Jahresbericht
über das 3.
Königliche—
Realgymnasium zu Wiesbaden
am 9.
INHAPLT:
von Ostern 1885 bis Ostern 1886,
mit welchem zu der
und 10. April stattfndenden ölfentlichen Prüfung aller Klassen
im Namen des Lehrerkollegiums
ehrerbietig einladet
F. Spangenberg,
Direktor.
De versuum paeonicorum et dochmiacorum apud poetas ratione. Particula I. Von Dr. Steiger.
Kat
Graecos usu ac
——”———
WIESBADEN. Buchdruckerei von Carl Ribter. 1886.
1886. Progr. Nr. 380.

De versuum paeonicorum et dochmiacorum apud poetas Graecos usu ac ratione.
Particula I.
J.
Qui ad describenda et explicanda poetarum Graecorum metra operam voleut conferre, iis nullam fere quaestionem maiores difficultates exhibituram esse arbitror quam eam, quae ad dochmiaci numeri originem et naturam cognoscendam pertinet. nam ex quo singulari ille vir ingenii acumine Godofredus Hermannus crassas omni disciplinae metricae tenebras offusas dispulit, quanta eruditionis doctrinae sagacitatis copia ad dochmii naturam explanandam undique collata est, quam viam viri docti non ingressi sunt, quam rationem eius numeri explicandi inex- pertam reliduerunt! et tamen hodie quoque tantum abest, ut dochmii genus pro certo cognitum habeamus, ut nulla fere de re vehementius inter se homimum eruditissimorum sententiae discrepent. atque ipse quidem Hermannus, qui ne laudari quidem Satis pro meritis unquam poterit, qui, ut Seidleri non speciose magis quam vere dictum totiens laudatum repetamus, ab instaurata arte metrica clarum ad posteritatem habebit nomen, quam insigniter in describendo genere dochmiaco falsus sit, paucis demonstrare ab hoc nostro proposito non fuerit alienum.
Secutus erat ille videlicet veterum metricorum maximeque Hephaestionis rationem, ex qua dochmius xeruνινς dvrπαστνενν esset:—— S[— verum si omnium versuum, quos aut veteres metrici aut ipse Hermannus antispasticos esse voluerunt, naturam accuratius examines, facile invenias tria eorum esse genera; quorum primum veteres constituerunt, Hermannus aliter metien- dum esse docuit, alterum idem novum induxit, tertium ei cum illis convenit. nam primum duidem eorum versuum est, qui ab initio basin, quam dicit Hermannus, aeolicam ¹) admittunt, alterum eos fere continet, in quibus mediis syncope sit statuenda, tertium dochmiacis versibus efficitur. unde simul apparet, et quaenam difficultates in explicandis numeris metricis veteribus metrum antispasticum commendaverint, et quid fuerit causae, quod Hermannus, is, qui in primo illo versuum antispasticorum genere metricorum rationem tanta sagacitate refutaverit, in metris alterius et tertii generis explicandis eandem ipse perversam rationem comprobaverit. nam in primo genere baseos tantummodo ignoratione in errorem metricos illos delapsos esse nemo non
¹) non fugit me vituperatum esse Hermannum, quod primo illi pedi versuum logaoedicorum baseos nomen imposuit, nec sane concedendum ei hanc basin duas arses nudas esse versui nullo numero praemissas. tamen et quod primus eam cognovit, vel in maximis eius meritis semper erit numerandum, nec profecto est, si de re ipsa convenit, cur nomen, quod commodum ab eo inventum esse ipse Boeckhius agnovit, tanto opere repudiemus. 1

4
videt. hinc mira illa in antispasticis versibus describendis doctrina, ex qua, ut ipsius Hephae- stionis ¹) verbis utamur,„rô ντιισπαοτν ⁷ꝓn dτν συένναν—εέezο οενεσιέτQαάd ουν*τσιτεοον ο?⁵α siεςᷣ τ τ‿ςσααα τοσν εευι⁴οι σmναη⁴d, dε SJ& A⁴αςσ αάνοναςς dννιοσmνπααστια⁴, 1) ò relerraicr, 6οτε 6dτν νααννητοων, νεν⁄ quasi rσσε ⁴εαν, re Os d0dνννꝙ,„ εασσσν oE ziuαοα. et Marius Victorinus: ²)„Coniugatio antispasti“, inquit,„ut Iuba noster atque alii Graecorum opinionem secuti referunt, non semper ita perseverat, ut in principio pedis iambus collocetur. indifferenter enim auctores lyrici metro antispastico initia praestiterunt; saepe enim pro iambo primo aut spondeus aut trochaeus aut pyrrhichius ponitur. quae commutatio plerumque inter initia versuum fit nec facile in medietate nisi in eo genere versuum, quae oον⁴αεντενννα i. e. inconnexa sunt, reperitur.“ similiter fere de eo metro ceteri. quod sic statuendum:
»-SS==S8S= S
— Aꝗ„V
UV
7. 2—„ Moee eαmσάς εννεςαανiναάν Aaeν τυ Eiceołο*νοιυοdετααν Ʒνσνν.
quos versus tantum non omnes Hermannus baseos lege inventa logaoedicos esse clarissime de- monstravit. ³) at idem in altero illorum versuum genere verum perspicere non poterat, cum vis et natura tones quae vocatur ignota etiamtum esset, quam in lucem protulisse egregia laus Westphali est. ita factum est, ut exceptis dochmiacis in versibus quibusdam metrum antispa- sticum paene necessario Hermannus retineret. velut versum: οο⁶αidrαντα mνQα⁴α aαzοντes ⁴) primo dimetrum antispasticum hypercatalectum esse iudicabat: SSS—=,) postea
autem ex antispasto et penthemimeri iambica versum compositum: G SSSS«. atqui hodie quidem dubium non iam esse potest, quin tales versus sic potius sint metiendi: ————-
ut iambici catalectici cum syncope duplici quasi rοuπμ᷑rννmχοε⁶)n quamquam in istiusmodi versibus metra pro certo a se constitui non posse aliaque potius, atque ipse posset, via iis subveniendum esse ipse quoque Hermannus videtur sensisse. nam non modo alia aliis temporibus de iis versi- bus ei sententia erat, sed etiam rem eam valde ambiguam esse ipse libere confitetur.¹)
Certe antispastici versus ad parvum admodum numerum ab eo redacti sunt. nam in primo illo libro, qui est de metris poetarum Graecorum et Romanorum, ex omnibus, quae Hephaestion affert, exemplis tria tantum vere antispastica esse iudicabat, dochmiacum:—— S—, Hippo- nacteum:— COS-—= O=, tetrametrum catalectieum:—-OO=SS==SlS=) quorum postremum ipse iam in dubium vocat, cum addit:„Si antispasticum est nec forsitan choriambicum cum basi, non memini ego me alios versus ad hoc exemplum repperisse.“ tribus autem annis post in eo libello, quem de eadem re Germanice conscripsit, ordines, qui vere anti-
¹) Enchirid. ed. Gaisf. pag. 55.— ²) pag. 2534.
3) cf. etiam quae paulo ante idem Maxrius Victorinus de eo metro adnotavit.„Scio quosdam“, inquit, „super antispasti specie recipienda inter novem prototypa dubitasse. nam raro admodum veteres integrum ex eo carmen, quod sit natura scabrum inter rhythmos atque asperum, composuisse perhibentur.“
4) Aesch. Sept. 126 ed. Dind.— ⁵) Handbuch der metrik, pag. 110.
6) cf. Griechische metrik von Rolsbach und Westphal, edit. alt. tom. II pag. 513 sdq.
7) Elementa doctrinae metricae II pag. 230.— 8) de metris poett. Grr. et Romm. II pag. 218.

5
spastici essent, ipse collegit. ¹) quos praeter dochmiaca et composita metra hos invenit: mono- metrum, dimetrum catalecticum et acatalectum, dimetrum hypercatalectum sive Hipponacteum. denique in Elementis²) et in Epitome ³) etiam trimetrum invenisse sibi videbatur.
Quae ipsa versuum antispasticorum paucitas monere debebat virum praestantissimum, etiam in hos, quos reliquos fecerat, accuratius inquirendum esse, certe non exceptis dochmiacis, quod tertium genus antispasticorum fuisse dixeramus. sed facile intellegitur, cur in hoc genere vel minime a se impetrare potuerit, ut de veterum grammaticorum ratione decederet. nam haec sola fere omnium metrorum cum ea, quam una cogitatione quasi a priori Hermannus animo finxerat, antispastorum lege congruere videbantur,¹) ut quae ab initio has tantum formas admitterent: =, quas inter se commutari nihil offensionis habebat. itaque in primis suis libellis ⁵) formam
—
dochmii hanc constituebat:— V— S=, quam antispasticam nominabat. cum autem anti-
LGUU OUG 1 spasticum rhythmum duos ordines continere censeret, quorum prior propter virium quandam debilitatem, quam ei inesse poetae fingerent, ab alio ordine interciperetur, hanc interceptionem modo post prioris ordinis arsin, modo post theseos demum partem adhiberi putabat. hinc alte-
ram formam dochmii existere, quam trochaicam appellat:—
.
Quae dochmiaci numeri definitio licet ingeniosa sibique ipsa constans fuerit, tamen postea ne Hermanno quidem ipsi ab omni parte satisfecit. etenim postquam in praefatione ad Eurip. Herc. fur. iam aliam eius numeri constitutionem temptavit, Seidlerus inter Hermanni priores libellos et eum, qui est de elementis doctrinae metricae, clarum suum de versibus dochmiacis librum emisit.“) cui ipse Hermannus tantum tribuit laudis, ut eius industriae praeter multa- alia haec tria potissimum deberi dicat, primum quod in his versibus constanter servari anti- spastum ostenderit, deinde quod syllabam, quae ante postremam arsin est, ancipitem esse docuerit, denique quod dochmiacos et ipsos et quosdam alios, qui cum iis copulari soleant,
¹1)§. 189 sdd.— ²) Element. II. 229.— ³) Epit. doctrinae metricae§. 216.
4) duam legem quomodo invenerit, in Elementis II, 20, 2. 3. ipse indicavit. ubi simul aliorum de anti- spastico metro sententias, Burnei inprimis et Gaisfordi, refutavit. quorum hie quidem antispastum ex iambo et trochaeo pedem coagmentatum ut ceteri iudicaus his fere schematis constitutis
GC08 1— 1S— s e Soð—8=” 9— 9— ᷣ—= — BV
tot tantasque licentias admiserat, ut recte Hermannus vix quidquam eum reliquisse iudicaverit, quod non licitum in antispastis haberi queat. deinde vero ipse Hermannus sic pergit:„Certissimum est optimos in re metrica magistros ipsos poetas esse, sed ea tantum condicione, si quis et numeri cognitionem idoneam ex ipsa eius natura petitam et sensum multa exercitatione subactum ad eos afferat.“...„qua in re diligenter ad illud attendendum est, duod metrum quoque in carmine locove regnet ac primarium sit. nulloque in genere metri magis quam in anti- spastico id faciendum est, tum propter formas eius multis aliis metris similes, tum quia fere semper cum aliis iisque valde diversis metris consociatum invenitur. hac igitur nos via conabimur rem difficillimam, quantum duidem poterimus, planiorem reddere.“ qua via summum ingenium in errores deductum falso fundamento niti- coarguitur.
5) de metris pag. 243.— Handbuch pag. 104.
⁶) de versibus dochmiacis tragicorum Graecorum I. II. 1811.
1*

6
numeros systematis comprehendi soluta saepe ultima arsi demonstraverit. addi poterat, quod et duplicem anacrusin in dubium vocavit et disyllabam thesin ante postremam arsin prorsus reiecit, quamquam in utraque re sententia eius Hermanno non probata est. itaque metricum schema dochmii hoc constituit: 8AA AASA
unde XXXII formae legitimae oriuntur. neque vero illud neglegendum, quod omnium earum formarum primus, quae apud veteres poetas locum, quae non haberent, impigra sollertia demon- strare studuit. denique haec ei propria laus debetur, quod primus pro certo constituit, quinam versus dochmiaci essent, et firmum quasi fundamentum iecit, quo omnis disputatio posterior niteretur, licet longe longeque a sententia eius ceteris in rebus sit discedendum. Sed antispastica dochmii natura Seidlero non erat dubia, qua in re prorsus cum Hermanno facit. et quamquam ipse se dicit in coniunctione dochmiacorum cum aliis numeris eam potissimum legem sibi scrip- sisse, ut„summam, quam fieri posset, numerorum aequalitatem simplicitatemque nancisceretur, ¹) tamen variam quandam rhythmorum turbam affert, quos omnes cum dochmiacis in unum versum coalescere putat, velut iambicos, trochaicos, dactylicos, anapaesticos, creticos, antispasticos, logaoedicos, molossicos, choriambicos, bacchiacos, denique omnes fere, quicunque cogitari possunt, numeros. et quosdam praeterea, qui cogitari non possunt. nam dochmiis interdum nunc binas, nunc ternas, nunc quaternas syllabas breves aut praemitti aut interponi censet. ²) quarum quae sit natura, num recte perspexerit, ipse admodum videtur dubitare. iam profecto nihil videtur deesse, ut ex omnibus omnia fieri possint, nisi eiusdem usus aliquot longae syllabae. at ne eae quidem desunt, cum etiam molossos aliquotiens dochmiacis immixtos esse arbitretur.
lam Godofredus Hermannus quinque annis post in Elementis doctrinae metricae operam dedit, ut ea, quae de dochmiacis versibus ante protulerat, sententia multis in rebus nimirum mutata, uberius exponeret certisque argumentis confirmaret. ac primum quidem tria illa, quae Seidlero praecipuae laudi eum tribuisse diximus, recepit; ipse autem cum antea dochmium ex iambo et trochaeo et arsi nuda constare nec aliud quidquam nisi antispastum hypercatalectum
esse censuisset:—=— Sl=, tum quidem eam descriptionem, quam iam in praefatione ad Eurip. Herc. fur. ²) proposuerat, potiorem duxit, ex qua dochmius arsin thesi destitutam inter quos iambos haberet:—— S— quia aliter„arsis ista in fine adiecta inconcinnam redderet numerum
et sine exemplo esset“, cum„indoles antispastica ea re non maior fieret.“¹) quod certe non magis probandum quam omnis illa antispastica mensura; immo vereor, ne multo etiam minus arsis nuda, quam nullo iure ipse finxit, ferenda sit. Aristidis Quintiliani autem et M. Fabii Quintiliani definitionem, qui dochmium ex iambo et cretico(es iduaßov zaur αiνοε Aæyrior) constare dicunt), falsam esse iudicat, quod media cretici syllaba non possit anceps esse. 6) nec magis alteram illam M. Fabii Quintiliani descriptionem, ex qua dochmius sit bacchiacus dimeter catalecticus(— S—) prorsus reicere dubitat. disyllabam anacrusin et thesin a Seidlero aut plane reiectam aut saltem in dubium vocatam Hermannus, id quod non
1) 1. 1, pag. 111.= 2) 1. 1. I.§. 60 G2.
³) pag. 6.— ⁴) Element. pag. 243. 5) Aristid. Quintil. de mus. pag. 39 Meibom:(io«) dν 1‿ᷣν Ʒαμ⁴d, 1 uν dνriuerato εε iduν⁵οu zai dioνοο ιανior*.— M. Fab. Quintil. instit. orator. IX, 4, 97: est et dochmius, qui fit ex bacchio et
iambo vel iambo et cretico, stabilis in clausulis et severus. 6) qua eadem de causa ubi creticum dochmiis adiectum cum molosso aliquotiens commutari dicit, eum non vere creticum esse, sed et ipsum ex arsi nuda et iambo constare censet.

7
debebat, reducit. et quamquam consociatio bacchiorum et dochmiorum valde ei suspecta est, tamen varietas illa numerorum cum dochmiacis copulatorum vix minor apud ipsum quam apud Seidlerum est. quin et breves illas binas, ternas, quaternas, quas dochmiacis inseri aliquotiens hic censuerat, ipse non modo probat, sed etiam quintam sibi ipse videtur invenisse. quarum syllabarum quae fuerit vis et natura rhythmica, etsi certius et probabilius demonstrare studet, tamen et ipsius explicatio admodum incerta et arbitraria, neque iis, quae de paracataloge sequenti capite affert ¹), de rhythmi illa fluctuatione cuiquam, puto, possit persuadere. sed in hac doctrina postea dquoque cum Epitomen doctrinae metricae ederet, acquievit.
lam ut haec omnia missa faciamus, quid tandem de ipso isto numero antispastico statuendum putamus? omnium primum illud videtur certum esse cum rhythmicis grammaticisque vetustio- ribus plane ignotum fuisse nec ante alterum p. Chr. n. saeculum a recenticris aetatis metricis ad explicanda quaedam metra excogitatum, deinde gliscente ut fit errore ad plura translatum esse. certe M. Fabius Quintilianus antispasticam dochmii mensuram ignorat. apparet autem nihil esse, quod illam quasi posthumam doctrinam carminibus veterum poetarum obtrudamus. quidnam vero causae fuerit, cur eam mensuram posteriores confingerent, iam supra vidimus. nesciebant illi videlicet alio modo eos versus, quos a basi incipere Hermannus docuit, paseos ignoratione novae suae rationi accommodare. et hos quidem bene vir doctissimus refutavit. quos vero ipse antispasticos versus dicit, veterum asynarteti sunt. itaque cum ceteri omnes versus, quos aut veteres aut Hermannus antispasticos esse voluerunt, longe alios numeros aperte contineant, ne in dochmiacis quidem metiendis antispasti suspicione carent. quid? quod in nullo alio ordine rhythmi decursum ita fractum ac fere eversum videmus, ut duae arses nulla nedue pausa neque thesi interiecta sese excipiant? id quod in medio unoquoque dochmio fieri necesse est, sive Hermanni priorem illam, sive posteriorem rationem sequimur. accedit, quod ne tali quidem modo aliorum numerorum cum dochmiis coniunctiones ad certas simplicesque formas redigi poterant, sed contra summa omnium generum confusio et perpetuae fere numeri- mutationes existebant. relinquenda igitur omnis illa nobis et reicienda pedum antispasti- corum ratio.
Neque equidem tam longus in ea re fuissem, nisi ad eandem illam metricorum doctrinam nuperrime recurrisset vir doctissimus F. V. Fritzschius.²) qui ut creticum pedem ex ditrochaeo a Thaleta inventum, ita a posteriore poeta antispastum trochaeo auctum ultima brevi-
———
..... suppressa et silentio unius morae compensata in dochmium mutatum esse censet: SN7.
nam ex iambo quidem et cretico dochmium constare non posse, syllabam ancipitem clarissime demonstrare; neque magis cogitandum esse de bacchio et iambo aut de dimetro bacchiaco cata- lectico. neque Aristidem Quintilianum cum diceret dochmium compositum esse εs 1dναρο α raicros aliud quidquam voluisse quam nominis dochmii rationem reddere et genus numeri definire, ut cuius partes plus unius morae discrimine inter se differrent. ²) neque plus momenti Fabii Quintiliani definitionem ad eam rem diiudicandam habere. itemque fere de glyconeo, quem
¹) Elem. pag. 278 sqd.
2) de numeris dochmiacis in ind. lect. acad. Rostoch. 1874, 1884, 1885.
3) grammaticos enim veteres constat tradidisse, oουνς nominari eos numeros, in qauibus arsis et thesis aut pares essent aut non amplius una mora distarent(2: 2, 2: 1, 3: 2), νiovs vero eos, in quibus maiore discrimine differrent(ut 3:5). videas Seidlerum de vers. dochm. pag. 401 sqdç. ceterum res vix credibilis.

8
polyschematistum dixerunt, vir doctissimus iudicat. duem contra atque Hermannus fecerat, veterum metricorum rationem secutus ex antispasto et diiambo constare arbitratur. quin et aliis numeris antispastum saepe praemitti docet. veluti versum: sdεααν dæ Grοαατον ◻μ⁶α•μεμιτο ⁴) ut antispasto penthemimeren iambicam subiectam sic putat metiendum esse:
2
——— O—— G ut summam fere eius doctrinae, quam de versibus antispasticis Hermannus proposuerat, recepisse videatur. ²) tamen illud addendum esse existimat, ultimam eius antispasti syllabam, si brevis sequatur, utique longam esse debere. quod quo iure sibi sumpserit, ipse vir doctus videat. nam Hermannus quidem metrum eius versus sic descripserat:
at quotus quisque doctorum virorum reperietur, qui talem mensuram omnino velit comprobare? atque omnis haec ratio cur vel maxime nobis improbetur, ex iis, quae supra de his rebus dis- putavimus, Satis intellegi arbitramur.
Attamen negari non potest ab hac ratione non multum abesse eam, quam ad originem dochmiaci numeri enucleandam Fr. Goldmannus imitt. ³) nam is G. Studemundi ⁴) vestigia secutus, dui ut bacchium e dipodia iambica ita dochmium e tripodia iambica acatalecta natum esse censuerat, ex trimetro iambico sublata et secunda et quinta thesi dimetrum dochmiacum originem vult ducere ita, ut sublatae eae theses nullo modo nedue tone, quam dicunt, neque pausa compensentur. quam ad rem clarius illustrandam hoc ille schema metricum ascripsit:
S trim. iamb.
= S idem thesibus syncope suppressis.
S=8S S dimeter dochm. certe non multum interest ad naturam genusque rhythmicum dochmii definiendum, utrum anti- spastum eum trochaeo auctum ultima brevi sublata esse dicamus: G e— O., an ex tripodia iambica natum altera thesi eo quo diximus modo suppressa:—(G)— S— nam antispastus
duidem nihil aliud putatur quam trochaeus iambo nulla pausa subiectus. quod fieri hoc modo posse omnino negamus.
Quam difficultatem sentiens G. Brambachius*) primam dochmii partem(iambum dico) alio modo explicare studuit, cum in altera parte describenda ad eam, quam novissime diximus, rationem proxime accedat. nam in fine dochmii pausam statuendam esse ratus hanc unius tantum morae, non duarum esse iudicat, quod ipse dochmius hypercatalectus satis indicet. itaque exeuntis dochmii numerum trochaicum esse. quem eundem numerum etiam ab initio dochmii esse, et inveniri sane tales versus, qui puram hanc formam exhibeant:— C— C—„. ple- rumque tamen ab initio trochaeum hyperthesi quadam in iambum transire hoc modo:
duae in fine dochmii sit unius morae pausa, eam, si alter dochmius sequatur, supprimi posse 1¹) Aesch. Pers. 277. 2) cf. Epitom.§. 220. 3) de dochmiorum usu Sophocleo. 4) de cant. Plaut. pag. 40. ⁵5) Metrische studien zu Sophokles pag. 59 sqd.— Die Sophokleischen gesänge metrisch erklärt pag. XVII sq.

9
idque tum certe fieri debere, si dochmii verbo non finito artius inter sese cohaereant. ita di- metrum dochmiacum modo pari numero metiendum esse, modo duplici ad hunc modum:
GC—— O— G——S—= X△ —-— 12 3 6 aut: C S U e —— 8. 8.
concedendum sane, hanc rationem argute et callide excogitatam esse, tamen ut ei assentiar, non adducor. et illud quidem nihil difficultatis habet, quod in talibus versibus, qualis est apud Aeschylum in Eum. 170, pro pausa prioris dochmii uanda zoioννs statuenda est: uuννν έαμνας αάτοσνυντοε aντυνmQm‚
cum pausa in medium verbum aντασσναοs incideret. neque equidem ullum versum eiusmodi me legere memini, dui ex dochmio et dochmio hypercatalecto constet ita, ut in fine prioris ordinis longa syllaba in quas breves sit soluta verbo non finito. nec vero id quidem magni momenti esse duco, quod a veterum metricorum ratione haec prorsus aliena est. at illud iam diximus concedendum non esse, duos ordines ita ad versum copulari, ut arsin arsis sequatur nulla neque pausa neque thesi interposita, neque id mihi quidem placet perpetuam mensurae mutationem constitui ita, ut dochmius(contra ac veteres voluerunt) modo sit εeνεον αντdοννν, modo 2νε△α⁴οτενν. duid? primum pedem tam raro trochaeum esse, saepissime autem dactylum, et cum ceterae omnes fere eius pedis formae hic illic inter se respondeant, ipsum trochaeum, primariam formam, tali responsione excludi, nonne mirum videtur? nec minus id Brambachi rationi repugnat, quod omnium eorum, quos cum dochmiis coniunctos videmus, numerorum nullus frequentior est paeonicis, duos nequaquam equidem, id quod Brambachius probare studet, generis duplicis esse crediderim.
Restat, ut eorum sententias perlustremus, qui dochmium generis sescuplicis speciem quan- dam esse voluerunt. e quibus Rofsbachius et Westphalus primum quidem veterum ratione adoptata dochmium ex iambo et paeone vel cretico constare putaverant, cum hanc divisionem vetustiorem recte iudicarent—— 0— postea vero altera, qua ex bacchio et iambo potius doch- mius fit:——[=—., Westphalo magis arridebat ¹), quam etiam Dindorfio placuisse video.²) Sed Westphalus rursus Aristoxenis verbis nisus, νν⁶ανάυν αμένανιοα dactylici generis esse debere. cum unus in eo ö oεν εισοι ⁷ων(4:ꝑ4) ad urers buoνμᷣoæey idoneus esset ³), reiecit illam de dochmii natura ante a se propositam sententiam, cum negaret eum ο⁰¹/ TOo xerrdéx esse posse(3: 5), et εeνεᷣεοο dενανααον eum statuit esse cum duarum morarum silentio, dimetrum bacchiacum cata- lecticum¹):==— S—, quod ante eum iam Bergkio visum erat. 5) in qua ratione primum displicet duarum illa morarum pausa in fine dochmii statuenda, quae, si verbum eo versus loco
2) de re metrica pag. 45.
3) Aristox. elem. rhythm. pag. 302 Mor.: G⁶οατι T6πιτιοο ei’,Gaαν õ(0ν 16%) ol àν 62 ασνιν ενꝓνεs'e. Govra Ʒϑυνoνdαeεννμμοντ m„ννε 6ε*d*νες.... quae desunt, argute sane Westphalus supplevit; tamen eum locum ita expeditum esse, ut dubitatio sit exclusa, quis audeat affirmare?
4) Metrik ed. II tom. II pag. 853 sq.
5) vide ind. lect. aestiv. acad. Hal. 1862 pag. X.

10
compensari potest. quales versus Christius complures affert¹), quorum numerus facile augeri potest. ²) deinde vereor ne ista quoque ratione varietas eorum versuum, in quibus dochmii cum aliis numeris coniunguntur, modum excedat. neque vero illud neglegendum. quod nullum fere certum bacchiaci dimetri catalectici apud poetas Graecos exemplum reperitur. ³) sed ne ipsam istam veterum dochmiaci numeri descriptionem comprobemus, qua dochmium aut ex iambo et cretico aut ex bacchio et iambo fieri diximus, maxime monet perpetua rhythmi commutatio (ueraoa*), duae in carminibus dochmiacis, quantum eorum ambitum nonnunquam videmus, fieri non potest, quin sit molestissima.
Christio vero⁴) dochmius dipodia trochaica catalectica cum anacrusi iambica vel, quod idem valere putat, quartus paeon acatalectus cum catalectico coniunctus videtur:
U=lee= velesSS nulla tamen pausa ad explendum rhythmum addita. J. H. H. Schmidtius autem antibacchium cum antecedente anacrusi monosyllaba trochaeoque subiecto dochmium esse iudicat:——S 6—9, ita ut in fine versunm semper fere catalecticus sit:—— S—S. 5) nonnunquam tamen pro antibacchio creticum vel paeonem poni arbitratur:— S—— in quo vel anacrusis supprimi possit: SS=SSr—°) de quorum utriusque sententia infra dicetur.
Atque ut alias dochmii descriptiones praetermittamus, ex iis ipsis, quae disputavimus, satis putamus apparere, quanta sit difficultas eius numeri definiendi. in quo loco cautissime esse versandum, ipsae monent hominum doctissimorum de ea re dissensiones. sed ut via ac ratione ad eam expediendam adgrediamur, duo sunt fontes, ex quibus omnis nostra rei metricae scientia emanare debeat, doctrina veterum et ipsa poetarum carmina. doctrinae veterum enim quasi magnifici monumenti rudera aut variis incertisque fragmentis ad nostram aetatem fortuna ser- vavit aut novum aedificium dubiae firmitatis exstructuri partibus non paucis mutilatis atque deperditis multa de suo addentes recentiorum temporum metrici in suos usus converterunt; car- mina autem poetarum et ipsa saepe mutila sordibusque corruptelarum obruta ac multifariam depravata summam et critici et interpretatoris diligentiam et soprietatem requirunt. atque quae de dochmiaci numeri genere et origine a veteribus nobis traduntur, perexigua sane minimeque inter se congruentia, in iis, quae hucusque disseruimus, hic illic perstrinximus, vix ut pauca addenda esse videantur. nam cum antispasticam Hephaestionis, Victorini, Plotii, aliorum dochmii mensuram prorsus reiecerimus, nihil fere relinquitur quam quae de eo numero Aristides Quinti- lianus et M. Fabius Quintilianus?) afferunt. quorum alter dochmium ex iambo et paeone con- stare dicit, alter ex iambo et cretico vel ex bacchio et iambo fieri indicat, quas definitiones idem fere putat valere. earum priorem vetustiorem esse iure Westphaluss) contenderit; addit Christius?) alteram etiam eam ob rem minus commendari, quod prima dochmii longa tanto saepius aliis in duas preves solvatur, quod in bacchium minus videtur quadrare. neque vero ¹) Metrik der Griechen und Römer edit. I pag. 465. ²) cum praesertim tales quoque versus huc sint referendi, quales sunt apud Eurip. in Hec. 1078 vel in Herc. fur. 758/9 ed. Nauck.
³) quamduam apud Plautum tales versus exstant.— 4) I. l. pag. 463 sq.
5) Die kunstformen der griech. poesie I pag. 133 sdq. IV pag. 509 sqd.— Leitfaden in der rhythmik und metrik pag. 79 sdq.
6) Kunstformen I pag. 138; Leitfaden pag. 80.— ⁷) locis supra laudatis.
8) Metrik tom. I pag. 697.— ⁹) I. I. pag. 463 sq.

11
illud neglegendum est, quod scholiasta ad Aristoph. Avv. dochmiaca identidem zoον τανυνα esse dicit¹), ut ad v. 1262(douensναανer doyeveis Oeode arl.) haec eius verba sunt: 10οł⁰ α α e0εσν μνοοι Qοο τμμ‿⁶σννπχ τυιωων ππσχέννυιιχισν ςσ quae numeri dochmiaci descriptio haud scio an omnium sit antiquissima. quae si ipsius Heliodori auctoritate nitatur, appareat ipsum anti- spastorum inventorem nondum eam mensuram in dochmios transtulisse. itaque de iis, quae exstant, rationibus veterum sic puto statuendum esse: primam reiciendam; reliquarum eas potiores ducendas, ex quibus dochmius aut ex iambo et paeone fiat aut ziνον πα⸗d sit; tamen ne his quidem quantum sit tribuendum, satis constare, cum ignoremus, ad quos potissimum auctores sint referendae. quodsi quis has duas dochmii descriptiones magnopere inter se putet discrepare, id equidem non negaverim, sed infra de hac re quae sentiam commodius arbitror expositum iri.
Tam si ad eum, quem secundo loco posueramus, rei metricae fontem accedimus, ipsa poe- tarum Graecorum carmina dico, tria potissimum video esse, ex quibus natura dochmii cognosci possit. primum enim illud considerandum erit, cum quibus aliis numeris dochmiacus plerumque soleat coniungi, ut quibus praeter ceteros affinis sit habendus; deinde spectandum, quas leges in versibus dochmiacis condendis poetae sibi scripserint, ut iis cognitis iudicemus, ad quasnam aliorum numerorum formas dochmiaci proxime accedant; tum examinandum, ad quos potissimum animorum affectus sive exprimendos sive efficiendos poetis apti visi sint, id quod»ꝰο rhyth- mici appellant, ut hoc perspecto existimemus, qui alii numeri hac in re illis aut pares aut similes esse videantur.
Primum igitur illud perquiramus, cum quibus alienis numeris dochmiaci plerumque con- iungantur. inveniuntur autem duplici modo cum illis copulati, aut ita, ut in unum cum eis versum coalescant, aut ut versus puri dochmiaci cum aliorum numerorum versibus unam vel stropham vel periodum efficiant. quarum posteriorem rationem ad hanc nostram quaestionem diiudicandam haud ita magni momenti esse facile intelligitur. nam et cum dochmiacis prorsus diversos ac varios saepe versus, iambicos puta, trochaicos, dactylicos, logaoedicos, alios una stropha coniungi, et de aliis numeris plane idem non minus saepe fieri videmus; nec id ullo pacto mirum, cum inter versus tali modo copulatos minus arta necessitudo intercedat. quo magis interest diligenter observare, quibuscum numeris uno versu dochmiaci coniungi soleant. nam dubium non est, quin tam arto vinculo nisi similes aut eiusdem naturae rhythmi complecti- nequeant. quare reicienda eorum metricorum ratio, qui nullo fere discrimine statuto temere diversissimorum generum numeros eodem versus ambitu misceri putaverunt. atqui rem si accu- ratius ponderamus, alios omnes, qui cum dochmiacis eo quo diximus modo coniungi solent, rhythmos frequentia longe longeque antecedit paeonicus, qui usque eo quasi legitimus dochmia- corum comes videtur, ut in infinita fere multitudine versuum mixtorum pauci admodum repe- riantur, qui alios numeros asciscant. quod infra certius cognitum iri confido. quae si recte disputavimus, vix iam dubitari potest, quin dochmiaci versus generis sint paeonici et scholiasta ille rectam eius numeri expediendi viam nobis monstraverit.
Sed certioribus hanc opinionem argumentis confirmari oportet. iam leges igitur conside- randae, nam is proximus erat locus, ad quas cum dochmiacos tum paeonicos versus poetae effinxerint. quam rem ita instituemus, ut primum in omnium versuum paconicorum leges in- quiramus, deinde quatenus eae in ipsos dochmiacos quadrent, existimemus.
¹) vide etiam Christ. Metr. pag. 463.

12
II.
Paeon est pes quinque morarum, duorum nueicz, quorum ratio sesquialtera est(3: 2). eius pedis veteres quattuor formas constituebant, paeonem primum:— SCC, secundum:— Co, tertium: CO— C, quartum: C—. nos nostro iure eam formam primariam statuemus, quae longa illa syllaba soluta quinque breves continet, orthium sive Teτανσαασφνν: OS Se hinc binis syllabis contractis duo novi pedes existunt, is, quem primum, et is, quem quartum paeonem nomi- nant; primis autem ultimisque brevibus simul contractis creticus:— S. e quibus orthium cum per se credibile sit raro tantum a poetis usurpatum esse, nihil tamen causae est, cur omnino a veterum carminibus abiudicemus. Simmias quidem poeta carmen quoddam totum fere ex orthiis composuisse traditur, nisi quod ultimus uniuscuiusque versus pes paeon quartus esset. ¹) hunc vero et ipsius Aristotelis auctoritas tuetur ²) et apud poetas, qui ante Alexandrum Magnum floruerunt, ut posteros praetermittamus, satis multis iisque certis locis reperimus. longe frequen- tissimi autem omnium paeon primus et creticus. in quo illud utique tenendum, syllabis. S— diversissimos numeros effici, aut eum, de quo nune quaerimus, paeonicum, aut trochaicum: 2= 0 8, ut in eiusmodi versibus difficillima nonnunquam quaestio exsistat, utrius generis habendi sint. de qua re pauca erunt infra dicenda. aliis autem contractionibus duae novae formae exsistunt, alter scilicet et tertius paeon. quorum uterque ipso eo, quod modo laudavimus, Aristo- telis testimonio refutari videtur, ut qui paeonicorum pedum primum tantummodo et quartum nominet. neque aut Aristides loco in adnotatione laudato aut Cicero, ubi paeonis mentionem facit³), alias formas praeter has duas appellat.¹) eos igitur pedes genus sescuplex aspernari videtur. denique dicendum est de pedibus iis, quos altera binarum brevium contractione ex secundo tertioque paeone gigni videmus, antibacchio(—O) et bacchio G6——. antibacchii in carminibus poetarum Graecorum, quae quidem ad nos venerunt, exempla adeo pauca, ut dubitari possit, an ea aliter sint metienda. certe inter omnia nullum est, quin aliam mensuram eamque, ut puto, aptiorem et commodiorem admittat. nec profecto is, quem ut antibacchiaci numeri exemplum Dionysius?) affert versum: Xol—ois Moucoaæis zs dννuer, eam dubitationem tollere potest. nam neque eius versus naturam satis perspicimus, ut vere eum antibacchiacum esse liceat affirmare, neque quemquam puto fugere adeo esse talem numerum inelegantem et in- venustum, vix ut ferendus esse videatur. quare equidem in ea sum sententia, ut antibacchiacum numerum a poetis Graecis usurpatum esse haud facile credam. bacchius vero non modo apud poetas scenicos Romanos usitatissimum metri genus, sed etiam apud Graecos pauca quidem
¹) Hephaest. Gaisf. pag. 83 edit. II, pag. 75 edit. I.— cf. Aristid. de mus. pag. 56 Meib.
2) Rhetor. III, 8: 20τι σ ππα⁴ασν υο eldy ν rueinerda d³λeνο⁸, 6 70 1εν ε&ν αμ(ςρ ϑςοoꝑρ⁶eν GGπνο val 2οοννuz ouros'εοτνν ou d 2ενιιννι μαάναd, r⁵εuντσν ο οαεσνς α᷑ νlaαν.. EreHος 6νέε ενανide, oN Sαeνu dοποατ roe*s,„ ⁴ νο⁴ Treleurala rl..
³) de orat. III, 47, 183: probatur autem ab eodem illo(Aristotele) maxime paeon, qui est duplex: nam aut a longa oritur, quam tres breves consequuntur.... aut a brevibus deinceps tribus extrema producta atque longa.— et in Orat. 64, 215 paeones prorsus eodem modo definit.— cf. Demetr. Alexandr. de elocut. 38.
4) cf. etiam Diomed. pag. 506. et schol. Heph.: οlπ Gτοο πα⁴³σ]: 2a¹ 6 Téragros oοε³ι τ πρανπ⁸⁶σeν eroοr: ourer, s 6 deuτεοοςσ ναα ο roiros,&rxmr⁊mwrret ds eis 1oνιι.
5) de comp. verb. c. 17, ubi eius generis, 6 Guνέσννεέν ινõœῦʒ?sο ν ααά νρσαάσφz ias tria dicit 6,Tinara esse, creticum, bacchium, antibacchium. et huius duidem.„ν᷑ᷣμ mαἀά⁶ςροςες re dν zol elg Gει⁵ιιυο⁴ονσ Lοτειον esse nec minus bacchium dg³ονια Zeo zal eεsνos. quae doctrina nullius pretii.

13
admodum, sed certa eius pedis et quae aliam quamcunque mensuram reiciant exempla reperi- untur. at illud dubium, num recte bacchium ex orthio brevibus bis binis contractis oriundum
dicamus:
Id quidem certum, esse duo genera ordinum paeonicorum, eos, quos proprie paeonicos dicimus, et eos, quos bacchiacos. tertium genus addideris antibacchiacos, quos apud ipsos poetas inveniri negamus. quorum primi paeonem primum quartumque et creticum nullo numeri discri- mine admittentes variantur etiam accedente anacrusi. est autem anacrusis, ut God. Hermannum audiamus,„quasi introductio quaedam ad numerum, quem deinde ictus orditur.“¹) in qua definitione, licet omnia, quae de lege numeri versante„in efticientia per temporum aequalitatem repraesentanda“ idem vir doctus protulit ²), improbanda sint, illud tenendum puto, anacrusin et ipsam quidem numeri partem, tamen ut introductionem numeri mox firmius et stabilius ince- dentis et usque ad finem aequaliter decurrentis non eadem severitate legibus eius astrictam esse, dua ceteras ordinum partes. plerumque tamen anacrusin thesi aequalem videmus et in genere pari ex duabus brevibus vel una longa, in iambico ex brevi vel ancipiti syllaba constare. quam rationem si ad paeonicos versus transferimus, apparet legitimam anacruseos formam aut tribrachyn esse aut iambum: Swrr quodsi apud lyricos Graecorum poetas re vera tales versus occurrunt, pauci illi quidem admodum, tamen pro exiguo omnium paeonicorum numero certe non pauci, vix puto dubitandum esse, quin paeonicos versus ab anacrusi incipientes rectissime eos iudicemus. neque quidquam qubitationis afferunt ii versus, qui aliam formam anacruseos exhibent, monosyllabam scilicet: 2- C—— C—. nam si anacrusis vere est introductio„numeri deinceps secuturi“, ad cuius incessum ipsa sit accommodata, nisi quod arsi destituta est, sequi videtur, ut non necessario theseos formam habeat, sed praeter arsin interdum etiam pars aliqua theseos deesse possit. quod non minus quam in sescuplici in pari genere usu venire constat. nam hic quoque non modo dactylici versus(ut— G— Ce— Co— Co et anapaestici (ut Se— CO CS= ESO, sed etiam tales inveniuntur, quos verissime dactylicos ab anacrusi incipientes dicas; et cum anapaesticorum anacrusis ex duabus brevibus vel una longa syllaba nunquam non constet, dactylicorum anacrusis aeque bene una brevi efficitur, ut apud Sophoclem
☛
in Oed. r. v. 173 xντν„νιοονςσ αeral odre T6„00( 2) quod idem fere
in genere sescuplici evenit. tria enim genera versuum videmus exsistere,
paeonicos ab arsi, ut=S aeonicos ab anacrusi legitima, ut uos bacchiacos nomiuamus 1 7 ...—g 7 paeonicos ab anacrusi libera, utu 4
usu vero et legibus, ad quas componuntur, alterius et tertii generis ordines vehementer inter se discrepant, his quoque in rebus dactylicorum versuum prorsus similes. nam ut dactylici ab anacrusi incipientes, nisi quod ipsa anacrusi alacriorem et concitatiorem incessum habent, nulla fere in re ab iis recedunt, quos proprie dactylicos nominamus, quibus plerumque inseruntur, sic paeonici quoque libera anacrusi aucti, semper fere cum primo genere paeonicorum iuncti et mixti, adeo ad similitudinem eorum facti, ut nulla alia re quam ipsa anacrusi ab iis discrepent. anapaesticis autem ordinibus pacchiaci sunt comparandi, a ratione ceterorum longissime recedentes.
¹) Elem. pag. 11.— ꝛ²) ibid. pag. 5.

14
lam bacchiacorum versuum originem et naturam rectius videmur perspexisse. sescuplicis igitur generis eadem fere ratio est atque paris duplicisque. duo enim eièy videmus, ut in pari genere dactylum et anapaestum, ut in duplici trochaeum et iambum, ionicum a maiore et a minore, sic in sescuplici paeonem et bacchium. nam bacchii quidem arsin thesinque non ita
constitui posse, ut prima et altera syllaba pro thesi, tertia pro arsi habeatur th. V a multoque
etiam minus ita, ut brevis syllaba thesin, duae longae arsin efficiant th. a. bene demonstrat
Westphalus J. l. tom. I. p. 623. neque vero pro auntibacchio ab anacrusi incipiente bacchius habendus est; nam antibacchium cum ipsum reiecerimus, vix deceat tali modo reducere. praeterea in anacrusi nunquam syllaba ancipiti poetae Graeci usi sunt, quae locum haberet in anacrusi monosyllaba antibacchiacorum versuum. neque id suspicionem potest movere, quod genus sesquialterum smumezoni nullam habere veteres tradiderunt., nam hoc quidem rectissime West- phalum perspexisse censeo, bacchiacos versus tum, cum haec lex excogitaretur, ut ex iambo et paeonibus compositos ueraßos habere visos esse. ¹) quae veterum opinio licet falsa sit, tamen haud scio an et ipsa eam, quam diximus, rationem nobis debeat commendare.
Sed quamquam cavendum est, ne nimium veterum grammaticorum doctrinae metricae tribuere videamur, tamen commemoretur huic nostrae rationi optime ea congruere, quae cum Aristides aliique tum Hephaestion de ea re protulerunt. et Aristidis quidem verba iam supra laudavimus, Hephaestion vero quae in enchiridio tradit, pauca quidem, sed clara et perspicua. paeonici enim generis tria dicit eidn esse, creticum, bacchiacum, palimbacchiacum. quorum tertium ad melopoeiam non aptam dicit neque amplius de eo disserit. ²) alterum autem, bacchiacum, raro reperiri nec longius in carminibus extendi.¹) creticum denique pedem longis solutis in paeonem primum vel quartum transire4) ne orthio quidem excluso. 5) bacchii igitur et paeones udrοα deriaoura er péret utolig, ut in bacchiacis Graecorum poetarum) ictus in alteram longam cadere videatur:—= apparet autem in syllabarum—— circuitu non minus quam bacchiacum etiam iambicum numerum inesse posse, si hac mensura utamur:=—. quorum numerorum uter sit praeferendus, singulis locis ex natura potissimum formisque ordinum con- iunctorum colligere oportet.
Omnes autem ordines aut acatalecti sunt aut catalectici. acatalectos eos vocamus, qui ulti- mum pedem integrum habent i. e. in quibus omnes partes numeri syllabis orationis expletae sunt. quodsi numeri parti in fine versus syllaba nulla respondeat, ea pars pausa est explenda(Tοeν νενε) et metrum fit catalecticum. constituebant autem metrici veteres quattuor dντποοεςασε metrorum; nam dncrdhnwra teste Hephaestione ea dicebant, ò zον εενταον τπτοοα
7,„.„. 676 ⁄Q0 1οον Ʒ/⁸¹, 7).... 2.,τναι 0?, 60 HAs, ⁴εεαωρέ̈νο εέm˙ rωπ Tενεε᷑αoν οοα,.... H0l⁴‿ννννα☚νντα . 7 5 7 3 2—
d*, 6G.αᷣ εμeφ˙ dτοον επ τεμ᷑τοει ονρσmποε μεαμενυτ³α,.... Snregrεαᷣr⁴νννμτα d, dGα mπ τνiᷣ τG,meGs
¹) 1. 1. pag. 624 sd. 8
· 7„ 4—„ 4,. 1.* 1„
2) Gaisf. ed. I pag. 72: 70 ε π ιωνπ⁶⁶νν εleνν uεν εναα ia, ri Te vOrτινν να τ αe nedezoον α n⁵ινινσμσηι νďα⁴ ον 0 v drerdri ‧ε⁶αν 361 π˙908 14o⁴⁴ν.
3) ibid. pag. 77: 10 ε α reiαedν αm³νυι⁶ιν ⁸οντm GGre, ei zdi rou ore αeι εον, e! Soαxzu euε²6α 4) ibid. pag. 72: r0 ε 2 1τα⁶νòmUftcer’deαον dε‿εa εᷣ να 2υσeς rds eis rous zaouuerous aioναs. 5) ibid. pag. 75 loco supra laudato. 6) nam prorsus aliam esse bacchiorum apud Romanos poetas rationem constat. 7) pag. 24 sdq.

15
6ο%ꝑ JxE. unde in diversis metris summa varietas απεέαεmν'exsistebat, nec tamen singuli ordines quid numero valerent, clare perspiciebatur. nam si exempli causa eum ipsum versum, quem ut brachycatalectum Hephaestion affert, dy a εν Oαον τον Klencinmo,
consideramus, ex ipsius definitione pentapodiam iudicemus necesse est, cum syllabas immo pedem derl ön-e Iaανμρενμπq mποòdia positum et ordinem eml z⁶ονς νρmποσν mανε̈εεοναιεμον dicat. quod longe secus esse nemo non videt. quare in iis rebus, quas veteres metrici minus bene aut intellexerunt aut indicaverunt, nos nostro iure ab eorum ratione recedemus. itaque cum anacrusin a cetero ordine seiunxerimus, nihil iam intererit inter ordines eos, qui ab arsi, et eos, qui ab anacrusi oriuntur. appellabimus autem eos catalecticos, quorum ultima thesis oοeνπ εν expletur:
(e
()— G— 8—= 8— XM△ 8)—— 8S— 20— M. non raro autem praeter ultimam thesin etiam paenultimam suppressam videmus ita ut tone, quam dicunt, expleatur:
6).“
“(-O); quos ordines procatalectos nominandos esse censemus. sed est quoque, ut una cum duabus illis thesibus etiam arsis ultima deesse videatur:
M6—»9=-SS=S— 8U= GSS== Ss
⁸‿◻-S=SS”— 8—;
hos versus verissime brachycatalectos dixeris. iam ut ad genus sesquialterum transeamus, quae formae apotheseos hinc sint exspectandae, facile apparet. sunt enim hae:
quarum formarum prima longe omnium frequen- ——— A...
6— tissima est, altera aliquanto rarior, ut tamen in u— ⁸△
dubium vocari non possit; tertiae et quartae exempla uu.. 16 M. non reperiuntur. nam etsi exstant sane versus, qui tertiae formae exitum habere videantur, ut Aristophaneus ille:
A—„ 6„* ounsre ‿de d oindo und dGus, 1)
tamen dubitari nullo modo potest, quin is non ita sit metiendus:— COG— CCC— COSu— F. sed ita potius, ut tetrameter fiat duaeque illae in fine positae longae unum pedem, non duos efficiant. creticus enim pes ad rationem dipodiae trochaicae revocandus videtur, ad cuius numerum proxime accedit. itaque tetrapodiae trochaicae catalecticae ipse dimeter creticus similis fit:
3. procatalectae autem is, quem hic 2
äS= S=—= M— G=
brachycatalectae catalecticus:
—————— 1— 14
O——*—=—
...— ⁸.—. duoque eodem nomine optime appellari putamus:— quodsi qui versus, id quod in
—-—
ipsis paeonicis usu venire non video ²), talem exitum habeant, ut dipodiae acatalectae trochaicae
1¹) Lys. 793. 2) Pindarici carminis Olymp. II versum strophae primum, epodi secundum similesque complures aliter puto metiendos esse.

16
O— O
plane aequales sint, hos tandem hypercatalectos nominare possumus:—2—. de quo pede infra accuratius erit disputandum. dimetri paeonici hae igitur sunt formae:
——==S quorum ordinum eos, qui ab anacrusi incipiunt, non omnes certis ( 29) exemplis probari posse, in tam exiguo praesertim eiusmodi versuum numero nihil sane est, quod miremur. III.
Ad has leges igitur ratione, ut ita dicam, et cogitatione constitutas ipsum oportet paeoni- corum versuum usum revocemus et, quales eos in carminibus singuli poetae excoluerint, videa- mus. in qua disputatione satis multis locis occasio offeretur, nonnulla accuratius tractandi, quae aut leviter tantum supra strinximus aut omnino intacta reliquimus. ac primum quidem, si placet, Iyricos consideremus. e quibus praeter ceteros, ut consentaneum, Pindarus respicietur. nam quamquam et ipse raro admodum in epiniciis paeonico metro usus est, tamen ab eo fere uno leges, quibus in componendis eiusmodi carminibus lyrici sese astrinxerunt, repetendae sunt, cum in ceterorum lyricorum reliquiis sparsi tantum hic illic ordines paeonici occurrant. sed ea ipsa, quae ex Pindari poematis ut ex liquidissimo fonte haurire licet, non paucis in rebus ad leges componendorum versuum et carminum pro certo cognoscendas minime sufficiunt, cum saepissime, quae pluribus exemplis probari debeant, singulis modo vel binis nec raro nullis omnino possint demonstrari, ut difficultates nonnunquam certis argumentis solvi nequeant ac multa nec ea levia in dubio relinquere cogamur. referenda autem huc inprimis c. Ol. II, Pyth. V, dithyramb. fragm. 46 ed. Bergk. quorum carminum primum metricam formam re- censeamus.
Vixv de ullo carmine, si metricam rationem respicias, magis inter se discrepant virorum doctorum sententiae quam de altero Olympio. quamquam recentiores quidem, si Mauritium Schmidtium excipimus ¹), plerique omnes in eo consentiunt, et strophae et epodi numeros maximam partem generi sescuplici attribuendos esse. ac strophae quidem versus 1, 4, 5 diffi- cultatem habere nullam videntur: v. 1 trimeter catalecticus, 4 dimeter, 5 tetrameter; primo et quinto anacrusis monosyllaba praemissa, quam ancipitem esse cum hi ipsi versus tum v. 5 epodi demonstrat.²) versum tertium itemque versus octavi primum pedem Christius ³) vult anti- bacchiacos esse, nimirum quod, si paeonicos eos statuamus, in priore 7οeτor xerdonuor admittere cogamur. atqui rhythmicos veteres non modo uazòdeꝭ roαν—υνανα et zerçæouzs, sed etiam rerdomνναοος statuisse res est notissima. sequitur ut eas syllabas in carminibus poetarum in- venerint. at, quaeso, ubi magis eas inventas esse consentaneum est quam in versibus paeonicis? nam ut in genere iambico dαad zbαsuos arsin et thesin complectitur, ut in genere pari aazd reroοαςννο⁸, ita in genere sescuplici aroder zevrdoiuο arsin thesinque explere, vel ut omnes rhyth- mici tacerent, paene iure erat sumendum. at ita rara ista zενι⁴αεννοε, ut nusquam fere alias
¹) nam quae de huius carminis metris explicandis dedue paeonicorum(itemque dochmiacorum) versuum ratione is statuit in eo libro, qui inscribitur: Pindars Olympische siegesgesänge, ea vel minime nobis probari ex iis ipsis, quae hucusque disputavimus, satis puto apparere.
2 r.— 5.
) nam v. 65 quamquam libri melioris notae zeredv habent, tamen cum plerisque editoribus eεεαmναν praeferam.
3) Metrik pag. 442 sqq.

17 nobis occurrat. neque id mirum in tanta versuum paeonicorum paucitate, cum praesertim id facile intellegatur, aliquanto parcius„ουν Teνταοννα ùb usitata syllabarum pronuntiatione tam longe recedente quam οινφ vel zerοαoαννιαα poetas usos esse. quid? quod ipse Christius in epodo identidem eam inducere nihil dubitat? nam quod praeter rhythmicas causas, quas nullas esse persuasum mihi habeo, etiam sententiarum nexum in versu tertio et octavo eum putat esse, ut in pronuntiando primae eorum versuum syllabae vocis sonus praecipuus sit admovendus, duotus quisque reperietur, qui id concedat, modo unum mihi versum 27 ed. Momms. recitet: uei de plr Tanlde alei, a Zede rario uαα, de? s als 0 viσοσσαοο⁹. contra si antibacchiacos eos versus statueremus, non modo venustissima totius strophae nume- rorum aequalitas tolleretur, sed in ipsis illis versibus ab antibacchiaco transitus fieret ad paconicum numerum. ¹) neque id quemquam puto fugere, prorsus similia inter se esse initia versuum str. 1, 5, ep. 1, 4, 5 et eorum, de quibus nunc quaerimus, str. 3, 8. atqui str. 1, ep. 5 anti- bacchiacus numerus syllaba vel brevi vel ancipiti anacruseos excluditur, ep. 1 ipse Christius eum non admisit. restant strophae vv. 2, 6, 7, de quibus vix quidquam nobis addendum videtur, cum, quid de anacrusi ordinum paeonicorum statuendum putemus, supra satis copiose exposuisse videamur. sunt enim paeonici versus ab anacrusi iambica incipientes, et quidem tetrameter, trimeter, dimeter catalecticus. itaque ne hic quidem antibacchiaco metro locum concedimus et potius tertium versum strophae hexametrum i. e. tetrametrum et dimetrum paeonicum cum anacrusi monosyllaba et cum Joνσ νπνααννα ²) iudicamus. dubitari potest de versu octavo, quem, cum ex paeonico ordine et logaoedico constet, aut ita dirimi oportet, ut dimeter paeonicus acatalectus cum tripodia logaoedica ab anacrusi incipienti, aut ita, ut dimeter paeonicus hyper- catalectus, duem diximus, tripodiae logaoedicae praemissus exsistat: aut:= Oſe== A aut: e= W=eo==C= E.
quarum rationum prior praeferenda, cum praesertim plerumque eo loco verbum finitum videas. ³)
Epodi versus primus trimeter, quartus tetrameter procatalectus, quintus tetrameter cata- lecticus ¹), omnes ab anacrusi monosyllaba incipientes. dubia mensura versuum 2 et 3, in quibus trochaici paeonicis pedibus admixti ita, ut alterum totum trochaicum qucere possis vel
hoc modo:— S— O= SOS= G=-=G— SI
vel hoc:= 9= Vt o=e edn,
alter ex monometro et dimetro paeonico sit, quibus tripodia trochaica interiecta: OU O=— O— G SO=— K.
neque haec mensura certis argumentis quomodo refutari possit video. tamen cum ceteroquin omnes strophae et epodi versus nullo nisi ultimo ordine excepto paeonici aperte sint, alia nobis ratio magis arridet. nam secundus quidem versus, si ab initio dipodiam trochaicam statuimus, exinde paeonico numero usque ad finem nulla intermissione decurrit:
v
¹) similiter Westphalus tom. I pag. 620 et J. H. H. Schmidtius tom. IV pag. 502 sqd. complures versus mixtos ex paeonibus et antibacchiis statuerunt. quod improbamus.
²) licet Westphalus hoc rationi veterum putet repugnare.
³) minime vero de hoc versu J. H. H. Schmidtio assentimur, qui ne stropham quidem primo paeone terminare dubitat, cum sic metitur:— C— GS H= S e, e. J. pag. 503, nisi forte typothetae errore id factum.
4) cuius versus metricum schema mirum sane a T. Mommseno sic descriptum esse:
— U— OS—=S——

18
dipodiam trochaicam autem totiens videmus numero paeonico insertam, ut de vera eius natura dubitari vix queat. creticus est enim pes, cuius altera longa duabus syllabis irrationalibus ita
2 1 2 4. 8 5. 5 8—. itaque versus pentameter
catalecticus est hoc metro:-O COCC S O-— K. ¹) neque aliter de tertii versus tripodia trochaica, quae videtur, existimaverim, nisi quod hic post dipodiam paeonicam zoνοο ενιτdςσπηνε statuendus est: C.-—- Cu OSS. hunc versum igitur ex trimetro et dimetro constare iudico. sextus versus tetrapodia iambica procatalecta.
Jam totum carmen paeonicum videmus nulla numeri mutatione, nisi quod et stropha et epodus parva quasi clausula generis duplicis terminantur. neque mihi difficile tali modo con- stitutis metris etiam pausas indicare, quae ubique aut necessariae aut non incommodae videantur, sed consulto hoc specioso magis quam fructuoso labore abstineo, cum mea quidem sententia ad has res certe diiudicandas auxiliis necessariis posteritas nostra plane sit destituta., quare schema metricum carminis hoc ascribam.
commutatur, ut eae coniunctae 7οον dννάμον efficiant:
stropha.
0————— Sℳ=—— OSSÖ= 8S— ᷣ ——— O ⏑— SE u—— 9— —=— Oo ½ —— Od—— S—=) ——— 8GG— UG—— ——— 5 ——— 9LLC- SS=S* epodus ————— G—— ——— O——— O—— S— 8— u Ai 8——— ———— 8 GᷣAæ— 8Aꝗ— 85 —— ½ 8”——— ⏑—— O— 8———
Ab hoc carmine Pythium quintum eo maxime differt, quod cum paeonicis ordinibus logaoedicos coniunctos habet ita, ut paeonici in ströpha praeponderent, in epodo autem logace- dicis numero longe anteeantur. nam in strophaꝛ puri paeonici sunt versus 1, 4, 6, 9, qui nulla fere in re ab iis recedunt, qui in carmine Ol. II nobis occurrerunt. est enim v. 1 dimeter, v. 9 trimeter, uterque ab anacrusi monosyllaba, vv. 4 et 6 monometri, ab anacrusi iambica alter, alter a trisyllaba incipiens. secundum versuum genus eorum est, in quibus cum paeonico numero logaoedicus coniunctus est. huc referendi v. 2, monometer paeonicus cum tetrapodia logaoedica ³), v. 3, similis tetrapodia duobus monometris paeonicis interposita, v. 5, monometer paeonicus cum dipodia logaoedica catalectica, quem choriambum veteres dixere, v. 10, idem
1) sic eum versum etiam J. H. H. Schmidtium mensum esse video J. I.
²) in tertia antistropha G. Dindorfium potissimum probaverim, qui scribit: zaραν ⁶ναονν quamquam res in dubio.
3) nam de choriambica paeonis forma(+— S—), quam introducere J. H. H. Schmidtius volebat J. l., mihi quidem vir doctus non persuasit.

19
fere dui 5, dimetro paconico auctus. in tali numerorum serie vix dubitandum, quin septimus quoque versus monometer paeonicus sit tripodia logaoedica subiecta. horum secundo, tertio, septimo anacrusis monosyllaba, uni versus S et 11 paeonicum numerum excluserunt, quorum alterum pentapodiam logaoedicam cum pasi iambica, alterum hexapodiam iambicam cum duplici syncope ¹) iudico.— epodi duos tantum versus totos generi paeonico attribuo, 7 et S. et hic quidem dimeter paeonicus, ille trimeter catalecticus. mixtum numerum versibus 1 et 4 inesse arbitror, ut monometrum paeonicum ab anacrusi vel monosyllaba vel iambica incipientem tetrapodia logaoedica sequatur. quibus versibus interiecta hexapodia et tres tripodiae logaoedicae. versus 5 et 6 item logacedici, dipodia catalectica pentapodiis prorsus similis metri inclusa. nonus denique versus tetrapodia et hexapodia logaoedica. schema metricum igitur eius carminis hoc statuo.
stropha.
— ꝗ——— OCV— S— 9— S— Q— OV Ss—==— O— U O O C 8e es 4 — CO GG— 2 Oυ—. ————— —x Q—— ‿— — L———— ——— O— 9—— Q◻ 2 O— 4—— O— S=S—SB—
epodus.
—— O SG— 9— SD— 3——,— 9= S— 8— 8=— —-F S H— —— 9———— S— — 9 8— —— e S=Sr— S= ₰◻ U—--—æ—=—— — ——— L —— g= SSe— ———
Denique de dithyrambo videndum, cuius partem Dionys. Halicarn. servavit in libro de compos. verb. c. 22, pag. 165 sqd. ed. Goeller, apud Mommsenum fragm. IV, 3. cuius in metris
¹) versus 10 et 11 recentiores Pindari editores, ut Dissenus, Bergkius, Mommsenus, unum volunt haberi, nimirum quod in tertia stropha verbum non sit finitum, cum metrorum ratio disiunctionem potius versuum commendet. at septies verbum finitum eoque ipso loco, qui commissuram verborum videtur habere, scriptura adeo varia et incerta est, ut argumento esse minime possit. discrepantibus inter se libris manuscriptis, qui paoevr' vel yaore r, papuur, paouer, yapuoor praebent, Erasm. Schmidius, Boeckhius, alii yaoνντ, T. Mommsenus paoPuerat, Hecker paguer ded Xrαοστ scribere malunt. equidem G. Hermanno quce, dui proponit pagPuenr, cum L. Schmidtio, (Pindars leben und dichtung, pag. 310 sdd.) youev scripserim. quod et proxime ad scripturam codd. manu- scriptorum(maxime familiae Palat. Caesar.) accedit et cur corrumpi potuerit, facillime intellegitur, cum de octo versibus hic unus syllaba ancipiti terminetur. sensus autem hic inde exsistit: 1 ϑ˙ιμ⁶ενυ ναάονεν ed Tædτας ia*jpαrov ²2eos vrh: meum autem est venustum Sparta profectum decus celebrare; unde oriundi Theram vene- runt viri Aegidae, maiores mei, non sine deorum numine et quae seq.
⸗

20 explicandis praeter ceteros egregiam operam Boeckhius locavit; sed ita comparati eius carminis numeri sunt, ut pro certo omnes cognosci posse plane sit desperandum. ac mea quidem sententia ea, quae supersunt, in quattuor partes sunt dividenda. prima et tertia paeonicos numeros et logaoedicos coniunctos habent, versu iambico primam claudente, secunda et quarta logaoedicos ascitis singulis ordinibus iambicis. paeonici versus ad unum omnes acatalecti et ab anacrusi monosyllaba incipientes. metricum igitur schema hoc videtur, duamquam minime equidem nega- verim, complures versus, velut 6 et 9, etiam aliam mensuram admittere.
1——”—*1) SO 8—— O 8— O L=—— I2 ——, 8 b) Q◻V —— E— O t—— — ⏑—— Q—— OOU U— II. OO U—* ◻— —, 9—————*d OOS—— O 2 QO— O——— L = ,S— S— — O S QU 8S U A——— C———&— S 5) ◻ III L—————— 8—— L— O —— O— U2——£——, O —— OU OU O— O— O— u. O O IV QOO— O”s——— e 2——— S— 2 —————— O—— QGυo Q◻— Lse—
Et quoniam de strophis diximus, quae aut totae aut magnam partem paconicae sunt, iam eos ordines recensebimus, quos singulos aliis numeris insertos videmus. ubi igitur potissimum paconici versus quaerendi? at non dubium, quin in iis numeris, qui plerumque cum illis con- iuncti reperiuntur, i. e. in logaoedicis et in iambicis(vel trochaicis) carminibus. quos autem dactylo-epitriticos vocaverunt numeros, ab iis paeonum natura atque indoles adeo videbatur aliena esse, ut nunquam fere hos numeros poetae coniunxerint. ac primum quidem decimum carmen Olympium considerandum. in quo et strophae vv. 1, 2, 5 et epodi 1, 9 generi sescuplici aut totos aut aliqua ex parte haud cunctanter attribuerim. nam quintum strophae versum dimetrum paeonicum cum anacrusi monosyllapa iudico, qui idem versus etiam Pyth. V str. 1 occurrit. secundus versus monometer paeonicus cum simili anacrusi tripodia logaoedica clausus, idem qui Pyth. V str. 7. primum autem versum dimetrum paeonicum dipodiae logaoedicae subiectum putamus, quae versus species quamquam aliis locis non reperitur, tamen similibus formis satis firmatur. inspicias dithyrambum v. 13. in epodo porro versum 1 dipodiam logaoedicam duobus ordinibus paeonicis, monometro et dimetro. cinctam, versum 9 contra dimetrum paeoni- cum logaoedicis inclusum iudico, ut utriusque versus primus ordo ab anacrusi monosyllaba
¹) pro codicum i:er' scriptura vulgaris eðr' a Boeckhio, Mommseno, aliis iure recepta. ²) hos versus, quos editores in unum solent coniungere, in duos dirimendos putavi. 3) prανeν τ Kadteideν Ʒεμοανοο pro tradito Ka, μιέισι.

21
incipiat, ultimus catalecticus sit. alterius versus similes vidimus Pyth. V str. 10, 3; alterius exemplum plane aeduale nullum reperiri mirum esse in tanta versuum paeonicorum paucitate nullo modo potest. aliquanto plus difficultatis habent versus strophae 4 et epodi 3 quamquam utrumque nihil fere obstat quin paconicis annumeremus, si Joror ze⁴νννν in medio statuamus. ut trimetri duo exsistant, alterum tetrapodia logaoedica sequente. quam mensuram et T. Mommsenus, Bergkius, alii videntur adoptasse et ipse praeferendam puto, tametsi orthii, qui metro ita con- stituto in epodo v. 57 ersistit, alterum exemplum, quod quidem certum sit, nullum repperi. negari tamen nequit utrumque versum duplicem quoque numerum admittere, ut hoc modo metiri possimus:„==SSV= e eteeeeee
totum igitur carmen ad hacc metra puto revocandum esse:
stropha.
Es— O—— O—”e.
2—— 9— — O—— GS S—— Oo O—— do—— l(SX. — ꝗηυ LGG LuA——
—§—— O—
O—— L— O—
epodus.
— C A—[Q—— S8
2———, ——=— O S8 u—,—e—— —=—= U S—— ———. ——— 9 ⁸— O —— Q-—— O Q——— SSS— O——,.
Nec minus in primo carmine Olympio paeonici ordines logaoedicis et iambicis videntur admixti esse. in quo carmine hic ordo, qui frequentissimus apud Pindarum, identidem legitur: An— quem ordinem in iis, quae supra recensuimus, poematis, maxime in Pyth. V, monometrum paeonicum cum anacrusi iambica agnovimus. apparet autem talem syllabarum seriem etiam hanc mensuram admittere: G—— C e. quamobrem difficillimum nonnunquam diiudi- care, utrum haec an illa mensura sit praeferenda. augentur etiam difficultates propter id- ipsum, quod totiens cum paeonicis logaoedicos, iambicos, trochaicos numeros coniunctos videmus. Ssed in eo, de quo quaerimus, carmine strophae vv. 9, 10 in paeonicis puto numerandos, ut alter dimeter sit cum anacrusi iambica vel trisyllaba(), alter trimeter catalecticus ab anacrusi iambica oriens metro hoc: 9===
9———B— ̈ quamquam non negamus etiam duplici generi hos versus ascribi posse; quod de initio secundi versus strophae deque epodi vv. 1, 4, 7 ipsi iudicamus.
Parvus deinde numerus afferri potest talium stropharum, quibus singulos sescuplicis generis ordines insertos esse suspicari quidem liceat, ut tamen certi- prorsus nihil possit decerni. qualis est stropha Ol. XIV, cuius vv. 6, 9 mixtos paeonicos et logacedicos ordines continere hac mensura:
cth====S— 8—— X
— OS õↄS8— O
— 3*½ 3

22 non sine aliqua veritatis specie iudicaveris. tamen eam mensuram maxime dubiam esse negari non potest. idem in ceteris omnibus eiusmodi strophis usu venit. quas de industria praetereo. Accrescit dubitatio, ubi ad fragmenta transieris. quorum in praesentia haec protulisse satis habeo. fragm. 52(ed. Bergk.) ex dithyrambo a scholiasta servratum tetrametrum huius formae
praebet:— OoO S e fragm. 75 ex ſerporchemalo: cuius metrum hoc puto esse: LOU‿———◻—— ——— QO——— ½s— O—
quae metra proxime videntur arGedere ad Glyn. II. nam primus quidem versus idem ac strophae eius primus; alter autem simillimus secundo versui epodi, ut, qui illic tripodias trochaicas statuerit, eum etiam hoc versu eundem numerum inducere sit consentaneum et Bergkii, Mommseni, aliorum sententiae assentiri sic metientium:- C C eO=SC= OL=S= at nos, qui et illic totum versum numero paeonico non intermisso decurrere indicaverimus, hic quoque numeri mutationem reicimus. tertium versum paeonicum esse cum ipsius forma tum praece- dentium versuum natura videtur probare. quo magis mirandum est viris doctis logaoedicam potius
mensuram placuisse sic metro constituto:——S S—; nam verbis medio versu abruptis ultimae syllabae tempus in dubio relinquitur. simile fragmenti 138 metrum videtur: COS—e 8 2
plurium porro fragmm. ita comparati ordines suntt, ut erhul Serti de iis proferre liceat. velut fragm. 76, 181 v. 2, 228(ed. Boeckh.) v. 3 cett. nec minus fragmenti 208 metrum incertum. nam Bergkius quidem mensuram omnino nullam temptat. Mommsenus autem duobus versibus constitutis, quorum alter tantummodo integer sit, sic metitur:
OO O— O——
OGO O G=— ũV— 9OU—S=, ut alterum versum pro dimetro paeonico cum tripodia trochaica accepisse videatur. at quid nos impedit orthio pede vitato sic metiri: U- Ge==eesSee oen=e, ut unus
versus exsistat tetrapodiam logaoedicam continens duabus tripodiis trochaicis cinctam? quam rationem longe equidem metro a Mommseno constituto praeferendam puto. at ut diximus, res in dubio.
Ceterorum lyricorum in reliquiis, si eos omittimus, qui post Alexandri Magni aetatem floruerunt, admodum pauca paeonicorum versuum vestigia, quae quidem certa videantur, nobis occurrunt. primus Alcman commemorandus, quem hexametro procatalecto, quem diximus, continuato usum esse Hephaestion ¹) testatur; v. apud Bergkium fragm. 22, qui versus ex tribus dipodiis videtur constare:
—SS= 2—SI=S== x.
Ex Simonidis paeane quodam ea esse Bergkius iudicat, quae Aristot. rhetor. III. 8 primi paeonis exempla servavit: O= SAr=.. eidemque poetae ea attribuit, quae mox quarti paceonis Beenehn eodem loco afferuntur:
— Coe— ESS— g8US—
Corinnae fragm. 21 coniunctos logaoedicum et paeonicum numerum habet — Q— Oo— G&⏑— ꝗ⏑— G&Goæ
—ᷣͦ—— Os— 2 ₰ Lse g
) Gaisf. pag. 76.

23
Bacchylidis denique reliquiarum huc referendum fragm. 22 ex hyporchemate servatum:
hexametri duo, quorum alter catnlertienr. itemque
frauimm. 23:-======== qauod carmen totum Hephaestione teste ¹) ex creticis versibus compositum erat.
Alia quaedam lyricorum fragmenta incerti numeri afferre supersedeo.
Hinc igitur existimandum, quas in paeonicis versibus componendis lyrici poetae leges sibi scripserint. quae res eo est difficilior, quod cum perpauci tantum paeonici generis versus ad mos venerint, eorum ipsorum partem non exiguam ita comparatam esse vidimus, ut vere eos paeonicos esse haud-satis constet atque aliae mensurae minime exclusae videantur. quare multa sane nec ea levis momenti, in dubio relinquere necesse erit.
Omnium primum id apparet duplicem esse apud lyricos poetas paeonicorum versuum usum: aut eiusdem formae versus zaraà Grizov, ut aiunt, continuari, aut variatis versibus nec non alieni saepe numeri ordinibus admixtis strophas effici videmus. ac prioris quidem generis adeo pauca adhuc vestigia exstant, ut coniectura magis assequi quam certe cognoscere eorum versuum naturam debeamus. quamquam forma ac ratio eorum haud ita multum videtur a comicorum versibus paeonicis zard rizov repetitis recessisse. de quibus mox pauca erunt disputanda. or- dinum sine dubio omnium longe usitatissimus tetrameter acatalectus erat, si quidem e recentioris aetatis carminibus coniecturam licet capere. nam Simmias quidem poeta Hephaestione teste 2) saepius eo usus est, quod idem de iis suspicandum est, quos ille tetrametrum ita composuisse dicit, ut ternos quartos paeones cretici singuli clauderent: ³)— Ce— oe——. frequen- tissimus tamen pes paeon primus videtur fuisse, quod ex ipsius s Nelis stlenis verbis puto colligi posse, cum dicat, in quibusdam Simmiae poematis plurimos pedes creticos fuisse. 4) quod vero unum carmen idem poeta ita composuerat, ut ultimo excepto omnes pedes orthium haberent: OSSCVOSSSLSSSSLESS=, id lusus tantum et ingenii expromendi causa factum esse nemo non videt. trochaicam vero paeonis formam poetae nunquam videntur admisisse itemque anacrusi in eiusmodi carminibus abstinuisse. commemorandum etiam hoc loco Alcmanium illud supra laudatum(fragm. 22), in quo hexameter procatalectus ex tribus dimetris compositus zarà driJjo» repetitus legitur. unde conici fortasse potest etiam tetrametrum procatalectum zarà driJor à poetis usurpatum esse. cf. Dionys. de compos. verb. c. 25.5) nam de ceteris vetustiorum lyricorum reliquiis quae huc sint referendae, ne suspicari quidem liceat.
Alterum est genus versuum strophas efficientium, quorum ratio ab iis, quos modo diximus, prorsus aliena. eius generis leges ab unius fere Pindari reliquiis sunt repetendae, cum aliorum poetarum fragmenta paene nulla ad nos venerint.
Pedum igitur longe frequentissimus creticus est, qui plus dimidio omnium locorum teneat; rarius paeon primus legitur, rarissime horum trium quartus, quamquam et ipse satis multis cortisaue exomuplis probatus. et hae quidem usitatae et quasi legitimae paeonici numeri formae,
¹) ibid: dεκιν Ʒ⁸, drr να να ddομασατα τριι˙ υνiνεᷣru ddreo zal ταοα B2‿2 νυνέ ⁹: 3 IIeoizerre ra³ν drονσννν uυν ονι rouade.(râ⁴ν Bergkius pro d α‿.) 2) ibid. pag. 74 sd.— ³) ibid. pag. 75. 4) ibid. pag. 74: Yius ds dcreridενσεν 5ν τιι 701*ντμ✕μέts rous leidrονςᷣ 2ςσντινονς raoaanden 217.
5) pag. 218 ed. Goell: KOG60ι ιτmVỹ—-çάw«-Oς τ᷑ᷣ⁷ς eνεν. 1 6⁷ 3 990260:3 1

24
quibus disperse tantum hic illic ditrochaeus inseritur, quem pedem soluta insuper priore longa CS=— semel(Pyth. V ep. 7 v. 27 ed. Momms.) statuimus. orthium vero exclusum esse non magis adducor ut credam, quam paeone quarto, si primus praecedat,( SSeSe—) poetas abstinuisse. nam orthii quidem exemplum, ut fragmentum Pind. 208, de quo modo diximus, praetermittamus, Olymp. X ep. 3(V. 57) legi videtur et paeon quartus primo subiectus Pind. fragm. 52. accedit, quod Pyth. V str. 4 paeoni quarto anacrusis trisyllaba praemittitur C=SSe, unde idem fere numerus exsistere videtur. ultimo pede versus paeonem primum excludi credibile est, quem ultimus pes ordinis admittit, si aut eiusdem numeri aut alieni ordo insequitur. contra quartis paeonibus Pindarus quidem in fine versuum non raro usus videtur. de bacchio autem et antibacchio cum supra, quid iudicemus, copiosius exposuerimus, hoc loco id unum putamus indicandum esse, bacchiacos versus. quos vere dicamus. in iis, quae super- sunt, Pindari reliquiis nullos reperiri. ordinum creberrimi apud Pindarum dimetri sunt, ut tamen monometri et trimetri numero eos fere aequent. rarius tetrametri occurrunt, pentameter paucis locis legitur ut Olymp. II ep. 3, fragm. 75 v. 2. cf. Bacchylidis fragm. 23. verisimile tamen et tetrametros saepe et pentametros plerumque ex binis ordinibus constare. ¹) versum facere monometrum bis videmus, Pind. Pyth. V str. 4, 6, nec nisi hac forma: eee plerumque cum ordinibus logaoedicis coniungitur. at dimeter satis iam pon- deris habet, qui solus per se versum efficiat, ut Olymp. II str. 4, 6, Pyth. V. str. 1, ep. 7, 8, dithyr. 1, 3, Ol. X str. 5. neque vero rarius cum aliis ordinibus sive paeonicis sive logaoe- dicis coniunctus reperitur. ternos dimetros Bacchylides(fr. 22) versu complexus est exitu aut acatalecto aut catalectico. trimeter quamquam et ipse cum ordinibus logaoedicis copulatur (ut Olymp. X ep. 3). plerumque tamen solus pro versu legitur. tetrametrum denique semel et quidem catalecticum cum dimetro hexametrum efficere video, ceteris omnibus locis solum per se versum facere.
Longe plurimi, id quod mireris, versus ab anacrusi incipiunt ita, ut in iis quidem reli- quiis, quarum metricam rationem certius perspicimus, plus dimidiae parti omnium versuum, dui a paeonicis ordiuntur, anacrusis sit monosyllaba praemissa, cum eorum, qui ab iambica vel trisyllaba anacrusi, eorumque, qui ab arsi incipiunt, fere par sit numerus versuum. et mono- syllaba quidem anacrusis totidem fere longam habet ac brevem; tribachys autem iambo ali- quanto rarior.
Exitus autem si respicias, versus tantum non omnes aut acatalecti aut catalectici. ut tamen acatalecti longe numero praestent. procatalectorum, quos diximus, exempla reperies Olymp. II ep. 4, apud Alcmanem fragm. 22(ed. Bergk.). et in catalecticorum quidem fine ternarum mo- rarum pausa statuenda, quae plerumque anacrusi versus insequentis aut omnis aut aliqua ex parte expletur:— X,— XS,——; procatalecti vero quomodo sint accipiendi, supra expositum est. interiorem denique, quam vocaverunt, catalexin i. e. 7οονοm eτ⁴ςνιοων cum nihil sit, quod a poetarum reliquiis sit abiudicandus, his locis invenisse nobis videmur: Olymp. II str. 3, ep. 3; Ol. X str. 4 ep. 3.
Age nunc illud consideremus, quonam modo pedes paeonicos locis stropharum inter se respondentibus variatos reperiamus. nam pedum omnium commutationem liberam esse nec certis legibus astrictam prolata illa quidem sententia est, non vero probata. ac primum quaerendum,
¹) cf. quae infra de ordinibus compositis dicentur.

25
num anacrusi iambicae tribrachys respondeat. Olymp. II str. 2 tribrachys novies re- peritur, uno loco(v. 62 ed. Momms.) scriptura dubia est. nam optimi quidem codices haec praebent: idais Oε νντεαοσιν αiei,]idαιι dέ ⁴μμ⁴αα τ³, cum codd. diorth. quae habent, nihil nisi coniecturam esse appareat metri causa illatam: 1dον s νπεσσνν αi,]ioα S'εν αμεοαe. Suo iure igitur Mommsenus ad locum restituendum horum scripturam potuit neglegere. is enim in altero versu ey delet, ut anacrusis iambica exsistat. qualem responsionem a Pindaro omnino vitatam esse quamquam non audemus dicere, tamen exempla eius rei in iis, quae supersunt, rarissima. sunt enim, quod sciam, duo. quare dubitamus, num liceat coniectura eiusmodi responsionem poetae quasi obtrudere.¹) duo autem illa exempla in Olymp. I reperiuntur. nam in versu strophae 9, si, quod fieri potest, paeonicus est, sexies iambum videmus, bis tribrachyn, vv. 20, 38. et v. 20 quidem lectio: r τατσ† ε οο deuαs, ab omni suspicione remota. vv. 37, 38 autem scriptura codicum melioris notae: z ãvÜdrοαμαο mτĩ ꝛ²‿‿ον σᷣαꝙauctore Hermanno ab omnibus fere editoribus recepta, coniectura autem codicum diorthoseos alterius:& εεmφμο⁵μέιτατοω αrron reiecta est itemdue quod metro repugnante Heynius proposuerat: ²ε& ενιmυ⁴οκέυιντανν Hαror. itaque sic statuendum: in anacrusi iambo iambum, tribracho tribrachum respondere; commutari inter se sparsim pedes eos quidem videri, sed certe perraro id factum esse.
Porro dicendum de monosyllaba anacrusi. eam longam videmus Olymp. II str. 5 novies, semel brevem v. 65, si optimorum librorum scripturam zergæy recipimus. quam Mommsenus revocavit a diorthoticis in zere mutatam. tamen ea tam levis est correctio tamque facile verba inter se mutari poterant, ut haud sciam an praestet hic quidem diorthoticos sequi, ut anacrusis ubique longa exsistat. quamquam brevem syllabam in locum longae a Pindaro interdum sub- stitutam esse pluribus iisque certis locis satis demonstratur.— Olymp. II ep. 5, quem versum aliter Mommsenum metiri supra mirati sumus, ter anacrusin brevem habet, semel certo loco (V. 19) longam. nec minus tamen equidem v. 99 cum optimis codd. fecerim zdxervos praebentibus, pro quo Mommsenus„zæi zetvos, diorthot. axεννοο.— Ol. X Str. 2, cuius versus priorem ordinem paeoni- cum iudicavimus, sexies longa, quater brevis occurrit. nam v. 8 diorthoticorum coniectura νν vel duο eo minus opus est, quod brevis etiam ter recurrit, ut omnis dubitatio exclusa sit, vv. 50, 71, 92. quamquam bis nomen proprium intercedit(vv. 50, 92).— ibidem v. 5 novies brevis, semel(v. 68) longa nomine proprio excusata. rarissima igitur et haec apud Pindarum sylla- barum commutatio, in dubium tamen vocari non debet.
Non saepius, si numerum respicias, ceterorum pedum forma variatur. nam paeon pri- mus quidem cretico mutatus his locis reperitur. Ol. II str. 3 ante 7oroy zerdοσmνν ovies pacon, semel loco certo creticus(v. 10).— ibid. str. 6 octies creticus, bis paeon, v. 26, ubi nomine proprio excusatur, et v. 93, ubi codicis Ambros. scriptura ³maröy pe éréo, cum ceteri libri νατor yersuν habere videantur. ²)— contraria fere est ratio Olymp. II ep. versus primi. nam non est dubium, quin repudiatis diorthoticorum coniecturis v. 55 eruudræαroον, V. 75 à“„ 60ας v. 95 dmᷣßα ex optimis codicibus retinendum, contra vv. 15, 35 cretici sint Sstatuendi. tres igitur primi paeones, duo cretici.— ibid. v. 4 quattuor quidem cretici, nam v. 38, ubi codd. perperam aoy praebent, aut cum Hermanno Aaov aut cum Mommseno Aaior scribendum
¹) suspicari fortasse possumus: 6⁸½ /ε υιατεσσν de*160 L„ d⁴‿ςιαις eε²⁴οννυισ*.
²) an scripserat fortasse Pindarus: α†dν ιτέ mαν⁷

26
est. at v. 98 dοαμν conservandum, ut paeon exsistat.— itaque ne Pyth. V. str. 2 quidem, ubi septies creticus, semel(v. 2) paeon primus est, Hermanni correctione opus, 6˙ν scribentis pro codicum ε— ac rursus Pyth. V. str. 5 septies primum paeonem, semel, v. 34, si quidem
Pauwii coniectura recipienda:„εοιααρν eézröror daioae eροων, creticum videmus. non nego tamen Erasm. Schmidii loci emendationem mihi perplacere, qui proponit: 7εοαιααατνινικιονο ναέιπμαά ν, cum codd. exhibeant: Jeoαoœeẽ τezqwroνν dæ³deμα νοων..— Pyth. V str. 10 commutationem sylla- barum nullam esse iudicamus. de quo loco v. quae supra disseruimus.— quartus pacon autem cretico mutatus etiam rarius occurrit. Olymp. II str. 3 octo paeonibus quo cretici iuncti(vv. 3, 23), quorum prior nomine proprio(Hoazlerν⁸) excusatur. ¹)— ibid. str. 5 versu exeunte quarto paeoni creticus subiectus novies legitur: S—S—; v. 52 autem codd. prae- bent Suεραοννα τπααάνοαννεe. locus igitur corruptus, cui mederi alii alio modo studuerunt. equidem G. Dindorfio potissimum assentiar, qui verbis transpositis levique mutatione adhibita accuratam pedum responsionem restituit: 7αοσαηεε Sυερρονφ.— Ol. X str. 1 novies creticus, nam v. 64 cum Thierschio probamus exοιυ τemνωνQ⏓— semel tamen, v. 70, ubi cum Boeckhio scribendum est Ta³οο ιο⁵ν, quartus paeon, nomine proprio excusatus.— quartum vero et primum paceonem nunquam video inter sese commutatos.
In universum igitur aestimanti sic statuendum, esse quidem apud Pindarum ut in aliis numeris ita in paeonico pedum responsionem, si praesertim nomina propria excipiantur, accura- tissimam; sed tamen hic illic raro admodum creticum aut primo aut quarto paeone et in ana- crusi longam syllabam brevi, tribrachyn iambo mutari; longe vero in accurata responsione resti- tuenda codices diorthoticos et criticos quosdam modum excedere. ita autem eam pedum muta- tionem esse comparatam, ut semper fere una forma quasi principalis et legitima, alteri semel vel bis a poeta locus concessus sit.
Sequitur, ut eorum ordinum naturam breviter examinemus, qui alieni numeri cum paeonicis coniunguntur. ac dipodiae quidem trochaicae, quae videntur, mutationem numeri nullam efficiunt, neque omnino huc sunt referendae, si quidem cretici pedes sunt existimandi binis syllabis irrationa-
2+ 1 4 2 2+1 libus, quarum non alia ratio est atque in dactylo ordinum logaoedicorum:—— et— C. apparet autem in eiusmodi ditrochaei altero pede neque pro brevi longam poni neque longam solvi posse, at nihil obstare, quin prior longa solvatur: S=S— cuius formae exemplum Pyth. V ep. 7 videtur exstare.
Ordinum autem eorum, quos vere alienos et diversos dicimus, longe primum locum ob- tinent logaoedici. cuius generis ordine stropham Ol. II, cum ceteroquin tota ex paeonibus composita sit, quasi clausula finiri videmus; in stropha Pyth. V dimidia fere versuum pars logaoedici, quibus in epodo pauci paeones interiecti sunt. similis fere ratio est carminis Ol. X et dithyrambi fragm. 46. praeterea autem paeones singuli raro in versibus logaoedicis occurrunt. hi igitur, ut brevissime dicamus, ad easdem fere leges compositi sunt, quas ceteris in carmi- nibus sequuntur. frequentissimus ordo dipodia. huius usitatissima forma is est, quem choriam- bum dixere ²), qui in dithyrambo(v. 11) quinquies repetitus ditrochaeo catalectico clauditur.
¹) nam v. 63 codicum optimorum lectio&ν νέο ανα non erat temptanda. 2) nam eam dipodiam(— S—) certe non minus recte ac nonnunquam fortasse commodius quam cyclicam,
quae dicitur, logaoedicam existimabimus.

27
in quo vel maxime illud notandum priorem longam ter solutam esse: oeee ¹), cui formae in epiniciis nullus locus. reperitur praeterea Adonius eS——). rarius anacrusis antecedit aut brevis aut longa; est duoque, ubi bisyllaba. crebrae etiam tripodiae sunt atque tetrapodiae, pleraeque ab arsi incipientes, catalecticae tantum non omnes. acatalectas, quibus quidem paeones iunctos esse pro certo iudicemus, nullas puto reperiri; nam qui ita accipi possunt ordines Pyth. V ep. 4, dithyr. 4, 5, tetrapodias potius procatalectas esse iudicavimus. anacruseos eaedem formae sunt, quas modo diximus. multo rariores pentapodiae et hexapodiae. basis, quam dicere Hermannum sequentes non dubitamus, plerumque trochaica, saepe autem etiam iambus et tribrachys, rarius
6
spondeus reperitur. notandus spondeus bis cum emphasi positus dithyr. 18:—— 24—=SSSes
2
duin et post anacrusin spondeus legitur ib. 13:——=—— catalexeos interioris sive syncopes duo genera sunt statuenda; aut enim in commissura duorum ordinum eodem versu comprehen- sorum locum habet, ubi priorem catalecticum alterius ordinis arsis subsequitur, aut in mediis ordinibus. huius generis eos versus esse dixeris, qui his syllabis terminantur.... ²2G. quales leguntur Pyth. V str. 3, ep. 5, 6, 9, dithyr. 11, 12. attamen hi ipsi loci non paulum difficultatis habent, cum admodum sit dubium, quinam eorum pedum paeonico, quinam trochaico metro adnumerandi sint. et Pyth. V str. 3 quidem paeonicam mensuram praeferre non dubita- vimus, quam strophae omnis ratio metrica aeque commendare videatur ac str. versuum 7, 9, ep. 4 initia; at quid de ceteris locis statuendum sit, vix a quoquam certe diiudicetur. nos si re diu multumque versata Pyth. V ep. 5, 6, 9 paeonicam, dithyr. v. 11, 19, Nem. VII ep. 1 aliisque locis trochaicam ut dithyr. versuum 6, 9 initio iambicam mensuram adoptavimus, conscii quidem sumus rem dubiam et incertam esse, at confidimus aliam quamcunque mensuram non magis firmis rationibus niti. ceterum, ut diximus, ordines logaoedici cum paeonicis con- sociati ita videntur comparati, ut ab aliis eiusdem numeri ordinibus non multum eos recedere et, si qua forma exemplis probari non possit, fortuito id evenisse iudicandum sit.
Multo parcius trochaici ordines paeonicis admiscentur. nam ditrochaeos illos quidem, duos diximus, iam supra generi duplici derogavimus ac sescuplici potius attribuimus. quam rationem qui sequi nolet, statuat necesse est Olymp. II ep. 2. 3, tripodias trochaicas, quo facto metrorum aequalitas totam stropham complectens haud venuste intercipiatur. vera tripodia trochaica catalectica Pind. fragm. 181, acatalecta Pind. fragm. 76 paeonibus videtur coniuncta esse; tetrapodiae catalecticae fortasse Simonid. fragm. 32, quod, si cum Bergkio νzς scribatur, sic metiar:
- 9SS= alios quosdam versus, quos quis huc fortasse referat, consulto praetereo.
Non multo frequentiores cum paeonibus iambici generis ordines reperias coniunctos. nam tripodia quidem, quae Ol. X ep. 6 legitur, vix afferenda, cum in mediis logaoedicis posita sit, quod idem fere de hexapodiis dithyr. vv. 6, 9, 17 dicendum est, quarum priores duae catalexi interiore notabiles. iambicis clausulis finiuntur Ol. II ep. et Pyth. V str., haec trimetro catalectico cum duabus syllabis trisemis, illa dimetro procatalecto. duae tetrapodiae cum tetrapodia
2
logaoedica eodem versu comprehensae Ol. X str. 3 occurrunt. spondeus irrationalis plerumque
¹) nam in hac re equidem Boeckhio potissimum assentiar, quamquam ne haec quidem mensura impro-
banda est: S FVASA

28
vitatus, adeo ut in quibusdam carminibus omnino exclusus sit, cum in aliis et logaoedici et duplicis generis ordines locis legitimis eum admittant.
Praeter logaoedicos, trochaicos, iambicos numeros alii paeonibus admixti nulli reperiuntur. duod nemo, puto, casu evenisse crediderit; immo dactyli, anapaesti¹) maximeque dactylo-epitriti, quos vocant, tali coniunctioni suapte ipsa natura atque indole videntur repugnare.
lam illud examinandum, quonam tandem modo alieni isti numeri cum paeonicis copulentur. cuius rei quadruplex est ratio. primum enim strophas ceteroquin paeonicas alieno ordine poeta claudit; quod usu venit Ol. II str. et ep. ²).— deinde ordines alieni numeri propriam partem stropharum a paeonibus separatam efficere videmus, ut et paeonicus et alienus numerorum quasi circuitus existat. tali modo compositum dithyrambi initium, ubi tres versus paeonicos totidem logaoedici vel iambici numeri sequuntur.— porro paeonici ordines cum alienis ita coniunguntur, ut singuli versus eodem usque ad finem ab initio numero ipsi decurrentes cum versibus alieni numeri pariter formatis misceantur. cuius generis exempla longiora in iis, quae ad nos venerunt, carminibus non reperiri, id certe casu potius quam ratione evenisse est putandum. referri tamen huc possunt Pyth. V epodi et Ol. X strophae exitus; fortasse etiam Simonid. fragm. 32 et Corinnae fr. 21.— denique diversi numeri misceri ita possunt, ut iisdem versibus una con- tineantur. quibus versus simplices aut paeonici aut alieni generis nonnunquam admiscentur. hanc artissimam omnium coniunctionem cum paeonibus, nisi forte Pind. fragm. 76 respiciens tripodiam trochaicam excipere volumus, unos inire logaoedicos videmus. quod quamquam casu factum esse minime equidem negaverim, tamen inde procul dubio illud colligendum est alienorum numerorum omnium ad paeonicum, qualem quidem lyrici eum excoluerint³), indole sua ac natura proxime logaoedicum accedere. sed hanc coniunctionem plerumque ita comparatam vide- mus, ut paeones antecedant, sequatur ordo logaoedicus, sive hoc versus clauditur sive, id quod rarius fieri non mirandum, post logaoedicum alter ordo paeonicus locum habet, ut logaoedicus duobus paeonicis cingatur. prioris rationis exempla videas Ol. II str. 8, Pyth. V str. 2, 5, 7, ep. 1, 4, Ol. X str. 2, ep. 3, alterius Pyth. V str. 3, 10, 0lI. X ep. 1. paulo rarius versus a logaoedicis ordiuntur, ut Ol. X str. 1; rarissimi paeones logaoedicis inclusi, cuius rei unum tantummodo exemplum certum repperisse mihi videor: Ol. X ep. 9. nam Ol. XIV, 9, Pyth. XI. str. 4 paeones non sunt statuendi. in universum autem aestimanti ea versuum mixtorum lex existit, ut posteriores ordines, sive paeonici sive logaoedici sunt, ab arsi incipiant⁴), ita quidem ut in logaoedicis pro basi trochaeus et, puto, tribrachys admittatur, ceterae autem omnes formae ex- cludantur. quamquam ne tribrachi quidem post paeones certum exemplum repperi. primi vero versuum ordines si paeonici sunt, aut cretico aut, id quod Ol. X ep. 3 fieri iudicamus, 7oονν vενταινιννιν, Sin logaoedici, zοιG0½ finiuntur.
Quodsi crebri numeri transitus(uszaßol¹²) a carminum paeonicorum metris nequaquam abiudicandi sunt, tamen eos artissimis finibus circumscriptos esse apparet, cum nisi a paeonico ad
¹) hi vero apud Aristophanem identidem cum paeonibus coniuncti sunt. de qua re infra dicetur.
2) similiter Pyth. V stropham paconicam et logaoedicam iambica clausula sequitur. paene contraria autem est ratio eorum carminum, in quibus logaoedicis numeris singuli hic illic paeones inserti sunt, velut Ol. I. quamquam talium versuum mensura admodum plerumque difficilis et dubia.
3) quod longe secus est apud comicos.
4) quam legem nusquam video neglectam uno Ol. II strophae versu S excepto, nisi forte eum sic metiri
malumus:—— S— SOS X— S— O, quod fieri posse non negandum. §9 8

29
logaoedicum aut trochaicum vel ab his ad illum transitus non fiat. hae vero derasονα eo minus suspicionis movere possunt, quod praeter ea, quae exposuimus, lyricorum carmina etiam aliis argumentis et testimoniis firmantur. primum est atque gravissimum usus poetarum comicorum, duorum notissima est paeonum et trochaeorum coniunctio alia mensura quacunque exclusa. deinde Aristidis et Bacchii verba de ea re afferantur. prior enim pag. 42 ed. Meib. uraα‿,οQν ubi 6 ν0ν*οιων oðycye definivit, zaza 16„% 0νν dicit fieri, örav drνς Ʒε Brα ueraairn T6yον ν rαeν εε εένοε eks mleiovs. alter vero cum septem uezaoοννν genera nominasset, „ad uνοον statuit esse, örav e& JodOeiou eis[raicνα ¹) ele Tuνα τυ ³mπ uεraαmν. et de Bacchii quidem verbis dubitatio nulla esse posset, si certa esset scriptura lννα tamen ut fal- sum sit, quod fieri potest, illud additamentum et alius numerus quam paeonicus scriptus fuerit, illud nihilominus certum, ex verbis ęle Tiνα¶ τ.ν οm ν colligendum esse, etiam paeo- num a metrico rationem esse habitam. quin et Aristidis verbis, fieri interdum uεrα.⁴ εε ενεν eis meiovs, cum alios tum tales versus indicari putaverim, qui post eam, quam anacrusin iambi- cam cognovimus, paeonicum ordinem sequentibus logaoedicis contineant. quod vero Heliodorus ²) iudicavisse fertur zoανμμeν eleatr τ̈νν πσανιν τν ναἀάd z6d roui, drcε drdnais didoĩα JO νο Eαονενμαον τνο ⁴ανei rou ua iconeoele de dε ααε, id quidem huic rationi minime puto adversari. etenim quaenam hae aliae Sdαete εεdονναα cum paeonibus coniunctae fuerint, non est dubium. at eos, quos paeones nos appellamus, pausa addita raomue evasisse, id vero non credibile. spectabat sine dubio Heliodorus trochaicos versus eos, in quibus catalexi interiore thesis sup- pressa aut pausa unius morae aut, si verbum non erat finitum, tone, quam dicunt, explebatur. 3) velut ipse Heliodorus versum affert huius metri: S=AeA A. at certe non fugiebat eum paeones et trochaeos totiens apud Aristophanem iunctos esse, atque omnium primum, si de eius poetae usu cogitabat, obversari ante oculos debebant versus illi- notissimi, qui Lys. 1014— 1035 leguntur:—— G C S— CS=SS—. itaque cum duo versuum genera essent, quae creticos cum trochaeis consociatos haberent, eεαανμνπια τε Sα⁴αν⁄ε fieri nisi de priore genere dicere non poterat, nec de his ille versibus dicit zůν xαra r6dα rou necessariam esse, sed tantum 7ανααm puto, iustam, venustam, velut apud Aeschylum in Choeph. 585 sq. To*d uder p ⁊εσκα deινd deνμ⁴τουν dνν TrTidli τ αeν⁴ισ νανσνονν
tales certe Saασεε ν ανιασναςια εεααννον roler de d diα. at de Aristophanis versibus modo laudatis ex paeonibus et trochaeis compositis ut diceret zοαmνμmν εiα τνν αd rodαν roοιπν, qui poterat Heliodoro in mentem venire, cum XXII versuum zærdâ drigo continuatorum non amplius V post paeonem caesuram videret habere? igitur vix dubium est, quin trochaeos asynartetos, si verbo uti licet, a comicorum versibus mixtis segregaverit et in illis quidem creticos, qui vide- pantur, eraoiuous esse, non in his dixerit. quare isto testimonio numeri transitum in versibus mixtis multo magis probari quam refelli existimaverim. nec vero illud neglegendum, quod ueraᷣοννν re vera usu venisse non minus quam Aristidis et Bacchii etiam Ciceronis et Quintiliani verbis demonstrari iure Westphalus ⁴) colligere videtur. atqui si trochaicum numerum paeonico admiscere poetae non dubitaverunt, ne logaoedicus quidem tali coniunctioni videtur repugnare.
¹) sic quidem lacuna expletur. vide etiam Westphalum Metrik tom. I pag. 685 sdq. 2) schol. Heph. pag. 197.— ³) vid. Westphalum Metrik II pag. 199 sq. 4) I. 1. tom. I. pag. 501 sdd.
4*

30
immo aptiores quodammodo magisque etiam affines paeonibus logaoedicos iudices. qui tantam admittunt formarum varietatem, ut cum ad diversissimos animi motus et affectus exprimendos idonei sint, tum ad propriam paeonum vim atque naturam, quod» veteres dixere, quam proxime possint accedere. nam paeonum quidem natura concitatior est atque commotior vel, ut Aristidis verbo utamur, eννιοωσάνι6 6σασ) haec animi concitatio aut exultantium esse potest gaudio aut casus suos deplorantium, ut ad summam et laetitiam et desperationem exprimendam paeones aeque idonei sint. mitigatur autem quodammodo ea concitatio numeri cretico cumulato, augetur solutionibus et anacrusi, ad summum gradum videtur provecta omnibus longis solutis ac trisyllaba anacrusi praecedente:—= C=S== haec summa numeri concitatio a lyricis poetis item ut in iis, qui proprie dicuntur, paeonibus a scenicis vitata est. iam quae est Pindari carminum natura, talem numerum raro usurpari consentaneum. itaque semel modo per totum carmen continuatum eum videmus stropha et epodo clausula aliena terminatis(Ol. II); ter, si fragmenta omittas, cum logaoedico maxime numero coniunctum ita reperimus, ut mixti esse numeri dici queant(Pyth. V. Olymp. X, dithyramb.). ceterum nisi singuli dispersique in aliis numeris paeones non leguntur. neque hoc loco ab re iudicamus esse monere tres illas victorias, in quas haec carmina paeonica poeta fecerit, etiam altero quamque carmine dactylo-epitritis, quos vocant, conscripto celebratas esse. et Olymp. II et III quidem carminum quae ratio intercedat, haud satis perspicuum. illud domi in convivio, hoc publice in Dioscurio urbis cantatum esse Disseni sententia est admodum incerta. aliter L. Schmidtius iudicat. is postquam insignem metrorum diversitatem commemoravit, sic pergit ²):„der grund dieser gänzlichen verschiedenheit. die wir entsprechend bei Pyth. IV und Pyth. V wiederfinden werden, liegt vielleicht darin, daſs mit dem einfachen metrum der dritten ode eine bei aller originalität leicht faſsliche musik- begleitung sich naturgemäſs verbinden liels, welche die schnelle einübung begünstigte und zu dem häusltichen vortrag palste, während die zweite wahrscheinlich unter anwendung der glän- zendsten kunstmittel und nach gehöriger vorbereitung bei einem öffentlichen feste, wohl einem Zeusfeste, zur aufführung kam“. quamquam ambo carmina eodem tempore confecta et Theroni una missa esse minime certum est. in uno tamen omnes semper consenserunt: summam esse car- minis Ol. II pulchritudinem et perfectionem, ut quasi ipse sese Pindarus superasse videatur. certe nusquam praeclaras suas de divina providentia deque rerum humanarum condicione sen- tentias speciosius exposuit, nusquam maiore vi et gravitate solatia mortalium ex laudibus divinae potentiae et iustitiae hausta praedicavit. quod vero eo carmine paeones non repudiavit, quasi nobilitavit eum numerum satisque nobis indicavit velocem eius et concitatum incessum, si dextere fingatur, idoneum etiam esse ad laetam exprimendam futurarum rerum fiduciam deorum numine fretam omnia bona malaque facinora iusta compensatione exaequantium. ³)— similiter Arcesilai Cyrenaei victoria curulis Ol. 78, 3 reportata duobus carminibus, Pyth. IV et Pyth. V, celebratur. quorum illud in convivio regis statim post nuntium victoriae allatum cum amicis facto, hoc vero festo die ad eandem victoriam tota urbe sollemniter celebrandam publice instituto cantatum videtur. de qua re videas cum editorum commentationes, tum quae L. Schmidtius in libro modo laudato disseruit. ¹) hic quoque in carmine priore dactylis et epitritis simplicis gravitatis
¹) pag. 98 Meib.— idem paulo post(pag. 99) numeros trochaicos et paeonicos Ueαμαοτεονες ν εονπτο nominat.
2) Pindars leben und dichtung, pag. 222.
³) cf. Bippart, Pindars leben, weltanschauung und kunst, pag. 167 sqq. 4) pag. 282 sqd., 302 sqd.

31
et tranquillae constantiae plenis poetam usum videmus; in altero summa illis arte compositis ac saepe variatis paeonici et logaoedici numeri modis. quos ab Ol. II numeris haud ita multum recedere diximus. praedicat autem poeta hoc carmine felicitatem gentis Battiadarum divinum numen Apollinis pia semper mente venerantis ab eoque ad summam divitiarum et potentiae gradum provectae.— nec fere alia est ratio carminum Ol. X et XI. quorum alterum statim post victoriam partam numero fere eodem quo Pyth. IV et Ol. III Olympiade 74 compositum est pollicente poeta mox maiorem sese de eadem victoria hymnum elaboraturum esse. ¹) quod poema promissum Ol. X est. ac plerique quidem hoc carmen multis demum annis post factum esse censent,„cum Agesidamus“, ut Disseni verbis utamur,„aetate iam senior esset, ut cane- retur vere notante Boeckhio in redeuntibus victoriae sollemnibus fortasse singulis Olympiadibus repetitis.“ contra quos L. Schmidtius disputat et carmen Ol. 74, 1 aut certe non post Ol. 74, 2 scriptum esse iudicat. ²) nobis neutra harum sententiarum certis et de quibus dubitari nedueat argumentis videtur probata, unum id certum ducimus, quod ipsius Pindari verba in- dicant, aliquanto post victoriam reportatam, cum iam oblitum promissi poetam esse hospites credere possent, hunc hymnum compositum esse. sed in eo quoque componendo maiore arte uti voluisse poetam cum carmen ipsum satis indicat, tum verbis Pindarus clare testatur. ³) ceterum ordinibus paeonicis numero longe praestant logaoedici et iambici; sed crebrae solutiones, ana- crusis tantum non omnibus versibus praemissa, non parvus numerus ordinum logaoedicorum QG voun efficiunt, ut hi ipsi paeonicorum simillimi videantur. quod idem fere de dithyrambi ordi- nibus dicere licet, nisi quod solutiones etiam crebriores sunt.
IV.
Ab iis, quos supra consideravimus, versibus paeonicis vel toto caelo distare eos dixeris, quos comici Graecorum poetae finxerunt. nam primum quidem apud lyricos ipso Pindaro minime excepto raro tantum paeones usurpari vidimus. quod longe secus est apud comicos maximeque apud eum, quem praeter ceteros hic respiciendum esse apparet, Aristophanem. etenim paeonum, quorum inde ab initio ad saltationem idonei et quasi facti modi indicabantur, leves mobilesque numeri ut a constanti tranquillaque Pindaricae Musae gravitate quodammodo alieni, ita protervo ac petulanti Atticae comoediae ingenio vel aptissimi esse videbantur. itaque paeones cum apud ceteros usitatissimum sane et frequentissimum numeri genus, tum in duabus Aristopha- nis fabulis, Acharnensibus et Vespis, paene primarium, ut ita dicam, et praeponderantem numerum videmus. sed etiam in Pace, Lysistrata, Equitibus paeones creberrimi, cum in Avibus maximeque in Ranis et Thesmophoriazusis rarius occurrant. nullos omnino in Nubibus), Pluto, Ecclesiazusis inesse iudicamus. iam vero ea est apud lyricos et comicos versuum atque stropha- rum discrepantia, ut iisdem numeris aliena planeque inter se diversa genera effici existimaveris, cum apud Pindarum quidem ut cetera omnia ita paeonica metra summa arte ac varietate
1) vv. 11 sdq.— ²) libro J. pPag. 96 sqq. 3) vid. vv. 7 sdq. νπανέκν νσα⁴emο εππαιν μιι—]HLõνos 30 2α⁶σ ν νρ gaνν F, e0s. 6ος εᷣ 21ασι εᷣm rards 08 Seraν 2rruον r0 G G 01060„.(sic T. Mommsenus pro 0„α). 4) dubitari potest de Nubb. vv. 707 sd., quos Kockius(vid. eius additamenta ad Nubium editionem) creticum versum et bacchiacum esse vult, deque v. 1211, quem mixtum ex iambis et creticis Christius(I. l. pag. 437) dicit, tamen utroque loco generis duplicis versus statuere malim.

32
exculta, composita, mixta videas, apud Aristophanem ita simplex et aequalis sit ratio cum ver- suum tum stropharum, ut nullo fere negotio ad paucas quasi primarias formas revocari queant. quas breviter iam examinemus. ¹)
Simplicissima igitur eorum versuum compositio, qui zarzaà σmizoy repetuntur. hi paene omnes acatalecti ²) perpaucisque exceptis ab arsi incipientes. in quibus primus numeran- dus tetrameter. velut in Vespis vv. 1275— 1283= 1284— 1291 systema octo tetrametrorum paeonicorum trochaico tetrametro clausum est. ³²) huc illud quoque referri debet, quod carmina quaedam ita sunt composita, ut complures versus paeonicos zard drijor repetitos contineant, cum ceterae eorum partes aliud genus sequantur. sic saepius bini vel terni tetrametri zaraà criyor repetiti inter alios versus leguntur. ut in Acharnensibus vv. 299— 301= 344— 346 tribus tetrametris stropha ex pluribus numeris mixta terminatur. ⁴) similiter in Vespis 428— 429, 475— 476, 486— 487 ⁵), in Lysistr. 620— 621= 641— 642 bini tetrametri paeonici trochaicis ver- sibus, in Avibus 1065— 1066= 1095— 1096 ⁶) anapaesticis interpositi. etiam Acharn. vv. 287— 289= 338— 339 ⁷) et Equitum 322— 323= 397— 398 ⁵) huc referendi. interdum tetra- metri plures coniuncti octametrum vel maiores etiam periodos efficiunt, ut in Acharn. 667— 669= 694— 696; in Avibus 244— 246.— dimetri vero plerumque terni reperiuntur, quibus hexametros effici aut certum est aut verisimile. sic Acharn. 208— 210= 223— 225, 211— 213= 226— 228, 665= 692, 673— 674= 699— 700, 971— 972= 988— 989 ⁸); Equit. 309— 310= 387— 388; Vesp. 468— 470; Lys. 644— 665= 689— 690. ¹⁰) post tertium quemque dimetrum syllaba anceps et hiatus admittuntur. in Pace autem 346— 360= 582— 600 vel
¹) in iis, quae sequuntur, librorum varietas ea tantummodo notata, quam ponderare ad metra consti- tuenda aliquo modo videbatur interesse.
²) unum, quod huc pertineat, certum tetrametri procatalecti exemplum video in Avibus v. 246:
SS== 99= S== quamquam ne is quidem ipse repetitur.
³) antistrophae versum primum interiisse apparet. et Heliodorus quidem undecim versuum lacunam suspicatur, quod recte eum facere G. Dindorfius iudicat; res tamen in dubio.
4) vv. 300, 301 libri: öν ε] α ναrareno r?. ego cum plerisque editoribus putaverim ν delendum esse, cum Meinekius approbante G. Dindorfio pro zorarene scribere malit zεν, ut pedum responsio accurata illa quidem sit, releiay esn vero versus in fine non habeat. deinde codices plerique: iaedoiν ror'es zarru- nara(vel: gore zorrunara), in quo verbum zore xeotrreuew iam scholiasta vidit.
5) lectionem vulgarem ouε᷑ors Hermannus mutabat in ouder; quod non probandum.
⁶) v. 1065 lectio fere omnium codd. auεαπιιαν vνένυιν=dpois, ut primo paeoni et cretico anti-
— A&⏑‿— strophae duo quarti paeones strophae respondeant:— S O 89S= 2SS quare Dobraeus auidem raunodyois et G. Dindorfius hoc recepto au Sarönsror(codicem Vat. secutus) proposuit, maxime ne paeon primus et quartus inter se contingant. at poetas neque post primum neque post quartum paeonem altero quarto omnino abstinuisse certis exemplis demonstratur. itaque haud inconcinnas eas quidem mutationes, non vero necessarias iudicamus.— v. sequenti autem pro codd. weouéra Dobraeus recte ενα.
7) V. 338 pro*νν Elmsleius rwri. ceterum hoc loco in tradita librorum scriptura acquiescendum putavi, cum melius nihil prolatum videam: α u Tꝓ,&t Gο σονπν τν τ daνe Jaι⁵⁶ένιιοο Qαη̈τσν eετ οmπm G⁰ονστ*‿ ils. nam wilos quidem Rav. et scholiasta habent, ceteri codd. wilor. quod vero priore versu exeunte verbum non finitur, id neque sine exemplo est et hoc loco nomine proprio excusatur. fortasse autem verba 10 roGνπmσ recentioris alicuius additamentum sunt, ut ante 7x% 7e aνκες αινπυο creticum unum interisse suspi- candum sit, velut B9ασαι⁴αmφ—
8) traditam lectionem strophae: ρmτaτeν τν εντꝓςσσν Bergkius quidem defendit; ego vero cum Bentleio potius faciam 76 ½ delente, cum in antistropha sit: zod παmοσεααοτν τ os.
*) antistrophae versus mutilatus.— ¹⁰) in stropha libri Auzorddes, pro dquo Hermannus: Aeuvzorεs.

33
maiorem strophae partem dimetri tales occupant, cum quater terni ibi occurrant, et similis fere est ratio versuum 385— 399. commemorandum praeterea carmen eiusdem fabulae choricum, quod legitur vv. 1127— 1158= 1159— 1190. cuius prima periodus quattuor, altera sex dimetros continet, quorum secundus, tertius, quartus ab anacrusi, reliqui omnes, ut plerumque fit, ab arsi ordiuntur.¹)) sequuntur deinde trochaei.²)— cum ratione Aristophanis autem ceterorum comicorum ut Cratini, Eupolidis, Theopompi usum plane congruisse, iis ipsis, quae dispersim hic illic reliquiae eorum conservatae sunt, clare demonstratur. quas hoc loco afferri nihil puto opus esse.
Artius cohaerere trochaeos et paeones vereque mixtos eos dicere debemus, qui unius versus circuitu copulati sunt. quorum ante ceteros tetrameter mixtus nominandus. qui in Lysistr.
inde a v. 1014 vicies bis zazra zizor repetitus legitur: O— G— C— R&ᷣ— Se— K. hunc J. H. H. Schmidtius, ne varii uno versu numeri coniungantur, aliter metiendum ratus hoc modo circumscribit:——— O= G= OS=. sed is non audiendus. nam prima theseos
syncope ut in dimetris trochaicis poetae usi omnino sint, certe nisi perraro id factum non est. neque ullam puto aurem fugere, duam misere tali mensura omnis versuum venustas sit peritura. ³)
Medium quendam locum inter ea, quae zarà drizon composita sunt, et generis tertii car- mina tenere eas sive strophas sive periodos dixeris, quarum singuli versus, ceteroquin aut aequa- liter aut paene aequaliter formati, longitudine tantummodo i. e. numero pedum paeonicorum inter se distinguuntur. haec quoque carmina ut ea, quae ante tractavimus, catalexin et ana- crusin fere excludere videntur; certe in iis, quae ad nos venerunt, eiusmodi versus nulli repe— riuntur. huc referenda carmina ea, in quibus tetrametros aliquot dimetro clausos videmus. quales periodi leguntur in Equitibus 617— 620= 684— 687 ⁴), in Avibus 333— 335= 349— 351.⁵) tres dimetri hexametrum efficientes tetrametros claudunt Eq. 303— 313= 382— 390.⁵) contraria fere ratio est carminis, quod legitur Acharn. 971— 987= 988— 999. quod ita est compositum,
¹) v. 1159 pro frira dν Hermannus recte: srir d.— v. 1164 vulgarem lectionem guec probo, cum Rav. et Vat. pude habeant.— v. 1164 pro idαi νovr' cum Bentleio scribendum iᷣνοντ.— v. 1135 Rav. Vat.: urer οονενα, ceteri: ³‿ν᷑etεαενα. cum duobus creticis opus sit, probanda Bothii emendatio: 4ε‿meηνρέκιρινμιιαενα.
2) addiderit fortasse quispiam, quod in Lysistr. 1045— 1050= 1060— 1065= 1191— 1196= 1206— 1201 stropha ter repetita tres deinceps tetrametri leguntur, quorum medius item ab anacrusi incipit, trochaicis versibus et praecedentibus et sequentibus. at eorum versuum haec est ratio, ut priores duo antecedentem periodum claudant, tertius insequenti praeludat. ceterum pro primo tetrametro equidem duos dimetros statuendos puto. cf. quae infra de eo carmine dicentur.
3) v. 1016 Gν post derro addidit Bentleius; àuαα pro eire Se⁵aiav ν idem 6,αιοννι— v. 1019 pro veèr Kusterus vvyl. v. 1035 pe post zairο Florens Christianus.
4) in altero tetrametro trochaica paeonis forma(——0) notabilis.
10 Hermannus restituit.— v. 1017 pro v. 1030 ante soug delevit Brunckius,
4
5) verus numerus horum versuum ex antistropha cognoscitur. strophae verba ita corrupta, ut restitui, quae ab Aristophane profecta sint, non posse videantur.
6) v. 303 sic traditus: za⁴ vesodsra T⁰% 605 d%αoug. in quo zoꝰν Bergkius uncis inclusit, ut cretico antistrophae dipodia trochaica i. e. paeon trochaicae formae respondeat. alii alias loco corrupto medelas ad- hibuerunt. levissima mutatio videtur Dobraei esse et Meinekii: 50 ⁶μνυαρανμας ον σπ σμαͥεο, ut paeon primus cretico respondeat. sed res in dubio.— antistrophae unum paeonem deesse strophae numeri demonstrant; incertum autem, quo id loco factum existimemus. G. Dindorfius ante α eoQ eam lacunam indicat, quam Bergkius sic fere explendam putat: 0u νεςααeςσσν.

34
ut novem tetrametris zarà drizoy repetitis pentameter duobus hexametris interiectus praemittatur. clauditur autem ea stropha tetrametro trochaico.¹) similiter Acharn. 208— 215= 223— 230 duobus hexametris pentameter et octameter subiecti leguntur; praecedunt quattuor, sequuntur tres tetrametri trochaici.2²) neque multum ab ea ratione recedunt vv. eiusdem fabulae 665— 675= 692— 702, tetrametri quattuor hexametris cincti cum trimetro claudente. ³) sequun- tur autem sedecim tetrametri trochaici.
Maiore saepe arte et varietate eae strophae compositae sunt, quae ordinibus liberius for- matis numerisque alienis admixtis vel ad Pindaricarum stropharum varietatem nonnunquam propius paulo videntur accedere. in quibus et cum trochaeis paeones coniunctos et cum ana- paestis videmus; sunt etiam carmina, quae praeter hos alios quoque numeros contineant. primum genus latissime patet; immo plurima carminum paeonicorum huc sunt referenda, cum etiam ea. quorum singulae partes puros paeones continent pleraeque supra iam examinatae, tantum non omnia trochaicis numeris sint temperata., ac primum quidem trochaicis versibus systemata paeonica clauduntur, ut mobilitas et concitatio paeonum trochaeorum placidiore paulo et tran- quilliore incessu quasi mitigetur atque sedetur. sic Ach. 971— 987= 988—999 stropha duodecim, Vesp. 1275— 1283= 1284— 1291 octo versuum paeonicorum singulis, itemque Eq. 303— 313= 382— 390 paeonica stropha binis tetrametris trochaicis terminatur. praeterea trochaei nonnunquam et praecedentes numerum paeonicum et subsequentes inveninntur, ute remissius quasi et tranquillius initio facto surgat deinde et augeatur animorum commotio, quae sub finem molliatur rursus atque tranquilletur. quale est nobile illud carmen, quod legitur Lys. vv. 781— 796= 805— 820. cuius carminis schema metricum hoc ascribam.
I. e ee=e
— OS——
II.—— SSS=SSS-S— —— O G Uũ O G G—— — — H— III.=A — ꝗO e E—— 4— — U A ꝗυ U— L— IV.— 1——— O——— — Le— ◻—— ⏑—
dubitationem movent inprimis versus tertius, quintus, sextus, in quibus primo paeoni ditrochaeus respondet. cui difficultati J. H. H. Schmidtius ita mederi studet, ut antistropham non ad accu- ratam strophae versuum et syllabarum aequalitatem, sed tantum ad similitudinem quandam com- positam esse iudicet. cui non adducor ut assentiar. attamen si verum quaerimus, quintus et sextus versus nihil fere difficultatis habent, cum ditrochaeus primo paeoni respondens vix
¹) v. 988 mutilus; sequentem Brunckius explevit 7νe post dôeꝓne addito.— v. 986 pro codicum àν G. Hermannus ér« revocavit.
2) v. 231 lacuna quomodo sit explenda, non satis constat. equidem Blaydesii coniecturam probaverim, excidisse inter verba ⁶⁶υισσς et szizwos simile adiectivum, quale deτιαοe⁹ς.
3) v. 702 zis cum codicibus scribendum. Elmslei mutatio zı G. Dindorfio probata nobis quidem non placet,

magis quam ipse creticus in suspicionem sit vocandus:— S— nec libertatem in aliis versibus — ½
a poeta usurpatam excedere videatur. quare his quidem locis G. Hermanni coniecturas in
antistropha Eouuoe pro Eoννν et orroe dᷣ ο Tiuαν pro odros olr ö Tiucr scribentis speciosas
eas quidem, sed non necessarias arbitramur. difficilior vero tpertii versus ratio est cognitu, cum
ibi pro primo antistrophae paeone stropha epitritum habeat. iudices fortasse eam quoque respon-
D 16 22 H 2 2 2 4 sionem ferri posse:. at id concedendum esse neque alius locus ullus est exemplo neque
per se quidquam habet verisimilitudinis. igitur nos quoque hunc locum corruptum putamus. qui duomodo sanandus sit, incertum; probabilis tamen G. Hermanni emendatio: ττπα εέοςσ pro codicum ν εᷣeĩicao. poterat etiam»eæviac, nisi responsionem ditrochaei et paeonis reiecisset. ¹) omnis igitur stropha in quattuor partes dirimitur. notandus spondeus primae,
alteri, quartae periodo praemissus, qui trochaeis adiunctus dipodiae trochaicae, paeoni-
bus associatus creticc-— aequalis existimandus est. quanto autem artificio tota stropha
composita sit, neminem, opinor, fugiet, qui vel obiter eam tetigerit. ²)— cinguntur paeones trochaeis in eo quoque carmine, quod supra iam commemoratum in Lysistr. legitur vv. 1043 sqq.
I.—— S— S=8= G VS—-O E—— G — O— S— II.— CGS—S— — GSG—— — C— 8o— d 8 III— O———————— ——— — L— G——— ——& —= S—== 1.= S S—=—— — 9—— ̃ SS=S
quattuor igitur periodorum, quas statuimus, altera tota paeonica, haud absimilis tertiae eius carminis, quod modo exposuimus, a qua exitu versuum acatalecto et anacrusi tertii versus dis- crepat. ceterae omnes eius carminis partes systemata trochaica, nisi quod tertia a tetrametro paeonico incipit eaque re fere contrariam rationem exhibet atque quarta periodus carminis supra descripti, quae a dimetris trochaicis incipiens trimetro paeonico terminatur. quod si qui sep- timum illum carminis versum praecedenti potius periodo paeonicae adnectere malint, eos cum de sententiarum ratione tum de singulorum pedum metrica forma tantum admonuisse satis habe-
1) v. 786 pro librorum eis recte Brunckius s.— v. 810 codices: τG R⁴ꝛ,ñv. quod correxit Hermannus râ ποσασπσα restituens.— post versum 812(aut, id quod nonnulli malunt, post 813) stropha docet unum versum interiisse, cui sensum fuisse talem fere arbitror: zo⁴⁵‿(vel dεαl⁴].⁴α.υυυινεis. alii aliter lacunam explere
studuerunt. ²) cf. etiam Christii verba J. I. p. 438 sq.

36
mus. ¹)— denique trochaeos paeonibus clausos videmus. ut in Acharnensibus 280— 283, qui versus quasi quoddam prooemium strophae deinceps secuturae praemissi sunt, dimetri trochaici duo tetrametro paeonico terminantur. ²)
— O— U8—— — O— O— E— xE& ——— ☛— 9———
simili fere modo Vesp. 403— 414 trochaei paeonibus clauduntur, qui exitus propterea illo loco aptissimus habendus est, quod hic quoque cantiuncula illa initium est certaminis continuo orituri. quos versus inde a 411 sic puto metiendos esse: ³)
—————— —
1.—— O O=Z— G—
4——————
nec fere alia est ratio versuum 463— 470, nisi quod trochaicae parti trimeter insuper paeonicus insertus est. ⁴) Sunt etiam carmina, in quibus saepius paeones cum trochaeis alternantes videamus. velut in Lysistr. vv. 614— 625= 636— 645. quorum metrica forma haec: 2 tetr. troch.
—————— 9Q————
————
tetram. troch. —&⏑— O—— O—— ꝗ9—
— O GEO— V 8ẽ— Se½———
dim. troch.
monom. troch. sequuntur deni tetrametri trochaici. 5) referenda huc ea quoque stropha, quam deinde poeta adiunxit, vv. 658— 681= 682—705:
I.— 8— 8— V— S— G ——————— S— 8— G 3 tetr. troch.
II.—”— ᷣ 8S — O Gσe ꝗ— O&⏑ ꝗ́ — S8— 8
III.—— O— S——— G — E— 8———
— 10 tetr. troch. ¹) v. 1060 fr' ante srrog addidit Reisigius.— v. 1063 pro d zνια εεαε idem 76 0ε6 e. 2) v. 282 Bergkii coniectura zate zãs pro codicum zate zate elegans ea quidem, sed ex iis, quae de trochaica paeonum forma disputavimus, non necessaria.
3) vv. 406 sd. lectio codicum haec: rouεᷣννσυιον, 6 22αeεενιμ⁴να‧ ztvrgov yrérar dsi. quam lectionem falsam esse certum. nam recte G. Dindorfius monet diphthongum perfecti arrérarat neque elidi posse, nec, si plene scribatur, corripi. unde colligere posse vir doctissimus sibi videtur, verba zurérar osu veteris correctoris supplementum esse, quo eiecto, quot syllabarum lacuna sit notanda, non liqueat. res certe dubia. Bergkius mavult: zurérararν οεενς, ut trimeter paeonicus efficiatur similis v. 465. nisi forte unum ogu delendum.— versus 412 scriptura incerta. secutus sum Bergkium, qui pro ört scripsit 6G τ ⁸.
4) v. 465 G. Dindorfi mutatio ds 2αυιυ õ‿ιν⁵ασν pro tradito ds 2aνρσσα εαινααην reicienda. est versus, ut diximus, trimeter paeonicus, cuius primus pes ditrochaeus. an excidit fortasse unus vel paeon vel ditrochaeus, ut fuerit tetrameter?
5) v. 645 Bentleius zdr εανwcha pro codicum zaraZeoudo vel zarsroudoa.— v. 646 pro zais.ς ⁷⁴᷑⁸6. G. Dindorfius: alς 2a J⁷ο.

37
trochaicorum versuum tres spondeo praemisso notabiles. inseruntur autem tres dimetri paeonici, quorum iam supra mentio facta, clauditque tetrameter mixtus ex trochaeis et paeonibus, exitum similem antecedenti strophae efficiens. ¹)
Praeponderantem numerum paeonicum in eo carmine videmus, quod in Pace vv. 346— 360 = 582— 600 legitur. terni dimetri paeonici ter repetiti, versibus trochaicis disiuncti, trimetro paeonico clauduntur. excipiendi sunt vv. 7—9, qui in libris sic traduntur: str. dνλ αἀeνρ³σ⁹ν 10 100 zx mππλ νεατεον' adyεν ανꝓνν⁴ατανν, antistr. 7 GṽE d*νπσοι*σνιένορονν ior Srοiοαε. uörn ydo uẽ G†ꝓσρe. quae lectio si vera sit, duos dimetros paeonicos dimeter iambicus sequatur. praeterea autem cretico strophae deν νν 15% ditrochaeus antistrophae(öνπ G·́Nεροꝙά⁹σιηρ) respondeat. quod fieri posse quamquam non negamus, tamen arridet levissima Bergkii mutatio:„εοꝙν ceterum totus locus dubius. ²) nec minus fere difficultatis versus primus habet. nam in stropha quidem codicis Rav. et Ven. haec est lectio: el„⁴ο εαeένιτν deν aτν εᷣ ir u6oaey noré, nisi quod Venetus habet„éοετo; in antistr. autem haec:„αẽοςε νταχ σraν d dον⁴ιεονν uυνην es. ita neque de verbis neque de metro constat. ac G. Dindorfius quidem in stropha verbo zozs ante T* posito in antistropha scribit: z2aοe, Ja de.dee u αοι⁴μ̈νοι—φtσσ, ut tetrametri trochaici existant. Bergkius in altero colo paeonicum numerum inesse mavult, cum in stropha rrors deleat, in antistr. deleto verbo»ty scribat: J. J. doομμιeτοισισι νκ †. equidem in stropha Porsono potissimum assentiar scribenti: l„ο⁴ο ενκmέ⁴όττν 6εα τν ννμιμεμαν ταντm 0163 in antistropha autem fortasse ut in re dubia conicere licet:„αςσ, 7 ε ανμιᷣον πεν 1uνν
qTιτασe.
— S— S—— K HL—=
-SS8S— S—
—-— O O—
— 9G——
— 8—=——— 8— ᷑ 9Q————— S— Qꝗ— ũ—
CO SO g VEVSS-—
SS S— e
— O= O O Oe E G ◻—
——= NE A /N
— So e AUs
S—=
CeS—=——=—
huic carmini tam simile illud est, quod vv. 385— 399 eiusdem legitur, ut opinionem exstitisse, tres strophas pares statuendas esse, sane non sit mirandum. cui opinioni praeter ceteros G. Dindorfius accessit, similem rationem Ran. vv. 1370— 1377= 1482— 1490= 1491— 1499
¹) v. 676 pro falso codicum Aεανααðvo vel Aεανοσeν Bentleius dεαꝓνραασσ.
²) v. 5 antistrophae interiit, cuius exitum G. Dindorfius illa verba noni versus: 4νũꝙSν⁴ανο νμάα ⁴ρέιεε, si scripta sint ab Aristophane, fuisse censet. equidem in praesentia id unum monere satis habeo, sententia eam verborum transmutationem non requiri.

38
afferens. at haec carminum responsio neque ipsa probata est, nec, si esset, quidquam probare posset. certe in hoc, de quo nunc agimus, carmine ad eam sententiam defendendam variis nec iis levibus mutationibus opus erat, quas neque sensus verborum neque ratio metrica per se requirit. eo accedit, quod non totum canticum chori est, sed v. 389 Trygaeo impertiendus. quare satius mihi quidem visum est in communi sententia acquiescere, simillimas illas quidem inter sese strophas esse, non vero respondere. differt autem hoc carmen ab illo priore maxime eo, quod bis pro tetrametro trochaico versum ex trochaeis et paeonibus compositum habet:
3’ S—— S=, et quod versus 7— 9 trochaici sunt. quorum secundus num revera ab Aristopbane ita sit scriptus, ut traditur, cum propter dactylum trochaeis insertum, tum propter versus praecedentis syllabam ancipitem dubium. ¹)
Xoh. I.- 8==S===— 8 ——— — ⏑ ⏑— ½⏑ ⏑̈ — ½ e— —- /8—————-— ◻— O—
pr. II. tetr. troch.
Aor. III S=vSAr —,—— —— S— 8— IV.— 98=S— 8— — OS S— SL” d. S— L—— 8———— d V.— S8S—”S8S — 88—OℳH-8 - BS S— O— 9O S 0
Atque in iis quidem, quos adhuc consideravimus, versibus mixtis pedes generis duplicis sescuplici antecedunt; multo rarius sequuntur. quod usu venit in Ranis vv. 1358 sd. dimetrum paeonicum in priore versu tetrapodia, in altero tripodia trochaica sequitur. totius autem partis paeonicae a v. 1356— 1364 metrum sic descripserim:
———— SS— o— — SS 2 O s O 2 2 — 2 2 — 2
hic quoque spondeus primo versui praemissus. ceterum omnium, quas Aristophanes finxit, stropharum paeonicarum haud scio an proxime ad Pindari rationem haec accedat. nempe Euri-
¹) v. 385 Ven: u„ααάm⁶ε, uνανς, quae lectio sine dubio vera. Rav. un⁵ uπηαηνση uνιανοε, qua scrip- tura nisus G. Dindorfius conicit: 10α0 ο, 100), 10Aισε, ut tetrameter trochaicus existat.— v. 388 pro rοπιιιων Bentleius restituit vονιις— pro τ⁴e Brunckius coniecit zourot approbante G. Dindorfio. at nihil mutandum. — v. 390 sd. G. Dindorfius verbis iw¹ pery raxiyzoros dτιιοοε νιν eiectis, quae pro interpolatoris supple- mento habet, lacunam octo syllabarum indicat.

39
pidis carmina iis versibus poeta ludibrio habebat. quamquam quantum intersit, neminem, puto, fugiat. ¹)
Notandus porro vel inprimis tetrametri paeonici usus cum tetrametro trochaico in diverbiis ita alternantis, ut altero commotio et concitatio animorum maior, surgens indignatio et ira effervescens, altero sedatioris et placidioris animi aequitas et tranquillitas significetur. dicas qualem inter trimetrum iambicum et tetrametrum trochaicum, talem quodammodo inter tetra- metrum trochaicum et paeonicum rationem intercedere. qua numerorum varietate ad descri- bendos mores et affectus summa arte et calliditate saepius Aristophanes abusus est. cuius rei- praeclarum exemplum Vesp. vv. 403— 487 porrigunt. nam non modo unus chorus ira commotus paeonibus utitur, cum ceterae omnes personae hic ut fere ubique ²) plane iis abstineant, sed etiam ipsius chori verba modo tum hemiolio numero aptantur, cum indignatio eius et iracundia vehe- mentius exardescunt. quae quasi ad fastigium adducuntur versu dochmiaco 418. ³) simillima ratio est Acharn. versuum 284— 301= 335— 346, nisi quod concitatior etiam animorum affectio est. itaque non mirandum chori versus hic omnes paeonicos esse uno excepto 285= 336, qui pentameter anapaesticus est. attamen chorum et ante totum canticum et inter stropham et antistropham, rixa paullo remissiore, etiam trochaeis uti videmus. depingunt autem paeones ut in stropha iracundiam chori effervescentem, ita in antistropha summum ei de corbis carbonariae vita incussum timorem. ¹)
Commemorandum denique nonnunquam trochaeis singulos versus paeonicos inseri, qui- numeri incessum quasi accelerent et corripiant. quales versus iudico Themophor. 663, Vesp. 1061= 1092. fortasse huc etiam Vesp. v. 339= 370 referendus est, si quidem eo loco dimeter paeonicus est statuendus. nam codicum quidem scriptura haec est: str. zıvα οςααι ενόωνπ, ant. d,* Ʒεnaye rir„rdor. strophae verba dochmium efficiunt, cui mensurae antistropha repugnat. quamquam fuerunt, qui iambicam quandam dochmii formam statuerentꝰ) hoc modo:
—
sed hanc formam neque pro certo demonstrari posse, nec, si posset, hoc loco
O—— admittendam esse, ex iis, quae infra de dochmii natura ac formis copiosius erunt dispu— tanda, intellectum iri confido. neque vero tripodiae iambicae constitui possunt hoc metro:
——
cum mensura zirak οσσάαασν in comoedia Attica nullo modo ferenda sit. ⁶) ergo
O— ½V 8⏑½ ⏑ᷣ—,., locus corruptus. ac G. Dindorfius quidem, verba ziræ rοꝓ†σαανν επeφ᷑ꝰK interpolatoris vel interpretis 1) v. 1356 pro codicum ⁄νν α Koyres Iéas résva Bergkius suspicatur: aαλ 3 r6n Toag Terrd —— S——. qua mutatione nihil opus.— v. 1357 pro r⁴ τα᷑ cum Bergkio scribendum puto: rd τε‿ο rs. ²) uni excipiendi ii ordines, qui cum dochmiis coniuncti horum leges quodammodo sequuntur. nam qui in Ranis inde a v. 1356 paeones leguntur, cum ad deridenda carmina Euripidea facti sint, nihil contra probant.— cf. Av. vv. 244— 249.
3) libri: ³ τπ⁴ͤνςα ν⁴α εοον eεοσεσσα, nisi quod codex B. Paris. habet 76 quae mera coniectura ab editoribus plerisque recepta est, ut dimeter dochmiacus efficiatur. contra Bentleius approbantibus G. Dindorfio aliisque pro dεαοσενα ponebat deoeᷣ⸗rνοiα creticum tetrametrum efficiens. nihil omnino mutandum. est versus ex dimetro paeonico et monometro dochmiaco compositus, qui versus frequens apud scenicos. vide v. 733.
4) v. 296 Rav. oiν doudyr', pro quo Bentleius zolr dr„deou³x.— v. 336 pro dga rν JAua Reisigius: àο α⁹σ*μινα.
5) cf. Goldmannum de dochmiorum usu Sophocleo I p. 34 sd.
6) cf. Meineke hist. crit. com. I 290.

40
esse iudicans ad 7⁰N εᷣ adscripta. iis eiectis lacunam septem syllabarum(S——) in- dicat; Bergkius, cui potius equidem assentiar, in stropha proponit: za zink οοꝓσαανν εέeτ. quod magis placet quam eici in antistropha. in re dubia id certum videtur aut dimetrum paeoni- cum aut dochmium statuendum esse.
Alterum est genus earum stropharum, quae cum paeonibus coniunctos anapaestos habeant. qualis est ea, quae in Avibus vv. 1058— 1070= 1088— 1090 legitur. novem dimetri anapaestici cum quattuor versibus paeonicis coniuncti sunt hoc modo:
—————— ———,— — 6— ——— 0— —— —” SS- A LCoS= S— — SS— 8—- S8S— — S8SS8=—”— O 8L — G S— L——— ˙
in parte anapaestica spondei crebrique paroemiaci notandi, contra in paeonicis creticus paene exclusus. nemo autem est, quin sentiat in ridicula illa numerorum diversitate summam carminis venustatem consistere. ¹) praecedunt versibus anapaesticis duo paeonici in Lys. 476— 483=
541— 548. priori anacrusis praemissa. —— OUs— G———— — Le— Q⏑—— G G— OUV— LU— O=— LOgU— ⏑— ſS Ge
NSS=BAAs OU S SSÖU UOͤ OL’”v” 8
2— S=—
anapaestici versus spondeo excluso crebrisque ipsius arseos solutionibus ita formati, ut ad paeonicorum versuum concitationem quam proxime accedant. ²)
Tertium genus ea carmina continere diximus, quae plures numeros coniunctos haberent.
¹) v. 1069 libri melioris notae: Sdτνεnνοςσαmε%, alii: Iderνοσeame dv. quae Dissenus mutavit in ddzera 71ν ⁴αemπέ. v. 39. codd.: ua,*εαςν ππμρνυνννο νασαν έe(ε‿⁴⁶ννναν quod iam Aldina in àν*ννπας 022 urat, habet mutatum, pro quo Reisigius mavult ν*ροασαςα τασαν dubitari tamen potest, an omnis corruptela in verbis um ε⁴ς réoupos lateat., nam iure verbo réouyos offenditur Meinekius, cum nihil hic quidem alis opus sit; pro quo ille quidem dvyos ponebat. an scripserat fortasse Aristophanes: ıoeerd e zai dzsera Taodαree &droν m εο πτεε⁴αᷣ ωνπαινν εεςςενaν quo si zréouvyos semel invaserat, vitium vitium trahere paene necesse
erat.— ceterum cf. quae supra de his versibus adnotata. —+n* ⸗ 1 1 6 4 d. ie, ½ 4 2) v. 476 pro roi Hermannus recte zoνς.— v. sq. Dobraei emendatio τενred pro codicum drezra probanda erat.— antistrophae pars paconica ita corrupta, ut restitui, quae Aristophanes scripserit, non iam
posse videantur.

41
4
velut in Avibus vv. 327— 335= 343— 351 genus duplex par hemiolium misceri videmus. quam stropham sic puto metiendam esse.
O—— s LSUose e⁸½s OS—
— ᷑O—
σS Ve’s QS——
————— — VO S- GOD O- SOo DSD½Ss — SSS— SSS8S Oh S88S— S — SSS— 8
post initium iambicum et trochaicum versus tertius et quartus, iambici et ipsi quidem dimetri catalectici, sed bisyllaba anacrusi aucti, quasi transitum faciunt ad anapaestos, quos claudunt paeones. sunt autem versus anapaestici et paeonici ita comparati, ut simillima eorum sit ratio carminis eius, quod supra commemoratum in eadem fabula legitur vv. 1058— 1070= 1078— 1090. in anapaesticis enim omnes fere pedes spondei, exitus et versus sexti et praecedentium(3. 4) procatalecti(6— aut); in paeonicis autem creticus paene exclusus. ¹)— referendi huc- etiam versus Acharn. 284— 301= 335— 346 paeones, trochaeos, anapaestos continentes. de quibus supra copiosius dictum est.
Restat, ut de iis strophis dicatur, quae paeones cum dochmiis coniunctos habent. inveni- untur autem rarissime paeones soli cum dochmiis consociati, cum semper fere alii quoque numeri, maximeque trochaici adiungantur. sed ad eas strophas exponendas priusquam acceda- mus, e re videtur ipsorum versuum dochmiacorum naturam et formas accuratius considerare. quare in praesentia harum quidem stropharum consideratione supersedemus.
Et quoniam singula paeonicorum carminum apud comicos poetas genera adumbravimus, leges iam examinandae, ad quas poetae ea formaverint. quamquam permultas earum, quae huc pertinent, rerum in iis, quae supra disputavimus, vel obiter tactas vel accuratius expositas reperias, ut hoc loco quasi supplendi tantummodo et conferendi munere fungendum nobis esse videatur.
Pedum igitur formas si consideramus, nulli paene in tanta versuum paeonicorum multi- tudine praeter primos paeones creticosque reperiuntur. hi autem numero fere pares, usu et ratione diversi. nam primum quidem creticus tamquam legitimus ac solitus exitus versuum paeonicorum est, ut plerumque etiam eos, qui ceteris locis creticos videntur reicere, hoc pede ²) terminatos videas. ³) verum in omnibus nullo excepto versibus hoc fieri, id ne de tetrametro quidem dicere licet. nam ut in Acharn. vv. 217 sq.= 232 sq., 667 sq.= 694 sq., in Avibus vv. 333 sq.= 349 sq. octametri potius singuli continuato numero quam bini tetrametri sint statuendi, in Acharn. vv. 288 sqd.= 339 sqq., id quod strophae et antistrophae compa- ratio docet, itemque eiusdem fabulae vv. 299 sqq,= 344 sqq. duodecim metrorum periodum statuere cogimur. quid? quod in hexametris idem evenire in Pace v. 358 sq.= 598 sq.,
¹) de versibus paeonicis strophae vide, quae supra adnotata.
2) aut paeone quarto, ut in Avibus v. 1065.
3) duod dixi paeones primos et creticos numero fere pares esse, id ita velim acceptum, ut praetermisso hoc quasi legitimo versuum exitu longe sane paeones creticos superent.

quod in Lysistr. 664 sq.= 698 sd. ab hexametro paeone clauso vel ad trochaicum numerum transiri videmus? nam dimetri quidem, qui in Pace 346— 360= 582— 600 et 385— 399 leguntur, non magis videntur afferendi esse quam ii, quos modo nominavi, Lysistr. 664 sq.= 698 sq., cum non sit dubitandum, quin iis hexametri efficiantur. unis in iis carminibus, quae tetrametris zarâ drizo» repetitis constant, hanc legem restricte a poetis observatam videmus. quale illud est, quod legitur in Vespis 1275— 1283= 1284— 1291. ad haec igitur sola carmina lex illa ab Atilio prolata potest pertinere, quartum tetrametri paeonici pedem creticum esse oportere. in fine periodorum autem atque stropharum paeonem utique exclusum esse ita consentaneum est, vix ut verbis dicere opus sit. quin etiam proxvimus ab ultimo pes creticus plerumque, velut Acharn. 233, 283, 346, 675, 702 cett., nec nisi raro ea lex neglecta, ut Acharn. 218.— iam si paeonum creticorumque in mediis versibus coniunctionem et usum respicimus, tria carminum genera existunt; sunt enim, in quibus paeones, sunt in quibus cretici¹) fere sint exclusi, sunt denique, in quibus vere coniunctos et copulatos pedes esse dixeris. primi generis exemplum Pac. 1127— 1135= 1159— 1167. quo referri etiam carmen potest, quod legitur in Avibus 410— 415, nisi forte trochaeis totum constat; alterius generis exempla Vesp. 1275— 1283= 1284— 1291, Acharn. 971— 987= 988— 999, nisi quod huius carminis initio pauci admodum cretici inserti. plura sunt generis tertii. in quo quae totarum stropharum ratio intercedit, eandem etiam sin- gulorum versuum reperimus, ut aut toti ex paeonibus aut creticis constent aut duo pedum genera mixta contineant. velut in carmine, quod legitur in Acharn. vv. 208 sqq., haec metra coniuncta sunt:
V. 208 Sq.———— O——— O— G. V. 217 8.—-— 8BSs= GS— O8 Ss— SOso— 8” O OOU—” V. 211 8d. O= 8 Ss—— O— O.
cuius rei exempla adeo sunt in promptu, ut nihil sit, quod colligamus. neque quomodo in sin- gulis versibus pedes varientur, enumerari oportet. sufficit adnotasse plerumque aut praecedere paeones aut creticis includi. commemorandi autem praecipue tetrametri et hexametri ex binis ternisve dimetris compositi hoc metro: Oe SC—— CGSS= Po= SO. exempla repe- ries Av. 1066= 1096, Lys. 478(= 542), 1045= 1060= 1191= 1206, Ach. 974 989, Eq. 308= 387. sunt etiam hexametri, qui ceteroquin eo quo diximus modo formati quarto loco paeonem habeant:— G—— SS— SS= DC=; quales sunt in Pace vv. 347= 583, 592, 386. saepius paeones praecedentes dipodia cretica clauduntur, velut Ach. 232, 290, 340, Vesp. 468, Av. 1070= 1100.— ceterae pedum formae, ut indicavimus, rarissimae. quarti paeonis exempla Ach. 301, Av. 246, 904, 1065, Ran. 1359, 1361; orthii nulla. cautissime versandum est in statuendis ditrochaeis paconicis, quos diximus,(———). nec fugit me, quam facile hac potissimum in re commentatores falli possint ac paene debeant. tamen cum hos quasi scopulos ingeniorum non deceat evitare, audebo hos ego ditrochaeos paeonico numero attribuere: Ach. 283, Eq. 619= 686, Vesp. 411, 465, Lys. 810, 811; fortasse etiam Thesmoph. 663. at vero huc a nobis non referri Eq. 303, Pac. 589, 590, Lys. 785 ex iis, quae supra de his locis disseruimus, satis perspicuum est. nec minus indicavimus epitritum secundum a paeonico numero nobis quidem alienum videri.
¹) ultimo loco utique excepto.

43
Ordinum omnium frequentissimus est dimeter, qui, qua est brevitate, apud comicos quidem versum per se aut nunquam aut paene nunquam efficit. at saepissime bis vel ter repetitus tetrametros hexametrosque facit; saepe cum dimetro trochaico compositus mixtum versum gignit; non raro paeonicis, trochaicis, mixtis versibus quasi pedisequus adhaerescit. cuius rei exempla Ed. 616 sd.= 683 sd., Av. 333 sdd., 349 sqd., Vesp. 1060 sq.= 1091 sq., Lys. 614 sq.
= 636 sd., fortasse etiam Vesp. 338 sq.= 369 sq. ¹) praeterea nonnunquam paeonicae trochaicae mixtaeque strophae singulis dimetris creticis clauduntur. velut LVys. 625= 647, 670= 695, 804= 828. simili munere Ran. 1361 dimeter huius formae fungitur:
paulo rarior videtur tetrameter esse. qui quamquam versum plerumque proprium efficit, tamen non raro octametros ex binis atque adeo longiores ex pluribus tetrametris periodos oriri videmus. hic unus ex omnibus versibus paeonicis zorà drizo repeti dici potest(ut Vesp. 1275 sdqq.); nam dimetri ubi saepius repetiti sunt, particulas tantum vel periodos stropharum singulas occu- pant eoque modo sunt copulati, ut hiatu syllabaque ancipiti nisi in ultimo non admissis tetra- metri aut hexametri existant. sed ipsorum tetrametrorum qui singulis ordinibus, qui binis dimetris constent, saepe in dubio relinquendum est. nam caesura quidem post alterum tetrametri pedem paene totiens neglecta quam observata est nec hinc certi argumenti quidquam videtur repeti posse. tamen iure Christius ²) id quidem statuerit, tetrametros huius formae:
U= 2— ½ ũᷣ
ex binis colis constare idque ipsa syllabarum forma satis indicari, praesertim si caesura
accedat.— similiter fere ac dimeter trimeter quoque paeonicis strophis claudendis saepe idoneus est. testimonio sunt Ach. 675= 702; Pac. 360= 600; 399; Lys. 796= 820. quibus omnibus locis constanter sic eum formatum videmus: SSS=e— 2. rarius in mediis strophis repe- ritur, ut Av. 1069= 1099(OOC COCG— CO9, Ran. 1360(—— C—— O). singularis
quaedam est ratio trimetri, quem legimus Vesp. 165 trochaicis versibus(Rnetr et tetrametro) interpositum, nisi forte in eo versu post 169ox trium syllabarum lacuna(0o est statuenda. — maximus ordo generis sescuplicis cum„έ̈eυνκνο meνeruενοαoνννy sit, nihil est, quod penta- metrum, ut qui hunc modum non excedat, in duos ordines dirimere cogamur. quamquam hoc nunquam factum esse quis audeat contendere? sed tam raro eo versu poetae usi sunt, ut nisi in veterrima earum, quae ad nos venerunt, comoediarum, Acharnensibus, nusquam eum repperisse videar: v. 215= 229; 295= 342; 973= 988.— hexametri plerique ex twernis dimetris compositi, ut Eq. 308— 310= 387 sq.; Vesp. 468— 470; Pac. 346— 360 399; Lys. 664 sd.= 668 sq. interdum tamen dubitari potest, an tetrametrum et dimetrum statuere praestet, ut Ach. 212 sq.= 226 sq. 665 sq.= 692 sq.— de octametris longioribusque periodis sufficiant, quae supra dicta sunt.
Sed in hac omni de ordinum usu disquisitione nulla adhuc ratio habita est eorum versuum, qui ab anacrusi incipiant, qui catalectici sint, qui syncopen habeant. quorum tam exiguus apud comicos numerus est, ut perbreviter transigi possint. et anacrusis quidem, quam nunquam apud scenicos bisyllabam videmus, plerumque longa est, ut tamen brevis non sit exclusa. videas Pac. 1128, 1161, Lys. 541, Ran. 1357 sq. reperiuntur autem anacrusi aucti dimetri, trimetri, tetra- metri acatalecti, ut Pac. 1128— 1130= 1160—1162, Lys. 616= 638, Ran. 1356;— Ran. 1357;— Lys. 476= 541, 786= 810, 1047= 1062= 1191= 1208; dimetri procatalecti, quos
¹) de eo loco vide, quae supra adnotata.— ²) Metrik pag. 432.

44
diximus, Lys. 787= 811, Pac. 463= 490; fortasse etiam trimeter catalecticus Av. 906. at tetrametri catalectici ab anacrusi incipientis exempla desunt.— zæzaligsece autem forma solita ea est, quam z0owærdàEw appellare eo possumus, quod Zoörq oανναρνρ et§1. ννμαρmut in trochaeis procatalectis numerus expletur:—= inveniuntur autem dimetri et tetrametri: Pac. 463= 490, Av. 905, Lys. 787— 790= 811— 814, 783= 807;— Av. 247, Lys. 792= 815. qubitationem movet πννεα monosyllaba, quae ꝛoον dωνσ silentium trium morarum adicit: ; nam in Avibus v. 906 trimeter quidem catalecticus videtur esse, alterum vero eius exem- plum nullum video.— syncope, quam dicunt, nisi in primo versuum pede non reperitur, neque aliter nisi ita, ut tres primae pedis morae 7 ν mοιαννφρ contineantur eodem modo atque in versibus procatalectis:—— hic est spondeus ille, cuius supra saepius mentio facta est, quem haud ita raro et paeonicis et trochaicis ordinibus praemissum videmus. reperitur in paeonicis ordinibus et quidem trimetris et tetrametris his locis: Vesp. 413, 414 ¹), Ran. 1356;— yS. 784 sq.= 808 sq. Toνos zerrdonuos nusquam legitur.
Responsionis leges breviter dicemus accuratissime ab Xristophane quidem observatas esse nec, si paeonem primum et creticum excipias, ullam pedum aut syllabarum commutationem saepius inveniri. quin et illa ipsa paeonis primi et cretici responsio tantummodo in Achar- nensibus atque adeo in uno eius fabulae carmine frequentior est, quod vv. 284 sqq. legitur. praeterea autem rarissime hi pedes inter sese commutati sunt, ut Ach. 218= 233. Eq. autem ver- suum 303= 382 rationem dubiam esse supra in adnotatione critica expositum est.— quartum paeonem, cum omnino sit rarus, rarissime consentaneum est aut cretico aut primo paeoni respon- dere. inspicias Av. 1065= 1095, Ach. 301= 346, Vesp. 339= 370 et quae supra de iis locis adnotavimus. idem vero de trochaica paeonis forma(—e— dicendum, quam primo paeoni respondere bis supra statuimus: Lys. 787— 811, 788= 812. contra versum 785 emendationis indigere iudicavimus, neque magis eam responsionem nobis probari Eq. 303= 382 aut 324= 398 supra indicatum. dubitavimus de Pac. v. 351= 589.— paulo saepius, si paucitatem versuum respicias, in anacrusi syllaba longa brevi mutata est, ut Pac. 1128= 1160, 1129= 1161, Lys. 476= 541, 788= 812, 1047 cett.= 1208.
Iam si alieni numeri ordines consideramus, qui cum paeonibus coniunguntur, ceteros omnes longe anteeunt multitudine trochaici. quae tam frequens apud Aristophanem coniunctio est. vix ut pauca, quae trochaeis omnino careant, carmina paeonica inveniantur. versuum trochai- corum autem creberrimi tetrametri et dimetri. ac tetrametri quidem tantum non omnes cata- lectici; nam acatalectos omnino nullos inveniri non recte quis affirmaverit. quorum exempla legi videntur Vesp. 463, 473. nonnunquam idem versus a spondeo illo sex morarum(C) ²), de quo supra diximus, incipiens reperitur, ut Lys. 659= 683, 667= 693, 781= 805. etiam tetrametri procatalecti exemplum reperies Eq. 616= 683. spondeum autem illum etiam ab initio trimetri acatalecti positum duobus locis legimus, Lys. 658= 682 et 793= 817. ceterum tales trimetri ex monometro et dimetro, tetrametri ex monometro et dimetro et altero monometro compositi videntur. trimetri procatalecti exemplum puto exstare Av. 328= 344, quamquam hic quidem versus ita a paeonicis stropham claudentibus est separatus, vix ut recte eos coniunctos esse dicamus. nec magis ii, qui in carmine, quod legitur Vesp. 1060 sdq., reperiuntur, trimetri acatalecti
1) prioris versus scriptura dubia. Bergkii vero emendationem 6Grνα τωνςι 2νν eispéget nobis quidem perplacere, iam supra indicavimus. 2²) quem etiam apud tragicos ordinibus trochaicis saepe praemissum esse res sane est notissima.

45
huc referendi, cum ei carmini ceteroquin trochaico unus tantummodo dimeter paeonicus insertus sit.— dimeter autem trochaicus cum paeonibus tam frequenter copulatus est, ut exempla afferri non oporteat. previter moneatur et acatalectum eum crebro nec raro catalecticum inveniri, saepissime autem systemata trochaica paeonicae parti strophae aut praemitti(ut Lys. 1043 cett.) aut, id quod saepius evenit, subici(ut ibidem, Eq. 616= 683, cett.). quae systemata cum plerumque singulis dimetris catalecticis claudantur, sunt quoque, quae binis(ut Pac. 1138 sd. = 1170 sq.). plures dimetri catalectici leguntur in Lys. vv. 797— 804= 821— 828, dimetro paeonico clausi. raro tali systemati monometri interiecti, ut Lys. 1053= 1068= 1199 = 1212; 1057= 1071= 1202= 1215. etiam Lys. 624= 646 dimeter cum monometro, non trimeter statuendus videtur. tripodiae acatalectae exemplum invenies Ran. 1358; at Eq. versum 616= 683 aliter iudicavimus metiendum esse. spondeum irrationalem locis paribus ubique fere ordines trochaici admittunt, ut non recedere videantur a ceterorum trochaeorum usu. immo tantum abest, ut plerumque, id quod suspicetur fortasse quispiam, spondeus ille excludatur, ut non paucis in versibus atque carminibus epitriti secundi haud dubie praeponderent. ac tetrametri quidem afferantur exempla haec: Vesp. 1283= 1291, quo versu tetrametri paeonici zrà risoν repetiti terminantur; Eq. 311 sqd.= 388 sqd., ubi stropham paeonicam tetrametri trochaici clau- dunt; Pac. 346— 360= 582— 600, ubi pluribus locis paeonibus inserti. ubique tetrametri ex qua- ternis epitritis constantes reperiuntur. idem fere de dimetris sive versus mixtos cum paeonibus sive systemata efficientibus sive alia ratione adhibitis deque ceteris ordinibus trochaicis statuendum. exempla sufficiant haec: Pac. 385, 388, Lys. 1014— 1035;— Pac. 1136—1139, Lys. 797— 804= 821— 828, 1043— 1058 cett.— solvuntur arses eodem fere modo ac solet fieri in ceteris trochaeis; id unum tamen notetur, videri in iis ordinibus, qui cum paeonibus versibus mixtis coniuncti sunt, solutionem ab Aristophane vitari. versus pluribus arsibus solutis raro leguntur, ut Av. 328= 344.
Multo rarius iambici ordines cum paeonibus coniuncti sunt. monometri, qui metrica forma a cretico anacrusi aucto nihil differt, exemplum legi puto Av. 327= 343; sed eum versum cum paeonibus sub finem strophae sequentibus vix cohaerere supra iam indicatum est. similiter a paeonibus longiore intervallo separatum dimetrum catalecticum G— S— S— SDO) reperimus EqF. 331= 405; praeterea autem in mediis paeonibus Pac. 353= 591. dimetros procatalectos cum
S— 8S88 2=—
pluribus solutionibus et anacrusi anapaestica Av. vv. 329 sq.= 344 sq. iudico: ee
plures similis metri ordines ex eo carmine, quod legitur Av. 227— 262, afferri possunt, velut tripodia v. 243( æC dnee—, trimeter procatalectus v. 242 GCO GSWSees=ern. alii, Sed hos cum minus arte cum paeonibus cohaerere, tum alio loco commodius tractari arbitramur.
Logaoedici ordines. usitatissimi paeonum apud Pindarum comites, apud Aristophanem cum iis nusquam fere copulati leguntur; quam si quo loco coniunctionem fieri arbitreris, logaoe- dicos non tam coniunctos cum ipsis paeonibus reperias, quam aliis numeris ab iis separatos et inclusos. velut Pac. v. 396 tetrapodia logaoedica procatalecta duobus dimetris trochaicis inserta. quod et ipsum nisi perraro non factum. una videtur excipienda esse tetrapodia logaoedica catalectica Av. 248 systemati paeonico interposita. ¹)
¹) quorum versuum metra haec:
— ũU——£———— 9O— ——— 8 9———— CSUS—— O 8V— S=g—
——— 88——
————
6*

46
Paris vero generis cum paeonibus haud ita raro anapaestici ordines coniunguntur. quos, ut ad paeonum mobilitatem quam proxime accedant, spondeum vitare ac potius arsi quoque soluta proceleusmaticum admittere, nihil sane est, quod miremur. cuius rei clarissimum exem- plum carmen nobis illud praebet, quod in Lysistr. vv. 476— 483= 541— 548 legitur. paeonicam partem monometri et dimetri anapaestici alternantes sequuntur, in quibus spondeo excluso arses tam crebro solutae sunt, ut dimeter alter vel totus ex proceleusmaticis constet. qui anapaesti transitum faciunt ad tetrametros subsequentes. ¹1)— Alterum est genus versuum anapaesticorum, qui in Avibus inde a v. 1058 leguntur. pedes ad unum omnes spondei sunt novemque dimetrorum paroemiaci quinque. de quo genere cum satis copiose in libris de omni re metrica conscriptis expositum sit, hoc loco id unum videtur monendum esse iocose illo carmine a poeta anapaestis graviter et quasi sollemni pompa incedentibus leves mobilesque paeones opponi, quorum propria indoles cretico pede paene excluso etiam magis eluceat. ²) simillima vero est ratio versuum eiusdem fabulae 331— 335= 347— 351 ³), quamquam hic quidem duo strophae versus ab ana- paesto ordiuntur:
——————— =————— — ꝗ⏑ ᷣ— ꝗ⏑ᷣ ‿— O ½— ⏑‿ — ⏑=U—— O G— ꝗ— — O EE— O— conferre etiam liceat Av. vv. 255— 257.— ceterum pentapodia quoque legitur in Ach. 285= 336.
De dactylico autem numero idem fere dicendum, quod de logaoedico, non eum vere cum paconico copulari, sed tantummodo, idque ipsum perraro, aliis numeris intermixtum iisdem quibus paeonicum carminibus contineri; velut Eq. vv. 328 sq.= 402 sd. tetrapodiae duae acatalectae octametrum efficientes reperiuntur. etiam minus paene commemorandae quattuor tetrapodiae, quae in Avibus 250— 254 ⁴), aut tripodiae, quae paulo ante in eodem carmine leguntur, ut quae cum paeonibus minime cohaereant. sed etiam his in versibus nisi ultimo loco spondeus admissus non est.
Restat, ut artem ac rationem consideremus, qua in coniungendis paconicis alienisque mumeris Aristophanes usus sit. ac plurima quidem ex iis ipsis, quae supra de singulis car- minibus disseruimus, intelligi arbitramur; itaque pauca hoc loco addenda. atque ut ab iis exordiamur, quos mixtos versus diximus, generis eius, quod usitatissimum apud lyricos esse cognovimus, versuum dico ex ordinibus logaoedicis paconicisque compositorum, apud comicos exempla nulla puto exstare. nec omnino ullius numeri ordines talem cum paconicis coniunc- tionem videntur inire praeter unos trochaicos, qui et ipsi Aristotele teste zoœο‿ανπα˙εοο—ñ at hi non raro. mixti autem ex trochaeis paeonibusque versus tantum non omnes tetrametri ex sin- gulis trochaicis paeonicisque dimetris compositi. igitur aut praecedunt trochaei, ut illo versu, quem in Lysistr. 1014— 1035 vicies bis zœza rizoy repetitum legimus: 0S—— S— S— eds— x, cuius aequales, nisi quod pro paeone creticus intercedit, Lys. 670= 695, Pac. vV. 385 et 388: 1) v. 546 cum Hermanno scribendum puto: ενι σ˙ςσοσ—ς, rε ϑι 70 6% 6.
2) v. 1060 pro c ναs Bentleius ev aic. 3) de versibus,strophae vide, quae supra adnotata sunt. 4) v. 254 pro tradito dνυρσοιαοσιμν ⁶. Dindorfius recte videtur scripsisse 4σοσσοέ.

47
—S=S=SO=— S-—); aut, id quod multo rarius usu venit, sequuntur, ut Iys. 616= 638:—-G==S= S=SSS= quem eundem versum etiam Ran. 1358 invenies: —S——ers—S—— S ²) eodem loco(v. 1359) etiam tripodiam trochaicam dimetro paeonico subiectam habes: oS—— S—— S— e=— at v. Vesp. 411— 412 totum generi paeonico attribuendum existimavimus:— C,— SCos—e.
Age nunc ea quoque percurramus carmina, quae totos diversi numeri versus paeonicis coniunctos contineant. quorum carminum longe frequentissima ea, quae ex paeonicis et trochaicis versibus composita sunt, quae iam supra ceteris omnibus carminibus, sive simplicis numeri paeonici sint, sive admixtos alienos numeros habeant, multitudine anteire diximus. ac primum quidem de tetrametro paeonico cum trochaico alternante supra dictum demonstratumque est uni choro ad depingendum maiorem animorum motum et concitationem paeones tribui. qualia sunt, quae Ach. 284— 301= 335— 346, Vesp. 428, 429, 475— 487 leguntur. semel tali chori et actoris altercationi quasi prooemium quoddam tetrameter trochaicus cum paeonico prae- missus est: Ach. 280— 283.— deinde tetrametrum trochaicum eo munere fungi videmus, ut carmina paeonica quasi claudat et ad sedatiores modos traducat. sic tetrametros paeonicos zarâ Grizon repetitos singuli tetrametri trochaici sequuntur Ach. 987= 999, Vesp. 1283= 1293;
sic stropham paeonicam duo tetrametri Eq. 312 sq.= 389 sq.— contraria fere ratio eius carminis est, quod in Acharn. vv. 204— 218= 219— 233 legitur, cum strophae duo tetrametri trochaici antecedant atque quasi praeludant.— saepenumero autem systemata i. e. 1πισ GQRĩάα
trochaica cum paeonicis plerumque similiter formatis coniuncta sunt. sic complura systemata paeonica trochaico clauduntur Pac. 1127— 1158= 1159— 1190, et aequaliter paene compesitum est carmen, quod legitur Eq. vv. 616— 623= 683— 690, nisi quod systema paeonicum unum trochaico ter- minatum totique strophae tetrameter trochaicus procatalectus praemissus est. paulo diversa est ratio Vesp. vv. 403— 414; plura systemata trochaica— nam tetrameter catalecticus nihil fere aliud quam minimi ambitus systema— pars paeonica sequitur tamquam copula quadam dimetro trochaico acatalecto adnexa., eodem fere modo in Lys. 614— 625= 636—647 trochaici tetra- metri, dimeter, monometer cum paeonicis tetrametris et dimetris stropham efficiunt ita, ut ordi- nibus varie magis permixtis numerus saepius a trochaeis ad paeones transeat ac redeat. car- minis vero eius, quod Lys. 1043— 1058 cett. legitur, primum systema trochaicum duobus tetra- metris paeonicis clauditur, alterum a tetrametro cretico orditur, ut hic quidem genus sescuplex mediis trochaeis interpositum sit.— augetur varietas, si singuli versus aut anacrusi aut exitu catalectico aut syncope distinguuntur. velut est in Lys. vv. 781— 796= 805— 820, ubi paeonica stropha a tetrametro trochaico orsa trimetro et dimetro trochaico trimetroque paeonico clauditur. ³) — non raro hexametri paeonici sive terni dimetri cum trochaicis versibus, maxime tetrametris,
¹) hunc versum invenisse etiam in Vespis 1060= 1091 Bergkius sese putabat. nam codicum scriptura cum haec sit: a⁴μμονιέμνάν£Qοοσςα‿έμ‿ς τdra 1¹1 Sεςσεέν⁴α malebat ille: a‿eιμμο εμ‿έν νοωοςᷣ‿έr drra ε Ʒέν
zsvaõ=SSSSe at nihil mutandum. 2) eadem fere ratione genus duplex et sesquialterum mixtum videmus Vesp. 1062: -—U=— es-8V½——.
sed cum versus antistrophae(1093) tetrameter trochaicus sit, verba strophae corrupta potius sunt existimanda. sed Bergkius, ut lectionem codicum in stropha tueatur, in antistropha zele pro àεe ponit; unde hic versus
existit:- O, G S.
3) de singulorum versuum metris supra copiosius dictum est.

48
coniuncti sunt, ut Vesp. 463— 470, Pac. 346— 360= 582— 600, 385— 399, Lys. 658— 670
682— 695.— est quoque, ut dimetro vel trimetro paeonico aut systemata trochaica aut strophae ex paeonibus trochaeisque compositae claudantur, ut Lys. 797— 804= 821— 828, 670= 695, 796= 820, Pac. 360= 600, 399, cett.— nec vero illud praetermittendum in-
terdum singulos in mediis trochaeis versus paeonicos maximeque dimetros inveniri, velut Vesp. 339= 370, 1061= 1092. denique id quoque huc referendum, quod nonnunquam singuli versus ex mixtis paeonibus et trochaeis constantes strophis paeonicis inseruntur, ut Pac. 385, 388.
Anapaesticos vero ordines— rarius eos quidem multo— cum tetrametris plerumque paeonicis videmus coniunctos, qui aut antecedunt anapaesticis, ut Lys. 476— 483= 541— 548, aut intermiscentur, ut Av. 1058— 1087= 1088-1117, Ach. 285= 336. semel trimeter paeonicus anapaestis consociatus Av. 1069= 1099. iam vero de ceterorum generum versibus, qui ab Aristophane cum paeonicis coniuncti sunt, ea fere existimamus sufficere, quae paulo ante exposuimus, cum singulos alienorum generum ordines et versus enumeraremus. unum addatur vv. Ach. 284— 301= 335— 346 trochaeos paeones anapaestos, Av. 327— 335= 343—351 trochaeos iambos paeones anapaestos, Eq. 322— 334= 397— 408 paeones trochaeos dactylos iambos, Av. 243— 249 paeones et logaoedos copulatos legi. ceterum iam supra praefati sumus, ordines paeonicos eos, qui cum dochmiis essent coniuncti, hic consulto praetermitti, ut qui alio loco commodius et accuratius exponi posse viderentur.
Numerorum igitur transitus, quas uesraßold Graeci appellant, apud comicos quoque poetas angustis sane finibus circumscripti. qui, si singulorum versuum formas respicias, ita tantummodo usu veniunt, ut a trochaeis ad paeones ac contrarie a paeonibus ad trochaeos transeatur. quo transitu poetas Graecos usos esse nequiquam denegabitur, quem veteres ipsos metricos quasi legitimum ac licitum agnovisse supra est expositum. quod si ad totarum stro- pharum compositionem animum intendas, quamquam derasol* multo eam quidem latius patere certum est, tamen si eos, quos modo appellavimus, trochaeos excipias, paucissimis in car- minibus in iisque ipsis haud ita saepe repetitam invenias.
Atque ut ethos quoque, quod dicunt, previter tangamus, paeones, qua sunt indole ac natura, comoediam quasi sedem propriam ac domicilium sibi vindicare nihil mirum. gravitatem quidem et constantiam in talibus versibus nemo requirat; at levibus et insolentibus cordacis comici motibus nihil erat aptius aut accommodatius. huc et illud pertinet, quod tam diverse a lyri- corum ratione comici poetae paeonicos et ordines et versus et strophas finxerunt. concitatio autem et volubilitas numeri cum ubique perspicua, tum vel maxime coniunctis et oppositis trochaeis leviter ac velociter et ipsis incedentibus cognoscitur.
W. zrevius puto transigi posse versus paeonicos eos, qui in tragicorum poetarum reliquiis leguntur, non quo tam raro in iis occurrant, sed quia multo maior eorum pars cum dochmiis est coniuncta, quos alio loco tractare in animo est. qui vero reliqui sunt versus, ii adeo sunt pauci, ut longiore disquisitione hoc quidem loco egere non videantur. quamquam magnopere is numerus accresceret, si etiam versus talis metri:-O--SC= S=S=S= vel talis:—— similesque nullo discrimine facto generi sescuplici attribuendos esse censeremus. quod uon iam

49
licebit, quamvis impugnata sit a quibusdam eius viri ratio, qui primus syncopae, quam dicunt. legem aut in lucem protulit aut certe rationis ac doctrinae subsidiis firmavit eaque ad expe- diendam multorum metrorum perplexam et involutam varietatem felicissime usus est. qui si forte, ut fit, ingenio fisus latius vagari se passus sit, quam viris doctis probari posse re accuratius examinata videtur, certe ignoscendum, quod vitari vix poterat; at decedere de ea ratione nemini iam sine summo metrorum explicandorum damno licebit. igitur id quidem certum, tales versus per se non minus bene haec metra recipere:O eee eto ut difficillima saepe quaestio existat, quod quoque loco metrum sit praeferendum. at vero quo magis res obscura et contorta est, eo cautius in ea versari, eo magis ratione ac via eam persequi decet. itaque non modo omnis carminum metrica forma ac quasi character spectandus. non modo usitata metra metrorumque consociationes quaerenda, inusitata, quoad fieri potest, vitanda, sed ea vel inprimis lex tenenda est et observanda, quam supra iam laudatam in numerorum natura indaganda et explananda Seidlerus olim se sibi scripsisse indicavit,„ut summam, quam fieri posset, numerorum aequalitatem simplicitatemque nancisceretur.“ ¹) quae si ad generis hemiolii duplicisque fines constituendos conferimus, versus formae eius, quam supra descripsimus, ubi in paeonicis vel strophis vel periodis legimus, paeones sive creticos, ubi in trochaicis aut iambicis, trochaeos aut iambos, nisi certae rationes obstabunt, iudicabimus. attamen si verum quaerimus, prorsus alius est comicorum, alius tragicorum usus. nam apud illos quidem totiens ordines haud dubie paeonicos cum trochaicis consociatos videmus, ut hanc usitatissimam coniunctionem etiam locis iis, quibus nulli alii praeter creticos pedes occurrant, statui nihil habeat offensionis. quamquam ne apud comicos quidem tales versus frequentes. at tragi- corum usus quantum ab ea ratione discrepat! excipias eos versus, qui cum dochmiis coniuncti sunt: aut nullos aut paene nullos reperias creticos cum trochaeis aut iambis ita copulatos, ut omnis dubitatio sit sublata., ubicunque inveniuntur, semper fere ita sunt formati, ut duplex genus minime exclusum esse videatur. quod bene sentiens argute quidem Christius, ubi de ver- sibus ex paeonibus et trochaeis compositis disserit: ²)„Am wenigsten“, inquit,„gingen die bestand- teile eines solchen drirνο αυοαοαοq maus einander, wenn beide fülse diejenige gestalt annahmen, die sie am meisten gegenseitig näherte, wenn mit anderen worten die trochäen rein gebaut waren und die zweite länge der kretiker keine auflösung erlitt. diese art der verbindung war auch bei den griechischen dichtern die üblichste, aber schon Aristophanes verband auch schwer gebaute trochäische dipodien mit leichten päonen. aulserdem lag es in der natur des rhythmus be- gründet, daſs in der regel die beschwingten päonen vorangingen und die stätigeren trochäen den abschluſs pildeten.“ at enim si eos versus solos spectamus, qui haud dubie ex ordinibus trochaicis et paeonicis compositi sunt, neque in trochaicis partibus syllabam irrationalem videmus vitatam, neque in paeonicis creticos praeponderantes, neque paeones plerumque trochaeis anteeuntes. quae omnia iis ipsis, quae supra de paeonum usu Aristophaneo contulimus, satis demonstrata esse arbitramur. nam apud tragicos, id quod modo diximus, eiusmodi versus, unde certum argumentum repeti possit, aut nulli aut paene nulli existunt. itaque cum ab iis tantum versibus, quorum natura clare perspecta sit, leges ac regulas repetere deceat, sic potius iudicamus statuen- dum esse, in paeonicis partibus versuum mixtorum et paeones et creticos admitti eadem ratione,
¹) de versibus dochmiacis tragicorum Graecorum I. pag. 111. cf. etiam quae pag. 8 sqd. de ea re exposuit.
2) Metrik pag. 435.

qua alibi id fieri soleat; nec magis trochaeos a ceterorum carminum trochaicorum ratione recedere, ut qui apud tragicos spondeum irrationalem plerumque excludant, in comicorum syste- matis vel saepissime admittant; denique paeones plerumque praemitti trochaeis, raro subici. quae cum ita sint, equidem in ea sum sententia, ut in iis carminibus poetarum tragicorum, quae excluso utique paeone primo puros creticos videantur cum trochaeis coniunctos continere, verisimile putem paeonem primum admitti non potuisse ultimamque illius, qui videtur, cretici syllabam trisemam esse:== S S. quod’si hac ratione deεrasoν perpetuas sublatas versusque atque adeo strophas eodem numero ab initio usque ad finem decurrentes existere videmus, quid est, quod amplius dubitemus? quare non modo tales versus, quales apud Aeschylum in Persis 115 sqq. leguntur:
raꝰνd νmιαάe έnν
qoνν dαoαεᷣraα ⸗»‿ε†,
06,
IIæο σοαστεινμαμ ο
70⁰50˙e,* Tolte iντα 16 GG% ³̈ ˙ςτ Ʒοvoid, sed etiam tales, quales paulo post sequuntur 126 sqd.:
Td„ο inndrae va T½0ʃ6 1εοας
Guνοο dè enlεοιeσε ⁴εν⁶αν σν ⁶ραμ τοοoν r., et quales apud eundem poetam in Eumenid. sunt 329 seqq.:
BnrI de Tc eeno
he eee e„ ele T00 A6ᷣ Taαↄνο, dνσαοd ετοde⁸s, „ duνs εεέ LOlruoν,
, 8 ε.ε‿αι0 qoercν, dνπ, αἀνα oς,—
a paconicis prorsus separare atque cum Westphalo totos generi duplici adnumerare non dubi- tamus.
Quod si eos tantum versus consideramus, quos vere paeonicos esse nos quoque agnoscimus, horum numerus, qui quidem cum dochmiis non sint coniuncti, apud tragicos poetas, ut diximus. perexiguus est. nec id mirum. quamquam id quidem non audeam contendere, abhorrere tra- goediae gravitatem et ueyaloroéneixky ab eiusmodi metri concitatione et levitate, quod a Pin- daro non semel usurpatum ab ipsisque tragicis poetis totiens dochmiacis versibus additum est. sed apparet ita potius dici oportere, non omnibus locis tragoediae tale metrum idoneum esse, sed iis tantummodo, ubi affectibus vehementissime commotis ex more inprimis dochmii locum habeant. certe aequalitas dochmiorum et paeonum, si ethos utriusque numeri respicias, apud tragicos quidem omnibus locis clarissime elucet. velut strophae paeonicae, quae legitur apud Aeschylum in Supplicibus vv. 418— 422= 423—427, ethos nihil prorsus differt a stropha inse- quenti ex paeonicis et dochmiacis versibus composita, quamquam nihil sane obstat, quominus hic quoque similiterque Eur. Orest. vv. 1411 sqq. aliisque quibusdam locis paeones cum doch- miis coniunctos esse dicamus, qui si non eodem numeri ambitu, at eodem carmine, eadem stropha continentur. quare ad hos iam aliquando referat sese oratio, cum pauca ante de iis versibus addiderimus, qui ex paeonibus dactylisque compositi apud Euripidem in Baccharum parodo

G —
135— 169 leguntur. cuius equidem carminis exitum tantummodo inde a v. 157 ex paeonicis dactylicisque ordinibus compositum esse censeo Dindorfi maxime et Palei divisionem secutus:
I— SSS=SSSU=SS=S — ÖU— ⏑— UVge— ⏑ ˙‿ — C OO— Oſ£— OO— ũ — 8 SS=-SO—ℳ— I11I.—— 8— 88— 8= —— ⁸— 88— —————— 1¹)
quarto versu post qowdoοmν kGacunam viri docti quidam statuerunt, quam explendam putat Christius verbo Bawzioν, J. H. H. Schmidtius duplicato verbo Qzνοιν, ut versus existat par praecedenti. quo additamento nihil equidem opus esse arbitror, cum trimeter paeonicus nec per se quidquam suspicionis moveat et hoc loco partem dactylicam et paeonicam percommode terminare videatur, quo munere saepe eum fungi apud comicos demonstravimus. ²) initium autem epodi paeonicos ordines continere non adducor ut credam.— epodi ut totius carminis maior pars generi logaoedico
attribuenda; admiscentur vero praeter paeones ordines versusque dactylici. quos iam hinc veri 3 simile est zunl iore esse( ut plane hi ordines logaoedicis fiant aequales, quibuscum sunt con- iuncti. addi potest dactylos tetrasemos, quo sunt incessu constanti et tranquillo, vix aptos videri, dui cum paceonicis iisque creticum pedem fere repudiantibus vel eodem versuum ambitu con- iungantur. quod genus dactylorum si cum paeonibus copulatur, ueαννmν ea quidem certe est, sed quae nihilo magis possit offendere quam omnis logaoedicorum vel trochaicorum ordinum
cum paeonicis consociatio, nec puto esse, quod prorsus pares in his versibus dactylum et paeonem
22 2 21 2½ 2*¼ 2) statuamus sive hoc modo:- CS== Co, sive hoc: O== We.— verum in notissi-
mis illis Sophoclis versibus, quos quater repetitos in Oed. Col. 216 sqq. legimus, paeonibus locum non concedimus, cum Westphalum sequentes sic eos metiamur:
—= 1 OUOS—
Oð ÕO—+———
nec fere magis hexameter deiorgos, quem vocant, hic videtur commemorandus esse. nam apud Homerum quidem tale metrum mullum inveniri certum est, et posteriorum si quis confinxit ⁴), sive perpetuum a dactylico ad paeonicum numerum transitum sive, id quod probabilius, tale metrum voluit inducere:
non tam venustum id quidem metrum et ex legibus artis metricae compositum quam ridicula quaedam hexametri heroici quasi imago iudicabatur.
¹) v. 162 Ssza cum Musgravio pro librorum 6⁴ 2ov.
2) contra Paleius in editione Euripidis tom. II pag. 430 vv. 157, 160, 161 simpliciter paeonicos iudicat. „The metre of this verse(157)“, inquit,„and of 160— 1 is paeonic, each foot being a regular first paeon—OS. the remainder are dactylic. we should however, both on account of sense and metre read dyalea„we thus honour the god whenever the pipe sounds“ etc. and perhaps also„Ʒιμεα αοα in v. 162 and dpecy in 169.... thus in four paeonic verses(the last being a monometer„νικνα Ʒ⁴ οω, the repetition of eis οmᷣ being rejected by Hermann also) the concluding syllables= are uniformly restored.“ cui quis invenietur qui assentiat?
³) vide Christium, Metrik pag. 240.— ⁴) ut Luc. tragodop. Vv. 312 sdd.
—

52
*
lam via videtur munita esse, qua ad dochmii naturam certius cognoscendam pergamus. quem quidem nihil aliud iudicamus esse quam monometrum paeonicum cum anacrusi iambica. sed ea disputatio cum accuratius instituenda rationesque altius paulo sint repetendae, nunc quidem, quae eo pertinent, omnia tractare longum est. quare in praesentia hanc quaestionum nostrarum partem in medio relinquimus ac commodius alio tempore ab integro institui atque ad finem perduci posse speramus. ¹)
¹) haec scripta erant, cum in manus venit altera editio libri identidem supra laudati: Metrik der Griechen
und Römer von W. Christ. cognovi autem virum doctissimum in metris carminis Olympii alterius constituendis
eam, quam ante protulerat, sententiam aliqua ex parte mutavisse. nam nec iam qubitavit v. 3 Toro errd- 6„1ονꝙ inducere nec numerum antibacchiacum nisi in ultimo versu strophae retinuit:
=S=SS=S
Q„υ—.
quin etiam epodi versum sextum generi sescuplici attribuit, cum sic eius metrum descripsit:—=l——. apparet autem ex iis, quae supra de hoc carmine disputavimus, nos in ceteris quidem rebus ei assentiri, in his duobus autem versibus metiendis sententiae eius non accedere.