750 2 8 5 ö 7 5 1 4e. 5 2 0, 5
N
ACADEMLAL GIESSENSIS
ANTE HOS GENTUM ANNOSs
RES TAU RATE
REC TORE PRIMO
PAUCIS DISsSERIT S SIMULOUE
OLENNE N LE OO ACADEML CAL PRTL ECCO NEN
CALENDIS JULIIS B. C. D. INSTTTURENDANM.
ACADEMIAE PFEOCERES LITERARUMOQUE f FAUTORES QUOSsLIBET
NEC MINUS OoMNIUx FACULTATUM sruplosos GC EVNEANO SOS AC NVOBITLLILSSINM OS.
EO QUO PAR EST STU DI INVITAT
ACADEMLE REC TOR
D. REIN. H ENR. ROLLIUS
FACULTATIS THE OL. SENIOR. 8 G I ESS A E i AVD EBER. HEN R. LAMMERS ET Io. IAc. BRAVN, VNIV. Trrock.
r „

W
n
N
N NN 80
Um primum novi, inde a restaurata Alma hac Ludoviciana, seculi annum nuper in- gressi sumus, non alienum ab instituto no- stro fore existimo, si memoriam recolamus
rimi tum, autoritate Principali, constituti Recto- ris Magnifici. Fuerat is UST US FEURBOR. NIlUs, Doctor& Professor Theologus Primarius, Pastor item ac Superintendens. Cujus de vita an- no MD LI. exposuit Jo. CON R. DIETEEKICUsS, Græc. ling.& Histor. Professor, Academiæ eo tem- pore Rector, in progr. funebri, quod apud HE N- NIN GUM WITT ENI UA exstat, Memoriæ Theolo- gorum renov. Dec. ix.& post eum J o. TILENMAN- N us, dictus SchEN CK, in vitis Professorum Theol. Marburg. Unde nonnulla huc transferre vi- sum est. Lucem primum aspexit Herfordiæ West⸗ falorum, anno supra millesimum quingentesimum A 2 octo-

4 De Acad. Giess. restaur.
octogesimo septimo, jactisque studiorum fundamen- tis in Gymnasio patrio percelebri, dehine Lemgo- viensi& Stadthagensi, suasu hortatuque Jo. JA co BERNHARDI, Doctoris Theol.& Stadthagensium Superintendentis, ad Ludovicianam han nostram se contulit, ubi juris studio, cui a parente, Lp o- vI co FEURBORNIO, redituum Abbatissæ Herfor- diensis Præfecto, dicatus erat, non sine singulari Dei O. M. providentia, cum theologico commutato, Theologis celeberrimis, Jo. WIN CKELMANNO, BALTH. MENTZZERO, CHRISTOPH. HELVICO && CAS P. FIN CK²IO, sedulam navavit operam, eorumque singularem sibi conciliavit amorem. Non negligendum tamen censuit philosophiæ& lingua- rum studium, sed, optime gnarus, felices haud fie- ri posse in sanctioribus studiis progressus, sine istis adminiculis, cum iisdem hæc conjunxit. Nec obi- ter,& quasi aliud agendo, in utroque sese exercuit, sed eo brevi eluctatus est, ut gradum in Philoso- phia summum, promotore CHRISTOPH. ScHEIE- LERKO, anno M De xiv. suo merito consequeretur. Docentium sie numero adscriptus, non prius ta- men alios docere suscepit, quam solenni disputa- tione, pro facultate aperiendi collegia& publice disputandi, pro more hic recepto, Philosophiæ Professoribus sese probasset. Prævio vero hoc tan- ta contentione Magistri, quem vocamus, legen- tis munia implevit, tum philosophica& philolo- gica docendo, tum publice pariter ac privatim disputando, ut brevi ob sedulitatem„
N N 1

Rectore primo. 5
liditatem, non hie tantum, sed& alibi locorum, quam maxime prædicaretur. Magno itaque nume- ro ad ipsum audiendum indies confluxerunt novel- li sapientiæ alumni, magnamque ex discursibus il- lius utilitatem se percipere professi sunt. Cum ve. ro in philosophicis ac philologicis subsistendum sibi haud esse arbitraretur, ad ornanda quippe& prove- henda sanctiora studia natus factusque, his tõtum se consecravit,&, quantum in illis profecisset, ostensu- rus, Responsionem adornavit disputationem theblogicam de ulimo Christi advents, ecclesiæ nostratis docri- næ oppositam, quam PHILIPS CHSAR in Aca- demia Marburgensi, pro consequendo Theologiæ Doctoris gradu, paulo ante habuerat, eamque moderatore BALTHASARE MENTZERO, contra opponentium argumenta, summo cum applausu de- fendit. Dignus ergo a Facultate Theologica judi- catus est, qui ad supremum Doctoris gradum ca- pessendum admitteretur. Quare habita disputatio- ne inaugurali& exantlatis examinibus, gradu illo, Decano quidem HELVICO, promotore vero& brabeuta laudato jam MENT ZERO NM De Xyl. ornatus est. Post hanc promotionem Serenissimus Princeps Darmstadium eum accersivit& conciona- torem aulicum esse jussit. Sed mox, mutato con- silio, cum, quantum prodesse Studiosæ juventuti posset, secum reputaret sapientissimus& religiosissi- mus Princeps, Ludovicianæ suæ ipsum reddidit, Professoremque primum extraordinarium, paulo post vero, præmatura morte ad meliorem vitam evo- A 4 cato

6 De Acad. Giess. restaur.
cato HELvVICO pe x. Ordinarium, æque ac Stipendiariorum Ephorum, verbique divini Mini- strum constituit. Quibus officiis tanta fide ac di- ligentia fundctus est, ut omnium oculos ad se con- verterit, famamque ubivis locorum sibi pepererit longe maximam. Vere de eo DIETERICUs l. c. Docuit justa methodo, modo admodum perspicuo, distincdo, ner voso. vermiculata isia loquendi obscuritate, qua se nonnulli ostentant theolggi, lange relicla. Inusctata diligen- tiæ laude privatas& publicas lesbiones tractavit, under au Gad heuο%, fine ulli mora&. cessatione. Hic laboriosas fait maxime, uilque cariut habuit, quam tempur. t mox: Perspicuitas in docende eum amabiliorem præslitit omnibus,& magis magitque, quod veritatem in sumplici. tate,& sumplicitatem in veritate diligeret& ab utraque neque deætrorsum neque sinistrorsum desecteret. Cum anno Dc xxv. Academia Giessensis Marburgum transferretur, iisdem, quæ Giessæ sustinuerat, fun- gi ibidem jussus est officiis. Postquam vero WI N- CKELMANNUS anno xxvil.& MEN TZERVUs an- no xxvII. pie obiissent, FEuRBORN Ius noster Se- nior Facultatis suæ factus, eodem anno, quo fe- stum seculare Academiæ Marburgensis celebrabatur, & inter ipsa quidem illius solennia, Jo. DIEYHE.V RIC Uu, Superintendentem Giessensem,& MEN o- NEM HANNEKENIUNM, Linguarum 00. Professo- rem Marburgensem, Doctores Theologiæ solenni- ter renunciavit. Tantam vero famam laboribus indefessis scriptisque præclaris, in hac quoque Aca- demia, consecutus est, ut exteri certatim de eo 15 vindi-

Rectore primo. 7
vindicando laboraverint. Nam& Francofurtenses Ministerii sui antistitem vocarunt,& Altorfini, Je- nenses, Argentinenses, Wittebergenses, Rostochi- enses& Rintelenses, primariam ipsi Theol. Profef- sionem obtulerunt. Sed præclarum eo dedit æbrag- velas documentum, quod, modeste recusatis tot ho- norificis ad splendidiora lautioraque munera Ecele- siastica& Academica vocationibus, in statione sua persistere maluerit, Hassiæ suæ divinitus se desti- natum existimans. Tandem Academia Giessensi De L. restaurata, primarius Theologiæ Profes- sor, Pastor item ac Superintendens factus est. Pri- mus autem quod Academiæ restauratæ Magistratum, Serenissimi Principis decreto, susceperit, ex Jo. TAckII, Professoris Medici, Academia Ciesseusi re · staurata, publice hic excusa, constat, ubi inter alia 8 Principis Cancellarius, PHIL. LUPO v.
ABRICI Us, in Oratione, inter Restaurationis so- lennia jussu Principali habita, his usus dicitur ver- bis: Cum Academia sine moderatore ac directore nibilo magis, quam corpus sine capite, aut navis sine nauclero, sabsostere possit, placuit Cerenissimo nostro Principi, ut Hoc tempore Gujus Academiæ Rector ac caput sit Vir ad. modum Rewerendus& clarissimus, Dx. Jusrus FREURZ BORNIUS, SJ. Theol. Doclor, Juperint. ac Prof. Teol. Primarius. Iaeeque in nomine Q J. Trinitatis Ze, Domi ne Doctor FEURBORNI, mandato atque autoritate ere. uissimi nosiri Principis, DN. GEO RGII, Aiste Land. gravii, Domini nostri clementissimi, Academiæ gujur Re ciorem Magnisicum desgno, constituo, renuncio e procla.
Jud.
2

8 De Neal, Giell. restaur.
1 2 8 5* 8 N 3 ane. Fuscipe igitur Academiæ hujus gubernacula. Cint ti. 0
ene siæ disciplina. Idem quoque patet ex Oratione,
quam novem& sexaginta in hac miseriarum valle,
1 1 2
li curæ cordique, quæ tui sunt asficii, legilus ac statutis Academicis consegnata, cum primis vero propagatio veræ loctrinæ, in facris ac secularibus, nec non conservatis 7
quam, acceptis a dicto Cancellario insignibus Recto- ralibus, publice habuit primus Academiæ hujus* restauratæ Rector FEURBORNITUS, quæ in ejus: 5 1 dem Tack II Acad. Giess. restaurata, Cancellarii N f jam laudati Orationi subjuncta, cernitur. Quod de- bine residuum vivendi spacium habuit noster, id omne, uti hactenus fecerat, summi Numinis glo. ric, Ecclesiæque& Academiæ saluti summa animi contentione impendit. Continuis vero, nocturnis pariter ac diurnis, laboribus morbum sibi contraxit, viris senio& cura indefessa confectis communem, magnamque virium sensit debilitatem; quam cum indles ingravescere deprehenderet, omnibns aliis valere jufsis, ad spiritualia se recepit alexipharmaca, au aal. Dei ope fibi procuraturus, quæ ipsi& an- no sexto& quinquagesimo feliciter obtigit, past-
transegisset. Jam si csaroruni virorum elogia, viro summo ubivis locorum suspensa, eumulare liceret, 9 plures impleri possent pagellæ. Sed cum ab insti- tuto nostro id sit alienum, hoc unum notasse suffi- N ciat, omnia eo. directa esse, ut FEURBORNTUN siltant Theologum' consummatissimum, Philoso- phum acutissimum, Philologum perspicacissimum, disputatorem subtilissimum, nullique adeo maximo-
0 f rum
* *

Rectore primo. 9
rum secundum. In vita qualis fuerit FEURBOR./ NIUs, his docuit celeberrimus 8PpIZELIus l. cit. p. 214. Satis es eplor atum, veræ pietatis studio præ primis deditum fulssèe Heurbornium, insih ani candore, ic. genuitate, aliisque virtutum ornamentis, adeo conspicuum cstitisse, ut bonorum omnium, prasertim celsissimi sui Principis, summum sibi conciliauerit fauorem, qui cum anno ævi hujus quadragesimo octavo FEURBOR. A IU M, in locum D. HüLSEMAN NI, Wittebergam vocatum esse cognovisset, se viro hoc carere non posse, rescripsit. Mimirum vita ille non minus quam doctrina saperabat plurimos,& egrœgiam in rebus maæime ad ver sis præ se serebat constantiam, calumniarum etiam patiens, er alto despiciebat adversantium latratus,& inschui man- suetudinis bono cundta mala in bonum convertere studebat. Alerat nięræ lolięinis succus omnis, neminem e fasti- gio suo despiciebat, nullius honoribus aut commo- dis insidiabatur, ex animo bene cupiebat omnibus, neque quisquam consilium ejus frustra unquam re- quisivit. Laudis plura vocabula in eum congerere minus duxi consultum, paucis multa complexurus, nusquam illum Acclesie, nusquam conscientiæ desuisse, sed munis Doctori, vere christiani omnia abunde implevisse. Conspirat DIETERICUs in progr. fun. Vir fait, inquiens, virtutum vere theologicurum, quibus insiru- Bus in Eeclesia ita gessit osficium, quod ei demandatum samul cum Academico fuerat, ut laudet meruerit illarum virtutum, quas C. Paulus, ad Zimotheum e Zitum feri. kene, ab ecclesiæ minisiro requirit. De meritis illius cum ex seriptis judicium quam optime ferrfi possit,
B 5 præ-

De Acad. Giels. restaur.
præcipua eorum commemorabimus; omnium enim facere mentionem nimis foret operosum. Disputa- tionibus etiam magno numero separatim excusis, una cum illis, quæ Tomis Giessensibus insertæ sunt, suo nunc loco relictis, eas tantum recensebimus, quas ipse vir beatus junctim prodire fecit, tomis certis distinctas. Habentur illæ tum sex dissertatio. num theolagicarum fasciculis, qui universim x Ii. com- plectuntur exercitationes, in Academia Giessena, antequam Marburgum ea transferretur, publice ven- tilatas; tum duolus Sntagmatum sacrarum disquisitio- num voluminibur, in Marburgensi Academia excusis,
quorum priori xx 111. posteriori vero xx. con-
tinentur dissertationes. Singulis autem hisce tomis summa docrinæ christianæ capita tractantur, ex præ- cipuis Scripturæ testimoniis dedutta, in quibus expen- dendis& enucleandis ita versatur autor, ut vel hinc, quantis in S. literarum exegesi polluerit dotibus, ab- unde intelligi possit. Facile ergo assentior 812 ELI, I. cit. P. 21 3. ita scribenti: Aluude conslat, in scru- tandis cripturarum thesauris FE URBORN TUN Fisse indesessum, in vero sensu per vesligando accuratum,& in fer bando literæ tenore tenacissimum, scriptaque viri dignise sema esse; quæ in studiosorum omnium versentur manib us, e ab oblivione vindicata consecrentur æternitati. Ex- stat& tractatus amplissimus de peccato in Spiritum S. aliquoties excusus,& xx. universim capitibus distin- cus, quo omnium, quotquot de hoc argumento commentati sunt, industriam multis post se reliquit parasangis. Quantum vero volumen est, in con-
ro-

Rectore primo. 11
troversia illa notissima, quæ Giessensibus Theologis eum Tubingensibus intercesserat, jussu Principali coneinnatum, annoque r Dc xxvr. forma quarta ma- jori editum, quod Keel Ngicede N inseripsit Quo ex verbo Dei demonstratur, simulque ex ortho- doxa antiquitate, libris item symbolicis, veterumque theologorum, A. confessioni sincere addictorum, seri- Ptis explicatur, quod Christus ut homo, i slatu exina- nitionis, plenario diviuæ majestatis, a primo conceplionis pun- eto, vi unioni: personalis ipsi communicatæ, uss sese euacua- verit G c. Ad cujus libri commendationem vel solum hoc sufficere censemus, quod cum solenni privilegio Electorali Saxonico& Principali Hassiaco, nec non Theologorum Saxonicorum, Dresdensium, Lipsien- sium, Wittebergensium,& Hassiacorum censura& ap- probatione fuerit publicatus. Duo quoque majoris formæ volumina, nomine Theologorum Hasso-Darm- stadinorum, Herculeo prorsus labore confecit, quo- rum prius titulum habet: Grundliche Aussubrung vvie- der die Casselisehe sectsel. Schriften, editum Marburgi Do xxx VH posterius: Nethhαedige ausfaibrliche pe- cial· Miederlegung derer Zlessen-Casseliseben Iechsel. Shri ten, ibidem Dc x Vn. Quibus ex professo docetur, tum inter Lutheranos& Calvino- Reformatos non dari fundamentalem in omnibus doctrinæ Christia- næ capitibus consensum, ideoque concordiam inter eos iniri non posse: tum in terras Hasso- Cassellanas temporis suecessu longe aliam introductam esse do- ctrinæ formam, ac inde a reformatione anno D xxvr, tempore laudatissimi Landgravii, PHIIIPPI Ma- 3 GN.

12 De Acad. Giess. rest. Rect. primo.
GNANIMI;& celsissimorum ejus filiorum, per totam Hassiam viguerit. Etiam hisce scriptis, æterna memo- ria dignis, præmissa est censura& approbatio T heologo- yum Saxonicorum, tum Dresdensium in sapremo Conlistorio, tum Lipsiensium, littebergensium& Jenensium, ut vel hinc, quan- ta polleant autoritate, intelligi possit. Singulare denique conservandæ doctrinæ puriori studium FEUREBORNIUS noster impendit, contra Socinianorum depravationes, ela- borato Anti- Ostorodo& Anti- Enjedino. Et Anti- Oforo- qum quidem, sive resutationem Institutionum theol. Cnstoph. Morodi, religionem Photinianorui Haspheme professi, ipse met edidit Marburgi M De xxIIX. Anti- Enjedinuni vero, sive vindlicationes locorum sucrorum tum in vel. quam nov. test. occur- rentium,& verum àc&ternam Christi Deitatem znvicle demon- strantium, post beatum illius obitum, ejusdem gener, D.
PET RUS HABERTORNIUs, Giessæ MDC LIIX. in lucem pro-
duxit. Tam solide vero concinnata sunt& hæc seripta, ut præcipuum inter ea, quæ Socinianis opposita sunt, locum omnium consensu mereantur. Sed plura jam; ne nimium hæc excrescat prolusio, in laudem magni nostri FEURBOR. NI, proferre non lubet. Putavi autem, hoc tempore viri tam egregii, deque Academia nostra totaque Christi Eccle- sia immortaliter meriti memoriam fuisse reno vandam, quo is ante hos centum annos, primus Academiæ nostræ re- stauratæ Rector, leges Academicas solenniter prælegi cura- vit, totusque in eo fuit, ut decus suum lisdem constaret. Cumque eodem jam die, crastina luce, anniversario ritu eædem leges prælegendeæ sint, Academiæ proceres& quos- libet literarum fautores, decenter oro rogoque, ut prœ- sentia sua illustriorem reddant hanc panegyrin, Cives Nero lectissimos hortor ac moneo ut frequentes adsint, legibus- que sapienter latis ex animo obtemperare studeant.
p. P. Giessæ die xxx. Junii i pcc E. sub sigillo Academiæ majori.