra& ex- tra moœnia degebant, paulatim urbanos ſtrepitus exoñ in villas& pagos receſſerunt. 7 vloſd lb. vu vu tanti ruris reꝝ e- tenti excitata aviditate/ ut tempore Arcadij& Hon. inh bitione opus fuerit/ ne civitates deſererentur Lun. C ſi curiai. In Germana cum antiquitus nullæ urbes eſſent Tacit de mo- vib. Germ. poſtea verd rariores: Henric; Auceps? nonum quemque virum ex agroin oppida, lunc inde nova conditã, ac munita, tranſtulit, reliquorumq; labores in urbana hor- rea condidit. Cciriac. in Cbron. Quef diſcrimine tacto inter plebem urbanam, quos Buͤrger à burgis quibus cuſtodien- is intra moœnia conſtituti erant,& ruſticam, quos à cultura Bauren appellavit. Ciriae: ibidem. Qudd inſtitutum pru- dentiſſimum confirmat Ariſtot. lib 7. Polit. cup· v. Ita enim a⸗ gricolæʒ quos eriam leges ab operis avocari nolunt, ſtudio ſuo diligenrius incumbere poſſunt!æ de nund. A1cde agric. Vracid. eap. 3o. Ac licet agricultura nobilitati nihil præ- judicij inferat. Tul lib.. Oh qui nihil libero homine agri- cuſtura dignius eſſe ait: Etita concluſum in Parlam. De ph. deciſ 41. Traq. de nobil cap · ʒæ. num.z. Fruſtra diſſe ntienti- pus alijs Dd.in hcvlanss C. a⸗ agricul. Tamen recie ſecundum legem ResvUarrea. 15 legem Romuli. Plat. in Kom. conſtituendumut plebei agros colant, non quod ſordes agrorum ut Luc. de Penna Ioqui- rur,& miiitiæ decus non conveniant ⁊ C.de præyoſ ſat. cubi- cul ſed ut ordinum muneribus ãc laborib.diſtinẽtis, illi ſtu- dioſius xeip. conſilijs& armis ſervandæ: hi alimoniæ curan- dæ incumberent, ne annonæ præbitio deſtitueretur, d. I 2 f de Nund Qua ratione tat privilegia& immunitates agrico- lis conceſla, de quibus Plat. n d tit. C de agricol.& ideò lan- cta ruiticitas dicta quòd inviolabilis non modò pacis, ſed et- iam belli tempore eile debeat lbVf de rerum diviſ· vide Cam. in ſucciſ· Hor. lih.r. 1) AMriß. lb 5 poli.e. 9 xlræ 10 9nmnnb dckc- vmixe numhen. Et opifices& omne miniſterium civitati- bus neceſſarium. Atillos neqʒ inter cives Lycurgus nequè Romulus habuit. Pionyſ lb.æ utpote in quibus ipla merces auctoramentum eſſet jervitutis Vullyro Kab ſuſceptos tamen poſtea eſſe oſtendunt opificum collegia in urbe inſtituta: qui ab honorum& munerum aditu arcentur 1.5. Cde dienit. quod itidem philoſopho placuit Alpolita. e 7. cayg. I æytun vn GiG 19 cebs Agrl emaO cui conſentit Plat. ⁊. de leg. Nos portam ſine diſcrimine nolumus patere:illis admiſſis, quorũ opera&artificia utilitati inſerviunt:rejectis voluptatũ & inanium rerum miniſtris, qui ingenia jua ad civium per- niciem accommodant.Sen. pift. vÿ. quales tabernarij, duici- ariyunguentarij, omnes Lauræ& Seplaſiæ artifices, omncs pantomimihiſtriones, ludionestibicines, qui, ut Piogenis dictum eſt, chordas bent temperant mores autem diſtempe- rant. Vide Cconſ poli. Carolu V& Audoi æ. 77. 7½ Ad plebeiorum ordines continendos utendum conſilio Appij dicentis negotium(a) melius plebi concedi quàm o tium. a) Valer. 1e0 HEuaunt KrcRuzar 2) Valer. Max lib.7 t 4. civitatis noſtræ, inquitmores in ſuo ſtatu negorium nomine horridum continuit: blandæ appellationis quies plurimos vitijs aſperſit Otioſorum itaq; numerus inquirendus. Toloſlib.3 eap..& aut publicis ope⸗ ribus, domi cum nihil habent quod agant, implicandi, aut exterminandi. Grave enim reip. vel unum otioſum alere, enophyedæ unde quorundam legibus otium& deſidia ca- jtalis Herod.de xg)ptlib.2.& admodum prudenter Atheni- enles, qui rationẽ vitæ cujuiq; quotannis exigebant. Athen. de rep. 4. quod eò magis opus adverſus eos, qui nihil habent unde oriolam vitam tueri poſſint. Bod. n. Opificiorum àutem g mercatorum tabernæ in civitati- pus ita per regiones collocandæ, ne ſibi ipſi impedimento, (4) alijs verò moleſtiæ[5) Rnt. 3) regionatim ad rivum conjungendo eos; qui aqua præ- terfluente opus habent:disjungendo per oppidum eos, quo- rum opera ommibus opus ut ſunt mercãtoreès ec. Ieorſim hoplotechnitas collocando quorum artificia& operd cum Rrepitu exercentur,ne ſtudia howinum literatorum& con- ſilijs reip: vacantium interturbent. Bod. nu 30. quos ſtudio- rum favor è vicina collegiorum& Doctorum pellere poteſt, Rebuf de privileg Nudi⸗ Luc.eod. Cujus rei curain bene con- ſtiruris Academijs non eſt habenda minima. Iaſon. conſ. ⁊. ¶Alciat parer. c. q CoRoOELARIVAM J. polonicum priſcis leculis Piaſto agricolæ(40 Odelatum nullas inde fordes(5) ttaxit⸗ Quemadmodum nec conſulares faſces Serrano Atilio& alijs inter arandum oblatæ REsrUsIIe 4. 1 oblatæ nec didtura Cincinato/ velut inter aucupandum ſa oblatum imperiale diadema noſtro Henrico. 2) quod tamen æquè prodigioſum fuiſſe, ac regem à muribus confici quod contigit Popelo jecundo, Haheyt. Ii N. Crem.lib.æ.canit janitius hoc verſiculo. Aricolam ſeri regem, aiʒ d mue vorari Kegem, res æqu prdigioſa fuit. Sed quid prodigij in eo quod etiam in alijs regnis& rebus- pub.frequentatumꝰ Forcatul in Felic. olon. ad Henric. Valer. Quis enim ignorat Primislaumãferrea menſa, hoc eſt à vo. mere, in quoprandebat, ad ſolium& regnum accitum Bohe- morumꝰ Hluiß. Fohem. c.. Quin& Tullius eo nomine ma. ximẽ commendat Dejotarum regem, quòd non modo te. trarchs nobilis led optimus paterfamiliãs& diligentiſimus agricola exiſteret: iůbe Senoc ylurib. Vraq. d b) quas agriculturæ ſtudium& excrcitium non habet Ariſtlb. Oecon Columell de agric inprinc. At Romanis, inquis, legibus agricolis non patet ad honores acceſſus? vxllcr. C. de Aricol c ManAOrigin de Agric cCeng. Non redè ad a- gricolam generatim trahus quod ipeciatim de colonis aſſeri- ptis intelligendum, qui cùm liberi non ſint in præudicium domini nequcunt aliorſum transferriꝰ Colano C.de Agric. c Cens. Traq. Al. c) unde Auceps honorificẽ appellatus Mut in Henr u⸗ cp. Brat enim etiam antiquitus omne venandi ſtudium he- roic um enoph de ven. Aucupium verò, quod induſtria ac o- pe Niſi& Falconis peragitur, vetuſtioribus quidem inco- gnitum Iovll.. Pancirolde nodvep eaß.⁊ à German utem lmp.& principibus plurimum fuit exercitatum, à quibus et- iam inventum atqʒ excogitatum volunt,& quidem à Fride- rico Barbaroſſa/ in obſidione Romana. Panci. c. Sed longẽ X anti- 161 HeMAMRI KikckRzat antiquius eſſe ex Firmico perſpicuum eſt qui falconum, ae⸗ cipittum& aliarum avium quæ aucupio adhibentur mentio- nem facit lib.j.c. I. Salm.in Not. ad d c. Panciroꝭ Gloria autem aucupij illuſtrata Friderici fecundi elogio/ quod duobus li- bris, fingularis eruditionis& ingenij imperatorij monumen- tocontinetur. Salm.d.l. Non autem jucundiſſimum ſolum, led etiam utiliſſimum eſſe hoc ſtudium aſſerit Panciroldc. id- que confirmat Zoanet. exemplo Hoſtienſis Epiſcopi, cui ex coturnicum aucupio millia nummũm aureorum amplius quatuor quotannis obvenire ferunt, de gen. venat: ſer. num?⸗ Vid orat. noſt. de Venatisne. quam: quatenus immunis à diſpen- dijs& querelis ſubditorum quatenus adminiſtrationis& oflicij rationibus non officit/cum Platone lib. yde rep.& cum lereniſſimo RegeAngl.& Scot. jacob.s. in verẽ regio& egre- gio dono ad Henr.fil·principibus commendamus. Darius nor immeritò coritumeliosè ⁊uml Mercator ſanuncupatus. Ft Alphonſo Regi Neapolirano inftito- riæ ſordes objectæ Præſtat tamen negoriari, quãm latroci nari(5) aut mendicare, quorum hoc, quàm mercatu- ram malunt Ruſſorum nöbiles Sigh. Far. in Moſciw. 2) qiod inftar inſtitoris omnia quæſtui haberet Heroa lhrʒ. Tantum verdò etiam veterum dignitates à mercatoris nomine refugiebant, ut etiam Tarquinius Priſcus ob id con· temptus& faſtiditus fuerit, quod mercatore eſſet genitus. Valyer mem· lib c3 Tiraq de nob c.33. by quod pravò judicio à priſcis Græcorum haud infa me, ſed giorioſum habitum 7nc)d.l. III. Sybaritæ moliſſimi, quòdideò nollent orlafi 2) intra Rsrustc. 16 ſe) intra mœnia ſua tolerare, ut ne ſomnum& quietem civi- um interturbarent.Aten.deipſoſopb. v. a) imò ne gallum quidem gallinaceum: Athen. did. quem tamen ideò natura genuit, ut vigilijs nocturnis præ- fit& ad operas cantu ſuo mortales excitet, fomnumq; longi- orem rumpat Plin. lib.ro. cap. ⁊. Hoplotechnitarum autem intempeſtivi ſtrepitus, legibus certis moderandi, non omni- nò ex civitate exterminandi. 1V. Fabri(a) inprimis reip. neceſſarij: ¶() quibus Iraeli- tæ tempore Saulis caruerunt. a) quos ut ad operas invitarent koc konore afficiebant Romani, ut ſi quid ab illis tactum eſſet, nomen eorum ſcri- ptis inferrent. Serv. in 7. En. b) quod etiam barbarus Moſcovita intellexit, qui inter alia quæ per legationem ad Carol. y. miſſam in Auguſt. co- mitijs patebat, architectos, artifices& fabros armamentaꝝi- os ſibi ex Germania conducendos Chyt lil. 1ð CUon. V. Artaxerxis /a) buxea manubria regiam purpuram in contemptum adduxerunt, quòd tornariam magis, quàm im- peratoriam artem callerer. Indignum ſiquidem Principi ſceptris natamopificiorum fæce manum ¶5 inquinare. a) quem multi etiam hodiè imitantur, qui temporis fallendi cauſſa, certis quibusdam opificijs implicantur.cum tamen Regi& Principi, vix tantum otij à publicis Reipubl. negotijs eiſe poſſit, ut, quemadmodum Veſpas. dicere ſole- bat, jacens mori poſſit. phil in Veß. 164 HEMARMI KIRcRMRR* b) quam ne plectro quidem occupari volebat Philip. pus Alex pater. Plut. in Alex. 1 FI. In loco civitati captando non modò ipectanda uberrima frugum gleba ſa) ſed etiam paſcua irrigua ſylvæ& nemora. Quibus fuis muneribus natura Haſſiam noſtram provincijs pluribus prætulit. a) quam ramen inprimis ſpectare amplitudinis cupidos oportet. Quid enim illa poſit exemplo Thuringia eſt, quæ ferè plures comitatus, eosqʒ ſplendidos, quãm milliaria an- tiquitus ſuſtinuit. Eꝛvand.in Cbron. Thuring ut omittam in e- adem populofiſſimam urbem Erphordiam, quam Lucherus in colloq.prædicat, tam felice loco conditamut licet, centi- es igne, aur alio cafu(quod Deus avertat) intereat, centies eadem ſit ſeſe ẽ cineribus recollectura. Naturam enim ibi- dem condendæ urbis fixiſſe, tanquam in jumine telluris commoditates habitandi omnium maximas. At jlla longe felicior foret, ſi quod Columella deſiderat, agro& paſcua& tylvas haberet conjunctas. Quid enim ſine lignis,& ſylvis, cætera? Miſerum protectò appellat populum neſcio quew, Plinius, quod terram fuamcremet. b) quæ eain ob cauſſam inter primas Germaniæ provin- cias culta& frequentata,tanta hominum multitudine, ut& priſco Romanorum terrori fortiſſimẽ reſiſtere:glorioſiſſimo Cattorum nomine, atqʒ ex ſeſe Mattiacorum& Batavorum Colomas etiamnum florentes educere potuerit. Tacir. de mo- nb. Lipt. in An. T. ac. Beat. Rhen. de Germ. Ant. qui tamenin eo fallitur, quod à Cattis Heſſos diſtinctos velit, eosq; aliunde advenas in Cattorum fines acceſſiſſe opinatur. Sunt enim Catti& qui nunc mutilato nomine, Haſſi appellantur, unus & idem Populus, quorum antiquis temporibus caput Mat- tium, RrArustica. 16y tium, quod Germanicus incendit. Tacit. Ann. rcujus nomen etiamnum in vico qui ex ruderibus antiquæ urbis relictus, non proculã fuvio Edera, quem Tacitus Adranam d.I Aimo- nius verò lib. 4.c.y. Ann. de geſt. Carol M. lib. 1. Adernam no- minant. vulgoò die Eder/ Keinec. ad d. Annal errante Iuſt. Liyſo in Not add lac. Tacit. qui Mattium exiſtimat noſtrum Marpur- gum fuiſſe, quod non ad Fderam, ſed ad Lanum, ſylvis& tes- quis erutis, nondum quadringentis ab hinc annis conditum Ferrde Feud. Mattij autem veteris locus, non procul ab A- dranã Tacit d Fidemq;ʒ antiquitatis non modò nomen in pago retentum verüm etiam prælij cum Romanis ibidem commi argumentum præbent, inventi ab aratoribus numi & imagines Romanæ. Quemadmodum hoc mihi ſtrenuus & nobiliſsimus fupremi judicij Haſſorum præſes, Johannes à Dalvig, patronus noſter ſingularis, qui non procul ab eo loco prædia& poſſeſsiones hadet, indicavit. VI. Maritima loca(a) populoſiſsimis& opulentiſsimis ei- vitatibus conſtituendis jectiora quàm mediterranea. à) judice Alexandro Mag. qui ob eam cauſſam urbem, quam optabat nomini& fortunæ ſuæ parem⸗ florentiſsimo in littore poſitam voluit. Plut. in Alex. Atque idem judici- um veteribus Vandalis fuit, à quibus Balthicum littus pul- cherrimis urbibus coronatum, quæ exiguis ab initijs ad ſumma culmina emerſerunt Craniæ in Vand. VVII. Ex opificibus reges(¶.)& Imperatores tum natitum creati falſitatis evincum opinionem Ariſtotelis, quem pro- bat Bodin. n z37. animi vim& robur excelſi nullum in ijs eſſe. a) quos inter celebris Agathocles, figulo natus. Auſon. in Fpig celebrior Auguſtus Imperatorum apex, avo argenta- X3 rio 166 HrulMI KIchuz rio patre adſtipulatore ortus, Suer. in Aug Martius Septi- mus ex fabro jerrario Imperator factus. Eutrop. ac plurimi id genus alijquorum eatalogum vide apud Tiraq. dẽ nob·e.d. 4 S —=. p. S DISPUTATIO XIV. DE SoDALITIIS, GoLLEGIIS, ET Corporibus. Reßondente Henrico a Kange⸗ Sleſo. Theſis I. X ſimilitudine morum, ſtudiorum, opificio- S rum oriuntur(a) fodalitia: lnde Collegia W(5)& ex illis corpora ſe quorum legitimas a conſtitutiones valde expedire reip· judi- —* camus. 2) Eræeinl 4hde Coll ad quas natura humana, quæ ſua indole Iociabilis, fertur Arißot libr.rpolit.tap.⁊ Unde pares cum paribus facile congregantur. T ull de ofic. z.& qetla⸗ 3nelarG quod eodem puteo& aqua, ejusdem opificij dterentur. Bodin de repub num 320. quæ cum ipſis ſtudijs,& artiſicijs nata: antequam resp. e ſſent, cœtus hominum in vi- olabiles coniervaruntʒ Ariſot. ꝰ polit. cꝙp· ro Ideoqʒ& ipſa in rep conſervaraut facilius eandem continerent. Inde Lycur- gi Philitia Minois Syſſitiatalica Sodalitia: Phratriæ Græ⸗ corum. KRsvunrrea, 167 dorum. Arißt dA Plat. Al.l xfde Col. Sodales autem dictos volunt, à ſedendo quod unã jedeant, vel quod dapibus datis una veſcanturvel quodinter ſe invicem ſibi utilia ſuadeant. Vid. eſt in verb ſodales. Dion. iu not. ad alegatam 1 4. b) quæ iodalitium ſuum unã eademqʒ lege collectum, & obligatum habent. Ternarium a. numerum ad Collegi) conſtitutionem quàm minimum requirunt ꝰt fde verb ſ ut ũ pauciores tribus ſintcollegium dici non poſſit. Unde neqʒ conſulum, neqʒ Cenſorum olim Collegium appellatum. Pod. de rep. Iq. n.31. Difl. God ia not. ad d.l. ſul. C. quod etſi ad u- num devenerit jus omnium ſtet tamen univerſitatis nomen I Quod cujug Sed diverſa ſunt, jus collegij unũ cæteris mortuis, tueri,& unum Collegij Iocietatem conſtituere. Col- legij enim vocabulo jus ſignificatur, quod ad unum recide- re,& in uno conſiſtere poteſt,&quemadmodum civitas, uni- verfitasʒ ita collegium immortaie habetur, ut licet omnes Collegæ morte exſtinguantur, jus tamen Collegij ſuperſit neq bona fiſco vindicentur. od.di.U c Dd. ibidem allegariz Coniociatio autẽ in uno eſſe nequit, quæ neceſſariò ad coſ- legij conſtitutionem requiritur. Eoqʒ verbo ſimul commu- nio quædam ſignificatur, quæ interCollegas exiſtit/ ſine qua neqʒ collegium eſſe poteſt. Illa autem non in una eademque re conſiſtit:neqʒ ut Bartolus exiſtimat, bona& pecuniam ne- ceſſariò compſectitur in dic Ide Col Sine illis enim Collegi- um conſiſtere poteſtʒ led jufficit conventum ſaltem commu- nem eſſe,& deliberationem. Andega venſin d.¶. Præterea licet ejusdem conditionis coniociatio ſit collegium, ut quã in u⸗ niverſum neuter altero plus juris habeat, inter ſe tamen, re- ſpectu ſingulorum, non eſt neceſſe eſſe eadem conditione o- mnes. Poteſt n. caput& princeps Collegij conſtitui/ cujus hæc poteſtas, ut unus in fingulos non tamen in unixerſos co- ertionem habeat. Pod. d c) quæ 163 HZRMAnMI KiRecRnMzR c) quæ ex plurium collegiorum conjunctionibus con- ſtant& ab univerſitatibus differunt, quod hæ omnium non modo lamiliarum,ſed etiam collegiorum, ac corporum ſo- cieratem contineant. Bod. l. Græcis/ahdlia· Dion. in Noti ad A.1. Quod cuiug- h legibus reipub& lſummæ poteſtatis conceſſu permit- tuntur, ſine quo nomen,& jus corporum& collegiorum a⸗ mittunt I3. F. r. j. de Col. Permilsionis autem habenæ non moddò poteſtatem conventus habendi, Ied etiam conventus locum,tempus& rerum tractandarum modum:tum materi- am ipſam regunt/rFde Coleg. Coitiones itaq; omnes aliæ illicitæ,& majeſtatis crimen incurrunt l. 2.d.t. e) mihil enim ad popularia Imperia tuenda, ac retinenda potentius, nec melius excogitaripotuit unquam. Vodi dd. ne⸗ que regia, neqʒoptimatum poteſtas, ad continendas homi- num ſocietates, ijs carere potuit.Plut in Numaqui non modo omnium opificum, ſed etiam mercatòrum colſegia inſtituit. At nihil tyrannidi infeſtius, nihil odioſius exemplo Tarqui- nij qui omnnia collegiaRomæ fuſtulit quæSenarusrege pul- lo, reſtituit: julius Gæſar itidem collegia omnia vetuit: Au- guſtus reduxit: eadem Nero removit. Maximæ verdò corpo- rum,& Collegiorum utilitates in tributorum collectioni- bus, in pecunia cogenda, in exercitu conſcribendo, inqʒ re- liquis reipu. neceſſarijs negorijs expediendisʒ nam quæ nulla ratione poſſunt ã ſingulis, omnium optimè ab univerſis con- ficiuntur Bod.d. Atqʒ hæc ratio collegiorum& corporum⸗ in Imperij legibus: in omnibus ferẽ civſtatibus uſurpatut/ ut omnia opificla,& artificia ſuas ꝙeeiu habeant: Et inGræ- cia veteri contumelioſum erat aœꝓlmeg&a ſine tribu eſſe, A- riſiot. polit. cap.⁊ ex Hmer. ¶Sed peregrinis concedi(quem- admodum focietas Hanſatica, Londini in Anglia, Bergæ in Norvegia⸗ REsvunIrez. 16 Norvegia, Brugis in Flandria,& Neogardiæ collegia habet, chyt· Cbron SaxAb.az. Et fuperioris jeculi Anno g⁊. ab Ant· verpienſibus petierunt Turcæ, ut octodecim mercatorum collegium ſibi permitterent cꝓyt. lbr. a.) inconſultiſſimum Katuimus, etſiut ſupra diſputatum, flagitante reip.neceſſita- te, nundinationes privilegijs& immunitatibus invitandæ. TI. Collegijs autem& Corporibus hoc communi lege in- dultum, ut ſibi pacta& decreta ſa) facere poſſint, eaqʒ judi. care 5)& exequi. e) 2) de quibus? ⁊. de Coll quæ ex Platonis lege expreſſa dum ne aliquid ex publica lege corrumpant. Unde omnia il- la conventa, quæ de monopoiijs fieri ſolent irrita habentur, ſevera legum pœna conceptis non modo collegiatis artifici- bus, ſed etiam primatibus Profeſſorum,& magiſtratibus, qui illud per milerint, neqʒ caſtigaverint/ unit. C de monb⸗ ol Carol. V in Conitut. Bruxel NWanciſtus I Galiarum Nex in conſtit. de Culleg& artif mag Monopolij autem multi plices fraudes: cum mercatores inito inter ſe pacto conſtituunt certum precium, infra quod vendere mercem nolint dꝰcum pactionem faciunt, ut fupprimat alter ſuammercem donec. alter vendiderit ſuam: cum opifices conveniunt, ne operas ſuas vilius locent, aut huic veluli præſtent, ne inchoatum ab alio expleant/ ne alios, niſi filios ſuos, 8& nepotes doceant: ne quiſpiam niſi immenſo pretio in diſciplinam aſſumatur, ne diſcipulus intratriennitum tyrocinio imbuatur: quod laque- o dignum eſſe ſcribit Tolos. l.rʒ.cʒ. Sed neq; decreta colle- giorum ferenda, quæ immodicas commeſſationes,& con- vivia ſumptuoſa inſtituunt; quorum cauſſam fuiſfe ſcribit Plinius, diſſolvendorum Collegiorum Romanorum. Byiß. Hinc enim factumut inopes, etji periti admitti in collegium non 170 HRMAnnt KtRckutnt non poflent, quam rationem itidem fpectavit Pontife in moderandis impendijs folennium conviviorum in promo- tionibus Magiſtrorum& Doctorum. Clemde magiſt. ne jum- ptuum magnitudine tenuiores deterreantur. Quam ratio- nem noſtra Academia Marburgenſis in juperfluis omnibus impenſis& erogationibus tollendis fecuta. b) per luos judices, quos in rebus ad collegium perti- nentibus ex ſeſe habent! fnal CAe jurud. omn. juait. Merca- rorum enim judices de mercatorum negotijs judicare com- modius. Bod all habent præterea quæq; collegia quædam arcana, quæ in vulgus emanare/ aut cum alijs communicare non expedit: deinde collegarum inter iplos benevolentia, ac dignitas, mutuis judicandi officijs alitur ac luſtentatur. Fodin num 3. cujus diſtinctionem in quæſtione ila de col- lega qui extra collegij decretum alibi judicem contra col- legam conſtitui ſibi poſtulaveritprobamus: Quod enim ad ſagulos ſeorſim pertinet, id fingulorum aſſenſionem poſtu- lat: univerſorum verò res conieniu majoris partis acquieſcit. ch ſecundum cujusqʒ collegij inſtitutaleges,& mores, caſtigatione modica,& mulctã⸗ ejectione, quod fi tamen pæ- na gravior decreto collegij impoſita judicis ordinari]j co- gnitioni locus patebit. Errant etiam per quam longe à fori- bus collegiorum, qui eorum privilegia& immunitates eð extendunt ut Hanfaticæ ſocietati, ejusqʒ collegijs jura etiã publica legationis, jurisdictionis ac imperij aſhgnent/ qus ure collegij& ſocietatis, quæ privatorum nomine veniunt, minimè competere poſſunt, d fde cunpor& vol. Ac etſi ma- xima vis& potentia confœderatarum iſtarum civitarum ſit, qua nihil magis formidabile, Carolo V. Imperatori luiſſe in Germania perhibet Avila in bel. Germ. etli nidem plurima ab exteris regibus privilegia& immunitates v6 5 ultæ Rrsunrei. 1 dultæ ſint, jura tamen publica, nullibi regnorum habent, neque in Imperio, jure alioquãàm focietatis& collegijquæ prwatorum funt, utitur. Nec enim civitates Hanſaticæ ſta- tus Imperij funt, aut jus conſilij& conſenius in comitijs ha- hentz neque Lubeca, quæ Hanſæ caput& Balthicarum urbi- um corona Chyt. b. ⁊y. Sax. quatenus Hanſatica, jed quate- nus Imperialis, inter ordines Imperij eluceſcit. Leg noſli. r. SaßMum. 0. TTI. Conventus, ſæ)& cœtus nocturnos abditasq́; conſul- tationes fieri⸗nulli generi collegiorum ac corporum permit- tendum. a) Non enim negandum ex perperam inſtitutis colle- gijs ac fodalitijs, graviſſimas in rempubl. irrepere peſtes: Hinc conipirationes, proditiones,& nefariæ in exitium rei- publ. molitiones luſcipiuntur. c. conjurationum. II. quæſt. r. Omnia autem conventicula, nedum nocturnæ concurſa⸗ tiones ſuſpectæ ideoque prohibitæ F. æ de pace ten. inter lihr. 2.Feud. nec minus illi nocturni conventus, qui religionis prætextu nituntur: Qualia olim Bacchantium fodalitia, quæ jub religionis ſpecie, execrabiles ac nefarias libidines& cru- deliſiwa parricidia occultarunt: Quo comperto, lata Romæ lex, ne uſquam deinceps facra ulſa nocturna fierent, Liv. lio. quales Gnoſticorum noctes incredibili cum impieta- te& ſcelere conjunetæ leguntur Epiph de Gnoß. b) jus a. conveniendi hoc modo amittitur; beneßia& privilegia abulu ſunextinguuntur,«. ruari z. depriv. Quod ſi ab omnbus aut maxima parte collegarum peccatũ ſit, mul- ciæ itidem pro ratione commiſſi exiguntur. In gravioribus v. V2 delictis, 172 HERMRNR KtcMnE delictis, quæ capitis ſupplicia expetunt, æquius, autoribus punitisreliquæ turbæ ignoſfeere; Fodin num0. Sævioribus autem corporum& univerſitatum collegiorumqʒ pœnis ne⸗ mo unquam laudem conſecutus. NTPoTHRESEI 7. Ergenſium(e) iri NMorvegia mercatorum confuetudo/ qua Tyrones ſuo collegio ibidem initiandos, ¶) mul- tò immanius, quãm olim Lacones ad aram Dianæ,& puhe- res& impuberesad animæ usqʒ exhalarionem cædebant, lu- do, uti appellant Neptunio, Das Waſſer Spill/ excipiunt, & ſingulis annis ad octennium usq; miſerrimè fagellant, ac tantum non excoriant,& enecant(Coler. in Calendar perpet. Mens Maz.) ne quidem in Barbarorum moribus ferenda: Civili verò jure omnes ejusmodi ludi(e) prohibiti, ex qui- bus injuriæ& crimina oriuntur ꝙx ᷓÿde jur dotend rati. a) qui ex Hanſatica focietate Bergæ in Norvegia nego- tiantur& emporij privilegijs ac immunitatibus regijs fruun- tur, de quibus chyt. dlih.⁊. Jax cujus focietatis initia, quem- admodum collegij Electoralis, dubia& incerta, Chyt. ibid. b) quorum frequentiam täm immani inauguratione detertitam volunt, ne monopolij decreicat. Coler d.A quod inter collegiorum pacta non eſſe tolerandum ſupra oſten- dimus. c) quales in manumiſſionibus veteribus raphiſmata& alapæ emancipatoriæ, quæ manumittendis infligebantur, quas juſtianea humanitas ſuſtulit? cum inſpeximus vc. de e mancp. novell Ir inprins. Erant in Berytienũ Academia ludi ſcholaſtici quibus novitij tàm docentes, quãm diſcentes ex- cipiebanturd.. fae jur dos. rat. quos etiam in priica Atheni- enſium RSsrusLIc4. enſium ſchola exercitatos fuiſſe ex Baſilio cognoſcimus, in v. Naqianz. unde depoſitionis mos etiam in noſtras Acade- mias pervenit, Melanchtsn. in Orat. quæ ob eam rationem inſtituta ut doceret Academici ſtudij iter ingredientes, illud quod Horatius canit AMultanulit feritq yuer ſudavit e alſ c. Et quod Naio expreſſis. Adde quod in genua didiciſe ſdeliter artes Emollit mores nec ſnit eſſe ferss. At hoc fine hodie iſta conſuetudo retinetur, ut pellem Mar- ſyæ detrahat. Sed õ pellem! TI Carol. V. Gandavenſibus(a) rebellibus in ordinem redactis, corporum& collegiorum omnium jura non inju- ria ſuſtulit. Inter alias enim rehellionis pœnas illa exerceri ſolita. a) quos eo ingenio eſſe ſcribit GCominæus lih.y.comm. ut mare ſoleant principis jui filium, ſed non ipium principemʒ idqʒ proverbio de ijs antiquitus circumferri. Unde quàm plurimæ eorum ſingulis ætatibus jeditiones& rebelliones. Com.d. Fod.¶g. n.2z. n.9. TTI. Ad veteris Eccleſiæ æydms 3)(ita convivia ſodalitiorum ſuorum appellabant) quæ traternæ benevolentiæ ac chari- tatis lubentiam continebant hodiernæ collegiorum meniæ revocandæ. a) quæ ided didæ, quod mutuis amplexibus& oſculis Knirentur,& charitatis affectus omnes præ ſe terrent, Fod.lib. 3.e repub.n. b. quibus olim Lycurgus in ſua civitate non ab- ſimilia convivia inter tribus& ſodalitates inſtituit ꝙna ut amicitiam inter focios continerent: Quòrum exemplum i 4 mitati z 4 HanMnI KIacin mitati reliqui Græci in rtean& ltali in ſodalitijs. Plut. in Ly⸗ curg. Bod. d.. 2 1V. Pythagoreorum ſodalitas, ¶a) potentia,& opibus fre- ta, Græciæ& Italiæ ſtatus cdm turbare ¶5) conaretur, ferro gammaq; deleta: Multò verò juſtius& eonſultius eorum collegia hodie extirparentur,& ad Ignatium remitteten- 5.. tur, qui regnorum omnium libertati inſidias ſtruere non de- ſiſtunt. 2) quæ inſeparabilis habebaturà Pythagora præcepto- re denominata& inſtituta, hac lege, ut quodquisq; familiæ ecuniæqʒ habebat, conferret in medium Gel lib.I. Att. Noc. Unde illud confortium vouio communione rerum o⸗ mnium appellatum: Guimonachorum hodiernorum& A⸗ nabaptiſtarum contubernia conveniunt. b) chm imperia popularia ad optimates traducere mo hremur.Bod lib. q de rep. n.qui eorum imprudentiam in eo arguit quod antequam optimates& potentiſſimos quosque in am ſententiam pertraxiſſent remagere tantam cepiſſent, ab illis ipſis deſtituti quorum in gratiam negotium fuicepiſ- ſe videbantur.— V. Templarijs(4 quibus non modò corpora& collegia cum omnibus fortunis& bonis, verùm etiam vita adempta eſt, injuriam extrqmamà pontifice Clemente V. verè Incle- mente illatam eſſe, quemadmodum rectè Germani(5) no- ſtri id ætaris ſcripſeruntcontra Tolof.& omnes Pontificios auctores aſlerimus. a) quià templo ſeroſolymitano, qui vicinas ſedes inha- pitabant, denominati Iobans Vſin memor. angen · in ect. Nob p.ilib.i.cMj⸗ b) quos REsvunrica. 7 b) quos vide d luc. Vyyt Sed& ltali ſcriptores idem aſ- feruerunt. foanBocat. de qua re itidem rectè Bodin. lib. ʒ de rep. n.2 in hæœc verba, majorum noſtrorum, inquit, ætate Tem- plarij de antiqua prædiorum, quæ nimis ampla videbantur, poſleſſione per fummam injuriam ac hujus Imperij dedecus depulſi tuẽre. DISPUTATIO XV. DE AMPLIFICANDAE REIPUB. RA- tionibus. Reſondente Juna Melideo Sileſio⸗ Theſis I. Onſtitutam ſuis partibus remp. habemus. re⸗ liquum eſt, ut eandem tum amplificemus /4) tum conſervemus: Amplificatio autem vel V ex interno, /5) vel externo fit. Illa aut na⸗ S turalis ſc) quæ in multitudine(4) hominũ: aut induſtrialis,(e) quæ tum in reip. aititudine,(ꝙ) ac di⸗ gnitateʒ tum in finium jatitudine& facultatum() ac opum copia conſiſtit: hæc verò ex externo quæ fit, aut voluntaria, ¶) aut coacta(i). 2) quod Romani folemni prece poſtulabant à Dijs ſuis. Iu lib 2. qui ex parvis adeoque; minutiſſimis principijs tam amplam conſtituere remp. ut totũ exinde terrarũ orbem ſpe- ne dixerimus)ſibi adjunerint. Ixſtinia. Nov⸗nprinc ac ut Scipio 1)6 HeMARnI KIRcnnzar Scipio non amplius pro augenda, ſed conſervanda vota ſu- ſcipienda eſſe duxerit Iuftin. d. loc. Imperij autem natura ſua ſpontè ad ſui amplificationem incitatur Nirolprin. caz· qudd qudò auguſtius, amplius& potentius quodqʒ regnum eſt ed frmius, tutius,& diuturnius habetur. Bodlubv. de rep. n 717. Sed hic manum injiciunt amplificationi qui deſiderium au- gendi imperij multoties reip. nocuiſſe conrendunt: rati ſtabi- liorem ſtatum fore, qui ſuis finibus contentus, nihil ulterius appetat. Viyp · ie princiß ·caʒ. At nos diſtinguendum eſſe in- ter amplificandi modos, quorum alij alijs feliciores,& con- ſultiores, augendi verd ſtudium nunquam, quã fieri poteſt, intermittendum, cujus Cæſares noltri glorioſiſimo titulo ſuo admonentur, cum Auguſti& propagatores imperij no- minantur Allezeit Mehrer des Reichs/ Quod non tam bellica propagatione, quæ anceps& periculoſa, quòm alijs felicio- ribus, de quibus infra, modis fieri poteſt. by conſentit Hiypprine. gd qui ſe duo media, ait propa- gandi reperire, noſtra augendo,& aliena attrahendo. Quo- rum utrumqʒ chm pro natura imperij fiat, quæ plura requi- rendi cupiditate nunquam ſatiatur nulli vitioſed laudi dari ſcribit Machiavprine. cap.q in eo duntaxat vitium& errorem agnoſcens, ſi quis ea deſiderat& affectat, quæ conſequi ſuis vfribus non poſſit. Sed nos utilitatem ab honeſtate ſejun- damnolumus:& poſſe id demum quemque dicimus, quod jure, quod honeſtate& dignitate falva poteſt./nepos ræy. de V J. Gbed in di. c) Aeurse ydʒ ð rotc j xohlm aMc NægSre v ꝙoleNñræt xren Homines non efficit reſp. ſed à natura acceptos ijs uti- tur, Ariſt. liber polit. cap. ro. Multitudo autem populi tum ad externam vim arcendam,tum ad internas diſcordias& jedi- tiones evitandas optatiſſima, quibus parvæ civitates ObnO⸗ REsrusric4. 17 obnoxiæ quam ingentes, Ayiß 4polit.ca. rr. Unde conſul. tiſſimum habetur, ex duobus aut pluribus exilioribus oppi- dis, unam civitatem magnam conſtituere. Zod ae rep. u. 3. exemplo Peſiderij Longobard. Regis, qui Viterbium, ex tribus alijs erexit, Bear. Antiqui. Germ. Abr. 2alorumq dic. lot. Fodin. d) quam decem millibus civium conſtare vult in repub. Ariſ. ob id correptus à Bodin Lib.Io. Ae rep.c.⁊. n. ro. Nec enim minor vel major numerus magis velminus rempub. ſed tan- tum minorem vel majorem effcit, /cp. jj.ch li. C. e) quæ tum ſtudio, labore, ac induſtria reip. requiritur: tum ex induſtria& labore civium colligitur. quæ tum injure reip. tam adverſus cives, quãm ſoci- os amicos, contœderatos, in libertate, in majeſtatis præemi- nentia, in comi aliorum obſervantia, in Imperij fulgore,exi- ſtimatione, honore,&c. verſatur vid Vup. diſt.. ch. d. g) tàm prwatis quàm publicis: curã g opera adhibita, ut oinnia opificia& negotiationes promoveantur:vectigalia cenſus/reditus, tributa,conſtituantur& in reipub. compendi- um convertantur. Quibus rationibus,& Italiæ Principes ci- vitates, Venetam, Florentiam, Genevam&c.& noſtras Ger- maniæ, Norimbergam, Auguſtam,&c. plurimum effloruiſſe videmus. Et quantum vel Unius opificij celebritas& indu- ſtria in augenda rep poſſit, ex Toletana civitate animadver- te, quæ decem millia hominum lanæ& ſerici textura ſuſten- tat pp. d. hy cum ſponte alienæ reip homines tum ſeſe tum ſua aggregant; vel bonitate regionis, vel regni libertatevel qu- vis alia aura illecti vel cum fœderibus, amicitijs„donationi- bus, teſtamentis, legatis, ucceſſionibus, pactis nuptijs, em- prionibus alijsvt contractibus, poſſeſſiones, regna, ditiones adjiciuntur. i) jure — 178 HrRMnn KrRcRukx jmrebelli. At hæc:inquis injuſta propagatio. vcyn⸗ 5PlaoAno Omne violentũ injuſtum Ariſt pol.r.cz Sed neq; pellum omne etſi violentum, injuſtumcujus rauſa juſta Iho- Nes fde VFlut vim. fde juſt. c. Hd ib. Qua ſinenon tàm bellũ quãm latrocinium appellandũd quod AlexandroM. pirata Pemetrius objecit. 7. Naturalis reipub. amplifcario, quæ per propãgationem populi fir, jegibus,de matrimonio(4) maturè(5) ineundo cœlibatu ſe) prohibendo[d) concubinatu& polygamia ſe) vitanda, libidinibus( promiſcuis frenandis, dotibus (g) moderandisex publico ijſdem conſttuendis(p) libero- rum ſi) numero privilegijs& immunitatibus proſequendo &c. adjuvanda. 2) quod ut principium urbis cõnſlituendæ ita ſemina rium reip amplificandæ& conſervandæ, Tull r. off& perpetu- itatem humano generi elargitur. Leo Nov20& immortali- tatem artificiosè introducit reip. Ixſt. Nox2. undè erga nu- ptias ile omnium aflectus/ ille favor, ut& vocati& invocati illis gaudeant. Conan. de nupt. Et ideò hæc prima legum la- rorurn conditorumqʒ rerump. cura fuitut àd conjugium ci- ves compellerentur, quod apud omnes gentes eſſe honeſtum & venerabile Apoſtolus teſtatur. Heb.c3. b) ne vel citiusvel ferids propagatio legitima inſtitua- tur. Icnmaturiores enim puerorum nũpriæquibus virga pro virgine debetur:reip·nocumento ſunt, Ariſlib. ypolitca. V es o yto⸗ vyhvæleb⸗ qahG vronla. Imm aturioris e- nim ætatis complexus ad fobolis procreationem inutilis: A- ß 4l unde inßirma& morbofa progenies: quod Trætzeni- os oraculum edocuit. Ut aurem juniorumita feniorum fœ⸗ tus imperfecti, tum corpore, tumintellectu Ah. dAas. C ae nupt. Certum itaq; xtatis tempus reip. legibus nuprj de⸗ Rnitum Rsrustrca. 175 kinitum, quod ſecundum regionis hominumq;naturam con- ſtituendum Plat. d. de lin viro zo. in fœmma octodecim aut plures, Heſiod totidem in mare, in fœmina 1. 2. Oyer. c dier. Romani veteres intra n annũ fœminam nuptum dari nolue- runt ꝰ quæſtum hede on. Leo eundem annuimn præictipſit nov. na. mari vero 1. Majores Germaniæ in turpiſſimis habebant ante ⁊o. annum uxorem noviſſe CæsLd de bel Gal At nos non tům annos, quãm vigorem ætatis reſpiciendum eſſe ſtatui- mus, cum quandoq; ætatem malitia juppleat c cuxde ont. Im· quod clerici olim cantarunt de Barbara Alberti Eſecto- ris Brandeburgici Achillis filia, quæ nondum duodecimo completo annoHenrico Ducibileñio nupta& domum du- cta fuit Ang in Chr. Byand. c) unde lex cenſoria Rom: cælibes eſſe prohibento, Tul 3de l quam Auguſt.gra viſima oratione apudian.g.in prin. repetivit, gravi pœnã in cælibes conſtituta, quos homicidi- um ait, perpetrare in eo, quòd, quos ex ſe producere reipub. poſſintnon gignant: ſacrilegium committere, quòd nomina S& familas à Veo conceſſas aboleri ſinant, Lycurgus oppro- brijs publicis cælibes exponebat. Plut. in Lyc. Athenienſes cælibes mulieribus folemni die trahendos& flagris cæden- dos præbebant, Sralz. de re Poet. Sed neq; hodiè cælibum vi- ta⸗qui caſtè vivere neqʒpoſſint neq; velint, toleranda, Dſſen- tit univerſa Clericorum Caſtimonia, quorum argumenta re- futanda omnia hoc loco ſuſcipimus d) quem neq;ʒ natura, neqʒ religio Chriſtiana agnoſcit, neq; honeſtas reipub.cui ſolum matrimotium honeſtum 4. Now in printip. Leon. Noxot. permittit: neqʒ verecundia ci- vilis tolerat, ut puras aquas cum habeas, ex luto bibere ma- lis dnowor. Lacunæ pontificiæ ſordes fuas magno agmine objiciunt, quib. opponimus unicum Ambroſ. can2 2. 2 e) quæ 188 HERAunt Kicknzkt e) quæ etiam amplificationi reip noxia: Inde enim pro- creationis tum ſterilitas tum infirmitas, generis confuſio, li- berorum diſſimilitudo, pietatis& amoris paterni languot. Bon.lib.ʒ. de rep. n. joñ.& mille alia incommoda vide Theod.de pohg legibus Rom. infames polyga mi.l.r. f. de hiß l. neminem c. de inceſt quod. not. Cpnſt. Carot artic. ræꝛ. ſupplicio capitis af- ciuntur: Itidem in Gaſlia I. Henric. Il. Fod.d.Ano. ) ne ganeæ, luttra, gurguſtia privata, nedum publici proſtibulorum fornices& lupinaria feranturs quæ quod le- gitimæ reipub propagarion impendi debebat: ſpurciſſima Mephiri exhauriunt: ut fcortationibus fibula imponatur, a- duiteria ſeverè puniantur: qua diſciplina veteres Germani civitatem ſuam amplificarunt& conſervarunt. Ta. de morib⸗ Cerm. qui tam ſtudioſi legitimæ in rep. educandæ prolis tu- iſſe perhibentur, ut Rheno illegitimos partus merſerint, Ju- Mim. Ey ad Antioch. Athen. de ſpnpſ.laud. in Pancur. Quod ut ſæum& inhumanum improbandum vehementer, laudan- dum tamen legitimæ ſobolis ſtudium,& diligenter provi- dendum, ne civitas ipurijs repleatur: quos legitimis præterri nunquam in reip. muneribus, fed ad Cynoſarges, lege At⸗ tica, remitti oportet. Put, in TWemiſt. g) quod fieri in omni reip· ſtatu oportet. Bod. lib;. de rep. 74. Ut in dote ſpectetur æqualitas. Plat z. de rep. tumne magnitudine dotium domus& familiæ exhauriantur. Plat. hd. Bod d.W tum ne nimium dotata mulier, imperioſior con- tra virum efficiarur. Hoc verò ſecundum cujusqʒ reip.con- ditionem moderandum. h) ne antiquæ familiæ in paupertatem delapſæ intere- ant: Ita Auguſt. Hortenſij tamiſiam conſervavit: Tac. in T. Dion in Aug Ita Perſæ olim ex formoſarum nuptijs pecuni- am publicam colligebant, quæ deformibus in dotem conſti tuchatur. Nerod.lib. ⁊. i) unde REsrusric4. 197 i) unde apudRomanos jus trium liberorum inſt. de excu. Iut. F.i.¶I. C. Qui num. Im quodà tutela,& à cura immunita tem præbebat,& à provincialibus legationibus /r. C. de legat. jus quinque liberorum, quod ã perſonalibus muneribus: jus ledecim, quod ab omnibus muneribus liberabat. jewper. j a ſurummun.& in pari dignitate, plurium liberorum parens præferebatur. Gel. lib. ⁊ c.1j. ꝓ. FNn. C. de Decur. EI. d Induſtriale Reipub.augmentum non minore,ſi non ma- jore diligenria(a) proc urandum: Illud enim non modò ci- vitatis multitudinem attrahit& fuſtentat, verum etiam api- cem ejusdem ſummopere evehit. a) exemplo Auguſti, qui non modò, ut gloriahatur mo- ribundus, ð lateritia marmoream urbem feceérat, ſed etjam ſingulari libro omnes opes& facultates, bonaʒ fortunas Im- perij complexus erat.Suet. in Aug. Pertinet itaqʒ huc etiam æ- diticiorum ac operum tum publicorum magnificentia, tum privatorum elegantia, quæ non eſt inſuper habenda:concili- at enim tum ornamentum, tum decus civitati maximum,te- ſtimonio Cyneæ, qui Romæ veteris domos omnes regias eſ. ſe Pyrrho ſuo prædicabat. Plut. in hyrrb nihilq; magis exte- rorum oculos præſtringit, quãm externus urbis alpectus, Martell in Conſt. unde? vetitum, ne ornamenta civitatis in a- grum transferantur?ꝰ Cde ædifpriw. Cujus rei antiqui Ger- mani negligentiores cum fuiſſent, Tacit. de moril. Germ. ſtu- duerunt Carol. M., Henric. Auceps, Ottones& alij, ut Ger- maniam ẽ ceſpitibus veruſtis in dignumImperio ſplendorem erigerent: quæ nunc teſtibus etiam exteris, Hl. in Epiß. ad Mejer. Pod. de Kepub. n.IA. pæteras fere omnes gentes urbi- um magnitudine, multitudinc& elegantia ſuperat. Z ADDl⸗ 12 HRRnAMR Kicanzki AhDITAMENTA. 55 tereſt Reip. ne per diverſarum gentium connubia,(¶4) N indolis ac ingenijtum morum germanitas habitusqʒ corporis corrumpatur. Quod jummo ſtudio evitaſſe veteres Germanos ſcribit Tacit de morib. 2) ex quibus hybridæ naſcuntur Hor. inſeym. ſingulæ e- nim gentes ſingularium morum& naturæ. Aliæ iracundæ, aliæ àudaces aliæ timidæ: in vinum, in venerem aliæ pronio- res Liv3. Unde& in ſervis emundis ratio olim patriæ dili- gentiſſima habita? Qud ſi nolit zt. ß. Qui mancipia f a4 Edil. e. multò verd magis in conjuge ducenda, nãtio ſpectanda plut in ConnubIlt plurimum enim labes janguinis& morum ex diverſæ gentis connubijs derivantur. Quam ob cauſſam etiam Carolus Magn. Irenen ultrò nuptiãs ſuas cum Orien⸗ tali Imperiò offerentemrepudiavit. Mut. in Carol. 7I. L. Papia,(a) quæ eflœtos viribus& annis ſenes juven⸗ culis jungi noluit, non inconiultæ rationis fuit. a) de qua ſupra diſputatum, ubi rationes videndx. 1I. Germania,(a) populi ferundi natura ſua,nationibus alijs tœcundior. a) cujus inferior pars ob eam cauſſam hominum offici- na appellata à lorande, unde gentium examina infinita prodierunt, Fod. lib.j. de rep numoß Idqʒ confirmant tot& tantæ Germanorum migrationes in omnes ferè terrarum o- ras/tot expeditiones in Paleſtinam:& alias extcras gentesut vix credibile videatur, tantæ hominum multitudini capien- dæ tellurem univerſam luiſle, Khenan de reb. Germ. Fadem REsyustck⸗. 183 7V. Fadem maris,(a) quàm fœminæ fertilior. a) cujus Septentrio quàm Auſter fœcundior. Fodin d.lu. Atqui& fœminæ ad Septentrionem natæ virilioris animi, Tacit. de mrib German. quæ maſculo ſpiritu Martem atque arma non modò veterum æxis, ſed& recentioribus jeculis uſæ. Nondum enim ſeculum eſt, cum Vurſatis contra Ar- chiepiſcopũ Bremen ſem pro libertate patriæ dimicantibus, fœminarum copiæ, duce& vexillitera puella, fortiſſimè mili· tarent. Chyt. Faxon.lp. V. De SixtiV. Coloſſi, qui incredibili labore& impendio erectus, Plinius repeteret juum de Pyramidibus(a) judi- cium. Quod illud? Otioſam& ſtultam pecuniæ oſtentati- onem eſſe b6c. 1x Opera enim Reip. non oportet eſſe inuti- lia,(b) quæ plus onerent quàm ornent. 2) quæ in veteri Aegypto partim à regibus. partim à mu- lierculis excitatæe rogatis mille& ſexcentis talentis in ope- rarios duntaxat pro raphanoallijs& cepis Herod.lib.7. b) quæ reprehenfionem porius quam laudem meren- tur. Notatus enim ob eam cauſam Cſaudius Imper. quòd opera magna potius quãàm neceſſaria& utilia perficeret.ue- vn in Claud. irrila itidem domus aurea Neronis, quæ uni- verſam urbem cingebat: Plin.libↄð cay rʒ. Ac ejusdem irritus labor& conatus inanis in Iſthmo perfodiendo. Tpb. in Neron. DISPV⸗ DispuTATIo XvI. DE CoOoLONIA, ET FRAklO. Reſpondente- Matthia Quaedt 4 Victraedt. Theſis I. Xmultitudinis incremento deducitur Co- lonia;(4) Opes autem& facultates publi- c excitant& cumulant ærarium 5) u- 3 trumqʒ reipu amplificandæ(c) lummopere conducibile. a) oppidum, quò pars civium ad incolendum deduci- tur, Sigonde iur. Itallib. ⁊ca. exemplo ab apum repu.uti no- minat Plin libeni.c. lumpto, Quoin genere, ſicut in cæteris reip.partibus Romani diligentiimi tuẽre⸗ Tull ae leg3. Plu- res enim, quam 3. Colonias in Italiam deductas habuerunt. ¶Aſton. Hipp princ Extta verd Italiam muitò plures, qua- rum antiquiſſima Narbonenſis Bodin de rep na de Hiſpaniæ Colonis vide Plin lib.⁊ c. In Germania celebris Agrippina fuit.I. ult. ff. de cen. Tacit. Ann.ræ. Plin. L. quæ etiamnum inde Coloniæ nomen retinet. Quemadmodum autem Coloni cives erant Romani eodem languine creti; ita deductione jura civitatis mninimẽ amittebant, Sod.u.4. Perfectius itaq; deinias Coloniam, civicæ multitudinis partem, aliorſum colendi gratia:ſalvo pribris civitatis jure, deductam Ayp lb. r.bel. Resrunrrea. 1 rhel Civil At quædam, inquis, Italici juris erant /r⸗. 5. ſeq yde cenſh. Id, ut in Latinis urbibus, ex ſingulari pacto,& gratia erat, ut ſuis moribus,& legibus reſervatis, immunita- te civium Romanorum ſine ſuffragijs/pertruerentur, Bod d1. Nonnullæverò, quæ quò longius ab urbe abeſſent, ed mi- nus lucem& ſplendorem urbis lentiebant, ed minus hono- rum, ac ſuffragiorum participes erant. Bod. num.yz. contentæ jure Italico. b) generali ſignificatu, ut z Fiſcum, qui principis æra- rium eit complectatur, quem alioquin ab xrario diſcernunt. Aſcon. Bod.IMde reʒ. nIude ſure ſuc. ꝙ ideo enim Colonias Quirites in idoneis locis collo- cabant, ut non tàm oppida,quãm Imperij propugnacula ha- berentur, Cix. Hjyh princc⁊ Pt ex eo incredibilis tùm no- bilitas, tum gloria imperio, nominiq; Romano accedebat. Bodn. qa4. I. Pomæria civitatis extendebamtur. II. multitu- dinis onere cwitas levabatur. IMI. Inopiplebi agrorum di- viſione ſuccurrebatur. IV. Moribus& inſtitutis coloniarum exteri imhuebantur. V. Defectionum ſtudia inhibebantur &c. Ea ratione Carolus Magnus Saxones tandem in coloni- as partim BelgicaspartimHelveticas partiuransſylvanicas translatos continuit. hr.in Chr. Queyf& Turcarum princeps longẽ lateq;; dominatum fjuum propagavit, Bod. l.d nnm.yc4. In locum coloniarum ſubſtituta, more noſtro, perpetua mili- tum præſidia, quibus fructum coloniarum recte Bodinus longiſſime præfert. Illa enim amplificationi reipub. ſæpius non tàm proſunt, quàm nocent. Exemplo Ludo/ XII Regis Franciæ, qui quãm præſidijs amiſit, colonijs, judicio pru- dentum Infubriam ſervare potuiſſet. hod. ¶lCpp. dc. PFrarij autem in rep.maxima neceſſitas eſt,?y& 54n Fon reich 0 Saran r ſine ſumptibus nequit respubl. ulla conſiſtere 136 HEMMnI KIRcRnERt Agrip apud Dion. ih.2. Avzv Lenry zodin es eytcn 1ö hecr. O⸗ pus opibus eſt ſine quibus nihil fiet quod opus. Demoß. Lipr. lb. 4c9.Pecunla nervus reipub. Pion in Veßß· od. dl num. Piſcrepat inſtiturum Lycurgi, qui fuos ærarium habere no- juit: Plntarchn Lytur led& idem amplificare finibus exten- tis rempub. eo ipſo prohibuit. Andea venſ dic. Quod cum armis fumptis Lacones expetẽrentænerv belli deſtitu- ti, in extrema diſcrunina pervenerunt᷑ Diſſentit. Machia. lib. ⁊.discurs. negans contra omnes, pecuniam belli nervum eſſecujus argumenta refutat omnum bellorum longiſſima obſervatio. Nam ut Medici negant, ſine nervis homines ampulare poſſe Perron i Salyr ita nec bellum uſquam ſine illa progredi Eipn libcd gerarium Morus jtidem rejicit, cum regibus Agyptijs„qui invita ri ed magis holtem,& ãt- trahi publicarum opum ab undantia exiſtimabant:Herodli⸗ ʒ. Bod lib. o.n. 676. 7 Kerarijcura conſiſtit;tumin benẽ a conficiendi,& conlervandi ¶) tum in benẽ collocandi fe) rationibus. a) ut& honeftatis& dignitatis retio juxta habeatur, re⸗ jectis, Veſpaſiani fordibus/ qui ex re quavis pecuniæ colle⸗ dtæ gratum odorem exiſtimabat Wwer n vß.& ex lotio ve⸗ ctigalia corradebat. Vpbil in yeß& in tributo exigendo ne mendicis quidem parcebat. unde icG. ſex obulorum ab Alexandrinis cognominatus Vph4 apud Ariſlot explo⸗ ſis Condali, Dionyſij& aliorum ibidem turpibus rationi- bus ijß.æ Oeconom. reprobata mercatura Parij Herodot. Iib. 4r. Plut. in Artax. Alphonſi Neapolitani Comm- Abr.. de bell Neapod lib oß o1t. reprehenſa Gallorum, Pontificum, ali- orumq; in magiſtratibus, digniratibus, facerdorijs proſtiru- endis fœditate hod4l extercinatis omnibus injurioſis exa- ctioni- RespUsIIe⸗ 137 Gionibus, quas magiſtriinanciarũ ut vocantGalliin prom- pru habent. Qualis illa, quam Boerius adducit decis. 0h. cu- jusdam Epiſcopi Galliæ qui aliquot millia coronat:quotan- nis colligebat ah illis, qui ductis uxoribus, biduo aut tridu- opolt benedictionem nuptiarum uti vult.? aliter go.abſti⸗ nere nova coſta cum Tobia nollent. Quales itidem iſtæ Ita- licæ exactiones, quæ ratione matrimonij& dotis ſolvuntur. Raſenthcade Iegcontlxnu. At ejusmodi vectigalium& tributorum ſuaiores ad laqueum amandandos eſle cenjebat Illuſtriſs. Haſſiæ princeps Wilhelmus Sapiens. Varem. de ſyh⸗ d ac oneyi. vegc in marg. qui ibidem in hodierni regis Gal- liæ magiſtrum non injuria invehitur, quòd plurimis artibus & novis exactionum generibus repertisregi promiſerit pau- corum annorum intervallo, tributum regno æquivalens. b) quæ ſæpe difficilior quam conficiendi: unde Aleator Pyrthus dictus, quòd aleatoriæ fortunæ ludibrio quæ jam ante paraſſetmomento amitteret. Plut. in Pyrrh. Ridiculam enim eſſe&cꝙech congerendi curam, niſifit, qui jervet im- Portata: I5% Nrenelvo⸗ zo æAcin, perloratum dolium haurire Tenapb in Oeconom Sæpeè autem publicarum pecu- niarum cuſtodia fupra modum difficilis, Bodinu numer. y. quam neque Ramſaneti lapideæ turres, neque Sardanapali ſubterranei ſpecus tueri potuerunt, Herodo. Abr. neq;tem- plorum ſepulcrorumve relligio, neque profunda flumina occuſtare. Joſephus. in antiqutat. Herodot. diet loc. Pruden- tius Romani, qui tum conquirendæ, tùm conſervandæ pecu- niæ gratiã ærarij Quæſtores conſtituerunt, I ⁊. F. 22. Fde O- rigin. lur. ſingulos in ſingulis Provincijs Bodin. num v70 Qud enim Quæſtores pauciores(quos neceſſarium malum reip. appellahat AMx gewer. ed conlultius reip Fodiu. l quorum multitudine Galliam laborare ſcribit Bod.d. Nihil autem Aa con- 132 HMAunI KRcMMzar conlervando ærario pernicioſius, quàm fænebrem pecuniam accipere, Tacit. Ann. lir.. quæ ficum Galliæ aliquoties ex- hauſit. Bod.dl nihil maximis etiam opibus diſſipandis para- tius, quàm prodigalitas& nimia largitionum effuſio. Gſin calg. e Viel Ivſephin eod. c) pro ſalute& dignitate reip· unde Bodinus majorum Galliæ rationes laudar, quarum primum caput expenſas in tenues& egenos fecundum in regiam domum, tertiam in ſarta tecta erogatas continuit. d.i.prima ratio orphana tro- phia, Geromocomia, Noſocomia, Prochotrophia, ſcholas, Fccſe ſias, omnemq; Eleemoſynam d& benignitatẽ erga pau- peres tuetur. Nuſia enim Imperianulli principatusnullæ reſp. ſorentiores funt quàm cum maximam pauperum cu- ram habent. Bvd.d. ſecundum caput complectitur fumptus & expenſas omnes, quæ reip. gubernandæ, augendæ, conſer- vandæ, ſtabiliendæ impenduntur⸗ tüm pacis, tůnm belli tem- poribus. Nihil autem reipub. exitioſius/ quãm velã muruo/ ut Lacones teceruntvel à fœnore, quod Franciſc. Galliæ re- gem preſſit, belli negotia auſpicari, ʒydin Ing7o. Tertium caput, mœnia, aggeres, arces, caſtella, munitiones, pontes, vias naves, baſilicas, ædes publicas, templa, omniaque quæ tům adurilitatem, tum ſplendorem civitatis pertinent/ refi- cit, inſtaurat: conſervat. Ubi cavendum, ne, quod de Nero- nis aurea domo vulgò dictum, cæmenta ædificiorum ſubdi torum fanguine madeſcant. II. Conficiendi autem ærarij rationes hæ potiſſimum con- ſectandæ, quæ quãm minimum oneroſæ ſubditis; ut ſunt il- læ, quæ exagris ſa) publicis ex hoſtium /5) ſpolijs, ex (c) vedigalibus rerum quæ evchuntur, ex amicorum ¶ largitionibus, ex(e) tributis conferuntur. 2) quo a) quo genere nihil certius nihil honeftius. Bod. dMe- Sæn · apud Dion. ja. Agro autem publico comprehendimus omnia bona, prædia, villas, nemora, poſſeſſiones, quæ con- jervandæ reipub.cauſa ideò reſervata, ut eorum fructus in æ⸗ rarium cogantur, quorum diitractio& alienatio fieri ne- quit. In principatu, fiſcalia bona, alia Principis privata ſunt, alia publica reipub. Illa alienari hæc minimẽ poſſunt. Bod. Abdeyep num ir neq; ſeculari curriculo præſcribi. Znnet. de Nom. Imperat.tum aleg ibid. Dd. Bodin. num qas. lut. in The⸗ miſt. Huc pertinent, Ducatus, Principatus, GComitatus Im- perij, quorum inſtiturio ad reip. augmentum& ſalutem ſpe- ctat. Nov I;. F. no⸗ Iitur Natt.cons qrꝰ. nu. y. Idq; prædicavit magnopere Frid. II. Imp. cum Ottonem, Henrici Leonis Sa- xoniæ Ducis nepotem Brunſuicenſem& Luneburgenſem Pucem, Moguntiæ Anno 123p. conſeniu omnium Imperij Principum, creaſſet, omnibusq;ʒ annalibus aſcriptum voluit, quod Roman. Imperium, novo Duce conſtitutoauxiſſet. Go ofcMonoch. in Annal Chyt. Sax.Aræ. b) ex quibus Romani ærarium ſuum locupletiſimum reddiderunt, cům pecunias publicas captarum urbium in æ⸗ rarium inferrent, Duci& militi nihilominus direptione re- rum privatarum relicta, paſſim apud Liv.& alios. Quod vete- rum inſtitutum, fi hodie revocaretur, alendis contra Turcam expeditionibus paratius ærarium, minusqʒ onerum in con- tributionihus eſſe poſſet. Surm de adminuſß bell. Turc. c) genus antiquiſſimum& uſitatiſſimum ærarij augen- di, quod Nero ẽ rep.tolli cum vellet/ à patribus prohibitus fuit/ ne ſublatis vectigalibus diſſolutio imperij fequeretur, Tacit. ¶ Annal prudenter autem vectigal ita moderandum, ut earum rerum, quibus jubditi carere nequeunt, invectio- nes leventur, evectiones earum, quibus exteri carere non Aa 3 poſſunt, RaspusIIca. 3 we BRMiut KIcu 3 pollunt onerentur⸗ multò verd magis materiarum rudium 3 quam opifices civitatis commode tractare poſſunt. Sed ne· que evectiones civibus adimendæ,& peregrinis conceden- dæ, quod admodum pernitioſum. Omnium verd utiliſſi- mum vectigalium, quod ex ijs rebus exigitur, quæ ad deliti- as, ad luxum,& voluptatem invehuntur, Plat.j. de leg. ut et in- vectio ſerici, noloſerici, gemmarum, unionum precioſiſſi- morum pannorumpigmentorumodorum Sc. Sed neque inuſitata& nova vectigalia inſtituenda, quorum exactio te· merd non permittitur?c eq. C. vecig. Now. dh hoc genus incertius& rarius, quod Romanorum mã gnitudo etiam in adverſiſſimis rebus non admittehat, Liv. I. 7. Plurimum tamen hodie Turcarum opes inde excreſcunt. Magnificentiam autem& dignitatem nihil magis conſervat? qum alijs largiri& dare,aliorum autem donationibus ab- ſinere. 7 e) quæ partimà ſocijs ex fœdere, partim ex ſubditis pe- tumur. Illa ut fruuoſa,itu honeſtiſma. exemplo Helveri- orum, qui annuam a Rege Galliæ penſionem habent:hæc ve⸗ rd non niſi neceſſitate urgente fagitanda, Bod.lib.. — COROLLARIVAM 7. Nan uti Gallus exiſtimat de rep. Vc.n 79. prudenter, ſed barbarè Turcarum Tyrannus, ærario quos luo præ- kicit, parte neceſſaria corporis, ut Paulu loquitu 7fde 4dil wat.(4) Quaſiverò virilium exſectio avaritiam⸗& alia quæſtoria vitia auferat. a) quòd tum veteribus Senatusconſultis Rom· etiam in ſervis fervis conſtituta dimidiæ partis bonorum mulctã, prohibitũ A yuſerum o f de ſrar, tùm juſtinianeis legibus pœnã ta- lionis adjecta, ſeverius vetitum, Novraæ Cap. Sed& Leonis Conſtit bonorum amiſſionem& exilium, fagrorumq; caſti- gationem Caſtratoribus impoſuit Conſt. 4o. At ſeveriſſi- mẽ Conſtantinus qui capitis jupplicio caſtrationem in toto orbe Romano fuſtulit, ſi qui r. c de Eunucb. prohibita omni Romanæ nationis Eunuchi nundinatione f2.d. tit. quæ in ſolo barbaræ gentis homine extra Romanum ſolum caſtrato conceſſadluc. Perſis autem& Græcis id genus hominum in delitijs erat, unde jervi hoc corporis habitu precioſiores fiebant,?4 ſſervus FVfad leg Aquil quod his verbis te- ſtatur, Herodot.lib.y. v9 ydg v Gaphdois Iecnpol eion on enh⸗⸗ visec tyexæ rælons E tioꝑ. Apud Barbaros, inquit, precioſio- res Eunuchi funt, quam qui non ſunt caſttati, fidei gratia. Cujus verq fidei? Cubiculo regio præficiebantur. Herodat. d loc. qui ibidem per quàm memorabile exemplum talionis ab Hermotimo Eunucho caſtratori Panionio relatæ recen- let. A 4. C. deprapoſſacri cubic. Cujnc ibid. Godoſ. in Not. add. F̃. 1. Sed& xrarij cura ijsdem committebatur, Bodin. de Kp. dicꝰ ꝗr. Sed neque cubiculi cuſtodiam nedum ærarij tu- tam fuiſſe Bagoas, exemplo eſt qui&) deprehenſus f. in printip. f de adulter.&he endꝙ9gois hen, Ut ex Luciano lo- quitur Godoßed. in Motis ad dic lot. Salmuth. in Not. ad Panci- vol de Now. Kepub tit.⁊. Idemque de temporibus quæ De- mitiani Imperium antegreſſa, ſcribit Martiai At prius(ð mores)& ipado mæchus erat. Fratque turpe iſtud genus hominum, quos, ut idem Poe- ta teſtatur, Neronis& aliorm Imperatorumm ætate lulus erat execuiſſe, in amore& delitijs reginarum& earum muliercularum, quæ ſine conceptu cone ardehant. VM. RESuste4. 197 191 HERMAnn Kicknr IohBrechæus ad adonum 133 hde Verb. Signif halm. Alat. Et Eunuchos maximos mulierum amatores, non modo velle, ut ait Terent. ſed etiam poſſe, jam compertum mãhno malo uberum apud Turcas: Exectos namq; pueros cum fœminis cuſtodes adhibuiſſent cosque adultos poſtea cum illis in a- qulterio deprehendiflent, dagitiumilludã quibusdam com- miſſuminillis quidem ſupplicio mortis ulti junt, in alijs ve⸗ rd totius virilitatis amputatione. Scal.exer. 14. C 17.num.7. 277. multd verò minus habendi libidinem& avaritiam⸗ rapi- endiq; cupiditatem ijsdem exſcindiper virilitatis exedio- nem, exempla ditiſſimorum Eunuchorum, Herotimi, Spori, g aliorum oſtendunt, Herod.dilꝰ ut. Tacit. in Nerone. Nplil. in eod. . Tributum(a) quod ſuperioribus annis Ungariæ no- mine Conſtantinopolitano tyranno exhibitum fuit Imperij ¶b) dignitatem non attigit. 2) quod ex alto& jublimi loco omnibus ſpectantibus Turcarum Dominator, jubet porrigi ac explicari tanquam ſubditorum tributum. Bodlibde vep uum. Vuj.& fallò gloria- tur le Imperatorem Germanorum tributarium habere. Quid enimlmperium&lmperatorem attingit quod,externi regni nomine penditur? Etli neqʒ proprie tributum, quod initi cũ hoſte fœderis ratione jolviturfed penſio appellanda, odj. de rep. num · A. TTL. Fxuluris(a) ærarium collocupletare reip. amplitudi- ne(b) indignum. 2) quas etiam Venetos ſubijſſe, accepta à privatis pecu- nia, ſub trienribus uſuris, ſine illa ſpe recuperandæ ſortis per hibet, bodin.libr.de repubnm. j neque potentiſſimi reges ijsdem Rasrunrrea. 13 ijsdem abſtinuerunt, quæ tamen nemininon detrimento, in- ſigni fuerunt, Fod.d b) cujus ſtudioſi Romani, uſurarum ſordes diligentiſſi.- meè fugerunt. Sed& Auguſtus reterto pecunijs ærario, non accipiebat ſub uſuris, ſed ſine uſuris plurimum expendebat ijs, qui prædibus ac prædijs caverent. T vanquil. in Auguſ. Boaun.l. IV. Imperatoriæ magnitudini ſa) convenienter Henricus Auceps tributum à Germania poſtulantibus Hunnis, ſcabio- ſum canem miſit. a) cujus non eſt, ut Auceps recte dixit, alijs dare, ſed ab alijs tributa& penſiones accipere.Surt. in Henric. Auc. hutin. in Chron. Sax. Quod inprimis Romani attenderunt, ut quo- que Iſraelitæ feciſſe leguntur Ioſ. 10.ry. Iud.c.alias nationes tributarias ſibi efficerent.Aachcz Idem ſtudium Germa- norum fortitudini à Carolo usq; Magno fuiſſe percipitur, quibus etiam Polonia, uſqʒ ad inteſtinum Henrici& Faxo- num hellum tributaria extitit. Tambert in hi. Germ. ſub Ann⸗ milleſmo ſeptuageſmoÿ. b) qui olim ignominioſæ pœnæ viris illuſtribus& no. bilib. geſtandus vicatim imponebatur, exemplo admoduin tamofo, in decem comitibus& Palatino, qui quod rebelles Imp. Conrado IV. fuiſſent, hac pœna affecti, Pang in Cbrun. Manfeid. V Germania omnium exterarum rerum invectionibus(3) farere poteſt. euòd olim etiamSylvius fateri, coacus Eiſt. ad Meouf. Atqʒ ð telicem Germaniam ſi in rebus ſuis vetetem anraxlæ⸗ coleret! Bb 5. Rex 194 HMMMI KIcARR Rex egentium(4) ſumma cum gloria dictus jacobus V. Scotorum. 3) quos regia imd divina quadam benignirate& ma⸗ gniſcentia proſecutus, itacum omnis ſui temporis princi- pes liberalitate vinceret, majores tamẽ ſuos opum magnitu- dine longè ſuperaverit. podl ꝙderep· cW Ilud autem verere- gium: omnibus benefacere. Curt. li. 5ſecundum Frider. ʒ Imp. ſententiam qui dicere foleber etfi decem millia quo- tidie ad verlus Imperatorem in grati ſint, tamen Imperatori quotidie benefaciundum lw in dici. Frid. VI. MNaufragorum bona /4) fiſco vindicare barbarum. a) in quæ nullum jus ſiſcus habet, ut de aliena calami- tate,& re tam luctuofa compendium jectetur. Iſᷓ quando rc. e nauf. At illud olimut in alijs regnisita etiam in Germa⸗ nia uſitatiſſimum non modò in mari& Oceanoſedetiam in Rheno& Albi, ubi contra Fridericum comitem Stadenſem olim diſputatum ab Archiepiſcopo Bremenſi legimus, eum fervili ventre eſſe natum, propterea quòd ipfius mater jacto in Albi naufragio, cum ventrem gereret, in Archiepiſcopi poteſtatem jure naufragij veniſſet. yang in ebron · uerf. Shed ò rationis& humanitatis naufra- gium! pispv⸗ ResruarIcz. —2, S.— S DISPUTATIO XVII. DE FOFEDERIBUs, SLIENTFELIS, SOCIE- tatibus, amicitijs, alijſqʒ ab externo amplificandæ Reipubl. modis,&c. Keßondente Eſaia 4 Euttiiæ Sleſ⸗ Theſis I. Oluntarium ab externo reipubl augmentum vel ſpontanea exterorum oblatione ſa) effi- citur vel ¶⸗) invitatione, utrumq; aut ſubje- 28 ctionis ſc) aut tuitionis(4) ergòꝛillinc cives Q 6 incolæ: hinc clientes ſe) amici ſocij(0 & confœderati reipub.accreſcunt. a) Qua Cyri imperium crevit Vnopb. iib. pæd. Imper. Noman. auctum cum plures exiſtimarent ie melius ſub eorũ poteſtate vivere poſſe quàm in jua libertate. Lain⸗ lib. 4. UI- troverd etiam remotæ gentes amicitiam& ſocietatem ad- verſus vicinos potẽtiores expeterẽt Halicar b. ged hic dili- genter advertendũ quid humerus tuæ reip ferre poſſit, ne nõ tam augeas cã quãm deprimas ſuſcepta aliorũ mole. Proſpi- ciendũ quid honeſtũ, quid cõducibile. Non n promiſcuæ a miciti&efœcdera iuſcipienda:neqʒ in remp nedũ in una mæ nia colluvies quarumis nationum recipienda, quæ neqʒ rei neqʒ gloriæ IVoc de pac. Plutarc. in perici Nec verdò fortunatis & telicib.ſolum, ſed etiam miſeris& afflictis porta aperienda 35 2 Plut. — — 196 HeMAnM KfRc RMRR1 plut in Sol ijdem clientela& patrocinio complectendi, fœ· deribus tuendi, Diſentit Althus polit.cap. ⁊v. qui cum validis, non cum miſeris& afflictis fœdera ineunda eſſe ſcribit. At nihil reipubl. honeſtius, quàm maximẽ egentibus auxilium præſtare& in periculo verſantibus ſuccurrere: Quod rem komanam ampliſſimam reddidit. Apß. as bell Pun. Ad hoc genus refer donationes, adoptiones,&c. quibus offeruntur regnorum amplificationes, velut Romana porentia aucta tuit Attalicis conditionibus, ut canit Horat. Od.I. Carm. b) Libertatis, beneficentiæ, gratiæ, immunitatis,&c. Scelerum verd impunitatem&Romuli lucum à luce Reipub. noſtræ rejicimus Oſdr li.⁊. hur. Plut in Kom. Macedonicam Poneropolin Philippi quæ omnes perditos& ſceleratos bi- patentibus portis invitabat⸗ exterminamus. Sed& Henrici Aucupis noſtri Haſiganos repellimus? At qui illi? Furum, latronum,furciferorumqʒ capitis damnatorum manipulos, quos ſpe melioris vitæ in ſuburbia civitatis Mersburgenſis, criminum abolitione facta⸗ militiæ ſacramentoaſtrictos, ar- mis& agris donaros imperator recepit, ut adverius hoſtem excubarent, Ciria. Chrun. Querf. Satius enim paucos eosq; bonos, quàm numeroſam malorum multitudinem habere, ſecundum ſententiam& verbum Philippi auguſtæ memor. principis incomparabilis/ Haſſiæ Landgravij in tundatione Acad. Marpurgrelictum. Uniri& matrimoniorum& aff- nitatum interventu regna regnis, provincias provinciisvł dens honeſtas& utilitas reipubl. admittit. Qua ratione re- gnum Poloniæ olim auctum acceſſione Lithuaniæ. Huber lib. ræ.c.4. Pol& Auſtriaca potentia ſecundiſſimæ lunonis ſucceſ. ſu in vires maximas progreſſa. Taratt. de. yeg. Hiuſß. Hppprin⸗ cjp. c. 4. Referas huc felicitatem Mercurij in emptionibus ex- terorum regnorum, civitatum, ditionum& in oppignorati- oni- ———— RRsrunTre4. 197 onibus: ſed cùm plerunqʒ oppignorationes materiam liti bus,& diſcordijs bellisq; relinquant, cautè illis utendum, Com.lib. r. comm. eu c) quæ cives& incolas, illos civitatis, hos Rabitationis jure efficit. Præitat autem civium quam incolarum nume- rum frequentiorem habere. Vnde portam civitatis Romanæ omnib. patefecit Antoninus Imperat. qui in orbe Romano viverent,? in orbe ff de ſatu hominum A Koma. ad Municip. d) Quã nihil imperio dignius, nihil glorioſius du- cebant Romani. Quod perperam æmulatur tyrannus Turci- cus, qui ſe portum& aiylon omnium oppreſſorum inſcribit. Vrant. in Otium. e) hinc Clientela, quæ& patrocinium& recentiore vocabulo advocatia dicitur Bod.Aibr. ʒ. de rep. nu. quæ li bera& gratuita defenſio, moribus hodiernis fada plerunq́; etiam apud potentiſſimos mercenaria/ Bodini lententia 4.4 Quod veteres contra decus, contraq;; dignitatem imperij fi- eri exiſtimaſſent, Bodinus, nh. Honeſtè tum honorarium Pro tuitionis ſtudio& lahore dari& accipi poſſe judicamus, quod longe à mercede differt, quæ officio non debetur? h⸗ mand. Permiſſum autem advocatiæ jus inter ſtatus imperij⸗ quod frequens inter Eccleſiaſticos ordines, qui hoc præſidio leſe adverſus potentiores muniunt. Nihil autem antiquius, nihil religioſius, quam clientelæ fidem ſervate Bod.d. 1. At moribus hodiernis cum clientelare fœdus omnium pericu- loſiſſimum ſit, niũ benẽ acuratẽque clientum libertati cave- atur, Bod. d. 1 literis protectionis, clientela& advocatiæ præmuniuntur, quibus cavetur, ne qua majeſtati/ juri& pri- vilegijs clientum fraus fiat, quibus alioquin clientela mhil detrahit, quæ folum ſuperiorem agnoſcere, eumq; comiter obſervare teneturiy Faepoß Bodin./ rde rep.nVl. Cujus de Bb 3 cliente- 51 HIRuAnM Kiaciuzar dientela judicium non probamus. Quod ilud? Nihil indi- nius eſſe principis majeſtate nihil abjectius quàm ſeſe in Ateriũs tutelam&clientelam dare, aut fuperiorem confiteri. Cum verò Majeſtatis rationem clientelæ jus non imminuat, ſed potius conſervetnihil indignitatis hic animadvertendũ. Ad clientelas referas Feudorum conſtitutiones, quæ ex illis proſecta eſſe volunt, mutuamq; Domini& vaſalli fidem po- lcunt.tit· de ſd. Vaſall præſt. t) qui etũi imparis fortunæ ac dignitatis ſint pari tamẽ inter ſe conditione ac jure habentur, ut tenuiores neqi maje- ſtatem potentioris cpmiter obſervare, neq; loco cedere co⸗ gantur. 4l y fde capt. nihil enim jus amicitiæ libertati nihil dignitati adimit, ſed communia inter amicos facit jura fori: ut liceat in amicorum finibus negociari res rationeſq; con- trahere,& liberè mercaturam quarundam, aut omnium re- rum ultrò citroq; exercere:jura hoſpitij: ut liceat in amico- rum fines ire/agere, in urbibus commorari, jura poſtlimi- nij& liberratis: ut in fines amicorũ caprus ab hoſtib. regreſ- ſus poltliminij jure ad je redijſſe dicatur& nomine publico tutus eſie incipiat lꝛu. de re mil g) qui eadẽ cum amicis jura habent, ſi ea ratione ſocietas inita ut æquationẽ juris utrinqʒ habeat d.l.p. Liv.V. Societa- tis njus ex pactorũ varietate variaturnec ſemper vqualitatẽ utrinq; continetʒ Polib. lib. d de re milit ut Aetolorũ cum Ro- manis, Latinorũ cum jſdew ſocietas, communes hoſtes„cõ̃ munia arma habebat, æqualis tamẽ conditionis& juris non erat, quòdilli ſuperiorũ majeſtatẽ cõſervare ſine dolo malo/ qudd penſiones Sobſides dare tenerẽtur. LivzAchene⸗ Bod. n.o ded quò inæqualior ſocietased infirmior Plancio cõ⸗ ſuſe reſtante: neminem populum diutiusæa conditione eſſe poſſe, cujus eum poœniteat. Liv. ll. Societatis autem ea vis 2& arcti- Resvusrrei. 195 & arditudout ne quidem injuria oppreſſis, auxilia implo- rantibus ſcque in amicitiamòſocietatem offerentibus ad- verſus ſocios opem permittat. Ti. lhx v. exem plo Roma- norum in Samnitum contra Campanos bello. Quod Bodi- nus optat omnium principum& populorum liminibus eſſe inſcriptum. nAnz. h) Morum fædera non unius modi: Alia enim æqua fæ- dera dicuntur.! y. f̃d⸗ cptin⸗ quibus plerumq; pares Marte hoſtes, in pacis conditionẽ revertuntur, quæ nihil præroga- tivæ huic vel illi parti afferunt: Alia non æqua, quæ vel penſi- omb& tributis vel obſidibus vel majeſtatis oblervantiã vel ſpecie cliẽtelævel legati, honoris&officij ergò perpetui præ- ſentia, alijsve onerib. partem alteram prægravant. Alia fun quæ Neutra appellantur, quæ ab ijs ferd coire ſolent, qui in- ter medios hoſtium fines collocati, ſecuritatis auram utrinqʒ paciſcuntur. Fod n. ydo. Omnia autem fxdere aut perpetua aut temporaria ſunt quorum hæc vel ad certũ reip. tempus vel ad confœderati principis exceſſum: illa, quandiu gentis A& reip. nomẽ erit, durant: quorum alia hæreditaria,& frater- na dicũtur, quæ non modò in arctiſſims amicitiã Sſocietatẽ, ſed etiam in ſpem hæreditariæ ſucceſionis concepta. Qualis confæderatio&confraternitas inter domñ illuſtriſs. Saxoni- cam& Catticam, initia primũ An. 1a6y Rudolphi Imp.1. con- firmatione munita: Poſtea multoties renovata,& Caroli ʒ ac Sigiſmundi Cæſ. nutu ſtabilita. And Knich. in Comm. J Fax. Codef in Not ad Iax. Cde pa Perpetuis autem fœderib. opus eſt renovatione. od.n. qiʒ. cũ nihil tàm ſtabile& firmũ quod diuturnitate nõ laxetur, de quib. Bodini ſingularẽ opinionẽ non admittimus cenſentis, nihil fœderibus perpetuis eſſe pernicioſius.. nqʒ c nqnz. contra prudentiam Roman. qui omnibus juis fœderibus æternitatem imponebant. Omniũ autem — HMAun Kincknzr autem fœderum fundamentnm fides, quam nulla utilitatis ublicæ nedum privatæ ratio violari pꝛtiaturquæ etiam in- ſidelib.& hæreticis ſervanda: perfidiæ damnatis cum Con- ſtanrienſis Goncilij decreto Panormitani& Lud. Romani, imò Bartoli omnibus ſententijs& conſilijs, quæ contrarium ſine omni ratione& fundamento docuerunt: Nec enimil- lud eò pertinet/ quod Pdin 1 ſi convenerit f pro ſcis 1 Si vir⸗ 7 olut. mat. tegulæ loco tradunt⸗frangenti fidem, fidem non deberi. n 7I. Coatta ex externo reip acceſſio.vel ¶) deditione vel (5) expugnatione fit. Illa aut cum pacto, aut ſine(c) pato · Hæc Martis ¶d) juri abiolutè cedit. a) alia enim eſtverba Livij conditio eorum qui non fœ⸗ dere, ſed per deditionemin fidem venerunt. jus autem de ditionis eſt ur populus, cum urbe agro⸗ aquaterminis, de- ſubris, utenſilibus/ diviniſq;ʒ omnibus rebus in poteſtatem & ditionem victoris veniant, quemadmodum formula dedi- rjonis oſtendit. Livlib.. Eoq; deditio reip. utilior, quàm expugnatiocum quòdd languini utrinq́; parcat/ tům quòd res oinnes incorruptiores fervet· Conſervari autem quod poteſtnon oportet interimi.qinſt. de jur perſ b) cujus jurejuſtiſimæ kunt rerum belio juſto acquiſi- tarum poſieſſiones. Dionyſ lib. Antiq· qu? nequẽè repeti un- quam ex eadem cauſa poſlunt. d. Cadit itaq;ʒ illuã telum⸗ quo vulgò volunt regnorum avulſiones ab imperio Rom. fa- ctas defendere quod jure belli ademprum- jure belli repeti poſſit.e.az.. ⁊ cap⸗. quod quidem injuſto bello conceden- dum juſto nunquam. m ne c) quod etſi vi& metu factumnon minus tamen quàm voluntarium ſervandum. Diſlentiunt Ddmgu nomini Kart. in d.i. RRspuntica. 201 ind.ioc. ronvent fde pad. ald conſzn Detiu. ar. Juot grunm cMlerva ſequitur. Sed contra ex fæciali jure recte di putat ho⸗ Ain. lib. 5. de rep. n. j0o. A ſolemnibus autem pactis quæ fxde- ra propriè appellantur, ſponſfiones diſtinguendæ. Illæ enim cdm fiant privata Ducis auctoritate, injuffu ſuperioris maje- ſtatis, eandem, in cujus præjudicium fiunt, non obligant: ſed deditione ſponſoris jolvuntur. Liv. Iib. ⁊. d) ut aut poteſtati, aut fidei ſeſe& ſua Victori dedant. Quorumillud durius, hoc lenius. In fidei enim deditos non licebat ullo modo ſævire: Livx. Val. lib. v. cap. j. Greg. iib. rI. de rep.c.TI. num.y. TTL. Nihil a. amplificandæ reip. conſultius, quãm bello ac- quiſitas poſſeſiones ac nationes in provinciam ſa redactas, in Ducatus,/)& principatus erigere,& illuſtri /c fidelitate illuſtrius(a) imperium efficere. a) more Rom. quia ea ratione ex minimis principijs to⸗ tum ferè terrarum orbem occuparunt.Iuſnowel conßlio Mecænatis apud Diun. lil. ⁊. ratisnes iludem vide ↄ imitatio- ne Caroli Magni Trithde vrię. Franc. Knich. d⸗ ſub rer.cu.7.n y. Quid autem in provinciam redigere ſit, ſupra pluribus ex- b) more Garoli Craſſi, qui omnes regum titulos in Ger- mania fuſtulit,& Duces creavit. Chron. T huring..y. Botrußin cbran Mertb. Erat autem olim Ducatus, qui duodecim co- mitatus continebat. dↄm lib ⁊ cd. Vyherlij.c⁊0. Vignier. Chro. Furg ſib an. 74l. c) quam conſultiorem Carolus Magnus Imperij tùm propagationi tùm conſervationi judicavit, quàm priorem Orientalis Imperij rationem per præſides& prætores preca- rios gubernationis admniſtrandæ. Vulni.r.de ftud c. Cc d)Eò 202 HrRunR KrRcuntkt d) Edenim majus quodqʒ imperium, quò majoribus g illuſtrioribus culminibus fulget F. nos igitur nov. 1. Et tanto laudabilius imperiale ſceptrũ extollitur, de cujus thro ni fulgore prodeunt dignitates.&ꝛ Hien Imp in diyl: Heneb⸗ ge HTPOTAHM ESES. J. gniſſimum fantitate Pifeatoris hominum julij ver- vum: fe cum Germanisʒ cum Gallis, cum Hiſpanis Bar- baris, eoſdem fallendi& decipiendi gratia ſa) contrahere- Bod.n. 7. a) ut, quemadmodum Polus Gardinalis Icripſit/ o⸗ mnes reges ac principes in reria ſua trahat⸗ eoſqʒ aut elixos roſtos aut aſſatos quomodocunqʒ ad falivam& guſtum ef- fentconſiciat VVlſm membrab·rercen- Cum perſis MoſcovitisFurcis ſafœdera contrahi poſ- lunt, quatenus Chriſtiani orbis imperijs non fint fraudi. a) quibus cum non poſſe fœdera iniri, diſputavit olim legatus pontificius julianus cujus conſilio& improbo ſua- ſu Uladislaus Ungarorum rex fædera violavit,& Varnien⸗ ſem cladem attraxit. Vonfin. biſt. Vng Philipp. Callemach. in reb⸗ VMadiſ legatur deſederib. Vuurem de Erenberg. T7I. Electorem Mauritium Ducem Saxoniæ in caua fæderis Chambortici ſa) injurijs iniquiſſimis Bodin. lbr. ʒ. de vep. un · . juſtiſſimè cum Hegio l. queſt.vindicamus. a) Quod elector daxoniæ Mauritius& Albertus Mar- chio Brandeburgicus cum Rege Galliæ Henr.. Chamborti An 1ya. inierant, hoc fine ut libertas Germaniæ& captivi principes, Dus Saxoniæ& Philippus Haſſiæ Landgravius aſſererentur.irid lib. 7. quod ſingulari ſcripto ad Flectores & prin- Resvubrrca. 20 & principes, omneſq; imperij ordines ſub libertatis titulo e- dito rex profeſſus hoc nomine, ut ſe appellaret vindicem li- bertatis Germaniæ& principumcaptivorum. Inter alia au- tem illius tæderis capita, etiam hoc erat, Ne quis fæderato. rum cum Carol.V. Imp.ejuſqʒ ſocijs paciſceretur, niſi fæde. rati omnes aſſentiant, quod ſi quis fæderatorũ, gratiam aut pacem cum lmp. inierit hunc velutiperfidiæ ſceſere execra- bilem, exercitu ſpectante, nudari ac verberibus cæſum neca- debere. Bod. de rey..n.Ad⸗ Illud verò à Mauritio commiſſum eſſe idem d. loc. contendit contumeliosè, pacemq; Paſſavi- enſe n inſcio& invito rege tactum. Quod falſiſſimum eſſe evidenter oſtendit Heig d. inc. PISPUTATIO XVIII. DE GONSERVATIONB RBIp. PER BO. nam educationem. RPondente- Nicolao 4 Zedtz Meſo. Theſis I. Onſervatio() ſupereſt, quæ remp. adverſus omnes tùm internas& tùm externas con- S verſiones, ſc) perverſiones ſdac everſiones ſe tuetur. Quarumillæ aut ex parte /) re- gnantium aut ſubjectorum(g hæ vel vi ma- jore,(&) vel hoſtium(obtingunt. a) quæ non minoris/ imò majoris virtutis„qum ac- Cc 2 quiſi- 8) 204 HMARu KrReinkk* quiſitio. Ariſt libeʒ.c. Hipp prins ca ⁊ multoqʒ magis, quãtmn amplificatio expetenda brip apud¶uſt lib. ⁊h. Tpol. n Orar. 44 chriſan ſine qua omnis conititutio ſtulti laboris Thuchd lb⸗ vcujus ſtudioſiſimos reipprincipes imò omnes cives eſle oportet. Tullde ofa. more Auguſti Caſlib. yj. qui hanc par⸗ tem ab Alex M. poſthabitam admiratus: Suet in. Aug cujus diligentiſimè Turcæ ſuum Dominatorem Moſcheum in- gredientem lolemni acclamatione admonent? ijldẽ artibus umperium conſervari, quibus paratum ſit Cum· lib.1 Jucxeſn b) quæ originem& cauſam internam habent 04. d leg. Arißtpolit.ʒ.c.a. Pohb.ra.fi untqʒ aut vi aut citra vim. IMinr jeditio, quæ aut aperta, aut occulta, quæ fit per inſidias& conſpirationem: hinc proditio, deſertio fallacia. c) in tribus reip. gubernandæ generibus; cüm vel De. mocratia& Ariſtocraua in monarchiam: quod fit cum uni potentior magiſtratus longiũs conceditur:vel monarchia in eaſdem: cui cauſam præbet, ſuperbia, injuriaʒ crudelitas, y⸗ rannis monarchæ vel Ariſtocratia in popularem modera- tionem, optiwatihus vel ob inſolentiam virium dejectis: vel hic in illam convertitur, quod ſæpe fit populo non animad- vertente, ut Venetis Lucenſibus accidit Fod uzh. d) quas cꝙhoeg corruptiones& labes dicit ¶Ariſt. lih.. yolit. c. ubi ſtatus quidem non convertitur, ſed pervertitur, ex legitima monarchia in Tyrannidem, in Pominationem? Ariſtocratia, in oligarchiani: ex Democratia in Ochlocratiã. Bodin. an& alterationes appellat/ ſed nos perverſiones rectius, quæ converſionibus longẽ pejores. e) Interitus civitatum, regnorum& imperiorum:cum vel univerſus populus cum reip. forma deletur vel cum vi ctoris imperio adjungitur. Bod. v. Ar. vel non ſervaudo promiſſa& juramenta ſubditis præ- ſita Resrhnrreu. 20 Kita, vel poteſtate abutendo, vel majeſtatem non tuendo, comtemptum ſui accerſendo, vel nihil ofcij faciendo. Inde Anarchia, quæ tyrannide exitioñor; Polyarchia, cum duo pluresve clavũ occupantʒ tyrannica dominatio quæ nullis legibus, ſed libidinis impetufertur, Iubditiſque ut manci- pijs utitur: Unde juſta reſiſtendi cauſa naſcitur. Bↄd lib.⁊ c.j un. Syut. de vind cnt ¶Mrquæſ Zanetpq. de defenſurin Creg. lb. 0. c.. Dan polit. Iib.v. Hotom de Ant.ur Gall. ⁊. 7. Alh. polt. & rx Kecl lb. r. Hſt. 8) vel intér ſeſe vel adverſus magiſtratum: Hinc re- bellio& ſeditio: Illinc factiones& ſimuitates, quarum ſtir- pes& fibræ omnes, quoad fieri poteſt, exſtirpandæ ab ipſis radicibus Fod uum ac Diſſuadet Much.1. iſturſtcap. 4exem- plo Piſtoricuſium, de quibus proverblum/ civitatem eorum factionibus retinendamʒ Er Venetorum, qui ſtudios? factio- nes Guelficas& Gibellinas in civitatib. fuis aluerunt. Mach. Princip. caꝙ 29. Sed& Craſſus apud Tul æde Orat. ſeditiones tanquam reip commodas, imò neceſſarias probat. Quod rrefellit Amur lib. æ. diſcurſt.1I. Er Anrimach.lib. Theorzi. Nec Venetis conſilium fuum bene ceiſſſe ipſe teſtatur Mach. Vyintc.æv. prioribus contraria innuens i. diſtu/ʒ.⁊7. Hen- ning polit. lb. ⁊ c 4. h) S B x Plin. Nat.⁊. c.a ofloc. cum terræ motib. hiatibus, incendijs, fulminibus, diluvijs/ fame, peſte civita- tes& regna pereunt. uti Sodoma Ex. 9. Phlegyarum gens fulminibus& terræ motibus deleta Pauſ in Bæo. Rejicimus autem hoc loco ſu perſtitionis Aſtrologicæ opiniones, Ptolo mæi, Alcabitij, Gaurici, Alliaci, Leovitij Mirandulæ&c. qui certis aſtrorum conititutionibus, planetarumq́; conjun- ctionibus& Eccentrici terræ Copernicæ revolutioni, Co- metarum&Ecclypſium operationibus, mutationes, ortus& Cc 3 obitus ccontinuerint. Plu 206 Hkann KicRnkr obitus rerumpub neceſſario aſſignant, quos errare& decipi⸗ cum Taloſlib.⁊r·cꝙ. n.. aſſerimus. Obliteramus obſcurii- mas numeri Platonici conjecturas. Bodn. lb. 4 nec quic- uam certi tribuimus fatalib. quingenteſimæ& ſeptingen- teſinæ periodis.de quibus peucer.lih. rde div· Nec tamen ne- mus tuturas rerump. mutationes& interitus ſignis non⸗ Sean prodigjodnitus proßgnifcari Quod de rer· ræ moru in Polonia oblervatum. Hubert. ex Cromer. lib. ð cx. quem Kecker.lb. Syſt xol. ſcribit ſingulares regni mutatio- nes portendere. Idem in certis familijs notatum. Camlibu. ſu J. Conſervationis ratio conſiſtit partim in præcavendis() artim in curandis mutationibus. Suntq; alia remedia ge- neralia, alia jpecialia, ex illis prima educatio(b)& inſti- tutio. a) remedijs we⸗paunu præſervativis. Galen ut. mẽth·⁊· quæ eò diligentius præmittenda, quò optabilius& melius remp. nunquam mutari& corrumpiquàm corruptam curã- ri. Quam Gloriam tribuunt Laconibus, quod diutiſſimè ſi- ne uſſa converſione remp. integro ſtatu, Licurgeis inſtitutis t.in Lycur. enph. de ycp. Laced. Idem jactitat de Venetorum civitate Manutius, quòd mille& ducentos ultra annos ſtererit;ſed hoc Bodin:de ætate ædificationis in⸗ telligit;non de gubernationis formaquæ tribus converſio- nibus mutata de ycp nM. Non autem integritas reip ætatis aut urbis ac mænium diuturnitate metienda, quibs falvis/ non minus reſp perire⸗ nedum corrumpi, muriiq; aratrum aſſis civitas remanere poteſt. App. de bel. Pun. Podl de yep· e·d Quod negare viderur Modeſ..a. Quib mod uſufud. b) cujus tantã vis, ut bene educatis non opus ſit legib. Nicol. ResvuhrIc. 207 Nitol l.diſtum. ut plus boni mores valeant, quàm bonæ leges Vxc de Germ Nihil verd ad conlervationem reip. con- ducibilius, quàm erudiri ad reip. diſciplinam, qua re inſuper habita, nihil etiam utiliſſimæ leges proficiunt Ariſt. li. polit. e. Huc itaq;; redit cura publicarum inſtitutionum in ſcho- lis, gymnaſijs Academijs, quas reip. impendijs extrui, ſtipen- dijs toveri& ſervari oportet.v.Cae yrofiſc mei. Mecænatis concilio apud Dꝛon. b.y⁊. Trajani inſtituto. Plin. in Pantgy. Sed&edomeſticæ educationi oculus admovendus: Qui enim non rectè inſtituunt atqʒ erudiunt liberos, non modoò liberis ſed etiam reipub. faciunt injuriam. Ciler. ʒ. ver. Publica au- tem inſtitutio privatæ femper anteferenda fab⸗ lib.1.cui ſuos liberos nemoſi illud reſp. poſcat, ſubtrahere poteſt: illi enim magis quãm parenti partus naſcitur?1 j.icf. dewext. in pof. uitt. Sed& ex alienis inſtitutionibus, quæ patriæ moribus contrariæ, revocari poteris, etſi a parentibus ed miſſus. lat. de rep. Quod in educanda ad ſpem reip.capeſſendæ ejuſque partis adminiſtrandæ pube diligentius præcavendum:inſti- tuto Angliæ, quod procerum liberos ſine regis conlenſu non egredi patitur. 7TI. Inſtitutio a. partim eorum qui ad neip gubernationem educantur⸗partim eorũ qui ad ſubjectionẽ intormantur:Illi artibus potiſfimum imperatorijs ſa hi pro captu) quiſc; luo/ tům animi tům corporis honeſtis ſtudijs reliquiſq; reip- nece ſſarijs ¶c) artificijs erudiendi. 2) atquæ illa ꝰ quas Iuß. yroam Inſt expreſſit quibus v⸗ trunq́; tempus&arimorũ&pacis recte poſſit gubernari Lite- ræ& arma; Panur. in diꝰ Ahb. quæ optime conjungi poſſunt, contra quam Sfortia Mediolanenſium dux exiſtimavit. jox. in iluß. Militaris autem rei prudentia tam neceſſaria reip. 20 ½ HRunn Krchnz reip. principi ut ſine ea vix princeps. Lipſlib.ʒ. polit. e.2. ſine qua neq; relp. contineri. Sev Imp apudlamy. Ari. lib. 7. Po r c.5. Huc eant exercitia omnia equeſtria Torneamento- rum, quæ olim hac fine inſtituta jacuſationumvenationum, quæ belli præludia renopb de Ven. De literis vulgo diverlum & adverſum judicium: quas ab aulis in icholas telegant. Lud. r2. apud Com · quaſi non deceant regium,& generoium ani⸗ mum. Panor iu diq. dlnb. Chyt. in præf Chnonol ad Menr⸗ Inl. runſo. D. Gothorum veterum judicio. Olcu in hiſt. Gotb. qudd qui in ſcholaſticis ſtudijs conſeneſcant, ad publica offi- cia minus ſint idonei: ſententiu Eraſmi in præfat. Suet. ad elecꝭ. Fax. Frid. crc. At vulgo reclamant omnes ſapientes qudd nihiltãm regale, quam ſapere& judicare Cich. r. de div. ni hil tàm generolum& nobile, quàm quibus reliquis ani- mantibus præſtant mortales Ratione& Oratione, alijs homi- nibus antecellere. Cꝰyt. 4præf neq; hominem nedum homi- num principem videri qui literas ignoret: verbs Vudil. Reg. Bohem. apud&n. ylVlib. hiſ. voh. reges illiteratos, eſſe aſ nos coronatos. didoAhh Keg apud Panorm apophreg aureas pecudes Tacit. anu. 13. nec enim plura oportere ſcire quam rincipem, cujus doctrina alij debeat prodeſſe Veg in vræßde ve mil Caßel de off reg lib.e æ. Quod graviſſimè olm Sigilm. Imp. in conſeſſu imperij diſleruit, Eujus admonitione ita cõmotus RupertusPalat. Elect. ur in ſumma ſenectute literas Latinas, non aliter ac Cato olim Græcas, perdidicerit. Chhyt. in præfet· Reg. Vit. Quib.calculum noſttum addimusea tamẽ lege ut genecæillud teneatur. Habeto doctrinam cummo do: Fyiß. quod ex Virgilianis verſfibus clarius. Orabunt alj melius Cælig meatu⸗ Deſtribent vadio. c ſurgentia ſydera dicent. Tu regere imperiopopulonomanememento. Atre- Rsvuszre4. 26 At regendi prudentia ſine doctrinaßthica, Poli tica, ſine juris pubſici cognitione, ſine rationis& orationis informa- tione haberi nequit. Turpe verd magiſtratu, viroqʒ princi. pi jus in quo verſetur, ſtatuta& ſcita regni iui ignorare /⁊ 5 Vrvu Pae orig. Turpius fidei juæ articulos non exactẽ ſcire: Linguarum cognitio, præſertim earum, quibus vicinæ& contœderatæ gentes utuntur, neceſſaria: Conſit. Car IV x vea kul in primis verd jatinæcujus uſus ubivis locorum am- pliſſimus, quæ Germaniæ principibus& primatibus ed dili- gentius tenenda, quod Romani mperij, cujus ſedes& faſti- gium ad Germanos translatum, ſit maximè propria. Sed& rebus bellicis& domeſticis auxiliantur, Architectonica, Ge- ometria; Geodæſia:Nervum rerum omnium conſervat Oe- conomia. Ingenia verò& naturas hominum, nationumq; indolem cognita& explorata habere(inierviet phyſica) gu⸗ bernatori utiliſſimum Bodlib æ. Meth. Cæaſt. de reg. oflnb.r.ca.Iv. Laxamentũ liberale animidabit Muſica Macedonico tamẽ verbo jervato, aliud eſſe plectrum aliud ſceptrum. Hiſtorico- rum verò libri fub pulvino Alexandri perpetuo junto Patr. ibde regt.v. CaſtAilrr.cap. 2. qui optimi ſemper conſiliarij, Ahb. apud Panurm.& utranqʒ tum pacis, tum belli paginam faciunt. b) quò quemq; raptat amor, ne oleum 3e operam invi- ta Minerva perdat.Pat.y.d⸗ reg. Dialde leg. Cicerde Orat. Fah. PemnInt idq; maturè, ne primi veris occaſio, quæ ſerendis bonis moribus& ſtudijs difcendis commodiſſima prætervo- let. Indubiratum evim eſt eos;qui ulla in re unquam excel- luerunt, maturẽ puerilibus annis ad eam rem acceſiſſe, Com. in br. Camm. Sed ne tamen Neſtorem in cunis effice- re, ante juſtam xtatem velle videamur, placet judicium Pucis Ferarienſis de ætate puerili inſtitutioni tradendaæ, — quod 410 Hun Kicztt quod prodidit hobis Caloagn. Epiſt. ad Barth. Riccihm ch Mec enim ſecundum Leothychidæ judicium⸗ad uum prwatum inſtiturionis fcopus duntaxat dirigendus: Plunt in Apotheg Sed potius ſectanda ea ſtudia, quæ reip majori com⸗ pendio& conſervando ſtatui præſenti accommodata. Piat. 7.de leg⸗ roTRHESES. 7. Tdaſtitutio adoleſcentiæ Moſcoviricæ, quæ in ſcholis ſa)tã⸗ tdm legere& fcribere literas docetur reliquis artium 8 diſciplinarum omnium rudimentis exploſis, conſervandæ parbaræ /5) dominationi convenientiſſima. Chytr. lib.r. Chron. Sax. 2) Academias& collegia in toro Moſci imperio nulla exi- Nunt tům ut hereſeon quas eruditione præſtantes plerunq; excogitãt& tuẽtur, occaſiones omnino precidantur;tùm ne privcipe ipſo lapientior& doctior quiſquã videatur, quem folum omnia, præſertim ad omniumgentium religiones per- rinentia ſcire& omnes nodos ac qfficultares uno verbo poſſe expedire ſubdiris perſuaſiſimuin eſt. Myt.d. WM· Hane verò eorum opinionem metropolitæ ſacerdotes maxime ju- vant& augent, aſſerentes per principem⸗ tanquam interpre- rem Deum ſecum conjungi eandemq; principi quam Deo, de inſtituris religionis fidem eſſe habendã. Keinold. Herdenſt. Iib. de bell⸗ Mæſt. Sed nec; concionari aut interpretari ſa- cerdotibus literarum ſacrarum ſenfum licet, ſed tantum ea, quæ à veteribus Poctoribus tradita ſunt, prælegere populo Heidenſt. d.lib.r.. b) quæ ĩgnorationem omnis humanitatis expetit. Quod julianus apoltata etiam in Chriſtianorum propagine quære- bat, quibus interdictum inſtitutione omni liberali& ſcien- b ta * RasrUnIca. an tiæ aditu volebat. Euſob. in Chron. Acob eandem cauſam ne quidem legatos ſuos foras miſſos ſine cuſtodib. ire permit- tit Moſcorum Dominator, ne libere cum exteris colloqui poſſint, arcetqʒ peregrinorum commercia ne aliarum genti- um humanitate perſpecta, libertatiiq; dulcedine cognita, quicquam altius cogirare de ſtatu ſuo incipiant ſubditi Hei- Aenſt. de hcll. Moſcovit. lib.c. 5 Egregia Bohemorum inſtiturio, quos ſua ætate Sylvius ſcribit/folitos liberos ſuos in cunis generoſidimis vinis ſ4) lactare, ut adultiores culullum aulicum majore fortitudi- ne tolerare poſſent.Fyiſ. ad Vadi Keg. a) quæ, olim teſte CGæſare Comm. lil. 4. Suevi noſtri ad ſe omninò importari non ſinebant, quòd eare ad laborem fe- rendũ remolleſcere homines atq; effæminariærbitrarentur. Sedò antiqua tempora! mores! Bohemica iſta inſtitutio quò non pervenit? Quãm pauci hodiẽ cum Cyro iſlo Xeno- phontico pueritiam obriam habent. õ Sacæ venenum! Ie⸗ vph pæd. lib.. JTI. Principi Antoninus in hoc non imitandus, quòd diligen⸗ tius in vocabula ſa rerum, quàm in rationei mperi in- quiſiverit. Wart. in eius V⸗ a) quæ ad eam philoſophiam, quam vlato in felice prin- cipe requirit non pertinent. dpuleiun lu. dephiluſopb. cujus ſa- pientia jumma omnis eð tendere depet, ut poſt facere& jetvare reip.beatas ꝙeahnns Mor⸗ O⸗ pe ecn Ariſt. 7. Polit. Et ob eam cauiam aliudin Pocta: aliud in Imperatore quæritur Trebell. pol inClieno. Dd ꝛ DISPU- ——— DISPVTATIO XIX. PB rRMIIs ET poßns. Reßondente Hioba 4 Jalta Sileſ. I. Nter generalia conſervandæ Reip. remedia S eeaunnd[uccedit æqualis præmiorum ac pœnarumdiſtributio,(a) quæ partim& rithmeticam(p) partim Geometricam, ¶c) partim Harmonicam(d) proportionem ſe- quitur. a) quæ conſervandæ reip. tam neceſſaria, ut tanquam duobus fundamentis præmijs ac poœnis/ſtare ac inniti videa- xur: Illa, ut rettè factis, hæ male factis dentur, Bod l.. de rep. n42. Nec verò graviores civitatum motus/ frequentiores rerumpu. interitus quàm utriusqʒ rei neglectione contige- runt. Bodabid Toloſſlib. rode reʒca. Non verò minus reip uti- le virtutum& henẽ meritorum exempla præmiorum inuita- tione accendi, quãm improbos formidine pœnarum prohi- beri, contra, quàm Bodino videtur, dl nec præmiorum ratio ram utilitate, quãm honeſtate metiendaʒ ut ſunt honores, dignitates,triumphi, laudationes, ſtatuæ, monumenta⸗coro- næ quæ popularem ſtatum, in quo honorum præmia excel- lere jolent, Komanorum maximis virtutibus& meritis conr plerunt. ResrusrIe. 21½ plerunt. Plut in Num. virtus enim honore alitur ac ſuſtenta- tur Citer. Orat ꝓro Arcl Vodin. do rep.u.jd. Monarchia verd& Ariſtocratia dignitatum& honorum parcior eſt, propenſior ad opes& pecunias dandas aliaque dona commodi plenio- ra; Quæ cauſa, cur plerunq; imperia popularia tum bellicis laudibus, tum elaritudine artium& ingeniorum florentio- ra, Bodin.lib. ¶. de rep. num o9. Huc verò honos veteris trium- phi pertinet, qui in populari ſtatucelebratiſſimus, in Monar- chia fenſim ſublatus Bod.n.az. huc cingulum militare. Now. I.cup.ð I.⁊. C.ut dignit. huc aureorum annulorumn jus f de jut. aur. huc variæ iſtæ victorum coronæ, quarum pulcherrima, Servatori patriæ, titulum ferebat Graminea, Gel libr. jcap&. Fodindl huc equeſtrium ornamenta. Aurei velleris in Bur- gundia Bodin d.c. Mhnß in Coſinograph. Ciria. in ſec. nobil. rI. c.1. Garterij in Anglic: Chyt. Chron. 6. huc literatæ militiæ præmia dignitates tituli, apices, ac inſignia Magiſtrorum& Doctorum, quæ in univerſitatibus decernuntur, Clement.æ. de magil. Quorum omnium diſtribuendorum caufa in virtu- te poſita, quam antecedere honorum præmia, non ſequi o- portet:? magiſtros&deprofeſu un. Cde Abd. Fodin. d Eo enim plurimum differt præmium à beneficio, quod hoc etiam im- meritis illud non niſi merentibus exhibetur, hoc virtutem anteceditillud jequitur. Pœnarum autem irrogatio, tam eſt coniervandæ reip. neceſſaria, quàm eſt corporibus Chi- rurgorum ſectio& uſtio, quarum utilitas maxima, cum plu- rimæ ſint, ad exemplum pertinet, ut alij à facinoribus deter- reantur,“æ. F. Iᷣfde pœni. 1d. h. 10f.eod. Sen. de a. Diſtribu- tio autem præmiorum& pœnarum, hoœc gicer& arcanum reipu. in ie continet, ut illorum largitionem& diſpenſatio- nem principes ipſi manu ſua adminiſtrandum ſulcipiant: quæ hoc modo multò gratioſiora efficiuntur, harum verò ir- 7 2 Ddz roga- 11½ HRRMAnMMI KIRcnRNRR* rogarionem magiſtratibus& judicibus relinquant. Machr Ai/ I.c.4.ßod.n. 4.0 53. Nihil verò reip.exitioſius, nihil tur- pius, quàm honorum& præmiorum, quæ virtuti debentur mercatura, quæ etiam in contumelias abire ſolent, cum in- dignis tribuuntur.hod. d) quæ uſq; quaq;& progreſſione& exceſſu æqualis eſt ⸗ ſimilis regulæ Polycleti, quæ in partem nullam flexilis, ſtri⸗ ciſimi juris, nullã habita diſcriminum in perſonis ratione: nullo inuitu meritiʒnullo dignitatis&enobilitatisquam po· pularis ftatus quidem offerre maximd videtur. Bod. n.qpz. fed tamen non præſtare. c) quæ ex rationibus magnitudinum inter fe ſiwilium conflatur exceſſu inæqualiLesbiam regulam imitataquæ in quamvis partem flexilis erat, perſonarum, temporum, a locorum varietate cauſam quamq; temperãt. d) ex utriſq; inter ſe commodè mixtis compoſita utri- que tamen diſmilis;& conjunctione ſimilium ac diſſimili- inn ſuaviſſimum in rep. concentum efficiens quam præteri- tam à veteribus eſſe injuſtitiæ diſtributione perhibet Bodin. vum.747. II. Tn in præmijs ſa) tùmpoœnis(¶5 Harmonicam di- ſtributionem æquiſſimam judicamus. a) ut ſecundum Arithmeticam proportionem præmi- orum conſecutio omnibus tum majoribus tùm minoribus æquè pateat, led ſecundumm Geometricàm rationem non w na eademq ue majoribus& minoribus lance tribuantur: ſed majora majoribus/ medijs media, minoribus minora,& i- ta ſimilia ſimilibus conferantur: Conſuli ttiumphus le nis conſulatus, Equitibus equi torques militibus cæxte- ris ſpolia. Bod. de reÿ num. ju ut præmij dignitas, cum acci- pientis dignitate cotreſpondeatʒ Quã ratione inſuper habi- tã prE⸗ REsrustIen. 41 tapræmiorum auctoritas omnis vileſcit. Exolevit eã viã, Patritiatus Romanidignitas, quæ olim non niſi regibus& principibus conceſſa; Egin. in vit. Car. Sturt. in ead. aliaque plurima veterum ornamenta& decora obliterata: Pod. num. 7Uti Comitatus Palatini, dignitas quæ dotrina meritif- ſimæ antiquum præmium, ꝰun. Cde profeſ· qui in urb: tempore Frid:z ad mercatores delapſa Sylw Eyiſen. Harmonica autem præmiorum æqualitas concordiæ concentum inter omnes ordines conſervat& ſumma cum infimis, media cum utriſqʒ connectit. Hiyy prine v a. inde enim efficitur ut nobiles cum plebeis& plebei cum nobilibus facilimẽ conſiſtant, ſi neqʒ hi feſe plebejorum muneribus implicarineqʒ illi jeſe ab ho- noribus& præmijs ſubbmoveri videant. Pod.yy4. b) tum pecuniarijs, tum capitalibus, in illis ut locu- pletior jummã graviore quàm tenuior mulctetur: In his illuſtrior& nobilior mitiore pœna, quàm obſcurior& infe- rioris ſubiellij homoafficiatur. Ix. F. uit ſadi.Corn.l. r6. F.z. Fdepæn. A ð. in prin j ad l Iulpecul i 4. F. j. l. ult. f de intend. min. 1.3. F penult. ſ ad. Cornel. de Sicar. cap. ult. de pæn. cap. paſtorali de opic. C poteſt jud. de leg. cap. qui contra ⁊4. Juæſt. r. Vodin libr. cap.. Refragatur huic doctrinæ AMotel Erhit. 5 ecp. 7. qui Geometricas rationes in præmiis ac ipolijs diſtribuendis, in pœnis verò decernendis arithmeticas ob- fervandas ceniet: Quem contra diſputat odin. de rep. num. yda. ea ratione non tantùm juris ac juſtitiæ fundamenta, ſed etium philoſophiæ decreta, ſubverti. Sed& noſtratium phi- loſophorum vertex, amicus& collega noſter Goclenius Stagaritam hic relinquit& data Cris manuprel eih Har- monicam rationem in pœnarnm irrogationib. tuetur. Nec vinde icelerum jmpunitas, uti vulgo videtur, ſequitur, aut⸗ quod verſculus trivialis canit, veniam dans corvis vexans cenlura 218 HERMARMMI KIRenna cenſura columbas. Multò verd minus harmonica juſtitin cum legibus divinis& humanis pugnat; Diſlentiunt Arnit. yolit.lib.cap.1V de leg. Rice. in ſat pol vide de hac cntrower. Orat. noßræ politit. r. c. ⁊ quæ utrinqʒ probabiliter diſſerunt:Sed nos hic verbum Bodini amplectimur: nihil eſſe perpetua poœ- narum æqualitate iniquius: rejectis omnib. illis mulctarum rationibus, quæ Arithmeticæ paſſu progrediuntur, quibus opulentiſſimi non majore quàm pauperes pœna afficiuntur: quarum ẽ numeroilla veterum tabularum deay. aſibus pro injuria luendis, quàm egregiè crumena Neratij eluſit, Gelld. 20. c.. cui ſimiles antiquæ Saliorum, Ripuariorum, Franco- rum ac Saxonum noſtrorum conſuetudines& ſanctiones: quarum iniqua æqualitas neque hodiernas civitates& reip · diſcernit. Ad evertendam verò Harmonicam juſtitiam in publicis judieijs nihil pertiuent/ quæ vulgd allegantur,? u. nic C. de cond.l.rMad 1 Corn. de bie· Iſ. C. de Fpiſ. Cler. nihil c. preciput.& ult⁊ q.c.nvit. de lud. Nec minor illa dicen- da pœna eſt, quam dignitaris& loci illuſtris ac nobilis home patitur molliorem/quam inferior& obſcurus: Bodd.c. Har⸗ monicam verẽ juſtitiam, quæ de Polonicis ſtatutis afferri ſo⸗ lentʒ Arnis. A l nihil attingunt. Nihil enim iſta, quæ irratio- nabilia junt; harmonicum in ſe continent. 2 TT. Ut autem præmia:pro reip. ſa) incremento augenda, i- tapœnæ, creſcenribus delitis, exaſperandæ, 5) quarum ſanctiones præſtat ſcriptis legibus, qum nudo judicis arbi- trio c) teneri. 2) cujus opibus& facultatibus præmia beneficia meti- enda, Bodin. j. ne resp.exhauriatur, quod Galliæ, regnante HenricoI I. evenit, inc edibilis æris alieni pelago obrutæs Fodin. n.jj. Nec enim Alexander minores imitentur/ qui pro- Rasrustrez. 20 provincias ingentes, qui maximum talentorum numerum præmijs exponebat, /lu n Alexv. Quod tanti victoris magni- ficentiæ conveniebat, b) Affdepæn·Farin. lib.1. de delic? c pæn. Draconiticam autem aſperitatem quæ iniquiſima fuit, abeſſe omnẽ volu- mus. Et ne à delictorum perpetratione ad ſuipiciones nudas pœna extrahatur: quod Sclavos& Carinthios feciſſe refert Ortel in deſtript. Slav. ꝙ Carnt. Muhſter. in Coſmograpb. ibidem. c) quod Morus conſultiſſimum eſſe judicat in Utopia inſtituto Lycurgi: Plutar.in Lhcurg C ArMutlbr polit. Sed melius legis virtuti hoc committitur, f ult. f ſñ contra ju. ita tamen, ut æqu tatis regula, ſi quid legi deeſt, ſuppleatur, a- cerbitas nima leniatur, lenitas mmia exaiperetur, ſalvaqʒ le- gis interpretatione ciwitatis ſimul ac legum jaluti confula. turꝰ ðfalr pæn. hod.de rey num.7u. Nec enim etſi cautum ſitne judices à verbis legum diſcedant, æquitatis vim& con· Bruam legibus interpretationem tollit, Bꝰd ex Barto! c ℳ xand dl lla autem ex æxquitate, quæ fit pœnarum modò remiiomodo exaſperatio, Harmonicæ proportionis viam on impedit, ſed munit· Diſſentit Hennig. dc.. HrPoTRRSES. 4. Entum talentorum præmium,(centena Caroleorum nillia,quam tonnam aurivocant) Anaxarcho dedit A- lexander. Indignè! At philoſophus,(4) inquis, erat: ſed& idem nequiſſimus adulator.(&) Plut. de fort. Alcx. Illuſtrit- mus Princeps Auguſtus Dux Brunſuic.& Luncburg n Orat. de reiy dit dgnn 2 cujus eſt opes& pecuniam contemnere, ita ut ejus in Fe accc- 213 HERnIMRMI KiREunekt acceptandæ& rerinendæ cupido fictam Philoſophiæ aſſeve⸗ rationem detegat Payin. in honurbus. pliloſuplhu ff de va cat. C excuſ mun. Proteſſio enim philolophiæ& deßderium pecuniæ inter ſe diſcrepant cum qui je philoſophum eſſe proponit vincatur avaritia& rapacitate quemadmodum jmper.& Dyocletian& Maximin reſeripſerunt? proſtſis ðc. a mnnntrib patim. Ob quum cauſam primum profjteri phi- loſophum oportet mercenariam operam pernere!. F. ⁊ de extraord cogn Quod non modò ad cholam Socratis&Xeno⸗ cratis/ qui miſa ſibi abAlexandro talenta remiſit omnibuſqʒ qui philoſophiæ arcana rimantur? un. C. de ſtud/ liber ve rdn etiam ad Papinianeam diciplinamsead eosqui juris ac l. voluntates panduntd/ un. Cde ftud. quos veram& non fi mulatarm philoſophiamaffectare oportet. Vhien. Ijuri ve⸗ rum..i· de Inſtc⸗ Iur. maximè pertinere cenſendum, ne, quod vulgo fieri videmus/ res ſacratiſſimaꝰcivilis japientia pretio nummario dehoneſtetur. F promnaej d. A. ff de extra⸗ ord cogn. Quod tamen feciſſe prædicaturex luperioribus ſe- culis jaſon, tefte ¶Alciat. Abyareręe æðqui quod jurispru- dentiæ rubori eſt, ineo vehementer ibidem effert& com- mendat. At quid illudꝰ Ante jalonem reſponſa edebant ju- risconſulti, tribus aut ad ſummum quatuor, aureolis hono⸗ rabantur: ipſe primus quinquaginta centum& plus eo àcR- entibus accepit: tantam viri auctoritas pollebat, ſñcque ju- nioribus viam aperuit, qua extra veterum ſordes einer: gerent& locuplete opulentaque penu augerentur. Ante filum profeſſores ducentos& ad fummam trecentos aureos à fiſco percipiebant is primus millenos à Ludovico Sfortia, deinde a Francorum Rege exegit⸗&c. Maxima res effecta viri ¶ Aeneid. 11. At ob eam cauſam memini adverſus v. mnes advocatos/ cauſidicos& practicos vdium— ani& Resrusrnct. 217 Daniæ regis pet unius cujuſdam Feudiſtæ pragici inſa- tiabilem cupiditatem excitatum iegat. nußß.lib.v.c ÿnum. ay. qui pro quadam opera, cent um miſſis à rege nummis, quos Roſeos obulos dicunt rantillum pecuniæ irridens, ſcribarũ illud eſſe duntaxat ſuorum honorarium dicebat. Cæca avaritia non perſpiciebat illud, quod Ulpian. ſeriptum z& præſcriptum juris ſacerdotibus reliquit, honeſte quidem poſſe quædam accipi, quæ tamen inhoneſtè petantur. dicꝭ. I r.. ſ de exraoyrd cogn. Nec enim hic munificen- tiæ& liberalitati regum& principum erga liberalia ſtudia corumque cultores nervos inciſos manumque amputatam ſed potius rorundem beneficentiam exemplo Alexandri, Auguſti, Tiberij, Antonini, Lyſandri,& aliorum magis magiique excitatam volumus, ut benẽ meritis doctisque vi ris pro laboribus& operibus ſibi dedicatis præmia& ho⸗ nores dignos referant Caſlel. de vegn. lb. Apag. ⁊. cap. 14. ⸗ V. Cum in ea beneficentia& regni firmamentum& maxi. ma dantis gloria collocata ſit. aßel dic; · loc. Quod non intellexit Kyſtus pontitex; cui cum nobiliſimas lucubratio. nes ſuas in membranis accuratè perſcripras Theodorus Ga- 7a detuliſſet, ille ne tantum quidem retulit auctori præmij quo librario farisfieri poſit Unde ſubagreſte judicium indignatus reliqua parte operis in Tiberim projecta: Effu- gere inquit, hinc libet, poſtquàm optimæ ſegetes in olfactu præpinguibus aſinis fordeſcunt. I.vius in Plag docl. viw. eap.. Keichhnwic E Volhu in memprabi⸗ Quod ufurpa- re ſimiliter potuiſſet ille, cui noſtra memoria pro lucu- lenti operis dedicatione, theca pulveris tormentarij à quodam principe remittebatur. Quid verò contrã gle- Rander ille Magnus? Ariſtoteli præceptori pro hiſtoria animantium ſcripta octaginta ralenta remiſiiſe legtur, E„ AMelian. 420 Heulnn Kchnzn ¶Aelinn in Vria quæ ſummaefficit millia quadraginta octo⸗ ginta coronatorum aureorũ ud.deAQuid Severus Impera⸗ torOppiano poẽtæ pro conecrato opere cõpenſatis fingulis aureo ſtatere verſibusviginti millia donavit, imitatus vete- Archelaum regem, qui Cherulum ſcriprorem Nerxianæ contra Athenienſes victoriæ, eodem modo honoravit Kir- terih in pruem Oppian Camerur in ſueteſſ. Et quis ignorat no- ſiri virgilij muneraꝰ quis Medici Eraſti ſummam nom audi vit ab Antiocho: ob reſtitutam filij valetudinem, acceptamꝰ Acceptam honeſte! à regia magnificentia præmium ar tis profectum laudamus: In Cocterio verd Galliæ regis Ar- chiatro, qui metu mortis menſtruum ſtipendium quod de- cem aureorum millia contine bat, Com lib. v. Com. extortum & exactum habebar,turpem avaritiam damnamusverbum- que illud vulgare, medicorum indignitati fuæ remittimus. Exige dum dolor eſt. Illud enim juris ratio non permittit nec ſinit accipere medicum ea quæ periclitantes pro ſalute promittunt, Iarchiarri vc deprufeſe Med. Cui etiam longe honeſtius obſequi tenuioribus, quãm turpiter ſervire diviti- bus, quemadmodum his verbis reicripſerunt Imperat. Vu- lentinian. C Vald. łg. b) quo reges& magnates atqʒ adeò omnes Jove proge⸗ niti ut plurimum delectantur. lutin Alex lecundum verſi⸗ culum Naſonis Memen adulantum medis yrucedit ab aula peſtis& calamitas fundi pubiici: tineæ& ſorices aulica- rum opum teſte Conſtantino, qui ob eam cauſam omnes a- dulatores aula exigebat: Mareel lb.. Atilli, vulgò mune- ra& ſtipendia oprima depaſcunt; Gum enim, Lacertio teſte, conſiitario nummus, philoſopho triobulus medico drach- ma detur, aſſentatori talenta quinqʒ conſtituuntur. Godin * not. ad RrsuRric. 22r nut. ad l I. de extraurd. cogn: Sed ò rem ablurdam! exclama- bat de eadem iniquitate olim Agis in aula Alexandri Plur⸗ in Alex Hiyp. in Palatin. 7J. Harmonica æquitas non patitur furum alios in nervis& compedibus, alios in aureis(a) monilibus& annulis ver- ſari. 2) quodCato de ſuæ ætatis hominibus prædicare ſole- bat. Gel.lib.1T. c. 17. 7II. Furtorum pœnamdelicti creicentis vehementia jure fe- eir capitaiem. a) quæ legibus Romanis in furto manifeſto erat qua- drupli inſitut non manifeſto dupli F. conceptum. I. inſtitut. de obligat. quæ ex delicꝰi. Ratio hujus differentiæ reddi- tur? Cujac. 1. obſervut. ra. ut plus conſequatur, qui diligen- tior in periequendo fuerit. At hodie noſtris moribus& conſtiturionib.actio furti eſt criminalis facta,& ſi velunum furtum ſeditioſum vel plura furtacommiſſa ſint, rebus ab· latis quinque ſolidos excedentibus, laquei pæna impoſita. Coußit. Crimina! Carol.j. ann. I/. 17. Eſt aurem illa furto- rum pœna non primum Carolina conſtirutione introducta ſed ex veteri conſtitutione Frnd. Barhurſſe Ott. Friſing. lib. ⁊. c.ult. quam de pace publica tenenda in Imperio ſancivi in cõ- ſuetudinem fori profecta, quam poſtea Carolus j. novalege confirmavit Clar. in F furtum num0.trad. de crim. Treut. lib.⁊. diß. ro.1h.zlit g. Verum antiqua Frid. conſtitutio fures quin- que folidorum non tàm ut fures, quãm ut publicæ pacis vio· latores& ſeditiojos punivit. Alwar. c commumniter d. Eam autem pacem Fridencus Imp. tam ſeveris mandatis& edi- dis munitam ob eam cauiam id temporis volebat, quòd ur- Ee 3 genti- 22 HIIMARn KacRnzr entib. tum rebus Italicistumexteris alijs ſuſceptis bellis, ĩ pſe adeſle reip· non po ſlet. Friſinz duc. loc. Sevcritate autem poſtea reliquorum edictorum jublata, laquei tamen& pati- buli conſuerudo adverſus trium literarum homines, etiam extra pacis ſanẽtionẽ permanſit mutata omninò pecuniaria turti pœna in corporalem. oßrecj. de furt. diputat. 1b. ray. c ſeg. Ulud verò an recte ſieri potuerit, plurimum hodie comrovertitur. Frequentiã criminis pleriq; laqueum tuen- tur. VVcſenber. de furt. ¶Moller ſemeſt. 7. Treut. dic?. diſß aſſen- riente etiam huic jfententiæ Melanthone: alijs reclamantib. ut plurimum theologis, qui fundamentum capitalis pœnæ in kurtis nullum in ſacris literis eſſe contendunt. Zxpin Gen. 75. n Rpilcopatus,& facerdotia ſo indignẽ politicis præ- mijs aſſignantur. S b a) quæ non niſ illis, qui munera eorum digne exequi poſſunt, tribuenda ꝰ qui ſubyrætextu9. C de ſacris Eecleſii. Cum omnibus dignitatibus& præmijs/ſacerdotij honor an⸗ teferendus. Bod. de rep.n33. Quid verò aliud eſt indoctum militemquitem& ſtabularium Eccleſiæ ac ſacerdotio præ- ficete, quam Caij ſtultitiam imitari qui equum fuum con· ſulem Rom. efficere ſtudebatèꝰ Niphil. in vu. Caj. At illudi- pſi Pontificesagere non erubueruntꝰ quod Bodinus probat exemplo pauli vlihj.de repubnum jjæ. G luij 3. Vurſew. orat. de legut. Tiberius, /4) Flaco& Piſoni, quoò ſecum biduum con- tinuum potando conſumpfiſſent/provincias& præfecturas præmij loco contulit. Egregia præmiorum ¶5) ratio quæ tum danti tm accipienti indignitatem affert! 2) qui propter bibacitatem vulgo Biberius dictust Suet. in Tib b) quod REsrünkea. 225 b) Quod ibidem ex turpiiſimis, quæ commiſerit Ale- xander M. tuiſſe teſtatur Patit: de regu. lib. Vtit.⁊. càm poſt multas victorias, inſtituto amicis convivio/ tanquam aliquo vini diluvio, meracæ potationis certamen, Victori palma& corona propoſita, exhibuerit. In quo Promachus bibaciſſi- mus omnium judicio prædicatus, præmium meruit& coro- na unius talenti à Rege donatuseſt ſed morbo, ex ingluvie contracto, illicet correptus&triduo poſt extinctus, quem ſe- cuta funera unius& quadraginta compotatorum. Putart⸗ in Alex. V Virum teneri pœna capitali adulterij, fœminam ¶a) ve⸗ rò ejuſdem criminis ream pœna ſanguinis eximi /)(uxri⸗ Novvd.c. Iw.) nullius æquitatis eſt. a) in qua ſemper creditum adulterium turpius quàm in viro. Heig y. ⁊4.20. Tiraq. dlo. u. 45. Godoß. de amor lib. ⁊.c.. b) ſubſtituta caſtigatione virgarum& miſfione in mo- naſterium, quam etiam decreta pontificum complexa C gau demud de conV·coniug. Adeò verò exclamat de hac re Tiraq.i connub.r n.42. mores deciderunt& in deterius lapſi ſunt. Mchil enim rerum omnium impudicas mulieres magis à li bidine dereruiſſetquòàm pœna, quam maximè ve⸗ rentur, abhorrent, deteſtantur. Tiraq. d. ilu. Dispv⸗ HMAunt KiRcankk D sPEclapisus ConTRA 1NTERNAs converſiones remedijs. Reſpondente- Melchiore ⁊ Seidlits Sileßu. Theſis I. Nius imperiumvalidiſſimo munimento tue- tur[4) authoritas imperantis quæ ſumma & auguſta tùm ſubditorum tum exterorum * de ceſſitudine imperantis exiſtimatio ¶5) e- S juſq;(c) veneratio. 2) quæ admiratione& reverentiali metu conſtat f lib. 4 polit cab ↄ Certiſſima imperij& ſalutis publicæ tutela curt· lbſ. Zech.llirpyinctah.& num.. qua nihil adverſus o⸗ dium& contemptum capitales gubernationis peſtes quæ contumaciam d& defectionem trahere ſolent⸗potentius. Bod. Ib. 4 num 4j. Alth. lib. 2o. tantæ efficaciæ, ut etiam defuncti degeneres liberos& poſteritatem obumbret, ſtirpemque in regnis tůùmn electivis tùm hereditarijs conſervet Herod. Ab. 4. Fo n. 73. amoris, benevolentiæ, ac ſtudij quæ firmiſſima re- gnorum præſidiaconciliatrix Herodian. in Ant. b) quæ principi minime neg igenda ſed omni ſtudio quærenda: adeo ut etiam veluti quibuſdam præſtigijs duce- re& trahere ed vulgi opinionem ſpecioſis artibus liccat⸗qud augu- RasvunyIcg. 22 qud auguſtẽ& reverenter princi pis exiſtimationem in admi. ratione habeant, Ien phpæd. QAod idem Philolophorum oraculum tradit Ab polit. vup. 1 his verbis: x M e geh qœlusoga c xaailoyl Aꝛgon 3 Oportet, inq uit, gubernato- rem erga religionem Deorum videri affici vehe leris modis vul- nyuria. Quam etiam, ob ali- b ignaris civilis prudentiæ il. lit. ca.j. Cum enim authoritas ex homi mumpendeat, quæ non femper veritate gi equiturvulgaris judici aura velific conquirendæ eritplurimumq; . 1. An, in agric. num opinione pluri- mſed judicium vul. andum exiſtimationi rumori& famæ dandum Ta- — 77. Auctoritas autem vel eſt cauſæ occultæ/ vel apertæ. Illa divinitus ſingulari naturæ dore heroibus ad majeſtatis præſidium indita: hæc vel ex animi ¶ vel corporis ſc) ra- rioribus donis in admiratione hominum politis. a) Quæ ſecteto quodam naturæ impetu homines nolen- tes volentes trahit qualis in Nimrodo primo hominum ve- natore, puta imperatore, fuiſſe his verbis innutur, quòd co- ram Domino magnus fuerit: hoceſt, cœleſti quadam auto- ritate& celſitudine animi præditus, duæ in terrorem& ve. nerationem cæteros conjecerit, qualis in Alexandro Magno etiam& fama mãxi- minoris ſtaturæ principe, cujus umbra m mas gentes nedum homines terrebat Curlib. FEam divinita- tis vimn etiam in peradoleſcente Philippo Cattorum Princi- eanimadverſam fuiſfe reatur. Euth in coloq. 126 HERMRMMRI KrRcRNEX1 by Ut ſunt ultra communis forris aleam, prudentia, for⸗ titudo/juſtiria remperantia⸗magnificentiaconſftanriabene- ficentia&c. qunbus exercendis occupatum oporter Princi- pem aſſiduònihil humilenihil paru momenti cogitare Iuſt. Novin printih. ſed tanquam imperij ſui ſolem virturum o⸗ mnium radios in conipectum populiveluti ex altiſima ſpe- cula transmittere. Sed quid hic Bodinus? Rariſſimè vultfu- um regem conſpici: lih.4 de 7epubl. num 47. Barbara grã- vitas 2d Indos cum iſtis latebris, cum iſtis moribuss duo⸗ rum Rex præter uxorem& liberos aloqui dicitur neminem. Podin dic. loc. num x. Noſter coinis& affabilis/cum An- tonino,& cum Tito in medio ſubditorum conſpectu in lu- ce verletur. Herꝰqan lihrz non ülatebris& gurguſtijs cum Sardanapalo: Arißot b. polin cap1 non in promifcuis bal- neis cum Antiocho Epiphane⸗ Auhen lih...4. Hupp pyinctap. 2 ne ex nimia familiaritate& æquali corwerfatione con- temptus naſcatur,! 9de of præſtd. c) quæ in regali aſpectu& hãbitu⸗ toriuiq; corporis di⸗ gnitate, morum gravitate, inceffu, ſermone potenria felici- kate dec conſillit? quæ etſi animi bonis longiſimè poſtpo- nanturmagnum tamen virturi& imperio addunt luffragi- um& commendationem: ſiquidem in majeſtare corporis veneratio eſt: Curt. Unde non injuria Archidamum mul- ctaſſe teruntur Ephori Lacedæm quòd puſilla uxore ducta, videretur malle BarMienzs, regulos, quæ EaMeas reges pro- creare. M. Kriſtocratiam adverſus populum tuebitur maximim juſta ſa) poteutia optimatumadverſus unius impetumcon- cordia ¶h)& æqualitas. a) do yd ineo vd cEly oon. Quod æquum 8e juſtum cſtillud jolum diuturnum& ſtabile Arhlib· bol.. plo RsUntnen. 22y vo Venetorum, quorum Ariſtocratia, ut omnibus forenti- orita diuturnior fuit, cum alioqui optimatum imperia, ſe⸗ cundum illud quod Lucan.cecintt. Nuln Wdes regniſooy omnig poteßta Impatiens conſortis— brerioraeſſe ſoleant, hod ll. de vep num.7oñ& ĩn populares gubernationes aut tyrannides abire. Quam prudenter au- tem, quãàm juſtæ formam ſuæ Ariſtocratiæ inſtituerint, ut in- ter optimates ſit fumma concordia, ſummus tenuium cum potentioribus inter Ieſe conſpirantium conſenſusex 5od. 4 perſpice. Gujus optimè coniitutæ Ariſtocratiæ veſtigium Auãm proximẽ exprimunt noſtri Norimbergici. Illa autem in popularem ſtatum Ariſtocratiæ converſio lemper eſſe cru- enta ſolet, Bodin num. 3. cum E contrario Democraticæ reip conyerſio in optimatum ſtatum, ſine graviore motu. ne- minenonnunquam animadvertente, contingere ſoleat. riſt.lib.j.cap.7. optimates enim populum prudentia civili, ſu- perantes norunt iſlud Ariſtotelicum tempori accommoda- re xer 490 roMaeœhen 4 Axoxihsohn ⁊ h=hrlor Expedit ſimula- re& fingere contrarjum. 5Ppilt. c49. Quod itidem Machia- velli artihus& inyentis vulgò aſcribunt, qui ideò pro præce- ptore Ariſtotele vapulat. AntimachAihz. hes. 1. At illud 1ophiſma Ariſtoteli eſt 4Polit. cap. 1. eſt æeʒacn polit. cap.. Fneiir Pohbdolus bonus]Ctis. Irf̃hde dol ma⸗ qui ſo- lertia d.ſ. Subtile ingenium iz. C. de Commerc. vhh 40h eraner xxnyi⸗ honeſta& laudabilis calliditas Bfl n prod ahMweri⸗ ꝗ wezt ehena contra vulpem vulpinari Tæpt lil. 441. mixta prudentia ibidem, peccare in republ. cum beneficio. Txlz. de nat. Deor. Jlla enim arcana ſi rectè adhibeantur, ma- gnis fæpe tumultibus vias occludunt. ArnſAb.⸗ Polit. cap.j. E Nec 22½ HERMAnnI KrcMnRRr Nec ſimulatio aut diſſimulatio redtẽè intellecta cum veritate pugnat. Kecl lb.r. yß. Tolit. Idqʒ genus ſophiſmata infinita a. pud auctores occurrunt, quæminimè reprehendenda uti neque medicorum verba quæ dantur fanitatis ergò ægro- ris Arnis.d.. b) onyæpl yd ouoyðra n iwAjeOheg Se Concors paucorum gubernatio non facile ex ſeſe perit. Arſ lib ʒ. cayꝙ perit au⸗ tem ex ſeſecum vel pars uni vel pluribus ex opticuatibus re- gnum appetentibus adhærer, vel ex optimatibus unus aut plures plebem aſſumunt, Toloſſlb. x.r. potentiæ itaq; u⸗ ni non eſt plus quàm alijs concedendum. TV Popularis ſtatus ſa) ſummæ poteſtaris& libertatis curæ conſervaturcontra unũ:ſi nulli uni infinita& nimia aut lon- gior poteſtas in magiſtratu detur. contra plures: ſi contrau- niverlos crelcere opes& potentiam(5) paucorum non concedatur. a) vento ſimilis, qui unde oritur, vehementiſſimus eſt, ad jonginqua tamen fractus debilitatusq; pervenit, Fodin v 7o. cui eam ob caufatn maxima prudentia gubernationis o- pusſine qua diu nequit conſiſteren Voo⸗ b) quæ cautio communis omnium ſtatuum Aril.polir⸗ . non augere quempium nimium v% nh cherela. O yæe Oien nxi ves eorepæ Non enim nimiam felicitatem quis- que ferri poteſt. lila popul indulgenria Cxlar abuſus ad monarchiam arripiendam, Suet. in lul. Uud igitur ledulò præcavendum, ne uni ex magiſtratibus ranta tribuatur pote- ſtas, ut conſuetas reipu.actiones ſiſtere aut impedire poſſit. Mach.duccjo. Cujus imprudentiæ opprobrium objectum Tullio, quòd Octavium nimijs honoribus efferendo contra rempub. armaverit. Sed næc in data poteſtate minuendane- gligen⸗- Rasvusricu. 222 gligenda philoſophi regula: ⁊ Ii æbxd 90m cegcchr wdn ceid e erahni Sitnul& lemei qui dati honocs ſunt, non oportet ſimul& femel omnes poſteaaufferre, ſed paula- timdl velclavo clavus trudendus: h rn ho Arſot. libr.. hoc eſt, ut magiitratui potenti, æquè potens opponatur, Tul de l Arß. dl qui ibidẽ hujus periculi medelam oppo- nlts vndnrd nbicg r weoe dicis cauſſa eſſe ablegan- dum potentia tormadibilem: Quo uſu Oſtraciſmus Atheni- enſium& Petaliſmus aliorum oſim inſtitutus: Ariſtoteles. Avline 1 qui talem ranquam Deumnon inter homines poſſe conſiſtere ſals& lronicẽ ſcribit. Sed neq; Venetorum le- geð quempiam virtute& indole majore præditum, potentia, gratiãve ſupereminere patiuntur, Ivvlib.i. hiſt. Arui. d.c. ad- naſcens ne hedera arborem obumbret,& juffocet. Plutarch. * H Quod Florentinis à Mediceis obtigit, Bodin llr.. Mm. 776. ADDITAMRNMTA. I Mu ctoritatem principis& cognoſci& retineri hiſce tri- bus notis, dicere ſolitus auguſtæ mem.Philippus Prin- ceps jortiſſimus Macedo Haſſiæ: Proba moneta, ſa) tutoj- tinere,(5) fide promiſſi. ¶c) Vynarem. d⸗ regſubc.ʒn7. a) quam dictam volunt à monendo ut quemq; ſubdi- torum moneat? vectigalia& cẽſus dandos eſſe ei cuius utpo- te legitimi principis& magiſtratus iwaginem in nummo cir- cumferant, docente Servatore noſtro Matih 2zMart. 1æ. Lu- ce. b. moneat itidem, ne quid fraudis in materia, ſigno vel pondere monetæ fiat. Mdor lliðtIÿ Coras Mſcell lihaap.. v. ixt. de regal lib.cap qn. yr. ad cujus cudendæ jus non miĩ⸗ Ft3 nus 1 Hkanut KneRnRRr nus ſummæ majeltatis regalia, quim legum ſeriptio perti- net Iſiqnit a. C. de ful. mon· ubi Imperator Conſtantinus, in monetis inquit, tantummodo noſtris cudendæ pecuniæ ſtu- dium vojumus frequentati. Quodtàm ſeverè& acuratè et- lam Carolus Magnus Occidentalis Imperij inſtaurator at; tendiſle legitur, ut nullibi niſi in regio ſuo palatio monetam cudi voluerit. in Capit. C arol Magn· depac.c. 1. Fodin. lib. de vep e3. n. exemplo Romanorum veterum⸗ quiin ampliſ- ſimo imperio, majeſtate populi dominante, nullam aliam monetarum officinam quàm Romæ in Junonis monetalis templo habebant, oui tresviri monetales ex tribus metallis. auro argento⸗ære, ſine miſtura Handæ, ſignandæque præe. rant. omp. Lat. de magiſt.· odd luc. c lib..de repub. nu. 100. Sed neq; poſtea Principes ulii præſidium hoc conceſſere. Herod. n vit· Commod Sed jus cudendæ monetæ proprium ſuæ ma- jeſtatis eſſe voluerunt, crimine Majeſtatis in eo conſtituto ſi quis cujuscunque dignitatis& faſtigij fuiſſet/ jus monetæ ulurpaſlet,“ ⁊. C de= Fals. munet. ſ qui nummum C Weodos. cod. Quod neque regibus qui ſub Imperij culmine tenen- tur, niñ ſingulari majeſtatis Imperatoriæ conceſſjone, per- miſſumʒ ut videre licet ex Cunſtituition aur. Bullæ. ℳ ro. de mo- net. Ubi regi Bohemiæ, monetæ aurep& argenteæ cuden- dæ jus veluti illud antiquitus conceſſum fuit, denuò con- firmatur. Cujus beneſicij gratia ibidem ad omnxs Princi- pes, Electoresejuscue legitimos heredes extenditur. Quod tamen in regno Poloniæ tempore Sigismundi Auguſti Re⸗ is beneſicij loco non tribui poſſe ulli lubdito ac fiduciario Senatus populusque cenluerunt publicoque decreto lan- xerunt, Bodinu de republic. lbrrnum. a cum illud regale tam anguſtum ſit ut oiũibus principis perpetuoinhærere di- catur, quemadmodum ex Camer. in repei. cap· 1de. probfud alien. alien yer. Prider. eᷓ· Parid de Put in fyac de Iynd. Veſenb· Cons qt. ſcribit Kegner. Sutin libr. y. de Negal cap.y.num a. Verum, qus ratione ejusmodi, ſine majeſtatis decremento, concedi poſ- ſint& conceſſa recte in Imperio ſint, non modò Regibus ac Flectoribus, verum etiam alijs Principibus ràm Eccleſiaſti- cis, quàm fecularibus, adeoque etiam Abbatibus& Abba- tilis nonnullis, nec non Comitibus& Civitatibus non tan⸗ tum liberis Imperialibus, fed etiam municipalibus quibus- dam; quæ vel conceſſione vel præſcriptione ſingulari ac- quiſitum jus habent, fupra generatim diſputatum ac decla- ratum abundè funt. Nam in regno Galliæ, cui Monarchi- cum ſtatum Bodinus perfectè aſſignat, idem Majeſtatis ſummæ jus alijs Principibus ràm ſecularibus quàm Eccleſi- aſticis tributum, Guid Pap. in decis. 4ꝙl. Gregor. yntagm pag. 7libr. 0. ccp. 3. Sixtin. dic. loc. Ubi ſpeciatim complures no- minantur. Quod neque negare potuit Bodinus li. 1. de reyubii. digꝰ locv. aſſerens omnibus illud majeſtatis jus, à Franciſco Rege, quod plerique eo eſſent abuſi, una& ca- dem lege ereptum viciſim eſſe. At eadem poteſtas ad- verfus abutentes jure monetæ in Imperio, Eriderit. 11. Pe- trei. Comit. Francuſlurt. AMuno 4ℳ. Maim. I. Detret. Mugu. Anno Ioo. eyc. Ferdin edic? Augußt. 1510 ce. cujus rei cauſa etiam ponderatores& probatores, quos veteres Zygoſtatas appellarunt.Aæ. Cde ponderat vulgo Wardin/ a. Decyet. Aug. Spirent. Auno 70. S alibi ordinati, qui exactiſſimam mo- netæ probandæ rationem haberent: quos certè veteres ea induſtria atque fide per ſingulas Civitates conſttuerunt, ut, quod Macrobius de Hippoerate prædieat, neque fallant, neque fallantur dicꝰo ſ.. quibus bini quotannis indicti dies AConſt. Ferd. Kalendæ nimitrum Maji& Octobris, quib. cura monetariæ rei& diligentiſſima luſtratio inſtituẽda Sedquid leges REsnustrcz. ay1 231 HERMAnNI KrRcunra leges ſine moribus vanæ proficiunt? Horat lʒ. od.a. Abu- ſus hujus rei(in qua munimentuw& lalus reip. maximè ver- rit ur. Bod.libV de repc⸗ jnprine ongè maximusnemo tamen huc usq;(quod dolendum ait eſſein re tanti momenti Sixt. de Keg d.n.) comminationis toties repetitæ effectum vi- dit unde factum ut nummorum depravatione miris modis aucta, incredibile univerſis& ſingulis detrimentum quoti- die magis magisq́; naſcatur. ßod d Cui rei illuſtriſſimi pa- renris verbum& exempium iecutus Wilhelmus Sapiens, o- timæ memoriæ: princeps Haſſiæ ſumma diligentia incubu- iſſe prædicatur, idqʒ efleciſſe, ut nullibi major optimæ mo- netæ copia reperiretur, quàm Caſſellis, Treuul in vrat. ſuneb. yylhelm. Landg· Haſſ· ¶ Atillud boni principis& patriæ pa- tris eſt omni ſtudio amoliriexemplo Romanorum, qui nulli- us lerè rei xanram curam& ſolertiam habuerunt, quàmrei nummariæ probe ad poſteritatem transferendæ.Feherlib. de re monet. cap. r. cum non modò nomen& imago eorum in præſentis ævi verum etiam poſteritatis manu erubeſcere co· gatur, qui improbum nummum excuſum curarunt: male audiente etiamnum Dantis Florentini per opprobrium rege Balliæ Philippo Bello quòd primus principum Francorum moneram corruperit, qui tamen labem poſtea agnoſcens filium ſucceſſorem Ludovicum monuit, ne adulterari ſuo exemplo numiſmata pateretur, bod. d c. n. qs· dirisq; omni- um æxtatum obnoxio Paulo ʒ. Pontifice, qui cæteris omni⸗ bus perniciojo exemplo præbito aureum Romaum deter- rimum ac leviſimum ſub Farneſiorum ſtemmate fignavit/ quem poſtea avo deterrimo deterior nepos Farne ſius Cardi- nalis pejorem fecit. Rod. de yep. d.c. Nam⸗ ſine extrema reip. neceſſitate, ne Principi quidem licet, monetam vertere 3e pervertere. Tolos. de neplib⸗ c.1n1 hod.dcqn. idq; æque minus Rnruntrez. en ninus ac graſſari ac occidere Fod.c.j. n. lo Neceſſitas autẽ quæ ſemper excepta intelligitur? fůmil hertiſt· gcehdl ſt.jde fund.dot non modò æneos&lerreos, ſed etiã coriaceos & papyraccos nummos, ut in Sicilia olim factum, admittit, Jern. in c. Juanto in verbo monetam de jurej fꝭ vlid Sixt. dl ea tamen æquitatis lege ut mutatis ĩn priſtinã temporibus, di- ſpendia ſubditorum à principe& rep. reſarciantur, Covar de ve num.7. Afflict.A.loc. qui gehennæ periculum& damnati- onis pœnam, in eo, niſi fiat, principibus conſtitutam eſſe ex- clamat 4loc. vide Sixt. Al. b) ut tota regio, non modoò in conſularibus vijs, verùm etiam in omnibus ſemitis, ac locis tuta pacata& libera con- lervetur: quod ante omnia principi præſtandumʒ idqʒ olim ſeveriſimè præſidibus mandatum, ut malis howinibus pro- vincia purgetur Icongruit rde oßpræſ Cujus rei lelicifiimè peractæ gloria primam eamqʒ maximam auctoritatem con- ciliavit Rudolpho I. Imperatori, cui nihil prius fuit, quàm graſſutoribus hinc inde conquiſitis eorumq; arcibus& lati⸗ bulis demolitis, ſecuritatem viarum Germaniæ reddere, Cu⸗ Vin. in eun vit. Mutius ibid Sturcius in Imper· Nom· Eandem glo- riam à majoribus acceptam, huc uſque fortiſimè tuentur, IMuſtriſſimi Haſſiæ principes, quorum etiam nemora& ſyl- vx tutiores& pacatiores, quam aliorum viæ regiæ, aut et- iam veſtibula& atria vide Vult. in urat. Funeb. Ludo. Senibri⸗ Tandęr. Haſſiæ. c) quod etiam nudo verbo tantum valere debet ad prin- cipis fidem, quantum aliorum homunum jusjurandum, ut dicere ſolebat Alphonſus Hiſpaniarum regum ſapientiſsi- mus. Aut. hanorm.lubr. r. de dicis Vd. Aph. Conſtanteme- nim in principe voluntatẽ eſſe oportet.Gei⸗ lib. y. ohſerꝰ.ʒÿ. nʒ. ita ut ejus verba& promiſsiones ad firmitatem propemo- 68 dum 233 HERunNI KicRuzat gam divinam accedant. Toluſde veplb. Vc.I n g. Unde gle riolum Caroli V. verbum: Etſi toro mundo fides exulet ta- men apud Imperatorem conſiſtere eam oportere. Zenochur. 4h1.Carj. Tolof. did la. quæ etiam indignis& malis ſervanda J/7.Reg.. Nec enim decet principem mendacium, Prov. nap. 1j potuſqʒ rerum, etiam maximarum quãm fidei& ta- mæ ja ctura Principi ſubeunda⸗lecundum verbum Sigilmun⸗ di Imperatoris: Aen. Hlw in Aphoteg· Imper. Quod juli⸗ um Cæſarem non attendiſſe icribit Caſſius, qui omnibus plurima ſolebat polliceri, quorum ne minimam partem præ- itare cogitabat Iib. 4ohſt. Kom. Fliolmus vrterum Suecorum Rex nimia familiaritate a) ſubditorum comporationibus implicatus per laſciviam jn cereviſiæ dolium conjectus interijſſe ſcribitur.Olau. Magn· in hiß Goth. Dignum patella operculum. 2) quam veteres Romani volebant idque mandatis præſd am adjiciebant, inprimis matiſtratum evitare. Rx converlatione enim æquali/ nedum ex nimia; contemptio dignitatis naſcitur lobſervundum 1 ae orel rI. Hyperbolici ſa) fermones auctoritatem magnatum ve⸗ hementer imminuunt. Hipp princ. c. ⁊d. 2) qui verborum quodam& promiſſorum hiatu profs- runtur, quibuiq; refertur illud Horarij. parturiunt montes naſtetur reditulus mu⸗ Indicant autem iſtæ hyperbolicæ jactationes faſtum& vanitatem, quæ inprimis principi& viro politico declinan- da. Varſi in arat de leg IV. Alexandri Magri autoritatem temulentia(a) defor· mavit. Plut. in Alsx. a) qua Resrunrtea. 47 2) quæ etiam ſapientem inſipientem facit, ac omne vi· tium includit& detegit. Ex. en. Hipp· in Pal. F. Docorum hominum converſatio(æ) auctoritatem ma- ximam principibus conciliat. Com. lib.. a) quæ ut Auguſto Imperatorũ Principi Maximæ auto- ritatis lumen attulit: CafinAug. Ita& Germanici Imperij auctori GCaroloMagno decus ac ornamentum ſummum,tuùm domi tum foris peperit. Egin. in Car. vit. Fadem Henricum Quintũ ſummopereè illuſtravit, cujus in comitatu aſſidui viri docti.Hed in Chron Germ. Quid vero de Carolo IV. dicam? qui frequentior inter literatos, quàm inter aulicos vſus, Cſ in Epit· Chron. Caſtrit. de Princip. Germas. Virt. lh. Quem eo ſtudio æmulatus Sigiſmundus. Mut. in eju vnt. Cc. Ludovici XI. Regis Galliæ exiſtimatio etiamnum in li· ceris precioſior, quod inter ſubſellia, ſa) jaſonis ſederit. a) non minore gloria& laude quàm Pompejus olim cũm in Græciam profectus, Athenas veniſſet, philoſopha- rum non modò collegia publica, verùm etiam domos priva- tas inviſiſſet. Plut. in bomp. Ita Carolum Quartum in Pragen- ſi Academia medios inter Scholaſticos cætus feſſitaſſe ac- cepimus. Mut in ejus vit. Suoq; ingreſſu Imp. Maxim. non modò ſæpius Viennenſem verum etiam Heidelbergenſem Academam co honeſtavit, de qua re legenda Acad gratula- toInter jeriptores Germ. Ker. Marq. Freher. Sed& noſtræ hi- ſtoricæ Muiæ gratulari de eadem felicitate ſibi meritò poſ- junt quas Illuttriſs Princeps Haſſæ Muſarum Phæbus Mau- riteus, in publico auditorio inviſere atque clementiſſimo 6g 2 ahimo 26 VI. Jovian. cam pertinet, regum& principum inſignia& dolphum I, legimus ꝑriſea ruſticali tunica, ut loquitur animo ac aur e compledi dignatus: pla ad omnem poſteritatem panegyrica laudatione proſe- quenda, Lips in paneg. ad Abert.& abell. Carolus IN. dictus in curtiore pallio, tanquam pica taſſe, auctoritatem regiam in decero veſtitu ¶ſa) proſtiuit. HMMR KIennz quæ principum exem⸗ fal- ) in quo plurimum; quantum ad auctoritatem publi- momenti politum eſt Conin. ih. Comm· Inde ornamenta ſingularia, qui- pus ad illuſtrandam majeſtatis intuitum utuntur,ne ex inſo- ſito& ridiculo amictu cum Caligula cognomentum& irri- fum trahant. Tiphil un Caliula. Quod non attendiſſe Ru- cum regem Bohemiæ Ottocarum in Allertus Angentinenſ⸗ in vit. Nud. I exciperet, alijsqʒ riſumregi verò indigna tionem& contemptum majeſtatis moverct. Mut. in Rud. plsPv⸗ RsrRrIez. XI. DE vI MajoRß ET BRLLIcA. Nßundente IMlunne Georgi 4 Ponnila⸗ Sileſio. Theſis I. = P Onverſiones& everſiones ab externo quæ 6 obveniuntreliquæ nobis ſunt, quarum vim majorem, etſi ſolus Naturæ Opt. Max. S Imperator ſiſtere poſfit, eſt tamen induſtriæ 6 diligentiæ civili, quantum opis humanæ eſt vigilandum, ne 75) charitati, annonæ, ne contagioſis morbis, ſc) ne incendijs ſd) ne inundationubus ſe) manus porrigatur: Hoſtium verd vis f) legitima Reipubl.(g) vi repellatur. 2) cui etiam optimè conſtituta Respubl. fataliq́; rerum omnium viciſſitudini, obnoxia, Plat de rep. quem ob id injuſie reprehendit diſcipulus ʒ volitc.ræ. ſententiam divinam præ- ceptoris malẽ aliorſum torquens: Rebuspubl. enim non ali- ter quàm ipſi homines, quod de peculio dixit, Fronto.l ⁊0. f pecul naſcitur, creſcit, decreſcit, moritur, Hhp. prine. cl. Remedia verò contra vim majorem exemplum oſtendit Ni nivitarum jon. b) cui remedio pœnæ adverſus Dardanarios! fde exr. eriw. prohibitiones juppreſionumevictionum: monopolio- 6g3 rum, e8 rum, publica, oſephi conſiliogranuria, quæ neceſſitatis uful relerventur. exemplo reip: Noricæ in cujus granario memi- nimihi oſtendi trecentorum ãnnorum acervos. c) qui morticinijs alijsq;ʒ peſtilentibus oriri odoribus ſe⸗ liti. Ia. ahfene quid inpubl¶um· de vin yubl. Foreſt. de Febrib. Hunn Kncunar l4. quibus prohibendis olim conſtituti ædiles.dun. Conſti- tuenda noiodochia, leproſoria&c. Sed& medicorum dili- gentia tuendæ ſanitati adhibenda/ C. deproſeſc mcdic.It⸗ Fae datret ab ayd. d) quibus arcendis olim triumviri præerant: inde xdi- les, polimodo tribuni:ðed Cælar iple hanc curam ad ſe perti- nere maximẽ cenluit I.23h. de opit præf Vg Adverſus illa or⸗ dinationes diligentiſimæ in civtat b.de incendijs ext ngu- endis inſtituendæ.Ord Norimberg. Fra ncof chc. aliarum civit· e) ne aggeres& chomatarumpantur⸗ l. vo. de extr. erim- Maritimis civſtatib. cura neceſſaria: Ita enim Hollandi im · petum Nerẽi cohibent. 4) ut vim ffde M Bellum autem ree definimus! giti⸗ mam reip adverlus hoſtem vimzlegitimam verò cauſa facit/ Cuet in Auge. Iuſtum 2 43. non denunciatio, ſive diffidatio Bull. de dißpd. CicIih..ohut Aexund Mag exiſtumavit. Plut. in ¶dlex. Zpan ʒ. verb int. num quæ tautum cauiæ indicandæ aqhibentur. Bodin. num. 16.de cujus ceremonijs veterum vi- de Gell.lib.& cap. ⁊. Fot· de jur. Bell Gent. de leg. r.cap. Iæ. leg. nſt. T. capz. Juſta autem cauſa aut eſt detenſionis aut recuperatio- nis. 1lã nos noſtraquè ab injurijs juſtè tuemur. Etiam- ne religionem? Etiam ach. ⁊. Euſeb. Inſtit ↄ. Alth. cap.. quæ defenſonis ratio lex veritatis eſt. c. nᷣn in inſer 2. guef. 5. juris naturalis fut vim ſt de Iuſi. jur. Hac verò inju- ſe nobis allata repetiinus: 4c julum Sed tamen non pri- us ad arma veniendum, niſi nulla in ariis ſpes relicta Lv Rsrürriea. 1 9Podin. vum.7t. Cauſa autem juſta belli gerendi publice ſignificanda. Tↄl v. cap.. ſed non ex jpecioio titulo æſtiman- da, qui plerunqʒ cauſam iuſpectam lacit Comm. ¶.1. cume- nim facti ſitnon ea, quæ juris ſuntattingere poteſt Ganſde⸗ exhen.c. 23. n. 7. g) cujus ſummæ poteſtati quipræeſt, indicendi& ge· rendijus habet. od. nu. 165. quod etſi præcedenti confilio& conlenſu procerum& ſenatorum fiat, ut fieri conſultiſſimũ eſtnon iumminuit majeſtatis faſtigium, quemadmodum cõ- tra exiſtimat.&ꝰd.x. ry. T2. Vis bellica autem conſiſtit in exercitu ſa) qui ex militi bus(I)& armis(o) conſtat⸗Illi aut Equites(d) aut pedites! Horum nomine omnia inſtrumenta ſe) quibus Martis im- Petus promovetur, intelliguntur. 4) qui iplo nomine cxercitatos& præparatos requirit⸗ uos acuratus delectus dabit Ljpft lib.ʒ. cp o quem præſtat edomeſticis, quàm exteris habere. Tiyſy. Diſſentiunt vul- Bo Tolof.cap. num.o. Quin& Iubditos armorum exerci- tationibus præpararipacis tempore diſſuadent: Tiyfeap Mvulgò Toly cp. quorum argumenta levioris armaturæ, quãm ut perſuadeant. Nos illuftriſs. noſtri Principis Mauri- tij inſtiturum, in ſubditorũ præparationib.militaribus, imi- tandum omnibus principibus judicamus. Quæ enim per ac- cidens pericula accedunt, dijciplina& providentia averti o⸗ mnia facillimè poſſunt. b) quorum virtus militaris præſtat cæteris omnibus. Cicyro AMur qui eam togatæ videtur præferre! iſj. policap. 4quodasni n non n& Intelligendum. Naturã enim togata virtus bellica virtute præſtantior, ſecundũ triumphalẽ Tullij verlũcedant arma togæ. At illa per poſtu- 24* HIutun KIcautat poſtulantibus, ut togam& pacem reſtituat operis& laudis majoris habetur. c) quibus ad uſum neceſfarium in promptu habendis armamentarium conſtitutum oportet: Liyſ y. polit.c.v. cujus jus ad regalia pertinet.⁊ feud.æ. Kegal privatorumnemini cõ⸗ cedendum nov. Iÿ. de arm.17.. fad lul de vipubl quoditi- dem de caſtellis& munitionibus arcium dicendum, in qui- bus tormenta bellica habentur. Arcium autem& caſtello- rum uſum contra externum hoſtem maximum eſſe ſtatui- mus. Toloſa.c.j. Quod ſibi non liquere ait Bod. u.j9· Diiplicet Machiavello lih.diſcurſ. c.24 princ. c. æd. d) quos prius adhibitos bello, quàm pedites putat. A riß.lib.4.c. 1. quod antiquorum Ifraelitarum expeditio refu- tat, quæ peditatu ſolo cõſtitit Sed utri præſtant alteris? præ- fert Equites Polybius Ah.. Pedites Vegetius ut qui poſsint ubiqʒ prodeſſe lib.æcc. æ. Unde Victorioſiſsimis noſtris ma. jorib. Cattis omne in pedite robur. Tacit. de mon erm. Quod itidem hodiernis Helvetijs. Alij diſtinguunt ratione loci& prælij. Kecterm. hr. r. Hft. Sed nos cu Lixſfod. luc. bona& compoſita militia pedites comitabimur. e) quæ militi olim ſine gravi crimine alienaſſe non lice- bat II.yde cupt yn Caſtell ⁊de off. Keg. c. 117. Militum alij majores, ſa) alij minores 5) illi officium jubendi honoratiores militiæ partes fuſtinent: hi reliquis pa- rent. Unde diſciplina, ¶c) quæ militiæ ſtabilimentum⸗quæ cxercitio, ordine, coẽrcitione continetur. a) /=f I4. C.de locat. quorum ſummi ab Imperatore bel· li, duces, ſine quibus militaris turba corpus ſine ſpiritu. Curt. vo. Illum pro audtoritate intereſſe expeditioni, plurimum re- fert: ũi magnanimus, ſi ſtrenuus: unde incredibilis militibus anituus Resrusrrez. 241 animus& robur creſcit. van7æ. icht. xinm% Peri- culoſis verò prælijs abeſſe,regno conſultiimum. Tac. ⁊hiß. in milite enim unius ſfors, in imperatore univerſorum peri- culum.Eesj c0& unus inſtar decem millium 2. Samuel cap. 1. Diſſentit Lipſius, qui in acie vult ſtare imperatorem pro magnitudine periculiꝰʒ polit. cap.ra. duces verò, quos plures eſſe mhil impedit, ſ ſumma rei penes unum ſemper in ope- re, in agmine, in acie primi ſunto Liys. zol cap. I non modo boni milites, ſed etiam boni viri tům genere, tum authori- tate tům prudentia& veritate ac moribus præſtantes. Lpt. ᷓPolit.c.j. Diſſentit Ariſtoteles, qui magis peritiam, quam virtutis& morum rationem in duce habendam exiſtimat.. polit. cap. v. quem vulgò hodiernumjudicium ſequitur, ſed admodum perperam& inconlultè. b) in quibus intuenda natio, natum quæ commendare vel reprobare jolet. cg ad ædil edi⸗. Gens enim gen- tem in bello præcedit& plaga cœli nõ tantumad robur cor- poris, ſed etiam animorum facit. t.c.. Agri hic præfe- runtur oppidis. Lꝓpꝛ dc. Ili plus duritiæ& tolerantiæ, hæc ſegnitiem, mollitiem, laſciviam alunt. Tac.v Ann. Nos u- trunq́;& agreſtem& urbanum exercitio ſtrenuum fieri poſ. ſejudicamus,& urbanum quidem citids niſi ſedentarijs opi- ficijs&umbratili queſtu enervatus Sed& nihil periculoſis, quàm ex agreſtibus tyronibus exercitum conicribere. Fod. n074. Intuenda itidem ætas; ne puerine ſenes. Pubertatis annum admittimus: ſexagenarium de ponte mittimus, ne- pſi cantetur: Turpe ſenex miles. Intuendus corporis habi. tus: Ventriolus Gaſtrodes abeſto: Tydeus, etſi ſtatura par- va inter grandes eſto. Nec enim tãm ſtaturæ ratio, quãm vi- rium habenda ac animi. Vegrc4j7. Tipt. dc Intuenda hone- ſtas& ſtudiuw, ne infames& ſordidi caſtra dehoneſtent. Vegd.i. c) quæ 242 HERMAnMI KiReanzt c) quæ militiæ vinculum& ir ſtentaculum. Piys. cuß Vetcribus Rom. antiquior caritate liberorum 1. h. de capt. S Fxercitus /) collecti, delecti, in campum(50 educti Victoria(e) ſcopus: Victoriæ pax(4) eſto. a) quem antequam conſcribatur: præcedere debet de nervo belli ſollicitus tractatusut pecunia& commeatus ha- prantur in promptu. Vꝛgerc.z ſine quibus nullus belli pro- greſſus Lipʒ olcMachiaveſtum Aiſturt Ib nemo hic au- di lentientem contraria. b) hoſtlem potius, quàm proprium. Conſultius enim extra fines, quãàm intra geri. ¶Machuad· ib. 2. diſcurs. cp. 12. Quod fortiſsimum Heroem Philippumrerum gerendarum prudentiſsimum principem Haſsiæ crebro fermone ulurpaſ- ſe ferunt: Lunh in coloq· Sed tamen& temporum& locorum circ umſtantiæ aliud ſuadere queunt. Iun pal·2 7 Duclio etiam per amicorum agros non minus maleficio eareat, quã quæ per proprios fiat. Vpiſe in Aurel Cam. Suct..c.V. per ho· ſtium cautè: providè, diligenter exploratis omnibus. Nanz. b de bell. ita ducas, ut feducere poſsis; animo Luculli& Scipionis, qui unum civem malebat fervare⸗ quàm mille he- ſtes perdere. Plut in Luc. exemplo Caroli V. Imp qui unum Chriſtianum malebat ſervatum, quàm mille Barbaros occi- ſos. Chyt in vrat fun. Cay. c cui conſequendæ compendioñor prudentia, quãm vis, quæ conſilij expers mole fua ruit:illa aſtum calliditatẽ, ſtratagemata ſuppeditabit, quibus æquè pugnandum ac ⁊ pertis telis. Aug. in q.1o. ip. Polc r. Hpy prinec.⸗ 2. Fromt. C Polyæ. de Sratag. d) quæ belli gerendi finis. Tul. Phil y. TMucut victis par- catur ResruhrIeca. 24½ catur ijc; in officio contineantur. Niy yrinc. 3. Scipionis i mitatione, qui Romanos nec vicos animum, ajebat, neq; vi- ctores modeſtiain amittere, neq;ʒ duriores pacis conditiones partã victorid, quãàm ante bellum dare conſueviſſe. Liv. o. Bod.7. Pacem autemulttò precari, ſi laceſsitus ſit, non eſſe mãgnanimi principis contendit odin uum. yyv. Imò verd eſt maximè principis Chriſtiani pacem unam innumeris poti- orem triumphis judicareeamq́; omnib.rationibus proſequi. HVPOTRHRSEs. LNOmbardarum ſa) inventio, quæ auctori Bertholdo Ni- 1gro(5) Monacho Franciſcano homini Sermano& Al. chimiæ dedito. Pohdar. lib.. de Iavent. Ner cæp.. Aam. lib. 2, Scbol.cMthem. Furcat ih. 4 d⸗ Imper. c philoſ Galler. Iœa⸗ Exer. 9. juſſu Imp. Venceslai, Anno t389. exuſto Melch. Haimint. ld in Nat. marginal. ſtor. Feſic. Fah. Iib. r. cap. I. capitalis fuit, pro ratione harum ætatumutiliſima reip. a) quæ novæ rei noyo vocabulo impoſito à bombo& ſono quem edunt, quafi bombus ardens appellatæ. Nobert. Vultur. de ve milit. Iib. 1o. Pancir: de vod. Kep. tit. 1V. E ibidem in Notis Salmuth tam terribilis fragoris accladis, ut ſi cum veterum bellicis tormentis, cum balliſtis„cum catapultis conferantur, illa puerilia quædam ludicra præ hoc Germa- nico fulmine videantur. Bod. meth. Mt cap.. exploſa meri- td Vuſturij ſententia, qui bombardarum inventionem Ar- chimedi aſſcribit. Salmktb. loc.& ſimiliter eorum opinione rejecta, qui auctorem Salmonea Vergilianum conſtituunt. An⸗ quos idem Falmutb. d lac. Tefutait. b) Eodem judicio, quo olim Perillus ænei tauri inventer * Perem- ₰ ₰ 4 HanMAnMt KiRcnunk peremptus. Old. in Ih. Falm A oc. Vulgdenim autorem hu- mentiexecrantur, cum Gardano ib. 17. de artib. artiß- eumq; ad perniciem humani generis editum Ahc.7. qui non humano,ſed diabolico inge- em ejus aſignat. Quod ſimiliter Melanthoni videEtur deb.. CAMrsn. c) ad detendendas urbes ac arces, regioneſque contra potentiorum vires ac robora jam pridem enim reliquiæ Ro- mani Imperij devoratæ eſſent, cum Ungariæ regno ab Ori- entali Iyranno, qui multitudme copiarum omnibus terris ſuperiotniſi bombardarum auxiliodivinitus toties repulſus & maxima clade effectus eſſet. Quid enim ejus impetumim- maniſſimum à poltrema Viennenũ obſidione repreſſit aliud, quãmn bombardarum fuimina? quibus nihil formidabilius hoſti, nihil quod majorem jacturam eidem afferat. Vimph. in Epit vey. Germ.cap. ¶u. Bombardæ itaqʒ terrore ſui efficiunt, ne minores, eſca ſint majorum: quas ſingulari quodam judi. cio veriſimile eſtpoſtrema hac ætare, quæ/ utHoratius canit; avis nos noſtris edidit pejores, Deũ voluiſſe prodire, ut mu- tuo metu ac terrore affecti mortales virium ãbjecta confidẽ- tia, proniores eſſent ad concordiam colendam: Martiſqʒ no⸗ vi immanitarem, quæ non tàm lacertis ac robore quãm hor- rendi tormenti tonitruconſtaret, execrarentur. Salm. d. Wu. Cům longè hodid acrius, quàm omnium veterum ævis pu- gnetur quorum bella cum hodiernis collata:propemodũ lu- dicra videri poſſunt. Io ex eo C Salmuih. diIdq; omniũ pri- mi teſtati Genuenſes, qui cùm ad foſſas Glodias cumVenetis congrederentur, quorum pacem petentium conditiones o- mnes ſuperbo animo ſpre verant. Pancir· d. c· de orm. Mural. ad unum ferè omnes inauditosenunquam antea in ullis præ- lijs uſurpato& tormentorũ fragore perterriti perierunt. S vfbimon. lib. v.coment. Eyiſt47. Vene- Rrsustiea. 24] Eł⸗ Venetos iniquè ob id reprehendit, eoſqʒ beſtijs imbelli- bus, cervis, columbis& leporibus confert Bod lib. o. de reʒ. n. W. quòd hellorum omnes cauſas ſtudioſiſimè declinent, ſa) quòd illata dificillimè fuſcipiant, ¶5) ſuſcepta verò fini- re ac pacem ſc) omnibus modis, magnoqʒ ſæpius cum detri- mento inire conentur. a) quod prudentes& juſti reip. moderatores feciſſe iti- dem omnes leguntur, cùm primum juſtitiæ munus ſit, ut ne cui quis noceat, niſi laceſſitus injuria. Cic.x. of. Ac ne Roma- ni quidem, Martis pro genies, laceſſiti injuria bella juſcipie- bant niſi antea juris via tentata,clarigatumid eſt/res ablatas ac raptasrepetitum miſiſſent. Plin.a2 hſtnut.cap. II. Gel. Uibr. 6.c. 4. Ab. Gent. lib. 1. de leg. cap.1T. e ſoq̊ Lips. Ib.j polit.c. 4 Nec ullum bellũà civitate optima juſcipitur, niſi aut pro fide aut pro ſalute&c. de rep. Temerd enim in acie verſari& manu cum hoſte confligere immane quiddam& helluarum ſimile d1 fr Atqui hæc ſummia Aug. Imp.gloria, quòd nulli gen- ti ſine juſtis& neceſſarijs cauſis bellum intulerit.Sᷣut in Aug. Pacem enim habere debet voluntas, bellum neceſſitas, ut H- beret Deus ã neceſſitate& conſervet in pace. c.nolj ⁊4. b) prudenter:cùm omnia, antequam bellum ingrediare, conſideranda ea ſint, quæ præter opinionem evenire/ in bel- lo queant Thucyd.i. Nec enim ſtatimsetiamſi juſtiſſima cauſa ſuſcipiendi belli oblata ſit, deſcendere te velim in Martium hunc campum. Lips. lib.ʒ polit.c.j. Et quamvis opibus tuis confidas, non debes certa pro incertis mutare. Salut in lug. Nec enim expedit felicem& præſentem ſtatum concutere. Sen. in Ocd. Quod maximè conſiderandum Ariſtocraticum ſtatum tuentibus, qui ſuã naturã diſcordijs& contentionih. obnoxius. Fodlib. q de ytp.cap. z num 7oj. e. prælertim ve- 3 ro bel- HRun KncRRzzr mpeſtate, quorum non modò adventus, led 24⁸ ro bellorum te etiam motus affert calamitatem Cich⸗ leg. Manil c) quàm etiam iniquiſſimam prudentiſſimus Romano- rum Conſul juſtiſſimo bello præferebat iib epiſ.& ad Cæcin. Non enim pax quæritur ut pellum excitetur fed bellum ge- ritur, ut pax quæratur.d.e noli cujus& nomen dulce eſt res verd ipſa tum jucunda,tum ſalutaris. Cic philu. qua non mo⸗ dd ij quibus natura fenſum dedit, led etiam tecta, atq; agri lætari videntur. Idem d. Eraſn. in prove. Lip lib.s· polit. c. melior turiorqʒ eſt certã pãk⸗ quãm ſperata victoria, Liv. ʒo. Beari verd pacifici ait Doininus d.c. noli 77I. gella externa regnis& lmperijs contra internas ſeditio- nes remedio ſa) eſſe ſolent. ) quo ſudioſiſſimè uſi veteres Romani, ut civibus ho· ſtes opponerent/ aut ſi hoſtes defuiſſent, belli iemina undi- quaq; conquirerent, alioqui à bellis civilib. nunquam con⸗ quieturi. ßodin libr. 4. de republ num. 7/ Tacit. libr hiſtor Un⸗- de Appij verbum& conſilium, negotium popul Roman me- lius quam otium committi. Val Max lhr cp.z. Ique ci⸗ vitatis mores in ſtatu ſuo conlervaſſe, quietem verò eandem erdidiſſe:idem con firmat dic? loc. Hinc etiam Naſicæ cum Scipione contendentis controverſia de Carthagine, veluti cote fortitudinis Romanæ g remedio civilis Ieditionis: fer⸗ vanda. App. de hell pun· Plut. d utilib. tapien. Idem verò re- medium ſalutare hactenus Germaniæ fuit adverſus inteſti- nas leditiones& bella negotio Turcicæ molis implicatæ. Quod itidem prædicat de Gallia ſua exteris& vicinis armis occupata Toloſ ll. a3 de repc..n.æ Eſt autem hoc remediuu ex illorum genere, quæ Medicis opiata vocantur, quib· non temerè, nec niſi extremo periculo urgente utendum, Plin. * REsvüunrnea. 247 Ab..0 10. Pareß.l. 27. ohſ 4y. qui ſibi opij ufum femper fuſpe- ctum fuiſſe ibidem affirmat. Iy. Victoria,(a) quæ inſolentiam victori parit clade pefi- lentior. a) quæ rebus fecundis etiam egregios duces inflare ſa- let Taci.. h.& ferè jemper inſolens& luperba, nimiſqʒ la- ta victoria eſt. Vnlpro Mart. Hinc vero ſubverſiones princi- pum& principatuũ, cum ſuperbia inflati, plus de je quãàm va- lent virium ſibi promittentes, ſe ipſi decipiant,& periculis ſe- ſe temerè objiciant, ẽ quibus emergere nequeant, hoſtes o- mnes contemtui habeant, à quib. incauti poſtea oppriman- tur. Toios. deyep. 2cn.2. Ea via, Craſſus, Xerxes, Darius, Alexander& quãm plurimi veterum perierunt! perijt Caro- lus Burgundus: Comm. lib. z Comment. Eſt enim fecundum verbũ LudoviciRegis X Galliæ dedecus&detrimentum co- mes ac veluti pediſſequa ſuperbia: Ccommin liacomment. V. Romani animialtitudine dignum, quòd veneno ſa) ad- verſus hoſtem Quirites pugnare noluerint. a) quo hominem extinguere plus eſt, hoc eſt, ſceleratius, & majore pæna dignum, quãàm gladio perimere/ plus eß rde matbem. C malef. cujus dandi tanta etiam olim apud Perſas Vafrities, ut evitari nulla cautione potuerit. Ita enim Statiræ Parſytatis illud porrexit, ut cum aviculam quam cul- tello partiebatur, comedendam eidẽ proponeret, altera fer- ri parte veneno illita, partem aviculæ iihbatam& innaxiã ipla ſumeret, partem toxico infectam accubanti porrigeret Cteſin Perſit. ut. in Arat. Quibus ſceleratiſſimis artib.veluti Medeæ taberna, hodierna Italia pleniſsima in qua etiã Hen ricus Septimus Cæfarum, teſtimonio& verbo Aeneæ W Pontifi- 14½ HRunnn KIacknzk pontificis pijʒ. cognominatiyiß. i. a Dionyſ Archiep. Itri- gonenſem qui poſt Theodoſium regnavére tùm ſapientiſſi- tnus tum glorioſiſſimus porrecta ſub Euchariſtia veneno fraude Mampellicani monachi à Florentinis(æternum gen- tis dedecus ac infamiahinſtructi, expiravit. Venena enim Sa- cris adhibere Italicis ſacerdotibus nulla religio„qui& inje- go in calicem veneno, dum rem divinam faceret? eo modo Victorem ʒ. Pontificem ſuum divum fecerunt. Sulm: de no rehttit ·⁊ deporcell. Iluſtri argumento verilsimum eſſe, quòd ßeroaldus ipſe Italus dixiſſe fertur, nihil antiquæ virtutis& animi Romani in Italia hodierna, fed fæcem duntaxat& quisquilias lupereſſe. Zvanett: de Komt Impt nun· 242. Quid enim veteresdne quidem adverſus hoſtes infenſiſsimos vene- no utendum eſſe rectiſsimè cenlebant Ideoq; Adgandeſtrio, qui perſide Arminij mortem promittebat, ſi patrandæ neci venenum komani mitterent, reſponſum non fraude, nec oc cultis, led palàm& armatum populum Rom. hoſtes luos ul- ciſci. Qua gloria æquabat ſe Tiberius prilcis Imperatori- bus⸗qui venenum in pyrrhum regem vetuerant 7 acit. lib. 7. ¶Annal inſ Huic Romanorum gloriæ, conteras quæſo Im- manuelis Conſtantinopolitani hdem, qui etiam fæderatis Cunradi Imp.contra Turcam expeditionem facientis exer- citibus, cum commeatum promiſiſſet, gyplo farina mixto venenum& mortem præbunt. Mut in Vit. Cuuf. Cuhin. ibid. Sturt in Imperat. lde Aſia min.cap. I. V peſcennius nolebat à milite aurum& gewmas in aciem [a) aſportari: Quod conſultiſsimæ rationis eſt. a) ne alacritas hoſtis prædæ cupidine inflammetur. Quæ etiam fæminas fortiores& ardentiores in prælijs facit. yrg lb.it. Aen. ex emplo Cawillæquæ Aruntem Cæc⸗ RsvUIrIei. 245 Cæca ſequebaturtotumg intauta peraęmen Fæmines prædæ e ſpoliorum ardebat ambre. Ideoq; Roman horridum militem eſſe volebant, non cæ latum auro argentoq;led ferro, animis fretum Lig. Di- ſplicuitqʒ vetcribus Cæſar qui milites auro& argento poli- tos habut. Suet. in Iul. Lipt. Ab. polit.c1. Ct. P. Briſacus Regiæ militiæ in Gallia Imperator, Buchananũ poẽtam conſilujs militar bus ſolitus tuit unã cum exercitu- uin ducibus adhibere ſa) Ftephan n brat de bel Turc vereg. Longeè prudentiore judicio quam Hann bal, ¶5 qu Thra- fonca arrogantia Phormionem philolophum de bellicis re- bus diſlerentem irriſit. Quaſi verò ſolidẽ eruditus in literis polhticis& hiſtoricis ſe) judiczre recte de militiæ ſtudiys nequeat. a) cui rei occaſio hæc præbita, quod m Buchananus aliquundo a Muſæo iuo(præceptor liberorum Briſſaci tum tenporis erat)ut tamuſoqu ppiam mandaret, in tænaculum aulæ contiguumin quBrſlacus cum ſuis proc eribus conſi- lua bellica tractabat, deſcendiſſet& aliquot wurmuratis ver- bis quam audiebat omnibus placere lententiam, ſibi diſpli- cere oſtend ſſer riſu aſſeſlorum oborto, Briſſacus inteljecta ejus cauſa, Buchananum intrò vocatum liberè ſententiam dicere juiſit; Tum verò ille non modò Briſſaco verùm omni- bus alijs, ducibus, oracula Martis loqui viſus eſt, quæ in pe- rator amplexus feliciſlimam eventum corum habut. Sephd. oraide bell herſeq· Tur. 2 t b) Quem vulgò milites ſequuntur quibus omnia lite⸗ ratorum conſilia de rebus bellicis, tebricitantium ſomnia vi- dentur refutati à Ipſio Ab Volit.c. Chram. c) quæ Alexandrum Magnum Scipionem, Lucullum, hn aſo HMMM KneRnt ſulium, 3 quem nond arte militari inftruxerant Cu. in- lex. Puhhb. hht. Pipt. d.l. VTII. Rello indicto ea hora, qua Dominus Aſcendentis in ſe- ptima domo ſit, quæ domus inimicorum eſt, præſertim ſiid temporis luna feliciter illum reſpexerit, ſtribit bantrium verb. interp n. ⁊r. dubio procul belli auctorem juccumbere/ inanis ſuperſtitionis(« Aſtrologorum eſt. a) quam nobiliſsimæ artis abuſus trahitʒ ita Mauritij E- lectoris Saxoniæ potentiſſimam felicitatem ad planetas qua tuor in proprijs domicilijs conſtitutos retulerunt. Frid. Tile· in ditcurs. philolog part. quem etiam ſuperſtitioſæ Onomar tiæ& Arithmomantiæ ratione⸗cujus etiam Beda meminit f de nat rer in jn Carolo vinci non poſſe aſſeruerunt. Camer. in vit. Melanth. TMem. d. E. Campanas ſa) ex toto imperio orientali ſuſtulit Turcãrũ dominus. ne ſeditionibus excitandis adhiberi poſſint. At illud tyrannorum proprium: More Melancholici nunquam metuenda, timere: Cuſtodiendus tamen non modò campanarum ſed etiam tu- parum clangor,ne Veſperas ¶5) Siculas excitent. 2) quas inde dictas volunt, quòd in Campania primum inventæ. Pancir de norep.qui earundem inventionem al⸗ ſcribit, Paulino Epiſcopo Nolano, ſed vetuſtiorem campa- narum uſum fuiſſe aſſerit Hadrian. lun.lib.animadꝰcu.. Sal⸗ muth.in not. ad d.l. Pancir. b) de quibus lege Camerar in Succeſſiu. Vor. tent. r. Fuere enim illæ funeſtæ Gallorum præſidijs in Sicilia, cum ad Ve- ſpertinũ campanæ ſignum octo millia eorum trucidarentur. 10. Lite- REsrusrIca. a1 Literas& arma, contrã quãm Sfortia la) exiſtimaſſe le- gitur, feliciſimè conjungipoſſe, veteres in Pallade armata & in Martis Mercurio conjuncti imagine adumbratum vo- luerunt. a) qui tam heuuærGe ut ne pingere quidem literas po- tuerit, excuſatione allata, quòd qua manu pilum ac enfem tenere didiciſſet, eadem ſtylum& calami ductiones tracta- re nequiverit. Ivv. in vit. Adrian. C libr. · viror. Mußr in vit. Sÿort.c. Vr. At eara Sfortiæ ſententiam fortiſſimus& erudi- tiſſimus Xenophon, Alex. M. Hadrian.& ferẽ innumeri bel⸗ latores& Imperatores teliciſſimi refutant, ut omittam juſti- niani verhum, qui hoc in Imperatoria majeſtate requirit, ut non modò armis decorata, ſed etiam legibus ſit armata ꝓr æminſtit.cꝙc. Multa eſſe Imperatori à milite, ¶⁊) per quem victoria potitus ſit, toleranda, Stephanus Polon. Rex dixiſſe fertur. Vayſev. in orat funeb. Sepb. Keg⸗ a) fit enim plerunque, ut qui bonam& fidelem operam præſtiterunt, arbitrentur ſibi aliquanto plus, quam alijs li cere, Com.lib.ʒ. comment. Eſtqʒ hic bellorum exitus, ut non ſolum ea quæ velit victor, verdm& ijs mos gerendus ſit, qui- bus adjutoribus parta victoria, Cic. Epiſt famil.IV. ſed tamen contrã prudentes& majeſtatis ac dignitatis ſuæ ſervantio- res principes, longè aliter ſentiunt,& æquius eſſe cenſent, ut qui le iplorum officijs& miniſterijs commiſerint, officio ſuo aſſidue fungantur.Com.dA 5 5. Quarta luna nati ſa) qui equum Sejanum ¶) in expe- ditionibus ſuis habent, non præficiendi exercitibus. Nec li 2 enim 22 HERRAMMI KtRcRnR1 enim tam fortitudo, quãàm felicitas ſc) in duce ſpectanda- a) qua Herculem editum ferunt, omnium etli laborio- ſiſsimuminfeliciſsimum tamen Politia miſcoll· cap. A. cꝙc. 0⸗ Euſianl in ⁊. Iliad. Eraſm. in prow. b) qui à En. Scio primo domino ſuo nominatus, omni- bus quidem equorum laudibus longè præſtantiſsimus, hoc tamen in felici fato ac fortuna, ut quisquis eum poſſideret: is cum omni domo familia fortunisq; omnibus ad internecio- nem usq; deperiret, Ged lib.zc. Ea fortuna bellica prædi- Catur à Poõta fuiſſe Paris, cui canitur Beda gerant aljtu Pariſemper am. c) quam Romani inprimis intuentes, Scipioni, maximo, Marcello, Marco& cæteris magnis Imperatoribus, non ſo- lum virtutem, ſed etiam propter fortunam ſæpius imperia mandata, atq; exercitus commiſerunt, Tul. ꝓro Manill. At bellica telicitas munus ſingulare Dei eſt, quàm admirans in Theodoſio exclamat Glaud. ui militat æta⸗ Er cxjurati vᷣniukt adclaſſia venti. MDEx VERBORUM. 55 A Heriſeldenſis Electionit jure„ anle Ottonem. Fue- batur. o0 Albates apulentiures non de mum 4 Cartlaz inter Principes re- lari. 55 Abrahami familia numeroſa. Adis naturd prior paſune.* Academiæ Pariſienſi ratio. 722 Adiuncũum yoſterius ſubiecqo. 70 Adminiſtrationet magißratuum peypetuæ, conſultiores quam annuæ. Adulterium in femina tunpiu⸗ Judm in viro. 244 Adulationius magnaten deledaniur. 22⁰ Etati immaturitæ non ſuſßendit lerfati& civituti iurs, 0 Etæ medis conſiys opportuniſima 720 Eræ media quæ. 720 Erarj in rep maxima neceſfitas. 1 Erarij cura in quibus conſat. 170 Erarjÿ cunſewandi cura dipcilior quàm conßeiendi 17 Eraris nibilpernicioſius quam fenebrem peruniam accipere · II0 Erarj confiendi ratiunes que⸗ 10 Ararj augendi qupdnam genu⸗ antiquiſimum. 7% Erarium ex uſuris codlupitare Neip. amplitudine indignum. 192 Ayara quare dia cun vivia ſodalitiorum vetera. 773 6 FXDEv. ¶ AMritulturæ udium honeſiſimum antiquiſimum. omnibu⸗ hereditarium. 17 Agricultura nobilitati nibil præjudie infert. 14 Aricultura libero homine nihil dignius. 17 Agritoli⸗ immumitates e privilegia conceſſa. r% Agriculturæ ſudiumſirden non habet.— Ahinagj jure qui utanturꝰ* 5 Albinag ju. roz Alriati ſententis de⸗ inſgnibus nobilum eonlentioſu exami nata. r7 Alhertus Dux Saxniæ dextra Imperjÿ. 26 Aliatus reguum Callie Romuni Imperz urbita eximens yefi tdtur. 29 Alberti Elecor. Prandeb Flia Barbara. 1% Alriati error de translatiunis Imperj temporẽ· Fr Al⸗xunde Severu nullum decretum ſine viginti ICti. ciſe⸗ legitur. Mlexandri conduwium. 2% Alexandri eM.temulentia auduritatem deformavit. 234 Alimenti oportet primam ratiunem habere. 16 ¶Amicitiæ federa nonyromiſcuè Vnſcipienda. ry Amititiæ jus nihil dignitati aut libertati adimif. 17 Antonini conſtituti. 15 Anhaltinorum dmus inde? r. Antonini diligentia. 22 Anurthia tyrannide exitioſir. 2% Apoli vita politiæ oppoſita. 4 Apolis vita belluima. Applicationis ju. 7*½ Aquæ ey terræ poſtulati purſarum quid. 1 Ayxres A henienſtum. 2 19 Arela- XPREx Arelutenſe regnum alienatum. 3 Ariſlocrat. cunſlia Monarchicæ gubernutioni nihildetrahumt. 4 Ariſtocratitis cunſlj ranquã remigiis Imp. nawis adjuvatsr. 4 Archituntellarii Tcvirenſ dignitæs Reg⸗ Gallorum nihil ap- ortat. 72 Ariſtotratiu Mnarchiæ poſthabetur. 7* Ariſotratiapopulariſtatui praponitur. 70 Ariſtotratis quomodo ſervetur. 742 Ariſioteles taſigatur. 74 Argentinenſium /ſummus Magißtratu penen plebem. 7 Ariiocrarici conſtliis Hiſtanica Monarchia regitur. 79 Ariſtotraticus orduſine æmmatione c ambitiune? numquam in- Venituw. 704 Artaxerxis buxen manubriu regiam purpuram in contemptum ab- duxerunt. 70½ Armamentarj ius ad regaliapertinet. 240⁰ Artium uſus qui 240 Archimedi Pombuyde inventio falid aſtribitur. 243 Ariſtocraticꝰſtatum zueri volentib. hellurũ turbæ declinandæ. 245 Mrologitæ ſuperſitionis vpiniones rejciuntur. 2 5 Athenienſumpæna adveyſis cœlibes. 179 Attalorum regum donatiofada Romani. 9 Athenienſium arum improbat Jenophon, 75 Athenæ à Theſeo amplißeatæ. Aucorita cuju propri. r Muguſtu Hortenſii genus ſublewawit. 770 Audorita perſonæ in conſtlis non reſticienda. 724 Auſtriaca domus unde? 74 Aucupium veruſtivribus incognitum. 167 Aucupium jucundiſſimum c utiliſſimum udium. 162 Auri fonna quamiæ ſumma 217 rNDEE Auußi vratio contra cælibei. n AMaritia cœca. 25 Auioritæs admiratione c reverentiali metu cunſtat. Audoritæ certiſſiua Imperu e ſaluti publicæ tutels. 224 Aucloritæ in hominum opinione plurimum pendet. 22 Aucloritatis cauſæ quæ— Audoritæ corpori in quibus conſyat. 226 Aucloritæ⸗ principis quomod⸗ agnſcatur e feneatur 22% Augußi up ſumma gloria quod uul gent ine uſta cauſa hellum intulerit. 4 B. Babyloniea reß non eſ omniumprima.„ Balhen xoœre vuo non eÿ ecue⸗ Arſtocrætiæ. 72 Partoli verbum de generali domino Komn mper. 25 Babara Eleci. Bra nd flia. 7% Bayonz⸗ explitatioſuper Verba, paice oves meas. 7% Bebenberg /udicium de coronatiune Imperaioru. 37 Bergenſium un Norwegia mertatorum conſuctudo. 172 Beneßtenſia jegni fiyrmamentum.— 3 Bellum quid? 235 Belli indicendi jus cuiu? 29 Pelli d togala vVirtu⸗ præſtantir. 132 Bertholdu⸗ Nger unventor bomhardæ exuſtu. Zella velera cum hodier nis collata ludicra puerilia. 24 Bellum antequam ingyediare dligenter omns conſideranda junt. ℳ Felorum ſuſcipiendarum yatibnibus ſalus reip vertitur. 32 Rela exncrna regnu c Imperii cntra intena⸗ jeditiuones remedio t /olent. 5 Fod ni ſententia de Nmrodi prim rep. reſellitur. Fod n jculeutia de jure Vut«& keti yefu ala. 1 Forcholn TXPREx Furcholtiſententia de egalium conceſone. Fodini ſententis deſerty Vaſall reyjciur. 4 Bdini/ſententis de Negi Hſß potentia. ℳ Bodinus Melanthomem cunßuſtoni⸗ lm arguit-„ℳ Bodini ſententiæ de Geymanito] nperio commenta Putidiſma. 50 Bohemorum Nex quand⸗ collegiummn eleciorale in re. Bohemus in munlti⸗ elecionubu yreæteritiu, Juod nn nf dynti- entibus aljß eu⸗ acceſione eſe⸗ ↄpu. 6 Bodinus iniqus e imperitus ferum Germ. æimatur. Fombæardarum inentio. 6 247 Bombardæ umnde dicæꝰ 24 Fobemornm inſtututi. 272 Bombardarum in ventio veip utiliſſimæ. 2 Bo mnbardæ in ventio Arthimedi Ffal rribitur. 2 4½ Bombardæ autorem Vulgo execrantur. 244 Bonbardæ ad defondendas urbes ac arces, yegione contra poren- ZMrum Vlnes. 2ℳℳ omburdarumfilmina Turcan 4 Vennenſe⸗ ohſdiune repreſe- uul. 244 Bombardæ minores contra majorum impetus tenentur. 24ℳ Bucbananu Marti vracula luqui vſ⸗ eſt. 39 Caroli M. teſtamentum tri⸗ regn⸗ chnſituit. 24 Cancellar magni Italiæ c Galliæ Iitulu⸗ quid deſonetꝰ 2% Carolus IVnon Auguſtus ſed diſpator non Plerpatriæ ſed vitri- cuu appellatus. 30 Carolus M. Kalendarium Iuliauum Imp decit.! 4 Carolus M nomina Germanica menſha⸗ impoſuit. 5ℳ Canon concii⸗ Niteni de feſtꝰ paſche. eummun⸗ peratoris& pu- trum conſlio conſitutus. 54 Carolu M. Cermanus natione non Galu. 40 Apnx Carolu. Impeyium à Gyæc ad Germanot anſtuli. 5 Curolu ungundu. 246 cæſri nomen Imperaturſe dignitati pripyium— Cæſaris nomen cut retentum ab Imperatures 54 Cæſaris titulus ab alÿ y vrincipib. Aunpari neſacrilegis nð e 5 Cenſura maxim nere rium Reip. munu. 740 cenſores cu rei ꝓrinum inſituti⸗ r40 cenſorum legendorum qui delecius habendus? 40 cenſorum quod htium olimẽ r4 cenſpriæ notæ effectus quu? r4T Cenſura timori cauſa non vitæ pœna. 742 Cidutæa quot modis accipiatur? 9ℳ Cintu quid generaliters 94 Civitau quid minus gensraliner: 7 94 Ciita⸗ quid ſyucms 7 4 Civitæ quid ſormaluer⸗ 0 civi aperegrino diferatꝰ 95 Cꝛita undeꝰ 3 civita ſequentia non eß gens appellanda 5 Civitates quare extruæ. 7 Civitatum vrigo ex metu 9 civitates ꝓlures ante diluwium 9 Civi quinꝰ 99 civem nativita non æta fucit. 59 Civen dulici perſnæ. roo caiũ quam incolarum numeri præſtat Feueir hahere. 17 clientelæ ſdem ſerware religioſum. 797 clientelare fedus periculuſſimum. cmtordiæ conſerwande nuhil vValidius qudm erum vmnium ſe⸗ cundum dignitatem æqualita. P 7² Conciliorum vVi in Angliu. 7 9 con- XDRx. Vonriliorum poteſtas in Scotia. Conſlium capere de rep non magi pertinet ad majeſtatem Judm pyæmiorum ac pænarum poteſtan 77 Canſuetudines regnr quæ nõſunt rationaliies abrogandæ. Colegia unde? 5 Corpora unde? Corrigendi cauſam ui Valet injuriuſius non eß. v Cnſenſun& conſilium legi cudendæ neceßfarium. 31 Conſliariorum adibitio jut majeſtatis non imminnit. 342 Coxſlliorum aduibitio felicitatem Imper promodet. 34 Concilium Canſtantienſe Sgißmn. Imp. indiwit. 34 Coronatio Cawli V Bononienſt quidomnis haluerit? 37 Coronatiꝰ Puntißcia plus dedecuyis eſerdili obſcqu quam oyna- menti continet. 37 Colutis dignitatiprobabililus rationibus ni ſydebet. 4 Conjugum pari majeſtate ygnantiun⸗ gubernatio„Monarchia di- cenda. 7 Conſilia quomodo æſtimanda. 121 Conſilia ſ ſniſtrum eventum frtunamg ſint ſyrtita, modd nun do⸗ ið c inſdioſi animo ſuſcepta muldis non vindicanda. 127 Conſljs inimica celeritas. 131 Conjugj ſnis quiß 144 Conſociatis ad collegj conſtitutionem vrequiritur. 167 colles communi jure indultum ut ſihi Paca c decreta fucere poſ ſint. eaq iudicare. 169 Conventus e tælu nudurnos feri non permittendum. 71 Cunſultiſimum ex duohus vel pluribus exiliribu⸗ oppidin umam magnam civitalem conſtituere. 177 Colunia ex multitudinis intremento deducitur. 194 Colonia quidꝰ 134 Coloni dedudione civitatis jus nun amittunt. 134 Coloniæ in idoneis loci cur collotaiæ. 1 6 7NpPET Coloniarum utilitus. Conßantinus cuſtrationem capitis ſinplici ſnſtulit. 6 cConſervati non minbris virtutis qudun acquiſttis. conſervationis rationes in quibus conſiſtant⸗ conſervationi reip. conducibile erudiri ad reip. diſtipliuum· Comitia umnde dictaꝰ comitia habere quis pußir cuſani Cardinalu judicium de coronatione Leopoldi. Cyclades inſtabiles. D. Darius regem regum ſ6 nominahat, Daniæ regem ne regem quidem ſjne jußa ratione eſſẽ tenſei vod Darius Mercator appellatus. Darius inſolentia perjt. 52 74 762 247 Deßnitiones printipem lotum in tradatu cujuwis rei obtinent. Definitiopotiſſima cuiuq Veipayt. Deßnitio ſnem rei propoſitæ continet. Peß̃nitiunes rerum civilium dioiles habentur. r r Defnitio reip. ⁊ poluicis preæterita, qui ob idreprebenſià Bodino. 7 Deßnitiones perituiuſa⸗ quomodo inteljgendumi Defenſionis arma omnibus permiſa. Deſ̃nitiones non vmittendæ. Decemviralis lex adverſus debitores. . Demotratia ſummum ſeip. iu penes populum ronſtitutum huber. Democratia Homerico verſi jugulatur. Democratiæ nomen ſecioſum. Demobratia cum nomine ſuo non cunwenit. Demotratium vemoprudentum lauda vit unquam. Deppſitionis Academibæ mos unde? Penratie quæ vclMonarchicis vel Arjßocruticis ratiunilu per 59 2 r 74 74½ 74 74 74 77 cis rNDEx. oßcia c magiſtratuſunt temperatæ feliciores e diuiumiores eſe ſolent. 75 Dßutare ſine deßuitionibus eſt ſine ſundamentis ædificare. r Dꝛnitas quæ ex muritali radis repulget evaneſtit fatiliun quam ea quæ velex genere vel ex Virtute propria reßulget. 72 Dßerſio veterum hominum non eſtfabuloſa. 9 Dvortinm an concedendumꝰ 74 Dignitatum capita dignitatis appellatione non veniumt. 20 Dignitus quæ ſub e obrepti parta, vituſſim aboletur. 4⁰ Dignitæ in dignis facla pretium ſui amittit. 41 Divinarum rerum curatis in Kep ꝓrimum. 72 Dhuture de relgione pernitioſum Reip. eſe ſiwe privatim hut ſiwe public vpinatur Bodin. 7 Dißutare ſobrib de religionis articulis Reip. Vuiuoſum. Dputandum placiae ꝙ ſobrie. 93 Dputandi rationi veræ nilil minus convenit, quãm Vana gar- rulitas. 54 Diſtiplina Eocleſiaſtica cum Imperis civili nihil commune- Va- bet. 71/ Difdationes. r29 Diſtiplina militiæ vintulum c ſuſtentaculum. 242 Dißtribuis harmonita in præmj c· yœni æquißſima. 274 Domus ferum familiarumprima. F Domus pro uniweyſa familia. 75 Domus materialis. 7 Domus formali. 7 Dominia rerum ex fumilj. 16 Dominiaprivata publicis tempore priura, in Nebuup. pohteriora. 17 Dominatus e Trannis non modo rerum, ſcd etiam perſonarum dominium trabunt, libertatemg omnem tollunt. 57 Dominatum barbaræ gentes natura ſerwitutis tolerantores æquo a⸗ EE nimo XPRx. nimbpræſerunt. 5„ Pominatio barbaraignurationem omni humanitatis expetit. 210 Domeſticum Imperium& poteſtas regni diverfa. Podorum hominum converſatio autotitarẽ printipi conciljat. a3 Donatio Focleſæ Rom. Conßantini fahuloſa.„0 Dotes qus ratione conſtituendæ. 10 Donaiio in q quæ publici juri Junt e· Neipub. bona ſeri nequt. Draconitica aſperitas iniquiſima. Duobun Magißtratibus unumperſungi Neip. non conſulum. u Eecleſta intra mænia ſůſcepta. non ut Neip. dominetur, ſc„ nb⸗ A Eccleſia Nep. prior eʒoſlerior. 6 Eocleſia Keip. ita ſubjecla eſt. ut etiamprintepꝰ templarum c yeli⸗ norum omnium dominus ſit. Edera fuiu idem qui Aderna Tacito. 167 Fducationis quanta Vi 206 Emondanus Comes juſſin d Philjtpo Nege Hiß capile vperto vefer re judicatus eß e ipſo ꝓrinceys eſedu. 4 Eledores maſeſtati puteſtatem ſli vinditare non poſumt. 2 Eechoribus Imperſ regalia quomodo conceßſa. 2 Electores haſes columnæ imperiales. 20 Eledio ſucceſſioneprior melion antiquior. Eleciio optimum quenq invenit. 8 Plecio Germanis accomnmodatiſma. Hlectio legitima quæ⸗ 59 Elerini legitimæ Imperuturum lgitimus deß̃nitu luu Electio quutuplex? 59 Eiectio voti liberi quæ?*% 60 An Electione quæ cnſideranda. Eledi NOEx. Eledio minupotentumplus feliciatinqudm potentiſſmorum Pa⸗ Ioniæ attulit. Electioniu Collgium a qub inſitutum⸗ o7 Eiecores olim conſli utebantur reliquorum printipumidqetiam- num feri debere probat Schardiu. 63 Fledoreplures olim ex eadem familia. 63 Eledur collegj inſtitutor Pontifex non eß. 05 Epiſcopatus c Jatedotia policu præmjs non aſſgnentur. 222 quiribus armamentarium conſtitutum haleye oportet. 24 Equitibus peditet yræſant. 240 Ericus Dux Pumeraniæ adꝰptione Margaretæ Neginæ Daniæ tria Aquilonafia yeghna coſecutus. 55 Erphordi⸗ rtiliim⸗ loco ſita. 164 Erhnicum eſt omnes omnnm vligiome quæ h pura mente proßci- Mtuntur Dii immartalilu⸗ gratæas eſſe. 74 Funuchi apud Barbaros pretioſures qudm qui non ſnt caßtrati. Eunnchi in amore ꝙ delitqs ÿs mulierculi ui ſine cvnceptu cvire ardent. 191 Funuchi maximi mulierum amatores. 192 Everſiones quid. 204 Exaiones injurioſa exterminandæ. 137 Exiftimatio principi non negligenda. 224 Exercitus extitaros requirit. 239 Fabri Rejp. neceſfarj. 163 Familiarum mderati⸗ qua yatione altingat remp⸗ Familiæ numerus Reip. multitudine nunquam majr. 7 Familiu a multitudine. non ꝙ lreſpub. appellanda cum Ariſpot. Fami- XpPEx Familiaritas nimin principi vitanda. S Fxmina in legatione mitti non poteſt. Faminæ ad ſeptentrionem haltæ viriliris animi. 13 Fæderibus peypeiuis pu⸗ eſ renovatione. 155 Fxderum fundamentum Vdes., Fadera cum Iucis Moſtowiti⸗& Verſ quatenus vontrali poſt ſint? S remine que abſlutum Iegnorum ſuorum Gynetotyatium haben⸗ Reges potius quam Keginæ nominandæ. Felicitatem nimiam non omni⸗ ferre ꝓteſt. Ferdinandus Anſtriæ Pux Anglitæ Reginæ nuptia cur ampiecii nolutrit. Fenda nohilibus cur conceſſa. 3. Feudi nobilis emptio nemimem nohilem facit. 12 Fides reca omn⸗ lumine clayiun brefulet in Lep.e principe. . Fliamfu milia niſt ſit emancipata apatre erÿ elica domopaterna mayiti larem ſequatur in patris non in matti ppteſtate fu⸗ ꝛuram Bodino iniquum. 12, Tides etiam infidelibu e⸗ hæretici⸗ ſervand 2 c0 rides federum fundamentum 200 Finis in cuncti actionibus bonum eſt. 7 Florentinorum titulus exemptioni⸗ inanii. 5 Franciæ regnum ligaturlegibu⸗ Imperj Nomani. 2 Franciſci Kegis Galiæ ntentia de Vaſallo ad Elecores Mripta. 4 Frantofurdia ad Mænnum genatui Fleciorali deſtinata 55 Fyiderici Sap. Bilect. Sax. ſententia de Imup · eligendo. 61 Friderici Imp. dictum de vegalium conceſſione. Furtorum pœna jure tapitals. 221 Furtorumpæna nonprimum Ccaolina conſtitutione introduca. 121 121 Furtorum pæn ex veteri conſtitutione Frid Baarbarꝰſe. Furio⸗ XNDRE. Furtorum pæna de pace publica tenenda in Imperioſancita. 2r Furtorum pæna in cunſuetudinem fri profecta. rær Furtnum ſcnam Carol V. nowa lege conßrmavit. rær Fuſtes e flagella correctiuni marital⸗ permiſa. F. Cadie regnum conſilio conſenſu tomitiorum jemperatur. 4/ Galiu quomodo inprowinciam redada. 45 Gailie yegum in ſumnmi mugiſtratibus conſitmends yatin. o Gali Komano Imperio adjunda. 4 Ca lia Germaniæ numquum leger dedit. 5 dalia legen ſuu ſalican d Franci actepit. 4 Calorum principes elegibilet eſt ad Imp Putat TMioſ ar Galliæ Nex an Imperator eligi poſit. o2 G̃allus Gallinaceus Sybaritarum urbe nulu. ro Galliæ bella externa remedio eſeſilent. 246 Germani in turpiſſimis habebant ante ann. a. uxvrem cugnoſe. 170 ens nula tam barburs quæ ſteleri elugitis nolilitatem⸗ vn. 147 Gens nudla tam fera e ferreu quæ non habendum Deum ciat. J4 Germani cum ſe e voto virgines elocabant. T45 Generi clarita claritatem virutipræclariſimam epheit. Cermania feminæ qudm mari fertilior. r Germania vmnium exterarũ rerum in veciomib. carere Poreſt. r93 G̃ermaniæ bella externa ſalutaria. e45 Germaniſervos ira ꝙ impetu ut hoſtes octidere impunꝰ ſolebant. r Germanorum ingenys P. P. ad emendationem Kalendar uſiu. 35 Germani triumplatiſed nunquam vici. 4ℳ Geyrmania nunquamn inprovintiam redada ⁊ Nom. 4 L. Germa- — XEX Germani non peregriui in Kep. Kom.„ Germani lihertatis tenaciſmi. Germant antiqui ædißcibrum negligentiore 131 Germanitæ nobilitati privilegis militandi fon 97 Germanica comitia numerant vnta, non ponderani. 121 Germ ſanguini ſol djgnitæs Imp · debetur. A2 Germanicipppuli ferundi fecunda. 172 Germaniæ iuferior pars hominum Mhcina appellats 197 Genuenſes Bombardarum ſyagore c vonitru perciti ad unum o- nnes cœſt. 244 Genter ſingulæ ſingulorum morum. 17 Gens gentem in bellopræcedit. 241 Genuenſium libertas nulla ralione Imp. Nom-⸗ Gya qui dicii. 10 Græciæ vnditas C ſylitudo. 7 Gregorius P. P auclor nowi Kalendarq Gyegurj Toloſani errorde eleqoratu Trewirenſ Cubernatio optimatum qu penes pauciorese⸗ diuturniur e ſui po⸗ tentior. 72 Gubernatorum pluralitas non fucitpluralitatem Imperiorum. 37 Gynecocratia unde orta. 64 Gynecocraiam natume legibus inimicam tradit Bod. 64 Ghnecotratiam len divina ſnſtulit. 5. Hatmonica æqualitæs non patiturfurum alios in nervi⸗ c compe- dius alios in auratis monilibus veyſari Hanſatica ſocietas ab exteris Vegibus in vitats Haſiæ commoditas.— Hauſatica empriu quæ. 2 1065 Hanſaticæ ſcietatit initia intertæ. 772 Haſ& Caiti idem populu. 6. Hano- 7XDEN. Hanochia rivitas vetui ſima. Henrici 7. dipioma datum Berthold⸗ Hennebergico principi crea- 76. 2 Henritus y. Lotbarii ſcutentiam proba vit. 105 Henricu Imp. Auceps tur cognominatus. 101 Hermannus Lotlaringiæ Du Kex alliorum appollatu 70 Heduor um lex in pluribus civitatibu Germaniæ e Galiæ ohſer- Vaa. 414 Heduorum lex qu7 114 Hennebergica familia undes 4 Hereſeon authores quis 216 Henritus ſehtimus veneno ſub uchuriſtia porreco, extindu. Henricu. po Theodaſium Iunp. Japientißimun c gloriuſtſſimu. 107 Hermolaus Barharus ad Ponticem legatus 134 Hermolaus Farharus à Venetis vogohonlas dammnatus. 134 Hißpaniarum Rex qua atione Monarcha ditendu. 5 Hipan. Nex Ligiu⸗ Pontißcts. 5. Homb natura anima ſotiabile 2. Hominem noum Rꝰmapi nobilem non dicebant 51 Hortenſ familia ad inopiam Vedacta. 10 Hominis nbvi ſilius nobilin habetur. 1 Honorarium à mercede difert. 197 Hoplotechnitæ ⁊ baritis ejecli. 162 Hoſium vin Neip legitima vi repedatur. 27 Humanæ vitæ commoditatem nunquam ab honeſtate ꝙ juſitia ſe parari oportei. Nhperboliti ſermones auioritatem magnatum vehemenier im mi- nulnt 274 PA 2 Jaco⸗ FNXDEA. Iacobus V Scolorum Rex egentium ſumma aum glori didlun⸗ in qud majoribus qilriuribus culminibu Vulget eb ma u. 202 bro autbritate expeditioni imtereſe⸗ plurimum Ie⸗ 24 Iuperatorempericulſis præ j abeſ⸗ ven⸗ conſultiſimum 4t Imperio populari nihiltam inimicum qudm diuturnos Lonoren a dipiſti. 77 Imperium mixtum quidꝰ o% Inperium morum quidꝰ 6 r0% Imperium hodienum non externæ Patjs metien- dum. 4. Imperium Germanorum ſuiſeprowintium Iegni Fant. fllme Jtrioſ 1 Bodinus. 47 Imperj dicnitusi in Germanos collata. ℳ Imperium ſummum yrædominatis, e qu ratione Mnarchis ditarur⸗ 50 Iperium Auotuple ro% Imperium majus 4 minore rogari jus non eſt. Imperium Senatui non eſt tribuendum. I) nper inſrumentum optimum bonus bonſliarius. 119 nperÿfundamentum in feligiuni conſtitutiune conſiit. Imperia e⸗ Neſß. vi coaleſt unt. 6 Imper urilitæ quæ Inperandi e jubendi verbis qui utipoſſintꝰ Imp erqwer bum hnpeon. 21 Inperium /⸗ mmæ„ajeßß ani princjti oyponitur. 21 Inpery jura e bona nulli commereÿ obnoxia. Imperaior Dominu⸗ Mundi 74 Impera- rAMPRx mperutur dionitatum e&· Vonorum omnium ſunt eʒ orico. 4 Imperſj majeſtas cum Pontiſteis poteſtate conſtſtere ncquit. 35 Imperator omnium Cbriſtianæ ſdet printipatuum caput Vabe- tur. 36 Inperatoris ma jeſatem omnes al ycges principes populi c Reßß. liberæ extra Imperialis urbis orbitam cunſtitutæ comiterob- ſervare teneuuum 36 Imperatoris ſolius eſj Chriſianas Academias priwileg⸗s or- nare. 3% Imperator nobilitat quem vVul. 40 Interiius civlatum, Tegnbrum quidꝰ 2 ℳ Inſitutiopublica pyiatæ anteſerendæ. 2 7 Inſtitutis adoleſtentiæ Muſcoviticæ quæ⸗ 2ro Induſtriale Neip angmentum 1g1 ſinium quæ reiſanatæ nihil habent, titulis, nißilvanius 52 Incola inehlatus ſui magiſtratuiparere tenetur. 95 Inſignia familiarum aprimẽ meyitis tanquam veritatis e nobili ratis ſnum debentur. 1 Individuum/a nalura in ſemiſſes diidi non poreß 27 hann Neaß olitana non ut Kex ſed ui Regida in cuthedra ſe⸗ dit. 05 Iohannes d Dalvig præſc judicii Haſſiaci. 16 Ipoee popular quid? 7% lorxiElæplpulaii improbatur. 0 lovlaielæ aluræ legibus contrarid. 31 Ialorum nobilitus mereatorias ſyrderſaſinet. 143 Italia regem non hahet niß Cæſarem. 52 Italia Medeæ taberna. 247 alia mhil antiquæ virtuti canimi Romani reliqu habet. 4 Nalici Principes etiam hodit Jubditi Imperatoris leris nominan- Vun. 52 11„ Iralis XDRX. Nali c Galliu Germanico Komano Imperi inſerta. Jralitæ civitates exemptionis iure uti non poſſunt. 2 Iuſlitia harmonitu cum legibus divinis e humanis non pu⸗ gnat. 216 Inſitie munu⸗ primum ne quis cui noceat niſ laceſſitus, inju- ria. 2ℳ Indicandi ſtientia regali c Ieꝑum propri. Iudiciis capitalibus Printeps nun interſt. 10 I indice duo ſales requiruntur. 3 Iudicum diſtindiso. Indicem civitatis peregrinum qudm indigenam eßẽ præſtat. 140 Jus deditionis. 200 Jura Imperatori in Italia quibu argumenti⸗ Mendantur. 52 Iu primogenituræ umndeꝰ 4 6% Iu publicum in quibus verſeturẽ 56 Iuri yublici conſtitutis publics ommium cunſonſuc· auꝰrituie na- ſtitur. 96 Ius Allinagii. Nu Applitationi. 105 Iuieum bculos munera excxœtant. 7I6 Indites quos legi oportea. 136 Incdices an magſratuum numeyo habendi. 10 Iu pattiæ poteſtati ex Vocietate dameſtita. us nuturale. Iu⸗ pypinquurum. Iu ſatrorum fumiliarium. us arragationis c adaptionis undes Iu imaLinum ac inſuium unde⸗ Iun genium ex vaturali tanquuem ex n antecedente vvnſcquen- fiam trabit.„ ſura naluralia vivendi fatultatem pereium.% Jus XXXNN* 7XDEx. Iu veteri ſerdituti Neip. noxium. 16 Ju veterit ſervituti quidꝰ 10 Jura civitati in quibus conſſtantꝰ 10 Iuliu Cæſarpriſtum Kalendarium inſtituit. 74 Ius trium liberbrum. 191 X. Kalendarium Gregoriani Auguſti Elect. Fax. cnſiliis impeditũ 34 Kalendarii Gregoriani dieultaten c cunpuſiones. 74 Kalendarii Gyegoriani emendatio. 35 Kalendarii Gcoriani vVmica. L.⸗ Lautea quidꝰ 4 Tautea a Legatoriis diſerumt. 6 Latrones Neip Veietate non tenentur. 6 Teges Nomanæ ab omnihus viriis vivilibu ae mumerilus publicis Fminas remnmeri jubent. o. Tegibus fundamentalibus ſublatis fatus e ſalus Reipubl ewerti- 1ur. 65 Texprima yegni Galliæ quæe⸗ 7⁴ Lex ratis naturali. 6 Leo inſane Tribus Iudæ. 17 Teo inſione Davidis Regis einqᷓ ſucceſſorum⸗ 7. Tegi vurtun eſt imperare. 27 Sine Legibus poteſtas politica ſare non 27 Tegi⸗ deſeriprio. 31 Tegempromulgare quis dicatur? z1 Tegi ſanciendæ poteſtas penes populum⸗ in hohnlari/ farn. z1 Tex divina duminatum mulieribus eripuit. 64 Tex e Neligio Nerump fundamenta. 32 Tegibus fundatur Neßß. 3* Tex quid? P. INDET Tex hahet vim egendi. Tex ſtribi debet xↄn hr. Tex Keip. qutuplex— Leges fandamentales quæ Leges Funda mentales antiquars un licet.—. 6 Tegi condendæ pypreſtu penes maieſtati jura. Lex nula tam ſancta ſ quum non upurtcat, ſſalu⸗ popul⸗ pftulet. urgent neceſſita muare. Tegem veterem duram tolerare qudm prætepti mutatione- cardi- nem Keip. movere. præſtut. 7 Tegum mutatione nibilperniciſun. Tegibus publitis omnes pyincipes tenentur.„r Teges honæ ex malis mribu naſcuntur. 3 Legi virtu⸗ eſt vetare, jubere, probibere. punire.„4 Teges vptimæ Apeſſimiprincipibupromuſaſæ. 124 Legat 3 12 3 TLeatos qui mittere poſſintꝰ„2 13 Tegationi admiſſe ju quid in ſẽ contineatd Tey V. P. P. peſſimè hajonium deluſt. 0 Tegatorum legendorum yatis diligentiſima babenda. 130 Teꝑatorum lgendorum vatio Perſis maximæ curæ. 130 Pegationis mutnu clariſſimis viri⸗ committendum. 13r Tegatorum partes in quibus conſantd r Tegurionis jure ungeripoſunt /qui Tegationem prufeſy c admiſ ſunt, ut cauſam miſſtiuni ſuæ dicant& cogi ut mandars exponant. Tegatorum diligentiapræmii pruſequenda. 133 Legatorum præmia in Attica Rep. quæ? Tegati munera fris actipere poſunt.* 13 Tegationis dignita à quod. 236 Per XPEx Tex Vleria.— Libertas naturalis quid. Libertas naturali rerumpubconſpitutiunilu angetur. 7 Lipſino lmperiſolin mubes aluit. 34 L. Papia. rV½ Lombardinæ civitates cunſitutione Frid. d⸗ Pace cumſtituenda non juantur. 7% Tondinum Angliæ qubmoda amplißeatum. voz M. Malhometicn lex de lihertate. vr Maritalis eyga uxorempoteſtas diwini C naturali jurit et. 7 Marerſiugulivfeminarum gregihu imperitant. rz Maritalia verbera ſine atrocitate c evitia imſuriam aut Uolum⸗ — N Mrarus recẽ reprehenſii, qui mayitus in xurre conjiciunt, L. 7 puſawen nt uxres pro delieꝰo, modite. Maritum lieris, E uxrem viri talamitatum eſt Participem humamnum eh. 7 Magiſtyalus Nomanit qui? 1 Mag Maius voa hallum Ceneraletiam Princiyilus cunvenit. Mafeſtalis verbum Policiæ proprium. 2% Maſeſlas umde dicia, 2 Maiſlare nihilmæjus nibilevtelſiu. 2 Maiſlas Hebraituomoda dicia. 2 Mayjclæ⸗ imperautis in quppoſita. 20 Mcjeſlas imperi ſine perſinali najeſtate imperautis ſurre poreit. 20. Majeſpatis verbumpro imperii amplitudine. 2r Majeſla⸗ quid 5 32.2% Maſeſla cum ep naſtitur& interit. 2= AMſu Kczp. ſundamentum. 2. Mm AMe⸗ Mnjeſta herſinalis Monarcluta, Aſtocratica c Demntritiea ł polel. Majeſtan penWnalmummam ad cewum temyus anftur. 22 Mayeſtap nali mayprinp olcſari magiſtratu aMhellatur- 22 Mujeſta peyſomalis contra Impeyii mceſtatemn inſungens ledipotes impunotuntna od v Mattuum veterum Caltorum(apul. N Maſeſatirjura C nommn hul us chmpetantpyetris. Maſeſatis crimen adehu⸗ Bleclores qua Vatiome commiri pſ 5 1 7½* ſ. Meſtarſimmaporeſas qubmbd dicuru? Maſeſtati poteſtas imn juibus conſat? Mnjefiatampyimum cuput legem dre Majeſtati inai jſæ qiſioeri nulla potei. Mjhlan reni qud mujun ed mAfoyesdghitates habet. Majeſlati yure ¶ Bellum indinere)nulum feyè maſus. 32 Mandaudi c jubendi uru inprntfeuisliterin in nperis non ſe * SSN* renda. 54 AMajeſtatem comiterconſeywae quid? Magnttud Keipehuotuples 2 Magnitudꝰ Heip externaimienmæ cedit.— Magßratuum creandorum fegula A lxxndri 65 Maria Llngariæ Nex dici voluit.— Maritu jure matrimomi uxurisdomioilium jura⸗ /rum, non ſa- quitumd mariſijura ſortiturnupta. 6 AMhria Ungarita vuptu Shumdu quibn⸗ coñnditionihun Majeſtatis crimen ei contra lfundamenales diutar. 2 MMare omnes artes attu— Magſtratus gradibu diſinguuntur.— Magiſatus unde dici ˙ y K m7*% * —-———————— — MDEx Macißraun Inin ro Magiſtratus non eit judicare, utrum dqund rinceps lgibuus ſan civit, juſtum ſt nec ne⸗ Magiſtratuum vffieibrum quot genera⸗ Ir AMagitratus maſores, mimorum poteſatem Fenare C fetinere⸗ ꝓhunt I1½ Magißratus in Kepnii. Kom. nnam lxem aæhragare⸗ Poteramu 1 MMajlratuum adminiſtrationes Perpetuæ, Judem annnæ canſtti- res. z Mugißatui quomotlo gelun conponend 1 Magißratut mihilindi guuus munerne⸗ aceptiane. 1 Malus umu feclici 4pluribus unis, ndmplures mali ah uno lot no emendamuun. 124 Magiſtnatu opriejus diceye dicus. 7 Manus laborandicaſa humini conteſe. 76 Manus labon caluſanulli opprobrio. 6 Maritima loca populoſeſimit civitatilus conſpituendis leciora udm mediterranca. 06 Matrimumium perpetuitatem⸗ umo generi laygatur.. AMlatimonium pyincipimm urbis conſtituendæ. 74 AMjeſate principi nilulindiæmius quam ſeſt in alterius uclam dare. 104 Magiſtratui turpe ehjus ĩgnbrare-% MMuuritius Haſorum, Muſarum Phehut. awni ri Maximil. I. Imp. dicdum de tuali vnagnißcis. icar MMendacium principem nondecet. 224 Meum e Tuum Damiti verla. W 16 Mertatorum ſana. Mercaturæpertgrinorumprivilegiis invitandæ. 06 AMaycatura ch inemta? 06 5 Mm 2 Meyca- 1 Mrcatura Rcip utiliſima. Mercatura in juibus verſerur. Mercaturæ tres ſpecies. Miſeri clientela c patroeinis tomplecendi 6 Milites quotuplices. Militari prudentiæ Reip neceſaria. Mnarchiam Vulgo appellunt ſmam mjeſtatem.„ 44 AMnarchia quutenus ex atu 7 vic ſimmum imperium ſnß- cat. 4ℳ Monarchie Vocabuli quit enſis. Monarchia longꝰ optima imperiu-um adminiſtrundorum ratio. 47 Mnarche qumod aliiprinpet. 5ℳ Mnnytha quombdo Kex Daniæ. 54 Monarchia nullapuraputa ne temperamemta extitit. 5 Monarthia quæ umius legitima gubernatione rerum ſummam ha- bet conſtilutam, vetuiſima c vptima. 50 IMnarcliam Afiorum a Duminatu inetpiſo Fivols vmtendit Fodinun.— Mnarchia diinitati ei prꝰvima.* Monarchia qubmodo acquiratur. Moribus cenſores præßeiendi.— Monetæ cudende jupener quem? Mnetam vertere& pervertere ſine neceſſitate Reip. printipi non licet. Mos fetialium quis? r29 Morum animudverſio tenſura da. 745 Mpſtovita d Carol. V architecorpeti. 10½ Munerum c honorum nundinatio rurpiſſims wz Munera veritatiprævaricatio. i Mumerayuditum oculonextærant. Wi Munera qu ſine imperioexiſtumt uotuplicia.— 1XPREx. AMuſ lihertati datrites. rr⸗ Mutati conſliorum ſ melior ſententiæ ewicerit. non eñ incunſtan- ti arguenda. 127 N. Nutura humana ſia ſpynte ad Reip conſtitutiunempruna 7 Naturæ nihil tum tonvemiens, quam ad umum imperiumſummum oteſtatem vmnium revotari. 50 Naſitæ c Sipiumis de Carthagine cuutroverßa. 240 Naſicæjocus mu¶ſqatus. 770 Nunfyngorum bona ſſto vendirare barharum. 794 Neronis ætats iuſus crat exetuſſe. ror Noapolitanorum ratio in ſententiiferendis. r7 Neronis quinquennium. 774 Neronit auea dumuu. 15 Neronis Mmu perfoſſin 10 Negotiatioper ſe utilis c honea. 17 Negotiationem natura cmpenſandæ rerum penurie ſubſtituit. 17 Negoriatio Neip. neceſſaria. 10 Nobilium famuliarum dſindiones conſeraiuri Reipub conſiltiſſi- mum. 7 Nobilitandꝭ jus Imperatoriæ majeſtati liberrimum. 40 Nobilitæn ea vptima, quc virtutis commendatiomi tam avitæ quam propriæ innititur. 4 Nobiles umde dicu. r40 Nobilitari nomen generaliterquidſignißcet. 140 Nobilibus cur feuda conceſſa. 140 Mobilitas Italita mertatoriæs ſerdes ſſtinet. 140 Nobilium ordinem ſtminarium oßcioruun& militiæ habere opor- 7et. TA Nobilitæ antiqua ſimmꝰ ſudiꝰprupaganda: va Nobiles familiæ novæ conſtituendæ. 10 Mm 4 Nobi- rNpREE Mobilium elrio in mera ₰ emæ tgeeetne⸗ udicioqᷓ runſßit. d— Nobilitatis inſunia hecunje interwan⸗ hheree 0 Nobilium oydo aplebeis diſternexdu. Nobiliratis patetmnæ ſtatum liuumtunduiaſt Suiur. 1½ Nobilitatem Vordibun eeei Nohilitatis detun Paupeytæ nn tollit„ 1 Nolilitatis inſi evia. ue optima. Nobilita Germanica indgena. r54 Mulunt femini Ju imiqui cohditianibus euui indetori uu- res ducumnt. 06 Numinis metus ſolus hominunm icietaten Mdu. F NMpriæ immaturibres Keip. noumento. 177 Numninis metus tum mag fratus tumm ſuldlos te ncnia conti⸗ wet. O. 2 Ohedire hene genrin non minon aÿi qudm— gere. 3 opciales /cxis quu &cia civis idoncus detredure non debe a phcium nibil magis rcadit ſon—. gn ℳ Suer nlin Juen ranu 02 oÿ̃ciorum magiratuum quot genera t pio orum c mercatarum valernæ quomodo culacandeꝰ 00 Opia⸗ media quali. Epi n uſn emper eclu. 44 altecee⸗ quar 3 ea OMrac Vnns unde dicug 0 Ottonis IIT Vrma alia in onſilutione i Elorals um Caroli TV. 5 &ꝛto III. collegi Eeciurai autur. b Mnnn. 7 VMn noducſeu ia. A 2i„— — TNDET Orioſm umnum alere RKerp. grade. v⸗ Pnirſavnbribus nema inquam laudenn en⸗ conſecutus. vyx NaCacihea quid⸗ 5 Paupcyum curd imperia ſorent rꝙ Pnarum inrogutio Neid neccſſaria. 2 ½ Palarimni comitatu Agnitæ ad mrarores drlapſn. 2% Papiniumus Cancailæ mandato nbn⸗ hſequens Vnriſins c pymn⸗ dentſimoficit. rTA Patriæ clarituda nhilinatem anxe Faterqrdibus amittens nolalitatem noñn pyæudicatßli. 15 Paupertæ nMhulitatis detus non toli. r5 atribus omnit quæſus irdecorus vls e. 777 Parſitis aytifeioßſima emcea. 247 Paryſauis afulſſimò vnecio abi⸗ xperempta. 2ℳ2 Fax hon uæritu ut helunm excitcturſtd hell⸗ Leyitur ut pax qua- Valun. 240 Fauyme ſterins Fudinums cuſtigat in ditiume maſeſati. 24 Pedites præſtant equitibu. 2 Feregrinot civihus præfene ramnmicum: ror Peuceri error ds civuturum⸗ mnpsyalium nagiis. 2 Feregrini quomodo ſubſeci⸗ 74 erjarum nſitutum in tonſtliis 130 Fecuniarum publicarum cuſtpclia ſapra modum diilit. Perillus æuei Tnuri indenbrinent⸗ peremptus. 247 Peralſmus Vracuſorum. 70 Philippus Nx Heniæ nupſt Marie Angltanæ. a Phrlhſipl⸗ eh pes&yetumiuns cuutemnene. 2% Philoſophum primum vßreri ohoret mercenariam ↄperam Per- nere. 274 Philiypi Land Ha e verlum dapaucitate bonorum ſtudiſirnn 16 Phar- phurſiliorum Senatoresperpetui. Piaſt us Polonorum Nex agricola. Tile inpoſtrio cꝭ capitis cpertio corum ege G Inperatore tucit printipis dignitatern apert. 4 Plato ante jonon admittebat Senatorem.— Popnius quos complectatur. Pontifen cur Cardinalium collegium inſtitueritꝰ Pupul conſenſpu c diſenſis in veteris regni Cermaniæ guberna- tione. J ypteſtan c ſuljeclo politicam ſirietatem conneiit. r Politiæ quidꝰ—. 3 Plitici qui? 3 Polititus c Politropus diverſa.* Pohtia uare vMliuud. 8. 5 2 2 Populus ex 7 perõni. Polonia ante Lerhum qualii. ℳ Fopul porſæs antiqui imperi in Principem collata. Poloniæ provtatis ad Negem. 5 Poluniæ ſtatus quali⸗ Pontißcium dipluma de nowo Kalend. 37 Pontifteporeſatem ſummam adlvepſiuſe imperium Cermanorum nullo tempore conceſſi. Pontieiamoreßtatem agnſtentes non ſimt liberi Principes, nes nnjeſtatem habemt.. eh 3 ronßlia conßrmatio ad Academiarum oonſtitutiones von ei ne⸗ ceſfaria.— E FPontift Imperattrin hjectioni obnoxius jure Vali. 2 .. Payrum ſ reca tenere nequeus idiyſum munata veliſeatiane uſt· qu ſtuden. cv roſehionerdignitatem homini ꝙeyne nonpoſunt. 3 Folygamis amplficatiuni nuuia. Poh⸗ TNDEN. Folycleti regula. 214 Prælatorum/uſyagia. 77 Priucipatun e⸗ Princep⸗ Propris Imperium c Imperatorem deud- 74l. 79 Prudentiæ e frtitudinis in uno homine chſundtio rarima. It Princeps in vito Bomino, Magitante neceſtrate ſaluti publitæ, fab- diturum poſſe Nones ad yippræſidia con vertere poteſt, non ramen ſine ſolito ſolatio. 17 Princeps omnium dignitatum fons. 19 Princeps magiſtra tus non eſt. Provtationis jus. 53 Prodnncia unde dica? 47 In Provinciæ formam redigere quid⸗ 47 Præfectu prætorio. quo fure merum imperium habuerit? 10% Prudentiproprium munun rec conſulere. 126 Princeps uni conſiliario non ommnia ſua dehet ctommiitere. 127 Præmii cõſequendi ſtes d veritatis orbita abducit cunſliarium. T5 Principemn per ſe ju dicere Vodino utile c neceſfarium non vide. 7un. I7 Princeps in hræmiipræſens in pœni ahſens ſt. r0 Primislaus d ferrea menſn ad ſolium Bhemiæ vcatu. 17.60 Principe indiguum Vceptyi⸗ natam opiciorum ſce manum inqui- nare. 6 Principi vix tantumotii à publici Keip. negotiis ut jacens mori poſ⸗ . 10½ Prodigalitæ maximis upibu⸗ diſipandi parati ma. r Præmiorum diſtributio æquali conſerwandæ reip. remedium. 12 Præmium a beneßcio differt. 26 Præmiorum( honorum mercaurꝭ Reip. nihil exitioſiu. 274 Printipem nibil humile, nihilparwi momenti cogitare opoytet ⁊40 Principii ꝙ patriæ patris eß omni ſtudi falſa monelxs amo. 242 N Prin- 2 NPE. Pyincyi upera danda ante vmmia ut tolu regi uta ſi C pacu⸗ 14. Prxda etiam fie minæ in prelii ytiores e ardentiores facit. 240 Pamides qunbun eyectæt 133 Vramides Eg)priorum quid Plinis? Pyramidum mpendia. 1233 Pyrfhu alcatordictus. 7 Quartodetimani. 5 1 7 Quanitæ Rcip · 44 Queſlores neceſarium malum Neip. 77 eſtures qub pautiureseb Neip conſultiun. 147 Quæſtores ronquirendæ c conſervandæ pecuniæ gratia Nomani conſtituerunt. 707 QAuinquagenariæ nuptiæ. ℳ Natio naturali anima legi. 92 Raphiſmata emantipatoria. 12 Reip. ruſodia ſne jure tributorum conſerwuri non poteſ. Negalia quæb— Negalia maſeſtatiprupria. 25 Regalia quomVdo ali⸗ tibui poſſin 5 Negalium cnceſio majeſtati jura non imminuit- 25 Negalia Germanis quidꝰ 25 alia nunpoſſunt dividi vel communicari. 26 Neges creare cuunꝰ Neip. munera quæ Regalia minuya ſtlicius qudm majura conceduntup. 33 eipubl inſilutis tam in obediendi, qudm regendi artibus conſ Mit. Fr 7 Reÿublica quid?„ Neip. 23 N XDx. Kih. nomen euivocum. 7 Reip. deſcriptionet apud Tul e Ariſt. 3 Eß. familid qua ratione priuy. Reß. Babylonuca gentis numero maſor. Kep. nomen ſandum. 6 7 Reip Nnis quis Neip. conſtiuuendæ ratio ex naturali jure dependet. 2 Reß. ſine parietibu⸗ conſyſtere poteß. 7 Neip. Platunicæ jus naturale e divinum Veßragatur. 10 Reſß ex duobus vinculi conneditur. 19 Reip. partes næ. 19 Regehn alrerius Imperii vaſallum eſẽ non impedit qud minus in a- lio regnꝰ e Reip. libera jura majeſtatis habeat. 41 Reſß. ahſoluta Juæ⸗ 40 Kæſÿ. c Democratia differumt. 40. R ÿ. nulla dubbus pluribuswe generibus conſatur. 46 Regnum Francitum cur olim dicium Cermanicum. 4 R e u primum paruſſe omnesgentes autiquu certum eßt. 57 Rnum inter Deus huminenq vpullerfima. 50. Regen naſci eh ge eſt. 69 Reip. A e utilitas non tam externis qudm internin pyinci- vyu huu metienda. o1 Reip. negotia ſumnma ſunt e ſomper cum ratione& conſilio ſuſci- yienda 4 Reginæe non ab offciſed a matrimunio vocantur. 67 Re io c Len omnium Rerump: fundamenta veriſſima. 32 Relione conſtat tota Vuta. 2 Relwne omnes moventur. 32 Fyne Re ligine ſocietæ hommum nullò modo cnſ Merepoteſ. F Rego natura ſua und. g3 Reigio unibnis priuceps e auuor. 5 Nn 2 Reli- TXDREX eligis c veneratio nulla alia niß unius Dei tenendu.— Religionem imperare non ppſſumuu.— Neligio quombdo propagetur? 87 Negan voxpyo lege habetur. 1e Negi ofcium eſt malas conſuetudines tollere. 7. eip. conducibilius primncipem malum qudm cWnſliariot malos eſ⸗ 724 Neligio Neip. vinculum. n Neligio Imperii civulig ſõtietati ſalutem reſpicit. Reſß ſolis nobilibus c militibus conſtare non poteſ. 75 Neip. opera non oportet inutilia quæ plu onernt, qudmn ornent. 135 Neip nilulexitiſius qudm d mutus vel afernorè bella aupitari i0 Nagium eß ommibus benefacere. 7ℳ Reipubl nihil honeſtiu qudm mavims egentibus auxiliumpreſta- 190 Neip. amplifcandæ quid eonſultiſſimum ꝛ0r Nerum omnium potiu qudm ßdei jaciurafacienda. 24 Nomano titulo mhil detrahit Dominatus Pontißcis. 26 Romani Imp titulus E auduritan non eſt ex Pontißei⸗ corunatio- ne 36 Nomanbrum Imperium ralPaeolhMeie 4 4 Pompejo. 37 Komanum Imperium antiquum omnen Vrma gubernationi⸗ Vuſti- nuit. Romani ſe Dominot appellari vetuerunt. 57 Nomani ærarium ſuum ex hoſtium ſpolii locupletiſimum reddide- yumnt. 23 T70 Romani ſtudioſp/imd uſurarum ſordes fugerunt. Nomani Marti progenies, nulla bella niſt antea/uris vis tentats aggreſfyetiam laceſſiti. 2ℳ Nudolyh. Primi tunica. 25 Rupertun Palatinus in ſenediute literæs latinas diditit.— Facer- XPRx S Fucerdotiu poliuicipræmii non aſlanentur. 222 Sagmina qutd? 129 Sapientiæ argumemum npyincipe nullum majun qudm ſapientum virorum conſtlis uti. 147 Fulu e⸗ utilitæs Reip ſumma lexv. 65 Salmoneus Virilian. vulgd jnventor turmenti bellici conſtituiuur, ed fali. 243 Srubini VVſphalici remoti. 143 Fcahini unde aic⸗ 147 Jrabinos Vhphalicos quin e quare inſtitueritꝰ 14 3 Schtlarum familia ſinẽ parieriu. 17 Senatus in Imperio alius eſ Imperalius Imperaiorin 35 Senatus Kom probri expers. 77 Jenatoriapræania in quibus conſiſtat⸗ 720 Senatores quibunpeypetui⸗ 122 Senatores quibus annui? S 122 Senibres Eccleſtæ. 141 eerus Imperalor in tilibus negotynnon winus qudm in ꝓueri erudiendi diligenn fuit. 77 Sixti V P. P. Coluſus. 183 Simultates unde? 205 Simultatum ſtirpes c ſhræ omnes extipandæ ab ipſii radieib. 20 Simuiare quidꝰ Simulatis aut diſſimulutio yelle intellea cum veritateꝰ nyn yu⸗ gnut. 228 Societati omnes ſumus matura eupidi.* Societa alia dumeſtica alia civil. 4 Scictas dumeſtica redis inſtituta imago rei.. Sochconfderati amici non ſunt ſubſeci. 277 Sum ub lotum habeatꝰ o N XNDEN. Sorte uß Athenie nſes in eledtione Magiſtratuum. F Soytis uſus apud Venetos. 5 Sortis uſus apnd Komano. 6 Soytis temeritati elecdis Moderaturis Neip non committenda. o4 Sophocles privilegiorum nervos iucidere volens quinque talentis mulctatus. Fodales unde dicꝰi? 6 Sodalitia ex plurium rollegiorum conjunionibus tonſtunt. 100 Speietatiꝰ jus ex paorum vVarierate variatur metſemper æqualita- tem utring continuat. 108 Splietas qud inæqualion eb inſimibr. 10 9 Societatis quant vi c arditudo⸗ 5 Vonſones à pacii ſilennibu diſtinguendæ. 20t Srutus Keip. quid? 42 Satus voca hulum æquivVocum. 42 Stuum in Gallia tria generalia comitia. 42 Satus quoꝛupliciter con ſideretur. ℳ atu e Zncs magnitudinem veip. compilecitur. ℳ Fratu ms qul 44 Syarus en E mið in gubernatibnis msaAupiev. Sratuum cbnventus( ſenatus qubimodo aſunguantur. 6 Fuhplicio eripere maſeſtati ſum mæ. 8 5 Fumma Reip quid? 44 Suaga quæ proprios afeclu cumitantur ebutra utilitatem& d Sucre ſſio /ure ayrVgalini c aduptioni⸗ Juaſtar 65 Fhyccl majeſtali duobuus vinculis alegatu Superſtiiones Tn nnidos immaniſſima ſol metu numinis conſer- Vnnt. 74 Superſtitionum vnleiiudo eip veſtilens. B 8 Superſtirionum multitudo tuſa conjurationumſeditiunum.. Subjectio quutuplex? 94 Sub⸗ ———— 1XDEx Subjeliuni abſlute quæ vid 57 Superbus c lemerariu eſt qui vmnia ſya ententis gerere conatur. 127 Suppliciis levioribus plun quꝰm⸗ Lraviribun pyoßituf. 34 Vharitæ mv¶uſimi. 3 162 Temperamentum in Nep. cundan gePœleis kohibet. 6 Templariis inſuria faca. 174 Temulentia ſapuentem inſpjontenn ficit. 237 Temulentia Aexandri M autoritatem defhrmavit. 23 Titun Imp. Veteres cunſliarios non mutait. 723 Tiherii dona tomporaroribus data qualiaß 222 Tranlatio imper ad Germunos qumodo facla ⸗ 5 opæ ꝙ; iriumpbu nonſemper vidloria certitudinẽ deſenẽt. Ir Tricipitium Rom. Imp. Juod⸗ 7 Turpin afecio in minimi 170 Turcaum Mannu qubn ærarioſuopræßeit barbardparte neteſa⸗ ria coyporis ꝓrivat. 190 Tuycarum duminatorfaliꝰgloriutur ſẽ ImperatoremGormanurum tributarium habers. 7 Tuitiune nihil Imperio digniu nibi⸗ Llorioſiuu. 197 prannum domi ſuæ agere crudels eſt. 13 Vrannidi collegiis nihul infeſtium nibil odioſus. 104 Vaſallum c ſubjedzum eſſt quomodo dierant⸗„r Vaſallu& Dominun judirantur adparia. 4* Vanita contemptum c ludibrium parit. Vandalarum civitates in Falthico littore. 16 Veritas ei non ex fadlinſed ex jure æſimandu. 30 Venetorum gubernatis cum Imperj Germaniti ſtatu ineyꝛs tunſer- Iur a Bodino. 1 8 72 Venelorum ratio in ſußagii. 121 NWn 4₰ Vſpe TXD FT. Veßaſiani nerur. 7 yeneti iniqꝭ à Vodino notati imbilliæ. yenandi ſudium heroicum. Fer yrciigalium injurioſorum ſiuſores ad laqueum amandandi. 137 yrcigal utiliſimum quod? 4 yecingalis noda non inſtiruendu. yeneriprimum omnium bomhardis uſtcontra Genuenſes. 244 Veneno huminem extinguere celeratiu ℳ quam gladio perime- ve.. 247 yeneni dandi vaßities apud Peyſas. 247 yenena ſacris adhibere Ialis nula y eligio. yiolenta jegnorum conſitutio qua 7 yx netipoteſtas non conſptit inpatria poteſate. n Vniri T urcici. r ynrius e ſtientia nobilitant naturalitennn civiliter. ynrtus honore alitur e ſſtentatur. yicriæ ronſequendæ compendioſor prudentia quum vi. 242 yn conſlj expers mole ſuu Vuit.. yidoria quæ inſolentiam victoriparit clade peſtilentior· 247 yciria etium egregios duces inſlare Jolet. 247 Vniverſitas unded yyelſia domus under 774 erxifatuum verbum ad 16 Zamoſtius Volun. Cantellarius religionem in comitiis Germanici⸗ traMlari riſit. 16 Moſate Juil *