7 2242 Einladung zu den am 28., 29. und 30. März 1842 in dem 1 0 Großherzoglichen Gymnaſium z u ieſſen Statt findenden Schulprüfungen. Inhalt: 1) De aedibus Homericis. Pars prior. Seripsit et disputationem de voce Mißaroc adjecit H. Rumpf, phil. Dr., gymn. praec. 2) Schulnachrichten von dem Director. Bihlje thek 3 des Gr. 1 2u VoOn ————
Gieſſen,
Druck der Univerſitäts⸗Buchdruckerei von G. F. Heyer, Vater.

n u ul
*
uuusieuntt) nadh Nao;d9une
8
₰ * ⸗
— — — — — — — — — —
. 2 41 1 d u B Se 1 33) Fif.stiKifneih s isern Siit an..
9i Aen. 2
1 nencptrnm 4
1982.

De aedibus Homericis.
Quum proxima hieme Odysseae librum 22dum gymnasii discipulis explicarem, facere non potui, quin saepius Vossianam Ulixeae domus descriptionem cum ipsius Homeri verbis componerem. Dubitaveram quidem jam ante de ea, quam Vossius descripsit, aedium Homericarum ratione, tamen egregio illi Homericarum literarum cultori nolebam prius fidem non habere, quam aut aliorum argumenta aut ipsius Homeri verba falsa eum docuisse demonstrarent.
In verbis Homeri autem quasi fundamentum totarum aedium ponendum esse, facile intelligebam; qua re facta demum— quum nil magis ab Homeri consilio abfuerit, quam omnes aedium partes accurate describere— singula, ab ipso obiter tacta, etiam scholiorum, lexigraphorum, recentiorum interpretum opera esse reficienda.
Ut tamen ipse operam meam qualemcunque in hanc rem conferrem, effecit notissimus ille locus de dοαοοορ.
Qua in re Vossium et ab Homero discessisse neque sibi ipsi satis constitisse, mihi magis magisque persuasum est.
Neque, quas vidi permultas quaestionis difficultates, eae deterrere me potuerunt, ne huic rei, spretae fere ac neglectae a plurimis, me dederem. Certe hoc satius duxi, discipulis meis in hac scholastica commentatione viam monstrare, qua difficultates viderentur tollendae, quam aliena, quibus ipse non confiderem, quotidiano usu repetere.
Et hoc ipsum causae fuit, cur in hac disputatione accuratiori àοωοορμα quaestioni brevem universarum aedium Homericarum conspectum praemitterem et in extrema dissertatione cum ceteris Homericarum aedium descriptionibus, quas praeter Vossianam Conogul licuit, etiam meam qua- lemcunque rationem lineis adumbrarem ¹).
Hoc enim modo spero, me non solum facilius aliis probaturum, quae in excursu addidi, sed simul significaturum esse, hac in re non singula quaeque ex singulis Homeri locis in modum operis musivi componenda esse, sed universa potius ita constituenda, ut et inter se apte cohae- reant, et, si fieri possit, cum sententia, non cum versibus Homericorum carminum congruant.
1) Vossii designationem addere nolui, quum in omnium manihus sit.

— 2—
Ceterum vix opus erit monere, neque ad hanc rem omnes in partes examinandam sufficere unius anni horas subsecivas, neque ad exponendam angustes dissertationis hujus fines.
Universarum aedium igitur conspectum quam potero brevissime circumscribam, singulis locis capita argumentationis cum gravissimis scriptorum testimoniis adjiciam.
Quanti jam ab antiquis scholiorum Homericorum conditoribus quaestio de aedibus Homericis fuerit aestimata, quum ipsa scholiorum fragmenta, tum praeclarum Eustathii testimonium ostendunt. Scripsit enim ad Od. p. 1921, 53. ed. Rom. e;c 5 i. e. ad locum 6½ 096 7 intelligendum zabl xara- Tpaoisc 80eOhclM O akaot, OXNiCovre«, Oo 0döh e e e a ra ObeOO al T)v a NOA, ꝓ y roc rdv dyrrd*οον dxκνιεοεαεοοσςα νμεκααα. Sed illae veterum codicum picturae ad nostram aetatem non pervenerunt, verbis pauca tantum scholia rem descripserunt, tandem Eustathii solatio uti nolemus, qui paulo ante locum modo exscriptum verbosam, indiser- tam explicationem hisce verbis concludit»haec satis esse; ita enim ferre Homeri consuetudinem, ut interdum lectoris socordiam loco difficiliore et magis contorto stimulet atque incitet.“ Quamvis vero ipsa carminum Homericorum interpretatio sexcentis in locis accuratiore aedium descriptarum cognitione egeat atque etiam critica ars non omnibus locis spernere eam debeat ²)— tamen recen- tiore aetate haud ita multi extiterunt viri docti, quorum scriptis tota quaestio illustretur. De quibus ad me fama pervenit, hi sunt.
Praeter Feithium antiquitatt. Homer. I. IV. Argentor. 1743, Terpstra antiquitas Homerica Lugd. Bat. 1831, Payne Knight in dissertatione, Regia Homerica, quam— ſew years after the publication of his edition of Homer— conscripsit,(typis expressam invenies in Musei philol. Cantabrig. vol. II. p. 645— 649)— egit hac de re Vossius in explanatione, quam una cum ipsarum aedium deseriptione metricae Odysseae interpretationi addidit; accesserunt nuper expli- cationes, quas Abrahlam Voss ex Henrici schedis relictis collegit et primae interpretationis editioni repetitae annexuit ³). Vossium secuti sunt Schneider,— Epimetra ad Xenoph. Memorabilia, quo libro quod uti non licuit, valde doleo; A. Hirt, Gesch. der Baukunst bei den Alten, Berlin 1821, I. p. 208— 216, add. tobmam VII. et interhretationem I. p. 259; W. Gell, the Geography and antiquities of Uhaca p. 58— 69; Kammann, Vorschule zu Hlower, Leipzig 1829 bei Hahn S. 323 fl; Schreiber, Ichaka, Leipz. 1829. Leop. Voss; Eggers, de aedium Homericarum partibus commentatio, qua ad examen Christianei Regii invitavit Altonae 1833. et disputatio de aula Homerica, qua Director Christianei indicit solemnia literaria celebranda, Altonae 1830, quarum dissertationum usum mihi concessit eximia ipsius auctoris humanitas, cujus memoriam semper tenebo gratissimam.
2) cf. Nitzsch de lectionibus variis eivl d6pery et οdopoh ad Od. 10, 220.— Aliae ex ipsa aedium interpre- tatione ortae loco amotae sunt 22, 127. 128. cf. variam lectionem Lrdadey ad Polluc. Onom. IX, 38. n. 34 et 35 ed. Hemsterh. allatam et Eustath. p. 1921, 43 3yràc i) 2»50v.
3) Hlas annotationes neque semper inter se neque cum ipsius H. Vossii descriptione, quam lineis adumbravit, satis convenire, demonstrari potest. E. g. non consentiunt, quae p. 407. n. 30. leguntur„Oecum virorum paene totam aedium latitudinem occupassow, cum p. 417. n. 6. et inprimis p. 422. n. 55.»Medonti redeundum fuisse per decum, qui totam aedium latitudinem occupaverit.- A descriptione et interpretatione editionis stereotypae annotationes illae saepissime abhorrent. Ita in iis aulam interiorem Vossius nondum statuisse videtur Saepius mnnrenim mentionem fecit de stabulis et curribus in peristylio positis cf. p. 426. n. 7.; adde p. 460., n. 31., 417. n. 43 et 450., 8., ubi cortis aedibus adjunctae commemorationem exspectares. Contraria sunt in ed. stereo- typa n. e et f. Hospites secundum p. 444. n. 2. in porticu ad latus aulae exstructa cubant. cf. ed. stereot. n. i. Tectum oeci p. 407., n. 27 et 52. cameratum dicitur contra commentarios ad hymn. in Cerer. v. 184. et edi- tionis Slerosypa- n. C. 5

— 3—
Horum quisque quid ad commune inceptum aqjuvandum contulerit, nunc dijudicare non studeo. Licet mihi quidem omnium plurimi sint, quae Vossius, Eggers et doctissimus carminum Home- ricorum interpres, Nitzschius in commentar. ad Od., tradiderunt, tamen ne horum quidem sententias aut inter se aut a mea opinione discrepantes adjiciam, nisi necessitas quaedam ipsius rei cogere videbitur. In animo enim non fuit, multas multorum hominum sententias componere, sed quae ipse quibusque argumentis ductus ex libris Homericis hausisse mihi viderer, proponere. Ea si a vero aberraverint, facile poterunt refutari; quae sola opinione nituntur aut sola aliorum auctoritate fulciuntur, ut causis privari, ita lectoris opinione probari saepe non possunt.
Aedes principum, quas Homerus passim descripsit, in universum simili modo exstructae fuerunt. Quin etiam habitationes minus amplae, vel quae ad aliud genus pertineant, cum illis et ob nomina huc translata et quia magis aut minus ad illorum formam aedificatae fuerunt, debent comparari. Sio tentorium Achillis, villa Laertis, tugurium Eumaei, antrum Mercurii in hymno, alia. Neque sane quaestio de varis Homericarum aedium generibus ita potest discerni, ut, aliis omnibus praetermissis, de uno tantum genere agatur. Quare non dubitavi, harum pagularum argumentum supra universo nomine significare, quamquam infra solas principum aedes inprimisque, quae sint sui generis praeclarissimum exemplum, Uixis aedes descripturus sum. Alia non afferam, nisi argumenta inde petiturus, quibus aut meam fulciam sententiam aut aliorum refellam.
Tres domus Ulixeae partes, quasi capita totarum aedium, ipse Homerus distinxit. Quum enim Ulixes(22, 482) consilium cepisset, totas aedes, urον, lustrandi, eo negotio v. 493. 494. defunctus est»abtàg„0390985 5 85 dtshelccss ueapoy za de. Primam partem, ugraον, fortasse mulierum aedes esse dicit Eustath. ad h. I. coll. p. 1913., 23., quod, quamquam in hac aedium parte caedes facta non erat, certissimum baheo. Primum enim eaedem tres partes nominantur in domo Paridis, cui VI., 316. fabri sollertissimi in summa urbe exstruxerant aedes, Priamo et Hectori vicinas, ddxναaν— i. e. mulierum domum cf. 17., 36.(coll. v. 30.); 19., 53.; 4., 121.— zal dG αᷣ τᷣ adν⸗αμꝙ.˙— Neque id ipsum in v. 494. illi uerd⁴ον interpretationi obstat, quod v. 482. totae aedes lustrandae eodem vocabulo significatae erant. Haud sane aliter, ac si 23., 50. de tota lustratione ö dνα»'eεεοοœᷣm erue, cum in ipso v. 494. una aedium pars vocata esset deνα. Utraque voce autem recte universas aedes appellari, vide 2., 247 et 248., quo loco Voss 1te Uebersetzung semel tantum im Palast, in ed. stereotypa dμα ά Palast, EéTapoy= Saal. Schwenk Frankfurter Gymnasialprogr. 1835. recte utramque vocem„Haus“ interpretatus est.— 8
Accedit, quod usrapov multis in locis nil nisi mulierum domum eigniſteare potest; cf. 18, 316. Egrapov oppositum virorum domui; 19., 60.; 21., 236. coll. 239. ⁴αeρ ρμ μ et omatch oppositum 23., 20. 24.
Tandem ipso loco laudato Ulixes v. 484. omnes ancillas ad l i. e. virorum domum vocari jubet, quae v. 497. veniunt dr lerspan i. c. ex mulierum domo et salutant Ulixem 4). At, inquis,
4) Ne quis miretur, rem vix dubiam pluribus exemplis probari. Non enim solum tripartita illa aedium divisione ad alia confirmanda opus est, sed etiam cautio non negligenda est, ne temere universam aedium signi- ficationem ad singulas partes transferamus. Nam hine saepe fit, ut, qnod ipsius Homeri verbis hic probasse sibi videatur, alter eodem testimonio usus neget. Nos ne in idem vitium incidamus neve causa erroris, si quo abducimur, lateat, jam pauca de Homerico vocis peydpo usu subjungamus. Inde facile intelli- getur, quam rationem in simili aliarum vocum ambiguitate secuti simus. Mérapov, quod vulgo a pfras derivant,
De tripartita aedium Home- ricarum divi- sione.

— 4—
non de nomine, sed de re tecum agimus; in oeco et aula caedes facta erat, ibidem lustratione opus erat. Audio. Et ne de aliis sceleribus passim in domo commissis(cf. 16., 107.) et tunc expiandis cogitemus, satis sit monuisse, totam lustrationem non id tantum agere, ut loci caede polluti purgentur, sed simul, ut deorum animi placentur et sacra facientibus propitii fiant. Non
(cf. Cramer. anecd. I. p. 277., Buttm. Lexil. I., p. 259. et Rost. ad Damm. lexic. in v.) primo significare dicitur magnum conclave, inprimis oecum in aedibus Homericis, deinde maxime in plurali(quia multa: aedium conclavia sunt⸗ Pass.) eine Wohnung, grössere Wohnung, ein Palast.— Etymologia illa mihi quidem adhuc in dubio est et propria vis, si solum usum consulimus, potius esse videtur»ein beschlossener Raum als Wohnunga, ita ut et de omni ejusmodi domo et de aedium parte a ceteris separata dici possit. Sed haec jam missa faciamus et demonstrare conemur, quam late Homericus vocis usus pateat. Mé T α ο
a) saepe significat universas aedes cf. 1., 270. 276.; 8., 106.; 16., 104. 165. 343.; VI., 91.; XIII., 431. al. et
qui locus classicus est supra laudatus 22., 482. de universis aedibus cum aula coll. v. 493 et 494. Neque
aliter explicanda sunt mea sententia, quae legimus 16., 341 et 17., 603. Alns 3“ Epzed re He&Japé rs i. e. aulam et simul totas aedes, den Hof und den Palast(cf. 21., 19., d ει Dt zab a07ſe). Ita eov illud(cf.
Damm. in v. et Nitzsch. ad 4., 204— 211.) facillime solvitur;
b) de universa domo aulae opposita 4., 625.(procos vero in ipsa aula lusisse infra demonstrabimus); 17, 167;
c) de ea ipsius domus parte primaria, quae intrantibus adversa erat. Quae quum amplo illo virorum con-
clavi insignis fuerit, saepissime universum nomen ad ipsum conclave translatum invenies vel, si mavis,
continua rerum et verborum serie demum cognoscetur, communi nomine solum virorum oecum indicari.
Mérapov, in quo proci versabantur, Eumacus intrat, Ulixe in aula relicto 17., 325.; interiori domus parti
oppositum est 21., 58.— Ulixes, quum àv αρ ον⁶εο cubuisset, 20., 1., mane Datyav zak zchex in B 0 v
fert 20., 96.— Anucillae XXIV., 648. ab Achille jussae Priamo lectos in aidooon sternere(i. e. in„ρον⁴ο⁶νμρ
36 h00 Cf. v. 673.) dicuntur ire àeν er*οο;
d) usurpatur hérapo de mulierum habitatione cf. 23., 43. coll. 4., et praecipue, ut videtur, de magno mulierum io conclavi. Ultimum hoc demonstrare non licet, quod aliae partes domus interioris soli huic mulierum con- clavi non opponuntur;
e) Superior interioris domus pars, örepν, opponitur inferiori cf. de superiore 18., 185. coll. 206.; de infe-
riori v. 198.; 23., 20. 24. Pluralis bérapa:.
a) de universis aedibus cum aula 2., 139.; IX., 163., 4., 728. Illud ex³ kerdοιοννυ domia quod saepissime invenitur, nil facit in nostram rem, quum quae partes domus his verbis significentur, non exprimatur et ne debeat quidem exprimi;—
8) de universa domo cum ο³6 aulae opposita 22., 375.; ut videtur 2., 400.; porro VI., 286(Hecuba enim ex aula domum rediit); 1
7) de virorum aedibus. Qua in re animadvertas velim in omnibus locis laudandis id quidem certissimum
esse, rem de qua agatur, in oeco factum esse et aptissime ipsius oeci nomen posse usurpari, nullum vero locum ita esse comparatum, ut aut prioris illius partis, quam diximus, aut universae domus nomine omnino uti non liceat. 18., 183.; 19., 37.; 1., 365.; 4., 768.; duobus his locis tam certus fuit Damm., nil aliud significari posse, nisi oecum, ut adjectivum cziéevca referret ad umbras»quae fiebant ex facibus ardentibus.« In 23., 299., ubi béTapa cuevra iterum vocantur, res difficilior est ad judicandum, quum vix credere possis, Telemachum cum duobus pastoribus in ipso oeco cubuisse. Aulae enim foribus occlusis et inimicis in ipsa domo occisis causa non fuit, cur Telemachus in cubiculum suum non abiret. Sed de his alio loco. In 23., 299. de universis aedibus agi, res ipsa demonstrat; verba pérapa ueyra autem ita accipi posse, argumento est hymn. in Cerer. 115. coll. v. 104. cara veyra.— Porro 003 et foribus uéfapa opposita reperis 22., 172.; ut kyroade döbcy 22., 204. et&y Ber⁴οινν 22, 211.
saepissime de mulierum domo 19., 16. 30.; 21., 387. coll. 23., 41.; 22., 399. apertis foribus ebvateraéyrwy berdpoy Euryclea sequitur Telemachum, qui ad oecum redit.— In n. 3.), bérapa recte obtinere notionem pluralem facile intelligitur; quo modo in n. 1), notionem pluralem expediamus, supra jam significavimus.
3
—

— 5—
obstat Nägelsbach homer. Theologie p. 305 et 306. n. 28 et 29. Quid mirum igitur, quod, qui sine dubio totarum aedium incolis deos placare voluit, idem totas aedes suffimento lustravit, ut quasi deorum iram a totis aedibus propelleret. Sed ut disserendi finem faciamus, hoc certo constat, praeter aulam et oecum nullam aedium partem caede cruentatam esse. Quid igitur statuamus
Neque vero de solis urbanis aedibus Berdpc- nomine utuntur. Est de tentorio Achillis XXIV., 647., de Eumaei tugurio 16., 165.; de Mercurii antro hymn. in Merc. v. 65. et in plurali de Laertis villa 24., 392. 396., de Eumaei tugurio 17., 521., de Calypsus antro 4., 557. et 17., 143.(ob notionem plu- ralem cf. hymn. in Merc. v. 246— 253.).— Nunc tandem restat, ut nonnullos locos citemus, in quibus, quaenam ex significationibus supra descriptis in voce insit, liceat dubitare. 2., 94.; 24., 129. dicitur Penelope telam texere v ue-†⁴οιανꝙE Quod si quaeremus, ubinam factum sit, facillime respondebitur 5y Oepoic, 15., 516. neque pluralis forma obstaret, quum eadem illa aedium pars haud raro rà öepdia vocetur. De loco igitur aliunde certo constat, de nomine dubitamus; nil enim est in 2., 94 et 24., 129., unde colligas, superiorem potissimum domum intelligendam esse. Neque tela ipsa non potuit non in Orepci confici cf. XXII., 440 sdqq. Aut igitur universam mulierum domum intelligi oportet, in qua telae texendae fuerint quaeque a proco in virorum aedibus verba faciente perip nomine satis perspicue indicetur, aut universas aedes, ut de certa parte ne cogitetur quidem. Ac sane haud raro tam universe locus, in quo res fiat, indicatur, ut eo ad ipsam rem intelligendam plane carere possimus; ad effin- gendam imaginem, qualem poeta auditorum animos expressam habere vult, loco adjecto opus est, ut quasi tabula proposita sit, in qua imago depingatur.
Nil tamen magis cavendum, quam ne accuratiora iis, quae poëta leviter tetigit, interpretando ex verbis ipsis extricare velimus. Rem explicemus, verbis ne vim inferamus neve, quae poeta divinanda reliquit, e verbis depravatis eliciamus. Itaque 19., 573. meli⁊zac ardoxey ày olc kedoi non erit vertendum»in oeco suo“, quamquam illic sine dubio secures collocavit, sed ⸗in aedibus« et 23., 153.& evi olzw in aedibus suis«, non»in balneario«. Sed talia jam ob possessivum adjectum facilius percipiuntur. In aliis aberraverunt interpretes. Sic falso, mea sententia, Damm et Passow 11., 374. 058„ p ebdety 2y Be† verterunt„im Schlafzimmer«, recte Voss»im Palast.⸗ Simili loco III., 125. Voss utrumque „daheim⸗ et»in der Kammer« in verbis ev Hefâp inesse voluit. Homerus, credo, dixit solum»in aedibus.“ Cui hic universum nomen datur, idem v. 142. demum proprio nomine appellatur. Ita XXII., 442 zarà SGha est»in aedibus“, quamquam v. 440.(coll. 448.) jam certa pars domus signiſicata fuit. Ibi Voss optime rem expedivit.— Fefellit vocis oizoc ambiguitas(cf. 13., 61. cum 19., 598.) Passovium et Vossium, qui 19., 598. N14Es0' ey oizo verterunt»Gemach, Zimmer« et oecum virorum significaverunt. Vertendum videtur»in hac domo« hier in dem Hause i. e. virorum domo, ita ut non solus oecus, sed etiam 7dOoc otzoo nomine contineatur cf. 20., 1. et 143. Accedit, quod aetatis consuetudo ferebat, ut hospitibus ày„οι⁰ε⅛α lecti sternerentur XXIV., 673.——— Oizo« significat eam domum, in qua homines habitent. Unde facile colligitur I. I. apte frequentiorem virorum domum hoc nomine appellatam et bepoto oppositam esse. Item fit 15., 516. Denique 19., 17. 18.»zarà oizoy in domo frequentiore virorum⸗ opponitur dakäpo i. e. cellae, in quam Telemachus arma conditurus erat. Contra saepissime oizos est habitatio mulierum ut pérapov d., cf. 1., 356. 360. De conclavi singulari equidem vocem usurpatam non inveni(Passow laudat 19., 514., quem locum cf. cum 9., 206.; Voss in utroque loco recte Wohnung), nisi, 23., 292. de Eurynomes cubiculo, nam mulierum aedes ab ipso thalamo Ulixis separatas fuisse(cf. Payne Knight I. I. p. 648.) equidem statuere nolim. At quidni thalamus Eurynomes, in quo dormiebat, oizoo nomine possit appellari? Fuit ea servae habitatio estque id ipsum commune oizoo et unius daxdpov generis, quod in utroque sedem suam homines sibi habent. Contra plurimi ddνςepot in uno cum öepic congruunt, quod et unepciov et dxνapo illi magis quieta sunt, quam ceterae domus partes et quasi recessum quendam praebent. Quare haud inepte 4., S01f. 9d⁵³noOs(cf. ibid. 787.) ad onepchiov referri videtur.— Universae aedes in libro subditicio semel oizot appellantur cf. 24., 417.— GdXahoc apud IHomerum esse quidem potest domus a domo principali separata, in qua quis sedem suam habeat, in qua cubet; de universis aedibus non usurpatur. Falso, credo, hanc vim inesse statuunt in 2., 5.; VI., 248.; III., 142.; VI., 336. neque IX., 582. coll. 588. hoc modo explicari oportet, si compares Telemachi

Aula quid sit; nomina aulae.
De situ aedium Ulixearum.
per 3Ga indicari? Vorhaus vertunt ali, alii im Haus herum. Sunt igitur partes, quae circa oecum jacent, sive mavis, est tota illa domus pars, quae, aulae adversa, oecum complectitur»den Saal, das Haus und den Vorhof.«— Atqui oportuit solos locos cruentatos àανιέιοον i. e. omnes in partes suffimento lustrare.— Si negas atque etiam locos caedi propinquos expiandos fuisse contendis, idem jam in meam perdo interpretationem convertam, quam ipsa òdννxτος et abxie oppositione probatissimam esse judico.—
Tres igitur totarum aedium partes fuisse statuimus 1. diνanov mulierum domum, interiorem aedium partem(haud raro aut uerdοo aut oloo nomine appellatam) 2. d M virorum domum (cui haud raro usrdpo aut ozon nomen inditum est) et 3. abdy aulam, quam revera pro tota- rum aedium parte haberi recte colligas ex 2., 299 et 300., XXIV., 281. 18., 236 sqq.
ABh aedium apud Homerum, quoties nominatur, toties significat locum subdialem ante domum(cf. Athen. Deipnosoph. V., 14 et 15., Nitzsch. ad 4., 71—75.) cui sepes aut— in prin- cipum aedibus— murus circumdatus erat. Quare saepissime abx%h dicitur sbepzhe, magno rerxio inclusa, nec raro ipsi aulae nomen est pzea, adxe 6ro, Sxo?⁷ et a‿⁵s αονοοοεςα ⁵). Quid, quod Spxy nomine et aula et rior ipsius domus pars contineri videtur XXI., 238. 384.—
Antequam ipsum aulae limen intremus, circumspicere oportet, si quae forte circumjacuerint, quae memoratu digna videantur, et, qualia ea fuerint, examinare.—
Ulixeae aedes, quarum aulam intraturi sumus, non in media urbe exstructae fuerunt, sed in loco edito, qui ad urbem portumque Ithacae fastigio vergebat. Ulixis enim domus thalamum Telemachi habuisse dicitur xεiεσακανινασν 6— cf. 1., 426. Amphinomus ante portam aulae Ulixeae sedens conspexit navem procorum in portum compulsam 16., 352.— Contra qui urbem petit ex aliis insulae partibus accedens xaraßabet etc. 11., 187.; 15. 504.; 20., 163. Ad hoc 3., 81. Ithaca örowioc sub Neio monte sita esse dicitur. Soci Telemachi, qui navem ad urbem compu- lerant, ipsi quidem in urbem ad Clyti domum dona ferunt, nuntium autem ad Ulixis domum mittunt, qui(ascendens) ad regiam 16., 333. ex adverso occurrit subulco descendenti cf. 20., 163. Tum ambo una domum intrant. 16., 335. Qui vero domo mare petunt zatexdew dicuntur 2., 407. — Et urbi et Ulixis arci mare portumque vicina fuisse, recte colliges ex 2., 260., ubi Telemachus e concione rediens ad mare secedit(non longe discedit cf. XXIII., 194.), tum domum ingreditur 298.; et 16., 358. coll. cum 361., quibus locis proci ex Ulixis domo ad mare descendunt indeque continuo, domum ante non regressi, in forum se conferunt. Adde, quod Telemachus domo ad forum descendens per urbem ivisse non dicitur(conf. 20., 361. 362.); contra Piraeus, qui ab adversa parte ad forum accessit, per urbem transiisse traditur. cf. etiam 2., 147 sqd.— Forum ante ipsas regias fores fuisse ut in Priami arce(mapà— àxl— IIpPtd.⁴ dρ νον VI., 345. 346 et II., 788. Schol. Bekkeri B L ad h. I.%ο †à röy Bacthoeic Jy rd dreknoMoipio) equidem non
dd²a msptoxinr Sw N,p aedificatum et Meleagri domum(ày àäzpg möxei) arce inclusam esse ponas. Tandem ne in XXIV., 317. quidem inest quidquam, quod ipsas magnas aedes accipere nos cogat. Itaque quum in voce ddνςauo« propria vis inhaereat, quae semper certam quandam domum aut domus partem cogitari jubeat, ad universarum aedium significationem ne aberremus. Contra universarum aedium nomen, ut pε./†ον, 3c a, 36oc etc. ita tantum ad singulas partes transferamus, ut aut natura rei, de qua agatur, aut rerum verborumque continuatio, quae partes potissimum accipiendae sint, certo demonstret. Ceterum simili modo atque Graecos etiam Germanos fere omnia universarum aedium nomina ad sin- gulas partes transtulisse, cognosces ex Weigandt deutsche Synonymen n. 695 et 2289., inprimis cf. annot. de voce»palatium.⸗—
5) cf. Apollon. lexic. in v. ab*s« y Xöpri et schol. Bekk. ad A 774 et 9, 640., inprimis Didymi sententiam in cod.
V. ad h. I. cum Porphyrii interpretat. ad Il. E v. 137. apud Bekker.

— 27—
crediderim neque verbis(20., 362.) döpace ei« aroοeνφ hoc probari potest. Immo ex 17., 52. a⁴ναεαοααό (coll. cum 84.*††), quin etiam ex v. 64. conjicias licet, forum non ad ipsas fores regias fuisse. Neque proci, qui ad portam consederant, a portu cum sociis ad forum euntes, illuc redire videntur, sed aliam in partem discedere 16., 361. Tamen nolim negare, aut Ithacense forum sub arcem in prima urbe situm fuisse, aut domus disjectas haud ita procul a regia abfuisse 23., 130— 137. Urbis vero plateam vel angiportum aedes Ulixeae secundum ea, quae modo disputavimus, attigisse non videntur; alias domos ab urbe separatas proxime regiam adjacuisse, ut non certo Homeri testimonio refutari, ita cum Eggersio e 7., 29. minime colligi potest, ne si addas quidem 21., 215. et 15., 96.;— cf. de urbis arcisque situ Voelker homer. Geogr. p. 72 ⁹).
Aula Ulixis, id quod temporibus heroicis optime convenit cf. 11., 264. 265 et Wachsmuth Deaula valvis hellen. Alterthumskunde I., 1. p. 100 und Anhang, et natura loci, in quo sita erat, et muris lorica et muro mu- sive corona instructis, porta denique repagulis claudenda satis munita erat ad hostem aditu ipsa- nita. rum aedium prohibendum).
Ante aulae portam ad murum sedes adjunctae erant, in quibus proci de sociorum reditu De sedibus consultaturi 16., 343. 344. consederunt. ante aulae
Neque praster suorum temporum consuetudinem id fecerunt, quum saepe principes vel Portam ad otiandi vel concilii habendi causa ante domus suae fores sedisse dicantur. Ita Nestor, ita Menelaus. nanatn 24.
Quum vero praeter 16., 343. 344. sedium locus aut ex ambiguis verbis ροσ⁴[e d0doν Ieüs
aut e vocabulo döpacs aut e vestigiis hic illic latentibus cognosci debeat, sane fuit, quod inter- pretes dubitarent, utrum sedes illae ante ipsam domum in aula an rectius ante aulae portam ponendae essent. Mihi hoc verius videtur. Causas liceat summatim afferre.—— Nitzsch. ad 3., 406— 12.(coll. ad 4., 306—11 et ad 4., 620. p. 292.) duos locos citat, quibus sedes ante aulam fuisse probet 16., 343 sq. v. supra et 17., 530. Hunc non possumus, quin cum 1., 108. con- feramus, ubi proci ασνσσιν αεμεςαν dicuntur, ſuevot& Siolοει ov. Ludere autem solebant(cf. infra de ρ˙dνeρ) in aula, non ante portam. Praeterea Menelaum, idem ait, mane cum Telemacho collocutum esse ante(alterutras) fores(15., 62. 104 sqq. coll. 133.) v. 62. 9ade et v. 133. 7s non obstant quidem, quin aulae fores significari dicas, certi tamen inde nil colliges.— Voss Anm. 1. I. p. 416. n. 36. acute conjicit, Nestoris sedes 3., 406. ante aulae portam fuisse, quod Tele- machus v. 484. non ut v. 493 ct 15., 145. 190. curru vehi dicatur ix„ ορμοο εœ* αενοσυοτσέα Ʒt- 30boo. Sed ne opponamus, versum 493. suspectum esse cf. Buttm. schol. ad h. v., series rerum, quae antecesserunt, vetat, ne cum Vossio faciamus. Nam inter 406 et 485. multa se excipiunt: sacra fiunt, Telemachus lavatur, coena paratur, equi curru junguntur, qui si v. 485. c mεοεν xersohat dicuntur, aulaeque„ομον, quod reliquerunt, silentio transitur, id sane non magis miror, quam quod in omnibus rebus, quae antecesserunt, Nestor ipse ne locum quidem mutasse dicatur. Consentaneum igitur cum Vossii ratione fuit, quod I. I. adjecit, Nestorem ante ipsas aulae fores sacra fecisse.
Sed sacra domestica non ante aulam, verum in aula(cf. XI., 77.; 2., 300.; ut videtur 17., 180 et 20., 250.— in ipsa domo, credo, apud solum Eumaeum 14., 420.) fieri solebant. Publica sacra Nestor in Pyliorum foro prope maris litus facienda curabat cf. 3., 5.— Coena, quam post
6) Quam vellem, egregius vir promissis(p. 73.) factis de Ulixis regia scribendi stare potuisset.
7) IIproc, quos Kammann Vorschule p. 324. inter aulae munimenta refert, equidem solis urbium et arcium muris tribuerim. De arce dictum puto IX., 588., quo loco K. sine dubio ad opinionem illam comprobandam uteretur.

— 8— sacra ante fores facta paratam esse legimus, in domo instructa esse videtur, ut Nitzsch. ad v. 439. colligit e v. 427 sqq. ³). De lavatione et equis curru jungendis, quihus negotiis non omnes inter- fuerunt, ne moneamus. Hoc unum nobis satis sit: Quum poéta tot res inter se diversissimas perstringat neque cui loco singula quaeque assignanda sint, nos doceat, nil magis consentaneum est, quam unumquodque suo in loco, ut vulgo, accidisse.—
Quamvis autem omnia ante portam facta esse, Vossio non concedamus, tamen Nestor filio- rum concilium ante aulae portam habuisse videtur.— Pridie, quam concilium habitum est, Nestor vesperi cum filiis et generis cf. v. 387. de foro domum redierat, tum libatione facta hi quidem v. 394. cubitum iverunt ad suam quisque habitationem, Telemacho autem et Pisistrato Nestor illic v. 397. i. e. ante ipsam domum or al0Ob* 25, sub porticu valde sonante lectos stravit; ipse v. 402. ad interiorem domum dormitum se contulit.— IIlos(oi εy) non cum Nestore, sed foris cubitum ivisse, recte vidit Nitzsch. ad 3., 396 sq. Dubitat tamen, num generi(de flliis v. 412.) extra aedes aulamque suas habuerint domos, an illi, qui foris cubant, Pylii senes fuerint, an abrod interpretandum sit villic prope ipsum Nestorem et vocis olxbyse vis latius pateat.-— Omnes sine dubio cubitum iverunt. Quare ci by, qui praeter Nestorem, Pisistratum, Telemachum nominantur, non sunt nonnulli ex reliquis, sed ceteri omnes. De Pyliis senibus Homerus nil habet. Filios et generos nominavit v. 387.; hos igitur credamus domo cubitum abiisse ad tha- lamos(v. 413.). De filiorum thalamis diserte traditur, de generis, si non aperte memoratur, at nil profecto est, quod dubitemus.— II. VI., 24., Priami generi quidem his ipsis verbis E 50-„ ade thalamos habuisse referuntur, tamen ne verba verbis miscere, sententiam verborum negligere videamur, nunc illud mittamus. Ponamus hoc unum, quod cum nostri loci sententia optime con- gruit»Nestoris filios et generos in aulae thalamis habitasse., Quod si ab heroicae aetatis moribus alienum non fuit(v. infra), recte habebunt profecto, quae ex solis his versibus I. 3tii effici dixi- mus.— Jam videamus, quid inde a v. 411. tradatur. Filii circum Nestorem ante fores sedentem congregantur, primi, e thalamis progressi, Echephron, Stratius, Perseus, Aretos, Thrasymedes, rMO“ Enerd Srroe Ieiorparoc de, Se, aap äge Leao deoeixeo eloa afoyrsc. Qui igitur sub porticu ante domum ipsam cubuerant, Pisistratus et Telemachus— hic ab aliis addu- ctus— postremi Nestorem salutant, qui in aulae thalamis habitabant, primi. Quod vide, ut multis probetur, si Nestorem ante domus fores sedentem facias. Tunc qui nunc primi ponuntur, ex- spectares ultimos vocari; qui ultimi sunt, crederes primos. Contra si ροσπααμ mε⁴ο inter⸗ pretamur»ante aulae fores«, optime omnia quadrant. Nestor concilio liberorum mane ante aulae portam habito, aulam ipsam intrat; in sacris curandis a filiis, quorum unus aquam ad lavandum molamque e propinquo thalamo affert, adjuvatur. Tum itur in domum ad epulas ab ancillis instructas. Postremo equis junctis Telemachus proficiscitur. Haec sunt, quae non tam ipsis verbis demonstrari, quam totius loci sententia probari jure concludas. Verba, quibus haec ratio fiat probabilis, hic illic, ut vidimus, inveniuntur, quae eam infirment, in hoc loco nulla sunt.—
Itaque si 16., 343. 344. procos ante portam aulae consedisse legimus, concilium habue- runt in sedibus, quales illa aetate principes aut ad otiandum ⁹) aut ad concilium suorum habendum ¹⁰) ante aedium portam exstructas habuisse videntur.—
8) Od. 1., 110 sqq. coll. 126. 132. 144. proci in aula epulari videntur; de coena ante aulam facta equidem nil comperi.
9) cf. consuetudinem posteriorum temporum. Herod. 6., 35.
10) Jupiter ante fores in conventu deorum cf. hymn. in Mercur. v. 326. jura reddidit Apollini et Mercurio, nam hic jurat hà r â à: ddavdruv eoxbauxra moddata v. 384.

— 9—
Jam vero ipsam aulam Ulixis ingrediamur licet eoque confidentius, quum egregia Ulixeae De oεεes.
domus patrona, Minerva, hac via praegressa esse dicatur. Quae quum specie Mentoris induta dm SO501α 50d90«c 05505 d aeo(1., 103. 104.) substitisset procosque ροα[ρνι ουο⁴ον ludentes conspexisset, a Telemacho, qui noluit hospitem diu dpyot(v. 120.) stare, advocatur in
domumque adducitur.— Telemachus inter procos rροπ. 90. sederat; ad Minervam accedens
etiam ipse 19« ονοροο ivisse fertur; jam quaeramus, quid fuerit illud ρ νυ ο ¹¹), quod Telemachus petivit, in quo Minerva stetit. Hoc loco facile explicatur. Nam ut rei ipsi consen- taneum est, Telemachum non loco ante aulam ad ludendum instructo decessisse, ut hospitem, qui in limine stabat, in domum induceret, ita locus ρmπ. 90., in quo proci ludere solebant roνετεο dd ννεα, 691 s do OS Exeaxo 4., 627. in ipsa aula fuerit necesse est. Dum enim in illo loco proci discis jaculisque se delectant 4., 625 sqq. et, nuntio de Telemachi profectione allato, consultant, Medon extra aulam fuit et consilium, quod intra aulam congregati ceperunt, audivit 4., 678.— Qui igitur ex aula ad ρ ⁶ορον accessit, fores petivit, viam ad fores transiit. — Spatium vero, non ipsas fores signiſficari praeter vocis ραοον compositionem jam ea, quae legimus 21., 299. dt 52 ο050b d6940s Xxoy, d r oD690 soſhaew hymn. in Merc. 158., à» 60Oy—roy 22., 474., multa alia demonstrant. Pro explorato habemus, si grammaticorum inter- pretationes conferamus. Denique ne in re satis certa longus sim, Eggers de aed. Hom. p. 6 et 7. et Nitzsch. ad 10., 220. et 1. Thl. p. 217. recte suspicati sunt, ρορν esse, quod nos dicimus Thorweg, cui respondet alterum 6poy, ein Thürweg, aulam ab ipsa domo separans, per quod domum introeas. Agitur de hoc e. g. 18., 10.; 20., 355.; 21., 299.; 22., 474. al.; de illo 4., 20.; 7., 4.; 1., 103. al. Verumtamen adhuc haeret in vocis notione, quod dubitationem mihi inferat. Eggers quum p. 6 scripsit:„ρ ο sive de aula, sive de domus primo aditu dicitur, sem- per illud intervallum est, quod inter porticum et januam duobus thalamis includitur«: duas res notioni adjecit, quae mihi displiceant. Primum, quod xν ορον ab utraque parte thalamos attigisse dicit, dubito annon recte habeat; thalamos enim proxime 66οον adjacuisse, nusquam, quod sciam, traditum est. Tamen quum vir doctissimus non tam„ρο⁵οο propriam putasse videatur thalamorum propinquitatem, quam cum thalamorum loco, quem statuerat, consentaneam, hoc nunc quidem mittamus, de thalamisque infra videamus. Alterum majoris est momenti; verba dico »inter porticum et januam includitur.- Hoc quidem comprobare debemus,(v. infra) aulam i. e. vacuum locum ante domum ipsam, quamquam muris et domo cincta fuerit, tamen neque murum intrantibus adversum neque domum ipsam attigisse, sed ab muro domoque si non aliis rebus, at
11) Scholiorum et grammaticorum interpretationes omnes huc exscribere nil juvat. Aditum domus ε. esse pro- bant(Etym. M. p. 411., 36., quum domum ipsam opponat) Poll. Onom. I., 77. Vitruv. ed. Schneider VI., c. 7.,§. 5.; Eustath. ad II. T. pag. 1180., 22. Hesych. et Suid.„ewG toy t wpexeihevoy(Suid.— ex—) oloy dopov. Etiam cod. Paris. ad Eurip. Hippol. v. 374. et schol. ad eundem locum npovchntoy interpretantur„rοοεορον— Syno- nyma mpGras dupac, 05505 a5eioo zal Söpauc épeardvat affert Eustath. ad Od. 1., 103.— Sententiam pluri- morum complexus est Gellius 16., 5. locus ante januam domus vacuus, per quem a via aditus accessusque ad aedes est.-— Contraria videntur esse scholia Bekkeri ad II. 2, 323. odoio rà Thſc aök« rerxid. Könptot 3⁵ maordda(i. e. orody cf. Hesych. in v. maoräc et quae laudat Schneider ad Vitruv. vol. II. p. 477.) dp pi»oov. BM.— Na«s 1O! 3* rhy a?hetoy döpwy cod. V. coll. ad ultimam glossam Eustath. ad II. N., 66. p. 1257.—— Ne quis putet, me in aedium designatione hanc Cypriorum porticum imitatum esse: non incidi in hoc scholion ante, quam illa designationis pars jam finita esset. Ceterum cferas infra annot. p. 16. de aldooαl et quae continua oratione de verbis ix à'j é,oœlαy disputavi.
2
(Towrby däns-
dov aula clusum).
in-

De voiois.
— 10—
profecto porticu utramque in partem separatam fuisse. II p 6 95pov autem interiore hujus porticus parte terminatum fuisse, non ad ipsam aulam pertinuisse, equidem non crediderim. Illud tenemus: Transitus a via ad aulae locum vacuum, ab aula ad domum xρ ⁶ρον nominatur, non solus locus vacuus ante ipsum introitum. Hoc ultimum enim si quis Gellii verbis in annot. II. probari putaret, ei Homeri auctoritate posset occurri cf. 18., 10(coll. 33 et 101. Exs dn ο0οο, aꝓ Laer ad3 A006⸗ rs d6ac; locus enim ante introitum domus ipsius pars foret aulae) praeterea Pindar. OI VI., 1. Tpooclac öwoordoxvrec ebrelXel O96 dahuod icwac.— Tamen caveamus, ne arctioribus illis terminis ρο̈ον includamus. Saepe enim„Ey ροροοισα musurpatur de loco ante portam, in quo currus sistuntur, ut 4., 20. Telemachus et Pisistratus sine dubio, nondum aulam invecti erant, quum v. 28. 29. Eteoneus ex Menelao quaerat, num se equos disjungere jubeat, an hospites alio mitti velit cf. Nitzsch., qui eandem sententiam alio modo expedit, ad 10., 220. coll. 10., 310. cf. etiam Herod. 6., 35. cum iis, quae supra de sedibus ante portas constitutis diximus. — Accedit, quod mihi quidem verba 14., 34. exitum ipsius domus, non aulae exitum significare videntur. Quamquam enim Ulixes, quum Eumaeum in τρο⁶ sedentem of fendisset, v. 5. a canibus ejus paene dilaceratus esse dicitur„x à&́ρ ¹²) erad;«, tamen facere non possumus, quin Ulixem jam aulam ipsam aut aulae fores ingressum esse ponamus. Nam Eumaeus, qui Ulixem a canibus vexatum conspexisset(v. 37.), E0uε à⁴ε τπρ☚έ6ο%, G15oc d6 Oi Ernsos Neiοςα etc. Quod non est»cucurrit ad portam, sed per οον.. Et licet haec possent referri ad eam portae par- tem, quam Ulixes nondum emensus erat, tamen, ni fallor, quae sequuntur„corio de manibus omisso“ ad exsilientis, non ad currentis personam describendam addita sunt; denique, credo, Eumaeus canes increpuit et lapidibus conjectis dispulit, simulac domus fores reliquit, non post- quam Ulixem consecutus est.— Fac vero, haec recte habere et concedes, ρdοωνοον non modo esse ipsum illud intervallum, quod Eggers circumscripserit, sed etiam eam introitus partem, cui a dextera et sinistra parte porticus fuerit. Eumaeus igitur I. I., ut Eggersii designatione utar, non ex 1νρο⁶μσν(f) cucurrit— per(A), neque per(C), sed quum sedisset in(f) proxime fores, prosiluit per illud spatium, quo aula et C. disjuncta sunt. Denique ut rem brevissime complectar, „est quidem xρ 6οον aut transitus a via ad aulam aut ab aula ad domum Thorweg et Thürweg; neque vero haec ipsa notio, neque vocis ꝑ 6 90 compositio eas excludit viae partes, quae ante forium introitum proxime adjacent, ita ut certus terminus definiatur, quem excedere non debeas“ ¹³).— Sed, quae est mira rerum in hac quaestione implicatio, nondum n6 d0y relinquere possumus, nisi parietibus illis, pcnfouc, paulo lustratis. Eyomicy nomen quater omnino apud Homerum reperitur; bis ad tychwa currus reclinantur 4., 42 et VIII., 435., in tentorio Ido- menei arma XIII., 261.; et 22., 121 Ulixes propter postem januae, cujus de limine sagittas in procos emiserat, arcum applicat ad vπε aρανινᷣα. Quum omnibus in locis kvnux vocentur splendida(quae de öxsdꝙ adjectivi grammatici excogitarunt, recte refutavit Heyne ad II. VIII., 435. Observ., T. V. p. 491 sq.) et currus armaque apte ad parietes reclinentur, in hac vocis significatione interpretes facile consenserunt. Sed qui potissimum aulae domusve parietes dicantur, in contrarias partes disputaverunt. Recentiorum interpretum sententias vid. apud Krueger ad Xenoph. Anab. VII., 8.,§. 1.; Vossi duplicem interpretationem cognosces ex ed. stereotyp. n. f.
12) Voss ed. stereot. interpretatus est»in. 13) cf. ctiam Hesychii, Suidae, aliorum interpretationem vocis ο⁶οο%ον, quam supra p. 9., n. 11. exscripsimus, cum Hesychii glossa ad povcmia v. infra p. 12., I. 4.

— 11—
coll. cum Anm. S. 426. n. 7 et 461., n. 6.; praeterea cf. Hirt I. I. I., p. 210.; Schreiber, J. J. p. 149.; Damm, qui Eustathium secutus est, et Passow in v.—
De nioic in domus ipsius introitu liquere videri possit, quum Eustath. p. 1921., 7. nomen hoc modo enodet: Ulixes, qui fores relinquere nollet, azel αο ᷣ icy i. e. ad parietes a latere exstructos*ò oεον νέννμε æl 05 c e goc. EXO Tàp rc vnorioty ds dod ,ακνα ehhero(consulas eundem ad II. 6, 435. p. 722., l. 7.). Interior paries oeci significari non potest; rX.A,T oo optime quadrant, quid dubitemus? At Vossius ejusmodi atrium domus Ulixeae desi- gnavit, ut parietes a latere totum aditum includentes ipsam januam non attingant; inter parietes illos obliquos et utrumque interioris januae postem collocavit parietem transversum, cujus prior pars, introeuntibus adversa, onlcy nomine appellanda videbatur cf. designationem ed. stereot. et Anm. S. 461., n. 6.; add. S. 450. n. 5. Aut igitur cum Vossio credamus, transversos illos parietes cum utroque poste conjunctos, quos haud inepte in oculis sitos vocares, esse yᷣεα aut demonstremus oportet, usu Graecorum non Vossianis transversis kwonicy nomen inditum esse, sed obliquis illis inter exteriorem interioremque aditus januam, quas, qui domum ipsam intraturus erat, non tam adversos habebat, quam praeterire debebat.
Jam vero grammaticos veteres consulamus, utra vocis interpretatio illorum auctoritate con- firmetur.
Hesychius in Eymtia rà zar ayrurd ro oc e enh, à val die6ο2νμο&νεxαα rν maptéyry. 6 KpPdrhc ràc SaAc aSrey(Tyioyoc).— V. varias conjecturas de ultima voce apud Alberti.— Ambiguitatem quandam in his verbis inesse, si Hesychius dextrum et sinistrum ipsius xox¼.⁵voc parietem accipi voluerit, nemo est, qui neget. Ac profecto proclivis ad correctio- nem via patet. Ut enim apud eundem Hesychium EyGta ebdela. Oi varaοοει⁶,εννοε(scrib. vεαρένννινεεν) Hυν Lροαο qduae significationes unum lemma sequuntur; ita hic scribendum quispiam dixerit Eycrta rà zar dwtrapd. rà rO GvOc Srpsa eh, à xal etc. Levis quidem haec mutatio, tamen opinione nostra praejudicata ne moveamur, ut optimi lexigraphi verba huc illuc detorqueamus. Multo facilior videtur alia interpretatio cà zar àytrapd od koc. ué„ esse exteriores partes domus, quae portae ex adverso sint. Recte igitur egisse dicas Eustathium, qui, quamquam ipsi illa sententia probata non sit, ad Il. 6, 435. p. 722., 5. ita scripserit: Evnta 3¾ MAol pLy rod aodto- ic leiac rooc, roorgr, ode Avrepd dic ele0, 9 du 5dac elan 1 d6vG Eden, d05d val apcoyta ra rolldra. Quae si contuleris cum schol. Bekkeri ad II. 0, 435. cod. AB et cum Buttmanni schol. ad à, 42.; intelliges, verba horum eadem esse atque Eustathii, praeterquam quod ab hoc ric olziac“ additum sit. Aut, si tibi videtur, Eusta- thium perverso ordine repetivisse credas, quae habet schol. ad Eurip. Androm. v. 720. ad Ooc nòc Eyiba auxvéyta aher rod raved ihoe e e e a G. Taur.— Ambi- guitas, fere omnium hujus vocis definitionum communis ¹⁴), jam sublata est. Exteriorem domus partem, aulae adversam, non οαυννοα dextram et sinistram accipere jubemur.
Eustathius quidem ad 6, 435. hanc sententiam non probavit ob 22., 121., sed Vossiana ratione difficultas, quam ille νανακιοσσα Ʒ⁶ οο attulerat, sublata esse videtur; neque enim amplius de interiore oeci pariete, verum de atri transverso illo pariete cogitari oportet. Qui aulam intrat,
14) cf. praeter ca, quae supra attuli, de wwriowc in domo aut tentorio schol. Bekkeri ad II. N, 261. et Polluc. Onom. II. 53., in quorum verbis Heyne ad II. VIII., 435. cogitari jubet de»pariete aedium portae aulae ideo- que aulam ingressis opposito.- In candem sententiam dicta esse videantur Etym. M. verba p. 346., 12.
2*

(Num fronti aulae cors adjuncta fuerit?)
— 12.—
yta oXGyo« i. e. exteriorem domus partem, aulae adversam, conspicit; qui in atrium domus adit, ei adversus est paries ille, quem ab utraque interiorum forium parte esse diximus. Verumtamen secus in nostram rem commisit Hesychius, quod in v. ροναα tradidit IIp o-
»Gwia raà Epooe r v, vaddsp EyGnta, rà EyDoy, ömo i eie« rideyra.—(Suidae et Hesychii definitionem voc. οοωαρπιον v. p. 9., n. 11. ad ρ ο⁶ροο explanationem additum).— Ut
enim rei natura efficitur, ita scholio ad Eurip. Alcest. in v. 186. οhi: EE0de ro SOsioo daxduoo, quocunque modo explicamus, probabile fit, non modo aulae, sed etiam domus fuisse oνοο. At quem alium locum apte hoc nomine appellare possis, nisi ipsum exteriorem domus parietem, cui supra Eααν πωωαιοο nomen finximus. Atqui kychwa et xovcma idem paries appel- lari nequit.
Nihilominus hac difficultate illata Vossii sententiam nondum infregisse videmur; ut supra yGria 6oo interiorem atrii Vossiani parietem habere coacti sumus, ita nunc pro exteriore domus ipsius parte Vossius nova supposuit kychnta xανοο. Ante aulam enim finxit cortem, in qua stabula, currus ad wchmun reclinati, multa alia apte collocarentur. Interior hujus cortis paries, portae, quae a via ad cortem ducebat, oppositus, yον nomine appellandus dicitur cf. ed. stereot. n. f. Alia tradidit Anm. S. 426., n. 7.—
Num vero aulae cors praestructa fuit? Apud Homerum de corte nil exstat. Vossius ipse in annotat. ad repetitam editionem primae supre interpretationis(v. p. 2., n. 3.) eam non novit. Ad hoc in Homeri ipsius earminibus haud pauca adversantur. Si quis e. g. sumat cum Vossio(ed. stereot. h. et Anmerk. p. 450. n. S.), portam a*οοm ß18., 102. ante aulam esse; si comparet, quod νεον abXh« portae illi proximum 18., 102., eandem aulam includit et épxio non solum septum cortis ali- cujus est, sed ipse murus, qui privatam aulam a loco publico separat, cf. IX., 476.— idem judicabit, eos, qui xapèz ee†a rerxio ab« exierint 16., 343., illud ézio ab⁵ praeteriisse et omnes, qui sâναααν mμ ϑ˙ροο ταιιν οωο⁷σέςα ε5ονποο, ex ipsa aula, non ex corte aliqua in viam publicam evectos esse.— Quos locos ad contrariam sententiam Homeri auctoritate firmandam laudarunt, bene refutavit Eggers de aula Homerica p. 6 et 7.— Et ne serioris quidem aetatis aedes corte illa deformatae fuisse videntur cf. Vitruv. VI., 7(vulgo 10.) ed. Schn.„Graeci faciunt ab janua introeuntibus itinera latitudinibus non spatiosis« cf. apud Schneiderum ad h. k. quum alia testimonia, tum Eustathii(p. 1957, 61.) interpretationes vocis xxlαιοο i. e. spatii, quod primum intrantibus occurrit. Sed manum de tahula, quum in hae una voce explicanda Dorotheus quidam aetatem egisse dicatur(Porphyr. in schol. Bekkeri ad II. I, 90.)—.
Nos, si non multum in quaestione profecimus, at hoc intelleximus, ei, qui ychwma Vossiana in domo eodem modo foribus adversa, atque wotu aukövoc portae opposita fuisse ducat, magnas oboriri difficultates; aut enim wcicy et xονυππεν nomen male eidem rei dandum esse aut aulae fronti cortem adjungendam esse, de qua apud Hlomerum neque mentio fiat, neque vesti- gium reperiatur aliquo modo mediocriter certum.—
Quare ad ychmia definienda aliam persequamur viam, qua opiniones modo conceptas modo abjectas tentare amplius non cogamur.—
Quum aliud quid agens Schneideri sententiam de zapaordo notione(ad Vitruv. VI., 7., 1.) examinarem, mira me offendit similitudo, quae his cum νονποι esse videbatur. Periculum quidem esse putabam, ne comparata voce ancipiti, cujus vim ipse Schneider satis incertam reliquerat, nomen ambiguum redderem obscurum, sed paucis scholiorum et lexigraphorum locis ad ea adjectis, quae Schneider I. l. et Heyne ad Il. Tom. V. p. 636. congesserunt, res melius cessit.
Vide, quaeso, Hesychii locum de Eywriac quem supra exscripsimus. Verba extrema hacc
X

— 13—
sunt: 5 dE KpAryc ràc Skac agersy(Lyipoxo«— credunt in his literarum vestigiis inesse nomen
libri, qui hoc vocis Eoπαεινν exemplum vel hanc interpretationem continuit;— fortasse ipsa&èyαα
in voce latent.).
Hoc teneamus: με et tworicy nomen aut eadem aut simillima notione secundum Cratetem usurpari.— Jam cf. Buttmanni schol. ad Od. 1221» X. ε⁷ ο1, rA apaaräaso(scr. aαeoε⁴ο³) rhc döpac. Vulg.«
Vocem apaoràc in iis locis, quos Schneider J. I. attulit, quadruplici modo usurpatum invenies:
1) de poste dextro et sinistro januae Pollux J. 1. sect. 76. Graduo! d2 rà Sxareν SöNa varà TNXSO ri oy, A nal capaord dac Paoi;
2) Hesych. Hapaord dsc: ⁴ προια roος roεεοιι tspaερeνι εονες, quae columnae cogitari possunt in exteriore domus pariete ab utroque latere positae, melius tamen αρᷣ αœο⁴εων nomen con- venit columnis secundum obliquos aliquos parietes collocatis;
3) apaorac singulari numero apud Eurip. Androm. v. 1118. zal aaarddοα aoà s ae- A⁴*⁴ο νlααρρα ꝭ. Hic Schneider I. I. p. 478. de pariete porticus(ante domum exstructae?) cogitandum censuit, quamquam p. 477. concesserat, eandem vocem usurpari de locis por- ticu vacuis ut
4) de spatio quodam in balneo..
Contendamus haec deinceps cum wso et duc iieniſctione. Ac 1) quidem postes ννπ esse nequeunt; alioquin 22., 121. Ezlwe r6s ος ra, dc 2yαια ππη—mηιααρανν pluralis nu-
merus idem valeret, quod oraod« i. e. unus postis. Sed quisque intelligit, loca quaedam potius
circa postem Hcoipienda esse. CMuah pro postibus habentur 17., 221. 2da definitio ab νπεoν non minus aliena esse videtur. Ad νανςν apte transferri posset, modo columnas illas secundum parietes ab utraque parte aditus cujusdam colloces. Forium enim notionem in ꝓelνσ inesse oportet. 3tio loco scripsimus Euripidis verba de armis ky apaordèt paxillo suspensis. Quae memoriam mihi afferunt Idomenei II. XIII., 260 sqq. Merionem alloquentis doara d at 296ede wen e we eOt ijetc, oraoe do oe d te e etc. Parietes igitur inter se similes similemque in usum exstructi fuerunt ᷣaa et apaardèsc. Locus eorum non ante domum, sed in domo(& αιυ) fuisse videtur.
Haec autem sunt veri similia, non certa; quum non similes, sed eosdem parietes tyniotc et napaardot declarari probandum sit.
Quid vero interest inter illam Eustathii interpretationem Eyoxicy(p. 1921., 7. Euha rueiwoat, dru Eycta AEre, TODc SXar5,Oey Tſſc S06300 roixou« i. e.(cf. p. 722., 10.) yνα de⸗νμta roihy pat r« Ey T7 rey d0 8c6 886 0G Xd Tta et hoc scholion(Eurip. Androm. v. 1098. HAPA- 2TAAO2 apaorddac XéTet tàc vata'v S0ooy Sareνοεων εααρμaνεναα(rxac) Gu. Taur.— Matth. sub n. 9. adscripsit: rectius esset»ziovac.“ Immo egregie, optime scholion habet, modo— non conjicias, sed corrigas„ rode« arà hy aTcooy Sr dey maptra,⁵νοέτ oiεοα ¹⁸).
15) Accedunt quidem proxime, quae Etym. M. p. 796., 19. docet: Xt&, ro mGtoy r)c Höpac, al mapaorddec, y 6 iorarai tic al émepeiderat.&* Tod Sio i he, htà zal ad, ec„oi, gPnpai, dià to orevov ric 805(eadem, modo am- putata, repetit Cramer in fragmentis Orthogr. Chaerobosci, Anecd. vol. II., 273., 12.), sed nobis satis sit demonstrasse ghic vim a mapaordot et twomioic non abhorrere et recte éyGénta, a Cratete ad xlàs translata, comparari cum aᷣaaräct, quibus scholia ad ꝓναμν interpretationem utantur.— Ceterum vim † ναυv, quae unam habent significationem cum mapaordot et voioic congruentem, ctiam in alias res tractam esse, ostendunt Buttmanni schol. ad Od., 19., et Etym. M. p. 196., 29. Fortasse rem illustrant, quae Schneider ad Vitruv. IV., 6.(II. p. 272.) de antepagmentis tradit; certe si conferas Foesium Oecon. Hippocr. p. 661 sq.
Evchnia cum
Mac et xapa- oräaw compa- rata.

— 14—
Neque vero solum iidem parietes napaordèe« et wonta appellantur, sed etiam eidem spatio nAαοσνα⁴ε sive napaorddoc et notcy nomen est. De his schol. B. L. apud Bekk. ad Il. N, 261. „1 8 rA S6a., 0˙(y ro c eoeerat« cf. Pollucis glossam p. 15. I. 6. exscriptam; de apa- gräc schol. ad Eurip. Phoeniss. v. 415. ekc αρaotddac, wöxac et ipsius poetae Iphig. Taur. v. 1159. 25 το˙ο τοᷣ mοιντ αρᷣαodo. Sed quum illo loco more poetarum pars portae pro toto aedium aditu esse videatur, conferamus potius exempla, quibus vulgaris usus singularis numeri rapa- —rAso de spatio intra exteriores et interiores fores probetur. Probabile fit loco Sext. Empir.(Pyr- rhon. Hypot. 1., sect. 110.), quem citat Schneider,»i xoοē akaveion apdoraà« robe y ESdey elatbyrac
Phaivet, öet robe Leyrac, el dy aorf arpißotes«, certum loco Vitruvii, ubi αραrdda describit VI., 7.(vulgo 10.)»id peristylion in tribus partibus habet porticus; in ea parte, quae spectat ad meridiem, duas antas inter se spatio amplo distantes, in quibus trabes invehuntur, et quantum inter antas distat, ex eo tertia dempta spatium datur introrsus. Hic locus apud non- nullos ροσνςα, apud alios xapaoräac nominatur. In his locis introrsus constituuntur oeci magni etc.“ Ut enim supra»post itinera latitudinibus non spatiosis— statim januae interiores finiuntur. Hic autem locus inter duas januas graece dνsiov appellatur« portam aulae(peristylii) descripserat, ita verbis Il. aditum ipsius domus declarat.— Quae in antis invehuntur trabes, introrsus vergunt, et firmant aut includunt parietes obliquos, inter quos via ad oecum ducit. Spatium, quod datur introrsus i. e. oecum versus, non est longitudo viae, sed latitudo in interiore parte, ubi interiores januae finiuntur.
Itaque ut paucis repetam, quae ex tota quaestione effici putem, zlaorâds« sunt 1. postes januae, 2. columnae secundum obliquum voc vel dopGvo« parietem positae 3. ipsi parietes, qui ejusmodi aditum includunt, quosque antiquo tempore(nam de Xenophontis loco non liquet) zyéwin nominatos esse constat 4. αeοασ⁵o nomine vulgo, xic interdum utebantur ad ipsum spatium intra fores significandum.
Nunc si iterum perlustremus àricy interpretationes ambiguas p. 11. exscriptas, videbimns, omnes praeter Eustathi verba ad Il. 6, 435. p. 722., 5., quae ipse improbavit, quaeque ex interpretatione tyenio rokvo«c(cf. schol. Bekkeri ad Il. 06, 435.) male ad wnt universa transtulit, in nostram rem apte posse converti. Apud Hesychium enim à zarð dvεαικρν roο ꝛãνo ab sya Bεpn non sunt partes oiziac, de qua ne verbum quidem dicitur, sed ipsius uxναoς; non dicendum erat zarð dy rν αreva, quae ex adverso apparent, sed rectior collocatio, qua seriptor usus est.„Adversae ox⁵εvpc partes, quae in conspectu sunt.“ Item accipienda, quae de uσπν in domo habet schol. A ad II. N, 261. oi tyaytiot karà rac i06d«c rkoh. Neque aliter alia explicanda sunt.
Sed quum supra demonstratum sit, etiam 6α complecti spatium illud intra fores, quaeritur, num illa, quae de αροοαα traduntur, bene cum αροααοσ⁴ↄσωet Ewwnic notione con9 gruant. Ne igitur columnas sive pilas in ρορο³ια collocatas mireris, cf. nunc quidem de ᷣρονοονροι roXGvoc scholion Bekkeri ad Il. Q, 323. v. supra p. 9., n. 11. de ρροᷣ in domo(hoc enim, non peristylium accipiendum esse demonstravit Dissen. ad l. laudandum) Pindar. Ol. VI., 1. ö otd oavtsc 2drer SOb6— viovac.— Ewoicy vero splendor(auνραασν, quia luce per fores immissa illustrantur et res splendidae in iis servantur) a ροοις minime alienum est. Animum adverte odopata 25z6cu7ra h. in Merc. v. 384. et Cratini illud»xapaordèac zal a6OA B00Net wolxiha cf. Pollux. 10., 25 et 7., 122.; àpaorddy marmorea signa Athen. V., p. 197., c. 26. in. componas cum Hesych. in v. Eyma——— n69, à zal dle6Qν οον et in v. IlPovta— Eydta rà 5doy, öou i eivsc ridsyra. Quid igitur? Statuisne ροονα tertium nomen esse eidem

— 15—
rei inditum? Minime. IIpo969v nomen, ut supra demonstrare conati sumus, magis universum est et complectitur praeter spatium illud inclusum etiam, quae proxime januam exteriorem adjacent. Pollux. I., 77. Elo6G kal 28600 Sy6ara Eloléytc d Sa n ookaa. aAl roy hEy!a val dova abodcð.— Contra Eyzi et xaοαε⁴èe« sunt intra fores; de αε cf. Vitruvii I. supra examinatum, de yioi Hesychii verba in v. IIPoα..— rà Ey Ooy et Pollux. II., 53. xal Evνπια πααά᷑νανμ⁴ ρ„νν˙0 1ροσ à yrdc y d0v.
Aulam porticu et ad viam et ad domum versus finitam fuisse, hodie fere nemo est, quin pro certo habeat; tamen neque veteres, neque recentiores interpretes aut in explicanda voce aldουσέν aut in ratione earum Cconstituenda ita inter. se consenserunt, ut dubitationi locus non detur. Ardooca, cujus maxime fit mentio, in aula ante domum est neque raro ρμνσο nomine appellatur. E. g. hospitum lecti 4., 297. sternuntur ör aενοοοσ;Ʒ v. 302. iidem hospites abτονν 8y 006àb d600 cubare dicuntur. Item de eadem re XXIV., 644. öm alobch et 673. 29 O561— 86400 a51091. Utroque in loco u αρ et G*s d6 ob opponuntur; cf. 4., 300 et 304. XXIV., 647 et 675.— Per ardoοαmν et ρονꝙ viam ad ipsam domum patuisse, si dubitare liceret, multis locis probari posset, hymn. in Cerer. 185. EBav dè? aAlda-« coll. cum locis supra II. Sed 20simi tantum libri v. 1. et v. 95. 96. 97. examinemus, quum in ultimo versu(ita ut 15, 62. cf. Nitzsch. 1. Theil S. 215.) voce" dαέςςε τμρsOOοα aulae ¹³⁶) opponi videatur. Quod si recte habet, certe verisimile non est, ρο⁶σ⁶ν praeter aldocay eam quoque aulae partem, quae ante porticum sit, contineri. Ceterum 5ObhO, quamquam aeque atque aldooca ad aulam usque pertinet, tamen aliquo modo ab a0 differre videtur. Dicuntur quidem ii, qui usrapoy relinquunt, et aldοοοαασν(cf. XXIV., 644 et 647.) et ρ⁶66ονον(cf. 20., 1 et 6. 11., coll. 465. 466.) intrare, sed hoc inter utramque vocem interesse recte conjicias, ut ρονοα, id quod ipsum nomen significat, sit prior domus pars, intrantibus adversa ¹⁷), neque solam porticum, sed omnia, quae ante uéraον sive dGνx i. e. oecum virorum sint, complectatur; contra aldoooα, quae quidem cum ο⁶νιι possit confundi, pro sola porticu inter zdomum et aulam exstructa recte habeatur.—
Neque nunc mihi curae sit, quod natura porticus illius ante domum exstructae ex Homeri verbis non patefit et ne una quidem porticus columna memoratur, quam certo ad eam referre possis(cf. 22., 19; de 17., 29. infra disputabimus). Res et per se(atb. vulgo vocatur àοοινιοαπτ i. e. usrαeλ̈νοο v. schol. ad II. Q, 323.) et ob similitudinem peristylii, per quod posterioribus temporibus ad domum accedebant, maxime probabilis est. Qui dissentit, ut Goguet apud Schreiber I. I. p. 131. n. 5., causasque interpretationis desiderat, is certe ipsius Homeri testimonium ne postulet. HIomerus fuit pocta, non architectus; aequalibus suis cecinit, non posteris, quae per saecula mutarentur, tradidit. Si igitur apud ipsum Homerum nil interpretationi obstat, fidem habeamus iis, quae et majores nobis tradiderunt et suus quemque sensus docet ¹³½).—
16) 20., 1. Ulixes corium bubulum non in porticum ex interiore aliquo thalamo, sed in candem aulam fert, in qua proci ludere dicuntur iäevot&v Hivοαι οv, ODc Exravov abroi 1., 108.
17) cf. supra annotationem de voce pé†apoy p. 5. ad verba Niéeo r EV oOlsc cum*τεςα XWXIV., 650.
18) Veteres interpretes in explicandis vocabulis zρονονο et aldoaa inter se dissentiunt. Tamen si accuratius sin- gulorum sententias perpenderis, facile patebit, aut nomine, non re ipsa dissensionem factam aut alios alium ejusdem signiſicationis usum explicasse. IIoeuos et atdoca una explicantur a Polluce, qui Onom. I., 77. inter ingresuum et egressuum nomina haec affert: elta, οεονοσ να τπκρ οο⁷—έιην. zah a b 5»80„, zy a7-001c„„Oner Aer. OQuid? Aulanc idem, quod porticus? Kuehn verba inde ab iy ad tituli sequentis initium adjungere vult: elmotc 3' ày raöy meplorohoy rönoy etc., quam sententiam sequi noluerim. In MSStis Seberi et C. A. est i rοαν.— Neque mpoaulaa, quae Suid. explicat rà khrpocdey ric abki, apte in hunc locum inseri, neque aulam recte
De aidodcatc et O50R G.

— 16—
Pluresne fuerint porticus, an una illa ante domum exstructa et cum ρ☚οο⁶νο interiore con-
tinens, facile ex Homeri carminibus cognosci potest. Plures fuisse luce clarius demonstrant et
inter fores aut, quae forium loco sint, referri, quisque videbit. Verba depravata sunt. Aut igitur pro„aνα scribendum est»auνα*α, ita ut haec sit series verborum„⁶οαοωα ᷣ μ οασυμοvõ-h abNic rb EvSoy, Jy⸗ etc.(IIpo- aMxioy de aula, si domui ab*« nomen est Perizon. ad Aelian. var. hist. III., 4.), aut glossa nοαμ——— ISoy, qua Pollucis verba suppleri videbantur, inserta est et commissura operis male juncti adhuc hiat in i. c. ijy sc."OGnp. ldoeανm zaxbet. Hoc quidem certissimum habeo, Pollucem nil aliud docere, nisi quod verba incorrupta continent: ρι⁵σομοον per quem transitus ad domum fiat, ab Homero aldoocxv vocari. Etym. Magnum 750i0, ¹h p? Te oizlac orod,*y zat aldooday zabet OPO, Evit E3y aordda(i. e. orouv cf. Hesychius maorddec et maoraäc et quos Schneider laudat ad Vitruv. VI., 7. 1. p. 477.) rivtc d oordda Sc⁴αᷣαφ0̈ενοοlν,— Opo⸗ 680boy eipneev.— IIpooräda etiam locum intra fores complecti, Vitruvius I. I. nos docet. Nil aliud praeter illius loci significationem in voce inesse, minime constat; cf. quae J. I. sequuntur»His locis.« Suspicari potius liceat vocem angustioribus finibus non esse circumscriptam, quam quos lsupra ρονμνν voci constituimus. Quum enim vix quisquam ponere velit, transitum ex aula ad domum vel spatium intra fores commodum esse ad cubandum atque ad mensas et pocula servanda 15., 466.; ponamus necesse est, nο⁵οcv aut non plane cum npoardbt et mocr(v. Hesych. in v.„οον⁴ομοςα et mpocrâc) congruere, aut horum quoque vocabulorum vim latius patuisse.— Neque profecto, quae Suidas habet„ροοναινονν Bρ οο* ſſc rodc, solum spatium intra fores declarant. IIpdono quamquam hoc spatium complecti potuit,(vide tamen, quae supra p. 15. I. 17. de ο⁸⁶ν aulae opposito diximus) ad solam illam aulae partem referri nequit; cf. quae supra p. 5., annot. ad xν'εv oizo et passim de signi- ficatione ⁸⁶μνοα vocis diximus. At npoarddos sive oοοrcoo naturam indagare nunc nil juvat, quum quam late signi- ficationis fines pateant, jam ostenderimus et quaestiode hac voce ob mapaorddac et maarddac saepe commutatas (cf. Apollon. lex. Homeric. in v. ρο⁴³ςνα cum annot. Tollii, et Schneider J. I.) difficillima sit. De ³⁶νοο potius quaerimus. Qui diserta tradunt, aut ipsam porticum vocari ρονοννo contendunt aut partem domus inter por- ticum et oecum; v. supra Etym. M.— Suidas et Photius xρο³ι⁶εαα. v 5 rod oio arddt. Accedit Eustath., qui aut idem esse dicit, quod aνοοσανν, ut 1369., 21 et 1497., 29 aut cum àdxνp νearépoi interiorem putat quam aldocacy ut 764., 45. Quod Porphyrius habet peculiare in h. v. explic. v. infra in quaestione de thalamis.
Utcunque igitur res se habet, nobis satis sit, etiam ex scholiorum testimoniis efficere, ut ea, quam in textu statuimus, οον⁷⁶νο vocis potestas proxime a vero abesse videatur. Itaque probamus quidem râsty dzpeorég- Eustath. 764., 45.„Ezoc, mept ükat. Berà dE xb 92io» auki Beh' iy aldœlα: elxa 5OOc, 36 b zll dd-ao*., ita tamen, ut, quod ordini praeposito contrarium non est, xο⁵ονοα praeter interiorem illam partem aldoοαασ᷑eσ quoque complecti dicatur. Hoc enim suadent non modo, quae Suid. Phot. et Eustath. prioribus locis scripse- runt, sed ipsius Homeri verba v. 15., 465 sqq., 15., 62. cf. Nitzsch. 1. Thl. S. 215 ct 14., 5 sdq.
——— Aldooaay porticum fuisse praeter Pollucem(cf. in v. xο⁶μ ο) et Apollonium lex. ai§ονοσας τ* mapaordsoc, dnò etc.(fortasse waoräbos ut in v. podεν legi oportet) fere omnes interpretes tradunt, ut Porphyrius ad E, 137. Bekker. p. 150. 4Nol 3 dæ orepov aiddcac Xe Ou0 ec die rac drodc, iva b) 18 dct d a5X7c, d*X* r Hty Öaldtoy 2d2h, al d mits rod bratdpioo droat ai-olα; Etym. pluribus in locis, in v. aldonaat p. 32., n. 50. habet onpaivet rÄ„ 2uraci,oevny Oroy, zat rhy Berà roy rodva ucräda; scho A. D. ad II. Z, 243., Hesych., Suidas, Eustath. ad II. I, 468. crodv.— Aristarchi, ut videtur Lehrsio de Aristarchi stud. Hom. p. 155., illud scholion est ad II. Y, 11. in codd. A. V. aldoda——— aroat zal oroxkorat 25a*; ultima significatio, quam etiam Etym. p. 32. 46. repetit, ad solum locum Y, 11. attinet, neque universae vocis potestati repugnat.— Discedere autem videntur antiqui interpretes, de quibus Eustath. p. 1347., 58: 0l ½.νααi ρu z2 radra atcucat, abhiſc reria. Trxe«ol riy a?cvcaAy asXeroy döpay aci. Könpioo maordda didopoy. Idem sub falso lemmate, sed ad eundem versum(Eustath. I. I. xο‿ d †ct ε½ 3*ꝗ ƷNacey etc.) 2, 323. habet partim schol. BM partim schol. V.— Schol. B etiam ad Z, 243.„ai ο⁵νορονν teru-voy« rergia riſc ahe adscriptum habet.— Equidem de Eustath. I. I. ita judico, ut alios dicam alio modo illud οοοd ½ον αεοσmρς εεεο⁵ob explicare conatos esse. Schol. Bekkeriana ad 323. falsum lemma, schol. B ad Z falsum locum verbis illis interpretati sunt. Auctores scholii credo aut aidoioh in verbis„nl1., etc.«— signiſicari voluisse solos muros aut Siculorum et Cypriorum lingua usos esse ad verba illa explicanda. Eustath. rem facilius expedivit; statuit enim ax*pa ο 96crspov. Quo autem vel egregius interpres ejusmodi figuris abduci possit, uno exemplo declarare libet. Voss Aum. S. 427. n. 5.»Homer sagt⸗ über Marathon nach Athen i. e. durch Athen nach Marathon et sqq.

— 17—
pluralis numerus aldobe-o Tero-hvOꝓαᷣ(VI., 243.), ardoooat ts zat EPxsa va- 560 àvy 8., 57 et quod bis aloονον adjectum est ebepxéoc abxſe ad alteram distinguendam IX., 472 et 22., 449.; denique quod IX., 473 ˙́ y1 οο⁶μροvoopponitur igni in aloobo-; uterque ignis autem incensus erat, quo aedium fores melius custodirentur et Phoenicis fuga impediretur. Jam vero, si ex ultimo loco recte colligitur, duas alooboac cum aula conjunctas fuisse, per quas ex aula exitus patuerit, quaeramus oportet, utrum prior porticus, quam in publicum egredientes praeterire debe- bant, intra aulam fuerit an extra eam ad murum adjuncta. Quae ad hanc sententiam te flectere possint, haud pauca sunt neque defuerunt, qui argumentis eam probare studerent, cf. schol. Por- phyrü ad E, 137., ubi ex atboucat rs al Epzsa xal 0610: àvv ordo membrorum aedium dedu- citur, quamquam Porphyrius statim subjungit(v. p. 16. in v. at0cl.) äAot n—— da eh Te Go hc ade.
Sed quamvis etiam graviora, quam scholiastae argumenta afferri possint, haec missa facimus, ne operam perdamus. Neque enim res ita se habet. Siquidem dubitare non licet aldοοσσσ ebeεεο a5 IX., 472. eodem aedium loco fuisse atque arbouoa eosvdos a5« 22., 449., in qua procorum cadavera ponuntur, sequitur, ut ad** alo« intra aulam fuerit, non extra. Quum enim Philoetius 21., 389 döpac edepxεοα àuμſ occlusisset et valvas reste, quam in porticu reperit, constrinxisset, corpora procorum 22., 449 non ante aulae portam collocari potuerunt. Fores aulae autem interim apertae non erant, quum vel posteriore tempore Ulixi curae fuerit, quomodo de caede vicini vel praetereuntes celari possent 23., 137.— Ad hoc, ne in huno errorem incideremus, sapienter monuit Porphyr. 1. I.(coll. Etym. Magn. p. 16. in v. at doclα laudatum).— Difficilius videtur inventu, quid de porticibus ab aulae utroque latere exstructis recte statuatur. Quamquam enim apud Homerum porticus in his locis non reperiuntur, tamen jam antiquo tempore extiterunt, qui aulam peristylio cinctam fuisse putarent; cf. Porphyri schol. I. 1. Etiam posteriorum temporum aedificia peristylio fuerunt ornata et quamvis inde certi nil efficiatur, tamen refutatur, credo, Nitzschü argumentum, quod ad contrariam sententiam firmandam attulit commentariorum 1. Th. p. 216. „Ob coeli naturam in illis regionibus porticus in utroque aulae latere exstructas veri similes non esse.“ Ponas licet, multa aedificia rustica postea fuisse separata, quae antiquo tempore in aula fuerint exstructa et iis, qui in his locis versabantur, molestias attulerint, tamen tanta fuit antiquae illius aulae amplitudo, ut non modo tot proci, quot 16.„ 247 enumerantur, in ea versari et discos telaque conjicere possent, sed etiam nil incommodi ex rusticis illis aedificiis oriretur. Neque argumenta Eggersii(de aula Homeric. p. 13.) probare possum„murum, qui a dextro sinistroque latere aulam includebat, vacuum fere relictum fuisse, quod secundum hunc murum euntes ex ipsis aedibus ad portam aulicam pervenisse Od. 16., 165 et 343., quod Ulixes ad eum lIrum mendicum collocasse 18., 102 dicatur.“ Quod enim ad prius argumentum attinet, nemo facile sumet, domo aulaque exituras de via recta declinasse, ut secundum murum euntes ad portam venirent. Neque vis praepositionis apèz cogit, ut tale quid statuamus; cf. scholia ad Il. I, 7 et Buttmanni schol. ad Od. 12., 443. Utriusque praepositionis vis in composito manet, sed apà präepositionem non ad propinquitatem totius muri referre licet, sed ad eam partem, quam prae- terire oportet i. e. murum ab utroque portae latere exstructum. Eodem modo II. X., 344 accipiendum verbum compositum„rapeéexdeiy sc. Juac per campum.“«— Altera causa non magis sententiam contrariam refellere potest, quum 69 10» 18., 102, ad quod Irus reclinatur, una cum a1000 döpac nominetur; immo dubitare non licet, quin Ulixes, postquam àꝝν ιοeροοο ad a5X9» a19050„7 Te döpac pervenit, proxime has fores Irum collocaverit, non de via deflectens muro ab aulae latere exstructo acclinaverit.—
3

— 18—
Contra recte et Nitzsch. et Eggers. negant, Phoenicem IX., 476 apte dici murum trans- siluisse, si ab omni parte aula porticibus cincta fuisset. Muros vero ipsi portae vicinos, a quibus ignis in priore porticu incensus proxime abfuisse videtur, Phoenix vitare potius, quam adire debuit. Neque a re plane abhorret, quod Damm. l. Hom. in v. ad*³ ad d, 678 disputavit.„Si Medon extra stans audire potuit, quid intus in aula diceretur, oportet aliqua aulae pars, non aediſicatio- nihus, sed muro simplici circumdata fuerit.“ Ab utroque aulae latere igitur muri, si non omnino omnibus in aedibus vacui, at a porticibus vulgo nudi fuisse videntur.
Restat nunc, ut exponamus, quomodo priorem porticum cum aulae porta conjunctam fuisse statuamus. Qua inm re quum veteres interpretes, v. p. 16. annot. de voce arbooca, mirum quantum inter se dissentiant, ne ea quidem ex scholiis huc afferamus, quae nostram sententiam firmare possint, ut scholion de Siculorum et Cypriorum usu dicendi. Ingenue potius fateamur, certi inde nil effici. Quare malo citare eos Homeri locos, qui me permoverint, ut hanc, non aliam portae imaginem descripserim. Notissimum illud ρμ εIu a⁶ο⁶οσm ενμοοσό, quod jam antiquos interpretes vexavit, v. schol. in v. a*bouaa, vulgo cum Eustathio habetur ροσεεεο Sed quamquam per- versus ille dicendi ordo ab Homeri lingua minime alienus est, v. supra Mas d pxsd re heε‿apövrs in annot. de ué*εον p. 4., a., tamen ad arbitrium hanc explicandi rationem sumere non licet. Alias ejusdem figurae rationes nunc omittamus; de ea autem, qua quis ad plures locos, quibus quidem certus suus ordo rerum verborumque serie constitutus est, venire et postremum primum, primum postremum transgredi dicatur, hoc statuo. Posterius priori antecedere potest, si prius magis universum est, ita ut posterius aut aliquo modo subjectum sit notioni prioris rei e. g.:»Er besuchte Stadt und Land“ de eo, qui terram, non urbem primam ingreditur, aut prius totam rem, posterius partem compleotatur. Talia negligenter, non stulte dicta erunt. Ea autem loca, quae nullo modo inter se cohaereant, ut Vossiana illa v. supra in annot. de atbouoa ad arbitrium mutari nequeunt. In nostris verbis est quidem, quo ad ρ οspov defendendum utaris. Est enim prior atbouoca prope portam aulae et solo παρρρᷣ separari videtur. Tamen multum restat, quod male habeat. In aliis, ut„épzed rs Hé αρ α dici potuit, qui aulam relinquit, idem universas aedes relinquere; in dosv ts kal ab« v. p. 4., a., qui fores relinquit, idem simul aulam relinquere; in d6ot εναοεοω xa* αν⁵α 6., 303., qui aulam intraverat, aedes simul ingressus erat cf. supra p. 6., I. 10., ad ab⸗⁵⁵. Hic res aliter habet. Qui per portam abüt, is non simul fores et porticum illam priorem reliquit, sed aliam aulae partem emensus erat, aliam transiit. Et si verbis tòobo- ts döpac 18., 102. declarari dicas, fores partem esse prioris athobeh«, recte dicis— at non alooöch« cum aula conjunctae, sed ejus, quae ad ipsam aulae portam pertinuerit. Vide enim, ut alia sententia in verbis inesse possit. Ulixes Irum, pede prehensum, traxerat dt εν Ʒρ☚ρ ρ οο, ö„p, Trer adXy, alα αs döpae xai to ort 220 adſc sloey àpaxxkiac. Porticum ante domum exstructam ob ipsam hanc causam significari non putabis, quia Ulixes, quum ad atdoboν döpas pervenisset, iter confecerat. Tune enim Irum amplius non trahere, sed muro acclinare dicitur. Item si ad priorem illam porticum ivit Ulixes, tum de via deflectens ad murum in ipsa aula accessisse nequit, sed statuas oportet murum illum, cui Irus acclinatus est, ab utraque parte tetigisse primum aulae limen. De duabus foribus οαο⁶ροο in aulao muro patentis interiores solae non significantur, sed aut totus transitus a10b0⸗ döpa appellatur, ita ut poeta ρεοον aulae, quod Ulixes transiit, omittat;— aut primae omnium fores sunt εοιοσνσπσα dũρaν, quibus solis recte via Ulixis finiri dicatur quibusque muri fuerint proximi.
Certe hoc ex iis, quae disputavimus, pateſit, et ρ oepo illud et locum de οοσν dbas facillime explicari, si porticum ponamus usque ad primam aulae portam pertinuisse.— Et

— 49—
quae de loco intra fores aulae hio illic obiter commemorata reperimus, optime conveniunt. Currus, quos juxta tma aulae collocatos fuisse tenemus, ab ipso transitu aliqua re, ut columnis, sejun- ctos fuisse placet, quum alioquin, qui praetervehebantur, facile currus acclinatos offendere possent. Quod legimus XXIV., 266 àxα udy äuasay äsiα᷑ν⅔ sqq., certe non demonstrat, currus sub divo collo- catos fuisse ¹⁹). Accedit, quod VIII., 441 dꝑara à HGGor collocata dicuntur ²⁰). Qui locus, quodcunque graduum genus accipiendum putamus, ab ea, quam supra instituimus, ratione minime abhorret. Quidni enim ponamus, portae introitum utrimque gradum satis latum, non ita altum tetigisse, in hac basi columnas fuisse collocatas, quae suam utraeque porticum sustinerent? Currus in has porticus ex aula per clivos facile subvehebantur. Sic intelligitur, cui bono suggestus ille fuerit,— quomodo apte currus in ipso introitu ad parietes potuerint acclinari,— ex quo loco et currus et arma equestria elata sint.— Quamquam tantum abest, ut hanc interpretandi ratio- nem ex ipsis Homeri verbis necessario consequi putem, ut libenter alia eam commutare velim, si qua eaedem illae difficultates facilius expediantur.) Denique vix exponere oportet, cur locum inter priorem porticum et muros vacuum stabulis potissimum et servorum cubiculis assignaverim. Stabula omnino in aula fuisse praeter Iliadis libri
XXIV. I. I. et descriptionem itineris, quod Telemachus suscepit ef. e. g. 4., 40., inprimis 17.,
297. 298. ²¹) demonstrat. Stabulis vero ut servorum cubicula vicina fuisse credamus, disputatione
opus non est.— In universum meum non est efficere, ut si quae alia in aula fuerunt aedificia,
de loco singulorum dubitari nequeat. Num quae domus aula fuerint inclusae et quales, quaeramus oportet; cui loco assignatae fuerint, quisque oogitatione sibi depingat, modo in ipsis poetae verbis, quibus res deseribatur, difficultas ne relicta sit.— Quamquam pluribus locis ab ipso Homero diserte aedificia in aula commemorantur, tamen nullum est, quod interpretes non alio transferre conati sint. Sic Schreiber I. I., Erklärung F., K. et y. Telemachi thalamum in ipsa domo collocat. Sic Passow in versibus II. VI., 247 sqq.»Evodsy adXſ«« universas principis aedes significare censet, ut dubitare liceat, an thalamos ipsi domui assignet;— d⁶ Q0/O 22., 442. 459. 466. Schneider Epimetr. p. 277(v. apud Schreiber p. 124.) extra aulam fuisse docet. 0 1ον, quo molae conti- nentur(20. 105.), pars interpretam extra muros, pars intra ipsam domum aedificatum fuisse cen- sent cf. Schreiber p. 134. cum n. 2.— Contra Xaxzjjfloy illud, quod Nitzsch.(1. Thl. p. 218. ad 3., 425.) ad Ulixis aedes pertinuisse judicavit quodque sine dubio in aula exstructum fuisse putavit, rectius in urbe alicubi situm fuisse pones. Bene schol. Buttmanni ad h. I. comparant
Hesiod. Epr., 491. In fabricis ferrariis mendici vulgo cubabant; eo Melantho Ulixem abire jubet, nisi forte(οο) A4ox intrare libeat.
71
19) Currus sub porticu collocatos fuisse; Vossius quoque suspicatur v. Anm. S. 426., 7. IIli autem tvm aula, mihi foribus inclusa fuisse videntur. 23
20) Codd. Bekkeri ad h. l. dhBootot: 4y rolc A10†ενO AKBchvyegat A. AloTévne dpcheat rote dyaßahholc V. Obroc Apiorapxos Bohotat A.— duß secundum Etym. M. p. 81., 14. praeter alia significat wpoaayäßaay zal Owepoxh. — Apoll. in lex. B⁵ε ors rac Sdcstc. 0lo- pIidas areia⸗) Baο.ꝑε6ο⁶ε.— 21) cf. de hara suum 10., 389(coll. 388.) et 18., 105.; de anseribus 15., 160 sqq sqq.; 19., 535 sqd. Omnia haec ad aulam ante domum referri posse lcontendo. Quamquam enim nil est, cur nullarum aedium aula poste- riore cellas anserum inclusas esse dicam, tamen hoc ex J. II. colligi noluerim, id quod Voss fecit in ed. stereot. F. In repetita primae interpretationis editione Anm. S. 455., n. 38. adeo coactus est sua Le«d 900 vocis explicatione, ut anseres in conclavi inclusos esse crederet; of. de pehdèò Pass. et Damm. in v.
3*
De stabulis aula inclusis.

— 20—
Vossio quidem videtur, neque possum, quin cum eo faciam, Homerus ipse 17., 266 verbis 2s réy Srep dorh declarare, plura in aula Ulixis fuisse domicilia ita inter se cohaerentia, ut alia ex aliis quasi penderent. Schol. autem(v. apud Buttm. et Eustath. ad I. I.) interpretantur »alia ex aliis tanquam exsistere et surgere videntur i. e. plures sunt domus ipsius contignationes.“
De aedificiis Res igitur adeo rrediit, ut aut domibus vacuam habere debeamus aulam, aut demonstrare, cur vel hanc Wuae 1 niin vel illam domum aula includamus. Et primo quidem agam de servorum servarumque cubiculis iisque velhabitat vel domiciliis, quae ad rei familiaris curam attineant, tum de filiorum et filiarum thalamis, postremo res domesti- de tholo illa, quam supra diximus.— Servos din noctuque in aula versatos fuisse, nemo facile cas admini- negabit, cf. quae de stabulis comperta habemus ²²). De servabus sunt, qui dubitent, quum strat. mulieres omnino virorum aula abstinuisse putent. Homerus alia docet. Neque enim solum mulieres saepe in virorum aula versantur ut 15., 124. 171 Helena; 163 àνεένο☚ςα m⁷νοεέ νœxec et inprimis 3., 451 Eurydice cum filiabus et nuribus, sed etiam noctu servae illic sunt. Phoenix enim noctu muros aulae transsiluit Xad„νλαdς kydpac, dGd« Te Tovaac IX., 477. Servae 20., 105 sqq. 9 OPe.ᷣ molas noctu administrant, labore perfunctae cubant. De molarum loco poeta quidem nil addit, sed satis certe de eo conjici potest. In ipsa principali domo, nisi alia causa cogat, profecto non ideo collocari possunt, quod molae ibi magis commode ponantur, quam in aula. Extra aulam fuisse nequeunt, quum Ulixes v. 101. 0-ey signum a Jove petiverit. At Evdodey nonne est ex interiore aedium parte, ex domo principali? Minime. Oppositum est E76008» Jovis fulmini, quod signum kxoοos apparet; Ey0-sy autem est»ex his aedibus, in quibus versor.“ Stabat vero Ulixes in aula cf. v. 97 döace ερ. Simili modo Penelope 19., 321, postquam servos jussit hospiti lectos sternere(sc. à? ρμα pergit,»cras autem mane lavate et ungite, 6c BvSoy apa, TXS,HAX dOO cHeSIrat, Jusch do us,⁴ i. e. hic in oeco.“ Itaque nil obstat, quin 0koν ²³⁸), in quo servae et opus faciant et cubent, in aula loco Ulixi propinquo fuisse dicamus. Eggers de aula Hom. p. 13. conjicit, cubicula ancillarum maximam partem in aulqnon longe a stabulis abfuisse, cum ancillae ex oeco per porticum vesperi exiisse dicantur 20., 6. Sed eae tantum domum reliquerunt, quae jam diu cum procis consueverant, sine dubio in urbem pro- fecturae cf. 20., 13. cum 2., 397.— Contrarium igitur ex verbis illis suspicari licet— ancillas illas, nocte clam foris euntes, vulgo cum aliis in domo ipsa cubuisse. Quid vero de servabus
22) Qui 20., 160. mane aulam,(in aulae foribus enim, quae sequuntur— 240. accidisse videntur) intrant 3prorijpee Axalwy, eos male Payne Knight l. I.(Museum Cant.) p. 646. habet servos Ulixeae domus, et servos vulgo foris pernoctasse colligit. Sunt illi procorum ministri, de quibus Eumaeus loquitur 15., 330; cf. Nitzsch. ad I., 109 sq.— Sed alia exempla afferri possint ad eandem rem probandam. Eumaeo et Phi- loetio Ulixes promittit 21., 214.»Utrique vestrum uxorem dabo oizia v&†« heto rerofptya; suam domum servo gratia domini concedi testatur idem Eumaeus 14., 64.; denique Eteoneus, Boethoi filius, ad Menelaum ante portas sedentem accedit, dvorà« s ebvic, èrei Ob woxLo vatey dw abrod. At Eteoneus non est servus, sed zpeioy, orpnba depdεον Mevehdo 4., 22. 23., allis locis, quos laudavimus, sua habitatio extra aulam conceditur servo, domino ν 26ran etc. 14. 65. Vulgo,(hoc teneamus, quia rei natura et posteriorum temporum con- suetudo cf. de Xenoph. aetate Schneider epim. p. 288. apud Eggers de aula Hom. p. 12., ita fert)— vulgo, inquam, servi in ipsis aedibus prope dominorum cubicula cubabant.— Item infra demonstrabimus, vulgo quidem filios et generos in aula patris habitasse(ut Imbrius, gener Priami XIII., 176. vate ap IIedn), tamen Hgęctor et Paris.., quippe qui opibus ceteros antecellerent, suas sibi sedes condiderunt 2TTS IIg: dοο NI., 3177—
23) cf. supra annotat de voce olso« p. 5.

— 21—
in aula, quas supra dixi? Superiora non discrepant, verum concinunt. In aula enim et servi omnes cubabant et servarum eae, quae aut rusticum aliquod opus aut graviora rei familiaris negotia in aula curarent(de Nausicaae thalamepolis infra).— In ipsa domo interiore prope dominam(non in àννρ⁶έ Jusré0ν εν Spxeah 21., 384 cf. p. 6. de significatione vocis aulae) ancillae maximam partem cubuisse videntur. Penelope saepe« öneoc dy areOLet Tovalsi dormitum ascendit; semel 19., 602 multa nocte. Has àριαναοα fuisse certas quasdam, Autonoen, credo, et Hippodameam, quas Penelope 18., 182 ex inferiore aedium parte ad se vocari jubet, dubitare non licet, si conferamus, quae de Helenae et Nausicaae àρενονοι⁷ hic illic traduntur. Quin cubiculo eodem illae fortasse utebantur, quo Penelope, quum in Nausicaae thalamo cubuisse, dicantur dbν νμραιέοανι, apirc aro aoc SOt, drado- Exd tepde. Quamquam in Penelopes thalamo ne l. 4., v. 705 sqq. quidem ρεꝓανααν mentio fit. Sed quid multa? Ut in mulierum habitatione etiam ancillas habitasse credamus, disputatione opus non est. Res ipsa ita fert et satis perspicue significatur verbis poëtae 20., 6., de quibus supra; 19., 601. 602.; 23., 292, ubi Euryclea, lectis in conjugali thalamo i. e.? uo*&⁵ daxldv stratis, statim dormitura ad cubiculum suum abit, non cum Eurynome in oecum redit.— Modo ponas oportet, has ancillas in dakdο habitantes aut fuisse ducqoνdou« tales, quales 18., 182 et 4., 123 sqq. memoratas reperimus, quae ipsi dominae operam darent, vel xaplac et daναμκνυνοωοω‧ ut Eurycleam et Eurynomen, vel ancillas operis domestici peritas, ut lanificii, coenae parandae(cf. 3., 428.— de aliis domestici generis negotiis, quibus hae ancillae fungebantur 20., 150 sqq.; 19., 6., etc.).—
Supra, quum de sedibus ante aulae portam constitutis ageremus, demonstrasse nobis vide- De hliorum et bamur, Nestoris filios et generos, quantum ex illius loci verbis(3., 387., coll. 396. 397.) colligere flliarum fami- liceret, non in domo, sed in aula habitasse. Num haec opinio cum heroicae aetatis moribus lias thalamis. conveniret, incertum reliquimus. Jam igitur singula filiorum familias exempla proponamus, eorum habitationes investigemus, ut certo constet, aulane an domo filiorum thalami vulgo fuerint inclusi. Ceterum si quis exceperit aut principum filios opibus insignes, ut Hectorem et Parim VI., 317.; quos suas sibi aedes extra Priami aulam in propinquo exstruxisse satis certo traditum sit, aut homines inferiore loco natos, quos minor patriae domus laxitas emigrare coegerit; nil est, quod contra dicam.—
Et primum quidem Telemachus traditur 1., 425 ivisse cubitum, 69, di d4.2auoοα eεεααριυνο abX7c 5971,« d431o, sεοαινά⁹σσν dy* 70 ²⁴). Ultima verba item atque infra 10., 211(253) et 14., 6 accipienda sunt y O ½νρ ⁷⁴ waytax69e d915— cf. schol. Buttm. ad a, 426 et&, 5. Sed »undique visum« non ad verbum accipio cum schol, ad a, 426 y T spto, Thc adhc, d doroe 8y Tc nsoatrdrc val ayax6ey dr ric adlj⸗ 0xOοοεεν cf. cod. B. ad II. I, 90 in schol Bekkeri p. 244., col. 2., l. 17. Etiam Circes domus 10., 211(253) sita est St6 Sv, quam- quam di& Sohd aòc Kipa-ne o hsrdO Tsicaro 10., 150, et v. 251 domus ν Sijeopot ſuisse
24) Ingeniosam enodationem vocis mepiozentoc= oxemaortö a ceine Doederlein posuit in„Glossari Homerici spe- cimine(commentat. academica, qua exprorector Engelhardt successorem commendat) Erlangae MDCCCXL⸗ cf. p. 9. Eam sententiam comprobavit pluribusque argumentis confirmavit humanissimus gymnasii nostri rector in Zeitschr. für Alterthumsw. Jahrgg. 1841, n. 19., p. 156. 157. Me, si a yero aberravi, praoter ea, quae supra allata sunt, in errorem induxit diversa, quam sequor, interpretatio II X M., 407 et*4w, 532. Neque enim unum locum utroque versu significari puto. ef. Völker homer. Geogr. p. 64.; adde 14., 525 äno et ver- sus sqq.

— 22—
dicitur. Tamen qui oυνσινα e' N.. verteret»vacuo spatio undique circumdatus«, bene non ver- teret. In aulam 14., 6 quidem hoc epitheton cadit, at idem jam in voce εοαιιοσοο v. 7. conti- netur ²⁵). Thalamo Telemachi minime convenit. Quid enim thalamus in media aula?— Sed et Circes et Telemachi habitatio recte collocatur, si utramque domum, a multis partibus visam, undique visam dici credamus, cujusmodi superlatio saepissime reperitur. Neque vox a domo Circes abhorret, quum Ulixem jam prope domum(v. 275.) stantem Mercurius allocutus sit(281) „IIf'j abs? etc. dE Apiac Ep;sat. Una ex parte aedes silva obtegebantur aditusque per viam cavam patebat; alias in partes loca aperta erant, ut multum prospici posset. Telemachi igitur thalamum, ut recte dici possit eριισ. Elb)*6† situs, neque collocari oportet in superiore con- tignatione, nam ipsa aula in loco edito sita erat(cf. 16., 352 et supra de situ aedium Ulixis), neque opus est thalamo ρεινα. Verum ponendus est prope murum aut in aula aut ante domum in latere porticus(cf. designationem nostram lit. g.), cujus pavimentum fortasse paulo supra aulae fundum prominuit.— Neque obstant, quae 19., 48 de Telemacho dormitum eunte; 20., 124 et 128 de surgente; 23., 299 de cubitum discedente ²⁰⁸) narrantur.
Sed non omnibus locis tam diserte perhibetur ddνsdα‿οα μεειαανοοςα αε⸗μ deduevoc, ut aut aulam attigisse aut aula inclusus fuisse dici possit. Immo Phoenicis thalamus IX., 473 perspicue exteriori magnae domus parieti sive interiori, quem supra diximus, ροι⁶⁶ oassignari videtur ²*): 05867O; Eo nöp, Srepov hy ü aloeh sSo«r aee, eo i Se, e ddto 9 dy. At non minus apte verbis II. significatur thalamus in dextra aut sinistra aldoo-« parte domui adjectus, qualem in descriptione litera g. notatum designavimus. Et hoc ut praeferam, efficit primum, quod thalami domus, qui memorantur, omnes, ad interiorem mulierum habita- tionem pertinere videntur v. infra; quod jam duobus exemplis comprobavimus, thalamos filiorum in aula fuisse; denique quod exteriores domus parietes quam minime cubiculis obstruendos fuisse censeo, ne luci officeretur ²³). 1 1et.
25) cf. schol. Butt. ad e, 7 et Pass. in v.
26) de pérapa cubeyra cf. p. 4. in béaa T., et similem adjectivi translationem ad universas aedes in 36 aatv upn- 3 Iœtaty XXIV., 281. coll. cum 21., 33.
27) Hanc rationem Eggers et, ni fallor, Nitzsch. I. I. 1. Th. p. 215. 216 probant.
28) Scholia de h. I. inter se valde dissentiunt. Porphyrius ad E, 137. verbis illis allatis addit„iaay T³ Lera r4s a1cbca« ol O50t, Gy xd*h SvSörspot Hdkabot, odc zat KOJO9« a⸗Odat did rodro(sequitur Od. 7., 335 et 7., 345. 346.) Thalamum igitur post npuo collocat scholiosta, oeco plane omisso. Nonnullis versibus interpositis, aliam sententiam admiscere videtur. Habet enim za³„5010- 05y 6 heras rdnoc o e dee en noe (Sequitur IX †73). Nisi autem, quod plane absonum foret, oecum virorum in eadem aula quidem exstructum, sed a mulierum thalamo et aidoi= plane secretum fingas—— verba, quae attulimus, nil possunt sibi velle, nisi aut thalamum Phoenicis seorsum in aula exstructum a magna domo spatio οd⁰oο fuisse separatum aut, quod ⁷—¼ notioni supra definitae et ordini singulorum aedium membrorum, quem Eustath. dptßeoréoic tribuit(p. 16. in annot. d. v. 7ο⁵ο½.) maxime respondet: σs½οα⁴ in scholiis Porphyrii vocatur spatium inter oecum virorum et cum aidoic=e locum, in quo ddeλμααάαος collocatus ost. Utrumcunque probamus, thalamus Phoenicis non in domo aut interiore ρ³⁶⁶νο erat, sed aut ipsa aula inclusus, aut aulam attingebat.— Alterutram sententiam firmare possis Etym. M. p. 441., 18. Ioricv, ört dd⁴ Xa LO« L v Ecrty ko he c ro 5 ½ Tò Abr0D, 16508. Cum eo faciunt scholia ABDLV ad I, 472„Sti*eev r“v rä, Od«aoc bty †à 5 kao diro— schol. A., optimus cod., secundum Bekker et Heyne ad Il. Tom. V., p. 534: 6 kwotzoc—(Kuehn. ad Polluc. I., 77 in nescio quo cod. legit„d e001οα]] nh a5Aic, roö b a0roo ooc alhooda d wspicrohoy, roorioti wös Thuo Terpaiym erod.— Hoc igitur certo constat, praeter priora verba Porphyrii, quae mulierum deναανον cum

— 23—
Antiquorum interpretum sunt quidem, qui„ροα aulae ipsius partem includi(v. supra in ο⁷..) statuant et hanc ob causam d⁴ναανν in ipsa aula collocent; exteriori autem magnae domus parieti nemo thalamum assignat. Recte potius ex iis colligitur, Phoenicis thalamum aut in aldobohc dextra vel sinistra parte collocatum ipsam aulam attigisse aut ipsa aula inclusum fuisse. Prius tamen ob notionem ρ⁶ ο supra expositam propius ad verum accedere puto.
Quodsi filii Aeoli apàò warpt i 10., 8 9l psr⁴οια v. 5. habitasse dicuntur, et 6., 62 quinque filii Alcinoi tvl usrdοα patris; nemo, credo, arbitratur, necessario accipiendam esse ipsam domum. Certe huic opinioni adversarentur, quae supra de v. uérapa disputavimus et VI., 247 coll. cum x IIptäiu XIII., 176. Ad hoc de Aleinoi fliis aliud tradere videtur ipse poeta. In concilio Phaeacum nobilium, quod Ulixes supplex intravit, sine dubio principis quoque filii intererant; unus, Laodamas, qui prope patrem sedit, nominatim appellatur 7., 170 sqq.; non ita multo post ceteri discedunt 229. 230 0l Hby xxxαεioyte« Say 01a6vds EXAοꝓεαοοσα. adtdp d d ee dxeXeixero oc b-cdc, p de di Apirn re ah AXioOO« dsosd“h« ſodv. In seqq. ancillae quidem vasa convivii auferentes memorantur, de filiss ne verbum quidem. Colloquio igitur non magis affuisse videntur quam Telemachus colloquio matris cum hospite 19., 47 sqq. Suspicamur potius, hic item factum esse atque in Nestoris aedibus, ut filii in aula cubarent; ceteros in urbe suam quemque domum petivisse, ex se intelligitur.
Qui est de Meleagro locus Iliadis libri IX., et inprimis versus 581— 589 nil efficiunt, quod sententiam nostram de filiorum thalamis infirmet. De domo fllii extra patris aulam aediſicata ob vocis ddhlap. usum(cf. supra annot. p. 5.) non cogito; tamen non credo, thalamum in superiore paternae domus contignatione accipiendum esse; immo res, si thalamum aula includi fe Acis; bene potest expediri cf. annotat. p. 5 et 6.
Verumenimvero, quae profers, cuncta uno praeclarissimo exemplo, quod Priami aedes exhi- bent, refutantur. De Hectore enim ad patris aedes accedente VI., 242.:
AM 3rs h IlrA,Oεο 06-b suxα⁵⁵νκςν 1xανε, Seorpc alobO0t TsruS"oy,— abräg d r Ileyrioyr Byecay ddXaA 0t 8s0r0o Aidcho, 245. IIMnciνà ελχκν⁴μά deε νοιν εέ ν»νOαά ⁸se Kouuvo II⁴,⁵οο¶mO'<Τ—od norije dXONOt0t. KOAG» S169 ,Dey Spayrio SS0e ae AG6de Loay rero ²⁰°) dAALaotn 520o i9040, IDAOio drAAv d20evOt 5a de ao 250. Koiνεεο IIε⁴αeάο ερ aldoim dbbνα0 *Eyda i 1ευσοOGw—o htin kode in,
hoc Phoenicis thalamo confundunt, omnia scholia in eo consentire, ut Phoenicis thalamum aut ipsa aula inolusum, aut proxime aulam in aidobo- aedificatum dicant. Domui magnae nemo eum assignat. Qui ob dν in v. 473. tres ignes incensos esse putant cf. schol. Bekkeri ad v. 473. post noöp cogitando supplent ⸗in perdενναςα in ceteris consentiunt.— Quod Vitruv. VI., 7(vulgo 10) refert.„In prostadii autem dextra ac sinistra cubicula sunt collocata, quorum unus thalamus, alterum amphithalamus dicitur« nunc in nostram rem convertere non licet, ne in difficillimam quaestionem de οπτσ⁴ et οœοα‿ε(V. supra annot. ad ονονοτ) abducamur. 29) r eot. Antiqui interpretes ad unum omnes explicant u. Sed ad eandem Apollonii glossam Tollius ex scholio quodam addit: Ba*lo d? auemaaro aeque ac paraphrastes Bekkeri ad öxepcot addidit(èozenacuevot), quod verum habeo; cf. etiam Heyne ad v. 248.

— 2414—
Aaodiννν εαα οα ³ο), darp elSoO dlorn Ey& äpa l eit, Eroc Eöpar En 6aCs..
Quinquaginta fllliorum cubicula in domo. Perstasne igitur in eo, ut filiorum cubicula in domo fuisse neges? Persto in negando, nam verba supra exscripta, si accurate examines et perpendas, non tradunt, quae in domo, sed quae in universis Priami aedibus inclusa fuerint.
Hector venit d6 ½ eνκνς IIααρμ. Aulamne intraverat an ad domum jam accesserat, quum mater occurrit? Aulam intraverat, ad domum nondum accesserat. Fine enim sermonis facto Hecuba poxodc worl Hε ag, duορρα αοιν Qεάανμ: ral äg d6Acxy zara aoro Jsrd⁴e. abri d' 8 dd²a.ꝑνμ εαꝶ&;αρshoao eyta. Mérapa h. l. non partem domus significare, sed totam domum, ob thalamum oppositum conjicere licet. Certi ex hoc solo argumento nil colligas. Versu sq. d6 ¼ srαα⁴ vocatur gsor* νοωιπσmο cstuuvov. TrokXoràc Spac T, 11. hic nemo accipiet, at porti- cibus pluribus in domo, ut supra in v. ldοο⁴οαα vidimus, locus non est. Una tantum domui prae- texta erat; neque pluralis numerus de porticu ante domum aedificata alio loco usurpatur. Praeter I. I. Y. 11. plurali utitur poeta in illo 8., 57.„IFyo& äg ardodat rs zal Spxsa al 06,101 ³»νε⁶εe„.“ Sed h. I. jam copulatio verborum ts zal Spzea ostendit, aldocac et Epzea conjunctim significare »aulam, quam porticus et domum et portam versus cinxit.« Nostro loco, nisi 6oy universas aedes esse dicamus, pluralis numerus offendit et usui dicendi repugnat.
v. 144. xeyiv EySGa dXA,O, Se0Oo 00 XNS,LO1 AAXSXGy ds5pugvot, quibus r de» byavrlot Eydodey α* generorum thalami collocantur.
Sibi adversi fuere thalami i. e. ex una parte quinquaginta— ex altera in aula aedificati duodecim. Sed, quaeso, quantam fingas regiae laxitatem, si in exteriore domus pariete quinqua- ginta thalamorum series continuata erat. Haec forent insanae moles, non regiae aedes poetico more amplificatae. Et profecto amplificandi artem calluisse poetam declarant aedes Alcinoi elegan- tissime descriptae.— Thalamis vero non continuatis, sed apte per aedes dispertitis, recte non dicuntur generorum thalami altera ex parte adversi.— Ad hoc, quid sibi vult λμeεο àNGy deSvot? Non ita significantur thalami in angustum locum conclusi, qui unius domus partes sint, verum aedificia sibi vicina, unum prope alterum exstructa cf. 14., 14.— Illud Evο⁹e» adc autem, quod generorum thalamis adjectum est, cum verbis»ky adrch sc. d6 à⸗ optime convenit. Propria pars universae notioni subjicitur, ut 2., 299. 300. abxh) usr⁴οισσm³³). Omnia nunc concinunt. Hector aedes intrat, quarum aula aldοοσꝶι ornata fuit; a dextra et sinistra parte aulae thalami filiorum et generorum erant aedificati, hic quinquaginta, illic duodecim. Aulae lon- gitudinem, non latitudinem tantam fuisse, ut quinquaginta thalami ad unam muri partem adjungi possent, facile concedes, collatis I. I. II. XXIV., 160 sqq.; 237 et quae supra p. 17. de Ulixeae domus aula monuimus. Itaque ipso illo exemplo, quod maxime adversari videbatur, luculenter comprobantur, quae supra contendimus. Filü heroica aetate non in ipsa patris domo, sed aut in porticu aulam attingente cf. 3., 400., aut in thalamis aula inclusis cubabant. Quum quis ad virilem aetatem pervenerat, aut in patris aula suum sibi thalamum exstruebat, aut, si opibus valebat, ut Hector, Paris, domum magnificentiorem extra aedificabat. Interdiu quidem vulgo sub dio aut in
30) ör mpöc Aaodiwn mopeohtn.„eic Afahifwova-(II. 7., 311.) A. in schol. Bekkeri; Item Paraphrast. Bekk. wpös Aaodian ogeuOwI. 31) De aula, parte aedium, v. supra p. 6., de universa 36b 0 Ct 56b acos significatione, infra.

—-— 25—
deco parentum versari solebant; noctunautem suo quisque cubiculo utebatur.& ec desumt exempla, quibus effici videatur, ante omnia homini adulta aetate suam domumo nôn sedem in aliena concessam expetitam fiisse cf.(de servis 14., 64 et 21., 215 8q.) 15 ½1 241. 5 inprimis vero 14., 210 et 7., 314.0 Illo enim loco personatus Ulixes a Castoris Cretensis filijs, suis ex patre fratribus, accipit adla αa et domium; 7., 314 Ulixi hospiti promittit Alcinous, lsi Nausidaam ducens, in Scheria manere velit, se ei domum et opes multas daturum esse.=).. 210, eld
Ultimis verbis autem quasi viam nobis praemunivimis ad alteram de fliabus quae- stionem recte solvendam. Quamquam enim nemorerit, quin exspectet filias familihs habitassb cum ceteris mulieribus in daxlduc interiore i. e. in mulierum habitätionezotämen Nausicaa; Aloinoi filias, habitavit in aula. Ex 6., 15 sqq. quidem, ubi ejus thalamus describitur, cognosci tantum potest; Nausicaam suum sibi habuisse thalamum mπνέεᷣdaμet prope eam eubuisse duas ερμρμιμ αα Xapirov äno ad⁵αμοα εeνοςα etiam quae 7., 7 traduntur,»Nausicaama lavandi opera reducem ivisse 3 Qεσισεέ⁶ν„ Eurymedusam Tpadu, nutrioem Nausicaae, ignem ei incendisse(b in thalamo—) epulasque apposuisse« parum nos juvant;— conficitur autem res libri 6ti versu. 54to. Nausicaa enim, quum Minervam in somnio vidisset imperantem, ut vestem suorum lavoret modô experge- facta, Pi pusvai xara 3 αᷣά&Tsihets OND0t9, arob i xal pyfrpler*ναμρα J EOy 86rac. 5 Eb 2w 3oxdoh etG. 1 8 b6 aACe EpNO6vG Xn vO srà*Ner-ode Baouſac d oA ete. Vossii sententiam, qui Nausicaae thalamum in aula cöllocandum censet, reprobat Eggers de aed. Hom. p. 15., n. 27.; negat enim ex v. 51. lακαο Ee quidquam colligi posse, quod etiam, qui ex gynaeceo veniebant, in domum intrare dieerentur(2., 381).—„At v. 54. perhibetur filia occurrisse Alcinoo in concilium principum dbituro. Ita enim, non aliter accipias oportet verba S6HBAro etc.— Apollon. Iéx. in v. ét Eustath.— ad h. L interpretantun i i. e. ex adverso occurrit. Tollius ex nescio quo cod. ad, 54. 06 ArO, obvxe Undo apparet, etiam his in rebus nos hodie vel nolentes antiquorum interpretum vostigia persequl! Recte acceperunt Apollon. et Eustath. Neque hic, neque II. XIV., 27. 50Xſahar aliud est atque Svcvſſoar. Hoe comprobatur utroque in loco nexu rerum et verbi souxſeda usu e. g. XXIV., 709. Nausicaa igitur patri, qui ad concilium domo abiturus erat, ex. àdverso occurrenso vèenit ex aula. Ita quid verisimilius est, quam ipsum thalämum, quem mibdo reliquit v. 49. 50., in aula fuisso inelusum? Neque vero ob unum Nausicaaerexemplum negari debet omnino fllias familias in mulierum habi-
tatione thalämos mom habuisse. Immo et virgines interdum y epoic cubuisse Nideniur II. 514.; eivo
XVI., 184.,(Eggers l. I. p. 15.) et Celei filiae in domo pätris prope conclavo illud, ubi Cerés Demophoontem igne immortalem(redditurâ erat, Gubabant cf. hymn. in Cerer. v. 284 8—. 32). Quare ponamus licet, Nausicaam,(nam ex 8., 458. de cubiculo. mihil constat) ut in multis alits rebus w. inprimis supra de εμνραρν⁴⁶να et daxad—), ita hac in fe plürimis suae aetatis virgi- nibus antecelluisse, quod adulta aetate suam sibi habebat domum in aula parentum exstructam. Quod ut facilius credamus, movet poetae studium, Alcinoum opulentum, Nausicaam formosam, venustam, omnibus copiis florentissimam describendi. Ulixem vero, quem neque Calypso, neque Circe inducere potuerant, vel tamta fortunae praemia, quantanultro ei ohtulit Aleinéus 7., 314.„ non permoverunt; ut- pattias suorumque ohlivisceretur; ef.(7., 223.) inprifnis 9. 29— 38. arI, 96à¼b ominatur aediſicium illud rotundum, cujus téecto in cChcumen ſ4stigatg Telehachus
restem circumjscit, ex qua noxiae ancillae penderent. Locum tholi pragter Schneiderum Epimetr.
h Trp er rr I. n Iol IIon 2I. bn lbeNi7 196 01 n G. rdnl J2ν 20G,doA(16 32) Ouo modo Vossius expediresstudeat, im quaopotissimum domus parte virgines cubuorint v. in Commentariis ejus ad v. 284., 288., 294.— 8 LZ3 a. CISI.wemmolf. 111 14l5e1 X gidloll
41
De tholo.

— 26—
p. 277 ³³)(apud Schreiberum I. I. p. 124.) ad unum omnes in ipsa aula fuisse statuunt. Quum autem v. 466. columna nominetur, ex qua extremus funis ab una parte annexus sit, in aula vero, quantum sciamus, praeter columnas porticus columnae non fuerint, Eggersii sententiam probandam et tholum prope porticum seu ab sinistra seu ab dextra aulae parte collocandam esse duxi. Qualis fuerit illa tholus et quid utilitatis habuerit, ex Homeri verbis 22., 442. 459 et 466 nullo modo colligi potest. Consulamus igitur oportet veteres interpretes. Quorum verba jam eo ordine exseri- bamus, quo unus alterius verba amplificasse videtur. 6V esnm Hesychius in v.: d6 X& ice hy wapdpa. varaxparuc eO« eic ed anofoxy ENn Ti oreTI 2lrsxedaαο—μέενοσα. ömou di IIgurauec etc. O-Aux0c Eero ri 96Aov. xal rönos, 2„ 43 rd mortxA xen Anxstrat. nis icu iup Pp e A irunidlas Schol. Buttm. Q. et Vulg. ad N., 442 96 ¼0O] 2bXAOreodc Olwroc, n Tod merdely, els 5 rA ad Sndaryo Sa eic Npjat winrora Arsrideyro, GO œrhpac, xal Enchpata k a duDM. Eustath. ad Od. X., 462. p. 1934., 8.(Etym. Gud. p. 264., 16. fere eadem verba repetit). 96 XR0 88, aaw, Obenua O-NGtepéc, elc 5 A nadedor- o e dreero, Loy wiuaxss, parijpec, E⁴ σσσα. iveral nd 05 d6ew NoOy etc. Quae praeterea interdum apud seriptores veteres de 96 ¾, relata inveniuntur, maximam partem ad Atheniensium 96 GB⁶⁴ν(Gudn) referri debent.(Pausa- nias II., 27, commemorat de aediſicio apud Epidaurios prope Aesculapü templum exstructo, quod simili forma erat.) Nonnulla in universum domorum earum formam describunt, quae d⁶Ʒ³αοων nomine appellentur. Quantum vero periculi sit, ne conjecturis in explicanda Homerica tholo in errorem abducamur, ostendunt exempla Payne Knightii, Hirtii, Schreiberi. Duo priores enim d³αν acci- piunt latrinam, ut loci quoque turpitudine poena ancillarum gravion efficeretur—, Schreiber autem novam rem miris profecto argumentis refutavit, quae, sis, legas l. l. p. 126. Ipse ob similem
1
tecti formam comparat thesauros quosdam a Gellio et Dodwellio inventos, quos tholi nomine
De ara Jovis:
Hercei.
De balineo.
unquam appellatos fuisse uterque illorum nescit. Tum cellam penariam(2., 337. al. loc.) in Ulixea domo componit et eandem modo dalxν, modo d⁴àνοο nomine appellatam esse censet.
Mihi satis sit, interpretationes lexigraphorum supra exscriptas inprimis Hesychi verba con- ſerre cum 15., 466.;(adde Nitzsch. Th. I., S. 293.) et conjicere, fortasse vasa, quibus in publiois conviviis utebantur, in hac tholo servata fuisse. Certe ita locus in aula aptior esse videatur, quam si cellam culinariam tantum a foco oeci remotam fuisse sumas. 4 In media aula ara Jovis Epzeioo exstructa fuit, id quod certo colligitur ex 22., 235.; Priamus, Peleus in media aula Jovi sacra faciunt XXIV., 306 et XI., 774., sine dubio prope eandem aram, ad quam Priamum occisum esse tradidit Arctinus in Iliade cf. Duehner, Cycli fragmenta p. 584., a.; coll. II. parv. fr. 19. p. 599., a.§ 8.in—
Conclavia, in quibus lavati sint, apud Homerum non vocantur ³⁴).— Quare factum est, ut Eggers,(de aed. Hom. p. 10. 11) negaret, Nitzsch. ad 4., 48 non certo contenderet, balinea
33) Fefellit virum optimum, eredo, illud à»ν*⁶bv re zal abXiy, quod v. 474. de Melanthio dicitur. Neque äv „o., per fores et aulam durch den Hof hin ita intelligi oportet, ut Melanthius extra aulam ductus sit, neque si Melanthius eductus foret, hanc ob causam ancillae extra aulam abducendae fuerunt.— Mirum sane, quod Schneider Eustathii interpretationem 86 1o afferens, hanc domunculam reponendis utensilibus, tahulis etc. servientem dicit cf. supra nivazec in Eustathii verbis. 1 4
34) Aodptdoc est labrum, solium cf. 10., 361 et Nitzsch. ad 4., 48. coll. Polluc. X., 63. 64. Si quis contra dicat, quod 17., 87. 90. iidem, qui ès daanivéouc iverant, paulo post às daahivéo naa*, conferat de ultimis verbis Helbig Zeitschr. für Alterthumsw. 1843., n. 82. 83.—.

—- 27—
in Homericis aedibus fuisse. Tamen, credo, fuerunt; id, quod demonstrandum est eodem loco 10., 366., quem Eggers sprevit. Ulixes narrat„Circe lavatum me closy eicafafobcà ènt 696„00.⸗ Quae verba Eggers infirmare conatur(I. I. n. 16.) hoc argumento»eicdrsohar hic de eo, qui ulterius producitur, dictum esse potest, ut eicépxeda II. VI., 354. aperte de eo, qui ulterius progreditur.- At ipsius Eggersii opera in loco Iliadis facillime propria praepositionis vis expeditur L. l. enim p. 16. recte dicit, VI., 321 Parim in mulierum thalamo arma parare.— Quid igitur magis planum atque apertum, quam narratio poetae? Hector v. 318. in domum ingreditur, oecum transit, in limine Haxduoo subsistit. Helena eum intrare et in daxdnoo sella considere jubet.— Sed quod his verbis non probatur, fortasse alio exemplo efficitur. Vix credo. Saepe quidem praepositionis dc signiſicatio latius patet, ita ut actionis vis non in fines rei cujusdam penetret, sed tantum ad rem accedat, cf. VI., 252 et inprimis 22., 179.— Hoc loco(10., 366.) autem, ut in ipsa addu- cendi notione ambiguitas quaedam relicta est,(quare Eggers vertit»ulterius producere«, non vad sellam producere«) ita Homericus usus loquendi cogit, ut Ulixem lotum inductum esse eredamus- Nam haec verba conjuncta elos d' sicaraf vel eicafarodcz vulgo significant»in domum inductos sedere jubens«“ cf. 10., 233. 314.; 14., 49. coll. XXIV., 577. 578; et 1., 130 non est a-xν e 0„690 losy, sed elos“ à« 6vo cf. XXIV., 553.— Ne tamen longus sim,— quum lotio ad quotidianum usum cultumque vitae pertinuerit, paene jure meo postulare mihi videor, ut, qui lavantibus balnea non fuisse contendat, is hane sententiam probet. Neque id, quod rei consen- taneum est, locis Homericis refutatur; cf. inprimis 8., 456. 457.; 23., 142.; 2, 154. 164 Ulixes, lotus, ut videtur, dum ceteri saltant, ſcf. 146. 298.] ad sellam redit). 9b990
Etiam in mulierum habitatione: balnearia fuisse, ex 4., 750,3 17. 48. 58. non emnciun. Res per se veri simillima est. 4
Locum balnearum virilium et Vossius et Hirtius— assignam. Quxm. sententiam ut probem, faciunt duo loci Odysseae, ab Hirtio laudati(4., 48 et 17., 87.), quamquam uterque habet aliquid dubitationis. Hoc quo modo tollendum esse judicem, breviter exponam.— 4., 43 eicirov 0 d6uo non est»in ipsam domum ox aula introduxerunt“ sed»de via in aedes.« Ac ne mireris, quod primum de equis bene curatis, tum de hospitibus introductis agatur, similem ordinem animad- verte in VIII., 433 sqq., qui locus nostris verbis simillimus foret, si 4., 43 cum Athen. Deipnos. I. V. c. 27. p. 212. ed. Schweigh. legere liceret: Abrol eicsXdo» deoy 5610 0i 5⁸ 15.. etc. Sed, ni fallor, non tam ordo rerum, quam ipsa verba in offensionem cadunt; 06 R0 elcε νοda vel eicdrew, inquis, non est„aulam« sed»domum intrare.“ At denuo repetendum»aula est pars aedium cf. p. 24. ad VI., 242, et 66“½R b, Scaroc nomen haud raro aulae nomen complectitur ad aulamque refertur« ³⁵⁸). Tamen noli credere temerario consilio nos rapi ad novam aliquam inter-
3⁵) cf. supra ad VI., 242.;— 10., 388 Circe, ut sociis Ulixis faciem humanam reddat, ex domo abit; Ulixes, ami- corum desiderio lnciintas, dlam sequitur; socii humana figura rursus induti, Ulixem salutant; 398— 399 lamen- tatione sociorum dugt 36a aedaiov zav⁴. ν. Topetbc ille v. 389. erat in aula ante domum adjuncta cf. p. 19 de stabulis. Domus, quae circumsonat, esse non potest ea, quae ab una parte aulam attingat, sed quae aliquo modo aulam cingat cf. Nägelsb. ad II. II. v. 305. Aliis verbis igitur hic eadem res repetitur, quam poeta v. 227. tradidit 34meho, 3' änay 4inoxey pavimentum aulae sive aula, aedibus murisque inclusa, cir- cumsonat. In ultimo versu autem dubitari nequit, qui locus Sânedov nominetur. Socii enim Ulixis ante portam clausam stant. Non ignoro quidem, etiam hic rem planam interpretatione factam esse obscüram; Eustath. enim v. 230. 6*7905l. Gise accipit npaſöorepoy, ita ut sententia verhorum esset dyawxiéa raäc d6« 8“ dey, et Vossius, qui primum v. 312. verterat öffnete mir, in ed. stereotypa, scholiis inductus, reddidit,»sich öffnend-,
4*

De duplici forium oeci limine.
pretationem 5 ponamus contrariam sententiam„eiciνσι⁶ν˙⁶6εοννι εst vin domum ipsam ingrediuntur.« Quoibunt, dꝑαμρανεplendorem visuri?’— Aut fores oeci; autoipsum oecum adeunt. Nam nPoow transgressi, oecum, imagnumnillud conclave, vitarernon possunt.+ Quid tum?, Quid fert vonsuetudoiheroicae aetatis, si hospites domum intrant 1. 112036 XäI. 78., si ad icobtum ——— epulantium accedunt, 3., 34. 35. 7 Num Menelaus rex, quos ad coenam vocaxit V. 36., eos domiter appellat?„Non ian Hospites stupentes splendorem aedium intuentur, Tumin spectandi- eupiditaten sdtiatamad labrat tabeunt ³⁴). Ao lavando redeuntes demum Menelaus conxvivios excipit et(deuxvosoc omiterosalutat,—ᷣ Accedit, quod νν⁷ᷣ commemoratio v. 74 cogit, ut versus 43— 46 referamus adicos, qui porticum et πᷣρ οομον im dPeulis habeant cf. Nitzschl ad IV. 71 75., 1. Th. p-- 239. or Contraafacillime vomnia expediuntur, si hospites dicas equis disjunctisi aedes intrasse;, ex aula) et PobPala Sdera(df. supra p. 14. sub finem) et interionem domum intuitos esse haud aliter atque Ulixem in aula Alcinoi ck. 7.„ 83.(v. 84 et 85 ef. cum 4, 45. 46.).) Tum 1ad davandum in„ονιοννabeunt, loti demum ecum(intrant comiterque a Menelao excipiuntur. i Klterolloco d7., 85. 86. 87 Tglemachus et-hospes postquam ad domum Bene habitatam venerunt, vestibus. Positis, ad balneas ivissse traduntat; àονμουι ebvuierdcat deola- rari judico ipsam magnam domum, qua oecus contineatur; sed etiamsi inde consequerefur, Tole- machum cum soclo' ipsum oecum intrasse, tamen hanc ob causam non magis balneas in 0b0 vel interiore aedium parte dolloco. quam sacriſicantium opera oecosonon aulae tribuerim. Eodem enim modo proci, qui: ex nula in domum bene habitatam ingrediuntur 173 178. 179 vel perraulam ad domum accedunt 20., 249. 250 positis. vestihus dicuntur sacra ecissge Tamen; eredo, id uod illo looo siemi practermissum dest, immolaturi ad aulam redierunt.— mi aminl Quum supra de worioic agerem, operam quidem dabam, ut xapaordci et-— Benparaus Symich“ atque omnino„ρςαέμον notionem illustrarem; cunctamillic composita ad Homericas aedes transferre in animo non chabebam. Quare quum ad ipsius domus aditum nunc nobis accedendum sit, vestigia potius persequamur, quae in Homeri verbis insint., Ea si coneinent cum*ρ ο˙ρ⁶ν universa notione, optatum continget; sin vero aliena erunt, universa commutemus oportet cum iis, quae Homericae aetatis propria fuerunt.— Sed quae poeta tradit, partim ipsa asse disséntire videntur. Nan primum, quod Ulixes- domum- zingressus 17., 339 nh EAsXiy du Ob dod B?roce
s 1⸗ el Lnio. 0 9tO r TL 5.7 .81 25 36 80105 goretG LoGAEpis 5 0564: il rogol.daiowiloal be 4„ E.7 4
—.: 1. .) 1 8 1
908SXOS2 L0d Dhno gronoienello ni dlie, undi menp muner obr n go⸗
sed Girées deae janua clausa erat(ut teußtän Minervae vI. 298. et porta Olympi V., 730. 751.) Quid enim ille Ulixis sociorumque celumor sibi vult? Ulixi praacipue, qui Circes domum frahdésqus deae bene nosset, n dausa non fuit, qur per apertas fores inon intraret. Utrae autem ſores die occlusae fuerint, non quaeritur; ad aulam iis ipsis, qui in domo habitabant, aditus patebat.— Denique ne quis in verbis eiyt d⁵νν offen- datur cf. 1, 103. 104. 120 et de vi praepositionis av Nitzsch. ad 10., 220.— Restat nunc, ut pauca addam
de versu 10mo libri decimi, ud) enodatio recentiores interpretes mirum eenn exercuerit. neae 3* re
10„
160— 166., 6—, Conformationem verborum ans 1. non cum 23., 146 comparo(uwe enim 1 est dat. ethicus, nogpi, instrumentalis), sed eodem modo exblico atque illa 1, quae Nägelsb. in exc. de Tmesi . 298., 1.) ad Dativum localem addidit e. g. dppi zoha areip ege 1. 6. lluctus ad carinam circumsonuit etc. . lta Sau⸗ repior. ab-e aedes ad aulam circumsonant sive aedes aulam dircumsonant.
n . 1
fü Ae m 1 36) Hlane in rem nimirum trahi possunt verba Eustathii ad h. 88 dui, miratus, duod ujasau vel ad nem nutum 9 regis hospites lavantar, addit„art 5. y oots ro ara cuugne dxG.f, LiG, mutin,] inp 2uiesf

d dd Khdhusoc etahus etc consedit, nonne hoc discedit ab iis, quae legis 20., 257 scqj. TEACHoc 3O6uea eie Vr 25araoc erdod, aA à XdA» O 5 36»„? Ad introitum habitationis mulienumi dapideum illud limen b 23. 88 transferre non debemus. Nam et locus ille hospitem mendicum non deceret et Tolemachus quoque, qui 17., 30 ex aula decum intrat, Xdiy» Ob5y transgreditur. Quamobrem credamus necesse est, aut, duos unius liminis gradus aut duo limina ex aula oecum intraturis transgredienda fuisse. Hoc, si comparas, quae aliis locis de oeci introitu reperimus, multo verisimilius est cf. 22., 203 r4oapec(22., 2.)— A/6 aro ag ey 35radsos uer49, 22., 127.— et 2n ,et döghe 22., 250 ³⁷).— Ponimus igitur„ duas quidem januas ante oecum fuisse, exteriorem et interiorem; eas autem non cum
„ 2„ 1, s. 2 27.„. 4. 4.. 25*00 ,, 812c er 2n dn61) AMdiyo 0556». Ultimis duobus locis hasta deponitur, antequam lapideum
37) Apollon. lex. p. 576. ed. Toll. ⁶ τρι dpha, im drpac ralc Höpaic, olo ini riſc 6505(leg. ro? 00205 Vill.) Confrmat Villoisoni conjecturam Hesych. in v. 0 3 4— 38) Pollux. I., 136.; X., 143 et Hesych. in v. expl. O 3éparoc. Adde schol. Buttm. ad a, 127 Nontéoy 8 drssοda obc wiovac(E rd S4Aa) zal yradda dmeri4eden rà 56ata E. Vulg- ad 128 d9 8 00] Aniéeoy räc viovac zal ày abratc 3meridoy rà 56ara. Eustath. ad Od. A, 128. p. 1399., 31— d en 3odrey wiovOe,ije. ¹) bdkara, eic aicuu à e- TXoRHLvI,&V 1 pb dörfra dA Söpœra ioravro. Altera Eustathii interpretatio ipsis Homeri verbis repugnat, nisi contra ceterorum interpretum sententiam conjungus larnaev&y 3055056, F 4v S zioww.— De d*o- 36 ¼0(Etym. M. p. 731., 10 et Sylburg ad h. I.) nöon satis liquet- ni in
De d00056„].

— 30—
abralc 81O09 rà d6ara“ in dieselben herein— non est»in cavo unius columnae“ séd»in cavo spatio inter duas columnas hastas acclinabant.“ Neque video, cur lexigraphorum interpretationem „d*†ν d6 paroc“ malimus transferre ad columnam striatam aut striato capitulo instructam et septo cinctam(v. Eggers l. I. p. 12. 13. coll. Nitzsch. ad 1., 127.) quam ad intervallum illud inter columnas armario simillimum.— 1 81 1Ol vo
Hlic vero, quum ad ipsius oeci limen pervenerim, pedem inhibere oportet. De is enim, quae reliqua sunt, nunc nullam partem integram tractare possum, nisi et festinanter perscribere et oblata scribendi occasione abuti velim. Tamen ne ea, quae in descriptione jam diu operis tradita adumbravi et brevissima annotatione explicui, consulto obscura reliquisse videar, pauca hac de re in annnotatione adjiciam ³e). Unam aut alteram paginam, quae reliqua est, supplebo
3
39) Designationem maximam partem ex Homeri praeceptis descripsi; tum interpretes veteres consului, quibus in interpretatione obscurarum vocum permulta, in locis huic vel illi rei assignandis nihil debeo, quod non Ho- meri verbis ante jam adumbrare jussus fuerim. Excipio, quod crateram et, quae ei vicina sunt, secundum Eustathii praeceptum p. 1904., 50 in dextra oeci parte constitui, et viam per 65 99(n. 4.) cum Buttmanni scholio ad, 130— y Sesia Tovig, non prope introitum daxdο mulierum, id quod antea volueram, aperui. De foco(o) et sede matris familias(p) jam constat. Crateram(n) in hoc loco posui, ut esset pulorrärn(21., 145) neve a sede Alcinoi, qusm in suis aedibus non minus atque 3ν6ον in Ulixeis honoriſico loco consedisse puto, nimis longe abesset. Alcinoi sedes autem erat prope focum 6., 309.— In mulierum thalamo descri- bendo maximam partem Eggersium secutus sum of. tamen, quae ad ipsam designationem annotavi. Ut praeter (3) alium aditum(8) ad mulierum habitationem patefacerem, praeter 22., 151 permovit me verbum rehbveoev in v. 400., coll. cum 484.,(quo loch tandem omnibus servabus acoedere licuit, janua principali reserata) cf. Voss Anm. S. 461. n. 7. de versu 394.— Armorum thalamum contra, quam Eggers et Voss fecerunt, mulie- rum habitationi assignavi. Ad eam enim, cui haud raro dalähoy nomen est, cf. 23., 41 ct hymn. in Cerer. 143—, Melanthius ivit, arma petiturus,(ic daldò 050c« 22., 143). Accedit, quod(praeter anceps illud 3c Loxev da*lduc 16., 285.) duobus locis 19., 4. 32. arma etcw ferri dicuntur i. e. in habitationem mulierum cf. 4., v. 775. GGxapot, in quos descendere solebant, VI., 288.; XXIV., 191.; 2., 337.; 15., 99., in intimis aedibus fuisse videntur(cf. 21., 9 cum schol. Buttm.), ab aula remoti(cf. 15., 109 cum iis, quae antecesse- runt) Subterraneas(cf. Nitzsch. 1. Thl. p. 112.) illas pellas non habeo et ob arma ctc. ibi servata(ad vinum servandum subterraneis opus non erat cf. Bobrik Griechenland p. 37.) et quia XXIV., 192 cjusmodi thalamus cedrinus appellatur. Descendi autem ad ea loca non magis miror, quam quod Medon mulierum habitationem intrans 2a2 05505 Sfſyyat dicitur.— Sed ne occurratur versu 143 l. 22di dàvégatye&c da*d́οε dvd Sdrac her., jam de via Melanthii quam brevissime agam. Aade 22., 128 et 137. non viam publicam, sed angustam viam subdialem, ipsi domus lateri adjunctam muroque inclusam habeo. Non quo publicam viam haec vox nunquam significet, sed angustae viae vis est principalis notio, id quod optime demonstravit Dissen ad Pindar Pyth. VIII., 68. Accedit schol. Buttmanni ad x., 130 crewmhc, v ³ al d ddauoc. Viam Melanthii ad thalamum describit idem egregium scholion, quod rationem a me designatam bene confirmat. Sed, ni fallor, ipsius Homeri auctoritas me non deficiet. 22. 129 r'jy refero cum plurimis interpretibus ad ò³οα àε Xν,„(i. e. via per 6 et 7); quae verba non minus, qpuam quae proxime sequuntur, optime explicantur glossis duabus, quas supra p. 2., n. 2. memoravi;— v. 130 ⁵½οi etc. est»vuna tantum via ad hunc exitum accedi poterat. v. 137 ad zaxhà döperpa v. supra, quae de duplici forium limine dixi. cröua Xaupre janua illa(v. 128.) clausum fuit.— De peai*, SGec et dpccupm difficile quidem est brevi dictu, tamen periculum faciam. Msoouac vulgo interpretantur Blenden, Nischen; Eggers p. 12 cf. designationem ejusdem— emodica paria intervalla inter columnas, quae oeci parietibus circa adjunctae erant.⸗ Sed si undique pilas et ueaiaas fuisse censes, ubinam rorxot in 19., 37 et 20. 3542 Tamen huic vitio facile occurri posset, si hic illic Hsooògov intermissionem factam poneremus. Vulgari interpr. maxime obstat, quod peaiν non signiſicat ejusmodi sinum parietis. Verba, in quihus haec expli-

— 31—
quaestione, quam in excursu de uso Zet 0d y tractaturus fui, cujus summam tamen huc transferri posse video.— Quum de vocis pBso varis significationibus quaererem, etiam in Pollucis I. VII. segm. 123 incidi, quo loco haec scripta sunt: Karlu uso⁶ο7. Videbatur hoc esse nomen obscurum obscuriore commutatum. Neque, quem paulo post quaestioni adhibui testem, scholiasta Aristophanis(Ran. 564.) satis perspicue ariuo« notionem definivit. Hoc solum ex
catio nititur»„taorijhara Herass räy eubvev⸗ significant intercolumnia, non parietis ipsius sinus. Sed ponamus, hoc scholion, quod unus habet Eustath. p. 1855., 2.;(Buttmanni B., Q. Gv Soxchv Staor...) in illam sententiam trahi posse; ceterae omnes explanationes discrepant. Meaoε Stephanus in v. ex Galeni interpretatione(varios Hippocratis et Galeni locos collegit Foes. Oecon. Hippocr. in v.) explicat„magna trabs, quae per mediam domum trajecta est per transversum, sustinens alias trabes minores aut pavimentum eis impositum.“ Sed non modo ipsa tabulata imposita, verum etiam recessum super contignationem voce pea. contineri judico. Nam et vetus gl. interpretatur„pergula« et Hesych. in v. wevr νοταο ο ⁸ K Ot, mokorefot, al ap Leoοl arira, quod quam vim declaret, cognosces ex schol. ad Eurip. Phoeniss. v. 90 ad duhpec àoxaroy; illud 3uſpes autem ab Hesychio vocatur öreoy i Mbas cf. interpretes ad Polluc. I. segm. 81.— Alteram viam, qua eodem per- venire licet, monstrat Pollucis glossa VII., 123 zaridh ¹ Leodun; Hesych. zariah Peaddnen, Leabroroy. Dozbe ¹ orb rryoc etc. ol izpicha roh 2y dir, 8 zah Sehriov. Scholiasta ad Aristophanis Ran. V. 573„vG 5 Seicacai T o Sni rhy arilih, bDc dvemnicahev« addit: heo5—bo ¹ rhy Nfhaza(cf. supra ad Srhpec). Iterum igitur tabulata quaedam in domo, superiorem quandam contignationem accipere jubemur. Tertium vero ne profe- ram, jam vetare quis videtur. Quid hoc ad nostram rem, inquis; Homerum, non obscuras lexigraphorum glossas interpretamur, Gravissimus auctor, Aristarchus, apud Eustath. p. 1855., 1. significavit peoöoroha, item cod. B. Buttmanni ad r, 37. Hecéaroha.(0. hahet peaiarnxo), denique Hesych. Beο⁸ ι να Lecb ara ra becoeruXa. Hos sequamur, intercolumnia accipiamus. Sed unde novimus, hanc intercolumnii vim in éeoo- cröxoi aut solam inesse aut omnino contineri? Ex compositione vocabuli sane conjicere liceret. Sed recen- tiores lexigraphi, ut editores 3tiae edit. thesauri HI. Stephani, ne unum quidem testem citaverunt. Contra veterem glossam laudaverunt: Meaöornev intercolumnium, Hecooroxa tabernae. Quae recte compones cum verbis Du Cangii Gloss. Gr. in v.„Meoéoroxa tabernae in intercolumniis exstructae Basilic. I. 56., tit. 10., §. 4.; lib. 58., tit. 11.,§. 11., tabulata intercolumniis affixa in J. 45. cod. Th. de Operib. publ.⸗ Fingas igitur inter columnas tabulata transversa supra occi fundum satis eminentia. In quo deezcy genere ad oecum versus luminibus spatia magna relicta sint, necesse est; per me licet tabulatorum partem oeco adversam lorica modica cinctam fuisse dicas; uno tamen loco magnae fores relictae erant, per quas cauponae Aristo- phanis insiliunt, Melanthius àvegarwey. Indidem translatum est Luciani obscoenum verbum Lexiph. c. 8. imi ri zariipa dagnoähevoc.— Sed rem verbo significavimus, quae copiose tractanda fuit; unde factum est, ut multa testimonia minime spernenda, nimis tamen extensa vel aliqua ex parte ambigua, ut Homericam Apionis glossam péony eré-⁵y Etym. Gud. ed. Sturz p. 608., I. 32. in argumentatioms serie omitteremus.— PGfes Sunt al rhtc oiziac di050t Sy rolc bnepigoic oisotc cf. Hesych.. in dyà Sorac. Schol. B. ad J., 143., Eustath. 1922., 3.; Etym. M. p. 99., 3. i. e. aut tota via inter parietem et columnas, quam litera(l) notavimus aut(quod fortasse verum est) sola tabulatorum pars, quam Melanthius transiit. Ita litera(!) inter 4 et 4. ponenda fuit et Soss nomen traxissent ab ipsis illis duobus Gijpaaw(forihus 4 et 4.). Certe hanc sententiam secutus est Hes. in v. Bo†as. ol piy riy 69coHpay. 0I d4 thy terohdda coll. Etym. M. 705., 46.—„0 0dopn enim est d́uiduoc secundum Polluc. I., 76., qui utramque januam 4 et 4- uno nomine complectitur. Eam, quae oecum versus aperta est, describit Hes. in v. 6+ο*⁴α:y Höpa herd- val d Ph, de Nc etc. cf. Apionem apud Apollon. in v. et animadverte illud ài ri ih E;ew Saobc. Altera janua, minor, cui scala ad Nadpav ducens adstruocta erat, proprie non vocatur 6c0bdpa. Scholiasta ad Eurip. Medeam v. 135. nomen ei dedit justae⸗ abdeyts], quia, ut mos est, cum scala conjuncta fuit. Ceterum ne ipsum waxäva cum 69ο*οx ob scholion illud confundendum putes, vetat Pollux. I. I. Practer aöxetoy et znmalav dopav enim vocat dενρv, quae in aula quidem, non in aulae principali aditu poni posset. Utcunque res habet, equidem et Homeri et pluri- morum veterum interpretum verbis iterum collatis, in ea sententia Perstiti, ut dpουνοραν Homeri in ipso oeco ſuisse, et scholiastam superiorem januam molcvoc cum 65α comparasse censeam. Qua sententia si quis me dejecerit, cum Simonide licebit canere(Etym. M. 634., 6.) Kal Thc 5iodey 6600me hodv.

— 32—
ipsius poetae versu l. collegi, recessum quendam, qui ipsam cauponam attingat, accipiendum esse. Quam sigificationem quum a usaννκννꝙuoque non alienam putarem, circumspexi, num quo vocabulo, cui alterutra, vox cognata esset, simile quid declararetur. Jam vero adjectivi Mißacos formam cum substantivo aarfuip consimilem, utriusque vocis signiſicationem diversam habuissem, nisi plures annos abhine hoc mihi usu venisset. In Buttmanni interpretatione v. Mißaroc Lexi- logus P. II., n. 94. pag. 177— 182 quum alia displicuerant, tum illud, quod ardui, praecipitis loci notio modo voci inesse, modo ab ea abesse dicebatur. E. g. Hesiod. Theogon. v. 786. (% Tror?«) de äre raeiHerat, 7udO, d— Lc.,„si prius adjgeiivxum explicas“ non „arduam“ sed valtam«, posterius friget. Item Pindar. Ol. VI., 64.(110.) 7αανάG:Q%0obNeg d νασα τωε εασ Wrene, KpPo»*on vertitur»arduum« cf. Dissen ad h. l. Nequc Öno ndν εαοεν ρατςς Apoll., Argon. 2., 361 alio modo poterit accipi. Contra Cyclopis ingentem n79, qua antri aditum claudit, 9,
243., etiamsi altissima dici posset, tamen»ardu am« non vocari, certum habeo. Etiam härpnidao (Hes. Theog. 675.) non ardua, sed alta i. e. ingentia saxa conjecerunt. Ad hoc quae comparatio in n. 7 et 9. facta est profundi et alti, èa ita tantum comprobari potest, ut aut ⁷Aißaroc in universum notionem spatii longe sursum deorsum patentis exprimat, id quod latine dicunt„altum⸗ aut loca iaæra, sive sunt edita, sive profunda, rêcte possint vocari Muréßata i. e. praecipitia; cf. Buttm. I. 1. n. 9. Sed ut hoo demus, iτααρσν—νl üa oy Stesichori(cf. schol. Aristoph. ad Aves v. 1739 et Etym. M. p. 427., 48) accipiendum esse»praecipitem“, aliena tamen haec notio est a spelunca, in quam Rhea Jovem infantem condidit, Hes. Theog. 483 et a cavis rupium Eurip. Hippolyt v. 732., in quibus columbae nidos faciunt cf. Bobrik Griechenland p. 39.(De columbarum enim habitatione inprimis cogitari jubent et verba pPoëtae I. l. et quae scholion egre- gium ad l. l. de avium comparatarum natura disputat)
Praeter cetera autem me offendit locus ille Strabonis 17.,. p. 818. de quo non satis diquere Buttm. ingenue fatetur. Ardua renim illa, alta, ingons ruhes rericit Soographi verbis ad fepidem duodecim, immo fere sex pedés crässum.
Ad has diffi cultates tollendas tum quidem comparaveram Sdro xera Cyclopis, Croni- darum cum Saxis τενεεοοπν, quibus Hector VIII., 327., ali heroes al. II. usi sunt. Sed guum recte et hae et illae rupes dicantur duras acutasque extremitates habere, Tartaro eadem attrihutio non convenit. Neque minus haee notio a Polybi(4., 41.) verbis abhorrere videbatur, qui ut vim fluminis copiam saxprum, limi etc. in mare invehentis exemplo illustraret, comparavit oν oxona Tau600, 8y Bgaxe XS67G, oAdnie drνapadpdyra Ley zal diandmroyta 60; AAiHAr;, Oεora 3E nay T5& Xn« zal Tic al 149v. Torrens non acutas et arduas cautes nequen loços superiores brevi rumpit, sed celsas et praeruptas montis partes defluendo excavat atque interrumpit, scissam et confragosam viam sibi aperit.— Quam opinionem vero tum abjeceram, ad eandem nuper alia via redeundum fuit. Quum enim vox consimilis varlu recessum, locum cavum, hiatum quendam significare videretur, idem in voce iha, inessé, Suspicabar. Speluncäs facile videbam recte hiantes vocari, saxa ita tantum, ut eadem. seissa, inte rrupta, cogitarentur. Ac, sane, si hanc viam ineas, res modo contrariae comparationem habent. Et xpiéenta saxa et scissa, interruptaque sunt aspera, horrida. Discrepant ita, ut ex illorum’superficie hic illie quasi dentes quidam promineant, contra in horum superficie rimosa, mülltis cavis interrupta rarae partes relinquantur, quae quasi dentium imaginem exprimant. Mauc igitur ponamus propriam vim vocis Saros, ut sit»Scissus, ruptus.“ Quae attributio a ncelso et profundo«, quam notionem vulgo in voce inesse dicunt, minime abhorret. Rem brevissime declarat comparatio verborum 1.)„rupes“Hettvrupium«(quod Plinio pro„fissura“ est), 2.) Soτ⁴ας, quod non modo rimam, fissuvam, sed etiam rupem, denique

-— 33—
omne genus locorum abruptorum significat. Tertium accedit hißaroc et Hesychii glossa E: erpa. enn 130
At quae in universum adhuc recte habere videbantur, ad singulos scriptorum locos adhi- benda sunt. Qua in re, ne longus sim, utar Buttmanni delectu; omnes, quos ipse congessit, locos recognoscam brevissimamque verborum interpretationem adjiciam, 1.) II. XV., 273 pdoy ny (ErPu ara)& Nißaroc e,] kal ddo*αοςαο α éGᷣeοοοασνι, 0b apa r6 Ot rTsva aieuc ſev. Hoc uno loco Buttmannus omnem dubitationem de vi vocis Mißaros sublatam esse censet. Rupicapri enim refugium esse nullum, nisi arduum, altum locum. Equidem zétpav, duo rupicaper confugit, fuisse puto»interruptam, abscissam.« Scholium Venetum(c. A.): Xißaros: is auap- rdvusy ryjc Bdoscc, quod potest, non debet accipi,»6 05 Zarw dhtteiy Balyoyrac,— dià ro O-pos 5) dià h axrnra Cramer Anecdot. II., 445., 27.“ Scholiasta, cui poeta ipse quasi verba praeiverat „O58 äpa« etc. significavit locum inaccessum. Quod vero praemonuimus, id tenendum est„»Rupes abscissa non modo potest esse, sed saepissime est in altum prominens, horrida. Itaque non dico a re plane aberrasse Vossium et Stolbergium, quum verterint»des Gebirgs Felshaupta, et»ein hoher Fels«; nomen credo accuratius expressuros fuisse, si vertissent»die Klippe des Felsen.“— 2.) 10., 88 sinum litoris cinxit X⁴aroc εtr i. e. circumdata erant saxa praerupta(cf. Cic. Verrin. V., 56) eademque interrupta cf. v. 96. 131., quarum vocum notionem complectens Schillerus nostras finxit„gähstrotzig«(Tell 4., 1). In Homeri loco equidem verterim„starrende Felsen.“— 3.) XV., 619 rupes(interrupta), scopulosa describitur. Ita neminem offendet unda maris ad altam rupem allisa, v. 621. Ceterum vix est, cur moneam, rupem interruptam, scissam recte comparari cum acie constanter hostium impetum sustinente. Fissa et rupta saxi saepe, ut cicatrices militis veterani, non mollitiem, sed pugnam, quam et hic et illud sustinuit, declarant. Quare haud inepte utroque utaris ad fortitudinis, constantiae imaginem exprimendam.— 4.) Hes., Aon. 422. xε. Mißaroc est praerupta cautes.— 5.) Od. 13., 196 simili modo atque in 2) zerrissene, starrende Felsen.— 6.) XVI., 35. cf. supra 3.) ad XV., 619.— 7.) Hes. Theog. v. 786 55%f(Tro*⁵⁵⁴) ex erp-e aa]eißsrat 7 dο, 5 † Xjc e rupe scissa, alta cf. zœrnpepéa in v. 778.— 8.) Theognis v. 534. ed. Welck.(176. Bekk.) xsro Judroy i. e. de rupibus abscissis, saxis praeruptis ara ²SI»y 4⁰).— 9.) Pindar. Ol. VI., 64(110) nrα νεaxoc praerupta fuisse videtur;(eadem OlI. I., 111(179) ebdefexo« i. e. e5 /αοςα vocatur).— 10.) Hymnus in Vener. v. 268 de arboribus ita: 80rãc NiHaæro. At ipse Buttmannus monet, haec verba suspecta esse et aliis de causis et ob adjectivum M.... ad arbores non transferendum. Posterioris temporis poetas fortasse voce ita abusos esse.— Revera abusi sunt, neque enim solum res in alto sitas, sed etiam belluas et homines ußdrooc vocant. Nonnus Dionysiac. XXI., 341 hXtBãνoe ayra Hdnev düß; XXIV, 176. 1o1 Eoha an d dr i i 6N 356c0o neCérsc. Rex autem &Cero(v. 175) XO*ρεν οπν παρQονεοειιν αεερφ⁴α ον Etiam vox i iæroc de mari usurpatax Nonni est propria I. 1. I, 285. IIop* d.laoa, val GAnden OX, Atß d rou⁵ xekAo i. e. horridis undis ⁴⁷).
40) Hesychius weεται νißarot SPoI 2pvot, drpdpeia.— In v. Xißarov., dgœrov, Ic Sarty d)treiv Sai- voyra, 30pdSarov. ä*o 5, ſy loc py Sd-Net“ ol 38, riy dhi Se-eay. Nrneioc 38, Tdpraßo- Mißaroy, ruöy Bahy Neer. 1910 HiParo» ào déacty, hNie atpevov. Ultima verba ad iaroy repetit Etym. M. p. 427. 49. HXi arτοα νο rodο †icety rie dXoc ra d. apud Cramer Anccd. vol. I., p. 194., I. 10 et II. p. 445., 1. 26.— Etym. Gudianum p. 240., 30 wybc 28 dyri ro? r5 F 194O0, hXiParoc. àh 0s goricer etc.
41¹) Translatam vocis significationem proponit Tννirh XPſoc iißarov zaxdy= mNGpov vaxoy- cf. Eustath. p. 1623., 9.—

— 34—
Sed jam antiquo tempore vox saepe ad res altas vel in alto loco sitas male translata esse videtur. Recte enim supicari licet, 11.) Aristophanem Av. 1732.,(1739. 40.) Jovis solium Olympium d6οςα μραἀτο appellasse, ut poetas voce abusos suo more perstringeret; 3 6 νο propriam vim teneas et cogitatione tibi fingas 9οob ronc; res efficietur ridicula seu praeruptas sedes seu interruptas, horridas;, asperas accipies.— 12.) Apollon. Rhod. Argon. 2., 361 cautius voce usus est, nam äuph) dνrobe iaroe est scopulus undique praeruptus.— 13.) Xenoph. Anab. 1., 4., 4 Unspde de eay iran iarot cf. ad 2.) et 5.). 14.) de Polybi verbis 4., 41. v. supra p. 32.; r6roο ¶υναέρτ possunt quidem esse loci declives, per quos torrens défluit, quos scindit; malim tamen ipsa spatia interrupta, confragosam, hiantem rimam accipere, quam vis torrentis exca- vat et perrumpit. 15.) Uterupes in n. 3.) fuitoscopulosa, ita 16.) Cyclopis saxum 9., 243 nec non Cronidärum saxa Hesiod. Theogon. p. 675 sunt horrida, aspera(cf. p. 32. de saxis 5νρ 6εον*); 17.) Strabonisolapidem 17. p. 818.„nεrHον 1 ναε⁴̈oν bοταιοσεGνOOypO Xeov ixav“ primum quidem judicavin fuisse scabrumglnon caesum; postea ob verba AXeiov izawcα, quae sequuntur, praetuli interpretationem»foraminibus multis interruptum«; HMναφκνυ Xecv igitur erit, „satis laeveme, ut pro ssui generis natura(raritate) laevis esse potest. 18.) Hes. Theog. 483. Eyp d ßato etc.“) 19.) Euripid. Hippolyt. 732. aßdrolc Ond eo o et 20.) Stesichori hi- Barou Tdprapoò(Etym. M. et schol. Aristoph. II.) II. p. 32., I. 18. hoe habent commune, quod omnia loca pröfunda, quae vocantur, scissa, mupta sunt. Tartarum dicas esse hiantem, speluncas
exeavatas et interruptas. Euripidis„Kendpvsc avium(cf. p. 32., I. 20.) sine dubio similes fuere ei
loco, quo confugit columba XXI., 494. 495. cf. schol. Bekk. ad, v. J. ⁴). 91 Nunc eodem redit disputatio nostra, unde orsa est; quaeramus enim oportet, quae tandem
sit cogüatio vocis zarie et mAißaros. Hôc vocabulum videtur essercompositum et quamvis signi- ficationées omnes supra positae rectése habeant, immo si quis inonomine Hò terrae, quarum duae fuere partes Kois Huc et Arppeia, werbi nativi vestigium inesse contendat, tamen alteram vocis parteni da Baivo ductam esse judices; cf. Buttm. I. J.(n. 7 ⁴³). Non ita est. Primum enim radicem vocis&να, et forma et signiſicatione non absimilis, f. p. 32, et 33. claudit litera Jabialis; ari—, Gos item ultimam habet labialem, et quod fortassa quis contra dicit, hane labialem esse aspiratàm;5 vci Mißaroc esse mediam, idem meam rem confirmat. Aspirata enim prorsus aliena non est a voco mißaros cf. p. 33 Gn. 40., inprimis Etym. Gud.— Denauo rie in re certa longus sim, in ipsà vôce zarhnp simillimae continentur notiones. tI Bei 1 A dHrd: G. OQuae sententia mihi hoc modo nuper probata est. Quum du quaé supra. posui, magnann partem in adversaris scripsissem, iterum in vocis xær«⁵uu notioném indagans studui nexu rerum in 10co Pollucis VII., 123 tractatarum rem difficilem explanare. Sed verbis superioribus scriptor egerat de deiνμνκαμ⁴οι Ʒεοα et ipsam glossam 2a 9 J uscνινμ☚ν sedunntur- haecoe; Xdmvnu dE val za- o6am, EörONH., rd 1b apmien(8 Bänrarg, o d Sy Aiuoc. AEre, d doti vel ward Tea Ola-uara, zat 6Grelat Eyett d eireiv, ual NHON Sen, Tal Ni0 6y. Tum TAar dx,d e, nominantur, XDor, Jdäkhwcsc, EvHot etc. Verba ante TAXa plane absurda esse, si ponas materias aedificii vocari,
58 Jo24„ 11 d ,ed. z0va,, gepo 2SSA 19 Q 11(01 3 2) k-Sa b G— 3 wen xerpa A db d Npe, eren 33 nérhay Baur Hoiac mulac, core Topetahai u. 43) Hartung, Part. I., 228 f., Doederlein vocabb. Homer. Etyma. p. 6 f.3 vocemo non om positam esse judicant; 4 Docderléin comparat Hlesych. glossam äleh ärpa. Haec ex Nitesch. Comméent. ad 0dé 93 241 sq. Cognovi;
Doederleinii t Hartungii: ros inspicere nn licuit.= AII rb dr02as Lerhn sehok- ad Theoct- MN., 56. 2 6 bSeura sunt o W wClm= vörd rd-: 1w x ſidan lwer 101 dgiu OV InlennlT 1
1

certo constat. Quis enim primo dicet: Poteris etiam referre inter aedificiorum materias lapidem durum et asperum—; deinde subjiciet:»Materiae autem aedificiorum sunt lapides, silices« etc. Quare non miror, quod interpretes in perverso rerum ordine offenderunt; cf. n. 82. ad I. l. Aut igitur locus est ex iis, quos vulgo appellant desperatos, aut alia verborum sententia indaganda est.— Res est facillima ad explicandum. Omnia inde a v. xachXic usque ad TXat inter se conjungenda sunt. Primo loco scriptor posuit vulgarem vocis interpretationem„sο⁶εμν. Sub- jecta sunt, quae aut propria sunt scriptorum quorundam, aut ad aliud genus rerum pertinent cf. similem ordinem sect. 121. Mépy d? etc.— Probatur igitur loco laudato etiam zarikioa esse domi- cilium in terra vel sub terra vel lapidem durum et asperum. Quae cuncta qualia sint, supra disputavimus. Hac una de re etiamnunc dubitatio relicta est, quod zar etiam fumarium significare dicitur. Id ne a vero abhorrere videatur, in extrema commentatione ponamus verba grammatici cujusdam, in Bekkeri Anecdot. p. 1200. alieno loco interposita, Karhhac, xνμιριοωσ 3-aiyet O T”y Hv Or6T hy Ao nod— e i, y a araorpGara riderat, xal ro a0 ie ec 8e o e, eesra irc. Lobeck. Paralipomena, p. 290 scribi vult à/ rod aXedan(quod sustinetur) önd onòn 55Xo etc. G. Dind.(in thesauro Stephani) mavult nXOD derivatum esse a vεμεμοꝗ σ Sed nil mutandum est. Unam vocem xar., tres sequuntur interpretationes, 1ma describit fumarium, altera à y... eandem rem declarat atque Hes. in v. varie— d0 58 7) d doc Sardoa e oo, tertiam nemo non intelligit.

68G—
miebicdol 2ntrse mr oioibos no1ni oreier Muahe 21030ℳ4. woib omrrd nuie an e hahe en,, 51 2oilis„aubitet ue anriohihet ru 581r61.: 10 oiſilus obnioh— aurret d mrunh mA. bo. S.n e umuihnshho Onllro miror 2971 ni a191i u 10 Hin Hon 516nn4) ubnegebmt gihnnroe arrodie Hile. 0zerncab zunlocqu Oglinr a0up. 3ii I9 120 auool unigi en lain mf! een aKFrEK. obai ainm) umbusoilcro hi milliott ten o= e 11038 91 1 ei0 Hoeſir liueh a0efrre 0of Ouit. Aaus abusBunifto0 * een Iuri1 2u19 bnila bia zug Mrabeuriouß ehee Snne viriond iun dabpica 1ſ. iMah 9229 nrd 1n8710 OIsbHsl 0n01 aunigi an,— ,910 56 rObf.ILI 02 mal10 molimi⸗
n wnhenaheahn n eahar aurab ar,bigat 1en Bara e b 197 d32 mi 1uwilio

Schulnachrichten.
1
In dem Beſtand des Lehrerperſonals am Gymnaſium iſt in dem abgelaufenen Schuljahre keine weitere Veränderung eingetreten, als daß Gymnaſiallehrer Dr. Lanz ſeit Herbſt vorigen Jahres ſein Amt wieder angetreten hat. Der Gymnaſtallehramtscandidat Dr. Becker aus Mainz, welcher deſſen Stelle anderthalb Jahre lang verſah, iſt in Folge hiervon von der Anſtalt abgetreten und gegenwärtig an dem Gymnaſtum ſeiner Vaterſtadt beſchäftigt Wir ſind dem letztern für ſein gewiſſenhaftes und erfolgreiches Wirken an unſrer Schule zu beſonderm Danke verpflichtet und wünſchen, daß es ihm recht bald vergönnt werden möge, ſeine Kenntniſſe und Beſtrebungen in einem ſeinen Wünſchen entſprechenden Wirkungskreiſe weiter zu bewähren.
Am 12ten December vorigen Jahres wurde dem Gymnaſium die Freude zu Theil, den Großherzoglichen Geheimen Rath und erſten Profeſſor der Medicin an der hieſigen Univerſität Dr. Nebel, einen ehemaligen Schüler und vieljährigen Gönner unſrer Anſtalt, bei Gelegenheit ſeines 50 jährigen Doctorjubiläums zu beglückwünſchen und ihm eine von dem Gymnaſiallehrer Dr. Soldan gedichtete lateiniſche Ode zu überreichen.
Die Schülerzahl des Gymnaſiums belief ſich am Ende des vorigen Schuljahres auf 226, im Sommerſemeſter 1843 auf 236, gegenwärtig beträgt dieſelbe 242. Hiervon ſind in Prima 39, in Secunda 39, in Tertia 26, in Quarta 20, in Quinta 39, in Sexta 19, in der Vorbereitungsclaſſe 1te Abtheilung 32, 2te Abtheilung 28. Gebürtig ſind aus Gießen 128, aus dem übrigen Oberheſſen 77, aus Starkenburg 12, aus Rheinheſſen 11, aus dem Auslande 14. Evangeliſcher Confeſſion ſind 217, katholiſcher 16, jüdiſcher 9. Darunter ſind Söhne von Staatsdienern(Juſtiz⸗, Adminiſtrativ⸗ und Finanzbeamten, Univerſitätsprofeſſoren, Gymnaſial⸗ und Reallehrern, Phyſikatsärzten u. ſ. w.) 111, von Hofgerichtsadvocaten 21, von Geiſtlichen 19, von Gewerbtreibenden 19, von Kaufleuten 16, von Oeconomen und Gutsbeſitzern 9, von Gaſtwirthen 9, von Militärs 5, von Apothekern 5, von Volksſchullehrern 4, von andern Vätern verſchiedenen Standes und Berufes 24.
Zu Oſtern 1843 beſtanden folgende Schüler die Maturitätsprüfung:
1) Wilhelm Urich, Sohn des Zollaſſiſtenten Urich dahier, Studium Theologie, Zeugnißnummer II.— 2) Guſtav Heyer, Sohn des Forſtmeiſters Heyer dahier, Studium Forſtwiſſenſchaft, Zeugnißnummer I.— 3) Theodor Bierau, Sohn des Revierförſters Bierau zu Niederweidbach, Studium Forſtwiſſenſchaft, Zeugniß⸗ nummer II.— 4) Maximilian von Buri, Sohn des Hoſgerichtsadvocaten von Buri dahier, Studium Jurisprudenz, Zeugnißnummer II.— 5) Auguſt Cellarius, Sohn des Decans Cellarius zu Lich, Studium Jurisprudenz, Zeugnißnummer II.— 6) Heinrich Döll, Sohn des Pfarrers Döll zu Grebenau, Studium Theologie, Zeugnißnummer II.— 7) Wilhelm Pfannmüller, Sohn des Hoſgerichtsadvocaten Pfannmüller dahier, Studium Jurisprudenz, Zeugnißnummer II.— 8) Adolph Welcker, Sohn des Pfarrers Welcker zu
6

—
— 38—
Oberofleiden, Studium Theologie, Zeugnißnummer III.— 9) Hermann Weber, Sohn des Apothekers Weber zu Echzell, Studium Mediein, Zeugnißnummer II.— 10) Ernſt Rullmann, Sohn des zu Münzenberg verſtorbnen Pfarrers Rullmann, Studium Theologie, Zeugnißnummer II.— 11) Otto Großmann, Sohn des Apothekers Großmann zu Battenberg, Studium Jurisprudeuz, Zeugnißnummer II.— 12) Emil Schul⸗ theis, Sohn des Kürſchners Schultheis I. dahier, Studium Medicin, Zeugnißnummer II.— 13) Leopold Klingelhöffer, Sohn des Landrichters Klingelhöffer zu Homberg a. d. O., Studium Architectur, Zeugniß⸗ nummer III.— 14) Julius Schildwächter, Sohn des zu Homberg a. d. O. verſtorbnen Hauptmanns Schildwächter, Studium Forſtwiſſenſchaft, Zeugnißnummer III.— 15) Johannes Ploch, Sohn des zu Als⸗ feld verſtorbnen Lohgerbers Ploch, Studium Jurisprudenz, Zeugnißnummer III.— 16) Rudolf Schlich, Sohn des Pfarrers Schlich zu Flonheim, Studium Theologie, Beusnihanniner III.— 17) Carl Plagge Sohn des Dr. Plagge dahier, Studium Cameralwiſſenſchaft, Zeugnißnummer III.
Zu Herbſt 1843 beſtanden die Maturitätsprüfung: tl un
1) Wilhelm Buff, Sohn des zu Laubach verſtorbnen Kehae eaſenatſs Buff, Studium Lut sae n Zeugnißnummer II.— 2) Ludwig Schmehl, Sohn des Schullehrers Schmehl zu Nauenheim, Studium Theologie, Zeugnißnummer II.— 3) Ludwig Storch, Sohn des Berginſpectors Storch zu Dorheim, Studium Cameralwiſſenſchaft, Zeugnißnummer II.— 4) Friedrich Reiz, Sohn des Landgerichtsaſſeſſors Reiz zu Romrod, Studium Theologie, Zeugnißnummer III.— 5) Ferdinand Heyer, Sohn des Landgerichtsaſſeſſors Heyer dahier, Studium Theologie, Zeugnißnummer III.— 6) Hermann Bergen, Sohn des Pfarrers Bergen zu Oberhörlen, Studium Jurisprudenz, Zeugnißnummer III.— 7) Her mann Budd en, Sohn des Steuerroumiſſärs Budden zu Grünberg, Studium Cameralwiſſenſchaft, Zeugnißnummer III. 4483 12
Außerdem verließen im abgelaufenen Schuljahre das Gymnaſtum 3 Schüler wegen ethugs ihrer Eltern, 1 um in die hieſige Realſchule, 5 um zu dem Militär⸗ bder Gewerbſtatte überzugehen, 3 wurden ausgewieſen, 2 ſtarben.
)
Zur bevorſtehender Maturitätspruͤfung haben ſich folgende Schuͤler gemeldet:
1) Friedrich Heß, Sohn des Landgerichtsactuars Heß zu Ridda, Studium Theologie.— 2) Lud wig Krämer, Sohn des Schullehrers Krämer zu Großenlinden, Studium Theologte.— 3) Au aß P iſtor, Sohn des dahier verſtorbnen Kaufmanns Piſtor, Studium Chemie.— 4) Auguſt Barth, Sohn des dahier verſtorbnen Hofgerichtsbotenmeiſters Barth, Studium Jurisprudenz.— 3) Carl Bertram, Sohn des Steuereinnehmers Bertram dahier, Studium Jurisprudenz.) Ernſt Knobel, Sohn des zu Beinsvorf in der Niederlauſitz verſtorbnen Oeconomen Knobel, Studium Theologie.— 7) Anton Orth, Sohn des zu Butzbach verſtorbnen Sattlers Orth, Studium Theologie.— 8) Ludwig Meyer, Sohn des verſtorbnen Ortsbürgers Meyer zu Lich, Studium Theologie.— 9) Friedrich Calmberg, Sohn des Landgerichtsaſſeſſors Calmberg zu Lauterbach, Studium Jurisprudenz.— 10) Eduard Kellner, Sohn des Verwalters Kellner auf der Oberndorfer Eiſen⸗ hütte bei Wetzlar, Studium Cameralwiſſenſchaft— 11¹) Heinrich Diehl, Sohn des dahier vexſtorbnen Gym⸗ aſalsaelen, Diehl, Studium Ahfaluge.
141 I1
2630, Sriama e ee er
—
Prämien darhleltenis zu Oſern 1843 header Schüler: hunn 1(3. II enetn Vorbereitungsclaſſe, 2te Abtheilung: Otto Trygophorus, Sohn des Unrverftätsrichters Trogophorus dahier, Georg Schultheis, Sohn des Kürſchners Schultheis III. dahier, Carl Stehr, Sohn des Actuariats⸗
gehülſen Stehr dahier, Friedrich Lauer, Sohn des Rechners der Armencaſſe Lauer dahier, Georg Heß⸗

— 39—
Sohn des Hofgerichtsadvocaten Heß dahier, Friedrich Martin, Sohn des Univerſitätsrentamtmanns Martin dahier, Guſtav Windecker, Sohn des Kaufmanns Windecker II. dahier, Theodor Witte, Sohn des Apo⸗ thekers Witte dahier, Friedrich Kraft, Sohn des Saſgerichtdrath Kmſt dahier, Ludigt Kabnetſla Dohn des Kaufinanns Labroiſſe dahier. 3 uun
Vorbereitungselaſſe, 1te Abtheilung: Hermann Steinberger, Sohn des Hofger chadndenten Lreinkerger dahier, Carl Oſann, Sohn des Profeſſors Oſann dahier, Carl Loos, Sohn des Bierbrauers Loos dahier.⸗
Sextat Ludwig Lauer, Sohn des Rechners der Armencaſſe Lauer dahier, Ferdinand Tr app, Sohn des Uhrmachers Trapp dahier, Franz Wernekinck, Sohn des dahier verſtorbnen Profeſſors Wernekinck.
Quinta: Carl Wahl, Suhn des daßier verſtorbuen Sbertenkiboten Wahl Gani⸗ Maam Sohn des Stadtrechners Nern dahier. 191 1195
Quarta: Friedrich Barth, Sohn des dahier verſtorbnen Botenmeiſters Barth, at as Schlapp, Sohn des Zollamtsrcontroleurs Schlapp zu Bingen, Bruno Otto, Sohn des in Mexico verſtorbnen Landrichters Otto, Eduard Marchand, Sohn des Revierfoͤrſter Marchand zu Obbornhofen.
Tertia: Heinrich Zimmermann, Sohn des Univerſitätsdieners Zimmermann dahier, Friedrich Heß, Sohn des Hofgerichtsadvocaten Heß dahier, Auguſ Dramm, Sohn des Wirihs Kramm dahiere⸗ Gedng Stock, Sohn des Reviſors Stock dahier.. ri)
Secundat Guſtav Eger, Sohn des Schieſerdeckers Eger zu Grünberg, Carl. beda mahlar, Sohn des Apothekers Stammler zu Grünberg, Ferdinand Heß, Sohn des Landgerichtsactuars Heß zu Nidda, Jacob Diebm, Sohn des Fabricanten Diehm zu Lauterbach, Wilhelm Langsdorf, Sohn des Geheimen Hof⸗ raths Langsdorf dahier.
Prima: Friedrich Heß, Sohn des Landgerichtsactuars Heß zu Nidda, Theodor Bierau, Sohn des Revierförſters Bierau zu Niederweidbach, Heinrich Döll, Sohn des Pfarrers Döll zu Grebenau, Maximilian von Buri, Sohn des Hofgerichtsadvocaten von Buri dahier, Friedrich Calmberg, Sohn des Landgerichts⸗ aetuars Calmberg zu Lauterbach, Ludwig Schmehl, Sohn des Schullehrers Schmehl zu Nauenheim, Auguſt Piſtor, Sohn des dahier verſtorbnen Kaufmanns aſter
—
41
Die Ueberſicht der im abgelaufenen Schuljahre behandelten Lehrgegenſtände wird wegen beſchränkten Raumes, und da dieſelbe im Weſentlichen mit der des vorhergehenden Jahres übereinſtimmt, für dieſesmal weggelaſſen.
Von Oſtern 1843 bis Oſtern 1844 wurden für die Gymnaſialbibliothek angeſchafft:
Henrici Stephani thesaurus linguae Graecae(Fortſetzung).) Spruner hiſtoriſch⸗ ⸗ geographiſcher Handatlas(Fortſetzung). Abbildungen zu Okens Naturgeſchichte(Fortſetzung)., Zeitſchrift für die Alterthums⸗ wiſſenſchaft, herausgegeben von Vergk und Cäſar, Jahrgang 1843. Phöbus Deutſchlands kryptogamiſche Giftpflanzen. Graff althochdeutſcher Sprachſchatz(ortſetzung und„Schluß). Pauly Realencyelopädie des claſſiſchen Alterthums(Fortſetzung). Heeren und Ukert europäiſche Staatengeſchichte(Fortſetzung, enthaltend: Dahlmann Geſchichte von Dänemark, 3ter Band, und: Wachsmuth Geſchichte Frankreichs im Revolutionszeitalter, 3ter Band). Döderlein Reden und Aufſätze. Bergk poetae lyrici Graeci. Krebs Antibarbarus der lateiniſchen Sprache, 3te Ausgabe. Hoffmann quaestiones Homericae, Vol. I. Schloſſer Geſchichte des 18ten Jahr⸗ hunderts, 1ter und 2ter Band. Des Horatius Satiren erklärt von Heindorf, neue Ausgabe von Wüſte⸗ mann. Lobeck pathologiae sermonis Graeci prolegomena. Des Sophokles Antigone, griechiſch und deutſch von Böckh. Nachträge und Verichtigungen zu Cic. disputat. Tuscul. von Klotz. Ruperti Handbuch der der römiſchen Alterthümer, 2ten Theiles 2te Abtheilung. Richter Geſchichte des deutſchen Freiheitskrieges von

— 40—
1813— 1815, 4 Bde. Des Horatius Werke überſetzt von Voß, 2 Bde. Gervinus Geſchichte der poetiſchen Nationallitteratur der Deutſchen, 2te Ausgabe, 5 Theile. Schäfer Handbuch der Geſchichte der deutſchen Litteratur, 2ter Theil. Horatii epistolae, ediderunt Ohbarius et Schmid, Vol. I. Gibbon Geſchichte des Sinkens und Untergangs des römiſchen Reichs, deutſch von Sporſchil, 12 Bde. Von Sydow der junge Mann von Welt. Zell über die Iliade und das Niebelungenlied. W. Menzel Geſchichte der Deutſchen, 4te Ausgabe, 2 Theile. Berghaus allgemeine Länder⸗ und Völkerkunde, 5ter Band. Kletke deutſche Aufſätze. Geſchichte von Heſſen⸗Darmſtadt im Ueberblick(Geſchenk des anonymen Verfaſſers). Schäffer Beſchreibung des Großher⸗ zogthums Heſſen. Grimm Kinder⸗ und Hausmährchen, große Ausgabe. Außerdem eine groͤßere Anzahl von Schriften zur Unterhaltung und Belehrung der jüngern Schüler.
Herr Geheimer Rath Dr. Nebel ſchenkte der Gymnaſialbibliothek Schinz Naturgeſchichte der Säugethiere nebſt einem Bande Abbildungen, für welche werthvolle Gabe wir demſelben hiermit unſern innigſten Dank ausſprechen.
Für das phyſikaliſche Cabinet wurden neu angeſchafft:
Ein Schlaganker zu Verſuchen über die Wirkungen der Contactelektricität, eine Bunſen ſche Batterie, eine Vorrichtung zu den Newton ſchen Farbenringen, ein Trevellyan⸗Inſtrument, ein keiner Ballon von Goldſchläger⸗ haut, eine kleine Dampfmaſchine, Veranſchaulichungs⸗Scheibe des Standes der Erde gegen die Sonne, Tafeln über den Lauf der Planeten und Kometen für 1844, ein kleiner Meßapparat.
Die öffentlichen Prüfungen werden von Donnerstag dem 28ten bis zu Samstag dem 30ten März
in dem neuen Gymnaſialgebäude in folgender Weiſe abgehalten:
Donnerstag Vormittag.
Prima. 9— 9 ½ Uhr Koch: Religion. 24 9 ½— 10„ Dreſcher: Latein.
10— 10 ½„ Geiſt: Griechiſche Litteraturgeſchichte. 10 ½— 11„ Hainebach: Franzöͤſiſch.
11— 11 ½„ Koch: Mathematik.
11 ½— 12„ Schaum: Griechiſch.
Donnerstag Nachmittag.
Secunda. 2— 2 ½ Uhr Koch: Religion. 2 ½— 3„ Soldan: Latein. 3— 3 ½„ Lanz: Geſchichte. 3 ½— 4„ Rumpf: Griechiſch. 4— 4 ½„ Koch: Mathematik. 4 ½—5„ Hartnagel: Religion(katholiſch).

— 41—
Freitag Vormittag.
Tertia und Quarta.. 9— 9 ½ Uhr Koch und Dreſcher: Religion. 9 ½— 10„ Schaum: Latein(Certia). 10— 10 ½„ Rumpf: Geographie und Geſchichte(Quarta). 10 ½— 11„ Schaum: Griechiſch. 11— 11 ½„ Lanz: Latein(Quarta). 11 ½— 12„ Haine bach: Franzöſiſch.
Freitag Nachmittag. Quinta und Sexta. „ 2— 2 ½ Uhr Dreſcher: Religion. 2 ½— 3„ Rumpft Latein(Quinta). 3— 3 ½„ Köhler: Gegographie und Geſchichte. 3 ½— 4„ Hainebach: Latein(Serta). 4— 4 ½„ Koöhler: Griechiſch(Quinta). 4 ½— 5„ Haine bach: Franzöoſiſch(Quinta).
Samstag Vormittag.
Vorbereitungselaſſe.
9— 9 ½ Uhr Diehl: Religion.
9 ½— 10„ Koch: Deutſch. 10— 10 ½„ Diehl: Latein. 10 ½— 11„ Koch: Geographie. 11—11 ½„ Diehl: Naturgeſchichte. 11 ½— 12„ Koch: Latein.
Am Schluſſe der Prüfungen werden jedesmal die Prämien ausgetheilt und die Verſetzungen bekannt gemacht.
Die verehrten Eltern und ſonſtigen Angehörigen unſrer Schüler, ſowie alle Gönner unſrer Anſtalt und alle Freunde der Jugendbildung werden zu zahlreichem Beſuche dieſer Prüfungen ergebenſt eingeladen.
Der Unterricht für das nächſte Schuljahr beginnt Montag den 29ten April. Anmeldungen zur Aufnahme können während der Ferien jederzeit bei dem Director gemacht werden. In Bezug auf die Vorbereitungselaſſe wird noch beſonders bemerkt, daß, da die ganze erſte Abtheilung in eine höhere Claſſe aufrückt, wieder eine größere Anzahl von Schülern aufgenommen werden kann, und daß der jetzige Zeitpunct, wo in beiden Abtheilungen neue Lehreurſe beginnen, zum Eintritt beſonders geeignet iſt. Auf die zweite Abtheilung werden ſolche Knahen auf⸗ genommen, welche bei zurückgelegtem ſiebenten Lebensjahre deutſch leſen und ſchreiben können.

Zafr.
Dae grieceezsche Mölmhauas nac Homer aus I, E. Zirte Grscte, dar Hauakaereel. 7.. 7 7.
7
ondetoᷣsen, aneere kare

4 3
ö“

7 Whrrts
Donpeets.
merorn: Arrereisen 7
2005„008
4. 0 07 3„ 0 4 7 0 ou 70
Eg
Ho.
2 Jaxog. 3r
O O Q G 0 O Py. d. E T.
—₰½
TET
66
ο
6
6 1
7
Al c⁵m. 2
K
2 AAαοι αάινηισ à
3
20
4 0 00 0092000000 8
0
S 0 000 00000 ◻O O
doupod
₰
4.
2 2 d al dovæ adduc.
N O H m L 77
0 Xævνρ& E Jaς. O
500008290 5 2
a œσraοl.
90000 do ec
O D *
O O 2 à
gyæu.
2.
D&&
2. Flg. U.
beollt, Uie getegrapuen, and
aetteguiber T, Rhaae a4,
b JaXaαο.
C rpε ueov.
7
ou. &o ‿α³eα.
„
Jug
d Ip Jaâ‿αρα.
eyrye Eprcog.
A 60
—
„
Domus Homericae descripfio. Essers de aedibus Homericis p. 17.
71
r Alaxes.
f2
6G7 X1.No.
F rοdοαμςᷣ⁵. aε νροιο
L=LL=MLL
2 22
2 A,
Dheuang houwr llie uemared wo coreerpond nuth Uee Fimndauone et niiste en dhe Hitt ot' hto Tue
lines nüute ae auted ur aneient TIhe lain kiweue are veagteeet he lonern mardvel
Aswr er a date muac pwaterten to Wa rea The nabte ot he bnuitdeng marked Tholas wer
ezan wciweet maroneen.

e

Taf. I. Fig. A. Das griechische TEohnhaus nach Homer. Hirt's Gesch. der Baukunst bei den Alten I. p. 259.
1. Der Vorhof für gemeine Bedürfnisse. a. Festungsmauer ganz um das Wohnhaus.
m. Die Schlafräume für die Gäste, und darüber die Gemächer für die Söhne
D. Der Weiberraum. 3. Der Flur.
b. Das Thor. des Hauses. 6. Treppe nach dem obern Stock. e Steinerne Sitzbänke vor dem Thor. n. Die Baderäume 7. Treppe nach dem Kellerraum. d. Stallung für Pferde, Mäuler, Ochsen; 0. Räume für die Mühlen 3. Treppe nach dem Obstgarten. die Futtermagazinc darüber p. Räume für arme Fremde. 9. Grosses Arbeitszimmer der Hausfrau mit
e. Wohnung für das Gesinde zur Besor- gung der Ställe. f. Schuppen für Wagen und Ackergeräthe. g. Die Grube für den Dünger. h. Der Abtritt— Tholos—. i. Die Hundebucht. B. Das Vorhaus mit dem innern Hofraum. k Der Altar des Jupiter Herceus. 3. Seitenthüre. l. Die Säulenhallen. 4 Der IHeerd.
r. Der Flur. C. Der Männersaal.
J. Gang nach dem Tholos und nach den länglichen Höfen zwischen den Woh- nungen und der Ringmauer.
1. Die Hauptthüre. 2. Die Thüre nach dem Weiberraum.
dem Gesinde.
10. Schlafgemächer für das Gesinde, darüber die besondern Arbeits-, Wohn- und Schlafgemächer für den Herrn und die Frau, und für die Töchter des Hauses.
11. Besonders erbautes Schlafgemach in dem Hause des Ulysses.
12. Der Obstgarten.
Taf. I. Fig. B.
A. α.. B. oecus virorum. C. oecus mulierum. D. 0½09 ef. 25, 190. 1. I1009 œ⅞ αι 2. 00 Hl 60 ¼½1—% 5. janua, quae ad mulierum habitationem du- eit. A4. 0009,9 5. transitus ad aulam posteriorem 6. 60G&& 1.αοE 7. G α¶ð⁵mVaN/ 8 janua, per quam Euryclea Telemacho duce ad oecum redit ef. 22, 400. coll. 394 et 434. Aliam januam praeter 5 e mulierum habitatione ad oecum et armorum thalamum duxisse jam ex 22, 153 efficitur.— a. Seπσοοε τειοι b. αιουασα æddio e. 2„mπα πιιιιν d. stabula et cubicula servorum e. ara Jovis f. 9610G& thala- mus Telemachi h. αοσα ϑσ⁶εαααοοσ x. fortasse bali- neum i. Ʒν⁴όα ⁴ρ⁴σσιάσσοσ k. dνεοσςσνπ. Od„ m. ne- 660 à1α⅜ mꝙq. locus ννινς O. 8Gx¼.ᷣα p. sedes matris familias q. 1 r. 91.α¶łO,V1⁴;- Ulixis thalamus con- jugalis t. thalamus armorum, cujus tectum medium co- jumna fultum erat. u.*22.ιας. Si plures loci eadem
litera notandi erant, signiſicavi eos, quibus ad Odysseae narrationem explanandam opus esset, virgula singulis literis appicta; contrarios ohsolam aequalitatem depictos esse puta Aulam priorem(A) vacuam quidem aedi- ficiis nolim, v. quaestionem de thalamis virorum in aula exstructis, tamen satius duxi, in aedium desi- gnatione ea praetermittere. Neque thalamorum interio- rum(r) numerum majorem volui efficere, quam qui sufficeret ad difficultates Homericae aedium descriptionis expediendas. Si libet, a dextra et sinistra de mulierum oeco partem aliquam demas et novos thalamos constituas. Equidem in tota re hoc unum egi, ut ostenderem, quo- modo Homeri verba recte accipi possent. Singulas aedium partes ex arte desiunare et Homericorum tem- porum architecturam aestimare eos jubeo, qui harum rerum peritiores sint.
Taf. II. Fig. C.
Erklärung des Sehreiber'schen Abrisses des Odysseisehen Palastes.
A. Wahrscheinliche Ringmauer des ganzen Palastes.. B. Der Wirthschaftshof. C. Das Rundgebäude, 7 90409. D. Der grosse innere IIof Gνν⁷. E. Der Speisesaal. F. Die Wohnzimmer für Odysseus u. Telema- chus im oberen Stocke des Palastes G. Das vrrεορ⁵οꝓ. a. Das Hauptthor. b. Die steinernen Sitze vor dem Thor. c. Die Hundshütte.
besonders
— 8
e Säulengang vor dem inneren Hof
f. Standorte für Opfer- u Schlachtthiere. 1
g. Eingang zur a.
h. Der Altar des Zeus Herkeios. u 0000 xꝙ.
i. Eine Cisterne. 93 0 3 4
. Die Mauer, die den inneren Hof abschliesst.
k. Die ϑ οναυσα, vor dem Männersaal mit doppelter Säulenreihe Ueber ihm die sub. lit. F.(sic.) bezeichneten Zimmer für Od. und Tel.
1. 71066009.
m. Der thorähnliche Durchang unter dem Säulengang.
„. Die Thür zum Männersaal.
.
brauchen.
0. Der Eingang nebst der Treppe, die zu
den oberen Zimmern des Hausherrn,
auch zum Waffenzimmer des Odysseus führte.
. 6 G οιeςφρν. Beim Ausgang aus der- selben hat man rechts den Weg in die αοοαα und den inneren Hof, links in den bedeckten Gang Lalοα und gerade gegenüber zur Treppe nach den Gemächern der Penelope.
q. Treppe zum drrOPO» der Penelope
1 n. und den Zimmern ihrer Mägde.
d. Eine Cisterne. r. Laαοα führt in den Zwinger.
. Ort der Mischgefässe.
Die Säulen in dem wahrscheinlich ge-
wölbten Männersaal.
„. Säule an der Phemius sitzt.
29. Zimmer der Diener und Dienerinnen
x. Des Odysseus Waſſenzimmer.
y. Des Telemachus Zimmer.
z. Zimmer für Gäste, die länger bleiben, also nicht im 7100G0,ε zu schlafen
Anmerkung. Die Zimmer sub lit. w u. z, so wie noch andere Wirthschaftszimmer können, und
zwar mit grösserer Wahrscheinlichkeit, in den unteren Theil des Seitengebäu- des versetzt werden; ebenso im anderen unteren Theil des Seitengebäudes.
aa. Arbeitssaal der Penelope.
bb. Zimmer, die für Penelope allein bestimmt waren.
cc. Das cheliche Zimmer.
dd. Verschlag oder Cabinet mit dem von Odysseus verfertigten Bett. Wahr- scheinlich war es nur ein Altan, der auf den Oelbaum gebaut war.
ee. Garten.
ff. Gang zu den Wohnungen von Penelopes Sclavinnen.
99. Hiuterpforte nach der unfern gelegenen Stadt.
Vix suspicaberis, me plus quam dimidiam partem verhosae Schreiberi explanationis reseeuisse. Tamen noli credere, factum esse, ut, quae supra legis aut a fide abhorrentia aut sibi repugnantia, ea transferendo a me committerentur. Verba mutavi, sententiam auctoris integram reddidi.

8 40 Pn⸗ 519lT 35 n 9 l TN Anb al a Heilgnat 3 4Ahad: uirl 1, b Hn asghtas 4. 2har,nS8.2 4, 37 „. era Tes ek 635. 63
2nlaA.
A. 4 8
4 auA I I aesien Arnt i
11u91 4.82 n 243R1 151iat. 225 23 4 Pnel A etA 3.l. 1
A 8 ar. 1 ₰4T
ng3 Paehen. Ansdil nnunalluan 89439 9.nn oar fns ofiatas,a 0 10,694r& aun.4 dat 8 il ab un3 Ro dens e In2 lrntas ba pau 2oa,. ans nsh luf Aes 14319113107 AAtiu 12. eulienan 4 1 3 b M u611 up V Fta ſon eiiod. zuani 3 2 r 41 eHenen alua ibar nn 3a9. he 5 uh den 49 nias F 19156 10 Mannn! 1u4417. aantualsält 18 0 14 u0 b o8 871 il15 Ss ie x mMai. Saalrn „n, 4 hna i2 1u1eneenee 18 alnasha.h. 2049As. DJr. 9 ddn an 39 aamrab tus uspiln is n, e 059.—2 be aluvi. an 54 31 8101 a* uns tapl lad assn110.7 TrSnis e s drar i u h..n 2 901. 06* 2 gieb ha 75 62118 19 ihsw. 13 hae*½ nb„9. 2095289* endot.
5
n inilent n 9Se3)sene enn os antnabads ei7III.. 361S. n p aai tus 5 nuhähan 1 b 2 2471 MdrOrHan h143„1 ils i 1uhss 1801 2 e. u eeenen 12
heer 2 als e 4„.
b ramten aAh ud 5 erd 1? ien ee hece d 149! 13sb BH5. 320 ae 8
. dun A l 9 e bit
a ehehes .0O