Jahresbericht
über das
Königliche
Realgymnasium zu Wiesbaden von Ostern 1886 bis Ostern 1887,
mit welchem zu der
am 29. und 30. März stattſindenden öffentlichen Prüfung aller Klassen im Namen des Lehrerkollegiums ehrerbietig einladet
F. Spangenberg,
Direktor.
INHALT: De versuum paeonicorum et dochmiacorum apud poetas Graecc ratione. Particula II. Von Dr. Karl Steiger.
s usu ac
—-—
WIESBADEN. Buchdruckerei von Carl Ritter.
1887.
1887. Progr. Nr. 985.

De versuum paeonicorum et dochmiacorum apud poetas Graecos usu ac ratione.
Particula II.
Cum de numero dochmiaco quid statuendum mihi videretur, perscribere et in medium proferre instituerem, brevi cognovi commode id fieri non posse, nisi antea de omni genere paeo- nico deque carminibus, quae eo numero poetae lyrici scenicique Graecorum modulati essent, quid iudicarem, copiosius paulo exposuissem. quo factum est, ut intermissa illa, quam de doch- mii natura et origine institueram, disquisitione novam potius de versibus paeonicis, quos proprie dicimus, aggrederer, non ante ad eam, quam primo mihi proposueram, disputationem animum relaturus, quam hanc alteram postmodo susceptam utcunque absolvissem. qua consilii mutatione etsi rerum series et contextus incommode sane est interruptus, tamen id quidem peropportune accidit, quod cum alia quaedam scripta ¹) inspicere, tum, quae novissime Westphalus de doctrina metrica protulit ²), perpendere et ea, quae in editione altera libri sui Christius novavit 3), accu- ratius mecum reputare potui. quamquam quae antea de dochmio statueram, ne his quidem doctissimorum virorum argumentationibus redargui aut labefactari visa sunt.
Sed postquam auno superiore de genere paeonico ac de legibus, ad quas poetae ordines, versus, strophas eius numeri finxerunt, composuerunt aliisque numeris temperaverunt, disserui- mus, iam in eo est, ut examinemus, utrum easdem illas leges etiam in dochmiis condendis poetae secuti esse videantur, an tanta talisque versuum dochmiacorum et paeonicorum diversitas ex- sistat, ut unius generis haberi nequeant. atqui si dochmium generis paeonici totum esse, non mixtum ex paeonico alteroque diverso statuamus, id quod iniuria non paucos fecisse alio loco demonstravimus, vix, puto, dubium est, quin ille monometer paeonicus cum anacrusi sit iudicandus.
VI.
Monometri paeonici anacrusi praemissa ex iis, quae de versibus paeonicis supra disputata sunt, duae formae legitimae exsistunt; aut enim monosyllaba anacrusis aut trium morarum potest esse: S S aut=S=O. utriusque formae apud poetas lyricos exempla certa non desunt, ita tamen, ut eas inter se respondere non posse vix sit, quod moneamus. quae, si
¹) quae anno superiore parare mihi non potueram, ut Vogelmann:„über taktgleichheit in der antiken metrik mit besonderer rücksicht auf den dochmius“, 1877; Lo rtzing:„de numero dochmiaco“, 1863; alia.
²)„Theorie der musischen künste der Hellenen von August Rofsbach und Rudolf W estphal als dritte auflage der Rofsbach-Westphalschen metrik.“« I. II. 1885. 1886.
³)„Metrik der Griechen und Römer.“ zweite auflage. 1879.

4
ad dochmiaca carmina animum intendamus, prorsus eadem videmus esse. ac prioris quidem pedis haec plerumque forma est:— 0—, ut qubitari queat, utrum recte monometer paeonicus an iambicus potius sit existimandus hac mensura: O—. iambicum mono- metrum esse voluerunt non modo G. Hermann us ¹). Seidlerus) aliique, qui paeonicum numerum dochmiis inesse non agnoverunt, sed etiam recentiores fere omnes, qui aut paeonici generis dochmium esse aut mixtum ex duobus generibus, sesquialtero et duplici, statuerunt. ³) in quo illud primum displicet, quod tali mensura adhibita non raro paene continuae„eraso exsistunt, eo magis molestae, quod totiens hunc monometrum cum dochmiis uno versu coniunc- tum videmus. nos vero, quoniam optimo id quidem iure sumitur, aequales numeros, ubi com- mode statui possint, praeferendos esse, hanc rationem ut vel maxime ei legi repugnantem rei- ciemus. nam id quidem facile quivis intellegit, eiusmodi versus, si paeonicos esse statueris, eodem numero usque ad finem aequaliter decurrere, non aliter ac si duos dochmios versu com-
— 18—— 8
O—.1.. prehendas: quid? quod nonnunquam vel soluta tales monometri ultima
—— syllaba cum dochmio unum versum efficientes reperiuntur?¹) nonne id vel maxime documento esse debet iambicum numerum utique excludendum esse? nam frustra Christius nulla ratione addita in talibus ordinibus iambicis alteram longam solvi posse contendit. quod non equidem vereor ne quis velit comprobare, nisi qui iambicum initium dochmii insequentis tam arte cum parte praecedenti cohaerere existimet, ut thesis omissa pedis anteeuntis prima dochmii syllaba expleatur: 9— Clenl———. at nobis neque iambica dochmii natura comprobata est 5), eb aliam viam ut ingrediamur, versus huius metri monere Satis diserte videntur: OO 9. quos in diiambos et creticos( COLOee—) dirimendos esse non magis equidem crediderim quam in iambos et dochmios(— COS——). itaque tales ordines— 2 prorsus aequales sunt existimandi monometris paeonicis sine anacrusi formatis:—0—, quos saepenumero ver- sibus dochmiacis et praemissos et subiectos et interpositos esse nemo est qui nesciat. qui hos ordines trochaicos haberi nolet, ne illos quidem iambicos iudicet.
Ex iüs autem, qui sescuplici generi dochmium attribuunt, solus fere I. H. H. Schmidtius in describendo illo monometro(— C2¹) dochmiis coniuncto numerorum aequalitatem conser- vare studuit. is enim cum dochmium ex antibacchio et trochaeo catalectico praemissaque anacrusi monosyllaba fieri iudicet(—— G/— ,), hunc, de quo quaerimus, monometrum(— G) dochmium et ipsum cum syncope interiore declarat(e S—. sed ut illud taceamus, quod supra exposuimus?), antibacchium pedem per se admodum dubium nec certis exemplis satis comprobatum esse, iam propter id ipsum hanc dochmii definitionem reicimus, quod perpetuos illos numeri transitus, quos tali mensura in unoquoque dochmio ex genere sescuplici ad duplex fieri necesse est, nos quidem, id quod iam saepius diximus, prorsus improbamus. nec vero illud neglegendum est, quod totiens primam dochmii longam syllabam solutam videmus, quae miranda sane res esset, si haec syllaba primario dochmii ictu esset ferienda(eA- C u. J. gquid? quod versus harum formarum:
¹1) vide Elementa doctrinae metricae II, XXI, 21 pag. 260.
²2) de versibus dochmiacis I§ 49 pag. 117 sdd.— 3³) velut Christius, I. I. pag. 442 sd.
4) ut Eur. Or. 1502: Tooias&2εᷣ ν Heαs pd*ον.
5) videas, quae part. I pag. 5— 10 de ea re disseruimus.
³) ut Eur. Ion. 1499: rrdy daeεalov, r6sνο.— ⁷) part. I pag. 12.

—= fSe ¹) —
2
————=— ⁷²) — 8—— 8— SG——
aliique non pauci, quorum rationem ei, de qua quaerimus, plane aequalem esse ignorari non
debebat, aut nullo modo aut non commode metro ita constituto explicari possunt? accedit, quod eiusmodi syncope in medio antibacchio statuta ut sine exemplo, ita nobis quidem iudicibus maxime invenusta ac vix tolerabilis esset. certe numerorum transitus, qui aliis mensuris admissis creberrime in mediis versibus eveniunt, facillime evitantur, si hos monometros omnes, de quibus diximus, generi paeonico ascribimus. nam in anacrusi syllabam brevem longa mutari non minus quam in hoc metro in lyricorum poetarum paeonibus videmus. itaque pedem illum( G=), ubi cum dochmiis est coniunctus, monometrum paeonicum cum anacrusi monosyllaba declarare non dubitamus.
Quae forma quamquam non raro legitur, multo tamen frequentior illa altera est, cui proprie nomen dochmium imposuerunt: SG=S. hoc iam inde ab initio usitatissimum tragoediae metrum fuit, in qua proprium et quasi sui iuris genus est. hinc libertas quaedam nata, qua in condendis versibus dochmiacis poetae usi sunt, finibus vero tam artis circum- scripta, ut inde quidem argumenta contra paeonicam dochmii naturam petere vix deceat. omnium primum hic nominemus Ioονο αo in anacrusi iambica et trisyllaba admissum. cui etsi in carminibus paeonicis lyricorum poetarum locus non est, tamen ex iis, quae de anacruseos natura et forma supra disseruimus ³), nec omnino videtur esse, quod suspicionem moveat, nec profecto libertatis modum excedit, quam in aliis numeris poetae sibi sumpserunt. quamquam in nonnullis carminibus dochmiacis vetustiorum imprimis fabularum maximeque Aeschylearum) formam dactylicam anacruseos aut solam aut paene solam per totas strophas continuatam vide- mus, ut mirandum non sit ortam esse quaestionem, propriane haec sit forma aliena a ceteris ac separanda. quod ita esse confidenter negamus. etenim formae dactylicae in paeonicis ver- sibus non alia videtur ratio esse atque spondiacae(—=), qua anacrusi proprium dochmii genus effici certe nemo crediderit. saepissime vero dochmii cum anacrusi dactylica coniunguntur et miscentur cum ceteris formis nullo discrimine facto. praeterea autem, id quod gravissimum est, non raro hanc anacrusin dactylicam vel apud ipsum Aeschylum respondentem videmus iambicae, trisyllabae, spondiacae. 5) quod fieri non posset, nisi eadem earum formarum vis ac natura habita esset. quid? si hanc anacrusin dactylicam per totas strophas continuatam vide- mus, cur in dochmiacis versibus offendat id, quod in aliis metris totiens evenire nemo est qui
miretur? quid? si versus legimus huius formae:—— O——— C——— 0=, iambicis versibus intermixtos, ecquis iambicos et ipsos esse negavit? si Hephaestioné⁰) carmen quoddam Anacreon- teum commemorat totum compositum e versibus huius formae: GS—— C———S—
prima longa constanter soluta, num ii versus minus choriambici sunt habendi? si anapaesticae strophae occurrunt thesibus omnibus contractis ac rursus aliae totae ex puris anapaestis con-
¹1) qui versus frequens est maxime apud Euripidem, ut Herc. fur. 912. 915. 910.
²) ut Herc. fur. 737. 743. 757.— ³) part. I pag. 13.
4) velut Aesch. Sept. 202. 667. 679.
5) ut Aesch. Sept. 564= 627, Choeph. 956= 968, Suppl. 393= 403, 394= 404, 737= 744, Sept. 156= 164.— ⁶) pag. 55 G. ed. II.
1*

6
stantes, num haec diversa numeri genera existimabimus? quid? nonne in hoc ipso genere paeo- nico simile quid fieri vidimus, ut ex puris modo creticis modo paeonibus versus compositi sint? tamen hodie quidem nemo iam diversis eos versus, id quod G. Hermannus volebat. generibus adnumerandos esse arbitratur. quae cum ita sint, neque dactylica anacrusi neque spondiaca proprium aut diversum genus dochmiorum effici iudicamus neque omnino anacruseos syllabam ancipitem rationi nostrae repugnare.
Plus difficultatis exhibere 7o⁶νο α̈oe videtur in thesi cretici admissus: s=. nam is in cretico quidem I. H. H. Schmidtio et Westphalo auctoribus non reperitur, Christio vero hoc potissimum causae fuit, ut ex duobus quartis paeonibus, acatalecto et cata- lectico, dochmium fieri iudicaret: SCC== Z. quamquam eam, quam vir doctissimus vοσ 2öyq gigni putat, difficultatem hoc modo tolli posse equidem minime adducor ut credam.
Dochmius si monometer paeonicus cum anacrusi est intellegendus, zoνon azoyoy in thesi cretici excludi consentaneum videtur. ac re vera in ea fabula, quam non sine causa antiquissi- mam earum, quae ad nos venerint, omnium G. Hermannus iudicavit, Supplicibus Aeschyli dico, nequiduam eum quaesiveris. primum legi videtur in Prometheo v. 574 stropham claudens, nam versus 692 cum Scriptura depravata, tum metrica ratio ab omni parte obscura est. atque ut Persas taceamus, in qua fabula dochmii aut nulli aut paene nulli insunt, in ceteris omnibus fabulis Aeschyli 2oοννos ddyos in thesi reperitur ita, ut et exsistere eum hie illic negari nequeat, nec dubium tamen sit, quin, quantum fieri commode posset, poeta eo abstinuerit. itaque apud Aeschylum ne vicesimi quidem dochmii thesis irrationalis est, cum in fabulis Sophoclis paene duodecimus, apud Euripidem vero in antiquioribus tragoediis plus quam septimus, in recentiori- bus paene quartus quisque dochmius tali thesi insignis sit. parcissime eam Aristophanes ad- misit, ut Av. 236, Thesmoph. 701, 716. quid- igitur de thesi irrationali statuendum? equidem sic censeo: primo eam ut in ceteris ordinibus paeonicis, ita in dochmio quoque vitatam esse, deinde cum carmina dochmiaca usitatissima iam ac paene necessaria pars tragoediarum et tam- quam sui iuris fieri coepissent, paulatim irrepsisse et singillatim hic illic admissam esse, denique vergente iam et labente artis metricae severitate magis magisque frequentatam adeoque crebro usurpatam esse, ut strophae sint vel systemata, in quibus theses irrationales ceteras numero aut aequent aut superent. sed ne in ceteris quidem ordinibus creticis eum 7ονο doyo tam inauditum esse, quam docti viri voluerunt, peropportune loci quidam eiusdem poetae demonstrant, dui in dochmiis quoque componendis thesin irrationalem saepissime admisit, Euripidis. ac lucu- lentissimum quidem testimonium Phoeniss. v. 321 porrigit inter meros dochmiacos positus, cuius nec scriptura erat tentanda ¹), nec metrum ullo modo dubium:
od ενκηνονςι—⅓φονε,—= 8
7 r00 ενυννι ςα.—— 4 nec minus qubitatio omnis videtur exclusa esse in Ion. v. 676= 695:
690 Odnova za. TEνμοωςσ
qia more udt deoναα— e———, ubi cretico rationali strophae antistrophae creticus irrationalis dochmio adhaerens respondet. quem eundem versum in Helena 661: à à rπh ʒQÿJDo deνι Hαενναιε⁸,
d T,dν O εμερνιυννασ ρέ⁴⁄,
9— 8— et in Oreste 145= 157 legi puto:
¹) velut Geelius coniecit οαι pro O5,α⁸.

7
6 m%α G⁶mοο 6 mπρνυomeά‿. 6⁄18, el 676chxoᷣ ν6ιν ᷑—— d& Od=—, quamquam hos duidem etiam aliter metiri possis. afferantur quoque eiusdem fabulae vV. 168= 189, dωνϊα σ epales es inrou= 0082„Ado n60ov e.† Goος, quos equidem ita potissimum accipere velim, ut cretico dochmius subiectus sit:——[— e—. alios locos praetereo, quod metrica eorum ratio incertior est, ut nihil inde argumenti repeti deceat. illud quidem certum est multisque locis demonstratur, irrepsisse sensim et accrevisse tempore studium quoddam in duibusdam ordinibus theseos ante ultimam arsin producendae, quo mitigaretur quasi et retar- daretur numeri decursus. quod cum saepissime in logaoedicis ordinibus usu venit, tum ne ab jambico quidem genere alienum est. qualis est notissima illa stropha, quae in Sophoclis Electra legitur vv. 504— 515 numero dochmiaco ipsa haud absimilis. quid mirum igitur in genere dochmiaco, si eundem morem poetae induxerunt? retardatio quidem et mitigatio si in loga- oedicis ordinibus sedatiore et leniore numero decurrentibus locum habebat, nonne dochmiaco generi omnium concitatissimo multo etiam magis apta debebat et conveniens videri? itaque saepissime thesis illa irrationalis in fine et periodorum et versuum occurrit, quamquam in quibusdam car- minibus maximeque Euripideis identidem repetita legitur quasi augendi et cumulandi effectus causa. quae formae etiam efficaciores exsistunt, ubi solutionibus omnibus vitatis praeter thesin anacrusis quoque irrationalis assumitur, ut totus dochmius longis syllabis constet:— e cuius formae apud Aeschylum quidem et Aristophanem nullum, apud Sophoclem fortasse unum in Philocteta, apud Euripidem vero plus viginti exempla exstant. quamquam quorundam locorum ratio metrica dubia est. de quibus rebus infra accuratius paulo erit disserendum.
Solvi posse cum priores syllabas longas, tum, si systemata numero continuato formentur, finalem quoque et Seidlerus¹) refutatis iis, quae de ea re ante ipsum Heathius, Brunckius ipseque Hermannus docuerant, optime demonstravit, nec ullo pacto a versuum paeonicorum ratione abhorret. una excipienda, id quod vix videtur monendum esse, syllaba finalis eius dochmii, qui systema claudit.²) itaque ne orthio quidem poetae abstinuerunt, immo frequentes sunt dochmii omnibus longis solutis: e SeSee, quod mirum non videbitur, si consideraveris summam dochmiis animi concitationem significari.
En iam duae illae et triginta formae, quas in libro suo Seidlerus enumeravit, hoc schemate metrico indicatae:.2s ². ac recte quidem vir doctissimus neque omnes aeque usitatas neque unius cuiusque certa exempla afferri posse dicit cautionemque adhibendam, ne quid Graecis obtrudamus, quod ab eorum sensu abhorruerit. namque non omnia, quae legibus rhythmicis non adversentur, ideo etiam fuisse in usu. neque minus vere illud dici potest, earum, quae cum numeri legibus congruant, formarum neduaduam, quae in usu fuerint, quae non, ex sensu quodam aut iudicio nostro regulisve a nobis ad nostrum arbitrium constitutis diiudicandum esse, sed unos eius rei arbitros ipsos poetas eorumque reliquias esse debere. quod bene videns ipse Seidlerus impigra sedulitate reliquias veterum poetarum perscrutatus plurimas quidem illarum XXXII formarum exemplis probavit, paucas, quarum exempla non reperiebat, a tragicis vitatas et declinatas esse iudicavit. at longe alia via procedendum ratus Engerus ³) gravissimo errore se implicavit, cum eas omnes formas, quarum arsis altera(i. e. vera arsis) soluta esset arsi prima(i. e. anacruseos altera parte) non soluta:— COS ², à carminibus veterum abiudicavit. cuius argumentationis summa eo fere spectat, ut fieri non
¹) de vv. dochmm. pag. 55. ²) quamquam de ea re accuratius paulo infra erit dicendum.— ³) Philol. XII 457 sd.

8
posse contendat, quin duarum arsium, quarum altera soluta sit, ea, quae longa syllaba constet, primarium ictum in se trahat; quod in iis, quas diximus, formis rationi rhythmicae dochmii repugnet:— G—. quae res neque omnino probanda est neque, si esset, huc pertineret, si duidem in hoc ordine, qualem nos interpretamur, una arsis, non duae sunt statuendae. quam- duam hoc satis constat, minus usitatam eam formam G— eSS=—) fuisse. quod equidem non aliam ob causam evenisse arbitror, quam quod vis arseos et ictus ut omnibus in numeris, sie in paeonico quoque longam syllabam magis quam brevem amaret; cum vero maior animi con- citatio depingenda esset, primum anacrusin poetae trisyllabam formarent ac tum denique, si ne hoc quidem sufficere videretur, ad arsin quoque solvendam descenderent. tantum Engero con- cedimus, venustius fluere numerum, si anacrusi non soluta ne arsis quidem soluta sit. itaque cum nulla hinc nobis, quos debeamus dochmios agnoscere, diiudicandi ansa detur totique nos hac in re ex ipsis poetarum reliquiis sobrie ac diligenter interpretandis pendeamus, nunc quidem hanc quaestionem relinquimus infra omnes suo loco formas„ccuratius recensituri.
Restat, ut paucis disceptemus, pausane in fine dochmii intercedat necne. quamquam ea duidem res diiudicata iam est. nam si ea vera sunt, duae de natura dochmii atque origine exposuimus, in fine dochmii, quem monometrum paeonicum acatalectum agnovimus, non magis ad numerum ordinis explendum pausa statuenda est, duam in ceteris omnibus versibus paeonicis acatalectis. quod ita esse cum ratio rhythmi docet, tum ipse usus poetarum, qui haud ita parvum numerum dochmiorum talium adsciverunt, ut finali syllaba soluta verbum simul finitum non sit, ut neque pausa statui, quippe quae in medium verbum incideret, neque tone, quam vocant, pausa expleri possit finali longa in duas breves soluta. vide part. I pag. 9. 10 et Christium, Metr. d. Gr.& R. ed. II pag. 436. qui exempla affert Eur. Or. 163; Hel. 650; Iph. Taur. 871, ubi nihil causae est, cur a tradita versuum divisione vir doctus decedat: ôsir'εr⁄α 3ει υσο: 710⁴ ον dxiνοdgmeεᷣνe 61⁸*οο de éoοον νέ εμάdxiνε 76.— alia exempla reperies apud Euripidem Hec. 702, Herc. fur. 758, 1020, 1023, 1056, 1061 sq.(ubi sic equidem metior: unπππ dn*ον 046,G&νον, d8 bxd,νεν αeονν, ure d8 énsa rToEret νανι T0Eeναασς,
V=l wWVUw, w ſeWn—,
ut codicum scriptura mutationis nullius indigeat;) ibid. 1070, 1212; Troad. 244, 247, 260; Hel. 696; Phoen. 165, 1295; Or. 149, 162(bis), 1267, 1305, 1364, 1501; El. 1170; Bacch. 987, 995= 1015; lon. 767, 782; Rhes. 131= 195. immo ne apud Aeschylum, Sophoclem, Aristophanem quidem talis ordinum coniunctio inaudita. inspicias hos locos: Aesch. Sept. 205; Soph. Oed. Col. 1463; Arist. Avv. 952; Thesmoph. 915. addi fortasse vel hi versus poterunt: Aesch. Sept. 111; Eur. Phoen. 178; Or. 1441, 1483; Ion. 789; cff. etiam Eur. Hec. 1078; Bacch. 1037, 1185 et simm.
lam ex iis ipsis, quae hucusque disseruimus, clarissime elucet dochmii formas nullo modo definitioni ei repugnare, quam de natura et origine eius protulimus; nunc transeamus ad formas duasdam, quae quamquam recedentes paulum ab iis, quas modo examinavimus, tamen earum ita sunt consimiles tamque arte cum iis copulatae, ut quasi affines illarum esse et ratione metrica et ipso usu poetarum coarguantur. ac primum quidem is considerandus, quem doch- mium hypercatalectum nominavere: ³—— S. qui quomodo sit metiendus, si ea sequi volumus, quae ante de exitu versuum paeonicorum exposuimus ¹), per se liquet. ponitur
1) part. I pag. 15.

9
enim pro solito cretico is, qui ditrochaeus videtur, re vera creticus est binis syllabis irrationa-
2+ 1+ 2 libus Jror dio-uνν efficientibus insignis:— G—, ut dochmius ille hypercatalectus nova forma 2l — 8 dochmii sit medium quendam locum tenens inter has formas: 21. 2.¹) quodsi ver-
—
suum paeonicorum rationem spectamus, verisimile iam inde fieri putamus nec frequenter hunc ditrochaeum ordinibus paeonicis interiectum esse nec facile in fine systematum aut stropharum locum habuisse, ut qui propter syllabas irrationales ad paeonem primum vel ad orthium proxime accedens numeris claudendis parum sit idoneus iudicandus. cui rei adversari videtur, quod iden- tidem strophas dochmiacas hoc ordine terminatas legimus:— C— S—&, qui dochmiacus hyper- catalectus a viris doctis eo magis est declaratus, quod dochmii antecedentes non raro sic formati sunt: ⸗ exempla reperies apud Aeschylum haec: Suppl. 396= 406, 751= 759; Sept. 689= 694, 701= 708 ²); Eumenid. 793= 823; fortasse etiam afferendus Pers. v. 259= 265; apud Sophoclem haec: Ai. 353= 361; Oed. Col. 1456= 1471; apud Euripidem Alcest. 403= 415. at praeterquam quod invenuste ac vix recte dochmiis hypercatalectis systemata claudi diximus, mirum quoque illud esset, nunquam aliam dochmii hypercatalecti formam in fine systematum usurpari nisi hanc:— Co— 0—, nunquam O— O— aut—— G=. dubi- taverit fortasse quispiam de his locis: Aesch. Ag. 421= 456 et Eur. Herc. fur. 879. Sed priorem ordinem duplici potius generi attribuendum esse ipse ordo antecedens demonstrat, ut tres dimetri dochmiaci versu iambico asynarteto claudantur: 40eν υν υmσππο̈νmπι dοοε τοτν enla³α. —— S— L— 9——
alterius vero loci cum scriptura tum ratio metrica admodum est incerta. ac Kirchhoffius quidem verbo r deleto monometrum dochmiacum vult effici: TIoberdεr α. nos si cum Tyrwhitto pro r æiνοde scribimus rimαο, metrica eius versus ratio non mutatur, quem quidem minime dochmium hypercatalectum, sed bacchiacum potius dimetrum iudicaverim similiter ac Rhes. v. 695= 713 pluresque:————. alii versus eiusmodi in fine systematum non reperiuntur itadue cum ordo ille(—.O C— 9 etiam tripodia logaoedica esse possit, ordinibus logaoedicis autem saepissime systemata dochmiaca, sive pura sive aliis numeris mixta sunt, terminata legantur ita, ut de ratione metrica qubitatio omnis exclusa sit), hos quoque, de quibus quaerimus, ordines logaoedicis haud cunctanter ascribimus. neque illud dubitationis quidquam potest afferre, quod ei ordines(— CO C— d) cum praecedentibus identidem artius verbo non finito cohaerent ut apud Aeschylum in Suppl. v. 406, cum idem non minus in eiusmodi ordinibus eveniat, quos logaoedicos sine dubio esse nemo negat, ut Aesch. Sept 222. itaque perpauci versus relin-
1) part. I pag. 17 sq. 26.
2) de versu eiusdem fabulae 567= 630 vide, quae infra dicta sunt. 3) cuius rei exempla, ut reliquiis KAeschyli nos contineamus, haec exstant: Ag. 1411= 1430: ept 222= 229:— Väre hiJ. 481 s4.= 394 ,1t.:. e e Suppl. 352, sive cum Hermanno sic metimur:—— CS— S—— sive cum Dindorfio sic: Ge= ͤ—— refero huc etiam Sept. 567= 630, cum sic eos versus dividendos esse arbitrer: dνοσεουν 4*0 ρ. l0e yd es————S—
. 2 dο⁴ τοιν οm⁴έdεεα ι pyd.— S

10
quuntur, quos aliqua veritatis specie dochmios hypercatalectos esse dixeris, velut Aesch. Eum. 170= 175, fortasse etiam Eur. Herc. fur. 1025, si ibi scriptura depravata Kirchhoffio assen- timur pro& riza Greraνιν qproponenti: à, rira drerapιμνιννντ. attamen in tanta paucitate exemplorum, quae praesertim alias mensuras nequaquam reiciant, certi quidquam affirmare quis audeat?
lam de tripodia iambica dicendum est, qui locus multo latius patet longeque huius partis est gravissimus, nam adeo frequenter is ordo cum dochmiis tamque arte est coniunctus, ut, quae eius ratio rhythmica sit, clare perspicere ad plurimarum stropharum metra recte aesti- manda maximopere intersit. nam non modo uno versu tripodiam iambicam et dochmium poetae saepe comprehenderunt, sed, id quod multo etiam gravius est, nonnullis locis eos ordines inter se videmus respondentes, quam responsionem haud scio an iniuria viri docti exterminare studuerint. e re videtur, antequam ad explicandam ipsam rationem metricam accedamus, primum locos illos colligere paucisque scripturas examinare.
Ac plurima quidem eius rei exempla, id quod ipsa coniectura facile augureris, apud Euri- pidem exstant. sunt autem, ut incerta quaedam ac dubia omittamus, haec.
Med. 1290: Ti Srτοο οm XK§[ãÿ'mτοιτν 1 oƷενν 7 7 Hipp. 593: rd νmνπτα σἀo εφε, d1d on ,νςαα . Hec. 1083 sd.: reᷣννον εα⁴αν ινα‿ε νει⁶⁶ον ττα ³) Andr. 856: ö5& 1, O2e H⁴ενù τα6 dVntr, 2μ⁶ω ⁴⁵) Heracl. 90 sd.: 0lòν elnououe zuœ oir dnd roον τπ̈m εν τεο ος oulete 6οονς ννεοτοσεε; οσα‿οσν.⁵) —— O——— ꝗ— ⏑———— L——— LUegðU— ⏑-— Phoeniss. 183: eαινέντꝙτ‿ν †2(◻m αιαεν Gστ‿⁶) Orest. 1247: r⁰0 0υταα᷑ aαrd H2αmυνꝙ εdοᷣ Mdoysicν ⁷) lon. 1453: 1„vrα, τουν ꝓππεν 7αρε mεένιμτ 8)
ibid. 1471: IV. xOνος εlπαο; KP dονεν νσέ̈ωοπσι α εν. ⁰)
¹) Elmslei mutatione ⁷σ pro codicum νwο nihil est opus.
2) sic libri. ac Kirchhoffius quidem prioris dochmii incertam correcturam esse dicit, Weilius autem pro- ponit: raâ zomr dureozwe. sed nihil omnino mutandum.
³) sic libri. frustra Hartungius locum tentavit εναυν ανι„νςs coniciens. alii hunc versum dirimendum in duos putaverunt.
4) 10 post prius 6⁄ε non est cur deleatur. at verba Gναα τ⁰GRα post*³αν αι in libris lecta inter- pretatoris additamentum esse nemo non videt. mox ·π uuer pro librorum ouert τπ Seidlerus recte restituit.
5) sic versus dividendos putavi, qui in editionibus plerumque ita leguntur: olo“— α.]xor 8„— „0 ουςσ
6) Hermannus zeεoeuνron scribebat, Nauckius veoαννν probante Kirchhoffio. sed codicum scriptura mu- tatione nulla eget. neque audiendus Paleius, qui hunc locum laudat ut„an example of the termination 1( being necessarily pronounced as a monosyllable.“
7) traditam scripturam strophae nihil est quod mutemus. velut Hartungius approbante G. Dindorfio pro-
2. vεεα σ αα⁴ν.
posuit: râ οντν ἀε⁴ vrl. antistrophae versus corruptus.
s) Nauckius verba transponere vult hoc modo: ⁶σσν, 1d puνα, πνκάνννκτ*. levius fortasse esset alterum 76 Oey deleri hoc metro: C— 0—[ES SS—. sed neutra mutatione opus est.
3) sic codex Palatinus 287; Florentinus XXXII 2 ante pépovas insertum habet ydo. cum trimetrum iam- bicum hoc loco requiri putarent, ante„éyovas G. Dindorfius ν, Nauckius pe addebat.

11
et his quidem in versibus tripodia iambica dochmio praeponitur; contraria autem insequentium ratio est:
Hec. 715: 0d* 6ν 0ν6νο dvenrd. noëı dinc Serν‧¹) ibid. 1025: d²iuεroν ςα ος εle deẽrον εεμmQιεααe) ibid. 1033: ατ⁴ιν mπ õidòcxry, ic 7⁷α⁸.3³)
ibid. 1078: qæurdν ui τ qoriav dæ derννμαεοιν ⁴) Andr. 854: Biee S2ee, G dreo, Snarridν ⁵)
Herc. fur. 900 sq.: atõ vœṽꝛnν. ax difra Tr peOMd dοᷣ Gστʃέο ⁶)
———————————
ibid. 906 sq.: zi dα&να, d b8 TMA; u2dνισντνταεαμωμνμα ᷣορτ⁴ςειον, ⁶ε) äee—— ibid. 1078 sq.: Qονον dνμοmσοωνĩ dm'ees uνmηο⁴αε‿ιι ⁵) Hel. 666: oun emt Leurdaæ SAραοο τυκαάm¹ειι) zacch. 1037: 6 ₰1 ν νυοοο lννσο, d OiA⁴ ¹⁰) Iph. Taur. 651 sq.: Gνμιο¶ mQ᷑Meα. qεοι †2 dνασ ¹¹) haec putavi exempla esse, quae, si rationem metricam neglegas, omni suspicione carere quivis concesserit.*) ac facile quidem est scripturas traditas coniecturis mutare ita, ut solitus numerus dochmiacus exsistat, id quod in plurimis locis a viris doctis videmus tentatum esse; sed temere et iniuria id factum ipsa eorum versuum multitudo coarguit. qui vero sobrie et caute ad usum poetarum cognoscendum accesserit, ei fatendum est, re vera versus ex dochmio et tripodia iambica compositos ab Euripide quidem poeta usurpatos esse. itaque cum tale metrum agnoscere non iam est quod dubitemus, hinc de aliis versibus coniecturam facere licet, quorum aut scriptura aut ratio metrica obscura est.
¹) Nauckius coniecit: zoũ εαρσ σϑι⁷ς,Hartungius: drexrea Aiza, Porsonus: ou.*ν οσα⁴ τνοιςσν νκτ³. iniuria omnes.
2) sic libri omnes praeter unum Cantabr., ex quo Porsonus edidit εοσ, meram nimirum coniecturam. hoc editores deinde omnes fere(praeter Kirchhoffium) receperunt. equidem in codicum lectione acquiescendum puto.
3) pro 70 Porsonus ex recentioribus quibusdam codicibus: ⁴. quae particulae quamquam non raro in libris commutatae sunt, fieri tamen potest, ut hoc loco Euripides 10 scripserit.
4) sic codices, nec est, quod Dindorfius goriav et dιμακv deleverit.
5) ꝙ post ædreg in optimo quoque codice lectum sine causa ab editoribus eicitur.
6) metri causa ³s delendum iudicat Kirchhoffius. iniuria, cum praesertim„yeHαν ut tribrachyn metiri possis. Hermannus ante d»⁷a inserere volebat déeε, ut trimeter iambicus efficeretur.
7) in versibus dividendis vetustiores editores secutus sum, a quibus Nauckius, Paleius, alii vellem non recessissent.— 2deldoοσmν recte Pflugkius pro uε‿ν⁴οσς codicis.
8) hunc versum Kirchhoffius, Nauckius, alii in duos dirimendum censuerunt. quod secus esse Paleius bene sentiens Matthiaei coniecturam sεμοes(pro ειμεαες) recepit, dexteram illam quidem et elegantem, sed non necessariam.
9) quamquam hic quidem verbo vεxανα τ5ισιαιεααοσι pronuntiato dimeter dochmiacus legitimus effici potest. cf. Iph. Taur. 647.
¹⁰) in altero Al6„vGos vocalis v non est corripienda.
¹1) pro dιινν⁴α Kirchhoffius proponebat eανᷣαα. alii versum dirimendum putaverunt.
1²) ceterum mox, cum de responsione dochmii et tripodiae iambicae dicendum erit, etiam alia talium versuum exempla afferentur.

12
Alcest. v. 401 sq.= 413 sq. strophae verba videntur depravata esse antistrophae lectione ab omni parte salva: antistr.: aαν 1⁶σ σνν τ⁶α.B 6,Oοτο„ 7909. ¹) Hipp. 852: ih rd²α, dcον ναπνν εꝝe 06ν08.²) Hec. 691 sq.: oxνεέτ doτενπνπαάιαηνQπ dòουνοs d.νααα ν 6nοmνiο⁸.) ibid. 699: eror éuνα—oriov S0968 4) Troadd. 1227: 6 Qᷣχ mmOπϑπ⁴d G, T6 ν, 04eT ³. 5) quid? quod ne ab Aeschyli quidem et Sophoclis arte hic usus alienus videtur fuisse? inspicias hos locos. Aesch. Prom. 572: ε*& eν4εαν Teνν νυναάeετεε, 2 νε ⁶) Ag. 1156 sq.= 1167 sd.: str. ν⁴αόι ⸗ν⁴ἀëμ JIdοεοs 0⁷16 ⁹10 qilνid rανα⁴ ονσðł0mG—-wdrιιοο mmOοντυ. ant. 1c 6„ο π⁶τοο mm⁹ εος 070G0ενα
* · ,2„„ 7 70 TAAν πQ½οmπνυνοινιο υιυια ππαάτο⁶⁸⁷)
Eum. 783: ueνεεςσα αοαꝭ σαα̈ννμον ⁷‿ʃοονi ³⁸) Soph. Ant. 1275= 1299: str. oinso Tarndriror derdeo Taοer.
ant. 7 ⁄αα, T0„ bαra 7009716 vnον. addi fortasse possunt:*) Soph. El. 1239= 1260.¹⁰) at Aesch. Sept. 135(ν ν Aons, qeð qei, enνννμο Kdò,νοο) haud scio an transmutatio verborum Kdd,μαωι εόνυιαοαν probanda sit.
¹) strophae versus in optimis codicibus sic sunt traditi: 6 ˙⁸ν 10⁴᷑τνο 3„G vονισσ 6˙0 6G½ Torl ⁶ π᷑ĩάm υαά Gr ιμασ** ⁶*ς. haec quomodo sananda sint, plane incertum. fortasse tamen tentaveris: 6 ˙⁸„G, 111⁷, y(vel 3„⁴ de, 11⁷˙, 2„) vaosα ⁶ σeς d πνπ σe ωσ eιτ νοων Grιμααι ε⁴ςσmςφ. ²) sic G. Dindorfius codicum lectionem mutavit, quae haec erat: 70 rd⸗²as, d rdaαε, 6Goν*τ. ac facile duidem est puros dochmios restituere, nec ipsa tradita scriptura rationi metricae repugnat; tamen quae Din- dorfius dedit, mihi quidem maxime arrident. Nauckius: rdaas, d rdas, dοσν 2τ. 3) libri d⁴ςαeοντοsς doοτérαeros, quae verba recte transposuisse G. Hermannus videtur. idem mor u¹ ante a,σοαε delevit, quod opus esse non puto. 4) poriov testatior videtur lectio esse duam„owiou, quo recepto trimeter iambicus exsisteret. 5) cf. quae de hoc loco infra dicentur. ⁶) codices zvyyperet, quod Brunckius mutavit in zurdyerel. G. Hermannus ponebat urαye?, quo doch- mius restitueretur. ²) quamquam hi quidem versus etiam aliam mensuram admittunt: 9— Q— 89 ,— QESSe—-ℳ— 8—.———e—. 8) sic versus recte divisisse videtur Dindorfius, nec est, quod zaοςiα in„gadias mutetur. 9) vide etiam adnotationem 1²) pag. 11. 10) locus corruptus. codex enim haec habet(uno versu): str.: λ.φαůͥ mͥmtſ‚av dgreluν Tdν αεν ddu⁹τασ ant.: rig 01 dy dsiaν„νε dον Teoννσετο⁸. in quo multum viri docti laboraverunt. metro qui satisfactum volet, aut pro priore zav in stropha brevem, aut in antistropha pro d longam syllabam restituat oportet. fortasse in stropha scribendum: ας ou„do 40reν ²τ2., ut metrum hoc sit:——— A————, quae tripodiae iambicae quasi dochmi- orum loco positac. G. Hermannus senarios efficere studebat, cum in stropha scriberet: dλλου αμ τ⁴ 10εmQτοõ 14 ν Agreειν

13
Age iam eos locos breviter perlustremus, quibus dochmius et tripodia iambica inter se videntur respondere.
Eur. Hippol. v. 822= 841: varν Ʒν α rdαν εαs eiνο „urα ⁶σde 498, TdA.αeα, 2νοοεάσν O G8— v e
Heracl. 81 sd.= 102 sq.: Frνοιπω εε αr; ⁴οασνεν d⁶ ldr nœGν αe Zοι dæμνμεον αnονιeν s5„ 2) —=S—
C G= S SSG— S—
ibid. 83= 104: adασειιφεεν εέμρηοντe Euoidν rd . 1„„*„ 3 norνια ⁴ Aina 1⁴ον οι Ʒπιεεταν³) C— 9— 0—
SS——— ð— Orest. 321= 337: ue2dHνιτss Euνuerides, alre Tör T0Oeνν νεα ie G⁴μουε d⁷⁴ασοοσ 4) S S=— e—— SSC8 ibid. 1247= 1267 libri: str. zεα‿ m*π νͥ ¶B‚, IIelaνον ε⁸ oyeicv ant. z⁶οασιιεεονσειη οσmτοφνπ αννν. versus antistrophae ab initio corruptus. itaque Canterus coniecit: z60αQανο Jldsοe did ν. quod si recipimus, bis videmus dochmio tripodiam iambicam respondere: str. O— 8 0 S e——
ant.— VWvVN A 19 44
Bacch. 985 sq.= 1005 sq. codices: str. zis oòôe KaHdαμεεαν αα⁶τν ⁶ιοι⁶σοσ⁶ι ant. 2⁰ Gρʃ οe˖8w ũ⅜wꝝÿgνοe„ναἀασοσ οσmονενονσ. ac pro 6ν⁸οο⁶ν quidem cum Nauckio puto scribendum esse 60ε⁶σσ⁶σσ sed quam praeterea verborum transmutationem idem vir doctus proposuit: zıς ⁶ν 60¹,S90,Gν ντꝙ⁴μαάασm¶ ðMadsic, ea nihil arbitror opus esse. metra igitur haec sunt: str. o-G—
aIt. WCS=——
¹) multa nequiquam de eo versu editorum dubitatio fuit. nam 4α õquidem, quod in Marciano est metro sine dubio repugnans, vitiosum esse clarissime Vaticani, Havniensis aliorumque codicum scriptura 4‿α de- monstrat. deinde vero omnes fere libri congruentes rzâlaw v⁴αꝓςνα praebent. quod ad legitimam dochmii formam(ut opinabantur) restituendam alii aliter tentaverunt. Kirchhoffius z9ι proponebat(— CSS—); Dindorfius et Nauckius verba transponenda rati alter: puνα σeν, r⁴2α, 5α 2αeερ⁶σα, alter: yura, Gd⁴eν, râ⁴αια νααeν 5α scribebat. at nihil omnino mutandum.
2) pro xeo' librorum in editionibus receptum eος.— antistrophae versus in fine corruptus; dedimus, quae Seidlerus et Musgravius proposuerunt.
3) sic libri, nisi quod ν,⁵οιι legebatur a Seidlero recte mutatum.— pro zare ger Hermannus ponebat varé xer, levi illa quidem mutatione, sed non necessaria, ut opinor.— mox pro librorum àνταe Paleius vult dzpay ut„required by the metre“. duod non probandum.— ceterum cf. quae de responsione huius carminis infra adnotata pag. 24 sd.
4) editores Triclinium secuti dονων proO Jo*oue receperunt contra codicum auctoritatem. a quibus recedere nihil puto opus esse.
⁵) sed fortasse post zögas inserendum erat dε.— pro FoGαrοφν Bergkius volebat„οrρ‿πων.
0*½

14
Soph. Ant. 1318= 1341: str. 2εαμέα e‿μμεν νπινπτ εε irias
„ 1„„ 6 1„ 1 ant. 08, G NGll, GE T 0UI Oν νένιαντιιαχαν)
—— ꝗ— ˙—-— o—— O— L— Oed. R. 1340= 1360: str. drdyer eurömio drt ταeν ant. r5ν νo ανοοσσοmqᷣμ qcε, dτσυσν ο τσαι) O Qυæ— ⏑ —— 8— S=IL=VS—— ibid. 1345= 1365: sStr. 7⁰/½¶*Qππαχτααστιατον, àTι ε τ õHυο
„— 25 ant. ai s ι πηοοσς⁵νμεεοοσν εέφ ααάαν τα‿ηων ³)
OdU-£— —=8—— Aesch. Suppl. 431= 436: Str. inνmππ νν α&μμυν= ant. u⁴ο⁵eν εσιαμe ⁴)—- Sept. 233= 239: str. Od ϑέανν πνν¶qᷣεάη‿αμενν m‿αον ant. roraiνιον τυνωα π⁴d᷑:τακο(ρ²αηνι⁸. 5) VS—— Go i ⏑—
— 8—8—
Facile intellegitur, quo haec tendant. nam dochmiorum quidem natura et ratio propria- quaedam ac singularis est adeo, ut paene nunquam, id quod infra clare demonstrabitur, cum alieni numeri ordinibus ita sint copulati, ut in unum cum iis versum coalescant. una fere excipienda est— nam paeones quidem hic non sunt nominandi, ut qui eiusdem atque dochmii ipsi generis rhythmici sint— tripodia iambica, de qua nunc quaerimus. quam si totiens cum dochmio versu eodem poetae comprehenderunt, nonne iam hinc iure colligere possumus, hos ordines co— gnatione quadam et affinitate praeter ceteros contineri? quod vero identidem vel respondentes inter sese reperiuntur, prorsus eiusdem numeri et aequales iudicentur necesse est. ⁶) itaque illae, quae videntur, non verae tripodiae iambicae, sed generi dochmiaco potius i. e. paeonico sunt adnumerandae ac forma quaedam dochmii et ipsae existimandae, quae quomodo sit metienda, dubium esse non iam potest. syllabae illae duae irrationales, quae coniunctae 7οοeνον Siνσμον
1—. 2............ efficiunt(2). quas cum in ceteris paeonibus identidem?), tum in ipsis dochmiis invenimus, multo
etiam minus quam in fine dochmiorum eorum, qui hypercatalecti nominantur, in anacrusi dochmii offensioni esse debent. namque anacrusin poetae, ut supra iam diximus, quamquam aequalem
¹) pro zaréuravoy, quae scriptura Laurentiani est, G. Hermannus metri causa zdrνharov.
²) pro codicis.⁶ Elmsleius ponebat εs.
3) pro sov, quod in codice scriptum soνi, God. Hermannus coniecit Erw.
4) pro d³αμοιασαν God. Hermannus ad metra strophae et antistrophae exaequanda Klausenium secutus oαοαιν scribebat ut Homericae dictionis formam quandam in antiquioris tragoediae sermone servatam. alii aliter.
5) G. Hermannus pro dα ponebat οαi, Heimsoethius pro oraivtor potius oriparoy.
⁶) mirum sane, quid de eo ordine Goldmannus discriminis statuere ac poetis veteribus obtrudere conatus sit. qui postquam dimetrum dochmiacum ex trimetro iambico natum et tacens de Aeschylo et Euripide tribus illis locis Sophocleis laudatis hunc poetam pro altero utro dimetri dochmio tripodiam iambicam catalecticam admisisse iudicavit, hos versus ex dochmio et tripodia iambica compositos omnes in antistrophis, nullum in stropha positum esse contendit. quod fortuito tantum apud Sophoclem evenisse ceterorum poetarum maximeque Euripidis usus docere poterat.— ⁷) vide part. I pag. 18. 26. cett.

15
plerumque thesi, tamen non raro maiore aliquanto libertate et varietate formaverunt. ¹) metrum igitur talis tripodiae iambicae hoc esse iudicabimus:—— S— ²). hinc sequitur ictum eius ordinis non in primam, sed in alteram longam cadere, hinc syllabam brevem theseos aeque atque in solita dochmii forma produci posse, hinc longam anacruseos syllabam ut irratio-
nalem solvi nequire.
Unum adversari huic nostrae metri definitioni illud videtur, quod in eiusmodi tripodiis iambicis, quae cum dochmiis coniunctae sunt, quamvis raro prima longa, quam irrationalem esse diximus, in duas breves soluta est, ut haec sit eius ordinis forma: CS— S—. at si versus, qui huc videntur pertinere, accuratius consideramus, nullus est omnium, quin proprium per se versum faciat, quam coniunctionem minus artam etiam diversissimorum generum in carminibus sescenties intercedere constat. accedit, quod talium versuum, quorum per se numerus perexiguus est ³), nonnulli aliam mensuram perbene admittunt; sunt etiam, quorum scriptura adeo sit in- certa, ut propter id ipsum certi inde nihil liceat colligere. atque quo clarius rem perspicere possimus, versus afferamus, quos alicuius ad hanc causam diiudicandam momenti esse fortasse quispiam opinetur. sunt enim hi.
Aesch. Eum. 159= 165: str. dmπν †φαρνααε, dmπ 10g6„
ant. xεοε mπdα, eε νᷣαςσα. proprius versus periodum claudens. Soph. El. 1245= 1265: strophae verba corrupta. Laurent: 070 7ok. ant. 4 χ G MfͥM7:W] dnτ⁴μοασι. cum scriptura metrum quoque incertum, at certum proprium esse versum statuendum. ¹) Soph. Ai. 402= 420: str. 0⁄ ιοο dniet ant. uν†νεκ Ayeiole. versus inter tripodias trochaicas positi. verba strophae corrupta esse antistrophae metrum demonstrat. ⁵) Eur. Herc. fur. 1057: d⅜νυναητν dονυυαστ μ⁴οι verba chori dochmiis Amphitryonis interiecta. Troad. 311= 328: str. Aαναςμμο ο αἀά,οƷωταα ant. d Jοςα§ G½.
scriptura dubia), versus autem certe proprii statuendi ut omnes, quos hucusque laudavimus.
¹) cuius rationis exemplum non tam demonstrandae rei aut comprobandae quam explicandae causa et comparandae similem fere libertatem cum in aliis metris tum in ea stropha, duam Nibelungorum dixerunt, a veteribus poetis Germanicis usurpatam afferamus. cf. Hahn-Pfeiffer: mittelhochdeutsche metrik, edit. III §§. 530— 532.
2) cf. praeterea Goldmannum:„de dochmiorum usu Sophocleo“, Tp. 35. Gleditschium:„die Sophokleischen strophen metrisch erklärt“, II p. 12.
3) non est, quod repetamus, hic eas tantummodo tripodias iambicas respici, quae carminibus dochmiacis contineantur.
4) G. Hermannus in stropha ponebat: 0τ1 0V-ν τοτQ Gleditschius potius dimetrum paconicum efficere volebat: dτοπτποτ οeQοοτ. ac nos quidem Hermanno potissimum assentiamur.
5) ad metra exaequanda G. Dindorfius proposuit: ⁶⁴έόισ ανe; G. Hermannus nihil in stropha mutans in antistropha scribebat: uρoοοes. de responsione tripodiae iambicae et dochmii non cogitandum, nisi forte, id quod vix probaveris, ⁴εέιιιασσο T9⁷ d,ο pronuntiandum est.
6) strophae verba si ab Euripide ita profecta sunt, in antistropha fortasse scripseris: T9 66G 6109.

16
ibid. 687 sq.= 706 sq. str. Seiιμανα συνιι⁴αααοοσe ant. α mοσιν μάννᷣqrõΤZg ͤbor 2 6 ors SdAοαςεται 2†ο πένά̈νο emπ
certe nihil cogit in altero horum versuum dochmiacum numerum quaerere. metrum sic con- stituendum:
O— 1—— OV
D Oo Gᷣ △
ceterum propter ipsam responsionis inaequalitatem alterius versus scriptura suspecta est.
Ion. 895 sq.: 9 εοςσ ννευννεααν dyes drxdeig
Kunidεν νἀρνι τσαεσασσσνν.
hic quoque ut ceteris omnibus locis duo versus separati distinguendi, quorum alterum sic equi- dem metiar:-O’e=—
ibid. 904 sq.: Taς ⁴μόι ⸗ςσ μαον
ν ds zdox ldbes Ta‿deνας ⁴μαέεmηονσ. ¹) vehementer dubito, an aliter hi versus dividendi sint et metiendi. nam numerus anapaesticus per totum paene carmen continuatum in his quoque optime retineri potest: naAς ⁴ι ⁶⁶ςmν‿μμω. d d dοασ= e e Mdel αœdνα Hπσν.——————
sunt praeterea pauci loci, quos, cum minus etiam probent ³⁴), missos facio. igitur equidem in ea tripodia iambica, quae cum dochmiis tam arte coniuncta est, ut dochmiorum forma quaedam et ipsa sit iudicanda, primam syllabam longam ut irrationalem solvi non posse existimo. ⁴)
Jam quaestio exsistit, quid de tripodia trochaica(—S——) cum dochmiis con- iuncta statuendum sit, quam simili atque tripodiam iambicam modo definiendam esse eo facilius quis arbitretur, quod hypodochmium eum a grammaticis veteribus appellatum esse constat. cuius si primae syllabae irrationales sint iudicandae, apparet hunc quoque ordinem paeonicis ascribendum esse (* poetis adhibitam esse credam, maxime illud me movet, quod hunc hypodochmium non modo totiens strophis dochmiacis additum, sed, id quod multo gravius est, cum ipso dochmio in unum versum coalescere videmus, cum praesertim dochmius hanc artissimam coniunctionem cum aliis numeris tanto opere refugiat. quamquam et aliquanto rarius cum dochmiis tripodia trochaica coniuncta legitur quam tripodia iambica nec unquam omnino monometro paeonico, sive huius formae—— S—, sive, id quod magis fortasse erat exspectandum, huius— C— respondens. sed utcunque haec se habent, et proxime tales tripodias trochaicas ad dochmiorum naturam et indolem accessisse res ipsa clamat, nec mihi quidem dubium, quin ictus primarius eius ordinis non in primam, sed in secundam syllabam longam ceciderit.(—S— S—).
Verum iis non assentiamur, qui in locum cretici pedis choriambum substitui posse censuerunt. quorum princeps ipse God. Hermannus nominandus, qui thesin ante ultimam arsin
) quam mensuram, cum ex legibus numeri locum habere possit, ut re vera a
¹) zal ante 6ος in codd. lectum recte delevit Matthiae.
²) nam in hoc genere anapaestorum qyuamquam spondeus„ita regnat, ut iure anapaesti spondiaci appel- lari possint“(God. Hermannus in Elementis d. metr. pag. 384), tamen etiam proceleusmatico saepe locum esse res est notissima. duem hic quidem aptissimo loco intercedere, nemo certe est, quin videat.
³) qualis est, ut exemplum afferamus, apud Aesch. Eumenid. v. 263, ubi libri habent: 7⁶ ϑειν³ντν—m‿⁸ο 2eu‿νμμεον oigeraw. in quo iam Porsonus TZuuevoy mutavit viris doctis omnibus comprobantibus.
4) quamquam eam syllabam in ordinibus logaoedicis hic illic a poetis solutam esse inter omnes constat

disyllabam admitti ratus, ne Seidlero quidem iure eam rationem impugnanti ut accederet, com- motus est. sed reiecta iam a plerisque illa definitione, ex qua dochmius antispastus esset hyper- catalectus, nuperrime non pauci creticum choriambo mutari sive in dochmio sive in aliis ordi-
2 11 2 nibus paeonicis existimaverunt, hac videlicet mensura utentes:— at nos de hac re non — Qꝗη⏑e—
aliter iudicamus atque de tripodia trochaica, numero paeonico attribuenda. nam ex legibus numeri fieri id posse non negamus, sed utrum ea mensura usi sint poetae necne, sobrie et caute ex ipsis poetarum carminibus existimandum putamus. atque id quidem constat et apud tragicos inter dochmios interdum— quamquam rarissime— tales ordines legi o— o— ¹) et apud lyricos versus paucos illa mensura adoptata aequabiliorem et simpliciorem numeri decursum habituros esse. ²) at neque respondentem eum ordinem unquam ordini paeonico reperimus et persaepe similes ordines haud dubie logaoedicos et cum paeonibus lyricorum et cum dochmiis tragicorum coniunctos esse constat, ut nihil omnino impediat, quominus hi quoque pedes— e— logaoedici potius vel cyclici quam paeonici habeantur. 3)
Restat, ut breviter ea perstringamus, quae de anacrusi quadam versibus dochmiacis interdum a poetis praeposita Paleius excogitavit. quae anacrusis si revera locum haberet, omnia ea, quae de dochmii origine et natura hucusque disputavimus, refutata esse per se appa- reret. nam si dochmius monometer paeonicus cum anacrusi iambica est, altera anacrusi prae- missa ratio omnis et lex numeri funditus everteretur. at quibus tandem argumentis sententia illa Palei innititur? affert vir doctissimus duos omnino versus, quos tali metro commode putat aptari posse, Herc. fur. 1207, 1208:
iuersνοmνμν νæ σ
yeνε⁴οαα α„6ννυƷ Téoο snirroν, duorum versuum alteri bisyllabam, alteri monosyllabam anacrusin praepositam esse arbitratur sic nimirum metiens:
ᷣ———— ⏑
sed eos versus logaoedicos potius esse non minus ipsorum quam et antecedentis et insequentis ratio clarissime demonstrat. quales versus nullo negotio multi afferri possunt. quo minus viro docto assentiamur, si similem versum eiusdem fabulae 1069 restituendum esse censet. verba enim codicis cum haec sint:
——
Tεντοροσο sεεννειιοαινμερνοο σeτεεςςετα σ◻φ]s, Paleius:„A dochmiac verse“, inquit,„with anacrusis would be made by reading mαιιeνσοποε &x eyeiosræ στεεσνενο. haec eius est argumentatio, de qua„verbum non amplius addam“.
Et quoniam de natura et origine dochmii deque formis, quae ex rhythmi metrique legibus locum habeant, quae non, exposuimus, quae satis sint, iam ipsa nobis carmina dochmiaca con- sideranda et, qualia ea poetae formaverint alienisque numeris temperaverint, videndum.
³) sunt etiam loci, ubi tradita scriptura aperte sit vitiosa. velut Soph. Oed. Col. 841 pro srrνον recte Brunckius&ντοανσπ Oed. R. 1321 pro dis Erfurdtius ¹e revocavit, Eur. Hipp. 364 pro falso dσᷣν ριeνł Elmsleius tentavit Gν pila, ibid. 841 Marciani lectio 4 16G ipsius Vaticani et Havniensis auctoritate refutatur. vide etiam Eur. Hec. 1028. Aesch. Sept. 523.

VII.
Genus dochmiacum adeo est in tragoediis Graecis usitatissimum, ut in nulla fere desit fabula exceptis fortasse Persis et Iphigenia Aulidensi. quamquam neque de Persis pro certo illud contendi potest, cum versuum maxime 256 sq.= 262 sd., 268= 274, aliorum ratio metrica dubia sit, neque Iphigeniae Aulidensis partes melicae quatenus ab ipso Euripide per- fectae et excultae sint, satis hodie constat. frequentissimi apud Aeschylum quidem dochmii in Septem fabula sunt, quam longo intervallo Agamemnon, Eumenides, Supplices, Choephoroe sequun- tur; rariores paulo in Prometheo. non multo plures quam dimidiam partem eius numeri, qui apud Aeschylum exstat, apud Sophoclem reperias, ita vero, ut aequabiliter magis per omnes tragoedias distributi creberrime in Antigona, rarius in Philocteta maximeque in Trachiniis occurrant. Euripides sive numerum dochmiorum sive distributionem per singulas tragoedias respicimus, similior reperitur Aeschyli; nam in universum si aestimamus, non parcius ille quam hic doch- miis est usus. quorum multitudine ceteris omnibus fabulis praestat Orestes triplo fere plus dochmiorum continens quam Antigona Sophoclis; frequentes etiam sunt in Herc. fur., Phoen., Hippol., Ione, Bacchis, Hecuba; rariores iam in Helena, Iphigenia Taur., Medea, Troadibus, Electra, Rheso, Heraclid., Androm.; rarissimi, si Iphigeniam Aulidensem omittas, in Supplicibus et Alcestide. Aristophanes autem maxime ad deridendam tragoediae contentionem in compluri- bus comoediarum dochmiis usus est; ac frequentius quidem in Avibus, Acharnensibus, Thesmo- phoriazusis, rarius in Vespis, Nubibus, Pluto; deesse omnino videntur in Equitibus. Pace, Lysistrata, Ranis, Ecclesiazusis.
lam longam seriem carminum dochmiacorum recensebimus, quod ita optime fieri putamus, ut primum de iis dicamus, quae puris dochmiis constent, deinde de iis, quae alios quoque generis sescuplicis ordines contineant, tum de iis, quae praeter genus hemiolium etiam alienos numeros asciverint.
Primum igitur genus carminum eorum est, quae praeter dochmiacos nullos alios neque ordines neque versus contineant. quorum carminum nec ita magnus est numerus et exiguus admodum ambitus, ut sapienter a poetis cautum videatur, ne diutius animos concitatio vehemens dochmiorum occupet ac mox aliis numeris interiectis leniatur paululum et mitigetur.
Soph. Ant. 1317— 1325= 1339— 1346: ¹)
Ky=æ e==*) —— L— Gͤ er een— r —— 8———* OC Eo&8—0o SS— 5 —
O—————
¹) hic ut ubique in locis laudandis numeros editionum Teubnerianarum secutus sum.
2) signis superscriptis rationem syllabarum antistrophicarnm indicandam curavi. quae dochmiis inter- positae sunt, lineolae curvatae commissuram verborum his formis——— Strophae, his—— antistrophae significant. hoc signo“ hiatum, hoco syllabam ancipitem aut intra versus aut intra systemata intercedentem indicavi.

19
sex dimetri dochmiaci vard orizoy repetiti a Creonte cantantur. stropham dquo trimetri iambici
chori sequuntur, antistropham systema anapaestorum. ¹)— similiter Aristophanes in Avi- bus 1188— 1195= 1262— 1268 ex quattuor dimetris stropham composuit: 10. OU S—— S— Uge e½e ⏑ᷣ es LUVSeeeee e½s SV= S= ͤ—— 2)
aliis autem locis haec simplicissima forma, si quidem totas strophas respicimus, prorsus eadem non recurrit. sed minima tamen discrepantia est earum stropharum, quae admixtos dimetris monometros quoque contineant. velut apud Euripidem in Medea 1273— 1276 tres dimetri monometro clausi reperiuntur:
No.—— Q——— ⏑ᷣ— ——— L—— —— ⏑— O——£— Q—— ꝗO⏑— 3) et praecedunt et sequuntur bini trimetri iambici puerorum. ¹)— tres dimetri monometro interiecto apud eundem poetam in Hippolyto vv. 830—833 leguntur: OH.— 9— 8 L Oo— E—— 8⅛½u LLEðU— ⏑— E——— — ⏑— ⏑—+—— υV—)
praecedit stropha dochmiaca ab eodem Theseo cantata, sequuntur duo senarii chori.— dimeter
¹) v. 2 de responsione vide, quae supra exposita.— str. 3 hiatus in medio versu ut tolleretur, G. Her- mannus post alterum ayd addebat: syd„d o εκꝓνα⁴ σ εατανυον, 1‿νεο. sed v. Seidlerum„de versibus doch- miacis“ pag. 88 sedd. et quae infra de hiatu copiosius disserentur.— str. 5 pro codicis oxe räZos ad syllabam ancipitem vitandam Erfurdtius recte videtur ore ταeνα posuisse.— ant. 4. 5. Laur: oad τπσσ ꝓ&άστεοον(zτεοων apographa) Gο Q¶ m᷑κα ⁵ό . 8 zdra„do 14 ¶οα τ⁴ν ν τ᷑επσν url. pro zai νᷣ Musgravius z½εν, quo recepto Kayserus proponebat goxzd'%ds sreoa*εν: zdera ydo vra. Seidlerus oxa delebat, Gleditschius addebat zöredoοv. alii aliter. si cum Nauckio zdτta ydo deleas, quae sepa- rato versu codex habet, facillime et metro et sententiae satisfieri videtur, si scribas: ord απ˙dς τeτεον ωε π̈m2; 14 ια rdeνꝓ⁴ lεαςρονν ετια. nam rav quidem pro z⁴οννυν recte Brunckius restituit. ²) ant. v. 3 codd. ddezον eτ. puto cum Meinekio scribendum esse deτdν dν a.
3) Nauckius totum hoc carmen inde a v. 1273 usque ad 1292 antistrophicum esse voluit. cui non adducor ut assentiar, nam magnam quidem saepe singulorum versuum et systematum similitudinem intercedere in eius- modi carminibus nihil sane mirum est. at non modo trimetrorum iambicorum distributio in stropha et anti- stropha, quas putat esse vir doctissimus, admodum est diversa, sed etiam vv. 1280. 1290. 1291 emendationes erant adhibendae et post v. 1274 duo senarii requirebantur. quos interiisse iudicans Nauckius recte videtur a Paleio castigari.
4) v. 1272 cur deleatur, quod Nauckius fecit, nihil est causae.
5) sic enim hi versus optime dividi videntur. Paleius tertium versum cum antecedente coniungens tri- metrum dochmiacum vult effici; alii tres dimetros monometro clausos statuunt, quod ratio verborum minus commendat.

20
duobus monometris interpositus apud Sophoclem in Trachiniis vv. 1023— 1025= 1041— 1043 legi videtur:
HP.— ſ— S 9——— 88—=— =—])
referendi huc etiam Eur. Hipp. vv. 848— 851 sint, si quis hanc, id quod Kirchhoffium fecisse video, versuum modo laudatorum(830— 833) antistropham velit statuere. at ingeniosa ea quidem coniectura est, sed cui tradita scriptura nimis adversetur.— accedit vero non parvus numerus systematum eorum, quae quamquam ex puris et ipsa dochmiis constant, nihil tamen nisi partes quaedam carminum ex pluribus numeris mixtorum existimanda sunt. horum praeter cetera ea hic nominentur, ubi versibus dochmiacis trimetri iambici aut singuli aut bini aut plures adiuncti sunt sive eisdem ac dochmii personis sive aliis attributi. quae carmina mixta infra suo quodque loco exponentur.
Paeones proprios autem si versibus dochmiacis poetae addiderunt,— nam is proximus erat locus,— nec diversum genus ex iis, quae de natura dochmii disputavimus, illud est iudi- candum nec numeri transitus, quam„ετ‿αροσην Graeci appellaverunt, ullo modo statuendus. quod genus stropharum systematumque haud ita frequenter occurrit.
Aesch. Suppl. 428— 432= 433— 437 duobus dimetris dochmiacis, quibus monometer interiectus, quasi proodus trimeter paeonicus praeponitur:
X0O.——— 8 8— C 82——, S—) similiter apud Sophoclem in Antigona 1306— 1311= 1328—1333 partem dochmiacam
monometer paeonicus isque ab anacrusi monosyllaba incipiens praecedit, de quo pede supra dictum est:
KP.— 8—* O———.—— 8— 9—————— — S AS—* — 5 —2——————) 5 —
et in his quidem strophis paeones separatis versibus continentur; non raro autem compositi ex utroque genere versus dochmiis adduntur. sic apud Euripidem in Hippolyto 866— 870.
¹) str. 1 at Seidlerus pro zat xzat.— str. 3. cod: 4⁸ε 12 ⁴ Ʒϑα³uov. in quo aut s aut alterum 70 spu- rium.— ant. 2 cod: vνασν ιι ννααο editores plerique Turnebum sequentes deleverunt; equidem Bergkio potius assentiar, qui ν post secundum suvadov transponendum putavit.— secundum versum generi dactylico
Gleditschius attribuit I. 1. II 20, quod minus probandum videtur. ceterum non negandum, hic quoque, id quod Roſsbachius et Westphalus praeiverunt, ut in carmine modo tractato dimetros constitui posse. quomodo totius carminis strophae autem inter se respondeant, bene iam Seidlerus explicavit I. I. pag. 311 sedd., nisi quod dubito, an stropha eius 9 in duas rectius sit dirimenda: 5 Ler. 4777,3— elisionem in fine dochmii aut hoc signo, aut hoc' indicamus. 62— 4
2) de responsione versus tertii vide pag. 14. 3) str. v. 4 pro corrupto codicis wen εν Erfurdtius aiat. magis probabile&yd duplicatum, quae Gle- ditschii, ni fallor, coniectura fuit.

21
dochmiis versus praemittitur ex monometro paeonico ab anacrusi- incipiente(——) et dochmio compositus, quem versum frequentem maximeque apud- Euripidem esse constat:
r0.——— o—— L ½—— OU U½s— ꝗ⏑— ⏑— ᷣ— O—— ꝗV———— S=————=——=— 5 ——— ꝗ y——— 9G„v— ¹) idem fere metrum legi videtur in Troadd. vv. 1216— 1218, quos versus sic equidem diviserim: Xôo.— 8— S SSS— O————— 2² clauduntur dochmii simili versu composito Hercul. fur. 735— 738= 750— 753: 0. C S Sö— ᷣ=— ——”e—.— ——— ⏑—-—=—⸗) mox vv. 742— 748= 757— 761 dimeter dochmiacus duobus versibus compositis cingitur: 170. 8— Sö— 85—— SSVSO Ge G ) in Medea autem vv. 1251— 1260= 1261— 1270 strophae dochmiacae et versus ex dochmio creticoque compositus praemittitur— quem versum freduenter a poetis usurpatum esse res est notissima— et similiter formati versus duo inseruntur. metra igitur haec: XO. IJ.)— 8——— II.——=— L G———=— 5 ——— L Oo s’——=S— 9 e—— S=—— III. A—— ꝗ— 8—— ——SG— 8——— O”—&◻— OUðG— G£⏑ 8)
¹) facile quidem v. 1, id quod Nauckius aliique voluerunt, dimetrum dochmiacum efficere, sed codicum auctoritatem e eεν 16 α νεο Q⁶σν 2zν6oZals praebentium nihil sane est, quod impugnemus, cum praesertim
totiens versus ille compositus aliis locis recurrat.— v. 3 mirum scripturam plurimorum librorum d.,μτοo— nam Marcianus quidem habet ,ioros— a viris doctis quibusdam adhue defendi. vitium apertum. ²) quamquam ne haec quidem divisio vituperanda est: —— Qꝗ O U ½— Qꝗᷣ ꝗ ᷣ— ◻— Qυe—— O—
ceterum hoc quoque loco puros dimetros dochmiacos efficere Paleius studet, cum proponit: 4/⁷ ³ pgerdv. iniuria.
3) v. 2 antistr. τ6, ĩNauckius mutabat in 7690, quod opus esse non videtur.
4) str. v. 2 recte Fixius pro 4uοινꝙcodicis suoxlev et paulo post pro„9 ενος restituisse oerdg dy videtur. — mirum vero, quid Paleius excogitaverit, qui antistr. v. 1 verbum d spurium esse ratus sic pergit:„If the ⁶o be retained, Geong must be taken as a monosyllable“.
5) str. v. 3 libri poviav, pro quo Aldina recte„owixeν.— vv. 8. 9 Seidlero assentiar, qui verba dνιν rä³aανναν ⁷ transponenda esse censuit: rdααιm( va goriav z'.— maxima vero est difficultas vv. 5. 6. nam codi- cum quidem scriptura haec est:
e 2— 2.—. str. ν αõ τ νeαmς yor⁴ᷣs ant. deεaid i σ⁷„εν ᷣmsοvs 3„„„„; 562αςσεν ϑέο d ααν irτreνν Toos roosrirver at dv⁶.mλ0ιέκ . 2,,.„.3, „6 /ς π υιέ̈ιοον.„0νοσ Aνεμειε νετα
duae corrupta esse apparet. et coniecturae quidem excogitari possunt multae, ut ipse quondam cogitabam de perosao, sed vix ulla, qua dubitatio amoveri videatur. quare nunc quidem in scriptura tradita acquiescendum 3* 3

22
Simili fere modo periodi quaedam carminis chorici, quod apud Aeschylum legitur Sept. 78— 181, compositae sunt; quo cum postea iambici quoque et logaoedici versus accedant, totum hoc carmen infra, ubi de strophis mixtis dicendum erit, describere praestat. hic vero addere liceat strophnam quandam puris illam quidem paeonibus constantem, sed quae ad dochmiacarum stropharum naturam atque indolem quam proxime accedat. quae apud Aeschylum in Supplic.
legitur vv. 418— 422= 423— 427 prorsus aequalis strophae subsequentis, quam paulo ante tractavimus(vv. 428— 432= 433— 437): 10.— 8—— 9— 8ö—
referri huc fortasse ea quoque stropha debet, quae apud Eur. in Oreste legitur vv. 140— 151 = 152— 165, quae stropha a versu composito ex ea, quae tripodia trochaica videtur(=—), et dochmio ordiens ceterum nihil videtur praeter ordines dochmiacos et paeonicos continere. metra
enim haec puto esse. Xo. 1== S— O 27* 5* —— HA. C Do C— 8——— ro.—= nAd. II A—— 5 —— 5 4—.—* X0. ͤ—- G— 8—— ũ— H.—— III. GÖ 9=/ C 00 0 E C So so s O Ur o* 10 E 8—— C——— ¹)
sic tres particulas strophae statuimus, quarum et prima et secunda a versu mixto incipiens monometro dochmiaco clauditur, tertia tribus dimetris dochmiacis constat. quamquam non modo primi versus, sed etiam quinti metrum dubitationem movet; quem quis fortasse ex bacchio et dochmio potius(———=— w—) quam ex dochmio et cretico compositum esse iudicaverit. tamen nos, cum praesertim versuum ex bacchiis et dochmiis factorum vestigia certa nusquam exstare videantur, eam, quam indicavimus, mensuram praeferendam putamus.— at Aristoph. AVV. vV. 904— 906 huc referri opus non videtur, quamquam versus secundus ut monometer paeonicus cum anacrusi spondiaca et ipse formam dochmii praebet:
o ½——— ———— — ⏑— 4——
Qᷣ——— S——
rati metri tantummodo causa verba do et Zoudéeas transposuimus, ut v. 5 alteri dochmio strophae ea, quae
tripodia iambica videtur, respondeat. neque tamen negaverim Seidleri quoque emendationem facilem et aliqua-
tenus probabilem esse, qui ante aαs inserit zας. quod si quis recipere malit, hoc iudicaverim metrum esse: —— gV———
L———— 8—,
ut versus uterque ex dochmio et monometro paeonico ab anacrusi monosyllaba incipiente compositus sit. iam omnis strophae ea exsistit structura, ut ternis dimetris dochmiacis circumdata sit 1εα⁶ς, praecedat autem unius versus τνωπ—ς‧ quae ratio non minus metrorum forma, quam sententiarum nexu commendatur.
¹) v. 2 strophae riüers Porsonus pro rlνre.— mox verba 1(6m⁸ τ zruxog cum aut spuria aut certe depravata esse appareat, recte videtur G. Dindorfius defectum quinque syllabarum indicavisse. Elmsleius male- bat Gre ruwos.

23
Neque magis numeri transitus statuendus est, ubi ei, qui bacchii nominantur, cum dochmiis coniuncti sunt, si quidem bacchius paeon est anacrusi legitima auctus. quodsi totae strophae ex bacchiis et dochmiis alieno ordine nullo accedente compositae in iis, quae supersunt, non reperiuntur, id casu potius quam consilio poetarum factum esse arbitramur. nam frequentissimam eam ordinum coniunctionem apud scenicos esse nemo est quin sciat.
Tertius locus latissime patet, qui infinitam paene multitudinem stropharum earum com- plectitur, in quibus numeri ταρο, quae vere sit dicenda, insit accedentibus ad sesquialterum generis duplicis atque paris ordinibus variis., in qua re si paeonicorum versuum, quales superioris anni disputatione cognovimus, similitudinem spectamus, consentaneum est et consectarium quodammodo dochmiis ut paeonico numero saepissime trochaicos, iambicos, loga- oedicos, rarius anapaesticos, rarissime dactylicos aliosque, nunquam vero, quos dactylo-epitriticos nominavere, versus admisceri. quae coniunctio laxior tantummodo videtur minusque arta, ubi dochmiis vel paeonibus, id quod saepissime usu venire constat, trimetri iambici sive singuli sive plures adiciuntur. saepenumero autem in commis metra inter chorum et actorem ita distributa sunt, ut alter dochmiis, alter iambis utatur; quamquam non raro etiam artius hi numeri inter sese cohaerent et iambi dochmiis persona non mutata intermiscentur.
Ac primum quidem senarios strophae dochmiacae praepositos videmus. cuius rei exempla haec sunt afferenda. Aesch. Suppl. 734— 738= 741— 745. senarios duos totidem sequuntur dimetri doch- miaci clausi versu ex paeone et dochmio composito, de quo modo diximus: Xo. 2 trr. iambb.
——— 8— 9— E= S— 8 oͤ— S ———— 8 sequuntur bini senarii Danai.— cui strophae simillima ea est, quae apud eundem poetam in
Eumenidibus 169-173= 174— 178 legitur, nisi quod senarius unus praemittitur priorque dimetrorum dochmiacorum hypercatalectus est, quem dicunt.
XO. tr. iamb. S=——— e— — HC—=SSS—
Atque ut Septem fabulae partes quasdam parodi praetermittamus, ut quae infra universa sit exponenda, contraria fere ratione dochmiacas quasdam vel strophas vel periodos senariis clausas videmus. velut apud Sophoclem Ai. 364— 367= 379—382:
41. Qꝗ——£— Q£——— — G——— ε— Q S—&⏑————. — tr. iamb. 1 ihr. 89... GA% S' ) ant. v. 2 pro librorum geuyo Porsonus„uν†ν.— v. 3 pro rorurgoαos ¶ oκ idem zortroονταιος§Ʒ
— v. 4 libri ανστοο έ ivov räderat. pro duo Hermannus ponebat: 1εα⁴˙ςσαιτιοο ⁵ςτινι ουν τ αderat. alii aliter. equidem cum Hartungio potissimum scripserim: 1ι⁴ ςσωποσνρpevi.

24
et apud Aristoph. Acharn. 358— 365= 385— 392:
10.—= S —— O——— OVÿ— GO— L GCG Qꝗ̃ Oe— G— LUV oeo es e es Q O——
2 trr. iambb. et apud eundem poetam in Avibus 427— 431:
10. L O O— 8
EII. Ves—- S”
XO. LOsU=Sn
EII. LSS=S 4) tr. iamb.
exclamatione quodammodo adnexos parti dochmiacae praecedenti senarios duos apud Sophoclem habes Oed. R. 1313— 1318= 1321— 1326:
01. ᷣ— ᷣ— S 8S 8 G L Sͤ——— 2)
2 trr. iambb. seduuntur duo senarii chori.— omnino autem referri huc et ea carmina possunt, in quibus stropham sive dochmiacam sive mixtam ex dochmiis et paeonibus ab actore cantatam senarii chori singuli vel bini intercipiunt. qualis est stropha, quae apud Sophoclem in Antig. 1261— 1270= 1284— 1293 legitur:
— „* 5 KP. I. 9— S—————— II.——————*0 5 9 SS’e————————— „—— —— O— Aͤ— 0 C Ö— — — — Gr-—=—— ½————— 2 ³) ——
X0. tr. iamb. Cinguntur dochmii senariis in ea stropha, quae apud Euripidem in Heraclidis legitur vv. 73— 77= 93— 98 ¹):
¹) non mirum, cum finali syllaba dochmii soluta ad aliud numeri genus transcatur, fuisse, qui logaoedi- cam potius quam dochmiacam his versibus mensuram adhibendam esse censerent. at quamyvis rara eius rei exempla sint, inveniuntur tamen. inspicias practer hunc locum Arist. Thesmoph. v. 915. neque sane in ipsis dochmiis magis id fuerit mirandum quam in propriis paeonibus, in quibus apud eundem poetam idem evenire suo loco vidimus; cf. part. I pag. 41 sq.
²) v. 3 str. cod. ddnνsπd⸗d—rd re zal eυ⁴αοσι⁶ςᷣτον, blioο. pro quo recte, ut videtur, G. Hermannus dααμαστo et dναωοιστον mν nam dochmio hypercatalecto quidem locus esse non videtur.— v. 3. ant. pro νne Erfurdtius ne.
³) v. 3. antistr. 16„ov in codice a manu recentissima. fuerat 16„ꝓν.— v. 5. str. pro ⁴ νο codicis Tur- nebus*εον. similiter in antistropha v. 3 1 et ³ mutata.— v. 5 antistr. corruptus. Laur: rı oi, al, rird Tενει w(mo Idpor. quod variis modis commentatores emendare studuerunt. levissima sane mutatio est eorum, qui unum 16 yoy deleri voluerunt hoc metro:——— Co S———; qua metri forma hoc prae-
sertim loco Sophoclem usum esse non adducor ut credam. equidem verbis 16„ν et uo eiectis potissimum sic scripserim: 16h πα(ut in stropha), ri wijο; riua yeis veor; sed res incerta.
4) iure plerique inde a Seidlero commentatores versus huius fabulae 73—110 antistrophicos esse et post v. 77 senarium unum intercidisse iudicaverunt; sed quid de vv. 90— 92, quibus nihil in antistropha respondet, statuendum sit, haud satis constat. et Seidlerus quidem mesodum quandam eam volebat esse; fuerunt etiam, dui spurios hos versus esse suspicarentur. equidem cum Kirchhoffio potissimum et Nauckio fecerim, qui post v. 110 interiisse censent, quae versibus 90— 93 responderent. at in eo peccatum esse a viris doctis videtur, duod unam stropham et antistropham constituerunt. nam recte quidem Paleius:„The division“, inquit,

25
XO.— I0. 2 trr. iambb.
10.— X0. 8o——, L“Ö 8=—
ꝗ̃ G—— 4) 2 X+o.— 10. 2 trr. iambb. 5 similique modo versus Aristoph. Thesmoph. 913— 916 mixti sunt: MXH. tr. iamb. L&½ LG L Lð Gꝗ 8½ O? ⏑ᷣ— OL&U LQUU QυV 8, LU eees 0 ²)
trr. iambb. Contraria autem ratione nonnunquam senarii dochmiis cincti. velut apud Sophoclem in Oed. Col. vv. 833— 843= 876— 886 strophae dochmiacae quattuor senarios interiectos habes:
01.—=— +0.—————— ⏑ᷣ Eo— ⏑— KP. 1Oo.——S= S==— 4 KP. 07. XO. 4 trr. iambb. +0. 9ũ9—8———— 9 8—— 9 S—— 10 8— 9— ³) senarii duo binis dimetris dochmiacis interpositi Arist. Acharn. 490— 495 leguntur: ro.————— Qυ—— O— Qᷣ——— 2 trr. iambb. ——————— 0 5 Qꝗ—— UBV—— QO ¹)
nec minmus vv. 566— 571 eiusdem fabulae huc referendos puto, cum v. 4 Bergkii emendationem approbem, qui senarium restituit dimetris dochmiacis insertum:
HMIX. 4. ᷑—— 8———=— —————— C——=————6 tr. i. ——— HC——— 5 —— SS—=—— 9)
»into strophe and antistrophe is doubtful, because the persons do not coincide, though the iambic distichs interspersed with dochmiacs generally do“. cf. etiam, quae de ea re I. H. H. Schmidtius disserit, Kunstformen tom. III pag. CLXXII. verum duo stropharum paria si statuimus, omnis haec difficultas sublata est, cum in priore chori verba et Tolai invicem, in altero chorus sibi ipse, Copreus Iolao respondeat:
d. 6 str. ant. str. ant. XO.— 10. 10.— H0. 10.— XO. XO.— XO. XO.— 70. 10.— KH. XO.— XôO. 10.— KO. XO.—[XO.]
1) v. 3 antistrophae codicis z⁶,₰ vvere. pro quo Elmsleius et Hermannus 7 1 ½ gvεre.
²) de syllaba finali soluta cf. pag. 24 adnotationem 1.
3) v. 7 antistrophae mutilus.— v. 9 strophae pro svrdrσοα Brunckius recte sνπιοαπν
4) v. 1 codd. iı ϑροες; Tb oĩdeic; i6ο νν quam scripturam Bothe defendit ut usitatum genus metri, duod temere mutarint. at is non audiendus. recte Hermannus post iνσeis; addidit*⁷.
5) v. 4 libri: ire rıςι εοωmτι aεidννε 6rgaryyòs z. Bergkius: τ⁴ςστε*κι⁴.— v. 5 pro reννιιόσᷣOG Dobraeus relxoueνas.

similiter formati Arist. Plut. vv. 637— 640, nisi quod senarius Carionis est:
. Xo,——— KA. tr. i.
ro. A=S==
AUe-d-ʒ——
Eurip. Hippol. 811— 816 senarius primam strophae dochmiacae partem terminat, quae ratio propius accedit ad ea, quae modo diximus de senario dochmios claudente:
10 I. ͤ—=——.=—=— II.—————»—=—, = S.S A 5 tr. j— A= 1 AM,-—) quod idem fere bis videmus evenire in stropha, quae in eadem fabula 362— 372= 669— 679 legitur, quamquam ea stropha complures versus ex paeonibus dochmiisque compositos continet: XO.— O⁴.. I. s—* Gn S——— C—— 8 LC s— —— II.— υo———— —£⁹χ———— ₰— tr. i III.=*=F= S— E—— O——— O⏑—— tr. 1 IV. Se====)
aliis in carminibus singulae partes dochmiacae binis trimetris clauduntur, ut Bur. Med. 1279— 1292, cuius carminis haud abpsimilis est ratio antecedentis:
10. I.*——— U”—— III.—— 9—,—= ———— G8SUS—0——— 9 -—9———=— 2 trr. iambb. II.——=— O——— TV. S—, 8A—S— ——— 8”— 8— 5 O——— SI”— 2 trr. iambb. v—8—— 9) 14
¹) v. 4 optimi libri: alaε τνιααα Ʒιαος ϑαυο⁶. quod Palatinus 287 et Florentinus XXXII 2 habent, 3 réluas cum nihil sit aperte nisi mera coniectura neque creticum cum syllaba ancipiti statui opportunum videatur(——— S——, Kirchhoffio potissimum assentiar proponenti αν(vel rãο) rονμιμιας. Nauckius mavult: wenν T6λα⁵α|ς.
2) str. v. 2 nihil videtur causae esse, cur G. Dindorfius ad zrehdae syllabas cum antistropha exaequan- das zdον pro zdâsea et Opevtee pro dρειοσιιένασν posuerit.— ant. vv. 2. 3 coptimorum codicum scriptura haec est:
rird veν 24Tα ETue) A6 yus
G*αααda ⁰αμ dμα T³οσννν(vel 2νοα) 16yous(vel 2yor). quae varie depravata esse constat. et pro Adaso vel auεεν quidem Monkius ueuv, pro rivd rεᷣ᷑ννα in uno codice superseriptum riras rézyag ab Hermanno, Monkio, aliis receptum est. iteratum Aöyous offensioni est. fortasse pro y JGyous scribendum est ⸗uléyous et postea Jdyov. doασααα ex scholiasta.— v. 3 str. pro codicum Gν Malidv Elmsleius Gαeν gila. totus locus suspectus.— v. 4 antistr. pro ³ Heathius 70 scripsit.
3) v. 2 codd. 6ν sreuec. pro quo Seidlerus oν&rezes editoribus plerisque approbantibus. sed mutatione nihil opus, quod recte vidit Kirchhoffius. nec magis Elmsleio aut recentioribus assentimur, qui v. 12 jwæοr' in r mutaverunt; vide enim, quae pag. 10 de hoc versu exposita sunt. v. 13 autem d omissum est in uno codice Havniensi, ceteri omnes videntur consentire. quos sequendos esse censemus.

2
57 7
L
dimetri dochmiaci ter bini totidem senariis clausi Eur. Hipp. 817— 829= 836—847 leguntur:
0. IJ.—— Ses—— L—————=— 2 trr. iambb. II.=—=— 8US— 5 ——— 9 O—— 2 trr. iambb. III. 8——— S— 9 Ge————— ¹) 10
2 trr. iambb. consimilis etiam horum carminum ratio est, nisi quod illud inter metrum dochmiacum et iambicum discriminis statutum est, quod alterum choro, actori alterum est attributum. Eur. Suppl. 1072— 1079:
0. I.—+o. III.— S— —— Q ⏑——— ʃ—— IO. tr. 1. C—=— 8——— ²) 1O. II. ᷣ— 8sS— ——8———— 5 IO. tr. i. Eur. Bacch. 1031— 1042: Xôo. I.—— ⁸———— x0. III.—= A——— 4 T. 2 trr. iambb. 8—— 9 Xo. II.——=- S9= SA— 8— 1TT. 2 trr. iambb. ———— Q 89=——— 5 X0. IV.— SS— S— O:———* 41T. 2 trr. iambb. 9—) Eur. Hippol. 571— 595 exclamationes quoque intermixtae sunt: .4I. I. excl. XO. IV.——————— tr. i. ᷣ——— r0. II. 8 8S——— 9 80—=— 0— 8”0 O 8Ö—— 15 —=——=—== O%AI. 2 trr. iambb. O O”— 5 XO. V.— 8—— O=—— AI. 2 trr. iambb.——— XO. III. 8”—— L-—— 8— ᷑=——8s—— 20 8— 2—£%41. exel. 8 8 S=— 8— 10 X0. L O½s—— ⁴) —.⁴I. 2 trr. iambb. ¹) str. v. I. Gy ante sraoov lectum in plerisque codicibus recte iam pridem editores deleverunt.— de v. 6 antistr. vide pag. 13.— v. 9 antistrophae mutilus; dochmius unus intercidit(velut: Grτρες αι⁴αα—).
2) v. 10 zal ante z ν¶ Hermannus addidit, quo dochmius integer restitueretur. quod additamentum dexterum quidem est, tamen ut necessarium non videatur.
3) versum 1 contra codicum auctoritatem inde ab Hermanno plerique editores mutilum esse voluerunt, qui quomodo sit restituendus, haud satis constaret. atque ipse quidem vir doctissimus quplicato verbo εαeς trimetrum iambicum efficere studebat; at ex usu Euripideo dochmiacum potius versum hoc loco requiri pro certo contenderis. et dimetrum quidem dochmiacum Hermanni vestigia secutus ita facile efficias, si dες ut monosyllabum pronunties: drαε B9ο ε 9½, 9S0 palrec ueεdοςν. at mutfatione nulla omnino opus. est versus ex paeone ab anacrusi ordiente et dochmio compositus: rαε B,¼⁴ι, εsς gairee deας— v. 6 mutilatum esse editores omnes fere consentiunt; fortasse vero G. Dindorfius rectum vidit, cum unum insuper totum senarium interiisse iudicavit.— de v. 8 cf. pag. 11.
4) v. 13 pro iaady cum Elmsleio ι⁴α.— de v. 20 cf. pag. 10.— ceterum partium singularum magna
neque ca mira similitudo, non responsio intercedit. 4

28
Eur. Heracl. 78— 92= 99— 110 autem non modo universa stropha a trimetris incipit, sed etiam primo chori systemati et ipsi trimeter est praepositus:
10.—KOo. IT. 2 trr. iambb.
Xo. tr. iamb. — 9———————'è—— A 9U——-—— x— 5 10.— KO. 2 trr. iambb. Xo. III. v —— 8————— 9 10.— HK0. 2 trr. iambb. XO. ——— 0O= 8)
A qua ratione Aesch. Eum. vv. 255— 275 differre et ad eius generis carmina, quae primo loco tractavimus, proxime accedere maxime eo videntur, quod singulae eius carminis particulae non illae quidem terminantur, sed incipiunt potius a senariis, ita tamen, ut prima et altera senariis omnino careant, sexta contra senariis cingatur:
10. 1. 8ͤ— 8———— Q⏑—— O—— ⁹V Go G— II.—.,——— 8——————* 9———— S— 5 TTI. tr. i. ———— L—— ⏑ ⏑— ⏑— IV. tr. i. S—— 9”o O— 10 ⏑———————— V. tr. 1 4 — 0Ó—,— 9———— VI. tr. i — 8—— e s— 15 — ½⏑—., O— tr. i. VII. tr. i. Qη⏑—— Qη— S=,—=²) 20 ¹) de vv. 4. 5 strophae et de v. 4 antistrophae cf. pag. 13.— v. 8 antistrophae libri z x0 x—mν, quod Canterus mutavit in ⁰GOa.— ceterum de responsione vide, quae pag. 24 adnot. 4 exposita sunt. 2) vv. 1. 2. G. Hermannum potissimum seduendum putavi, qui verba varie turbata optime restituit: 6% GQ ,2 114 ¼ dα, εσσέ ε zdura, 1 Adνν νꝙda Sds uargogörog drirag.— idem v. 3 recte videtur 00„ eiecisse pro 60 librorum ponens.— v. 5 pro Zeoν Scaliger ½ενν.— v. 8 libri zeguueov. recte Por- sonus Zuúuerov.— v. 11 libri 5 ο έ³οτνm„ρεοειμαν frustra elaboraverunt in constituendo eius versus metro. transponenda esse verba: Hεεοιμ⁵ιαν 5⁶σσν primus vidit Wellauerus.— vv. 13. 14 Schützius sequendus, qui scribit: drrizouνν αᷣ rivrν 2rah. et ö*⅛εεα ϑέ τď τι ꝛοο τ.— v. 15 libri υmꝙ²‿ε. G. Hermannus, ut
dochmium expleret, scribendum esse censebat: Tν¹M-u⸗ 6/90. mihi certe Wellaueri sententia magis arridet, qui post dοσιν duas syllabas excidisse arbitratur. verum tradita quoque scriptura defendi potest ita, ut quartus paeon statuatur inter duos dochmios. quod equidem(cum Dindorfio aliisque) omnibus coniecturis praefero.
4⁴

29 simili modo eius strophae, quae apud Euripidem in Bacchis legitur vv. 977— 996 = 997— 1016, cuius strophae ceterae quidem partes ex puris versibus dochmiacis paeonicisque constant, systema ultimum a trimetro iambico subiectoque bacchiaco orditur, quos dochmii sequuntur:
IO0. I.*£ 8——— 8”—— — ᷑ A—————* — 9—— — ⁸⏑— O— O—— 9O— — ———— ½— L——.— 5 11I.—————— L 6— 2 —/— 6— —— 9———.— — C———, S A,— Ueeese— 0 10 —*‿————— O— — —— G ð⁸G——£⏑— ——— III. C— H— 9 9——— 15 —— ⏑———— O Go do ISe—— — —— 1)
Est quoque, ubi proprie ac vere dochmios cum trimetris mixtos dicamus. velut Soph. Antig. 1271— 1277= 1294— 1300 stropham ex dimetris dochmiacis et trimetris iambicis mixtam praecedente exclamatione habes:
KP.—+ tr. i. v ☛ 8 9 G d o— tr. i. =—=== 5 =——=)
1) v. 2 antistr. ⁴ addidit Scaliger.— dοꝓάνα ϑιυα⁴[σςα pronuntiandum, ut putant; verendum tamen, ne lectio vitiosa sit. Kirchhoffius:„versus corruptissimus“.— v. 3 antistr. pro aretda codicum Brodaeus uœreidg.— v. 5 strophae mutilus. qui quomodo sit explendus, incertum. Meinekius proponit: diν⁴⁵εωντν ardozorox. at fortasse Dindorfio auctore scribendum est: Aα κα⁴ςσ—— Gνοασνςν τμυσςσσό, ut verbum tri-o syllabum cretici forma sit requirendum(ut svνσιοα).— vv. 6—9 antistrophae corrupti, quos probabilem in modum restituisse nemini adhuc contigit. traditam scripturam si quis sequi vellet, dochmius hypercatalectus esset statuendus:—-— 8——— e ‿̈ᷣ
UC 8o— O—
quae metri forma hic quidem non est verisimilis. mihi quidem rectum vidisse in stropha Nauckius videtur, qui pro Gτ2οmνο proponit uesνοxos eleganti sane et probabili coniectura. at in versibus antistrophae quam- quam non paucae a viris doctis emendationes prolatae sunt, tamen omnia dubia. ut res se habet, maxime arrident Hermanni et Elmslei mutationes: G⁴σοσσ ϑυeαιτοσς ν σοoοιοστν et Sooreiar.— neque minus dubia sequentia, nam de responsione quidem v. 9 vide supra pag. 13, et v. 10 strophae cum Elmsleio scribi potest 4 090s 908 2 4410r, 3 Bdzgat, at vv. 10. 11 antistr. admddum dubii. equidem potissimum cum Al- dina scripserim ⁴νσ(pro νυν), cum Musgravio avegd οντνν(pro„aανeod 10„). fortasse autem cum I. H. H. Schmidtio pro νρεοναᷣ τα ϑ νιτοα scribendum est:„νοεσαιουσν εμτ6ν εατοα. sed omnia incerta.— vv. 12. 13. str. 66“ ante sgv in codicibus lectum cum Hermanno post rıvos transponendum.
²) str. v. 3 verba tradita deds rör, dga zöre Erfurdtius sic transposuit: rôr' dερα, re deοs, recte for- tasse.— de v. 5 vide pag. 12. 2
4*

30
similiter compositi Aesch. Bum. Vv. 143— 148= 149— 154, nisi quod alternis a singulis Furiis cantari videntur:
NXo. G Go AG tr. i —— Sͤ—=* O— 9̃ tr. i. 5 ——-——— S 8
Referenda huc denique carmina sunt ea, in quibus particulae quaedam senariorum dochmiis admixtae sunt. velut eius carminis, quod legitur Eur. Herc. fur. vv. 909— 921, quasi tripodiae acatalectae plenique simul senarii alternantes cum versibus ex singulis paeonibus dochmiisque compositis priorem partem efficiunt, cum altera pars ex puris dochmiis claudente ipso illo versu mixto constet:
ArI. I.————— o, XO. Lo o— ũ SS Is— 41 1. V——*— XO.—— 9 e—— A TT. XO.— 8——— 5 4 TT. Xo. tr. iamb. —— Qꝗυ ⏑— Q— 411. tr. iamb. Xo. II.——— 8—————— S——— 10 ʒ— ſ— 0h UV eso es U— — Qꝗη— Qυ‿——— ¹) 1) v. 2 dντααes in d†ναeς mutabat Dindorfius; sine causa.— rira ante ue additum ab Hermanno.— v. 6 ante 6⁴ο*σαν Kirchhoffius 70 inserendum esse censet, quo trimeter dochmiacus senarii particulae sub- jectus restituatur, quae haud absona mutatio, sed non necessaria videtur.— v. 11 pro dσνο codicis Her- mannus 6νο.— Iey I. H. H. Schmidtius iteravit, quae duplicatio metro commode subvenit.
Hanc, quam de versuum dochmiacorum usu ac ratione institueram, disputationem cum typis omnem exscribi hoc anno propter rerum copiam et ubertatem non posse intellegerem, factum est exhausto gymnasii nostri aerario, ut ne haec ipsa quidem carminum dochmiacorum recognitio incohata ad finem posset perduci. itaque eas, quae restant adhuc, quaestionum nostrarum partes, ubi primum occasio oblata erit, conscribere forasque dare in animo est.