ACADEMIAE LVDOVICIANAE RECTOR LWDOVICVS GCODOPREDVS NMOGEN. DOCTOR, PROFESSOR M,OSlTTAKlſ AVLICVS, TEMPORE. QVO ACADEMIA MARBVRGENSIS PRIVILEGIA CAESAREA IMPETRAVERIT, PAVCA PRAEFATVR, ET AD CELEBRANDA ACADEMIAE SOLLEMNIA PERMVTATIONI RECTORALIAS 4EAN1A21 SACRA 1PSO EPIPHANIAS DIE INSTITVENDA, 0O MNIVM ORDINVM PROCERES LITTERARVM FAVTORES, LITTERATOSOVE VOSLIBET, ClVES ITEM ACADEMIAE STVDIOSOS GENEROSISSIMOS ET NOBILISSIMOS, EA, Gaà PAR EST, OBSERVANTIA EI HVMANITATE, INVITAT.— P. P. IPSO CIRCVMCISIONIS CHRISTI FESTO, MPCcCLXIIII. SVB SIGILLO ACADEMIAE MalOhl. GCIESS&4A E, EX OFFICINA BRAVNIANA, AA— B(ſMD. 2 DE TEMPORE, QVO VETVS ACADEMIAR MARBVRGENSIS PRIVILEGIA CAESAREA IMPETRAVERIT. on dubito, fore plerosque, quibus huius quaeſtionis examinatio viſa erit ſuperflua, rem claram eſſe atque indubitatam opinan- tibus. Hiſtorici, etiam Haſſiaci, adeo Mar- burgenſes ipſi, ad unum omnes docent, Academiam Marburgenſem, anno, ſupra mille& quingentos, viceſimo ſeptimo, a PFHILIPPO Magnanimo fun- datam, anno demum eius ſeculi quadrageſimo pri- mo, die Iuli decimo ſexto, ab Imperatore CàROIL.O V. priuilegia Caeſarea Ratisbonae impetraſſe. Cur etiam eam rem in dubium vocabo? quae ſole clarior ab omnibus creditur, nec creditur tantum, ſed do- A 2 cumen- 4 SSA. K. cumentis quoque ſcriptisque coaetaneis probatur. Exſtat ipſum Imperatoris priuilegium apud w IN- CKELMANNUNM, a) LüNIGIVM, SB) aliosque. Ex- ſtat praeterea oratio in priuilegiorun ab imperatoria ma- eſtate Academiae Marburgenſi impetratorum, promulgatio- ne babita, viceſima Auguſti, anno Iqt. NICOEAO AsSCLEPIO, BARBATO, facultatis artium decano, auctore; item gratiarum actio per REINHARPDVM Lo- RICHIVM, HADAMARIVM. c) Propterea vulgo quidem exiſtimant, illud priui- legium, Ratisbonae die XVI. Iuli MDXXXXI. Aca- demiae iſti conceſſum,& die XX. Auguſti e. a. Mar- burgi publicatum, quod apud citatos auttores legi poterit, eſſe primum& vnicum, quod Muſae oen ur- a) In der Leſchreibung der IX. pag. 130. ſeqq. NICo- Furſtentbümer Hoſſen und LAvS AscLEPIVS, a barba Herifeld, Parte IV. Cap. VII. opaca Harbatus dictus, pag. 441. fuit Philoſophiae& lurium ) Im reichs- archiv, doctor, Logices vero, Ethi- Tom. IX. vel parte ſpeciali, ces& Poòtices Profeſſor, continuatione 2. pag. 773.& Paedagogiarcha, natus ſqꝗ. Caſellis, denatus vero Mar- c) Vtraque, oratio& gra- burgi die XN. Martii tiarum actio, exſtat in den MDLXNI. REINHARDVS Marburgiſcien beitraegen zur autem LoRlcHlVvs, a pa- Gelebrſamkeit, Parte IV. Cap. tria Hadamarius äehs, lno. elllo- S. K. 5 burgenſes ab Imperatore impetraſſent. d) Eiusdem ſententiae hactenus egomet fui. At vero cum repe- riamus, primum: iam anno MDXXXII. I0ARNNEM FERRARIVM, MONTANVM, ipſius collegam BAL- THASARVM CLAMMERVM renunciaſſe iuris vtrius- que Licentiatum, e) deinde: PHILIPPVM Land- grauium anno MDXXXIII. decreuiſſe, Imperatorem CAROLVM V. Bruxellis tunc commorantem, per A 3 lega- feſſioni oratoriae ab anno giſchen Beitraegen&c. Parte MDXXXV. vsque ad an- num MDXXXXVIII. prae- fuit, quo, vna cum fratre 108EPHO LORICHIO, qui Hiſtorias tradiderat, diſceſ- ſit, factus eccleſiaſtes ad Rhenum. Videatur AYR- MANNI Libellus Poſthumus de peregrinis in Haſſia profeſ- ſoribus, pag. 10.& HART- MANNI Siſtoria Haſſiaca, Parte I. pag. 365. d) wiNCKELMANN, ci- tato loco, pag. 440. Libel- lus perbreuis von der Sriſſ- tung und den Scbikſalen der Unverſitaet zu Marburg, §. I. qui primum locum ob- ziner in iam citatis Marbur- I. pag. 1. fqq. EA berri hiſtoriarum provincialium ſeriptor, DN. 10ANNES PAVLVS REIN- HARD, im Entwur einer bi- Aorie des bochfhrſtlichen bau- ſes Heſſen, Parte IV.§. 20. pag. 53- Sed beatus HARTMAN- NVS, in Hiſtoria baſſiaca, ſi- let de Praulegi Almae Mar- hurgicae Caeſareis, cum pag. 256. Partis I. tum pag. 299. ſeqq.& pag. 351. feqq. vbi tamen loca atque occaſio fuiſſent, de iis loquendi. e) Marburgiſche Heitraege, Parte II. Cap. XXVII. pag. 414.§. In dieſem 1532ten. 6=. K legationem rogare, vt maiora Academiae concedere velit priuilegia, f) porro: anno eodem Marburgi primam celebratam eſſe Magiſtrorum& Baccalaureo- rum promotionem ‚g) amplius: eodem adhuc anno TOHANNEM RVDELIVM, Caeſareorum Papalium- que iurium doctorem, ipũus collegam, modo nomina- tum I0 ANNEM FERRARIVM, Licentiatum, creas- ſe doctorem; b) denique: eodem ſfemper anno SS. Th. f) Modo citatae collationes Marburgenſes, pag. citata,§. Ward bei hofe&c.&c. g) Eodem libro& loco, §. Iſt zum erſten mahle &c.&c. 5) Eodem libro& loco, §. In dieſem jahre&c.&c. Vid. quoque HARTMANNI huſtoria Haſſiaca, Parte I. Cap. XIII. pag. 362. 10A N- NES EISERMANN, dictus FERRARIVS, a patria vero Amoenoburgo MoNTANVS, &, cum Mittenbergae dege- ret, M. 10ANNES HESSVS, in tribus Facultatibus gradum quendam capeſſivit. Pri- mum enim, poſtquam Mur- Docto- tenbergae animum ad 88. Theologiae ſtudium appu- liſſet, pro Baccalaureatu in Theologia Magiſter artium reſpondit. Deinde artem ibidem ſtuduit medicam,& ML dicinae Licentiatus publi- ce renunciatus eſt. Deni- que Marburgi in ordinem ſenatorium accitus, ſuopſe Marte in ſtudio Iuridico eo vsque verſatus eſt, vt ex cu- ria vrbis ad Principis dica- ſterium translatus ſit. Po- ſtremo iurium Licentiatus, eorumque primus in Acade- mia Marburgenſi Profeſſor, ac denique etiam Doctora- tus inſignia primus in hac noua —̃ & SS. K 7 Doctorem TILEMANNVM SCHNABELIVM, qui non profeſſor Marburbenſis, ſed Alsfeldiae primus Su- perintendens fuit,(quia tunc Facultas Marburgenſis Theologica nullum habuit creatum doctorem) Mar- burgum accerſitum, in Facultate Theologica promotio- nes varias effeciſſe: i) ſuſpicatus pridem ſum, iam tum prius quoddam Caeſareum priuilegium,& for- te reſtrictum tantum ad promotiones in Facultate Philoſophica& Iuridica, impetratum fuiſſe. Gy- mnaſia enim non gaudent facultate conferendi gra- dus Baccalaureorum, Licentiatorum, Magiſtrorum & Doctorum, niſi ea ab ipſo Imperatore priuilegio ſpeciali conceſſa ſit. Poſtea in ABRAHAMI SAVRII Theſauro paruo vrbium, anno MDXCV. edito, pagina 158. haec ex- noua Haſſorum Academia ac- cepit. Eiusdem Academiae fuit etiam primus Rector, primusque Vice- Cancella- rius. Anno MDILVIII. die XXV. Iunu vita exceſſit. Vid. MELCHIORIS ADAMI ZLitde Germanorum HIureconſultorum & Politicorum, pag. 54. fqq. HARTMANNI Hiſtoria Haſſia- ca, Parte I. Cap. XIII.§. CLXX. pag. 361. fqq. AYR- preſſis MANNI Libellus de peregri- nis in Haſſia Profeſſoribus. pag. 1I. i) wiNckEIMANN, cit. loco, pag. 441.& oNRa- DI BACHMANNI verba li- gata, a wINCKEILMANNO allata. Item plus ſemel ci- tati Annales Academiae Mar- burgenſis§. Zun theologi- fchen&c. 8& A=. K preſſis verbis relata legi: Vniuerſitatenn ſagilla ſua, O' poteſtatem conferendi ſtudiorum inſignia, ab Imperatore CAROLO V. Bruxellis anno MDXXXI. impetraſ ſe. Ab initio, cum haecce legerem, cogitaui, anni numerum mendo fortaſſis laborare,& pro triceſimo numero legendum eſſe quadragefimun. Sed quid proficimus eo ſuppoſito? Nihil, Nam Ratisbo- nae pro Bruxellis legi plane nequit, niſi ex typo- grapho, cui errorem imputare volumus, faciamus falſarium. Ipſimet ARAHAMoO SsAVR, teſti quip- e coaeuo& oculato, omnique exceptione maiori, nullus hac in re imputandus eſt error. Conuenit et- iam eius relatio cum excerptis ex annalibus Academiae Marburgenſis manuſcriptis, quae in collationibus Mar- burgenfibus, in notis a me ſubtextis ſaeße citatis, euulgata ſunt, vbi pag. 414. legitur: A. 1533. Ward bei hofe beliebt, den Kaiſer Carl V, ſo in Brüſſel ſich auf- h, um groeſere priuilegien, durch eine Geſandſchafft Tut Hltten. Ad ſigilla quod attinet, non obſtant, quae Ioax-- NFES HARTMANNVS KORNMANN, in hHpot)poſi paliliorum Academiae Marburgenſis, pag. 72. refert, ſwillum& ſceptra iam anno MDXXX. a Landgrauio Academiae eſſe conceſſa. Nam primum in anno er- rauit KoRNMANNVS, ad minimum quoad ſceptra, de quibus excerpta modo citata, pag. 413. referunt, ca- =. 9 Academiam Marburgenſem, anno, ſupra mille& quingentos, triceſimo, vt ipſi concedantur ſceptra & ſigilla, a Landgrauio petuſſe, ſed demum(pag. 414.) anno eius ſeculi triceſimo tertio duo ſceptra accepiſſe; deinde poteſt concedi KoRNMANNO, figilla iam anno MDXXX. vel etiam prius, a Landgrauio eſſe conceſſa. Sane ſigillum iſtud Academiae, ef- figie PHILIPPI Magnanimi inſigne, cum anno 1517.& hac inſcriptione: Philippo Heſſ. Dom. de pietate& liter. optime ꝛne- rito auſp. hodienum Ziegenbainae in Archiuo principali aſſer- uatur. Verum ex hiſce conceſſis& probatis neuti- quam infirmatur mea ſententia. Quamuis enim PHILIPPVS Landgrauius, pro ea, qua tum pol- lebat in Gerzuania, potentia& auctoritate, haud ve- reretur, auſu proprio nouam fundare& priuilegiis, ſceptris atque ſigillis ornare academiam ſiuc vniuer- ſitatem,(quales hodie Gymnaſia potius appellamus academica) ipſe tamen, vt gradus actusque acade- mici omnes per totum Imperium Romano-Germani- cum a quouis agnoſcerentur, vtile, decorum& neceſ⸗ ſe fore ſperauit agnouitque, ſi a Caeſarea quoque maieſtate fundationis, priuilegiorum, ſigillorum& ſceptrorum confirmatio impetraretur. . B Quin 10. 8 Quin imo occurrit mihi poſtremo GERARDI GELDENHAVRII, Profeſſoris Marb. Theologiae ce- leberrimi,&) hiſtoria Batauica& epiſtola de officiis principis Chriſtiani, Marburgi MDXXXVIII. in 8. ex- cuſa, vbi, verſus finem, datum epiſtolae ſic ex- primitur: In academia Marburgica, quae praeclarae Vien- nenſis Academiae libertatibus, priuilegiis& immunitati- bus a Caeſarea Regiaque ꝛnaieſtate his anmis exornata eſt. Et cum(eeldenbaurius quoque initio anni MDXXXXiII. vita exceſſerit, ambiguum prorſus eſſe nequit, prius quoddam priuilegium Caeſareum, a sAvRio quo- que commemoratum, extitiſſe, quod anno MDXXXXI. per alterum amplius ſplendidiusque, ac hodienum ſuperſtes, ſublatum fuerit. Equidem obſtare videtur ipſum Imperatoris pri- uilegium, Ratisbonae d. X LI. Iuli MDXXXXI. Mar- burgenſibus Muſis conceſſum, quippe quod antiquio- ris cuiusdam priuilegii nec explicite nec impſicite vllam facit mentionem. Itidem videtur obſtare ora- tio, in ſuperioribus citata, in qua AscLEPIVvs inter alia eloquitur, gaudemus profecto& Leatos nos praedi- caruus K) Vitam GELDENHAV- ogorum iureconfultorum, po- RII, qui a patria Mvioma- liticorum, medicorum phbi- gus vocabatur, ſeripſit MEL- loſopborum, Parte I. pag. 43. EHIOR ADAM, in viris rheo- fq. =. 11 camus, id tandenn nobis contigiſſe, quod in decimunn quin- tum annuun deſiderauimus. Eandem rem adhuc cla- rius repetit LoRICHIVS, in gratiarum actione, ſupra quoque allegata. Poſtremo, inquit, quantum aeſtua. uerit in magnamimo pectore deſiderium, gynmmaſii noſtri Marburgenſis, iura confirinandip quantusque flagrauerit ardor, quo ian pridem a Cueſarea maieſtate, contra ho- ſtuum noſtrorum ſpem atque vota, nobis iſta iam promul. gata, glorioſa priuilegia, chriſtianiſſimum huius eluporl ſiterari nobilioris inſtitutum confirmantia gratioſe impe- trauit. Haec igitur videntur obſtare. Sed viden- tur tantummodo, vere non obſtant, ſi, quod poſſu- mus, rem ita ſe habere, credere volumus. PHI LIPPVS, Landgrauius, inde a fundatione vniuer- ſitatis ab lmperatore CAROLO V. maximopere petiit, vt gymnaſio huic academica gratioſe conce- dere vellet priuilegia. Verum enim vero quoniam Landgrauius religionis euangelicae ſtrenuus erat vin- dex, illiusque promouendae cauſſa gymnaſium iſtud potiſſimum condiderat& cum quatuor Facultatibus inſtruxerat, CAROLVS V. a Pontiticiis forte inſti- gatus ex odio euangelicae religionis praeſertim in eius theologos, abnuebat confirmationem petitam atque priuilegiorum conceſſionem, ne nimirum Fa- cultas Theologica, Caeſarea nunc auctoritate, do- gmata ſua docere poſſet. Cum vero Landgrauius pe- tito non deſiſteret, Imperator haud dubie, non qui- B 2 dem 12 8 ☚. dem priuilegia acadernica, attamen, vt iuſtum Land- grauii deſiderium ad minimum ad tempus leniret, priuilegium quoddam, ad promotiones tantum in Fa- cultate Philoſophica& luridica, forte etiam in Medica, reſtrictum, conceſſit, Bruxellis anno MXXXI. datum. Sed inde ab anno MDXXXIII. maiora petiit priuilegia plane academica Landgrauius per expreſ- ſam legationem ad Imperatorem Bruxellas miſſam. CAROLVS V. tandem exoratus perfecta academica priuilegia, petitamque academiae confirmationem, anno MDXXXXI, die XVI. Iulii Ratisbonae imper- tiuit. Ita aut res ſe habet, aut omnis fides hiſtorica fallit. Concordat etiam plane mea haec opinio cum collationibus Marburgenſibus ſupra excerptis. Referunt enim, Landgrauium maiora,(gröſere) a CARO- LO W. petereé voluiſſe priuilegia. Comparatiue id di- ctum eſt, quod ſupponit, quaedam ſcilicet minora ſiue pauciora priuilegia Caeſarea iam ante annum MDXXXIII. fuiſſe impetrata; maiora vero adhuc impetranda. Sunt quaedam adhuc, quae ad firman- dam hancce ſententiam, ex oratione AscLEPII, plus ſemel citata,& ex LoRICHII gratiarum actione, adferri poterunt; quae tamen, quod profiteor, non ſtringentia, bene tamen adminiculantia, ſiſtunt ar- gumenta. Eſt& hoc inſignis ſcholae noſtrae ſempiter- num & SS. 13 mimi decus, inquit ille, I) quod in tautillo teimnporis, quantum vix ad perdiſcendas aries liberales fiſicit, nein- pe quatuordecim annorum, maximis& ſcolis& vrbibus dederit earundem Do cmoRES laudatiſimos. Hic autem ait: deinde Caeſareae maieſtati, cuius cleinentia noſtrae academiae vitam, quam nobis& aperti ð clandeſtini ho- ſtes nonnulli eonati ſimt vel impedire vel ExTINGVERE, non ſolum GCoNSERVARIIT incolumem, ſed etiann PRAECLARISSIMIS priutilegiis corroboratam STABI- LIVIT, atque CoNFIRMAVIT inexpugrabili muni- mento circumvallatamn. In) Tempus, quod ad ſcribendum hoc programma mihi conceſſum eſt, haud permittit, vt plura edita atque inedita euoluam. Cum vero praeſens argu- mentum, vt id fiat, omnino dignum ſit, vehementer opto, vt ali, ſubſidiis huc pertinentibus me in- ſtructiores, rem diligentius perpenderent. Si enim certiora quis in medium afferre potuerit, haud du- bie plurimos, qui prius iſtud priuilegium plane igno- rarunt adhuc, obſtrictiſſimos ſibi reddet. *** Haec, data occaſione, ad eruendam veritatem, in ſubſidium hiſtoriae Haſſiacae, ſpeciatim Acade- . B 3 miae 1) Citato loco, pag. 148. m) Cit. loco, pag. 157. fed. 3 14& D., Ke miae Marburgenſis veteris, quae addicta erat Augu- ſtanae Confeſſioni inuariatae,& quae mater fuit& Academiae Giſſenae;& Marburgenſis nouae ſiue reſtau- ratae, quae variatae Confeſſioni eſt addicta, prae- fari libuit, dum ſignificanda mihi ſunt celebranda Academiae ſollemnia, permutationi Rectoralis digni- tatis ſacra. Ex ſtatutorum enim noſtrorum prae- ſcripto annuus eſt Academiae magiſtratus,& per- mutatio Rectoralis fieri debet ipſis Ianuari Calendis. Quod ſi vero eae vel in diem Saturni vel in Domini- cam incidant, differtur ea(non quidem per legem, attamen per vetuſtam obſeruantiam) in feſtum Epi- phanias diem. Poſt meridiem hora prima a protet ſoribus ordinariis eligitur nouus Rector, clauſis foribus, in conclaui, quod Conſiſtoriale vocamus. Hoc autem facto vniuerſus Academiae Senatus in au- ditorium ſollemne ſe confert, vt ritus renunciationis publice peragatur. Siſtitur ibi ex cathedra ſuperiori totique corpori Academico commendatur nouus Re- Ctor, ab Anteceſſore ſiio, orationem habente. Tra- gduntur ei inſignia magiſtratus Academici, ſceptra, libri legum, matricula, ſigilla, claues conſiſtorii, aerarii& carceris,& inter tradendum de ſingulis in- ſignibus breuis declaratio additur, ipſique ſtudioſi ad praeſtandam nouo Magiſtratui obedientiam, ſedu- la adhortatione incitantur. Renunciatus ita nouus Rector, orationem ſimiliter habens, munusque Re- ctora- ₰ & SDS. A⸗ 15 Gorale ſuſcipiens, omne ſuum ſtudium& fidem, in tuendis iuribus Academiae& exequendis legibus, vi- ciſſim promittit, pro Sereniſſimi Landgrauii, indulgen- tiſſimi Nutricii noſtri ſalute& fauſtitate, pro Serenis- ſimi Principis haereditarii, totiusque Domus Celſis- ſimae Haſjo- Darmſtadinae, fortuna& conſeruatione, pro Perilluſtrium Academiae Curatorum proſperitate & incolumitate, pro patriae totius felicitate& beati- tutine& denique pro Academiae flore& incremento, pia ardentiſſimaque vota perſoluit, tandemque facit dicendi finem. Hanc igitur actum, vt Omnium Ordinum& Dignitatum Litterati, literarumque Fautores, Ci- uesque Academiae Generoſiſſimi& Nobiliſſimi, praeſentia ſua illuſtriorem reddere& condecorare velint, atque benignis animis beneuolisque auribus adeſſe non grauentur, qua poſſum erga quemuis, obſeruantia& humanitate rogo. P.P. Gieſſae, ipſis Januarii Calendis, anno MDCCLXIIII. Sub ſigillo Academiae maiori. 1 P. S. 16 X%ᷣ* p. 8. Ad Commilitones. Srudium biſtoriae iuris neque ſatis eſt laudandum, neque ſatis commendandum. Dihilo tamen minus per aliquort annos non a me(catalogi lectionum teftes ſunt) ſed a Vo- bis, Commilitones Suauiſſimi, prorſus negſectum eſt. Qui ſemper id negligere volent, ſemper erunt hoſpites non tantum in Corporibus iurium, ciuilis, canonici, feudalis, germanci; publici, ita, vt multi ne leges quidem euoluere queant, ſed in ipſa quoque iurisprudentia. Qui enim, fine vlla cognitione hiſtoriae iuris, in hoc diſcendo ſua in- tenderunt ingenia, ſuo diſpendio ſerius experti ſunt da- mnum, quod e neglecta iuris hiſtoria acceperunt. Fugite igitur, o Mei! damnum infectum. Offero Vobis denuo collegium in B. KOPPII libellum, quo hiſtoriam iuris vni- uerſi, romani videlicet, canonici, feudalis Longobardici, feudalis Germanici, Germanici priuati& Germanici publi- ci, maximo cum applauſu propoſuit. Inchoabo id, quam- nis auditorum numerus non magnus fuerit, die Inuarii nono, qui eſt primus poſt Epiphanias feſtum faſtus. Tanta diligentia(bono cum Deo) atque pertinacia continuabo, vt, nulla temporis anguſtiae ratione habita, futuro Paſcha- 105 feſto totum vtique abſolui poſſit collegium. Quod ſi vna per diem hora non ſufficiet, duas labori impendam, quam quasue cum iis, qui nomina ſua profidebun- tur, conſtituam. E 2 § ☛ 4 eque quot Vo- eſt 3non Jalis, luere wüm, ua in- t da- ugite lenuo vni- rdici, publi- Juam- nuaru Tanta uabo, enſcha- Cuod adam m⸗ — AüAA.— Colour& Grey Control Chart See Blue Cyan Green vellow Hed Magenta Wunite Grey 1 Grey 2 Grey 3 Grey 4 Black DW o acroſancta eſſe,& tanquam diuinum quid con- ſeruanda, Academiarum ciuitatumque Statuta, nemo mortalium, qui ea de re iudicare pot- 1 eſt, ibit inficias. Stabiliuerunt confirmaue- runtque hanc veritatem, ſecula iam ante mul- ta, viri quidam ſummi. Sic, quod exempli ſolum b 8 cauſſa adducam, ſalutem ciuitatis in legibus ſitann eſſé, 4 dicit ARISTOTELES. Eiusdem ſententiae eſt so- 4 PHOCLES. NMhil eſt, inquit, ciuitati praeſtantius, quam leges, recte poſitae. Nun& inferioris homo ſor- tis,& aui ditior eſt, aequale ius exberiuntur. Quae- 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 n 2 6 8 L 9 b em 1 4 8 —