ACADEMIAE LVDOVICIANAE
RECTOR LVDOV. GODOER. NOGEN,
DOCTOR IVRIDICVS ET Di HISTORICVS,
STATVTIS Ewrrawls.
ACADEMIAE GISSENAE
PAVCA PRAELIBAT,
EX IISQVE EXCERPTA EXHIBET, ET AD
PVBLICAM PRO RRESTITVTA PACE DEO REFERENDAM GRATIAM
4 1 D1 E ND 4 A D. J 0 RATIO NEM
STATVITIS
ACADEMIAE GISSENAE HODIERNIS A SE HABENDAM SOLEMNEMQVE LEGVM 4O⁴ν ννν PAAELECTIO NE.
VAE vNO EODEMOVE ACTV
IPIS CALENDIS WVLII B. C. D. INSTITVENTVR, ACADEMIAE PROCERES, LITTERARVMOQVE FAVTORES GosLIEET, 6 77 1 ITEM A. O0 MNIV M FACVILTATV M TVDIOSON 2 GENEROSISSIMOS ET NOBILISSIMOS K 2 9 EA, VàA DECET, OBSERVANTIA ATWVE HVMANITATE INVITAT SS
pVBLICAIVNI DODN IV. POST FESNVM TRINITATI Noxen.— ANNO MDCCIXII. 5
SVB SIGILLO ACaDEMIAE MAIORI. 61884 E, E COFFICINA BRAVNIANA.

4„ ————ʒõ

8
acroſancta eſſe,& tanquam diuinum quid con- ſeruanda, Academiarum ciuitatumque Statuta, nemo mortalium, qui ea de re iudicare pot-
eſt, ibit inficias. Stabiliuerunt confirmaue- runtque hanc veritatem, ſecula iam ante mul-
ta, viri quidam ſummi. Sic, quod exempli ſolum cauſſa adducam, ſalutem ciuitatis in legibus ſitann eſſe, dicit ARIs ToTrELES. Eiusdem ſententiae eſt So- PHOCLES. NMihil eſt, inquit, ciuitati praeſtantius, quam leges, recte pofitae. Nam& inferioris bomo ſor- tis,& qui ditior eſt, aequale ius experiuntur. Quae- nam fortuna, quodnam ſolatium, o Pauperes! quae vos, quemadmodum in ſupremo ſummi Dei indicio, ita& in foro ſoli, vt dicere ſolemus, ditiſſimis etiam hominibus ad perfectiſſimam aequalitatem weihe
2 Se

4&=. K
Sed eheu, regeritis, noſtri temporis conditionem, corruptamque hominum naturam. Quid profiei- mus legibus, latis quidem, non vero ſemper ſerua- tis? Nou aliunde, teſte ERASMo ROTERODAMO, Hhorent res publicae, quam ſi legum vigeat auétori- tas.
Viget legum auctoritate res publica Giſſenſis litteraria. Gaudet enim Statutis iuſtiſſimis pru- dentiſſimisque, ante ſeculum quidem,& quod ex- currit, promulgatis, attamen hodienum validis.
Si hodie de ſtatutis Ahnae Ludouicianae loqui- mur, ſemper intelligimus ea, quae promulgata ſunt, clementiſſimo iuſſu, Sereniſſimoque nomine GEOERGII II. Haliae Landerauii, beatiſſimae me- moriae, anno, ſupra mille& ſexcentos, vigeſimo nono, ipſis Calendis Nouembris. Haec enim hodie- num valida ſunt, ſi ea excipias capita, quae vel re- cenfioribus clementiſſimis reſcriptis abrogata, vel loci aut temporis rationi repugnant.
Sed ante dictum annum, inde ab Academiae fundatione, aliis ea gaudebat legibus atque ſtatutis. Statuta igitur Academiae Giſſenae ſunt vel priora ſiue antiqua, vel poſteriora ſiue hodiern. Tam de his, quam de illis, mihi ſermo erit.
Illa

SS. K 5
Illa data ſunt Daruſtadi die Octobris duodeci- mo, anno, ſupra milleſfimum& ſexcenteſimum, ſeptimo. Exſtant in Archiuo Academiae Giſſenae duo exempla authentica. Vtrumque, vna cum antepo- ſitis priuilegiis, in charta pergamena, forma regali eleganter ſcriptum eſt. Vnum,& praeſtantius qui- dem, decem, alterum octo, folia continet. Illud ſem- per in Academiae, hoc in Principis archiuo ſeruatum eſt, vsque dum, latis Statutis nouis,& hoc quoque Academiae ad ſeruandum transmiſſum fuit. Vtrum. que ipſa Sereniſſimi Fundatoris LVDOVICI V. manu propria corroboratum;& vtrique appenſum eſt ſigillum cerae rubrae impreſſum, cuius magni- tudo pollicarem latitudiuem fere quadruplicat. In hoc ſigillo cernuntur inſignia Haſſiaca ſcuto quadri- partito comprehenſa, cum hac inſcriptione:
Secret. Ludouici Iun. D. G. Landgrauy Haſſiae, Comit. in Catzelnbogen, Dietæ, Ziegenbain& Nied- da eoc. 1196.—
Primum locum occupant Priuilegia, idiomate ger- manico ſcripta, inter quae eminent ſequentia: Aca- demia Giſſenſis iisddem gaudeat priuilegiis, quibus Marburgenſis à PEHILIPPO MAGNANIMO donata eſt. Omnes, qui in Academia vel docent vel diſcunt, eorumque vxores, viduae, liberi, fa- muli famulaeque, Rectorem agnoſcant magiſtra-
A3 tum;

86ß 2 tum;& hic omnem in omnes academicos academi- casque habeat iurisdictionem, praeter criminalem. Omnes Academiae ciues, ſpeciatimque ſtudioſi, in vniuerſo agro Giſſenſi ius habeant venationis, non inferioris tantum, ſed& ſuperioris. lidem omnes ab omnibus oneribus vrbanis immunes ſint, etiam a vectigali, libris& mercibus eſculentis impoſito. lisdem oneribus exempti ſint Academiae Notarius, (hodie Secretarius) Pharmacopola, typographus& bibliopegus. A ſententia Rectoris& ſenatus Acade- mici, prouocatio concedatur nulla, niſi fiat ad ipſam Sereniſſimi Nutritii perſonam. Rector vna cum vniuerſo Academiae ſenatu, quatuor item Facultates ſingulae, habeant ius ſigillorum, iisque vtantur ſi- gillis, quae Sereniſſimus Fundator iplis conceſſerit.
Sequuntur leges& ſtatuta Academiae Giſſenae. Conſtant ex vndecim titulis.
Praecipuum caput tituli I. de Rectore eligendo eiusque officio, conſiſtit in eo, vt magiſtratus Rectoris annuus ſit,& vt Rector eligatur Calendis Ianuarü, omnium vel plurium Profeſſorum ordinariorum vo- tis& ſuffragiis; ita, vt elettionis initium fiat a Theo- logis; hos ſequantur lureconſulti, Iureconſultos Medici, Medicos Philoſophi.
Titulo II. de Conſiſtorio haec potiſſimum impe⸗ rata

& eha 7
ratà ſunt, a) vt, quoties cauſſae difficiliores in deli- berationem veniant, Conſiſtorium Rector inſtituat, inque conſilium adhibeat vel Cancellarium Acade- miae& Facultatum Decanos, vel, pro rei grauitate, omnes Profeſſores ordinarios; 5) vt cauſſas deciden- das Rector proponat; c) vt vota ſingulis Profeſſori- bus ſint libera, nec intempeſtiua aliorum interpel- latione aut collocutionibus turbentur, multo vero minus perſtringantur, ſed in omnibus, vltimi aeque ac primi, audiantur; d) vt id, quod publica Con- ſiſtorii auctoritate decretum fuerit, Rector fideliter & incunctanter exſequatur, neque ad vnius vel al- terius arbitrium ſuſpendat, multo vero minus plane intermittat; e) vt deniqué acta in conſiſtorio, ſub ſilentii fide, a nemine temere euulgentur. Titulus III. de Officio Profeſſorum, agit, a) de ſeruanda ab omnibus Profeſſoribus Auguſtana Con- feſſione inuariata, 5) de controuerſis theologicis, non aliter, quam pacificatio religionis ferat, ordina- tionesque& Receſſus Imperii, permittant, mouen- dis; c) de colenda cum collegis omnibus concor- dia, d) de non negligendis lectionibus; e) de feriis Academiae;& denique †) de publica oratione die Octobris VII in ſolennem introductionis Academiae& publicationis priuilegiorum Caeſareorum memoriam, a Profeſſore aliquo ordinario, ſecundum ordinem facultatum, annuatim habenda. Titu-

Titulus WV. de Theologorum ficio, agit de le- Ktionibus, interpretationibus& diſputationibus Theologorum, item de examinibus ordinandorum.
Titulo V. de mcio Daraicd⸗ aa,, agitur de lectionibus, declamationibus, allegationibus, inter- pretationibus, diſputationibus atque reſponſis lure- conſultorum.
Titulus VI. de œficio Medicorum, eſt eiusdem,
ratione Medicorum, tenoris; praeterea etiam in eo
ſermo eſt de anatomia, de herbationibus, atque de crebris officinarum viſitationibus.
Titulus VII. de Pbiloſophorum fficio, agit de cenſura philoſophica; item de diſputationibus atque declamationibus philoſophicis; deinde lectiones de- terminat, a ſingulis Facultatis Philoſophicae Profeſ- ſoribus habendas.—
Titulo VIII. de Paedagogiarcha, ſancitum eſt, vt examina inſtituat ſingulis ſemeſtribus Paedagogiar- cha, ad quae adhibeantur Decanus Facultatis Theo- logicae, propter doctrinam catecheticam,& Philo- ſophi omnes, quorum iudicio in eximendis idoneis vtatur; 5b) vt Paedagogiarcha nihil ſuo priuato con- ſilio mutet ipſe, ſed Rectorem& Decanum, cum quid immutandum videretur, adhibeat; c) vt de- licta grauiora Claſſicorum, cum conſilio& iudicio Rectoris, puniat;&œ.&c. Titu-

e 9
Titulus, de oficio ſtudioſorum, ampliſſimus eſt. Praecipua eius capita haec ſunt: a) vt ſinguli ſtudio- ſi intra nouemdium nomen ſuum apud Rectorem profiteantur; 5) vt Rectori obtemperent; c) vt, ſi ſtudioſus in Rectorem, magiſtratum ſuum, vel quem- uis alium Profeſſorem, contumelioſus ſit, de Conci- lii ſententia relegetur, vel vt infamis prorſus excluda- tur; d) vt nemo ſtudioſorum fidem datam frangat, arreſtoue impeditus aut conſtrictus, ſine venia, ſa- tisfactione, debitiue ſolutione, pedem hinc moueat, ſecus qui fecerit, ad valuas templi citetur,& in eum ſecundum leges grauiter animaduertatur; e) vt, ſi ſtudioſus, non vocatus neque inuitatus, alienis ſeſe nuptiis vel choreis intruſerit, arbitraria, ſi, per id, tumultus vel rixae ſubſeqùͦantur, carceris poena, mulétetur; †) vt, ſi ſtudioſus ſtudioſum vel alium quemcunque, telo, gladio, aut quouis armorum ge- nere, prouocauerit,-- prouocans telum aut arma Rectori cedat,--& praeterea vel carceris poenam luat, vel mulctam pro Rectoris arbitrio ſoluat; g) vt ſtudioſi per plateas noctu non curſitent, nec vociferentur, aut etiam petulantiam exerceant, ſed domi ſe quiete contineant,& vt in transgreſſores Rectori ſeuerae animaduerſionis ius ſit;&c.&c.
Tituli X. de officio Pedellorum, ipſiſſima haec ſunt verba: Pedellorum publicorum officium erit, quo- tidie accedere Rectorem,& ab illo mandata accipere fide-
B liter-

10==. K.
lterque exequi; Duun etiam ſi vel Epborus in re ſtipen- diaria, vel Facultatum Decani in publicis negotiis opera eorum vti velint, ipſis ad manum adeſſe; Pulſu campa- nae ſignum lectionum dare; Pedelli in Collegio habitabumt, O prouidebunt, vt auditoria iuſto temnpore aperiantur O claudantur; Onmium itein diligentiſſimam inſpectionem & cuſtodiam habebunt; Pedelli claſſici Paedagogiarcham obſeruabunt,&, re ita poſtulante, etiam Rectorem; Iidem ignen in Claſſibus inſtruent, diligenter cuſtodient, & alia in claſſibus neceſſaria munia obibtint.
Tituli denique vndecimi, qui vltimus eſt,& de typographi officio agit, praecipuum hoc eſt caput, vt nihil, niſi quod ſingularum Facultatum Decani, ratione ſuarum Profeſſionum approbauerint, praelo ſubiiciat& in lucem emittat..
Subtextus epilogus iubet, vt omnia, quae in hiſce vndecim titulis ſcripta ſint, ſolicite exſequan- tur.
Haec eſt facies atque conditio ſtatutorum, quae ſtatim ab Academiae fundatione confecta ſunt.
Sed, Alna Ladouiciana in dies magis magisque ſtabilita& proceribus aliisque membris& ciui- bus aucta, mutataque ipſius ſede, ea non amplius erant ſufficientia. Quamobrem Sereniſſimus Prin- ceps, GEORGIVS II. Haſſiae Landgrauius nouum academicarum Legum corpus publicare iuſſit, quod anno ſupra dicto factum eſt. 3
Se

&. K 11
Sed prolixiora ſunt atque grauiora haec noſtra ſtatuta, hodienum valida, quam vt hoc breui pro- grammate de iis agere liceat.
Quoniam vero& vtile& neceſſe eſt, vt ea vo- bis, Ciues Lectiſſimi, ſpecialius cognita ſint, proximo die Veneris, menſis Iulii primo, ex cathedra pero- rabo
de ſtatutis Academiae Giſſenae hodiernis.
Argument im hocce non ſolum Veſtris auribus, 0o Meai! eſt digniſſimum, ſed praeſenti quoque tem- pori prorſus conueniens.
Etenim ex ipſorum ſtatutorum praeſcripto ver- ba, dicto illo die, ad Vos, Commilitones Suauiſſini, mihi facienda ſunt, legesque ab Academiae Secreta- rio praelegendae.
Diem, quo huic praeſcripto morem geremus, inter feſtos ac ſacros noſtros referendi, alia inſuper accedit ratio.
Eſt enim ille, quo, belli calamitatibus, quibus per quinque fere annos preſſi ſumus, bono cum Deo tandem finitis, Muſas noſtras e domo ſua, a Gallorum medicis& chirurgis, eiectas in hanc ipſarum ſedem reportaturi ſumus.
Agite igitur, Ciues Academiae Optimi, frequen- tes ad publicam pro reſtituta pace Deo referendam gratiam, ſollennemque legum praelectionem con- fluite, eamdemque pia attentaque mente Peheſdhn 2 tem-

1² Bo.
Obtemperate illis Academiae legibus ſaluberrimis, easque, quamdiu in Alma Ludouiciana agitis, nunquam obliuiſcemini. Abſtinete ab omnibus tumultibus, di- gladiationibus& a partium ſtudio. Studium potius omne in litteris adhibete,&, non inter arma, ſed inter libros conuenite. Colite bonos mores,&, quae fun- damentum eſt omnium ſcientiarum& promiſſionem habet huius& futurae vitae, pietatem ſinceram erga Santtiſſimam Trinitatem.
Sed& Vos, omnium ordinum Proceres, omnes- que litterarum Fautores, iam ſaluto.
Maxima Veſtrorum Pars, Profeſſoribus exceptis, per quinque fere annos, quibus Collegium noſtrum aegrotantium, vulneratorum lacerorumque erat do- micilium, Panegyres academicas prorſus neglexit. Nec iniuria. Noſtrae enim Muſae, a militibus pe- regrinis ſpretae, per id temporis ſpatium, e domo ſua in paedagogii aedes exulatae erant. Nunc autem, vna cum reſtituta pace& Muſae noſtrae reſtitutae ſunt. Speramus igitur, fore, vt, pacata iam re- publica, actibus Academiae ſollennibus denuo inter- eſſe non dedignemini. Sed quia mihi eſt rogandum, Vos, omnium ordinum Proceres, omnesque littera- rum fautores, oro rogoque, vt praeſentia Veſtra Panegyrin, de qua ſupra dictum eſt, illuſtriorem reddere velitis.
Publicatum die Iunii viceſimo ſexto, anno huius ſaeculi — ſexageſimo tertio.
SVB SIGIILO ACADEMIAE MAlORI.

eque quot Vo- eſt
3non Jalis,
luere wüm, ua in- t da- ugite lenuo vni- rdici, publi- Juam- nuaru Tanta uabo, enſcha- Cuod adam m⸗

— AüAA.— Colour& Grey Control Chart See Blue Cyan Green vellow Hed Magenta Wunite Grey 1 Grey 2 Grey 3 Grey 4 Black
DW o
acroſancta eſſe,& tanquam diuinum quid con- ſeruanda, Academiarum ciuitatumque Statuta, nemo mortalium, qui ea de re iudicare pot- 1
eſt, ibit inficias. Stabiliuerunt confirmaue-
runtque hanc veritatem, ſecula iam ante mul-
ta, viri quidam ſummi. Sic, quod exempli ſolum b
8 cauſſa adducam, ſalutem ciuitatis in legibus ſitann eſſé, 4
dicit ARISTOTELES. Eiusdem ſententiae eſt so- 4 PHOCLES. NMhil eſt, inquit, ciuitati praeſtantius,
quam leges, recte poſitae. Nun& inferioris homo ſor- tis,& aui ditior eſt, aequale ius exberiuntur. Quae-
3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
n
2 6 8 L 9
b em 1 4
8
—