Programm
des
Großherzoglich Heſſiſchen Gymnaſiums
zu
zu
Gießen,
als Einladung
den am 1., 2. und 3. April 1857
Statt findenden öffentlichen Schulſeierlichkeiten.
Bibliothek des Gr. Gymnaslume ꝛu Worma
——
Gießen,(1857)
Druck von Wilhelm Keller.

I. Schulnachrichten.
1. Die Lehre. a. Darſtellung im Eirzelnen.
Erſte Claſſe (Claſſenführer Geiſt).
Religion, 2 St. Glaſer: Einleitung in die heil. Schrift nach Palmers Lehrbuch 2. Th.§. 1 bis 115. Geſchichte der chriſtlichen Kirche bis auf Carl d. Gr. nach demſelben Lehrbuch§. 1 bis 69. Die Leidensgeſchichte Jeſu nach dem Urtext des Johannes.
Lateiniſch, 6 St. Geiſt: Cicero's auserwählte Briefe, Livius I und II bis c. 30. Tacitus Annalen I. II. Lateiniſche Stilübungen. 2 St. Beck: Horaz, ausgewählte Oden des 3. Buchs und ausgewählte Satiren des 2. Buchs.
Griechiſch, 4 St. Geiſt: Sophokles Oedipus Tyrannos, Herodot I und II theilweiſe. 2 St. Rumpf: Homers Ilias I bis IV.
Deutſch, 3 St. Soldan: Aufſätze über gegebene Themata, Declamationsübungen, Einiges aus der Theorie der Beredſamkeit.
Franzöſiſch, 2 St. Hainebach: aus Hölders Handbuch S. 394— 413. 553— 564. 571— 606. Abſchnitte von Marmontel, Salvandy, de Stael. Aus dem Deutſchen überſetzt nach Beauvais S. 178— 187. 212— 218. 254— 265. Exercitia pro loco. Aufſätze nach freier Wahl der Schüler.
Geſchichte, 3 St. Soldan: die neuere Geſchichte. 2 St. Geiſt: deutſche Litteraturgeſchichte ſeit den Befreiungskriegen, ſodann das Zeitalter Klopſtocks, Leſſings, Wielands und die Sturm⸗ und Drang⸗ periode nach Schäfers Grundriß.
Mathematik, 4 St. Dölp: a) Algebra: Wiederholung der Lehre von den Potenzen, Wurzeln, Logarithmen, der quadratiſchen Gleichungen. Sodann die arithmetiſchen und geometriſchen Progreſſionen, Zinſes⸗Zins⸗ und Rentenrechnung, Gleichungen des dritten Grades, Kettenbrüche, binomiſcher Lehrſatz, unbeſtimmte Aufgaben. b) Geometrie: die ebene Trigonometrie und Wiederholung der ganzen ebenen Geometrie und der Stereometrie.
Naturwiſſenſchaft, 2 St. Dölp: Wiederholung des Wichtigſten aus der Statik, Fallgeſetze und Pendel, Mariotte'ſches Geſetz nebſt barometriſcher Höhenmeſſung, ausführliche Wiederholung der Geſetze des Luftdruckes, Magnetismus und Einiges aus der Elektricität.
1

4
Geographie, 2 St. Beck: Gebirge und Flüſſe Deutſchlands, die ſämmtlichen deutſchen Bun⸗ desſtaaten.
Rechnen, 2 St. Dölp: die einfache Regeldetri und ſehr viele Uebungen im Kopfrechnen.
Naturwiſſenſchaft, 2 St. Dölp: Einleitung in die Zoologie, ſpecielle Betrachtung der Säuge⸗ thiere und Vögel.
Schönſchreiben, 2 St. Diehl.
Sechſte Claſſe (Claſſenführer Diehl).
Religion, wie in der fünften Claſſe.—
Lateiniſch, 10 St. Diehl: die Formenlehre nach der Grammatik, Einübung durch Ueberſetzen aus Ellendts Leſebuch. Exercitia domestica und pro loco. Fabeln und Erzählungen nach dem 2. Curſus von Ellendts Leſebuch.
Deutſch, 4 St. Diehl: Uebungen im ausdrucksvollen Leſen, Memoriren und Declamiren nach Wackernagels Leſebuch, die deutſche Formenlehre in Verbindung und Vergleichung mit der lateiniſchen, Orthographie, Uebungen im mündlichen und ſchriftlichen Erzählen.
Geſchichte, 2 St. Beck: Skizzen aus der orientaliſchen Sage und der griechiſchen Mythe.
Geographie, 2 St. Beck: die wichtigſten leichtfaßlichen Lehren der mathematiſchen Geographie, das Meer, Gebirge, Flüſſe, Seeen nach Schacht§. 1—20. Allgemeine Ueberſicht der politiſchen und phyſiſchen Geſtaltung der Länder.
Rechnen, 2 St. Dölp: die Lehre von den gemeinen Brüchen.
Naturwiſſenſchaft, wie in der fünften Claſſe.
Schönſchreiben, 2 St. Diehl.
Nebenſtunden.
Katholiſcher Religionsunterricht, Fluck, die älteren Schüler 2 St. im Gymnaſium: Kirchengeſchichte von der Reformation bis auf unſere Zeit nach Engel. Katholiſche Liturgik 1) Allge⸗ meiner Theil. 2) Beſonderer Theil: Sacramentaler Kultus nach eigenen Dictaten.— Die jüngeren Schüler außerhalb des Gymnaſiums 2 St. mit den übrigen Kindern der hieſigen katholiſchen Gemeinde: Aus dem Katechismus für die Diöceſe Mainz, 2. Hauptſtück, Gebote von S. 101— 140. Einleitung und 1. Hauptſtück von S. 49—78 oder bis zum 4. Glaubensartikel. Bibliſche Geſchichte des N. B. nach Hepp.
Hebräiſch in zwei Abtheilungen zu 2 St. Glaſer. Erſte Abtheilung: Repetition der Formen⸗ lehre, Syntax nach Geſenius; geleſen: Genesis c. 2. 3. 6. 7. 8. Psalm 8. 19. 29. 104.— Zweite Abtheilung: Einübung der Formenlehre, beſonders des Zeitworts. Ueberſetzung und grammatiſche Er⸗ klärung von Genesis c. 1.
Engliſch in 2 Abtheilungen zu 2 St. Hanſtein. 1. Abtheilung: Byron Siege of Corinth, the Giaour, Mazeppa; Sprechübungen.— 2. Abtheilung: Einübung der Grammatik nach Müllers engli⸗ ſchem Leſebuch S. 37— 85. 3
Zeichnen in drei Abtheilungen zu 2 St. Dickore. Erſte Abtheilung: Landſchaften, Thiere, Köpfe, mit Ausführung in Bleiſtift, Tuſche und Farben, nach Vorlagen, Köpfe nach Gypsmodellen.— Zweite Abtheilung: Blumen, Baumſchlag, Landſchaften, Thiere, Umriſſe und Ausführung in Bleiſtift, ſchwarzer
2

5
Kreide und Tuſche.— Dritte Abtheilung: die erſten Elemente des Zeichnens, einfache gerade und krumm⸗ linige Fig uren uach Dupuis, Anfangsgründe des Schattirens.
Singen in 3 Abtheilungen zu 2 St. Hofmann. 1. Abtheilung: 3⸗ und 4 ſtimmige Geſänge.— 2. und 3. Abtheilung: Kenntniß der Noten und Pauſen, Einübung des Singens im Tact, der Tonleiter, des Treffens der Intervalle. 2 ſtimmige Geſänge.
b. CTabelariſche Aleberſicht der Lehrſtunden nach Claſſen.
—-———
1— 4 3. 2 2 2 Uebenſtunden 5 35==s5 eiie 2 F 5=ü3 5 2ͤ2.38885s5 5S 2 6 idl eee Fhe. dut. enr 3 S 5 35 2 3 G 1. 2 3 83 6 2 5— 4 2- 32 2 2 2 2 II. 2 3 10 6 2 2 2 4 1— 32 2 2 2 2 III. 2 3 10*) 5 3⁵ 2 4 1— 32—— 2 2 IV. 2 3 9* 4 3 2 2 2 1 1 29——- 2 2 V. 2 3 9 3— 2 2 2 1 2 26—— 2 2 vI. 2 4 101- 2 2 2 1 2 25-—- 2 2 Y
*) Hierzu kamen in dieſem Schuljahre noch 2 außerordentliche Repetitionsſtunden.
2. Die Lehrer. a. Perſonalbeſtand.
Dr. Eduard Geiſt, Director.
Dr. Wilhelm Gottlieb Soldan, Profeſſor. Dr. Carl Glaſer.
Dr. Wilhelm Diehl.
Dr. Heinrich Rumpf.
Dr. Johann Heinrich Hainebach.
Dr. Ferdinand Anton Beck.
Dr. Heinrich Köhler.
Dr. Heinrich Dölp.

Außerordentliche Lehrer:
Muſikdirector Hofmann, Geſanglehrer. Reallehrer Dr. Hanſtein, Lehrer der engliſchen Sprache. Profeſſor Dr. Fluck, katholiſcher Religionslehrer. Reallehrer Dickore, Zeichenlehrer.
b. Cabellariſche Aleberſicht der gehrſtunden nach Lehrern.
Gelammtzahl der
Namen der Lehrer. Lehrgegenſtand. Clafſe. Zahl der Stunden. Stunden. —. Latein I 6 Geiſt Griechiſch I 4 12 Deutſche Litteratur 1 2 (Delch I 3 eſchichte I 3 Soldan Seic II. III 10 18 Geographie II 2 eüiging I— VI 8 — ebräiſch I. II 4 Glaſer Deutſch II 3 89 Geographie III. IV. 4 Deutſch. VI 4 Latein VI 10 21 Diehl Schönſchreiben IV. V. VI 5 Eröffnung der Bibliothek— 2 Grechiſch I. II. 3 Deut III 19 Aumbf Latein III 5 Franzöſiſch I. II. III. IV 10 22 Haineb Deutſch IV 3 Sainebach Latein IV 9. Latein I 2 Deutſch V 3 Beck Griechiſch*) V 3 22 Geſchichte II. III. IV. V. VI 10 Geographie V. VI 4 4 Latein II. V— 11 20 Köhler Griechiſch III. IV 9— 2 Mathematik 1—VI 18 24 Dölp( Naturkunde 1— VI 6— Hofmann Singen 3 Abtheilungen zu 2 Stunden 6 Hanſtein Engliſch 2 Abtheilungen zu 2 Stunden 4 Fluck Religion 2 Abtheilungen zu 2 Stunden 4 Dickore Zeichnen 3 Abtheilungen zu 2 Stunden 6
*) Dieſer Lehrgegenſtand war während des größten Theiles des Schuljahres dem Acceſſiſten Dr. Voigt
übertragen.

3. Die Schüler. a. Tabellariſche Ueberſicht der Schülerzahl.
S 2 8 8 S*½
5 2 4 8 4 SESS l 5 35
S 8 5— 8 8 8„ G
S 3 8 8 85 67 üES8 2
5 5 8 8 A 8 2
I 38 15 23— 35 2 1 1 8 33 II 30 17 13— 28 1 1 2 5 25 III 17 11 6— 15 2—— 7 17 IV 32 23 7 2 30 1 1 1 3 28 V 21 17 3 1 19 1 1 2— 18 VI. 21 13 6 2 20 1— 2 2 21 Zuſammen 159 96 58 5 147 8 1 4 8 25 142
Anmerkung. Zu Herbſt 1856 fanden in II. IV. v. einige außerordentliche Verſetzungen in die nächſtfolgende höhere Claſſe Statt, wodurch ſich die Differenzen erklären, welche bei Vergleichung des Schülerbeſtandes am Anfang des Schuljahres und der Ab⸗ und Zugänge mit dem Beſtand am Schluſſe des Schuliahres in den 5 erſten Claſſen erſcheinen.
b. Nachricht über die aus der Anſtalt abgegangenen Schüler.
Von den 8 aus Prima ausgetretenen Schülern beſtanden 3 zu Herbſt die Maturitätsprüfung, einer ging als Licentiat auf die hieſige Univerſität über, einer wurde Apotheker, von 3 iſt über ihre künftige Beſtimmung nichts angezeigt worden.
Von den 5 aus Secunda ausgetretenen Schülern wurde einer auf den Rath der Lehrer von ſeinen Eltern aus der Anſtalt genommen, um ſich eine Zeitlang durch Privatunterricht weiter zu bilden, einer wurde Apotheker, einer widmete ſich dem Kaufmannsſtande, einer ging in die hieſige Realſchule über, einer ſtarb.
Von den 7 aus Tertia ausgetretenen Schülern ging einer in das Gymnaſium zu Büdingen, 3 in die hieſige Realſchule über, einer widmete ſich dem Kaufmannsſtande, einer wird nach Angabe ſeines Vaters nach America auswandern, einer ſtarb.
Von den 3 aus Quarta ausgetretenen Schülern gingen 2 in die hieſige Realſchule, einer in Pri⸗ vatunterricht über.
Von den 2 aus Sexta ausgetretenen Schülern ging einer in eine auswärtige Lehranſtalt, einer in die hieſige Realſchule über.

8
Zu Oſtern 1856 beſtanden folgende Schüler die Maturitätsprüfung:
1) Wilhelm Klingelhöffer aus Butzbach, Studium Theologie.— 2) Armin Schäfer aus Gießen, Studium Philologie.— 3) Guſtav Soldan aus Gießen, Studium Mathematik.— 4) Friedrich Ploch aus Gießen, Studium Medicin.— 5) Rudolf Ebel aus Kirtorf, Studium Theologie.— 6) Theodor Braun aus Lich, Studium Berzgwiſſenſchaft.— 3 von denſelben erhielten Nummer 1, 2 Nummer 2, einer Nummer 3. 4
Zu Herbſt 1856 beſtanden die Maturitätsprüfung:
1) Carl Naumann aus Butzbach, Studium Philoſophie.— 2) Ferdinand Carl von Hof Hunsrück bei Steinau, Studium Cameralwiſſenſchaft.— 3) Otto Engelbach aus Gießen, Studium Cameralwiſſenſchaft. Von dieſen Schülern erhielt einer Nummer 2, 2 Nummer 3.
4. Chronik der Anſtalt.
Wie bereits in den Schulnachrichten vom vorigen Jahre angezeigt worden iſt, verließ der provi⸗ ſoriſche Lehrer der Mathematik und Naturwiſſenſchaften Alfred Maul zu Oſtern 1856 ſeine Lehrſtelle am hieſigen Gymnaſium, um eine ſolche an der Realſchule zu Baſel zu übernehmen. An ſeiner Stelle wurde durch allerhöchſtes Decret vom 7. April 1856 der Lehrer an der Realſchule zu Darmſtadt, Dr. Heinrich Dölp, welcher bereits früher mehrere Jahre an unſerer Anſtalt gewirkt hatte, definitiv zum Lehrer am hieſigen Gymnaſium ernannt und am 5. Mai in ſein Amt eingeführt.
Der frühere Zeichenlehrer, Architekt Heinzerling, ging Oſtern 1856 von hier ab, um eine Stelle als Sectionsingenieur an der Mainz⸗Bingener Eiſenbahn zu übernehmen. Den Verluſt dieſes einſichts⸗ vollen und eifrigen Lehrers, welcher den Zeichenunterricht an unſrer Anſtalt ſehr gehoben hatte, müſſen wir aufrichtig bedauern. Seine Stelle wurde laut Benachrichtigung Großherzoglicher Oberſtudiendirection vom 15. Mai dem Zeichenlehrer an der hieſigen Realſchule Dickore übertragen und derſelbe am 26. Mai in ſeine Functionen eingewieſen.
Der Gymnaſiallehramtscandidat Dr. Lips hat mit Herbſt 1856 ſeinen Acceß an dem Gymnaſium beendigt. Dagegen wurde durch Verfügung Großherzoglicher Oberſtudiendirection vom 25. April 1856 der Gymnaſiallehramtscandidat Dr. Stoll aus Mainz und durch Verfügung vom 15. Mai der Gymna⸗ ſiallehramtscandidat Dr. Voigt aus Darmſtadt zum Acceß am hieſigen Gymnaſium zugelaſſen.
Am 4. Juni 1856 fanden zwei ſehr brave und hoffnungsvolle Schüler, Carl Schwarz aus Gießen, Schüler der zweiten Claſſe, und Wilhelm Schwarz aus Echzell, Schüler der dritten Claſſe, beim Baden in den Fluthen der durch ſtarke Regengüſſe angeſchwollenen Lahn ihren Tod. Sie wurden am 7. Juni von ihren Lehrern und Mitſchülern feierlich zu Grabe geleitet.
Durch die Munificenz der höchſten Staatsbehörde ſind in dem letzten Schuljahre bedeutende Er⸗ weiterungen der Lehrmittel möglich geworden; ſo wurden z. B. zu Anſchaffungen für den Zeichenunterricht 300 fl., für die Bibliothek 1000 fl., für den phyſikaliſchen und naturhiſtoriſchen Unterricht 1400 fl. außerordentlicher Weiſe verwilligt und in Folge davon die betreffenden Apparate und Sammlungen ſehr anſehnlich vermehrt und vervollſtändigt.

II. Nachricht
über die öffentlichen Prüfungen und die damit verbundene Schlußfeier.
1. Die offentlichen Schulprüfungen werden in folgender Weiſe abgehalten:
Mittwoch den 1. April Vormittags von 8—- 11 Uhr Prima. Religion, Glaſer.— Latein, Geiſt.— Geſchichte, Soldan.— Griechiſch, Rumpf.— Mathematik, Dölp.— Franzöſiſch, Hainebach. An demſelben Tage Nachmittags von 2—5 Uhr Gerunda. Religion, Glaſer.— Latein, Soldan.— Geſchichte, Beck.— Griechiſch, Numpf.— Mathematik, Dölp.— Franzöſiſch, Hainebach. Donnerstag den 2. April Vormittags von 8— 11 Uhr . Tertia und Quarta. Religion, Glaſer.— Latein III, Rumpf.— Geographie, Glaſer.— Latein IV, Hainebach.— Geſchichte, Beck.— Griechiſch, Köhler.— Franzöſiſch, Hainebach. An demſelben Tage Nachmittags von 2—5 ⅞ Uhr
Quinta und Herxta. Religion, Glaſer.— Latein V, Köhler.— Geſchichte, Beck.— Latein VI, Diehl.— Griechiſch
V, Voigt.— Rechnen, Dölp.— Geographie, Beck.
2. Die Schlußfeier findet Freitag den 3. April Nachmittags um 2 Uhr in folgender Weiſe Statt:
1) Chor aus Titus, von Mozart. 2) Eduard Stürz aus Gießen, Schüler der zweiten Claſſe, der Kampf im Finſtern, von Eberhard.
3) Heinrich Nover aus Gießen, Schüler der dritten Claſſe, Hochzeitlied, von Göthe. 4) Theophil Becker aus Leihdecken, Schüler der vierten Claſſe, der Tod des Herzogs Friedrich
Wilhelm von Braunſchweig, von Heilmann. 5) Adolf Clemm aus Gießen, Schüler der fünften Claſſe, der Trinkſpruch. 2

10
6) Carl Heyer aus Gießen, Schüler der erſten Claſſe, ſelbſtausgearbeitete lateiniſche Rede über den Einfluß der Muſik auf das menſchliche Gemüth.
7) Prieſterchor aus dem unterbrochenen Opferfeſt, von Winter.
8) Nachtlied von Göthe, componirt von Kuhlau.
9) Otto Schack aus Blödesheim, Schüler der zweiten Claſſe, der Löwenritt, von Freiligrath.
10) Carl von St. George aus Gießen, Schüler der dritten Claſſe, 39. Makame des Hariri, der Schulmeiſter von Hims, überſetzt von Rückert.
11) Ludwig Amend aus Melbach, Schüler der vierten Claſſe, der fremde Ritter, von Hagenbach.
12) Otto Kempff aus Gießen, Schüler der ſechsten Claſſe, Zu Oſtern, wo Alles ſich macht bereit, von Apel.
13) Wilhelm Zentgraf aus Gießen, Schüler der erſten Claſſe, ſelbſtausgearbeiteter deutſcher Vortrag über das Studium der Geſchichte.
14) Chor aus der Zauberflöte, von Mozart.
15) Waldlied, von Eichendorf, componirt von Mendelsſohn⸗Bartholdy.
16) Ernſt Kitz aus Langenhain, Schüler der ſechsten Claſſe, Friedrich mit der gebiſſenen Wange, von Halm. 3
17) Heinrich Curſchmann aus Gießen, Schüler der fünften Claſſe, das große Loos, von Langbein.
18) Wilhelm Kobelt aus Alsfeld, Schüler der erſten Claſſe, Gedanken beim Abgang vom Gym⸗ naſium, ſelbſtausgearbeiteter Vortrag.
19) Verkündigung der Verſetzungen und Prämien, Entlaſſung der Abiturienten.
20) Chor aus der Zauberflöte, von Mozart.
III. Bekanntmachung
über Zeit und Bedingungen der Aufnahme in das Gymnaſium.
Anmeldungen zur Aufnahme in das Gymnaſium für das mit dem 4. Mai beginnende neue Schul⸗ jahr können in der erſten und letzten Ferienwoche täglich Vormittags von 8 bis 10 Uhr bei der Gym⸗ naſialdirection gemacht werden. Das für die Aufnahme in die 6. Claſſe beſtimmte Lebensalter iſt das zurückgelegte 10. Jahr. Bedingungen der Aufnahme in dieſe Claſſe ſind geläufiges Leſen und Schreiben der deutſchen und lateiniſchen Schrift, ziemliche Sicherheit in der Rechtſchreibung, Kenntniß der regel⸗ mäßigen lateiniſchen Declination und Conjugation, der Adjectiva und Pronomina.

11
IV. Wiſſenſchaftliche Beigabe.
De aedibus Homericis.
Altera pars.
Scripsit H. Rumpf, Phil. Dr., gymn. praec.
(Quae ante tredecim annos in priore hujus commentationis parte reliqui tractanda et leviter tantum in annotatione 39ℳa tetigi, din ita ad finem perducere volebam, ut priori parti denuo elaboratae accuratiorem interioris domus descriptionem adjicerem, quae non modo Ho- mericarum aedium imaginem referret, sed etiam cum singulis earum partibus privatas aedes apud posteriores scriptores passim breviter perstrictas compararet. Sic sperabam libellum evasurum esse, quo et Homericarum aedium multa illustrarentur et pauca ad posteriorum Graecorum privatas res accuratius cognoscendas conferrentur. Sed quum jam ea studia recolere coepissem, Gymnasii huius rector Vener. abhinc paucis mensibus mihi auctor fuit, ut, cujus rei partem priorem olim in scholastica commentatione tractassem, ejusdem jam alteram partem conscriberem. Ne igitur fidem olim datam fallere viderer et incepto operi, quantum quidem possem, finem imponerem, hiberni semestris hujus horis subsecivis schedas meas collegi, Homeri carmina retractavi, quaeque ad reliquas aedium Homericarum partes pertinentia invenissem, ad angustos scholastici libelli fines redegi. Qua in re idem consilium secutus sum, quod olim ceperam; hoc dico, ut non meo arbitratu eas aedium formas fingerem, quas architectis vel hominibus antiquae artis peritis maxime probatum iri putarem, sed et ipsius poetae et aliorum scriptorum locis diligenter collatis significationes verborum ad aedes privatas pertinentium ex- plicarem, tum, quantum fieri posset, totarum aedium imaginem mente conciperem. Ita fore exspectabam, ut haud pauca poetae verba, inque primis totus liber vicesimus alter rectius intelligeretur aut, si qua sententia a me proposita minus probata esset,(quamquam novissimis editoribus librorum Homericorum sat multa in priore parte tradita probata esse gaudeo) ex ipsis auctorum veterum verbis ubique a me allatis errores meos quisque demonstrare, sententiam suam confirmare posset. Hoc unum in altera hac disputationis parte novavi. Quae prioris partis p. Ima extrema et in p. 31mae initio promisi me post universam imaginem aedium priva- tarum confectam singulari excursu de ⁶οσσοσεσ vet ⁴εκσσ⁶eρe⁷ complexurum esse, ea nunc a ce- tera disputatione non separata duobus capitibus tractabo, quorum in altero utriusque vocis et cognatorum vocabulorum significationem explanabo, in altero vias ad armorum thalamum, et quam Melanthius, et quam Eumaeus cum Philoetio ingressus sit, enucleabo.
3

Utrum, 90- o 16, 12 2t10 ,220(230. 310. 312) sig- nificetur?
12
Sed jam ad ipsam rem aggrediar. Quum p. 30e prioris commentationis usque ad oeci limen(ιυων 000») pervenerim, nunc statim ipse oecus virorum intrandus esse videatur. At ne nomina domus partium absolvam, difficultates Homericorum verborum taceam, antea quae- rendum est de poetae locis quibusdam, qui num ad hoc ipsum domus 2x00»oy attineant, in- certum sit.
Odysseae l. 16, v. 12 dubitari potest, utrum 7100,90Oy, foriumne aulae illud an ipsius domus, significetur. Aulae 79 νO si praeferre voles, comprobare id tibi videri poteris eo, quod v. 5(„G*ασςσ ε oo O6.) Ulixes canes adulantés videt, hospitem advenientem nondum conspicit et quod versus 40. 41 diserte tradunt Telemachum paulo post ab Eumaeo salutatum domum iniisse, limen transgressum esse. Tamen hoc speciosius, quam verius dictum esse puto. IIoOϑυοασα versus 12 mi sunt potius ipsius domus 7r009 œ⅞. Argumento sunt haec. Primum, ubinam versantur Eumaeus et Ulixes? Ey d⁴αον(cf. v. 1) i. e. sine dubio in ipsa domo, non sy 7r006ℳ, quum ob adversam tempestatem et frigus proximorum dierum(cf. 14, 457. 458 et ultimos ejusdem libri versus) sub dio sive in porticu prope subdialem aulam sedere minus gratum esset. Eandem ob causam, si ipsius domus fores occlusas fuisse ponamus, a vero prope abesse videmur. Tandem vide, an Ulixes, si canes Telemachum π επιGWuV0».;(v. 4 et 10) re vera conspexisset, jam ipsum filium simul vidisset, id quod ob xeot νe rαα 1νϑιέ 11000OTdv coll. v. 8— 10 factum esse nequit. Neque quidquam, quin domus 7r069 00y praefera- mus, impedit. Ulixes animadvertit, non vidit canes ejulatione et gemitu dominum salutantes. Qui quum 1 1τ0« ipsius domus intraret, ab Eumaeo exsilienti laete excipitur et interius (1dwν v. supra I p. 28. 29) limen transgressus Ulixem patrem de sede cessurum alloquitur. Ad hoc vix-intelliges, si fores domus apertae erant et Ulixes videbat canes adulaturos ad aulae portam currere, qui factum sit, ut idem eodem tempore jam Telemachum aggredientem audierit, qui ne intrasset quidem aulam satis longam(cf. de duodecim stabulis 14, 13 sqq.).
De altero loco 10, 220(230. 310. 312) jam in prioris partis p. 27, n. 35 occasione data disputavi, neque hoc loco iterum mentionem facerem, nisi Nitzschii sententiam(ad 10, 220) etiam in novissimam Faesii editionem translatam esse vidissem. Nitzschius autem ipse(cf. ejus commentarios Il. l.) Eggersii verbis de aed. Hom. partibus p. 6 sqq.) inductus esse videtur, ut ⁷τπ 001= locum in aula, non ante aulae portam significare putaret, quamquam Eggersius de ipso hoc decimi libri loco dubitanter ita loquitur„denique haec(7Gνοα domus) fortasse ea sunt 70 9 œ⅞, in quibus Circen canentem audiebant miseri Ulixi socii, quoniam bestiae, quas circa domum invenerant, vix alibi, quam in aula fuisse cogitari possunt“ Ey 7οσι⁶ισισ ante fores Graeco homini significare potuisse et Nitaschius loco laudato concedit et multis locis demonstrari potest e. g. cf. Dorvillium ad Charitonem VII, 1. pag. 152, 16. Aulae autem portas quoque 7r009c» nomine appellatas fuisse jam ipso illo loco II. XI, 777 comprobari puto, quem Nitzschius I. l. in contrariam sententiam vertit. Ibi enim quum Peleus cum suis a*o& d⁴ν v. 774 immolaret, Nestor et Ulixes eνν επνι˙⁶σπ(⁷77) stantes ab Achille exsilienti salutati sunt. Haud aliter ac si Od. 1, 103 Minerva anl οσσοσσι et 104 oOdu⁴ou en' adleilov stans a Telemacho de zuxr dœαeκςd. aulae accedente salutatur cf. prioris partis p. 9. Neque mulieres, quae XVIII, 496 pompam nuptialem spectant, anν ⁷ττοισι⁶⁵σοσσσωπ ⁵άα⁴ἀιςσσ†, alio in loco apte cogitari possunt atque ante suae quaeque domus portam àαέισπιοσέων τυ 9 ον(paraphr. Bekk.). Sed ne multus sim in re satis dilucida, illa jam missa faciam. Hac de re quaero, num socios Ulixis ante aulae portam exspectasse, dum fores aperirentur, recte ponere liceat. Res ipsa illud postulare videtur, ut aulae portae occlusae fuerint, non domus

13
fores v. in prioris partis p. 28 primos versus annot. 35tze. Usus Graecorum, si non Homericae aetatis(praeter clausam Circes portam porta Olympi et porta templi Minervae V, 750. 751 et VI, 298 clausae commemorantur), at heroicae aetatis, qualem tragici poetae describunt, idem comprobat. Ut unum afferam exemplum e multis cf. Aeschyl. Choeph. 652(639) Orestis verba, quibus petit, ut intromittatur„rœ, πα, νας eτοιαον εονεαςι ννον. Apud omnes autem posterioris aetatis scriptores vix locum invenies, qui verborum, de quibus nunc agitur, senten- tiam magis explicet, quam Platonis Protagorae p. 314, C— E. Ibi enim, qui se intromitti volunt, dicuntur éy m ποσςσν νευνειοσσαι et paulo post ordwes sν τρ mτειοοισσν ‿σdενενα, quam- quam postea demum(E) dνσοσσσ deνενςε ννν Ʒε*νσασσ, ipsi aulam intrant.
Postremo ne ob illud quidem„quod bestiae, quas circa domum invenerant(Ulixis soci), vix alibi quam in aula fuisse cogitari possunt“, Od. 10, 220(230. 310. 312) 0 ϑ 8%Q0 domus, non aulae portam intelligi oportere puto. Ovidii verba Metamorphos. XIV, 253 sqq.
„Bisque novem socios Circaea ad moenia misit.
Quae simul attigimus, stetimusque in limine tecti;
Mille lupi, mixtaeque lupis ursaeque leaeque
Occursu fecere metum“ videntur quidem idem confirmare. Sed quid, quod eaedem bestiae sociorum(v. 259 sqq.)
„adulantes comitant vestigia; donec
Excipiunt famulae perque atria marmore tecta
Ad dominam ducunt.“. Ergo qui in tecti limine stabant, aulae spatium emensi non erant, quum neque bestiae domum ipsam intrasse neque Circes famulae alibi atque in ipsius domus limine hospites excepisse vide- antur. Quae argumenta si probaveris, limine tecti aulae portam significari oportere, feras ante aulae portam versari potuisse concedes. Quid, quod apud Apollon. Argonautic. lib. IV, 672 sdd. 9Qᷣ—— Circen usque ad maris litus sequuntur dνσσ⁶οσα, wure uisla eν rασμιν ddςα&lGνν νπηεοντr vo⁵αi. Sed uterque poeta suo arbitratu fabulam finxit. Quare malo Homeri ipsius verbis uti. Is 10, 212 feras illas fuisse dicit aνμά μαα Quod, quum 210 dd⁴μααια Klowye nominata essent et 17, 268 lν item ad dοαααια 264. 265. 266 referatur cf. scholl. ad 10, 212 et Apoll. Dysc. de pron. p. 368 ed. Bekk., nil esse potest, nisi circa aedes. Uni- versas aedes enim v. 210 significari apparet. Quin etiam Eurylochus, qui cum ceteris v*τπϑ ισοσ steterat, aulam ne intrasse quidem videtur v. 232. Edioddoxος d'οmπιεέμιμεενεννν, 010 à„O d1or slyu collato v. 259. 260 00 G ½ adτ⁴ν εεςεσα⁴e 0„ ν% d*αιιεκνοο εοeποπ⁴ςον. In aula enim si fuisset, et Circen vidisset postea socios in suum haras abigentem cf. priorem partem p. 19 et n. 35, et certiorem nuntium Ulixi retulisset, quamquam, conjiciens, credo, ex iis, quae audierat, dum ante aulam exspectat, satis bene divinavit de sociorum sorte v. 433. Quem in versum scholia H. Q. apte haec adjiciunt„deνπηοαπνπσνυιε d'deν τις πωςι ⁶ Edo⁴dοxo raͦra eyet 4 1&98 19G eig r* KiOxνν, alAd Oyrdoν Ʒι εέοεονσασα deπ ννꝙπ τ οσωαάσꝛ ωs O⁵αie⁵ο6νονXeaMIνr eνοσπσνοσς.
Vocabulum ντεςινννοων apud Homerum solo loco Od. 16, 159 invenitur. Ulixes et Telema- chus in Eumaeci casa versantur cf. supra ad 16, 12. Eumaeus modo me⁶ τανινοσο v. 156 i. e. ex villa sua rustica abierat neque abiens Minervam fefellerat; statim dea humanam formam induit ori dè νανσνο αννι˙σρυοων νμιε Odo— æνεa. Quodsi multi vocem doriνυοοο ad- jectivum esse dicunt, cujus neutrum significet„id quod januae oppositum est“, ita ut verba „œrν ν ν˙οον sint„in loco januae opposito“, nil habeo, quod contra dicam, modo hoc mihi
3*
De dyrοννννν.

14
detur, neutrum illud adjectivi in ipso Graecae linguae usu esse pro substantivo, quum omnibus locis praeter unum eumque dubium aqdjectiva vis evanuerit. Potestatem vocis supra propositam confirmant scholia Ambrosiani codicis B et Vulgata, quum ad lemma drij dν νατν ⁴er! νοάν glossam adjiciant: drιπνςσ τ υοα. Sed quum ea vocis significatio latius patere videatur, mirari non licet, quod interpretes ab hoc eodem principio profecti inter se dissentiunt. Sunt, qui portam aulae foribus domus oppositam ab Homero dictam esse putent; sunt qui ipsius domus locum aliquem januae oppositum interpretari malint. IIlorum sententiam adjuvare vide- tur Apollon. Sophista p. 34 ed. Bekk. dτεσυο πα ν dvrle μασνσꝗ„ri) dè πασ derνυοον ν. 1. 1.“;, horum opinioni favere scholiasta Sophoclis v. Ellendt. lex. Soph. in vv. dντε˙νυοοο et in ½ατ⁴‧ II, 2, qui ad poetae verba Sdre zœ'ο derενινισωνν εσωωĩνοa interpre- tationem addit rεινσιυννέ ατ⁴d 1υmσ ⁶πηιεων iς οσασς ⁴εονν et dντετκννμμα τ νππηισοεέυν τυυν vv-,dνν comparat. Sed ne illud quidem 6νπεσν τη Ʒυνναρς omnem tollit dubitationem, ita ut etiam in Luciani locis, qui solus scriptor praeter Homerum et Sophoclem hac voce usus esse videtur, interpretes in diversas partes discedant. Quum enim scholia codicis G(alaeani) ad p. 77, v. 5 editionis Lehmann(Alexander c. 16) habeant deννε˙⁴ιυσι ¼ π⁄ òεν νπσ Ʒϑςασς u6ςο, Solanus ad ejusdem scriptoris εοσ*ι τον οdνον c. 26 doc rijg dert ενοο sive, quod ipse mavult, dνα τον εενι⁶οον annotavit(Lehm. VIII, 454)„pergit nunc ad cubiculi latus intran- tibus adversum, et quod supra januam priori oppositam erat, describit.“ Tres igitur invenimus interpretationes 1) porta aulae v. Faesi. ad Od. 16, 159, qui confert 1, 103 sm 009 900¹1½ 05 G05' ⁴⁵εlov. 2) vestibulum domus ipsius Ellendt. in Lex. Soph. ad v. dvτl 0g, Pape lex. Graec. in v. 3) janua cubiculi intrantibus adversa, prioribus foribus ejusdem cubiculi opposita Solanus l. 1. Jam singula exploremus.
Apud Homerum I. I. ex iis, quae supra disputavi de erl τ 0990011 16, 12, vix dubitari poterit, quin Minerva in casa vel in casae ipsius introitu, non in aula vel extra aulam cf. Faesi ad v. 165 ab Ulixe conspecta sit. Quae scholl. B. et Vulg. habent, quaeque Eustath. ad v. 159 repetit Sormi αννο dνιενιυυοο τιοαεσ τονεεοτν deννο i d⁵g non est„ad aulae por- tam 4i„h oppositam“, sed eadem est ratio dicendi, qua in prioris partis p. 11 et p. 14 ad explicanda evανα interpretes usos fuisse vidimus e. g. schol. Eurip. Androm. 720 z G αmά᷑ασν rνορ τοενονε iς 89000v rijg oinlag, Hesychium ⁊ zuœ dvrοννου 100 d œαi⁷x:,e✤Tcyvæ ⁴⁴α‿ε scholiastam A ad II. XIII, 261 ol svcντε5οο ναάα ας εl0 doug r07XO. Recte igitur colliges in simillimis verbis simillimam potestatem inesse. Unum noli praetermittere, quod eνενϑνυοονσ nusquam sunt parietes ineunti utrimque oppositi, sed totus locus prioribus ipsius domus foribus oppositus ita appellatur, quem vulgo ταοααστα⁴⁶ων sive αασοστσdος, interdum ναπmπυν nomine significabant v. prioris partis p. 14 init. Neque conformatio vocabuli deνιενσνυον ab hac ratione aliena est. Quemadmodum enim 71009 0oO totum locum ante alteram januam forium, immo etiam, quae proxima ante priorem januam sunt, complectitur, sic dντεενυοον totum locum forium post priorem januam adjunctum, immo quae post alteram januam proxime ad- jacent, uno nomine continere potest. Neve offendat rarior praepositionis notio, qua id, quod post rem aliquam est, rei oppositum dicatur, conferas, quaeso, Xenophontis Anabasis IV, 7, 6, ubi spatium, quod Graecis percurrendum erat ad arcem quandam capiendam, trium plethrorum fuisse dicitur. Todurov s dGον π‿⁵‿σον ρςσ τνιασι ϑαεανααο⁵σασς εᷣν⁴eνα, ⁴eνσ oτν rdre dνες 11 ⅜ν τπ⁴αοσρνιεν,) dd αmνν †σςέέμννι q4εαιινπνõ dπ υυν Qτυννν⁴dουνμινυω- ανν ν ibi est: quibus oppositi, post quas. Quid, quod etiam Apollonii illud znyν drtaν Ʒοαάν certe ad Homerici loci interpretationem satis conveniens sit, si statuas, a lexigrapho posteriorem 7rο0-

15
S⁴εοw casae januam ut priori oppositam seu, quod mihi quidem minus placet, quia Ulixi et Telemacho in casae recessu sedentibus opposita fuisset, dyzticv nominatam esse.— Ea voro sen- tentia de dorεναν⁶⁵ςσ, quam ex solius Homeri ejusque interpretum verbis eruimus, egregie con- firmatur loco Sophoclis Electr. 1410 Wunder(1433, Dindorf.); mulieres chori Orestem et comites ejus hortantur, quum Aegisthum ex suburbio advenientem videant, his verbis Sre zar' dτινσσσ Ʒσσν ταmzισσα, eo scilicet consilio, ut Aegisthus v. 1415 4ι0⁴‿ον ⁶οσ⁴ςσꝓ αος diæe dyνα neve illi suspicio oreretur, si hospites cum choro et Electra comiter colloquentes vidisset. Orestes cum suis se recipit et quidem domum betit, id quod recte colliges ex 1426(1451). Ibi enim quum Aegisthus quaesivisset nTo dijr' d&lev o? Seνοι d⁴ααρκ‿ς ⁄εε, Electra respondet: „ ν: otaärne„do 1τποουενον εœαιφνσρσν. Quae verba, quum hospitii, quod nacti sint, mentio fiat, ad ipsam domum inprimisque oecum referri debent. Nil igitur, nisi quod jam exspecta- veris, docet scholion: x⁴ e*εεενυοσασα(plurali numero, quia non certa pars introitus, sed loca a priore janua ad oecum versus pertinentia designantur) esse a⁴ Ʒνπηισέυνν riνν ςσασς μεεο. Etiam corrupta quaedam glossa Hesychii, si de genuinis verbis recte divinavi, eodem referenda est. Pro eo enim, quod hodie in ed. Albert. J, 399 legitur, dyrενααα⁴d 10 ,G ueεε⁴ νν aAdæ codex habet v. Schow. p. 101 cvrιπυαρρααeν 1mπαοο d μἀᷣτd iνν νlεε³. Equidem opinor Hesychium
.. 7 4.....
scripsisse dτενινυσονει τmσασαα uerd n ridg. Quum vero lemmati aliquis Sophoclei loci u.] d-ν
memor superscripsisset zcν dντενςσων his verborum compendiis dν⁶⁵ιριοον, is qui verba
descripsit, literas emendandi causa, ut ei visae sunt, superscriptas lemmati inculcavit, quo facto dvrixoοαν illud natum est, quod jam non post duε*νεςνιĩν sed post drlæο verborum ordini inserendum fuit.— Etiam Luciani loco Alexander c. 16 eadem dτινινον vis comprobatur. Ibi enim quum praestigiator Asclepium ex ovo anserino natum paucisque diebus jam in magnum anguem auctum atque immutatum Paphlagonibus ostenderet, magna hominum multitudo accurrit, olg elgelοοιοσι τεοαοτον ας elæòς 10 Odeνμααι εꝓρσvero——„neiyοντιο dε ædτe τποσ εαeνν εεοdoν„αu ονν r‿τισιςσ ĩde, dE„Iνοοτο ⁴eνρι τν del εεέιαινιι Ersrο⁴- mr0 d œτ⁴ 10 drtν εαι ⁸0dς, old ι το Mxεddας εν Ba⁴‿ενοιννααννν ττοαννσυάσ Ʒνν AAsdνιοςσ νοονννα lbyo, öre d⁴έεν ⁷⁶ mτηeσQdo= sIxey, ol ds παοσεπvτe ⁴ μααειαα εmρα 0vv 16e» αν νœ mr00981m&?y 10 Sorœro. Justas fores in pariete cubiculi intrantibus adverso apertas noli intelligere. Eae enim non ex illa occasione perforandae erant, id quod in dvrt- 9⁶οοb illo exitu factum esse scriptor dicit. Proxime igitur introitum vel in ipso introitu pro- xime interius limen πααοασαοσασ uaedam aperta erat, qualis militibus Alexandri de lecto regis redeuntibus fuerat patefacta, ut singillatim enbienlum relinquerent neve aliis militibus intra- turis per vestibulum viam obstruerent cf. Arrian. de exped. Alex. VII, 26, 2(1) αρανπο-- Osvoενεᷣ εi orærtãg et Plutarch. Alex. c. 76. Kal 1νeνάννφυοσσ oατοσνςσ eυουν⁸⁷έιισσιν„ 101 Tirανοοσ ⁴, eνe ασαο ν lu Mοεεμρνν. Neque quidquam difficultatis nascitur huic interpretationi e scholio ad h. l. supra e G. laudato: 10 5π οοεκν τ νοαφςσm5μμέ⁴οο. De reli quis duobus Luciani locis, quibus eadem vox repetitur, alter, Convivii c. 8, p. 423(IX, p. 48 ed. Lehmann.), facile, credo, explicabitur. Quum enim in describendis epulis nuptialibus Ari- staeneti mulieres ad coenam vocatae dictae essent eν deεερ lεαε⁶ντιινν 2ον τν νκένεεmσα ενκεννο occupasse, additur:&g ε τ⁶ e⁰ 19 οον(sic B cod.)„&λν mπαν⁶σeςσ, de Beœorog d&lag elxe. Kar' dντινκι dε 1αmνν υναυιυανσ1mτμιαιτοον G EörOuεοs,&lra d Moioralverog, reliqui viri. Ad quae verba illustranda conferas, quae Petersen scripsit Zeitschr. f. A. IX, 3. Heft, n. 26, 1851, p. 203: Im groſsen Männersaal um den Altar der Hestia lieſsen sich die Hochzeitsgäste zum Gastmahl nieder, an der einen Seite des Heiligthums die Männer, an der andern die Frauen etc. Certe hoc

De oeci stru- ctura.
16
recte conjiciemus, mensarum ordines in triclinii figuram dispositos eam partem, quae ad focum Vestae sive ad penetralia spectaret, vacuum reliquisse, vel si hac quoque parte, quamquam cibos inde appositos esse multo verisimilius est, mensarum series collocata fuisset, non reliquum vulgus xνν μφ πν, sed gravissimum quemque hunc ipsum locum occupaturum fuisse. Immo accubuit reliqua multitudo in lecto januae, per quam convivae intraverant, opposito i. e. ex illius januae parte lectus reliquae multitudinis positus erat neque a janua illa longius aberat. Ultimus locus denique Luc. de domo c. 26 corruptus est. Rhetor, postquam oeci cujusdam ornamenta ν dεεςις εlοιν descripsit, I. I. adjicit: Kard ds 1οντ◻αμεον τον—mνσ σωω εσ dνν ο ⁴ντνν⁴ςι*ας εοiννα,* 98 190d 1uνον, 10 G&ιιαα od πυοανεαμιιστσον, dν˙ olo* Gν εένοπQłů 6*Oνννν dνονυσ dον ποsεᷣαμάν+.ſ Scholion V. ad verba notata Qe dnd τ̈πο dνεᷣς 7) d⁵ενιυ In V. C. et G. dενιο pro eντοσοσ scriptum exstat. Jam alterutrum datur: aut lectio codicum zů⁷g servanda est; ita, seu nominativi insolitam conformationem cum scho- liasta pateris seu novum genitivum ut dννεανιςσον etc. in ipso Luciani contextu scribere audes, de templo Minervae derανιĩ praesidis agitur; aut ς pro zĩπꝶν praeeunte Gronovio scriben- dum, ita ut aedicula Minervae ornatus causa in dνrενοσρ posita significetur. Utrumcunque vero sumes, locum deντινινινσον in ipso cubiculi recessu poni necesse non erit, quum judices, ad quos oratio illa habita est, sine dubio in ipso illo cubiculi recessu sederint et Lucianus eis, quae in conspectu, non quae a tergo ipsorum posita sint, enarrare videatur.— Hoc igitur, ut ad poetam revertamur, tenemus, Minervam prope interius limen vel in limine interiore forium, per quas in Eumaei casam intrabant, stetisse et Ulixi annuentem monuisse eum, ut se extra aulae portam sequeretur cf. 21, 191 coll. 2, 400 sqq.
Oecum virorum, quem nunc intramus, quasi caput totarum aedium fuisse jam hac re effi- citur, quod et maximum conclave erat et soxαοαασ, focum(Vestae sacrum), complectebatur(cf. hymn. in Vener. v. 29. 30 x* ε(Iorε*ν) Mανι dνεέν αααν εοας drl„Aνμαοο, al τεᷣ ⁴μισ 01r 2r dν εετο, αα εονοσα—).— Veri dissimile non est caput aedium e lapide solido fuisse exstructum, cf. comparationem XVI, 212 e d'Ore r1νν d dοdςσν απωναναεννοισσι⁶ι⁵ι ο G,1ν Fαϑ‿φ⁴ᷣ οο ννε2οο, Slag dνεέναασν α‿estvoy et in splendidissimis Priami aedibus zeyεοue Hαdeμνε εοατο 1˙*ϑνοο, VI, 248, quos dmεοαος επ*ι τον οστσιννσι ισ⁶οσναμενονs fuisse tradit schol. A ad h. I., et Ulixis thalamum 23, 193 Mνννσι ⁶μαιἀεοααυν aedificatum. Ceterum ex se intelligitur, non modo alia aedificiorum genera, ut ½lοασας castrenses cf. XXIV, 450 dο“ Sœν νιοσασρes et νο εν αμμσμσια Sανεs 8, 501 et ze drrvdg vœraplésaree Cycli fragmenta(Didot.) p. 583, col. 2, sed etiam minores privatorum hominum domos, cf. Pind. Ol. V, 13 Graεα ϑσααων dνν⁵ενον α⁷σοs et interprett. ad h. l., atque partes quasdam majoribus aedibus adjectas e. g. οοοτα sive παααασπσέσα, vide locum Vitruvii supra I, p. 14, vel super- structas, ut umεεοαα⁴ια i. e. contignationes superiores aedium, postremo ipsum tectum vulgo ma- gnam partem fuisse lignea vel ex opere craticio(Fachwerke Vitruv. II, 8, 20) confecta. Ejus- modi structura spatium inter duo limina 2xοοσ⁶νσοι domus inclusum fuisse et Vitruvius docet I. I. et, si Homeri auctoritatem desideras, leviter significat ⁴εααοο°0 17, 339 vid. supra I, p. 28. Ad hoc lex parieti faciundo, quam vide apud Schneiderum ad Vitruv. II, p. 170, Rein. ad Beckeri Gallum II, p. 154, confirmat, similia vestibula saepe non tam in parietem domus intranti adversum immissa quam ostio in domus pariete aperto praestructa esse cf. haec verba legis:„in eo pariete medio ostii lumen aperito— ex eo pariete antas duas ad mare vorsum projicito— insuper id limen robustum— imponito.“ Quale vestibulum si Ulixeae domui praestructum cogitatione finxerimus, in ligneam structuram ejus vestibuli bene

17
ligneum illud limen prioris januae, in lapideos ipsius domus muros optime conveniet vestibuli limen lapideum, et in priore vestibulo, quod oecum intraturi transibant 20, 258, et in foribus, per quas via e mulierum daldu ad oecum virorum ducit 23, 88. Neque tamen certi quid. quam de Ulixei vestibuli materia inde efficitur, neque quod in unam domum conveniat, statim ad omnes transferri posse putabis. Ut supra reycoug(dmεεο) Hdeςνς in magnifica Pri- ami regia lapideos fuisse vidimus, quos vulgo ligneos fuisse recte suspicaberis, ita quae modo finximus lignea r009.œ., et de quibus Xenophon Cyrop. VII, 5, 22, credo, maxime ob&ας (antepagmenta supra I, p. 13 annot. extrema) haec dicit: EFiglexrc νᷣ τ 1τπσνυυαι αrν, qolviuosς uεν α Ʒσσ νπμεᷣεαοιναυέννα, ασςαην sε μeνεᷣτανααν ενιοναμέςνα, ea Pindarus poeta splendidissima depingit Ol. VI, 1 XOuoas droordoxvre&rN0O90% α⁴&ν zloνεα. Certe apud Homerum nil invenitur, quod discrimen inter structuras utriusque parietum generis tollere videatur, immo, si placet, discrimen illud habet auxilium ex 21, 43 0006„ xe d ν ˖/ moogephoero(Penelope cellam penariam intratura), quum principalis januae etiam praeter Ulixeas aedes saepius 1 O00 commemoretur, ut in casa Eumaei 16, 41(cf. ad hunc locum supra I, p. 29 de dοαουοdοmνκm)), in antro Majae domus simillimo(hymn. in Mercur. 233), in quo tamen duplex limen discerni nequit, postremo in verbis, quibus Bacchylides Herculem Ceycis aedes intrantem describit(Bergk. poetae lyr. Graeci p. 829 n. 31). Eora d'enl 1dιυ%°ν, 10 olvag 2„τνον ευεέ εραα. Adr⁶νμμαιοο d˙ανωασοσννν dœrag 8d6xoνe 6ꝓεσαοννντααά ³μα
ꝙcdreg. Hercules autem talia loquens non alio loco stetit atque Alcibiades(Plato conviv. p. 212 D extr. α* ειαοiνναι FƷᷣά eς ⁴σασς εοτεεςςασανιυιαιωνονᷣ ε—— al sinerv. Ardoes Xœloers coll. supra C et D) i. e. in limine ipsius oeci, in conspectu convivarum ‚quos allocutus est.
Oecus virorum Ulixeae domus solum habebat firmum,„arainεον 00ας 23, 46, quod malo cum Eustathio p. 1937 extr. interpretari ⁴έ2ονο αἀᷣς πωιασιινινιαέ̈νον να εναηανακέωυο (xoοομμααμαιες πα έ⁶ον fustibus stratum solum Lucian. Tragodopodagra v. 223), quam cum eodem I. I. et p. 1927 extr. et cum Hesychio 4496010roy. Licet enim de pavimento lapidibus strato recte dici posse fortasse concedas, quod legis 22, 455 41010010 deσινι⁴doν πμνπμσα—ττου⁷— 1070 0½αι°nfEoy, vide, quaeso, quid agat Telemachus, qui 21, 120 οαιτον εμ⁴μέν½τπικααεραεας mονεν dS τον οεςας
mσ ιμ⁶αν νμσηααρν x Snl rd2ꝑ 1pe» A.*αισσ ααeν sναεs.
Quodsi cui simplex oeci solum, pavitum et condensatum, non tessellatum, minus placeat, quum proci vel in aula ruvr dαmε⁴eσ⁴, 627 v. supra I, 9 i. e. sine dubio pavimento lapidibus strato ad ludendum uterentur, is, per me licet, ne vulgare pavimenti genus in regia Ulixis admittat, rem satis facilem et simplicitati antiquiorum temporum convenientem interpretando faciat difficilem.
Solum oeci virorum depressius fuisse ac magis demersum quam loca aedium proxime continentia sunt, qui contendant cf. Voss. comment. ad hymn. in Cerer. v. 187— 189. Sed falso id ex locis, quos vulgo afferunt, colligitur. Recte, nec tamen sine ambiguitate Eustath. 1916, 56— ad X, 2 daro d'sn ⁴αμέιαη ι⁶ςeν(Ulixes)— ita: 2αςσ⁴μμςσσ εφσν, d ddoreν i as d„τοο ⁶ 000 i. e. aut limen supra forium fundum eminebat aut forium limen eminebat (supra fundum oeci). Equidem non putaverim ei, qui oecum reliquerit aulam intraturus, statim, postquam ascenderit limen illud, rursus descendendum fuisse, ut spatium inter interius et ex- terius limen transiret. Malo statuere spatium illud inter utramque januam ejusdem fuisse alti-
De oeci pavi- mento.

De tecto oeci.
18
tudinis, ita ut fortasse tum demum descendendum fuerit, quum 71006à0* relinquere, aulam in- trare vellent. Sed ex verbis poetae 22, 2 id cum Vossio cogere non magis audeo, quam ex hymni in Cererem v. 189.„ d'⁴ρ εmπν ο⁶ν εν mπeoq idem de mulierum oeco efficere. Etiam hoc loco verba poetae unum affirmant, limen supra fundum fuisse editum; nam quod limen I. l. Ceres per oecum virorum accedens ad mulierum habitationem Vossio ascendisse videbatur, idem transeuntem deprehendimus Medontem 4, 680 coll. 715. 718 zαmι ιο Sdvra, unde quis eodem jure argumentaretur, mulierum domum fuisse depressiorem quam oecum virorum. Ipse supra I, p. 30, n. 39, v. 20. 21 verbis illis libri quarti in errorem inductus sum. Neque tamen hanc ob causam, quod I. I. vers. 16 sqq. demonstratum ivi, quodque simili re(l. 4, 680) magis confirmare studui,„in ddeνοus(cellas penarias) de scendi solitum esse“
id nunc tollo atque rescindo. Totam mulierum domum paulo depressiorem fuisse quam viro- rum oecum neque certo demonstrari neque negari potest. Eas autem domus partes in terram depressas fuisse, quae dalaναν cellarum penariarum nomine appellentur, nunc quoque ex locis supra I, p. 30, n. 39, v. 16 allatis VI, 288; XXIV, 191; 2, 337; 15, 99 colligo. Verbum rœraßælvety enim illis locis, cum odνoũ nomine non conjunctum, significat quidem motum ad locum humiliorem, sed paulo remotiorem. E. g. 15, 99 Menelaus, cum Telemacho in aula vel in r00%G1% prope aulam collocutus v. 57 coll. 62, uxorem servasque epulas parare, Eteonea igne incenso carnes assare jussit, ντσ⁶ςσ ϑς ϑἀαωάιαααν ναια˙ε⁶ε σπτσο mmαεναα i. e. cellam penariam humiliore loco sitam petivit. De cellae limine, quod transiturus erat, eo ipso temporis momento descendisse non dicitur cf. similem praepositionis vim in 7r0⁄⁴ννε&,&n ϑ⁴ααφσσάσ εαταιεινααα, similia. Profectis nobis ab hac explicandi ratione ne illud quidem obstabit, quod 21, 43. Penelope dicitur cellae penariae limen as cendisse(ob6ν τε ⁴εο πτ οσειμνέ). Immo confirmatur, quod supra diximus, limina, quae vulgo superari dicantur a transeunte cf. so 0ddoũ ora 17, 575 et al. II. fere fuisse utramque in partem a fundo satis edita. Uter lo- corum ab utraque parte limen attingentium sit depressior, uter magis editus, ipsius liminis natura non efficitur.
Privatarum aedium tecta dicunt apud Graecos vulgo fuisse plana(cf. Hermann. Privat- alterth.§. 19, 36, Becker. Charikles I, 197, Pauly. Realencycl. II, p. 1236) i. e. leniter devexa (O. Mueller. Handb. d. Arch. der Kunst 2. Ausg. p. 368, Damm. Lex. Hom. in v. uε.2⁵αι οοω). Fastigia(tympanis insignia cf. Beckeri Gallus ed. Rein. II, p. 202) sacrarum aedium fuisse propria, quamquam interdum etiam privatorum tectorum culmina(sive pectinata sive testudi- nata) commemorentur, quo referri debeat e. g. Poll. I, 81(Becker. Charikl. I, 197) cujus tempore fortasse jam hic illic id genus tectorum exstare potuisse Pauly. I. I.— Ut plana fuisse tecta demonstrent, locos afferunt, quibus homines dicuntur in tectis(réyειυ) versari et Adonim celebrare, de tectis despicere, praetereuntes inclamare, in vicinorum aulam vel per impluvium intro spectare. Lys. adv. Sim. 11(Or. Att. ed. I. Bekk. I, 193); Aristoph. Lys. 389; Dem. in Energ. 610,(Or. Att. Bekk. V, 386); Polyb. XV, 30; Plaut. Mil. glor. II, 2, 3. Neque a re alienum est, quod scriptum invenio in Baldi lexico Vitruv. ad v. Meniana(Vitruv. ed. Elzevir. 1649, p. 70)„Div. Hier. ad Sim. et Fretell. 5νμαη in Orientalibus provinciis ipsum dicitur, quod apud Latinos tectum: in Palaestina enim et Aegypto, vel ubi scripti sunt divini libri, vel interpretati, non habent in tectis culmina, sed domata, quae Romae vel solaria vel meniana vocant, id est plana tecta, quae transversis trabibus sustentantur“ et paulo post„Hie- ronymus in eadem epist.: et quando praecipitur nobis, ut faciamus domati nostro coronam, hoc praecipitur, ut in tecto faciamus per circuitum quasdam eminentias, ne facilis in praeceps

19
lapsus sit.“ Proximis verbis sine dubio spectat ad Deuteronomii c. XXII, 8, quem locum Dam- mius quoque in lexico ad v. zéyo contulit.— De culmine domus fastigato miror, quod verba Hippocratis praetermittunt, quae jam Foesius Oecon. Hippocr. in v. dεĩνααα affert: de art. (pag. 615, 10) deεεμκι τμ ν luœάα lb²(h ed. Genev. 1557 ſscr. 1657 7— v. addit. ad H. Ste- Phani thes. ed. Paris. Didot. in v. dércσαα, et ed. Littre IV, p. 186) 7100„G 20c v⁴να drn,dr) 1908 dετιιμαα!xοb. Hippocrates ibi de Galeni sententia significat„olxou 16 orddrœο* udοσι et„rds elg örhog dvardosis vig 60ο† τ 1 0ο³³⁵. Erotianus quidem et glossae codd. apud Littre dεrιμα explicant zνν rεꝓꝓα rod dαααο, quod quis non inepte intelligat coronam plani tecti, ut zπν τον ϑεᷣτοu Sardium urbis oreqOν a militibus Antiochi occupatam Polyb. VII, 16, extr., sed Foesius Erotiani quoque verba vertit„domus fastigium et culmen“ et, utcunque res habet, constat Galeni interpretationem ad communem vocum dεrυνμια et àετ⁶*ςσ usum magis convenire. Aerdg enim est Etymol. Magno p. 20 extrema Gremνκασνα⁴ ι ει⁶ν νυυ euqεοεε ⁵ iεαι τοων εμἀον, Suidae Aero olrOdναιι⁴⁴εαον τ ααάσ 10„ 50090, 6 lννες dετιανμα „doëσσν Bekkeri Aeg. O-* τ. 202. Aeroς τπmπ⁴0 10 vo Jey0,εννο dérυναα σ εέα. Sed quid tandem haec ad Homeri carmina attinent?— Utrumque, inquam, tectorum genus jam apud Homerum invenitur et, ni fallor, certius distinctum, quam plurimis posteriorum scriptorum locis ambiguitas vocabulorum zε6ꝓeε˙⁷, 1εeνν νοτενο, ord*, d09%o, 909 fieri passa est. Nam discrimen, quod quis e grammaticorum, inprimis Pollucis I, 80. 81, Ammonii O909%) zal rs„yo. 1. 1., Suidae in v. Deopi rœò Ʒοοο% orty cf. Bachm. An. I, 321, interpretationi- bus eliciat,„neutra 10 z⁶eνοε, 10 oréyog magis summum tectum, culmen domus significare, femi- nina») rε, 1) T6yy magis contignationem conclavi superstructam aut cellam contignationibus inclusam“, id usu scriptorum non refutatur plane, neque vero satis probatur. Nam* τl non modo persaepe tecta loca subdialibus opposita, vel, id quod in omnibus his vocabulis usu venit, per synecdochen totam domum ignificat, sed etiam iis locis, ubi scriptor certas aedium partes distinguere vult, interdum j oréyy est ipsum summum tectum, culmen domus, quod alias z⁰ réyove nomine appellant, ut Xen. Cyrop. XI, 3, 25; Aesch. Agam. 3. Omnium autem usitatis- simum esse videtur inque maxime varias significationes distractum vocabulum réyog, ita ut, si quo modo differt ea vocis conformatio, quae a litera incipit, non, id quod grammatici tradunt, „Th. Mag. p. 142 ed. Franequer. 1698 réyog Téye: 10 dà 1ꝙ„ο mounuxo, et Pollux 1, 81. T0 d'νπεονο rο σος‿ρον εέωοε, d ouντνας τeε̈νοο tyerait forma réyog, sed potius —.*έ½ν ε magis poetarum in usu fuisse fortasse dicendum sit. v. Dind. ad Thes. Henr. Steph. ed. Paris. Didot. Magis mihi quidem arridet altera distinctio, quam Thomas Mag. J. I. addit „A³2οαςεꝑ οσeερνονο, νο⁴⁶eνν τ‿έωeοσ, frruxdy., quamquam etiam haec res propter incertam librariorum fidem haud facile probari poterit. Significat igitur zcyος praecipue quidem 20 imeOdee z0˙0 ⁰e⁶gov v. supra i. e. summum teetum, culmen domus ef. Thuc. IV, 48 daßdeies 8m 10 zυe roë οlun,μααιοο œα dνανν⁸s Tj* 30og ëgador 1G O⁴e,μάνᷣ umĭ!m&rogevoy„drα. At est eadem vox(v. Suid. in v. Téyog)= orern. 9) Omor, Jαέ⁴᷑τον, Olalo mTrOGyεεο. Praeterea vide ad Ammonii verba Olxμα ³e τ τινοο 10 deνάααρπQõ¹⅞vV“'8alckenarium(Animadvers. p. 178) de cellis prostibulorum hac voce nominatis disputantem, accuratiora autem de cellis vel pergulis meretricum e᷑„νους(vel œeeεeποωσα) τπ τ etc. apud Casaubon. ad Sueton. Calig. 57, T. IY, 115 sd. ed. W.— Rarissimum quattuor, quae modo diximus, vocabulorum est ꝛ) zενi, quae ab Hes. reν, okwnux et ab E. M. 749, 46 dοι⁴ειον, oréyn, olzla explicatur et a Dione Cassio 39, 61(rœες υω)ᷣχν= ralg oialag, ubi Reimarus zalg réyig tolerari posse judicat, Leunclavius praefert sv zας ατκιωναιςσ) scripta est. Duae voces, quae reliquae sunt, 500gog et 6¶☛, vulgo 4

20
sunt: contignatio conclavi superstructa, lacunar. Pollux I, 81 70 rreo ihy ve†fœααην ⁵οꝙο, orsεy xœl dσαx. Ammonius I. I. p. 104 O009%*ᷣ Tbyo dνε. O009 1ꝙ„ο soœινι 7 œreενν Téyog ds 20 dαναα et, qui recte addit, antiquo tempore 5009%0» alio modo usurpatum fuisse, Hesychius O0%0/(Il. XXIV, 451) α⁵ααρα, dreyd ‿oνονν.„6— ϑς„αB 1) 0009). Generatim magis dicta esse videntur 500„Gog sive 699% iis locis, quibus nihil attinet, ad quam potissimum domus partem spectemus, ut Platon. civit. III, p. 417* 46ν⁶σαπιτοα³ςςmĩυν sν u* mr0&l ⁴μεααφαεκιο⁵εεςσεοσασι ακαν dέινσιασα τπυωιαιαοο 2ταά σωνκιοον ενιςε, Od0“ dο τν½ οᷣͥ³ οο- oν 1νa odds εονφνασσοασν ακντοες νν πνενν ε doνοοι⁷ τοσι. Interpretationes„fasti- gium, culmen, pergula, camera“ quas praeterea in veteribus Glossis additas esse dicunt, ad certos scriptorum locos, quibus hominum domus describantur, referre difficile est, quum seri- ptoris plerumque nihil intersit, designare, quam potissimum contignationem, utrum mediam quandam, an summam i. e. domus tectum, fastigium intelligat. Saepe si verba unius loci in- spexeris, ut Xen. Hist. Graec. VI, 5, 9 Ol dà dεειαεααεασννεε εοω ατιν, dvςdνree enl 10„„⁴⁴ν ααά τ ꝙρσ diυlνeg, 2‿αον τας νεοασα⁴ον, certo summam contignationem, fasti- gium domus, tectum significari putabis(Sturz. lex. in v. ad J. I. vertit„tectum*), sed altero loco comparato, ut Thuc. IV, 48 v. supra, aut dpry etiam priore loco(Xenophontis) contigna- tionem mediam indicare, zéyoug mentionem negligi dices, aut altero loco(Thucydidis) discrimen illud, quod aliis praeeuntibus(Hermann. Privatalterthümer§. 19, 26) supra statuimus, tollen- dum et ibi quoque dοmπσ ipsius tecti summam contignationem esse judicabis. Tamen et ob originem vocis(a verbo tegendi e96pety appellata est) et vocis 6009G% usum Homericum v. supra glossam Hesychii et ob pauca explorata illius significationis exempla, ut Anthol. Pal. IX, 649 Maundoviou drrdrou: Euoein 16 ⁴αμιανων l& 1τπ ⁰-ε³⁴αει⁴⁵εο d½oιr Qχα ευυνποdο m—Qωπωάωνέυν e 00 σ%ug. (εμνα⁴αέμα⁴ et 5009G0 inter se opposita, ut Cyrop. VI, 3, 25 49016uᷣᷣα α oriy— 100 ²a* releura?a) non dubito contendere, in vocabulis 6909G%, 600%, quae generatim significent kectum, interdum etiam summi tecti, tegularum, fastigii domus vim inesse, ita ut in voce τνꝓν saepe etiam mediae contignationis vel conclavis, quamquam et in communi usu et apud gram- maticos, qui artium verba distinguant, zεᷣνοι summum tectum, fastigium domus, tegulas, 600 G autem et 600G ꝛ mediam contignationem, lacunar conclavis esse constet. Vestigium proxima- rum duarum significationum, quas e vett. glossis supra attulimus,„pergula, camera“ infra oppor- tuno loco explorare studebimus. Utrumque tectorum genus, inquam, apud Homerum invenitur. Nonne enim plano de tecto decidisse putas Elpenorem 10, 559(coll. 11, 64), qui v. 554 „G*νεένμννν ετμ⁴ νν ⁷εμ˙οοσ³ςσ ⁵μν ι Kioxαs, woxsos iuεουν εαακαιεεειασιαο oνοεασςρεsοē vtνυνιμέυυνυυν& rd πν 5ιααον α doονπιον dxo oc &&aνν⁸ dvοοοde al 1⁴•ιεο.οσσρσ⁵ν 9 d οοοↄꝗ τα̈ασ να dν ziluna αe ο, dllda zarααννιι τε ος ωιασεν éx dsε l xνi» dτοωασeO⁴ασσν ⁵dee, n, SAadogde zuν⁴νε.*2 Ad quos versus solito aptius annotavit Eustathius p. 1669, 18 Hlnren ds zœ* d*εαντε⁶ rë εος d E1mie, 6* om ai dνο εέεμεμνοσ, dο 1 6usdu 1) EsOabtr6&lvν, d³νν ουo v»v Gig el70 1ιαφ‿ςο e rraꝛe dozolg p&nauda, de rrεννϑεέν vννν dνeκνσν Gενμον elνσ

21
ral 10 10 Syxνοιἀάς να, æl edxese elvut νασιτασπνππινεννννοινκακιευν το*ς n ντae.— Romanos solaria in summis aedibus non modo terra congesta firmasse, id quod Eustathius significasse videtur, sed etiam hortis, immo nemoribus ornasse docet Beckeri liber„Gallus“ ed. Rein. II, p. 200. Ipsa tectorum pavimenta commemorat, qui scripsit de bello Alex. c. I:„Nam incendio fere tuta est Alexandria, quod sine contignatione ac materia sunt aedificia et structuris ac fornicibus continentur tectaque sunt rudere aut pavimentis“. Similem locum(Caes. de bello civ. III, 105), ubi de lectione vulgari dubitant(v. Held adl.l.), consulto praetermitto.— Elpe- norem igitur, qui frigoris nocturni causa sub divo cubuerat, apparet excitatum e somno ita pro- cessisse, quasi plano loco progrediendum esset. Temere; aut enim praeceptum illud Deuteron. XXII, S ut, qui domum aedificet, loricam tecto circumdet, ne quis decidat, in Circes domo erat neglectum, aut, quae erat corona tecto circumdata paulo humilior, homini temulento et somni- culoso non potuit esse praesidio.
Ad fastigatum vero tectum non possum facere, quin referam verba Homeri XXIII, 710 sqq.
80σ⁴έάσαιρνισ ν‿σ τα„ε S⁴emν ς ⁴ςσςσον dy, dy*⁴ς ³αλνυν 2αεεν νεεοιι οτιεακο⁹σιe
66G ö1* αεονσιαεες, 10u 1e 2νε oœαõe rεανrν, S⁴,ια οο 1ον 10, lag dνε⁵ναͦ αεμαια.
Ulixes igitur et Telamonius Ajax luctantes ita complexu implicati erant, ut caput capiti, pectus pectori firmiter adversaretur, pedes adversariorum contra nitentium latius distarent, canteriorum instar, qui ab utraque parte in domus ipsius trabibus innixi capita in culmine committunt et templa asseresque sustinent cf. imaginem in libro„Fitruv übersetzt von Rode“ Bd. I p. 160. Haec, quam proposui, dνέιμννιπ interpretatio et ipsius poetae et veterum interpretum verbis commendatur. Ipsius poetae, inquam, quum ad ventos arcendos nullae trabium commissurae aptae sint, nisi aut ipsorum parietum compages aut, quia plani tecti transversarias trabes cogitare res ipsa comparata vetat, canterii, quos supra diximus. Hi non modo multo aptiores sunt, quam parietis nescio quae tigna inter se juncta, ad rei a poeta descriptae imaginem exprimendam, sed etiam distincte et explicate a scholiastis et a Polluce significantur. Paraphrastes Bekkeri quidem universo nomine dονς eαᷣe appellat illos ueiorag. At schol. Veneti codicis A ad 711 ita: Aαε⁴μοπτσ ϑε doxol eαα, d³νια mοgriuroudat, dore Saordsslν τνν 0ο⁵ꝙ&φS, olrlve ul* oOuwordrαœ»αodvrat, quae ad verbum transcripta sunt in schol. Vulgata, si excipias, quod Hervagiana quidem editio(Basileae 1535) pro olriveg exhibet abeeveg. Item Pollux I, 8I, quem nemo non videt hic, ut saepe, Homeri verba interpretatum esse: ³⁵μνέκιςοντνες dε εασ(Bekker. melius d'el*) S⁴lα ε&́& xαεεμιτ ειέυν r01xον(Bekker.&εαρέασάιν τμι οieπιιινν) AAui10 dντεοεειαιειρμνκνα 1100 10 0σ⁴μεςουμι ⁶έκν³οως (Bekker. rodς α μιοι ν ½ 9) 690%o us Gνεραεέιαν dννα σ(Bekkeri variantes lectiones e codicibus depromtas esse recte colligas, quum in annotatione nil adscripserit, in iis autem locis, quibus suas opiniones secutus est,„quid vulgo legatur, soleat commemorare« v. praef. extr.) E. M. p. 81, 33 α⁵ααεοωππασςσ τοοςσ Sulivoug dvrtordrag, ro⁴ alg 00000G⁴⁴εας dπ⁹⁵*ς, rdug. Ex iis, quae scholion Veneti B et Victorianus codex, postremo Eustath. ad hunc locum ex- planandum afferunt, satis sit Veneti B verba huc transcribere, quae rem egregie describant, „Aειεεσοðοες: oi dααεαστα,˙ τας οσηαυαάα τοο 1 rοινεloνυα μmOersloονν⁄.4 Victorianus obscuriora tradit, Eustath. et Phavorinus aliis verbis sententiam grammaticorum, quorum locos exscri- psimus, repetunt. Quum ipse poeta verbis versus 713 Slag dεέναυν setucy summi tecti
4*

22
trabes significasset(cf. verba Antisthenis de simili re apud Xen. Conviv. c. 4,§. 38 leslν⁸ Xurε ol oοει Gάοαι àςοοσναν α, dvs da axelat eꝓsorοdεα ol 5009[%¹), grammatici dicunt uslovrag fuisse duordrag. Tuorcwag autem veteres glossae interpretantur„capriolos“ et, quamquam hi non sunt canterii, tamen et ipsi trabes summum tectum sustinentes sunt vid. imaginis a Rodio adumbratae, quam supra laudavi, literam f. ¹).„Canterios“ vero magis ad Graecam vocem accommodatos esse, Pollux docet, quippe qui diserte addat àναοσσινι 1 ⁴. rOlIoy A1oiς dreοεdovree. Ceterum canterios(xνς ἀeiorag), quales poeta mente finxerit, non plani sive leniter deflexi tecti fuisse, non modo, ut supra dictum est, ipsa Homeri comparatio docet, sed eandem rem pluribus Eustathius illustrat, idem denique, nisi posteriorum temporum interpretes his in rebus omnino negligendos esse putas, una litterae A figura scholion B certum reddidit. Quare nunc nil moramur neque eorum opinionem, qui drνοε⁴ονω nomen cum 107 ⁴αμιαμ ⁵ουσεα conferunt v. Kuehn. ad Poll. I. l. ed. Hemsterh., neque id, quod Pollucis tempore fortasse fastigata tecta interdum exstitisse dicunt(v. supra Pauly. Realenc.).
Animos potius advertamus ad verba Homerica ασασ οσσααιναν ëeν △ πωσQαν ταηουννιο quae quinquies in Odyssea 1, 333; 8, 458; 16, 415; 18, 209; 21, 64 et semel in hymn. in Cerer. v. 185 inveniuntur. Eorum verborum tenebras nunc quidem— pertimescentes, credo, rei dif- ficultatem— usque eo tantum removere studebimus, ut nil ea ad summum tectum, ad fastigium sive culmen aedium, pertinere appareat. Columnam autem summi tecti sive pilam, quae fulciat laquear in medio conclavi, ut Aesch. Agam. 864. 865(897) dναμ orεννσ τν⁴οτ!mOęπο- dijy, ita Homericis locis facile rτααιαν τέεοs‿ intelligere possis, si sola haec verba, non ratio- nem locorum, quibus leguntur, spectes. Quattuor Odysseae locis 1, 333; 16, 415; 18, 209; 21, 64 Penelope α σmτιασιιασν τανοο τπ.. stans procos appellat vel increpat. Qua in re parum verisimile est, Penelopen in medio oeco inter epulantes procos stetisse. Neque magis Nausi- caam 8, 458 in colloquio cum Ulixe hospite, dum Alcinous et multi viri in ipso oeco epulantur, decere credes orirce α σeτασρν τ̈ωνννοο. M., siquidem ea columna est in medio oeco viro- rum collocata. Ad hoc nemo est, qui nolit verba οςσ σeσσσ⁶ν ααερν⁴⁴οο, τποσ ⁸ενανρμαια ααηαιꝓρ. in 22, 120 ita intelligere, ut Ulixes ad postem, ad parietem 1-Geę⁹GQ τι læαν Farcum suum inclinaverit. In ipsis enim foribus, per quas ex aula venientes in oecum ingrediuntur, Ulixes tum stabat. Eustath. hanc ob causam ad v. 121 αeνασας ναοι ⁶ nodes vñ Od⁵ lorduevos l νυmQo έ‿έιη auri dmooride exeεε ou en aæylor 10 10 O dενdενε 82 00 a0de 1 ‿ναν roũ dↄ̃dνο τ veιενν iοσ lεεσς⁴οοει ενεᷣενος lde 10 Aνσπτιν ες ddyν elxero. Quis igitur judicet, Gταιαν alias forium postem sive xνν παιαασαα(v. scholl. B. E. V. ad 4, 838.
¹) Non ignoro alios paulo diversam capreolorum tentasse interpretationem e. g. Philandrum ad Vitruv. IV, 2, §. 1 b.»Nam columnae proprie acceptae sunt arrectaria, quae columen, id est, summum fastigii percurrens tignum sustinent: innituntur vero transtris, id est, transversis trabibus: habent et capreolos, hoc est, proclinata hine atque hinc ligna, quae canterios sustinent.« Quocum, musculum describens, consentire videtur Caes. b. civ. II, 10.„Has(i. e. columellas in trabibus, quae utrimque in solo collocatae erant, defixas) inter se capreolis molli fastigio conjungunt, ubi tigna, quae musculi tegendi causa ponant, collocentur.« Wwyzvmrag autem ab Athenaeo mathem. de bell. mach. nominari capreolos, docet Schneider. in Vitr. III, p. 376. Contra ναν cum canteriis comparatio confirmatur docta Schneideri annot. II, p. 240 dνοσπ⁵ασ•ςσ du‿ου⁹ apud Aristotelem in Politicis(7, 11) esse easdem, quas vites can- teriatas scriptoribus rei rusticae Latinis(Columella de re r. V, 4).

23
Eustath. ad 1, 333 et glossam rταιν nœοααοddα ad eundem locum in cod. Mon. 519, B fol. 8, p. 1) significare, in verbis nο σσσαιρμν τeeννέο π.. vero columnam, qua tectum oeci sive lacunar conclavis fulciatur. Sed ipsa verba dra⁴μις εeνα⁴, quorum exemplo opinionem istam refellere studui, novam afferunt difficultatem. Eadem enim leguntur 17, 96 in hac sententia
Lrεο d'drlov ICe αο σeαιν⁴αον μιεασ|˙OQ
A1O,⁴mʒsr³ιιιν έωνν dæα οσασοoα quem locum Damm. in v. 4e᷑νααον p. 721 col. 1 med. vertit: sedit ad portam triclinii, in quo proci erant, in v. or..mϑ⁶|ς¶ eautem p. 1044, col. 1 extr.„sedebat ad columnam conclavis; ubi generalius videtur notari pila vel columna fulciens laquear in medio conclavi„ein Pfeiler im Saale“. Hanc vero interpretationem eo magis mihi arridere facile putes, quum ipse supra I in explicanda aedium Ulixearum imagine Tab. I, fig. B ad literam t ita scripserim: thalamus armorum, cujus tectum medium columna fultum erat. Sed in re diversa diversam sequor sen- tentiam. Ibi ob 22, 176 et 193 iovt a poeta commemoratae locus concedendus erat in thalamo armorum, qui ex scholii V. sententia ad 22, 130 in 1ιοα situs erat„i ν αάυιο Oreνπσπςσ eoxι ππασανσασυηι⁵εμμενοο εeειεέων τοο εν ϑεεέεέσ οννποοο‧‧ ν æα* ˙ϑσαοε, odx d IIyjεonns, A⁴1ν 1d. bnla rerro. Itaque quum idem thalamus capitis aedium pars non esset et suum sibi tectum posceret, tectum columna illa subnixum facillime ²lovc ddeμνον explicare videbatur. Aliam rationem si quis excogitet, cui bono columna illa in thalamo armorum fuerit, facile ei cedam. Sed ne ratio quidem loci ipsius(17, 96), quem Damm. ad tectum oeci columna sive pila subnixum pertinere putat, hanc interpretationem commendat. Penelope cum Tele- macho et Theoclymeno, quem ille hospitem domum suam induxit, et prope focum paternum (Theocl. v. 156 jurat per hospitalem Ulixis mensam et per focum, ad quem venerit) hospitio excipit, colloquitur. In loci mentionem, ubi sermo factus sit, poeta quidem non incidit, sed si licet in his rebus conjicere aliquid, multo verisimilius profecto est, Penelopen in colloquio illo,*⁴ιμυσι εεᷣνκέμν, Lenr“ duœura rOυρσόαeν, similem locum occupasse, atque Areten 6, 305, dum Phaeaces epulantur, prope Alcinoum maritum sedentem
d'¹oα εέmπνƷ εαͥ ο e&ν πυοοσ α⁹,
Mdsνασα στιιυυινσοναιιν⁶σσμοσα ἀάσ‿να ⁷⁶εοσ⁄σσ,
alovt eαεεινέεμν. Id vero, quod Penelope Telemachum v. 105. 106 admonuit, ut, antequam proci in oecum re- dissent, ea, quae de patris reditu comperta haberet, secum communicaret, certe ad oeci uuxdv, ubi Arete sedebat, eundemque aditum in domum mulierum(xνν τμσαιαατααα v. scholl. ad 1, 333 supra v. 1) aptius refertur, quam ad medium oecum. Sola igitur causa justa, qua Dammius permo- veri potuit, ut Orαέόινν uεναεοωο columnam habuerit, quae laquear in medio conclavi fulciat, fuerit haec, quod inter α᷑ σσσανισ⁶σνν εeνες. m. et έ ανν‿ꝙ2αμι⁴αο interesse ali-o quid putavit, eundem vero rα‿⁶νν μνν⁴αο, quem 22, 120, altero in loco 17, 96 intelligi non posse recte sensit. An illud fuit causae, quod antiquissimarum domuum tecta vulgo columnis erant subnixa? Cujus rei me quidem certum exemplum fugit. Ac ne ad tibicines ruinosae villae Ovid. Fast. 4, 695 ibique Weber ad Corp. poet. Lat. vel ad labentia aedificia urbis tenui tibicine fultae Juvenal. Sat. III, 193 vel ad furcas utrimque suspensas casarum Senec. epist. XO(§. 10 ed. Haase), p. 361 ed. Bip. aberremus, e Graecorum scriptorum locis de tectis columna fultis facile speciosissimus sit Sophoclis Aj. v. 108 710ʃν ν dεαιας 7100G*lO* Sowelov oréyne(V. 110) Mdοτι mπτιισιτον νðόιτα †ιιινεαες ⁶αν. In quae verba scholiastes

24 ita: 50εεον ασemινι τον τπμεαμς νρμμααοο ziςσ αdν—ρ, 1) i*ᷣ 0 ddμαανοs deερεi Ʒονor ydo 1 ⁵α. Vet. Schol.— ad eundem v. schol. Paralip. π G Qεον 1ꝙιςοοσοσ αονι ον ⁶ϑοαυνσααοςσ x. z. 1. Quodsi de hoc loco ea tantum integra in medium proferemus, quae locupletissimus auctor, Lobeckius, in altera editione adnotavit, id nobis causae est, quod consulto pauca prioris annotationis resecuisse videtur. Ita umdzovoy(trabem transversariam cf. glossam Hesychii in v.„œlνμ(sic) 4εα⁴νι—— dozdg* droog(cod. falso umπτιυο) 5ατeτιοοσασ τe ν 6oqoy cum Galeni(vol. 12, p. 454 ed. Chart., XVIII, P. I, 738 ed. Kuehn) interpretatione Hippo- craticae ⁴εασ⁶ερμια: eα εωανον dνπ oũ εεεοι τoiᷣνον—πηο⁶ςο τ⁶ν eτεοον ονκκι), cui apte lv i. e. columna in altum erecta comparari non potest. Ita 7rorowoy et, quem idem significare dicunt, aνιουτο³ον, sOεoνμαα νπ oενν cf. quae p. 22 de capreolis dicta sunt, quibus efficitur, capreolos materiationis esse partes, utrimque alia tecti tigna fulcientes, non columnas a fundo sursum tendentes. Postremo comparationem loci Homerici 22, 176 cum Sophocleo. Nam licet utroque in loco, qui castigandus est, ad columnam quandam alligetur, tamen jam ex iis, quae p. 23 de loco columnae in 22, 176. 193 disputavi, apparet, Ajacis columnam ip simili lααννρ loco collocatam non fuisse. Quae vero in altera editione Lobeck. ad hunc de tectis locum explicandum confert, haec sunt:„Kio ozeloν ιιεικςα, ut scholiasta ait, vel tibicinem significat, qui tecti trabem fulcit r˖ q ꝙνϑνν ꝙρνα vεᷣοεldoa iovx Plut. Vit. Rom. c. 28. Paus. VI, 9, 3. quem Aeschylus Agam. 897. und rε̈νς οτννοωνπmσααοα⁴eφά vocat, vel quamlibet aliam columnam in aula tentorii positam. Is consuetus alligandis noxiis locus: 7r0090 elg alout&age lyyde olld Arte- mid. 1, 68, p. 114 dσασστνες ττν⁶ς τν νεονυσα αἀευeν εααάνσεtνοον Aeschin. c. Tim. p. 83. eodem- que modo Lysias Fr. XLV, 407, 4. Hyperides ap. Poll. III, 80.“ Quodsi, id quod Lobeckius et, quem testem ille appellat, scholiasta, contendere videntur, summum tectum, fastigium domus columna subnixum a Sophocle commemoraretur, eundem aedificandi morem etiam in domibus admissum füisse constaret. Est enim Ajacis lαiᷣ„secundum lαοαα Homeri magis domuum similis ficta“(Ellendt. lex. in v. Grέ—)) Homericae 22εαασα autem quam similes fuerint domuum (ef. Eust. p. 77 extr.). cognosces ex earum amplitudine XXIII, 549, aula XVI, 231. 254, materia XXIV, 450; 8, 501 coll. cycli epici reliqu. Paris. Didot. p. 583, col. 2 extr., ex interioris casae denique natura atque ratione XIII, 261; XXIV, 673. 675, ibid. 598 et IX, 663. 666. Sed jam Sophocleum locum diligentius exploremus. Klc Sozelou oréyng, ita enim scribendum esse doctissime demonstrat Lobeck. I. l., columna domus summum tectum vel lacunar fulciens apte non nominatur, quum neque&éowov illud scholiastae, neque νν, a quo adjectivum à0νεκιοςσ ducitur, alias„domum“ ipsam aliis aedium partibus oppositam significet. IIlo enim versu Ho- merico, quo goueax idem, quod domus, esse videntur Od. 21, 238. 384, aut totum virorum domi- cilium i. e. domum et aulam intelligere, aut praeeunte scholio vulgato goxsεο interpretari licet roονxαεοςα„intra nostros virorum parietes.“ Quanto minus Sophocles dicere potuit oνεμοοσ τι, ut domus tectum significaret et ab altera nescio qua oréyn distingueret. Ut vero verba poe- tae minus accommodata sunt ad columnam ipsius domus significandam, ita tälem columnam, quae medium domus tectum vel lacunar sustineret, in usu fuisse, neque e scholiastae verbis neque e ceterorum scriptorum, quos citavimus, locis certo efficitur. Quod est in altero scholio „d ον ⁶ϑ⁴εστοο αυνι, quamvis columnam, qua aliqua domus pars fulciatur, significare potest et, quod prius scholion addit zů⁷σ τν ειιμαοο oréyng, eodem jure ad contignationem quandam inferiorem dmπεεςςον oννou sive, quum haec in llαοmν, quamvis domus simili, minus probabilis sit, ad contignationem porticui oecum cingenti impositam neque tamen medio spatio superstru- ctam referri potest. Opinionem huic proximae similem tum quoque servare licebit, quum

25
alteram Lobeckii et scholiastae sententiam de qualibet columna in tentorii aula posita ample- xati erimus. Certe, utrumcunque praeferemus, non dubitabimus, quum et domus et aulae por- ticibus trabes impositae essent(epistylii enim id proprium nomen est, ut vel Horatii illud „Non trabes Hymettiae premunt columnas“ demonstrat) trabem, qualem in his Plauti versibus invenis Asin. II, 2, 38„Ubi manus manicae complexae sunt, atque adductae ad trabem, Nec dependis nec propendis, quin malus nequamque sis«, impositam fingere columnae, quali Graeci vulgo servos castigandos alligasse constat. Columna certa quadam certo loco posita Graecos vulgo usos esse docet articulus 6 σπιlοωνά apud Aeschinem contra Timarchum§. 59(Vol. III, p. 269. Oratt. Att. ed. Bekk.„ apud Lysiam fragm. 45(Bekk. I, p. 407 vers. 5 et vers. 11), Polluc. III, 79 10ε⁴⁴]αασς ⁵ν τ zlονος ʃdεεοε. Ea columna autem fuit in aula, si ad hoc poenarum genus recte refero Plutarchi verba de curios. cap. 3*α⁵eτοεν ⁴* qmzpeτd vS 9⁶e elg olælce 4doroiν 00 voOuεrα—̈ε.οεινννι vöy 16* 1Go ϑιοd, ITd.ι§ πητο „Oovouse mode ralc dυοαασς 229700 Tr.Oε ½νεν Twlr 1i τν so°oiνοεσσαοιυυσ εν ⁴ε⁶οσ⁶ν„œrædn d αe⁶τοαοε,) 20)» mρσέισέ) O1.αν έι o1r4 r„, zexayuiag vd Oeans aunidag: 6 dà QπGOV&ʃ8η¶ 6ἀνμρωυνν επν αev zxĩrc muαd——. G0 d derd lels udl ν⁴⁶ς‿νx⁰=Fαἀο⁵ειιο⁸, rairaæ dvcurνυινναν να‿ έσνł0_xsig 10 60O0 81600G. Quod ad columnam in Ajacis tentorio attinet, eam aulae porticui tribuo, non ob incertum vestigium, quod v. 237 duo arietes illi, quorum unus ad columnam alligatur, ab Ajace sublati, z⁵⁰ εσ ε&σασάασꝓέραρμν ovi cum aliis(v. 236) oppositi sint(eodem jure ex v. 299 sqq. contrarium efficeretur), sed quia vox àοαέακνοσ vulgo ad eas res adjicitur, quae aula inclusae vel cum aula aliquo modo conjunctae sint, ut soxela 9 ⁴œ Aesch. Choeph. 652(639), 80 ν.ε◻ mμ2αα 561(555), Gς εακιακεον 571(565) etc., quare ozsiog oréyh in ipsa domo aulae opposita cogitari non potest, universa autem notio aedium septo murove cinctarum neque ad communem usum adjectivi soxe?og neque ad aliquam domus ipsius columnam significandam valde accommodata esset. Contra aulae, quam statuimus, columna fortasse simili loco porticus collocanda erit atque cui Telemachus funem circumdedit Od. 22, 466 de do so, zuòl εαμααα νεσςσ τνυαυοντιοο vlovog Esaν*νας usydine rε0εαα 91R⁹˙, d46" Srνταάη̈κισσςσ, uν 1ig Gzervarum) n00¹» oOdda To0αντ%ο. Quem i in locum compara schol. Q. ad v. 471 dg ly dSelye*εραeς: Ioοισα ειυιν τυοο aoxijc Sulouv rd-joαmꝓ νπ μτιν τ εααοdον rod do vòg lorog, cf. quae supra I, 26 de eadem re disputavimus. Sed ne ita quidem, postquam judicium, qualecunque est, de Sopho- clis loco fecimus, hanc totam quaestionem de domus tecto columna subnixo relinquere possu- mus, quum quos scriptorum locos ad hanc rem comprobandam Lobeckius attulit, dignissimi sint, de quibus existimemus. Duobus locis quidem Plutarch. vit. Rom. c. 28 et Paus. VI, 9, 3 eadem res traditur, fabula de Cjeomede, quem dicunt in furorem actum, postquam multa vio- lenta facinora commiserit, 1ν4ς ν ινν ⁴ϑι⁶ασρρασαε επάα⁴dασρνν mOηιε⸗ 1* 0009G* lova œrd&œνα* xeiον να ‿ιοοwοQ άvzal 1* Grεꝓν αια ρααᷣεε εν. Ab his Plutarchi verbis apud Pausaniam J. l. et Suidam in v. Keoumdne i in ejusdem rei descriptione pauca diffe- runt. IIle enim: 346uoxsl0, d'eαοτdes Suταο˙ϑα 50 LSirora dοινινυμν αα⁴dαν,(Sic) να r0ο1νQG 10-„ xlovd, 09 10 5eogoy dveikey:&eumooeos d 100 ⁰Logou r0Ig αο⁵ ν. x. 1., Suidas ita scripsit: 2¹daeσανεν d mιοπι⁴ς,&&ꝗ παάεdeg„αemκαν ď, dατοέιι—— eIxer—— 600- qou al yrag dnoxrelyœvrog v. z. 1. Sed ei loci tum denique ad quaestionem a nobis pro- positam pertinebunt, si demonstratum erit, veterum hominum ludos- literarios vulgo parietibus
„

26
tectoque domus circumclusos fuisse. Ipsa Suidae et Pausaniae verba dι‿ᷣαααναεᷣᷣ πιοde, quamquam hoc argumentum premere nolo, magis hominem de via accedentem, quam domum clausam intrantem significare videntur, quo modo Tusculanorum scholas in Camilli conspectu fuisse facile credas, nam(Liv. VI, 25§. 9)„ingressus urbem, ubi patentes januas et tabernis apertis proposita omnia in medio vidit, intentosque opifices suo quemque operi, et ludos lite- rarum strepere discentium vocibus, ac repletas semitas—— circumspiciebat omnia.“ Quem- admodum igitur apud Romanos ludos literarum in tabernis et pergulis,(in quibus etiam pictores transeuntibus tabulas proponere solebant) fuisse constat v. Rein. ad Beckeri Gallum II, p. 201 et ibid. p. 60 locum Livianum III, 44,§. 6:„namque in tabernis(in foro) literarum ludi erant“, sic apud Graecos non modo philosophorum scholae, sed etiam literarum ludi saepe prope viam in porticibus, immo interdum in ipsa via fuisse videntur cf. Cic. de Orat. I, c. 22, 102 de sophistis„qui quum in schola(i. e. in porticu vide Schneider. ad Vitruv. II, p. 382) assedissent, ex magna hominum frequentia dicere juberent, si quis quid quaereret?“ ef. Plin. ep. I, 22, 6; Quintilian. XII, 2, 8— de literarum ludis cf. quos C. F. Hermann. Privatalter- thümer,§. 36, 9 profert, Dionem Chrysostomum XX, 9 0d„d⁴ο α αυνααινν dεdσσαdo erd ruν α⁴αωσν εν εας d007 2⁴ιντασι Qα odd ν æτος ειmηιο⁴αν εσσιν εν τοοντρ ειι roë daddανεi ν zε αd Hαeἀνet et de Dionysio minore, qui Corinthi„novissime ludi magistrum professus in trivio docebat“, Justinum XXI,5.— Alterum exemplum columnae tectum fulcien- tis ex Aeschyli Agamemn. 897(864) u*νναμμω οιέπ σισηνιωꝛ ,nod, verba a Clytaemnestra in mariti laudem dicta, componere licet cum Euripidis Iphig. Taur. v. 44 sqq.
50og'&» Sν ̈α αᷣνπσπαανννεεοα„i
0lxε&v AOyet, αρισιιι⁶ õ'εν μ‿‿αι⁹ς
220eν, X9νος d ατα αέιισιηάναι σἀ‿,
qeuyενν, zdε ταᷣ ϑ⁶νά g191085
d6⁴μμυ ειαννντα, e˙ ⁶ιοει⁴νμιμιοων σπτισ
8eAn2d„eνᷣ π⁶σ°dα ε ᷣ dνκν σꝑα⁵ι⁴ιι. A quibus separari non potest interpretatio somnii v. 57
0rν⁴ι—*σμ⁴ϑ|ο Oαυυη oelo* πα‿dες dοσενεές et Menandri verbum
rodo pæο ονον ππα‿dςᷣ elGινν ςveg. Meineke p. 338 v. 76. Ac ne Euripidei loci sententia posset ad aliud quidquam nisi ad ipsum summum tectum domus referri, fuerunt, qui pro sOεiνμμιμον scriberent 2εαιαον collatis Suidae verbis Suναυυνν εοεννεμυνε reydoοαd soα ετα ε&οέινυμα, sig rde olalag xœœτεεανμινα Sed recte Seidlerus et Matthiae hanc conjecturam improbaverunt, hic vol. VII, p. 417 causam addens: „Aliquantum plus concidisse, quam tectum domus, e sequentibus perspicitur.“ Mea quidem sententia tribus illis locis, si œreν(oréyog) totum domum significat, id quod verisimillimum esse duco, apte columna„orνκν σεερονςσ) firmamentum“ nominatur, quum columnarum usus in domuum variis partibus sustentandis apud veteres fuerit frequentissimus ac primarius. Quare si poeta quidam in comparatione de domus sive tecti columna loquitur tanquam princi- pali aedium firmamento, inde neque totas aedes una columna niti efficitur neque summum domus tectum huic ipsi columnae impositum esse apparet. Sin autem eυʃ(10 rdyog) locis illis certam quandam domus partem significat, id quod maxime in Euripideum locum caderet, con- tignationem i*εεερον okzov intelligerem, quum ea significatio et vocis„Oεεꝙς usui et mulierum habitationi, in qua Iphigenia sibi versari videbatur(v. 45 αQασ˙έυο⁶ι§⁶εν ⁴μ‿ασα⁵ς ⁵5⁴ει) maxime

27
congrueret. Certe hac de re nemo dubitabit, quin, nisi probabiliora aliunde in medium proferri possint, verbis illis poetarum demonstratum non sit, vulgo summi tecti culmen medium columna fuisse subnixum.
Denique, ut ad Homerum, a quo profecti sumus, redeamus, ne Vossii quidem sententiam— v. tabulae aedium Ulixearum interpretationem ed. stereotypae praepositam C., r.; ed. principis repetitae p. 409, n. 52; ad hymn. in Cerer. v. 184 sqq.— qualem I. I. n. 52 enarravit, probare possum. Quod enim dicit in medio oeco complures columnarum ordines fuisse, non intelligo, quo modo poetae verbis demonstrari possit. Unus versus, quo hanc in rem uti fortasse velis, 8, 66. 473 4ποσ G% Jαπιαw⁸ο 1 loνα αμαάηαν εοεςᷣ, quemque Vossius ad ed. stereot. I. I. C. r. citat, nil declarat nisi: citharoedum Demodocum, quem honoris sedem occupasse facile credas, prope columnam aliquam inter medios convivas sedisse. Tantum vero abest, ut columnam hanc, ad quam Demodoci sella acclinata fuerit, medium tectum fulcientem animo fingere debeas, ut Vossius ipse in annotatt. repetitae principis interpretationis p. 458 n. 13 convivarum sellas ad tres intimos parietes oeci acclinatas fuisse dicat, conjecturam faciens, ni fallor, ex 7, 95 sqq., ubi in Alcinoi aedibus describendis poeta ita: 6ν ϑε ϑ(οο πηια⁴ι τονeια ⁵εοωεέdαlν έννϑα να ενναα èg uννν ε⁵ 0⁴⁴ον dειαααεεοεσς, εννσνν νν πωιπ⁴ο Tenετο⁷ ε⁴⁶υντοι ε⁴ε⁴ραεαιαταο, να συνναυνισιν.
6„α auνννυυν τmρmνοοσερςσ ε⁴υιςουντο
Ilvoνεες αα εdοεg.
Tamen hoc propter amplum oeci spatium concedendum erit, quum fere extremo quinto saeculo demum a. Chr. n. fornicationes inventae sint(Senec. ep. 90,§. 32 ed. Haase„Democritus [qui obiit ol. 94, 1. O. Müller Handb. d. A. d. Kunst S. 107, 2]½, invenisse dicitur fornicem, ut lapidum curvatura paulatim inclinatorum medio saxo alligaretur?), columnarum ordines medium oecum cingentes satis amplo spatio a parietibus fuisse remotos, ne contignationes his columnis impositae(v. infra) nimis inter se distarent, utque possent tecto seu plano seu, quod in oeco malim, paulum devexo operiri.
Duae fores oeci virorum, et duplicis liminis illae, per quas ex aula ad oecum accedunt, et eae, quas transeunt, qui oecum virorum relicturi ad 16οον o⁶0„ 23, 88 accedunt, ut mulie- rum oecum intrent, supra jam saepe commemoratae sunt. Priorum ratio et usus jam part. prior. p. 28. 29 illustrata sunt. De alteris autem, quum separatim, neglecta illa de ε⁴αε³ρμρ cognatisque vocibus quaestione, quam infra proponemus, non magis disputari possit, quam de 60⁰⁶ο, totum hunc de foribus locum hic praetermisissem, nisi praeter tres illas, quas modo dixi, januas quarta quoque in oeco aperta fuisse videretur. In descriptione aedium Ulixearum, quam Tab. I, fig. B priori hujus commentationis parti adjeci, et in ejusdem figurae interpreta- tione, quam extrema illius libelli pagina continet, quartam illam oeci januam praetermisi idque de industria feci. Meum enim erat imagini illi aedium et interpretationi ejus nihil appingere, quod non necessario aut e poetae verbis aut e natura rei consequeretur. Aperiret autem janua illa aditum ex oeco ad 4 ⁴σιν, quo opus quidem non est ad verba poetae intelligenda, quo facto tamen multa faciliora redderentur, quae nunc contortiore interpretatione egent.
Primum eum locum tentemus, cujus Vossius ed. stereot. ad tabulam aed. Ulix. in litt. s. mentionem fecit, libri 19 versum 31. Quamquam Vossii interpretatione ipsa uti non possumus; nam et I. l. et ubicunque de janua ex oeco virorum in 1⁴φ ducente verba facit, ed. prin- cipis p. 452 extrema et p. 453 init., p. 459 n. 21, p. 461 n. 7, eadem illa janua ei est 60 οσ
5
*
De foribus oeci virorum.

28
i. e. janua, quae per 1auory ad scalas ducit. 0000909„„ autem valde diversam fuisse infra demonstrabimus.— Libri 19mi versu 31 igitur janua quadam opus est ex oeco virorum in lad- ory ducente, quum ibi dicantur Ulixes et Telemachus arma ex oeco in armorum thalamum transtulisse, postquam Euryclea v. 30 2411ασααά— ⁴ο με ⸗να⁴ ˙Q 5 Mtrα. μμσσν Meydow nomen quidem i ipsum ambiguitate non vacat. Ut scholiastae B., Q., qui ad v. 34 seri- pserunt„vdl vdo odr Sxo daνυμνεςsεναεμιαα εσ ρας τποσ τ⁶ 1⁷ν RMNονσννννα ατ 1)„
aε⁴ιι τν mu⁴μαrαeηιόικμ⁴mν ανν nloy, fortasse v. 30 eas fores intellexerunt, per quas ex aula ad oecum accedebant, ita Vossius alio loco aliud intelligit. In editione principe enim quum εyαοσα v. 16 interpretatus esset„mulierum thalamos“(oecum mulierum p. 452, 2 illius editionis distincte excipit et secernit), v. 30 reddit 9νυσασςσ ε ν 6d vler.„die Lforten der schön gebaueten Wolnung.“ In editione stereotyp. v. 16„in den HWohnungen drinnen die Weiber“, v. 30„die Pforten der schön bewohnten Gemächer.“ Equidem utroque loco v. 15 0 ν ν νν uey οοο uixas et v. 30 xd*οαειν(Euryclea, quae v. 15 jussa erat, mulieres retinere) ε dνοus usydονν εd uεεανντeν universam mulierum domum significari puto. Cujus fores si omnes clausae erant, satis cautum erat, ne Ulixes et Telemachus arma transferentes inter- rumperentur et impedirentur. Factam rem proci, etiam a nullo proditore moniti, postridie facile animadvertere potuerunt. Quare poetae nihil retulit, si modo Euryclea ancillarum animos in remotiore loco nescio qua re occupare studebat, ut ne sonitum quidem armorum transferen- dorum perciperent, diserte illud addere. Non ignoro quidem, si utroque versu 19 et 30, sin- gulos mulierum thalamos claudendos significari, principalem vero januam, quae ex oeco viro- rum ad mulierum oecum duceret, itemque alteram illam, quae ex oeco mulierum in 1αμσν duceret, apertam fuisse diceremus, multo faciliorem Telemacho et Ulixi aperiri viam. Transirent fores 3 et 8“(v. tab. I, fig. B priori hujus commentationis parti additam), ut pervenirent ad t. Sed, ut jam supra dixi, altera leeααν interpretatio, 19, 15 et 30, ad contextum rerum ibi traditarum satis accommodata est et optime cum vocabuli ueεαοοων GÄusu, cf. locos supra part. I, p. 4 annot. e, d.), congruit. At clausis quoque foribus illis 3 et 8" arma transferri poterant per 2, 6, 7, 4“ ad t. Facilior sine dubio foret via, si in dextro oeci virorum pariete media inter primam et alteram literam“ janua aperta esset, per quam Telemachus et Ulixes arma ad t transferrent. Certum autem vestigium ejus januae, quod equidem sciam, non reperitur.
Alter locus, quo janua ex oeco virorum inter G*—ασ⁵ ad aulam qucens probari tibi possit, non demonstrari, est 22, 474. Melanthium(ex thalamo armorum, ibi enim ad altam columnam alligatus fuerat 22, 193)„yον dvd 1069 9 re 2x* d⁴hv. Quae verba noles cum Schneidero epimetr. in Xenoph. Memorab. Lips. 1801, pag. 277 ita intelligere, ut sint: extra aulam per portam(r00 9 OO aluse) Melanthium eduxerunt„ne scilicet aedes cum aula caede et cruore polluerentur“. cf. supra p. I, p. 26 ann. 33. Huic sententiae jam illud obstat, quod aulae porta usque ad 23, 370 clausa fuit cf. part. I, pag. 4 vers. 7 et 8 ab inferiore margine anno- tationis et p. 17 ante mediam.— Immo per domus 71069»oy et aulam ducentes Melanthium in aulae nescio quo angulo saeva caede necaverunt. Via, qua Melanthio et iis qui eum duce- bant progrediendum erat, duxit ex t per 1 ισ, 7, 6, per priorem οοι(2) partem in aulam. Ita res fieri potuit; facilior ratio foret, si ex t per 1α⁴έσ et illam januam inter 4 ν ad oecum ducentem intrarent oecum virorum et totum 1009 0Oν domus(utrumque numerum 2) transgrederentur.

29
Tertius locus, qui fortasse te permoveat, ut januam a dextro oeci virorum latere aper- tam malis, est 22, 399. 400. Euryclea ibi recluserat oeci mulierum januam, quam Telemachus pulsaverat, non principalem illam, per quam ex oeco virorum mulierum domum intrant,(ef. quae annotavi in interpretatione tab. I, fig. B in extremo prioris commentationis folio et ibid. pag. 30 ann. 39, v. 10 sqq. a superiore margine), sed quae ad 1auονꝙ ducebat quamque numero 8“ designavimus. Inde ad oecum virorum jussu Ulixis progrediendum erat cf. v. 401; patebat quidem via ex 8“ per 4, 7, 6, 2 ad B, sed nemo negabit, multo faciliorem futuram fuisse viam per fictam illam januam inter*—ϑ˙, quae e 1ο in ipsum oecum nullo circuitu duceret.
Tamen equidem non ausus sum januam illam in aedium imagine appingere, quia omnes locos, de quibus disputavimus, aliter quoque interpretari licet et tribus illis locis non eae res describuntur, quae vulgo accidunt, sed insolita et praeter consuetudinem facta enarrantur. Ad hoc, si janua illa inter mα0ꝙe vera aditus ex oeco ad 1ισν apertus fuisset, jure tuo quae- rere videreris, quamobrem proci, capitis dimicatione jam imminente, quum et 69⁰9 0y sive postici memores essent, per quam in Tæονν atque inde per οσωσν⁊¶ in aulam et ad aulae portam perventurum aliquem esse sperarent(22, 132), et omnium periculosissimum exi- tum per ipsum 7r00,9 00» domus, in quo Ulixes stabat, tentare vellent, ut per aulam in urbem effugerent(22, 76), fictae illius januae inter a* ϑℳ, per quam ad 1αυοσ exitum et 7r000½¾0 in aulam pervenire licuit, mentionem omnino fecissent nullam.
Jam vero, ne infra in argumentando impediamur neve ipsa poetae verba ad oecum viro- rum relata saepius dubia videantur atque incerta, compluribus rebus, ut foco, craterae, qua in conviviis utebantur, sellis patris et matris familias, 9 ορντον, aliorum, quos certo oeci loco in conviviis consedisse constat, suus cuique locus assignandus est.— Foxdoaæv eundem focum domus fuisse, quem Vestae sacrum habebant et propterea posterioribus temporibus korlag nomine appellabant, certum est. Per iorlyvy enim, quo modo Iones orlaæy nominant, tribus iocis 14, 159; 17, 156; 19, 304 jurant hospites, quos prope ipsam soxdow sedisse constat (ef. de 17, 156 supra p. 23 post med.; de 14, 159 cf. 14, 74 sqq. cum 420 sqq.; de 19, 304 Infra). Idem dicit Eustathius 1756, 25 oerla al orla wrlςᷣ ενν εσἀ⁴ͥ 0voν, 2ν ꝓφν 29 ονꝙ dοπμιαα μõ αεĩ ⁵ϑοριτιοeνννα ⁶έρα rtνσ, erdlovv Eorlav, du 1 σωνειασσναι ⁷τꝛν οεν duν αε. P. 1523, 28 autem 20x½0 16 SOrly ssoriou πυνοσ αdς zα εν τος ε* qaiverat ον Oduoosd era„en' soxdy Sv oviyjoe d ποεει(7, 153), ad quae verba idem Eustath. p. 1575, 39 dozer„doο zædrd eluat sorla wal lorla al soxdo cf. p. 815, 8. Quare alio loco, ubi singula focorum et ararum nomina discernere studet, leve tantum discrimen invenire potest p. 1564, 30:&0xdòα dε, οeς ⁴αμιυπαυιη νυνονμιν επνν e„ie. 16 ννεν ꝙ†φᷣροeυν gorlc A4„.ο ϑ πτμινοσαιννιάιον εσσ*‿ α Gαιανεν νον, quae politius limata Devarius in indice expressit ad v.&xla örν oXdOα*Gιεν Qμμ̈οωντα αἀ 1τηο⁶ςσ ⁵ιοπεανν z*ιυν ꝙναμεναε ε yijg, ai òe πανee ³oοπ⁵ασ Qμmοçłt: cf. Et. Gud. p. 213, 28 sqq.; corruptissima autem tradit Ammonius p. 32 ed. Valck. Forma So½οασς qualis fuerit paucis tantum grammaticorum testimoniis demon- stremus. Scholion vulg. ad 2 71 et Eustath. 1939 init. ad vocem s&oςᷣdοα ita: ενϑνα 10 nxe zœlerat. 20½ ϑε„⁶G 10 Qέdoς ode dν 119 Syyodueos. Quibuscum consentiunt Suidas Foxdoa. soxdα qfα eal29Jas uro)os a² Aunuuietos 17„ 1 εꝓ½νυασασ Spos, dA³νν õ,εέα◻α ε 1:0. 7 0, αlʃο d α modς Lœτοο⁶ςσ τ⁴ ν σσι 2ςα LArn soxdoas zcdei et qui multi idem similibus verbis repetunt. Novi aliquid habet Photius, cujus verba Alberti. ad Hes. in v. Soxdοα n. 5 affert Eoxd α.* εκοι ι doτα σeαοιοε 10 9 e. r. 1. Locum foci in ipso medio
. 5*
De foco(à- 6 agg) et de foculis, vasis igni recipien- do(auærν- G**).

30
oeco fuisse dicunt cf. Petersen Zeitschr. f. A. IX, n. 25, 3. Heft 1851, p. 196 n. 99. Qui quum praeter Bötticherum„über das Heil. und Prof. S. 18, ff.«, qui liber mihi ad manum non est, solum Phornutum de Nat. Deor. c. 28 citet, Phornuti autem auctoritatem, si quidem ed Graecarum aedium foco disseratur, in dubium vocet C. F. Hermann. in additamento ad Beckeri Chariclem vol. II, p. 24 med., verba nonnullorum auctorum subjiciam. Praeter scholion illud supra exscriptum, in quo 10 Aεαροmν εοσeνα⁴ἀ⁴ σ νει ο ρ⁴οσπυαυέεένον qdicitur et Vestae péag, ex quo 4⁴ενσ lν ατνꝙ έςσν εςεο αο ε2ονοσα, v. supra pag. 16 med., certiora hujus rei argu- menta sunt haec: inprimis Aeschyleus Joeus Agamemn. 1055(1014) sqq. obrοο ϑοαaν ⁸d 6*αωοι ονονQ—Cd⁴ᷣ
rolεννꝑ τ ν„ναο orta εναοσͥ ι
Eo*ννQκν Ʒ⁶ uμα εατο σφ⁵ρσσm– πυοσ ν. x. J.
Cui addere licet verba Galeni infra accuratius tractanda de antidot. A. y. ed. Kuehn. T. XIV, p. 17: 2lι⁴ o⁴g cyeods dντασ τμασmHφM⁶αμννηoεαοι„lvoprcs uey⁴νο 11)„ ε̈ν εᷣσπσlaν,' Ie val- 0uι τ πμνοο, ε ⁴μέ⁶ειςα εασάάυσαασν Sεeεντειςσ τα.. 4. Tamen hac in re Hermanno J. l. assentior, quod oecus ei focum non ita complecti videbatur medium, ut geometrae dicunt 1 ½ϑ⁴‿ςςσον ⁷⁶ον αάmOιιιέι 160„ 80AMTGv. Illud quidem ex iis, quae mox de patris et matris familias sedibus disputabimus, apparebit,&oxdοαν illam proxime fuisse recessum illum oeci, quem νν nomine vulgo appel- lant, quemque eundem viam ad mulierum oecum aperuisse supra jam cognovimus.
Alterum focorum genus, 1auσπέκαε, brevi absolvere possumus, quum et Homeri inter- pretes et alii grammatici de hoc vocabulo satis dilucida tradiderint. Immo poeta ipse duobus locis, quibus eorum mentionem facit 18, 307— 345 et 19, 63, Aauαπηg ita describit, ut de ratione atque usu illorum foculorum satis liqueat. Libri enim 18mi versu 307 refert„(Proci, quum advesperavissct v. 306), adrirc Jauαεsαeς 2021 G 1.τααασ ενάνν&μμεένασε⁶σιο
ogoa αε⁴νοιεένꝗ πο Sddœ ecyxxee i*α, adα πααςα, πεακεοʃετνα‧»Oν zε̈ᷣνεᷣαοσκνιαα ⁶αἀε, l dαdας ε⁵ε‿ννιανονꝑ οιιν⁶ςσ d'αε‿νρμάσιυο d⁴μρνρσχ Oυασασꝑσο αααε⁵ςοοοσ. ⁊. 1. J. Etiam altero loco servae Ulixis Auνμηπανοae curant, 19, 63: nxõe d'αᷣmπ dνη̈αανπτνmυυ Tauddis 9G10, dA2a d'ννατ nipcxuν α αοα, οας εμμμιμν ⁶ς ⁴|ʃ‿⁶ς‿α.
Itaque, quamquam posterioris temporis usus varias vocis significationes admisit, facile id eligemus, quod ad Homerum conveniat. Galenus i in explanatione vocum Hippocratis p. 512 ed. Franz. ad vocem Aaurri haec annotavit: ν ot. 101101 qœxvνον 0*O&lα‿ειονοιꝶν, 3„ 16 deur s— meεοl*οισμν τρm0ωwt Cν. IIοα αeνετοο ος οσαςσα ²α udaοοσmτα αοωνσ deνιμιι, d SAc re arerdlero αοεςονπια.2. AAld α ϑ⁶s(sic) 2d ⁶ꝗ 2ιeςννς Sν, ö, ze(sic pro r) T.‿νμέσπνπην o⁶eνοωιισςεεαα. Prima Galeni interpretatio significat aut„»pharum, qui in turribus suspenditur, ut navigantibus praeluceat“ v. Foes. in Oec. Hipp. in v. aut, quod equidem praefero, laternam, quae fere cornea erat quamque e. g. e navigiis suspendere solebant, ut praelucerent. Neque enim, quem vulgo Attici œœewéy nominabant, i. e.„facem aut taedam aut lampadem“(Nunnes. ad Phryn. in v.) designare voluit interpres, sed quem oı π11 hoc nomine appellabant. Eundem igitur Lwνν mente concepit, quem Attice scribentem hac ipsa voce exprimere vetuit Phrynichus Oard:&n zie 1aαιτα⁴α‿⁴doς, dadα 1 ε τον νεέ αmσνον e. 10510 ds Auννν ½α cf. doctam Nunnesii annotationem ad eum locum et Olympiodori Alexandrini verba in commen- tariis in Aristotelis Meteoron lib. 4, 49, quae apud H. Steph. ed. Didot. in v. allata invenio:

31
Oi launrhoeg, rourért d duρααυν zεοσσ, d» olg derldeerci al Aaνιρνα⁴des irr. Infimae Galeni interpretationes ddοσν et 10 vog„taedas(Kienfackeln) et lucernas(Lampen)“ esse qubitari non potest. Reliqua igitur est, quum ceteras glossas ab Homeri descriptione supra proposita alienas esse quilibet intelligat, sola media explanatio, quam dilatatis literis notavimus. Depingit ea„vas igni recipiendo, quo maxime ad illustrandum, interdum(v. Od. 19, 63) ad calefaciendum quoque utebantur.“ Hanc de Homericis 4νασαηmοσι sentem- tiam confirmant Homeri ipsius interpretes. Quae enim habet Eustathius p. 1848, 24. 10160„ d⁸ Sri auνπijoς Teyel, dg»dy o dyοoriro! Tuxelag qaν, d—, απες(i. e. taedae Kienspäne) vsluev ετα dοοσmσον d darovrch, ¹ Sula EnOd di 16 eτππν ⁷ zl deι½νρρσ dzεe(eadem vasa v. 30 xεεατενμςναᷣαχ nominat), etiam veteres interpretes comprobant. Eustath. I. I. v. 32 0 d nalao?*u Odrο φαν dαuναmQ᷑*οεςσ, dα μέιειαι ,) LvrO6ποςκς,&&, 60„* αοσ. cf. scholia B., Q., Vulg. ad, 307. De loco luuαmπετιοοαηeν nil habeo, quod adjiciam. Tres illos foculos apte per oecum virorum distributos fuisse patet neque quisquam prudens verbis Hesy- chii AcναmOηνO+-— Soxdo, c 7o Srιον½ ½ν ⁴ς 1ν να ν, eig 10 οœεονν ⁴τοαν⁹, yod*l* dα ita abutetur, ut in ipso medio occo(in centro) foculos fuisse putet. Per medium spatium erant distributi, non in porticibus oecum cingentibus collocati. Foxdo illos proximos fuisse verisimile non est, quum soꝝοαs igne proxime circumjacentia satis et calefierent et illustrarentur. 3
Fumum de foco et de foculis surgentem per foramen tecti et per fenestras clathratas avolasse consentaneum est. Vossius quidem(ed. principis p. 408 n. 45 et 409 n. 52; ed. stereot. interpret. imaginis aedium ad C.) utrumque foraminum genus statuit. Qualis autem ille fumi meatus qualesque fenestrae fuerint, apud Homerum non traditur. Quare conjecturis campus patet. Nolo tamen multitudinem interpretationum, nolo nubem conjecturarum illarum, quibus ad Homericam vocem dνοπαασα vel dvondta 1, 320 explicandam usi sunt, huc transferre. De hac voce mihi satis sit annotare, eos, qui illam nomini dmiν cognatam putent, sententiam suam non modo Cratetis verbis(Et. M. p. 111, 21 coll. schol. Marciani codicis ad, 320 apud Dindorfium) tueri posse,(is enim non dνπℛicv, quod apud E. M. exstat, scripsit, quum et ipse hanc formam a metro abhorrere nosset, sed dvonaia, accusativum plur. neutrius substan- tivi, intellexit„ri ero-,een sOutdα νν en zis dο*ρρφ(ν) sed etiam Pollucem et Moerim auctores habere, quorum ille II, 54 Gmπααœαeσκ(sic ed. Bekk.; Omœαæy Hemsterh. adversantibus prosodiae legibus v. Pass. tab. pros. pag. 4, col. 2, n. 2, b) d oOl Arrixol ij εααᷣα ⁸ενα 10w* 1cv*) Exsv, hie p. 205 ed. Bekk. dnœla 2eOcν⁴ι dν*σο, ναηm̈☛ο ε,εεσσ τεινο⁷, vœοrla Eliwe. Verumenimvero eos, qui ita sentiunt, quasi conculcat gravissimus auctor Ari- starchus, qui vocem ddaaic(hoc enim accentu distinguit E. M. 111, 25 avis nomen) aquilae nomen habuisse dicitur. Sed quamquam quae Aristarchi sententia fuerit certo demonstrari non potest, animadverte tamen, quaeso, id, quod de aquila illa solus Eustathius p. 1419, 19 men- tionem fecit: T0 de dvdα‿, 6166e rlνες ⁶αιουι l‿ιeοουιισƷ|‧⁴ οα n 20⁶ ο̈. Ceteri
interpretes, ut Herodian. schem. Homer. Emend. in Et. M. ed. Kulenkamp. p. 746 init., Apol-
lon. Sophista, Hesychius, Etym. M., Suidas,„ενος vel 8l6og 60„ε og vel ut glossator codicis Monacensis 519, B Gοmπασα(sic) övομααα ⁴οwνσou commemorant, de aquila altum silentium agunt. Neque enim contendes ex iis quae de Aristarchi sententia traduntur„val Aolοτεαςραν⁹ε dé yαιm 3„Oνοααα[ν*⁶ιου* dνmταα, de„qig e1000ενει(y, 372) in cod. Marciano, Harlejano, schol. Vul- gato vel ex Apollonii Sophistae enarratione p. 36, 30 ed. Bekk. dν⁴eνμααια. 8 νιm m/kde ouoœ. 6vεον, 2l!d vdo ν dποσms«ñHivνni&ldosανννε certo effici, ut Aristarchus avem dvmαuν habuerit
(De tecti fora- mine, per quod foci et foculo- rum fumus evolat).

De craterae loco.
32
„günypt. Quidni putemus Aristarchum, qui 69νιννοοο voce genus, addito nomine substantivo „.νένπιαασαα‿ς speciem avis cujusdam significari putaret, cum verbis 50νιεα d'ωᷣς ανρπασνα dοeμιααι comparasse similem locum 3, 372, ubi eadem Minerva avis formam induta avolasse dicitur. Scholii, quod huic opinioni obstare videtur aony eixν⁴α.&!60 d60νέονοQ ⁴ di ς dni. r. J. initium in solo cod. Harl.— sie seriptum(r&ony elxula)— invenitur et facile ex simili alterius Homerici loci XIX, 350„ d' oοn eizula comparatione oriri potuit. Ad hoc Aristarchi nomen ea prae se non ferunt. Quodsi Aristarchum aliam avem, non aduilam accepisse putamus et Herodiani I. l. extrema verba ol deε Vinos 001eυ οντ Qαοημμιμυιυωννε οd dè, eν 0νεέον obL' 4ε*εο αι, αο τ ιατς ενν εν zα⁹ ômas comparamus, fortasse non ineptum erit opinari, Aristarchum quoque nomine substantivo dvrαd, cujus ultima syllaba ut in nominibus proprüis quibusdam ejusdem exitus(Göttling Allg. L. v. Accent p. 129) correpta sit, avem in dn (camino) degentem designare voluisso, quae persona Minervam eo magis qeceat, quum eadem dea 22, 239 αmπ ϑ'ιiςαάᷣναάαdενιος ν⁴*αέκeν⁴ιοο uaado,
Eer' dvaisaoα, Xε2ε⁴ςι ed— dvri»
in hirundmem in iisdem locis versantem commutata sit. Non igitur id, quod viri docti ex Hebraica voce et ipsa dubiae significationis dνοmπμαιααmν aquilam fuisse demonstrare student, cf. interprett. ad Hes. ed. Alberti. in v., me impedit, quominus dedmππu avem interpreter en ddva in camino versantem“, sed propter metricam illam, quam dixi, difficultatem dubito, an Nitzschii mπωασe vel, duod malim, dvomœha, v. Faesi. ad h. I., neutr. plur. adverbii loco posi- tum, praeferêndum et av ν⁷νꝗ Gν interpretandum sit. Certo, id quod nobis summam rei con- tinet, Minerva per tecti foramen evolasse putanda est, quod satis amplum fuit et proxime subjacentem focum in tecto apertum. Ita rem cogitare jubemur et natura rei ipsius et antiquae regiae domus exemplo, in cujus tectum amplo foramine interruptum sol infusus ipsum oeci solum illustrasse fertur. Herodot. VIII, 137,§. 6 sdg. e αντα Ggaolsis(Macedonum), r0ν μιοσσο ιςσι d⁊οοσσς, vdo zar⁴ 21- ²aπ οdονeν 6 10„ 0IzO 89 ν 6»1¹s, elnce, 9201c676 Veeinienos.„MLlG9ν ε d*ανν S„ο ³μνέμιαιννo‿μμον τον⁴e G.,*ειτε⁴μυπν, deigas 10 1110*. 6 ⁴εν σ Tavdvng ke„l 6σποε, ol T0E0G190, gGrασσ SrmenAI7u2v0, dig ναοωυσασ rað?raæ: d πανς(Perdiccas auctor regii Macedonum generis), érνyxave yd xυνν νἀeσινασν lας τα⁴e„Aexdμεᷣ α Saole 1 3edo: 1ε ισρσ/ι 27 uανααᷣ.mνε 1 α 105 01vOb r0„ 110v, ⁵ο̈⁴νασςσ ε,&e 10„ 261νπνν τος dονοαᷣeυμ οςσ ον*νμεον, dανo adνν⁶ς τε α ol der' exelrov.
Jam in annotatione 39"s prioris partis p. 30 causas significavi, quae me impulerunt, ut crateram in aedium descriptione proxime uνν oeci, per quem ad mulierum oecum accedunt quemque supra αοσαατoso nomine appellatam invenimus pag. 23, v. l et 33, in loco litera n notato collocarem. Vossii sententiam(ed. stereot. I. I. ad et ed. letis p. 458, 13. 14 ²), quae rationi a me propositae obstat, ibi, quum brevi rem complecti coactus essem, praetermisi. Quodsi de Vossii causis ex locis, quos citavit, recte divinavi, ita colligit.— 17, 365(vide Voss. ed. I, p. 458 n. 13) Ulixes mendicus in suarum aedium oeco„(d*) Lnuey lr-ασν ενν⁴‿ιςα qdοτα εαστον να. 1. 4. Quum autem de oeci limine, quod ex aula ingressuri transgrediebantur,
²) Annotationes ed. principis p. 428, 14 et 448, 24 consulto praetermisi, quum infundendi modus, qui his locis
dezeribitur, et in Vossii rationem et in meam accommodari possit.

33
17, 413 ad mendicandum surrexisset, necesse est, qui dextram in partem circuitum con- ficere vellet, eum a sinistra ipsius januae principalis parte incepisse. Atqui etiam proci ad arcus certamen tentandum&mπιι⁴ιέέα doενκμοοι τον ᷑ό⁴ον 5εων ε αο olνoxosdet aggredi jubentur, immo revera Leodes rοοτοο ad hoc certamen νεοστσασαο
7— 7 6 ꝓm.α ˙υοοστε oνᷣ παο νοιν οχα α‿οeν 7
ite auxolrcros alel
cf. 21, 141. 142. 144— 146(apud Vossium ed. stereot. ad— 21, 142). Itaque si pincernae eadem via emetienda erat, et ipse a januae principalis parte sinistra initium infundendi faciebat. Quos locos praeterea adjecit(ed. stereot. I. I. 22, 333. 341), demonstrant Phemium, qui stabat dy ν π☚⁴ο ⁶σοσιον 333, eundem deposuisse citharam 341 ueooννουςισσmχν τ⁶ε 10 οeρο doyvooilov.
Neque profecto ea verba a Vossii ratione abhorrent, quippe qui in aedium imagine crateram ad litteram d proxime priorem oeci parietem in angulo, qui introeuntibus sinistrorsus patet, collo- caverit, ut ea esset uu½otrdn neve nimis abesset ab 6 ⁴ο⁹, quam a sinistro oeci latere in littera s aperuit.— Sed haec speciosa sunt, non vera. Quivis enim videt, et Ulixem mendicum et pincernam negotia sua dextram in partem perficere potuisse, quamquam a locis maxime inter se diversis incepissent. Crateram autem et 6οσοσσινσσνν ne ad priorem parietem in sinistrum angulum neve ad sinistrum oeci parietem transferamus, quum Homeri ipsius auctoritas, tum veterum interpretum diserta verba vetant. Crateram uuzοετdeτm collocatam fuisse, proxime uον, i. e. si poeta de oeco virorum loquitur, recessum illum, per quem ad mulierum oecum transeunt, ex verbis supra allatis 21, 145. 146 apparet. Ad hoc, qui 9 ο%οννιον munere inter procos fungebatur, cuique honorificum, credo, prope crateram locum concesserant, ejus sedes sine dubio simili loco erat, atque Ulixis sedes, cui Alcinoi filius Laodamas, qui proxime patrem sedebat, honoris causa loco cessit 7, 169 sqq. Alcinoi autem ipsius sedem prope focum in re- cessu illo vel promixe recessum fuisse jam ex ejusdem libri v. 139 sqq. verisimillimum fit, ubi Ulixes per oecum et convivas usque ad eum locum, quo Alcinous Areteque sedebant, non visus pervenisse dicitur cf. versus 153. 160. 169, e quibus focum non valde remotum fuisse ab Aretes Alcinoique sedibus fortasse conjicias. Plura hac de re infra disputabimus. Etiam gravior his argumentis alter locus est, quem a Vossio in suam rem versum esse vidimus, 22, 333. 341. Quod enim inde efficitur 6009 iOy haud procul a cratera fuisse, tantum abest, ut Vossianam rationem confirmet, ut meam maxime adjuvet. Ubinam, quaeso, Phemium l. 1. 330 sqd. ver- sari putabimus, Postquam v. 270 1⁴eυνσππυηνοεςσ 63) ve xε νοαe uyd O0o Luxdde(i. e. 2s 10„ 2„6 τε ν 101(, 0ο dν⁴εσνο⁶, 61g! Seye, nOde ⁴τ⁶ουν των τοσνeον τόν rεννο riς&lραο schol. Q. apud Dindorfium)? Licet v. 272 sqq. proci rursus impetum fecerint, et facile concedas, procos inter novissimam illam caedem, quam Ulixes ejusque comites fecerint, fuisse per oseum dispersos, tamen aptior locus inveniri non poterit, quo timidus homo confugerit, quam uuν⁶ ille a limine oeci, ubi Ulixes steterat, quam remotissimus. Adde, quod 0⁰ισ% optime in ea oeci parte collocabitur, ad quam quominus accederent proci minime poterant impediri. Alioquin consilium, quale Ageleos v. 131 cum ceteris communicat, ne capere quidem Potuerunt. Postremo profero diserta antiquorum interpretum verba, quĩ ad ꝙ, 142 598„ 26*0 oivoxosdet (vid. schol. Vulg. et Eustathium) adjiciunt:: 210y6» S011»&lG ℳ0„rog e9 10„ dνονα ε dε&& ²09t r ariO, ad v. 146 Aννοᷣεααοσσ:&νταοo. De 3α‿οουον autem nunc„Auidem sufficiat schol. Vulg. ad v. 126 6 9 30y:&ꝓν τ oν okxou Srxνταεν τιπτν 9 ⁴α*ν deννπςσ

Quo loco sel- lae patris et matris famili- as, 9Oꝑ&6v, aliorum collo- catae fuerint?
34
eig ν αααον πφ eακενᷣραα ννα τ dα ενεeο. x. 1., quod iisdem fere verbis repetit Eustath. ad eundem versum p. 1921, 47. Jam in capite proximo superiore quaestionem nunc nobis propositam degustavimus. Ex
libro 7me enim v. 139 sqq. attulimus, quibus Alcinoum regem Aretenque reginam in Phaeacum convivio sedes a limine januae principalis satis remotas habuisse apparuit. Praeterea Ulixes, qui statim, postquam supplex Aretes genua amplexus est, v. 153 er ε&οναο εν zονεσ¶ ταας mul consedit, prope focum sedens haud multum a reginae sella abesse et paulo post v. 169 ab Alcinoo jussus ad propinquam cjus sellam redire videbatur. Sed certa haec minime sunt. Quare perquam mirum esse judicaveris, quod ad eundem sellarum regis reginae- que locum demonstrandum verbis non utar libri 6 i, v. 52, ubi Arete quidem sedisse dicitur en' Soxdο σeνσ μμ⁵οισι»υαεt,
Adxεατα ⁶σιν ςιι⁶ορꝓρσνοσα, vel(ut p. 13, v. 27) verss. 305 sqq., ubi mater Jowœw en' sox½⁴οσ εν*τμμαοσ αάſ,
dæœτια σαιουυισν ‿μιμοσμοαα ϑeσ‿νμα 10εοσσαι,
ziovt veεμιμε JH εναα dsε οd&lxαi Ʒινσοεꝓ.
„˙α /ϑ πσαας̈ εμο ωνοο πω᷑łu lUökdera αpef ³).
1. 5 ε olοπαοπαειι ε⁴φασνμιεμνοο ς νααo d9.
At utrumque locum 6⁰ libri Vossius ed. principis p. 426, 5(coll. de 6, 305. 307 ed. stereot. I. I. ad E) ad mulierum, non ad virorum oecum refert. Editionis principis repetitae verba l. I. haec sunt„Wie Kalypso(V, 59) schützte sich die Königin vor der Kälte des Herbstes durch ein Neanhee Alhinoos saſs geoöhnlich, wenn er Keine Gesellschaft hatte, im Weiber- gemach(v. 308), vielleicht weil bei den Phäaken die Sitten nicht so strenge waren.“ In edit. stereot. ad hanc rem, de qua agitur, attinent haec„Auch er(der Arbeitssaal der Königin) hatte Säulen: VI, 307, einen Herd: VI, 305, und einen Rauchgfang 19, 544. Quum autem de 19,
³) Hanc lectionem defendo, olim vulgatam, a Wolfio, ni fallor, propter Harlejani codicis lectionem avyn(sic) mutatam in auyf. Sed aurf jam Eustath. 1564, 26 cum altera lectione affert(zorl ενderae auꝓf aur⸗). Idem auvr, egregius codex Vindobon. 56 praebet. Tamen ob codicum auctoritatem pronomen tertiae personae nomini sub- stantivo non praeferrem, quum optimo codici Harlejano etiam sch. Q. et scholium breve et codex Vratislaviensis, par⸗ vae quidem fidei liber, assentiantur. Sed ipsa interpretatio zοπινινα α ν ꝓ eiνεᷣνια πτeεεεα xr avy 7. durl rod repdridora V. mihi quidem displicet. Insulae, quae promontoriis et anfractibus mare quasi amplectan- tur, in mari prostratae tanquam acclinare se ad mare recte dicuntur(4, 608), sella ad foci lumen acclinata minus facile intelligitur. Quod Ernestius in nota critica ad 6, 308 profitetur, se vocis τ„ροσνακ⁴⁴⁵ενκ ναα usum„de qualibet vicinia« ad Callimachum demonstrare, id nunc, quum commentarios illos pervolutare nequeam, non magis probo quam Dammii sententiam in v. αοσαηαερρςινα»Ceterum et hoc verbum oppositionem januae, vel situm ad aliquem locum, denotat« amplectar, nisi idoneis veterum scriptorum verbis hane vocis significationem confirmatam videro. Aurs vero si Homero vindicamus, verba nullam mea sententia habent difficultatem.„O9 ν xortutndera aur; sella acclinata est ei i. e. matri, sellae matris« item dictum est atque nostrum: Dieſs Haus stöſst auf den oder jenen Nachbar i. e. domum hujus vel illius vicini contingit. Inveniuntur autem saepe talia cogitationis in breve coactae exempla, ubi aut in rei cujusdam circumlocutione et descriptione vel in altero periodi membro ad prius quoddam relato a Graecis sola tota res, a nobis pars et totum usurpatur— aut in altero comparationis membro a Graecis solus homo, cujus est res compa- rata, a nobis iterum ipsum tertium comparationis cum bomine, cujus est, nominatur. E priore genere affero Iliad. IV, 105, Eᷣ⁴εοι aipos 16⁸0 pro roν νιέις τ1 εᷣον aips vel Xenophont. Anab. III, 5, 9 ³ dmodapsera Hv zyra pro d„ dεᷣρᷣνατι³α pv⸗νεea, ex altero genere u6uα Tagirsdοσινν 0⁷⁴α XVII, 51; 6 o*‿α voẽαma Inr'edoxsiy 2, 121; Herod. II, 134 xραeακα⁴ᷣa 2Adοσ τν zar gòg.

35
544 infra in capite de 4eε‿˙ερσςσ etc. nobis disputandum sit, et ibi non quaeratur, quo in loco Arete regina vulgo sederit, sed ubi Penelope somno experrecta cum ancillis lamentata sit, quum 5, 59 nil traditum sit, nisi Calypso nympham prope focum aliquem texuisse, jam explo- remus, num quae causa in verbis sexti libri lateat, quae Vossium impulerit, ut Areten et Alcinoum hic alio in loco collocaret, atque libro 7m"o. Nam hoc libro eos in virorum oeco ver- sari res ipsa docet, etsi certus oeci locus sellis eorum tribui non possit, neque ipse Vossius de re 7o libro tradita aliud judicium fecisse videtur, quum verba editionis principis supra dilatatis literis notata hoc ipsum, credo, eximant„nisi forte convivas domum suam vocavit vel hospites epulis accepit.“— Jam hoc mihi sumo, ut verisimile ducam Alcinoum eo ipso loco con- vivari libro 70, quo Nausicaa filia ejus dixerat(lib. 6⁰i v. 309) eum olvorord ovra visum iri ab Ulixe aedes regias intrante, nisi gravissima ipsius poetae verba obstant. At, inquis, ipse poeta utramque rem distinguit. Quum enim lib. 6i v. 310 Nausicaa Ulixi imperasset,
„rO(patrem) Mοασασραάκ̈ ⁴σ⁴ενοσ υ ν ος πεονι νουναασι νεοαmς
SdATewν„μεεεομςε et his verbis significasset, fore ut Alcinoi sella intranti propior, Aretes remotior esset, libr. 7mi, v. 53 Minerva personata ita:
64πιQνάαmvοισν‿πηοεοσ*τπι ναεα εν εμεν⁴α•ροοοσι Sed jam veteres interpretes(scholia B. P. Q. T. Vulg. Eust.) recte difficultatem solvunt „xixiεᷣσα ννν derl 105 xersνοεια. od⁴„do aœra*νννεο α ũνμα Vulg.“ Atque ipse Vossius Graecum verbum vertit„suche auf.“ Gravius est alterum argumentum, quo quis pro Vossiana ratione uti possit. Utroque loco 6 libri, quo Vossius Areten et, cujus par sit causa, Alcinoum maritum in mulierum oeco sedentes cogitatione depingit, praeter reginam purpureas lanas nentem etiam ancillae commemorantur. Atqui ceteris in locis regina, ubi erd dεαεννσι sedet,— hoc dubitari non potest— fere in mulierum oeco sedet. Ita 17, 493 Penelope uer' d&o dοαεννσάν εsπσʒ, de qua v. 505. 506 ita:
7) 4„ dον ς sdyοοeve uerd dεαμιρρρσι νναeεt»,
lrεν Saldu i. e. in mulierum oeco. Ita VI, 323:
Aoyeiy'ν Eiy uer' do dνυρνρνσά ρexeέιν
orο α ἀe½α2οςσι mOƷ((ᷣdra Sya eleuer cf. 321 α⁴de☛⁴⁵⁴; ita XXII, 449 dναμρρρ εεινι⁶ςσα coll. 440 eεν§⁶⁶.α⁴ου. Ita 4,718 Penelope en' oudoũ oeci mulierum(cf. v. 680 vœrν 06oũ cum 715. 718) sedet
0OkurO'o§³ωνυοσμμεμνν. ε¹ d dαρναάα αμιeυοσεον
Irœασφ☚α α. z. 1. Item ea, quibus 16, 336 praeco Penelopen 2⁴οmνασα μεd dεα⁵—otv alloquitur, in mulierum oeco dicta esse rerum contextu demonstratur neque inepte verba 8, 433 AOyrh de derd duενοιν einsy x.. 4. ad mulierum oecum referentur. Itaque eandem illam ancillarum mentionem utroque 6t libri loco Vossium permovisse puto, ut Areten et, qui cum ea esset, Alcinoum in mulierum oeco versari statueret. Vide tamen, ne contrarium poetae verbis comprobetur.— 6, 52 Arete non Merα dνuαρνσ, sed Gυσν ⁷ςνα2οιασι ᷣνναι: erat i. e. domina cum pedisequis prope focum sedebat in oeci virorum recessu, ubi etiam Helenam 4, 121 sqq. cum tribus pedisequis inter epulas nuptiales(cf. commentationem meam de„aνμααπαα Menelai p. 17 extrem.) fuisse verisimile est. Locis supra allatis, ubi Penelope, Helena, Andromache uerd dαενσ versari
dicuntur, matres familias inter ancillas opus facientes describuntur aut certe ea, quae traduntur, 6

36
in mulierum oecis,„in quibus matres familiarum cum lanificis habent sessionem“(Vitruv. VI, 7[10], 2), facta esse oportet; 6, 52; 4, 121 sqq. Arete, Helena reginae sive dominae pedi- sequis comitatae apparent cf. 1, 362; 4, 751. 760; 17, 49; 19, 602; VI, 372; 1, 191. Itaque illis locis poeta apte utitur praepositione*εντ, qua quis in aliorum nume- rum aggregatus esse dicatur cf. etiam XVIII, 234 Aετ⁴ εέ ⁶mσ ττο⁶α κάσ iεεν xdeug, ddrουαάα ϑεςμαα εααν, his locis, certe eis, quos supra numeris majusculis notavi, praepositio g⁵⁴ recte usurpatur, quippe quae eos consociet, qui certo quodam naturae, personae, condi- tionis vinculo inter se conjuncti sint. Quamquam, ne quis putet, hoc praepositionum diseri- mine ita me velle abuti, ut vetari credam scriptorem de iisdem hominibus pro diverso ora- tionis consilio interdum diversa exprimere, profero(7, 300) verba Aretes, quibus Ulixem alloquitur: 1 roũo&᷑ναoιιαον odν νυeνσευν
mAεο Ʒεν⁴, ονeέα⁴ ονιοε αιννμεν(cod. Vind. 50 male oνe dναροωισͤνακεα
Hyev dèg uεετεοον collata cum Ulixis responso v. 304:
uεy„do ν εέυμιεuε εσα2οσυ ⸗[οσα.
Itaque 6, 52 verba œν dνμꝓσmπ⁵οωισι νυecςt“ facilius et rectius intelligentur, si reginam pedisequis comitatam prope focum sedere statueris; eadem causa vero valebit in 6, 307 dσ dε ol lcr ro9er.(Quae neque bene dicta erunt, si opinaberis, reginam praeter suae aetatis consuetudinem in uuν⁵ᷣᷣ oeci virorum sedisse inter omnes domus ancillas lanam facientes, neque dilucide, si ipsam in virorum oeco, ancillas in propinquo mulierum oeco sedes habuisse contendes. Neque is, qui contra meam sententiam proferat, d⁴μρ⁴ς ancillas, non d quou pediseguas altero loco commemorari, recte contra dicet. Vide enim easdem mulieres VI, 323. 324 et 6, 99. 109 d³ας⁴ε et dναρσσα⁴we appellatas.— Postremo nisi gravissimis et disertissimis poetae verbis permoti alterum focum in mulierum oeco praeter focum antiquum illum in mediis aedibus situm, ob ipsam hujus sanctitatem ponere non debemus(cf. K. F. Hermann, Zusätze zur 2. Ausg. von Becker's Charikles Bd. II, S. 74). De laurnrijooth enim num forte interdum in mulierum oecum translati fuerint, nunc quaerere ad rem nihil interest neque Nausicaae ignem(7, 7) comparare, cujus thalamus in aula separatim exstructus esset v. supra I, p. 25. Ut vero Areten 6, 52, Areten cum Alcinoo 6, 305 sqq., et 7, 141 in oeco virorum prope focum aedium sedisse demonstravimus, ita de Penelopes sede libro 19 et 23 dubitari non licet, si contuleris hunc versuum conspectum. Libri 19mi v. 55 Penelopae, quae e mulierum thalamo venit v. 53, O νκν Qαlμο⁵ννᷣ πι τ⁴ατ αασν, 2νο˙ν ⅜ εꝓ e» i. e. ponebant ei sellam, in qua sedere solebat, ni fallor, in hoc ipso aedium loco. Nam sellam e tha- lamo allatam esse neque hoc loco neque 4, 113 verisimile est. Locum autem αο οε, in quo collocaverant sellam, esse prope ignem foci, quasi ipsius Homeri interpretatione demon- strari potest, qui 7, 153 ita:(Ulixes) zœur ςσν Ter' en'&ox½ο ν να αααͥo π l. Ad hoc in ipso 19e libro Ulixes, postquam Penelope Eurynomen jussit sellam ei ponere, et ipse consedit v. 102, juravit v. 304 per focum(1010„„), ad quem venisset, et post colloquium v. 389. Wey 2 ⁴) 20 x½αο[σρνꝙ,* dε σν⁶τοων erodmeεν aligx, ne Euryclea inter lavandum pedis cicatricem deprehenderet; lotus 19, 506 εeπασ F—‿⁶³‿⁵α( ⁷ιοαν πω ο⁹σꝗ Axεαο diροσον dυοασeε⁴ς
*) Ee, 40 αpe Lgey esse non potest, consedit prope focum, jam enim in eodem loco v. 102 consederat. Significare posset„prope focum sedebat.“ Quod quamquam ab hoc loco alienum esse videtur, quum Ulixem consedisse

37
9 εασσσμεο⁹ς. Quibuscum apte comparabis libri 23t1i versus hos: v. 85 sqq. 0G qνπαέιννν(Pene- lope) 2œlιιισρσ irre Oeita i. e. de domus mulierum superiore contignatione descendit, v. 88 7 d* rrel Sig*ναν˙εν αœ durreOS 1.οι soνν(limen intellige inter oecum mulierum et uν½e oeci virorum), EDer' Sner“ Oduo og evατε, 8 νοο α*† rotxνν oν ετεοοιανι§ε d˙οσ*τπος oνα ακε Horo 2⁴bο§⁶⁶αιν α. ¹. J. Tum Ulixes, postquam ceteros saltare jussit, ipse loturus abit; Eurynome eum 700½ν v. 153 821 0kr i. e., ni fallor, Heneratim„ in aedibus suis“. Ulixes autem, ubi v. 163 ex(6*) dασαα⁴eν ϑοι εμ*, v. 164 2(d') æετis 2uœτν ας˙ εn en 9 0 νο 5„9ν desσ, fvrlo 7ᷣ αασ. Unum igitur ex universis locis, quos comparavimus, efficitur, matrem familias ancillis lanae operam dispensantem vulgo in mulierum oeco fuisse;— ubi aut cum suis vel cum hospitibus colloqui vellet, aut conviviis virorum interesse, id quod Helenam et Areten prope maritos sedem habentes decuit, Penelopen absente marito non decuit, in loco paulo remotiore oeci virorum prope focum sellam ponebat.
Cetera, quae supra ad certum oeci locum referenda esse diximus, facile expediuntur. De sella patris familias praeter ea, quae supra ad rrorixexdera bαἀme*ẽ 6, 308 diximus, ne uno quidem verbo opus est. Neque de νυοσα⁶ον sede dubitatio relicta erit ei, qui nostram de craterae loco sententiam probaverit v. supra. Demodocum citharoedum, cujus sella 8, 66 et 473 40,% dισυνιναωσν ππςσ τεονσ 0„% acclinata esse dicatur, nemo coget hanc ob causam eidem columnae acclinatum fuisse atque Areten 6, 307 vel Ulixem 23, 90. Tamen si quis eum aut ob illud 1⁴έςσσρ σ νμα⁴νν aut ob honorificum locum, quem ei tribuere fas est, non multum a patris ac matris familias sellis abfuisse contendat, equidem non obloquor. Neque, ut hujus capitis finem faciam, locus, νϑα τ ϑσςσ ερσᷣεεœσmναα τι παι⁴ Aalναμεος mQάνσυπννοο dS6³⁴αοο ἀεπα ϑεινιααεμνοιι⁶σισ(17, 331), remotior cogitandus erit a foco, in quo cibi parabantur, praesertim quum Achilles cum suis sociis similia munera simillimo loco ey uς αάy§(ef. IX, 206 et inprimis 217) confecisse videatur.
Sed iterum cogor argumentum hoc, de quo disputo, inchoatum relinquere. Ac ne caput quidem, quod sequitur, de 1⁴ασ⁶ρμe et 6009, cujus magnam partem jam conscripsi, nunc adjicere licet, quum trium fere plagularum(quaternionum) modum non excedere jussus sim. Ceterum si in paginis superioribus passim inveneris quaedam minus rotunda atque absoluta, cogita, quaeso, libellum hunc festinanter horis subsecivis esse scriptum et, quamquam infimo loco adjectus sit, tamen nil esse nisi majorum rerum scholasticarum prolusionem.
prope focum jam constet, ita tamen excusare posses, ut Igev aerν eνιαρον, zorl d84 Gε6xν droOdmer alha idem esse diceres atque: quum prope foci ignem, qui ipsum lumine collustraret, sedem haberet, cito ad tenebras se conyertit. Ita enuntiatio primaria Igev r 36. pro secundaria enuntiatione posita esset et res nota eo consilio repeteretur, ut appareret, quae fuisset causa Ulixi ad tenebras se convertendi. Editio Romana et cod. Vr. apud Ernestium ipso versu 389, ed. Stephan.(poet. Gr. princ. carm. Her. 1566) in margine, scriptum habent àæ' pro ν. Eustathius solam lectio nem da' invenisse videtur p. 1869, 3 ali ds a* Oduoderg Igey de 46„αρ οσν ν. x. J. et v. 11 19160„ 4 dr 10 10„ O6 0εα σν ³6 ⁴ρꝓρσν τπνπνι συοον τσαmσOQHωάάαεα x. J. et 1874, 14 05 Peνoεεᷣνοu aur⁵ d ⁶σνπτιςσ xuoòg rodð uard 1) 30, Tdαν ιιαο ρσσσν Oòvgoενς Je⁶ονεενο. Tamen non propter libri msti illius et antiquarum editionum lectionem, immo ne propter Eustathii quidem auctoritatem, sed propter ipsius Homeri testimonium da' pro a' scri- bendum esse puto. Versu 506 enim ipse dicit A r ις ρ αϑςςσο⁵ε απηάαςσ deαuro digοονναdetg, quod non possumus non vertere»rursus sellam igni admovit«, quam, credo, antea removerat. Recte igitur Voss. pro vsetste sich neben den Heerd« ed. principis in v. 389 scripsit in ed. stereot.»rückte den Stuhl von dem Heerd'.«
——.ꝛ
Emendanda: Pag. 14, v. 2 et 31 scr. vim p. potestatem; P. 17, v. 9 dooαeνατα p. dσꝓmσαα[τe P. 18, v. 37 Euerg. p. Energ.; P. 23, v. 24 comma insere post sed; P. 25, v. 7 Graecos p. Graeci; v. 21 SH⁵ν p. ⁴⁹ς v. 40 (sic), p.,(sic)h; P. 26, v. 36 totam p. totum.

Hrnt
—
3 5—