ILLUSTRIS MOLDANI DEDICATIANTE HOS CCLXXXVIII. ANNOS MEMORIAM ANNIVERSARIAM D. XIV. SEPTEMRIS PIE CELEBRANDA M 1 NPDIGIT AUGUsTUsS wEICHIERT. RECTOR ET PROFESSOR PRIMUS, ORDIN. SAXON. VIRT. Clv. EoUEs. Inest EDUARDI WUNDEI, Prof. III., de scholiorum in Sophoclis tragoedias auetoritat⸗ Commentationis Partic. I. G R I M A E EX OFFTIGINA REIMERIA 1838. D e scholiorum in Sophoclis tragoedias auctoritate. Caput primum. De variis lectionibus in scholiis commemoratis. Scholia graeca in Sophoclis tragoedias, quae romana vulgo appellantur, non sine magno fructu ad emendanda et intelligenda opera poetae illius adhiberi, nemodum hominum doctorum negare ausus est. Immo adhuc fuisse mihi Potius videntur, qui maiorem iusto quam minorem eorum auctoritatem esse statuerent. Quamquam enim plurima in iis insunt, quae, cum deprompta sint ex utilissimis Alexandrinorum grammaticorum commentariis, partim ad emen- dandas partim ad illustrandas fabulas Sophoclis gravissima esse appareat, tamen non pauca reperiuntur, qude multo seriore aetate ab istiusmodi hominibus profecta sint, qui neque iudicii acumine neque vel mediocri linguae graecae scientia praediti essent. Ita nonnumquam tales offendimus animadversiones, quales si quis hodie proponat, non vir doctus et peritus, sed puer litterarum graecarum imperitissimus stultissimusque iudicetur. Nihilominus vehementer cavendum est, ne quicquam, quod proditum in scholiis est, nisi re diligentis- sime explorata, negligendum spernendumve putemus. Eo cum alia pertinent, tum imprimis variae lectiones, in scholiis passim commemoratae, de quarum pretio non omnino recte mihi iudicasse videntur, qui adhuc emendandis So- phoclis tragoediis operam navarunt. Ita Lobeckius, qui alias circumspecte iu- dicare soleat, quae ea de re olim ad Aiac. v. 58. scripsit, non possunt vera existimari. Scripsit enim haeo: „Bis terque tantum scholiastarum lectiones a codicibus firmari comperi- mus, veluti roα‿νμμαςι Ai. 580., quod in libro Barocciano legitur, et Oed. T Fr. 212. 6 Gν 6 τν quod Brunckius in duobus codd. reperit. Quae cum ita sint, saepe ne tantum quidem, quantum cuilibet uni Mspto, hypomnematographo- rum lectionibus fidei tribuendum est, quas unde eruditi illi montis Caballini 1* 4 1 sessores hauserint, penitus ignoramus. Nam si quaedam hino inde vetustiorum commentatorum laciniae apparent, velut personarum descriptio v. 353., quae nescio an codicum nostrorum aetatem excedat, non idcirco credendum est, primaevam recensionem, qualemve P'ii, Didymi, et Praxiphanes usurparunt, in Romanorum collectorum manus venisse. Non aequa has lectiones lance Brun- ckius et Bothius pensaverunt, quorum alter plerasque in contextum recepit, alter ne memoravit quidem.“ 4 Verum videtur ipse Lobeckius ab hac sententia postea aliquantisper dis- cessisse, qui in editione secunda ad eundem locum haec adnotaverit: „Adrονέμιο τιενκαιιων ενόων. Schol. et La. ßdꝝ relreν παανον. Si quid in an- tiquis libris variatum est, potius&ν quam aᷣννν fuisse crediderim; hoc qui adscripserunt primi, lectores admonere voluerunt similium locorum v. 1131. ⁸⁶ ϑ- v6 ντκσςοανεέμ‿ dσειν ππαραν, v. 1384. 009 TrA αρον εςσυηνο⁵ςσα, ubi Reiskius im- prudens in plagam incidit, non animadverso, participia αοσν ⁴ονν, ετ, i0 saepe qoοoενα deua addi atque ita, ut cum inter se permutari tum plane omitti possint.— OQuemadmodum scholiastae Homerici sedulo adnotare solent, si quĩd Poeta diversis locis Pariter enuntiavit, ita credibile est, quod v. 312. le- gitur, οα τ dεlνν εετωντπιεννπον έέων, similitudinis ergo adscriptum esse versui 650., ꝛ6 delu νααραεοοωσννꝙe, et hoc iam pro diversa aſlerri lectione. Aliud huius rei exemplum praebet cod. Jen. v. 327. Inter ceteras autem lectiones a scho- liastis commemoratas nulla est, quae vulgatae praeferri mereatur, una v. 1056. 62 Q40⁶˙Q ex mendosa soriptura profecta, pleraeque aut interpretandi causa adscriptae(vide ad v. 616.*), aut similes iis, quas Critici male seduli fabri- cari solent nullo corruptae scripturae indicio, sed sola mutationis facilitate al- lecti; quod genus v. 401. v07 21½ 00„ rOdννm affertur pro Tuygp v. 564. Jooude EAν pro 97909, 582. 0ααμέαιι ρero αμαν, v. 1104.) α τνε σ⁸αι ẽro za 760ε 0, enitdanodſ emendationes scilicet saepe nobis aliena verba transscriben- tibus excidunt perinvitis. Illorum certe nihil est, quod e Didymi vel Pii vel Praxiphanis exemplaribus haustum esse praestem.“ In hac adnotatione quod iudicium fecit de iis scripturis, quas ipse attulit in scholiis commemoratas, quamquam maximam partem verum esse nemo ne- gabit, tamen, si quis eiusdem generis esse reliquas omnes, quae in scholiis proferuntur, existimaverit, eum quidem erroris convincere facillime possu- mus. Ac primum quidem etiamsi statuamus, quaecunque in scholiis comme- morentur variae lectiones, eas a glossatoribus serioris aetatis prolatas esse, de- promptas ex codicibus, quos contulerint, non vetustissimis, tamen non est, cur nullius pretii esse iudicemus, cum illud negari nequeat, fieri potuisse, ut codi- *) Ad eum versum haec Lobeckius adnotarit:„IMevdο siονuτ. Schol. Rom.„deꝓε νεεν. Huc quadrare videtur, quod Bernhardy in Eratosthen. p. 219. et ad Dion. p. 542. mteligenter animad- vertit, illud„οdgdercw nonnunquam interpretantis esse néc plus valere quam dντ 10ν vel ⁷*ονν.“ 5 ces isti, e quibus scripturae varietatem depromebant, meliores essent iis, qui ad actatem nostram pervenerunt. Atqui pro certo videtur affirmari posse, qui servati sint codices Sophoclis, eorum nullum ante eam aetatem scriptum esse, qua composita scholia illa censenda sunt. Qua de causa si quis earum lectio- num, quae in scholiis proferuntur, maiorem adeo quam illarum, quae e codi- cibus, quorum notitiam habemus, petitae sunt, debere auctoritatem esse sta- tuat, minime is temeritatis videatur accusari posse. Verum non opus est, ut, quid probabiliter statui possit, disputemus, cum, quid statuendum necessario sit, demonstrare possimus. Quae in scholiis illis commemorantur variae lectiones, nunc bonae nuno malae sunt, partim e commentariis grammaticorum Alexandrinorum deprom- ptae, partim ex codicibus sive uno codice multis saeculis post scripto. In eo autem codice et variae lectiones et coniecturae et glossae vel in margine vel inter lineas ita adscriptae videntur fuisse, ut aut nullis signis aut certe non iis, quae primo quisque aspectu agnoscere posset, distinctae essent. Hine fa- ctum est, ut non raro, quod coniecturae loco aut explicandi causa in isto co- dice adnotatum erat, ab interpretibus illis serioris aetatis, quae erat eorum imperitia, pro varia lectione et haberetur et in scholiis commemoraretur. Addo illud, nihil istiusmodi proditum in scholiis esse, ex quo, qui cireum- specto iudicio utatur, Sophoclem fabulas suas recensuisse colligat, ita ut utrius- que editionis vestigia nobis relicta sint. Immo quoties quae affertur varia le- ctio bona est, adeo incommodam intelligimus scripturam vulgatam esse, ut a Sophocle proficisci non potuisse facile appareat. Paucissimae enim scripturae, quas loci sensus non minus quam vulgatas ferre videatur, eius generis sunt, ut, qui deprehendere in iis vestigia duplicis editionis sibi videatur, eum cre- dere necesse sit poetae summi curas secundas in rebus longe minutissimis le- vissimisque versatas esse. Accedit, quod iam ex cuiusvis codicis diversitate scripturae eodem vel etiam maiore iure suspicionem duplicis editionis movere Posses. Nunc quae modo posui comprobabo ita, ut, quae ad singulas fabulas So- phoclis adnotatae in scholiis variae lectiones reperiuntur, eas omnes deinceps et adscribam et, ubi opus erit, in examen vocem. Ouod cum facimus, non solum, quae iam scholiorum romanorum ea in re auctoritas sit, aperiemus, sed etiam aliquot menda, quae Sophoclis fabulas etiamnunc obsident, data op- portunitate ex iis expellemus. Quemadmodum autem qui in singulas tragoe- dias compositi sunt commentarii graeci, eorum non est omnium eadem prae- stantia, similiter tenendum est ad alias fabulas meliorem diversitatem scriptu- rae, ad alias peiorem adnotatam esse. heinde constat, ad quae verba poetae interpretes illi aliquid adnotandum putarint, ea nunc praeposita adnotationi nunc plane omissa esse. Perspicuitatis causa necesse est, ut ego, adscripturus varias lectiones, ubique ea verba poetae, ad quae adnotationes interpretum spectent, praeponam. Ea ubi ab ipsis scholiastis pracposita sunt, duobus 6 punctis, ubi ego praeposui, uncinis ab adnotatione eorum segregavi. Idem Elmsleium in scholiorum editione, quam secutus sum, fecisse constat. Variace lectiones in scholiis in Oedipum Colon. commemorataec. V. 15. Q2e dn μμαατονυe roO6ο yo. d5,9 d⁴⁴ ο, 3 Sortr, 65g ru onnuivae, rroo eicly.— V. 19. T050“**&&sεοτον m6*0ou en τον Ʒμ⁹ισενου εἀιοο. g. ⁴„ον. — V. 58. Ol ds ιυπαιοο νυα]„o.* ᷣ πααHlοο(‚Ol.— V. 90. Seröoraαν] F0. rch ardoraoν.— V. 134. 03 oyra] vo. 05ds Aidνιora.— V. 166. Exeig: po. oOlget¹g.— V. 182. Enreo 1⁴de: ſo. Cre μοι.— V. 193. KAluyg] po.*4- „ zog.— V. 195. H 50900]„o. G, 2α‿ πέαα.— V. 204. Tig νꝙεeσ* F. rig ĩν.— V. 205. Tig dν τποιιπιοωνοσ: xiο dν d drd ije oie 61⁴οςσ—ςν 1 O1‿: vlg G dι πμοωασν τπτηωναυωνꝓ έν pogera ute o rolurorog.— V. 237. 2 S*οαο αd- qevves: 10 v Avriννννε 1r9 68 5 10„, α ο 5 2 78⁷⁴στν d ιονναά. r0⁴1οτ ydο αα 229 6G 2G 3⁴τιαι Tosaαννσ 2⁰ O 1Siroue rOòg oue. ⁴.⁵là raà rodp œαrα αι¶eν ν ται&ασφια, dν ε σασφάααφ, d rε emααςdαον l rg eelrooytr, α τοντο τ0 1069 O Av xεννν τπνQ1 007. ‿εαν α̈τι 0501 O3 Telor- 11.ι, T6re dirαεοεοα⁴ᷣ τοον ναάχ‿ bςeα ἀαοααο⸗νονιμα νοοι εαρςαι μαό Oldtrοvg, ör drodoed ort r a are, t el radre e uoidg eral drdμες το ποοmT 05. al lαεον ˙αρσνααα ατσ τςι α , oOlxorOHla 105 dOdααα. 0 30& ν το¶1³ ιιηιν τοινιιν ⁶ εεαιι eSooen.— V. 390. Eövolag 2⁴οι Ʒυν τονςσ‿ dναννκακεεεοοιι τνν deντιιννιαράꝙ. ed- olag Idοι, 8„l⁴ ol drrOενιμυέα̈ηησσςμμκννι έeνσσ‿ ε νσιόσ ε †ασασ τνφν εσςσεένειιασν x- 9⁶εννς ⁴ έe ννviòè«ꝓœεραοωνιει ⁸πιιι ς 1 ο σ, 1» 291⁶ Klaαν 16 2„ 2dO4α᷑e dονε.— V. 467. Ka aœνπεςσσνινꝓαςσ:„aνινεεευνεσαe ueν⁴ lwerOlo dginov. 2dv dε„οd Gaſrcae απιτσινασς, 0loy rrscieus, 9 l auν αedte9oy. dεν αοτ νἀúο zoνν xeleuνον- qνν mοασάιτmαάσασεσαα, Jοlr εl d³ααισσ εmρηιεένι τπνν 1οο lεοονν τ νν ½εκνκά. Kareε- pag] œrsd⁊euναo.„doᷣ ναναναινονν, εσ πμαμνοεοων doνν.— V. 583. Tà 10iοι mς] o. x⁴ 101 AO αes oo Slov.— V. 1054. Eyoeudναeν]„o. 6οειοι ⁴πια, 0lovet 10„ da τνν 5ανοντα τ̈νυν ετνοσοεεειιμέινναων ααιιαν— V. 1060. IIe- 16oο] o. ε⁵ ονοσ.— V. 1219. Orνν ⅜⅔ οςα O. öov 57 dAy r 9.— V. 1519. Ij òs veioeraο] po. off Te elderal.— V. 1578. Al6νꝓ‿νο] Jg' dy dr‿yycστ⅔εον lεu- mroν, delurνον ꝑ dτας ⁴eO⁹αςαασσ— V. 1662. AAmνι ναν. dA1α.ραααον.— Ex his, quas adscripsi, lectionibus editores recentiores ad unum omnes has quinque sine ulla cunctatione recipiendas putarunt, v. 166. 0lgeis, v. 204. xlig iꝓνς, V. 205. zig o olνο, V. 390. ασο⁵o Ʒοων V. 1219. 5 πο να τσαάηρ ις. Nam quae in his locis exstabant scripturae vulgatae, partim metro partim sen- sui prorsus adversantur. Non negligendum autem, quod, quae v. 390. resti- 7 tuta est Ncriptura, eam scholiasta testatur et in optimis exemplaribus repe- riri et a grammaticis Alexandrinis propter sensum loci flagitari. Porro dubi- tari nequit, quin genuinam poetae manum restituerint, qui in his locis quae a scholiasta commemoratae scripturae sunt receperunt, v. 195., v. 583. rd 10709 äg' airei, v. 1578. 10„ eεvνor, v. 1662.„ije ddνμναιτιον§εἀςιοοσν. Recepe- runt autem Reisigius, Elmsleius, Doederlinus, Gaisfordius, Matthiaeus, quos ego secutus sum, gravissimis argumentis commotus; 1³ 10⁷ ⁹⁷ d alre? Reisigius, Elmsleius, Doederlinus, Matthiaeus, quos sequi necessario debe- bam, siquidem TIA4 10OAPAITEI multo facilius librariorum incuria in 4 aire?, quam z οι¶Qĩdize?, si scriptum a poeta fuisset, in à Aασαφσ αές airei mu- tari potuit, cum et vox 4⁰¹ο° multo rarior sit quam 4⁰ν]- neque ãoa par- ticulam, quamvis sensui accommodatissimam, ab interpretibus librariisve additam hic esse credibile sit; r⁶6ν αεννα νον Stephanus, Canterus, Elmsleius, Doe- derlinus, Hermannus, Gaisfordius, Dindorfius, ego, confirmantibus Suida v. alcrwvog et Eustathio p. 1201, 25.(1275, 7.); denique daνμπνκτιον probante Elmsleio Musgravius, Brunckius, Schaeferus, Reisigius, Gaisfordius, quos me non secutum esse poenitet. Tam enim commodum sensuique aptum deνάέπoν est quam incommodum et inutile adiectivum dπ⁹τον, praegresso iam adiectivo eiuy. Nedue illud dubium est, quin A-AIIIETON, si exciderat, quae exci- dere facile potuit, A littera post 2A litteram, facillime in dlνππηπνν mutari Po- tuerit. Illos autem iure miramur editores, qui, cum in ceteris, de quibus di- ximus, locis scholiastarum lectiones verissimas existimarint, hoc loco propter- ea dadνꝶπro“ recipere dubitant, quod dluνmπσ plus firmamenti a libris habeat. His tres addendi loci sunt, in quibus quamvis editores omnes adhuc vul- gatas scripturas retinuerint, tamen, qui scholiorum lectiones diligentius pensi- taverit, necessario eas praeferendas scripturis vulgatis esse perspiciet. Postquam iterum Oedipus chorum admonuit, quantae Atheniensibus utili- tati futurus esset, si ipsi cum Eumenidibus auxilium sibi contra adversarios suos ferrent, iubetur ab eo ante omnia haec facere v. 466. sq.: —— 2 8 S'οı νν τᷣααρσιν τιν⁴ε dαιινωυνν,& d 10 7r06rO TeOu œ areᷣꝓτααι ασς 1εον. Adscripsi locum, quemadmodum in omnibus editionibus scriptus exstat. In scholiis autem, ut vidimus, adnotata haec sunt: ald zartore wac: αοιυακιεεενααe•ς, uerd Ixeενο⁴αυν d⸗ρtaov. 2dv d8 Podqντα mνχ̈ ε αταιαινναςρ, olov œresdreuoag, α τπννισνυ reoy. d⁰ο aτ⁸ο‿ vο οıοτο zε³ενονανν ασε mάαοα⁴οειςσ⁵σασι, dr ele A.τον επηάέαερ nον roν ieooĩ ⁴νν ενμμ.— Karᷣœrεειν☛ανα œredzerαᷣ.— 7. αε⁴ασασα☚νσον, ε⁹ wery- Oolcy aqyyod. Corruptum extremum vocabulum esse, dg=yoĩ, mutandumque in d‧εαον, imperativum, esse, vel ex initio huius scholii manifesto apparet. Eo- dem modo peccatum est a plerisque librariis in O. C. v. 741., ubi pro Zeov in optimis codicibius vitiose 1wov legitur. Suidas tamen, quae fuit eius oscitantia, ipsum illud doyoð securus retinuit, cum hoc scholium in lexicon suum recepit. Is 8 enim haec habet: Kardorewo ο: deντ 1o5 ⁴ιμεν πμτνο⁴αινν ςρσφάο 10 π- Tov Tov aAtl areoreæ.e rod-. OQuodsi, quae et in scholio commemoran- tur et in codicibus Sophoclis reperiuntur, scripturas huius loci numeramus, quattuor exstitisse intelligimus; scriptum enim erat in aliis codicibus œuασασέννον in aliis zœréoreiag, in aliis zœrérapoag, in aliis deniqque zœréoreipag. Tenendum autem, hoc quod extremo loco posui zæréoreihc in recentioribus tantum peio- ribusque codicibus legi, et quidem iis, quos saepe manum emendatricem ex- pertos esse novimus. Unde ortum ex coniectura sive librariorum sive inter- pretum recentiorum esse apparet. Nolo iam docere, quod facillime possim, quomodo librariorum errata deinceps orta esse credibile sit; certissimis enim argumentis demonstrari potest, quid scripsisse hoc loco poeta necessario existi- mandus sit. Patet autem, ambigi tantum posse, utrum urdατανιmφ ν τσαάιεοειεενας scripserit; vitiosissimas enim relicuas, quae commemoratae sunt, scripturas esse per se quisque intelligit. At mirum est, neminem editorum animadvertisse, non minus vitiosum esse zœuéorethag. Primum enim verbum compositum zuœzc- relεelν ne graecum quidem videtur esse; certe a nullo umquam scriptore graeco usurpatum reperitur. Deinde neque simplicis verbi eρμιιν neque ullius com- positi, quod sciam, aut futurum oceioo aut aoristus œresνα exstat. Tertio, ut concedam, quod concedi nequit, et zœraoreieαν in usu fuisse et aoristum èoreuνα, tamen duabus de causis non potuit a poeta hoc loco zœuréoreναςα poni; primum enim zν praepositionis signiſicatio a sensu huius loci aliena est, siquidem lo- cus ille, in quo versabatur Oedipus, non talis erat, ut in eum descendisse dici posset; deinde vero molestissima existit tautologia, si praegressis iam verbis illis, Eꝓ' do 1d ro ou, ita dicere poeta pergit, zad zaréoreονα π³dον. Ni- hil enim omnino aliud his verbis signiſicatur, nisi quod satis iam dictum sit illis, èo d 20-οντον tν. His omnibus incommodis et possumus et vero etiam debemus mederi ita, ut scribamus: —— 1 2 63 905 vv 2.ϑααςριιοτꝙσισε dα⁶‿νωυων, dg 10 7T905TO Teoν, a ταά⁴dοσταέιι πταε⁶ον. Neque dubito, quin, si usum verbi zuraoréoewv cognitum habuissent, iam dudum editores hanc scripturam restituissent. At quae nunc circumferuntur lexica graeca, in eorum nullo alia quam coronandi, vinciendi, cin- gendi signiſficatio eius verbi notata est, quam minime huic loco convenire nemo non sponte intelligit. Verum ut verbi simplicis orégety et œαερααοdoẽ non ea prima et propria potestas fuit, quae vulgo in lexicis ponitur, coronandi, cingendi, de qua re recte iam Buttmannus Lexil. I, 96. sqq. admonuit, ita magnopere falluntur, qui Stephanum ed. Lond., Schneiderum, Passovium, ce- teros lexicographos nostrae aetatis vere praecepisse de usu verbi zaraoréqed» putant. Immo cum primo réoev et dreqaroövy velare, circumdare, ob- tegere signiſicasset, accidit nescio quomodo, ut et simplex verbum rνέᷣςeiν et compositum araoré—oewv in re sacra potissimum usurpareutur, itaque oréᷣgecdat 9 pariter atque ²τααιερέα id dicerctur, quod consecrandi causa aliqua re ve- laretur sive obvolveretur. Ita et rami oleaginei quando, ut sacri essent, lana velabantur, àν στεέσρασα0O εαανασασεςαν), porro corpora mortuorum, se- pulcra, arae, alia loca sacra, quando aut libaminibus adspergebantur aut aliis rebus ornabantur, Gεαρα 0oet zoraore ðdicebantur. Qua in re illud no- tandum est, nonnumquam omissum nomen ceius rei esse, qua quid aut adsper- gebatur aut ornabatur, ita ut non raro ex totius tantum loci ratione nobis quidem, qui non penitus ritus Graccorum cognitos habeamus, coniicere liceat, quid nude positum ßdά et zœroorépew“ signiſicet. Atque illud quidem intel- lectum iam a viris doctis est, sola substantiva réoy et erlμαœÆτια adhibita esse ad signiſicandos ramos ipsos olcagineos lana obvolutos**), sed hoc nemo vicdit aut momiit, verba etiam Gleε‿2άέν et uaorε†eν a poetis tragicis nude sic poni, ut aut libaminibus adspergere aut alia re sacra ornare aut utrum- que simul signiſicent, adeoque ipsa libamina réqo dici. Ad conſirmandum, quem exposui, usum verborum réqety et zuaœστερεένν ea primum exempla adscribam, in quibus nomen rei, qua quid orèẽgecauw, additum est. Sophocles Ant. 429 sqq.: a⁴2B* Xεσσ§dσνςσ όνιν⁴αν ςεε τνυν Ea ν εαmνιοτον αdνεᷣας dροονν ονν T0⁴‿σ τσμσστν⁴οσι ταινν˙εμμνσαπω. 1„ O0Gον. Ad quem locum schol.: ει⁵σόα◻*υσακνα, zuν πινιιιέ Idem El. 51 sqq.: n⁴αανςα ε παστεος ιινσοων‧ ςσ ε iero, 101g 1e OGOν 2Q τάαμαιαιαιαςι τμ⁶οα‿ς Gr Sανιες. Ibid. 439 sqq.: 2 K.„ 0*„ 2 X„„ 7„ X d Gey,&i 1⁴μ BQM0oνeᷣτdeν„ * n,. IG◻ ν ½νναααε, τςσε dουασριναμνες ντeς 5 2, 4⁹ 2 2/,— d 2 2 0U&α e π, dv exretε, 2 εππαωωασαι εν. ——xq——— *) Plutarch. Thes. c. 18.„eνιινοννυ σέ τν*lχ*ο όαμοσισόνσν rode Arag;J Oyceig sν roũ aOvrarνεονυ εα mομιέαοωι˙ενν εες es εναοντ⁹σmνένν oneo d⁴ν τ 1n2οmν ννν αναν 7* 32 2*1οςσm d 1 feodg eAalae 201G 1 Aᷣredreerog. Aeschyl. Eumen. 43 sqg. αoς ιυꝓέυννπτν τυνςνονπηmάQνει ννεέε⁵ιετνσσροεοσ εστιιαιι eνω, ãy 1ν⁶. Idem Suppl. 22. 08»„ 10*⁹0˙ leery Ly⁷εε⁶σεος 2O⁴gTEnro,„1⁴⁶ο⁵σσσ 191 sad. 4 ⁷1ν rd⸗⁷u gre ra 14uLOGTPETS Aze OlaMs, d-,³εεαν aldolov Adς, Gε‿ναινν πανυασαάόαι ϑ³d*νοαον Ovνℳ. Aeνναοαεέεέεε ποοα„e0εννεονε„ddoug.. 5 **) Cfr. Eurip. Suppl. 36. 0⁴⁶ουσασ d e0d, gr-‿εααινσασ. 359. d*³*, νεέοαααα, μ aperese ꝗre* 1ν ο G. 470. uσοαυνεα 04ℳμνι⁴ό οστέιιμμ⁴ενν εμονεννοα. Androm. 895. OTεό̈ν οmτ σσνσσσ σσ τποοστενυμ ννσ/ ĩᷣνας εαααe–ς. 332. 2 10 Euripides Hec. 125.: „G⁵ᷣ¶ooſ 45 cgvεναοεdτφν r6 Axiειον rνιμνοωννσστσνQσσρν˙ν aluααασι νο. Eodem enim sensu, quo Sophocles locis citatis orégety usurpavit, certum est ab Euripide hic œreoæody positum esse, exemplum secuto Homeri, qui ea- dem in re nunc orégewy nunc re†αονν verbo usus est, veluti II. 0, 153. edοον ενρσοοπσασ KOOνεννν ded Tρꝓας dι νμάενονε νσν ‿ νμάιeιυυεν νέρ dοeωιο. et, 205. dνιρσ ε o εαααν νεᷣ οσσσαε ϑdωυν οσςεσν. Porro Eurip. Iph. A. 1478.: A6ριι ode aræεᷣσςν vεοσνιιμ⁵ωων ταmνας. Idem Orest. 1321 sq.: 45 2.) 2 1 7„ 63 αQ σσ, xes, rν KuTινμηνκννσππασς τααοσν. G&εꝓ+ Qαά σeidaołα»ενριιςςοσςσ ιας Scholiasta: Gσ έ☚αιν☚α οσ,. Et hic quidem cuiusmodi re ornasse Hermione significetur tumulum Clytaemnestrae, cum aliunde intelligi potest, (vide quae ad Ai. 1147. adnotavimus), tum ex ipsius poetae verbis, qui initio fabulae Helenam primum ex Electra quaerere facit v. 96 sq.: Solν‿det 1ρ2ο 1ι πος¶ Kauταισν*⅓σμτοωασς ⁴μονενν, εꝓς mπαονς α zod εοασσ εμνμαἀς; et paulo post praecipere Hermionae v. 112 sq.: ³rGmQ˖çꝝ εÆ,, EOαιν, dνμωιντπαἀοσοσοσ‧, α Tzodg zdον εν νεοοννν ανμμας ον ενμἀς. Itaque si plene loqui Euripides voluisset, pro sim- plici œréxνιυασαραάα dicere αρσασα⁶αααοαςι πμμςασ στεωνααρααα potuit, ut dixit Sophocles El. 51 sqq. Pauε ds rc‿τοος τνιν ς ερiero, A0iας τ τ0το ταχ εαοαμοςι τ2ιι⁶ας GrO αντeε. Rursus alio sensu positum zœraoréoew est ab eodem Euripide Heracl. 125.: iwéraν νε⁴νννντπα τπσde 070" HOcxldoug, 5νμα ν αταςσιαννεε, dg JM06(%9, das. Significat enim Sυιαχ mεαμrστeoew hoc loco ramis oleagineis lana obvo- lutis aram ornare sive ramos supplices in ara deponere, de qua re ad O. R. 3. in editione secunda pluribus exposui. Simillime dictum in ea- dem Euripidis fabula v. 227.: Aàs³ drouœd σe να aτασαισᷣ εοσο. Nam ut supplices in aris, ad quas confugerant, deponere ramos illos solebant, ita eosdem, si quando ad hominem accederent supplicantes, applicare ei ramos illos sive attingere eum ramis illis solitos esse, vel ex his locis Euripidis ap- paret: Androm. 893 sq.: 11 Myοινινμνονοοο ⸗Tci, roς dε ονe pourdror, lereioν 1—ες, d*πιανσνπεες ννας, rrodoσοονσπσασσ bx ed. GTℳ⁴ ⁵ ν ο 1Os Gοεmςμ⁴ πρωορειεν μνμμμμια ‚ 6 τσσαρσ έαe. Iphig. Aul. 1216.: 1w r OLr ds p„dνασν eέᷣmQO³ σe‿˙εινν 106 G◻, ᷣά Qμ, dre rerrer de Gο³⁵. Itaque œrαστερσ σε ⁊νεďοον signiſicat fere tangosive orno te ramo supplieci, quem manu gesto. Xceig enim nonnumquam pro ramis ipsis, quos mani- bus gestabant supplices, poni videmus. Ita quod Aethra dixit in Eurip. Suppl. v. 102 sq. 1ναια⁴οςσ ς σιν 2‿⁵οως †οσοο⸗α⁴ ⁵, 6εοορρασς, 2 iνιʃν réᷣror, idem paulo post v. 108. Theseus his verbis signiſicavit: zν*ς τπσ ιμς 1ν˙νονν xsε- la Iεο 2 Atque hac quidem signiſicatione, qua zaraoréqeuv ab Euripide Heracl. v. 125. et 227. usurpatum legimus, in Sophoclis Oed. Col. v. 467. scholiasta ac- cepisse zœτdοστε&νον τπιςον videtur, explicans, ⁴εν iτατνοιωυν μeσον, i. e. cum ra- mis oleagineis lana velatis accede. Ac nescio equidem an futuri sint, quibus probetur haec interpretatio, reputantibus, interroganti Oedipo, quomo do placandae sint Furiae, id ipsum paulo post inter alia praecipi a Choro, ut ra- mos oleagineos deponat in luco Furiarum, v. 483 sq.: —— 3——₰ r0 rενν αε—mςαειννας dnνιμσσρρ νενοο 2 7 719*&1.Mlανς, 1⁴eςσν εττννν ⁵αα νQꝛ⁷m. Ego tamen cur aliter sentiam, causa prima haec est, quod, cum de ramis illis ne verbo quidem in antecedentibus commemoratum esset, non poterat quis- quam auditorum in eam, quam scholiasta proposuit, interpretationem incidere. Longe enim alia ratio est Kuripidis Heracl. v. 125. et 227., quibus in locis et quae ante exposita et quae praeterea addita verba sunt, auditores cogebant eo quo dixi sensu verbum zœraoréqeuy accipere. Accedit, quod illud, quod Chorus v. 483 sq. faciendum monet, neque unum neque gravissimum est, quod Oedipus Furiarum placandarum causa facere a Choro iubetur. Simulat- que enim ex Choro quaesivit, quomodo sibi exsequendum esset negotium, quod duobus illis vss. 466 sq. summatim Chorus gerendum ostendit, ante omnia pluribus (a v. 469— 482.) admonetur, quid et quomodo in Furiarum solum libandum sit. Itaque, quod res ipsa docet, longe probabilius est, poetam totum illud sacriſicii genus verbo œoréeqew intelligi voluisse, ita ut zuœτ⁴αςοτειννον π⁵ον esset, sacra fer in solum Furiarum. Ouod cum ita esset dictum, ut Oedipus, cuiusmodi sacra Furis ferenda essent, nondum intelligere posset, recte et il- lum apparet ex Choro quaerere v. 468. 70·à r0⁶οις 6 SEO*, d*ddoxere, et Chorum a v. 469— 492. pluribus ad eam quaestionem respondere. Atque 2* 12 huic quidem interpretationi cum illa, quae iam attulimus exempla, omnino fa- vent, tum imprimis hoc, quod exstat in Eur. Phoen. 1626 sq.: 9„ενοο τνέν ⁷ν νατααιον àαe‿, —„»— v Mlπηνιτ, dαoον drruαddεerc. Ibi vulgo zœraorég interpretantur coronans; quam inepte, non iam opus est ut planum faciam. Qui comparaverit cum eo loco, quae Sophocles eodem de cadavere Polynicis dieit Ant. 429 sqq.*α veοοσ 539 ˙9 Oaêiae qeοε 6„1», 2** ed⁷οοτνεον T‿υκέιααςσ έ‿ς⁶ννττννον voαο 10Gmι³ ꝛc⁰⁷σ Gm⁰ν νενμυάσσςρ, in eam facile opinionem delabatur, ut zuraoré—† interpretetur, libamina effundere in corpus mortui. Ne hoc quidem probandum. Immo manifestum est, la- tiore sensu dictum esse ita, ut sit inferias offerre, quo et libamina, quae effundantur, et comae, quae ponantur in tumulo, signiſicentur. Eodem sensu ab Aeschylo substantivum eρα positum est, ita ut generalem inferiarum notionem habeat, Choeph. 94 sq.: 2— 2 6— 1 1oëντο σἀͥoασααν ονσπστοε, ᷣ vνμο 5Ʒꝛ‚ůƷ ——„ 29ν τ⁶οννυαα οωσι τπτιέιιιονισαιν ταdε G„ 66Gν οσ νυννvi‿ Hνν( ενασνςμκ‿ς Frrare enim eos, qui coronas vel serta vocabulo dréqoy signiſicari putent, ex eo manifesto apparet, quod Electram, quae illa dicit, nilril omnino nisi li- Lamina effundere in sepulcrum Agamemnonis iussam esse poeta ostendit. Ea enim sola et in antecedentibus et in sequentibus commemorantur. Cfr. v. 87. rdςde*νοεᷣlονςα νε. 92. Jεοναα τν πε̈αανοων εντετιιιν πααάαν. 97. 260“ nndouooα „d⁴rτοτον νςσσν adde v. 109. 129. 149. 156. 164. Itaque ταιᷣ eερꝶ cum dice- bat Electra, non poterat quisquam auditorum nisi de libaminibus cogitare, id est de sacris illis, quae tumulo Agamemnonis ferenda erant. Progredior ad locum secundum, in quo quae in scholiis affertur varia lectio, quamquam ab editoribus recentioribus omnibus postposita scripturae vulgatae est, tamen quin verissima sit, dubitari non posse puto. Legimus v. 1054 sqq. haec: 2*9˙*)oα mτνν sεꝓνμμ⁴eαν Oyoε zu τς dστσνονι „— 5* 1 dd-ιυας ⁴ςεεeς νντιιαιρ̈μαμ ταν εeνιμ⁴εμε ⁵ 1080“ dd Tοοωσςσ. Ad ea, ut vidimus, scholiasta haec adnotavit:„o. 60&8d rar, olorel 1» did 10„ 60 ⁰ S.Mντασ 1έννννᷣ–τπνσοεινιέιυουτ αωω. Manifestum illud est, ayοεναeναeν si poeta scripsisset, id nullo pacto aut ab interprete per 60ναταe explicari, aut a li- brario in 6οεινα mutari potuisse; item manifestum est, ineptissime Theseum hoc loco 1ονν Ʒ9Geταſ dici, pugnam cum Creonte initurum. Ex quo continuo sequitur, verissime Neuium monuisse, levi mendo laborare scripturam a scho- 13 liasta commemoratam, scriptumque a poeta esse vel ⁶§αν vel οσαισροσαάν utrum enim horum scripserit, non poterit ante decerni, quam versus antistro- phicus restitutus erit, qui idem vitio affectus videtur. Rectissime autem for- matum vocabulum 6006.g. Similia sunt dοσυωνά̈ᷣενπ quo Pindarus usus est vo- cabulo pro vulgari„εεννρꝙεκοεέπσ, doiανos, οοσπαοα Ʒ, dOdPGxννυααα. Idque ipsum vocabulum 6 G commode explicari per Syoεααeςναάαάν potuisse non ne- gabit, qui meminerit, et 50dverbum illustrari a grammaticis per„νακαοα so- lere(vide Hesychium aliosque), et Sohẽ substantivum cum a poetis de pugna dici(vide ipsam, de qua agimus, fab. v. 1057.), tum a grammaticis voc. 2dν explanari. Ita Hesychius: 5* d νναςσ 5 zard Thv*εεeτ νοεo.— 9- 960„: H.ieτ³ τινν◻εινέν ᷣe᷑. Adnumerandus igitur hic locus iis est, in quibus scriptura genuina glossae cessit. Factum id saepissime esse in Sophoclis tra- goediis, infra videbimus. Restat tertius locus, in quo, si poetae manum restituere velimus, revocan- dam esse, quam scholiasta servavit, lectionem contendo. Scribitur vulgo v. 1518 sq.: 2„„ d:⅓d0, Téανον ᷣν εεος, d σο pςο ωιμαα νε aεlαεεα—τ⁶ινει. Scholiasta:„oᷣera*h νᷣ eldert. Elmsleius,„Oui, inquit, hanc scriptura excogitavit, nesciebat vulgatam 16 post alterum dativum 0o rectissime se Lh- bere.“ At frequentissimus usus est dativi illius neque in eo umquam hae- sisse veteres interpretes videmus. Contra vellem docuisset Elmsleius, etiann tum dativum illum substantivo addi, cum pronomine demonstrativo id ipsum satis iam indicatum sit, cuius indicandi causa dativus ille addi solet. Ex vul- gari illo usu hic quidem aut xöxee aut z⁷ r³ε dici convenit, minime vero 2/ε 7r6eõ. Verum accedit multo gravior causa, ob quam verissimam esse scholiastae lectionem credo. OQuoties enim in hac fabula de beneſicio illo agi- tur, quo Oedipus auxilium sibi a Theseo praestitum remuneraturus erat, con- stanter id non tantum in civitatem Atheniensium, sed etiam in ipsum regem, Theseum, redundaturum dicitur, ita ut hic quoque οσm* τᷣ νeν scribi ne- cesse sit. Cfr. v. 634 sq.: 27„ 5 c„ 2 Errelrα ςι ιυηάέϊιmνqm—JRνν⁴⁶᷑eνν dπανένοσο —— 2„ Vi Lnde dνμ‿ ςςσμν o σm&☛αμεeνies. v. 1124 sq.: „„ * ⁵σο ⁴εασ π⁶οοιεν, ς ε—ꝓ ϑέσς, 5——— aοι τε— πe. v. 1496 sq.: 7 8 5„ào Sévog de ad ττiοναα*αα ρᷣs eε 7 7— Gαααυν½ννἀονιπάωωόένντταν⁴α⁴eν. 2 v. 1508 sq.:, ,‧ Surega, „„ 9 1„ 9(1¶ π eάꝗά᷑ůãe*ννεό ι0 eæ restr. 14 In una igitur hac fabula duodecim locorum vera scriptura in scholiis memo- riae prodita est. Nam si qui codices recentiores hic illic eandem scripturam exhibent, ut factum nonnumquam videmus, ex illo ipso libro, in quo scholia servata sunt, delatam eam in codices illos esse certum est. Ita Parisinus F. v. 195. noν i. e. ⁷ G, v. 204. rig εouεο, v. 583. z ³⁴σοσι(sic) ãς ir*, v. 1054. 69ε⁴- Sdrav, v. 1519. G* re zeler τπαια, V. 1662. däderoy habet. Atqui cognitum exploratumque est, codicem illum ex Laurentiano primo, qui scholia habet, derivatum esse. Vide Elmsleii praefat. O. C. p. III. et ad ipsam fab. v. 13. Itaque vehementer falluntur, qui, quae in scholiis afferuntur variae lectiones, earum auctoritatem aut minui aut augeri putant, si quando in codicibus istis recentioribus exstare easdem videmus. Immo quae nostra aetate homini docto habetur fides, qui neque ab ingenio neque a litterarum graecarum scientia sa- tis instructus Sophoclis tragoedias recensuerit, eadem tribuenda scriptori codi- cis istius est. Ouamquam vix hodie existat editor Sophoclis, cuius ea sit im- peritia rerum, qua librarium illum fuisse multis ex rebus cognosci potest. Monui supra, in eo codice, ex quo multae, quae in scholiis commemo- rantur, variae lectiones depromptae sint, et varias lectiones et coniecturas et glossas vel in margine vel inter lineas ita adscriptas videri fuisse, ut aut nul- es signis aut certe non iis, quae quis primo aspectu agnoscere posset, distin- dae essent. Hinc factum esse, ut non raro, quod coniecturae loco aut expli- ca adi causa in codice illo adnotatum esset, ab interpretibus illis serioris aeta- tie pro varia lectione et haberetur et in scholiis commemoraretur. Id quam vere monuerim, primum ex his exemplis planum ſit. Legimus O. C. v. 1059 sqq.: 7 oον τσ εφ£mτπτμροοmν rεrς νιαἀος πα,mσ Oidπι⁶ α Oναοο. Ad explicandam formam xσσ interpres quidam sive in margine sive inter lineam scripserat ⁴ατουασν Eam glossam is, cuius adnotationes in scholia re- ceptae sunt, cum pro varia lectione habuisset, adnotavit id, quod supra iam attulimus,„ςεᷣœ απεα‿ο, non advertens, eiusmodi scripturam metro pror- sus adversari. Eodem errore adnotatum est ad v. 193.„oςdeα αινν*ω. Poe- tam autem ex metro intelligimus scripsisse, id quod codices paene omnes ha- bent, zAllus. Nihilominus scriptor codicis Par. F. glossam illam, variam esse lectionem ratus, in textum recepit. Eiusdem porro generis hae sunt, quas tam- quam varias lectiones in scholiis proferri supra vidimus: v. 15. dꝓπν Ʒιιηέ— rν π6 G⁄¶%. 9 drοια⁴.— v. 19. T050 n dsεᷣαεον mππτιεοι%. „ov.— V. 90. Seντασ 7d. zMdl xxurdναααν.— V. 182. geao αν: 7%. Eeε μ⁴. De inepta glossa eσ eοναατ vide Hermanni ad eum locum adno- tationem. V. 182.„ ab eo profectum est, qui, quod scriptum in codicibus repperit EIIEOMMAN, sic interpretandum putabat, ut MM pro uoο esset. Hinc in optimo codice, La, aliisque âεν ιe scribi videmus. Reliqua exempla glossarum & 15 pro variis lectionibus habitarum, quae scholia in ceteras fabulas scripta suppe- ditant, suo quodque loco afferemus. Ihidem saepe factum videbimus, quod in hoc, de quo nmunc disputamus, commentario semel factum est, ut correctio praepostera grammatici non doctissimi pro varia lectione proferretur. Istius- modi enim est, quod ad verba poetae v. 58. ol de πQwοGN 1ſ,ëc adnotatum est: . aᷣ ε πμανπσαν α. Vide quae Elmsleius ad eum locum dixit. Mira cor- ruptela scripturae vulgatae est, quae ad v. 134. allata est oëdeεν Ʒμἀορπαα, metro etiam vehementer repugnans. Una restat scholiastae adnotatio ad v. 237., de qua quid iudicandum sit, ambiguum videatur. Nihilominus hoc certissimum est, non posse illum locum, quem spurium esse existimatum scholiasta refert, a Sophocle ipso in altera quadam editione omissum, aut, si in prima omissus esset, in altera additum putari. Primum enim non licuisse Sophocli ipsi hanc fabulam recensere, ex eo apparet, quod post mortem eius demum productam eam in scenam esse scimus. Vide quae ad Oed. Col. p. 12. exposuimus. Deinde cum in Didymi, hominis et doctissimi et diligentissimi, commentario nihil quicquam de ddοeεmicet illa relatum fuisse scholiasta testetur, equidem in cam inclino sententiam, ut exstitisse aliquem grammaticum putem, qui potuisse eum locum salvo contextu ceterorum verborum omitti moncret. Certe meram eam coniecturam viri do- cti fuisse crediderim. Variae lectiones in scholiis in Antigonam commemoratae. — V. 45. T0„ν ενμνντłωαά τν σν᷑ 11dνυνμοσς OyO*ν d*πτ τυσνν 5rτονιυννναιιαμτιασντνν τον LEnes oriνον νεοοενοοσσι— V. 83. TIöxεααον◻. 6iv.— V. 140. feεε⁶εαεοοε εd ds 7 dε&εειιαςοσς, durt τοωο»veναes 2 ππκηααιεεέ.— V. 207. E N 2u05] o. ès 2 5. — V. 231. Bodüg] po. z.ναν.— V. 325. Td deurd εοςν νο. rAd. derld, dvrd rod zard.— V. 340. IIc*³2εμιαένον½„ο. 1120H ον.— V. 429. Aiiyeν Ʒνπραέε] dε- pla Ps½ο⁹l.— V. 454. Qor dοαœνσd] Tures oρoνo⸗ Oαrrd. od„A ciοαmο 100„ Sε⁴ ³*νοι— V. 519. Toò v6αν rouroug]„o. 1009 v6 αονννςο¶msV—ovg.— V. 521. Tis oldey el zdrνα σν„o. ⁴. ω εκνν, dvr? 105 2d..— V. 646. Ilô νους po. 1 εαάσ, 1 J dr⁶ιον, dεονιουο, 16⁵⁵υμαα τοσν ττνοαετειυε Soulera.— V. 688. No? 9 odr régunc]„o. G d' ob récpvas.— V. 697. Kvr]„d. 1 ½0 ,9+.-— V. 699. Tννα] 7. Gτ 8½0.— V. 765. Qg 01g 9(10-0,4 T065„ qidν εμμεινα ενναν„ο. 4⁴.ανν. — V. 846. TErrixτιννιισ PO.& π0 G.̈☛α.— V. 970. 2u dy-iνρποαι dons: 160 Tvα roꝛg dr σëde⸗πάτed, Tea deærcd Booο‿μοαα, 2d oddey Aelmei 5ο⁴—⁴‿ε„μέουοιυν εν Adoye, Tεᷣιυ⁸ον Laνμρ⁴eεοσι το ννοα.— V. 985. Auluros: raela, 100„ Tr Jvναιρμεμν 196- Telv. el ds οßeza&ναᷣεασαιις, 100 20 Suare.— V. 1136. Errlαeαορασαονσκν Seuu,es pO. Sεσναν(† Ovνυα puiag.— V. 1158. Karcos-ret] lnrer, cira⁴ένεα.„%. d8 aα‿ raroοεmσαιι, 5 doriν, riπeνν επωιοααα.— V. 1270. T02]„o. ν εεν.— V. 1298. 796“ Syeτta]„o. 10„ eꝓναννα.— V. 1308. Arralυν FO. X.αςα σ. Harum lectionum septem summo iure si non ab omnibus, certe a diligen- 16 tioribus editoribus receptae sunt: v. 325. 1⁴ dε⁴d 2έεο⁶, v. 340. M10εννοων, v. 519. 10˙= vονς τασαωπσα. v. 429. dουμ⁴αν ꝙ†σέςεέα, V. 521. ⁴πα εκν v. 765. n⁴α, v. 1298. T6»„& εέꝓνα. Non debebat recipi v. 688. quae a scholiasta affertur scriptura 05, ꝙ d tguzac, quippe quam sententiae loci adversari facile sit intellectu. Nollem ipse recepissem nuper cum Erfurdtio, Hermanno, Dindorſio v. 231. ragig. Verba poetae haec sunt: 20%ò˙ũ9" s21Gονν*εντον σe mwᷣ᷑ῦs. voνrονςσ O Sαννκᷣ π*νᷣρα νμαη̈. Quodsi scribitur zazts, manifestum est, adverbium ν⁴νZÖBÖłcum eo adiectivo con- iungendum esse, ita ut νo αᷣ᷑eνz s sit vix celer, i. e. tardus. Inepta enim scholiastae interpretatio eius lectionis, quam affert: æπηα τυαννς ν εοασεοσ πeμνον 2% J506 ν„vl. Nam"urory zcꝝzν per usum linguae graecae non licet alio sensu ac- cipi quam hoc, cito adveni. Cfr. Ai. 1266 sq. x⁴oς αeνέάς ⁶ϑιααρ. Ant. 1215. re— 6ας. O. C. 306. ½εν 1ασος σιι. Trach. 1253. 1 7M0ιν ταφ᷑εααe G3 1H, 0⁸ 9eg. Phil. 526. d0 ααχόε ταας. 808.»6ασ τσνχνάχα0 ἀο̈ναα. 1080. 50οισ αχι αeς. 1223. Forreis zaẽν. Cito autem se advenisse custos, qui haec nuntiat, dicere non potuit, qui modo tardum se fuisse in faciendo itinere con- fessus esset. Cfr. v. 223 sqq. At vero quis umquam Graecorum oxo?t adver- bium cum adiectivo coniunxit dixitque ννmπν ταzvνs, id ut idem atque Sο⁶⁶έες esset? Cur igitur malumus poetam censere inaudita et pleonastica locutione usum esse, quam sic dixisse, ut nihil inutiliter et incommode additum esse ap- pareat? Talis autem est scriptura vulgata, ex qua custos et adductum aegre se esse, ut accederet ad Creontem(Gναmπ mmOπmπνπνντον), et in ipso perſiciendo itinere tardum se fuisse(5%**ννντιοων signiſicat. Ac conspirat hacc sententia egregie cum iis, quae et antea et post custos dixit, v. 223 sd.: dαν ειέν oεν 5ας τα᷑eνsOQõỹ õdπ ddúςετονςσ ενπἀνα zονσmσον εsεdοας ⁶α et v. 233 sq.:. 1ε1„ 1‿υντοιι⁴εν*σ εeνιπανσρκν εμοέεν Goı eε* το νμυι⁶εων εεεοα, †οας ν duιαας. Quaerentibus autem, unde orta sit scriptura a scholiasta allata, facilis est re- sponsio, fuisse interpretem, qui, cum oyosſ⁰ Sαdd coniungendum male putasset, explicandi causa zœzνuς adscriberet. Itaque non pro varia lectione, sed pro interpretatione satis incommoda habendum est duod scholia offerunt zwn. Eiusdem generis quattuor scripturae sunt, quae in his in Antigonam scholiis tamquam variae lectiones commemorantur: v. 83. G0,%ꝗ F. 9 ˙v, v. 699. ra⁵ςε] po. dr 1Q ν„ V. 846. 2‿π ½ 6 ⁴μαχι O. Errινοσμαηιμ v. 1308. 4ννααα ν%. rιοιαν. Manifesta res est de scripturis vss. 83. 699. 1308. Verum alia vi- deatur ratio scripturae Q–τρροασ, quam interpretationem esse verbi amτιντννααι vix quisquam sibi persuadeat. Quid igitur statuendum? Veram esse scriptu- ram ισοια At metro eam repuguare recte iam alii viderunt. An ineptisse 17 eum, qui 2πτιο‿νααQ adnotarit, signiſicationem verbi rνerduνᷣα prorsus ignoran- tem? At vero qui verbum eνπιιονανͥ novit, non potest verbi eτικιννμαμ signifi- catum ignorasse censeri. An librarii culpa in aliquo codice pro&-τιανιιαναμαη Kmale drινοα exaratum esse? Ne hoc quidem credibile esse, vel caecus videat necesse est. Relinquitur, ut corruptum esse, quod in libris exstat, Errναντενκσ pro eoque verbo eiusmodi positum iudicemus, quod recte&‿νπιεουιάσ explicari potuerit. De quo non qubitabit, qui diligentius verba poetae adverterit. An- tigona discessura in speluncam illam, ex qua non erat reditura, ita valedicit civibus Thebanis v. 841 sqq.: 44 7 J 7 10 Fr6A119, ꝑ07g Trouxrijuoyeg dνdoeg, 10 Aiov πναυι iꝭ*' 2/ 22αιαέεο ενσος, Eεπτμασς Eunεαμαέα ορτοσςσ νι ειπαινμασ, c/ 3 2. Ola ναων πναιιοο οςι»eναοισ 7rOd S⁴ιμααηqmZJ*ννꝙꝓαόαστν Sꝓορνιμμαι dmꝓρον ποᷣxννωov. Poenitet me negligentiae meae, quod secutus priores editores e*τιετ‿ιααι ενμι Euααααοεννας graece dici posse existimavi ita, ut esset dμ εmπτηαᷣα̈ννοαναα Nam 2rrαινσαι miõ=on potest nisi insuper sibi parare, acquirere signiſicare, quae signiſicatio alienissima ab hoc loco est. Immo non dubium, quin Sopho- cles scripserit: r 2,„ 2 2 Suεανονενιασς υυάιι ðπτισαννι³εονμ. Cfr. Philoct. 395. 0ε ν⁴νε, 1ετεο πενε,&ννοαρα. ad quem locum scholiasta: 2π ννσ‿ισν εναᷣονμν. Dicitur autem pro simplici ιααοεοοναμασαα υσ saepius 2/τιπησανmνιμαα sive, quod idem est, zal τννα—⁴αμἀᷣοσrναα. Sic Trach. 1248. 001 nudorvo 2a³ε deoug. Eur. Phoen. 494. udοτνοσς νυννε dανμοναςσ εμάα. Denique illud non mirabitur, qui factum sit, ut litterae A4 in IKT a librario muta- rentur, qui et quibus ductibus litterae illae in vetustis codicibus scribi solitae sint reputarit, et quot loci huius fabulae mire corrupti in codicibus exstent meminerit. OQuae reliquae sunt variae lectiones in scholiis commemoratae, earum nulla ab editoribus recentissimis probata est. Nescio tamen, an duae vel et- iam tres earum probandae fuerint. Ambiguum puto, utrum v. 697. vbνον poeta an luucy scripsisse censendus sit. Potuit utrumque poni. Vide Her- manni ad eum locum adnotationem. Verum illud non intelligo, quomodo, si scripsit poeta, quod v. 646. libri habent,. 5 1 2/„ x1 16», d eεος dνο adν τππιυνονς ꝙöc, νεν ε ονσινν εeτ⁵νσςυνν̈ναων quisquam glossatorum ad vocabulum zoroug adnotare zeεᷣςα potuerit. Legimus 3 18 enim in scholiis: rνο νν] o. r6αα(ς, mτο⁶ον, dεαρκοαmς, να‿μυιαα τον τοσἀεeνν goulera. Immo multo probabilius est, ıags cum scriptum esset a poeta, ab interprete id vocabulum m6vous esse explicatum. Notissima res autem, saepe in Sophoclis fabulis genuinas scripturas glossis expulsas esse. Saepissime fa- ctum id in Trachiniis esse, mox alio loco probabo. Nunc ex ceteris tragoe- diis quattuor placet oblata opportunitate glossas expellere, quibus et codices et editiones omnes deformantur, et quae vera videatur scriptura fuisse expro- mere. In Auntig. v. 1209. vulgo scribitur: 10 dλας σιμα πννεαοιια νεέιι εον LOαονπτιƷέιοων dοσσον At planum feci in Advers. in Soph. Phil. p. 36 sdq., verbum rreoοινα e ab ea lege trimetri, quam constantissime Sophocles observarit, abhorrere. Augetur suspicio corruptelae, si quis scholiastae adnotationem legerit: εοισννρααι ε- Oioroinνεεεα Numquam enim aut simplex Sœivety aut composita talia, quale est rreoιcæενeν, interpretes veteres explicanda putarunt. Itaque certum mihi vide- tur, scripsisse Sophoclem: 8„„ 2/ 16& dAνας ςνα mπροε 5Ʒον. Cfr. Eurip. Iph. T. 1455. 0de S, ν ες τππννισιμϊ 2α α. Rhes. 773. Tναυ σε †σἀ⁴ O 10v9” Su6ν σπτοστουντνQπυνν*g ddn νοᷣ. Sophocl. O. R. 1254. 222 elg eεενον επεοισπιοοοονινενενασασοααν. Ad quem locum scholiasta: εαοαιασσαα⁴αιοννν T] rr½⁴εεσ⁴⁶εεμννν. Hesychius: Teoο*αοαε: εο⁴:⁵ε, πνομιεεινεαασι, ττ‿ειειιτιι, deναοεοι pera, Trεισποεεένε wuxleuet, τα 5⁸μιαα Adverte, eandem verbi personam, quam restitui in Antigonae loco, notatam ab Hesychio esse, nusquam, ut videtur, alibi obviam; porro a nullo tragicorum poetarum verbum eνραεν umquam usur- patum esse. Neque vero Aeschylus eam quam dixi legem trimetri violasse scripsisseque Suppl. v. 333. censendus est: Aevxooreqes ονααα ννεdεmππαις vus. Immo pro»*oοσιεu restituendum est»οσςσονςα, coll. v. 354.: 50 21⁴⁶οσννέ dι⁹ς xτ⁴ςσπμον. In Sophoclis Electr. v. 1304. editores omnes scripserunt: v0⁸ dν ε 1uνντνσασαι GοωνιQ αἀxds adr Aεeν e‿οενν 2ερσςos. Contra in scholiis notatum: Aeraluyvy: vo. 6 2ομ ν σν. Ex duo con- tinuo apparet, glossam esse 901νꝙ. Ouod quamquam recte nuper vidit Bo- thius, tamen pessime ille recepit, quod in uno codice Palatino scriptum rep- perit, desciνμν. OQuis enim umquam dixit dενασα—ĩeοος edeir? Quis umquam de*νομαασ ita usurpavit, ut significatum verbi malle haberet, quem habere de- buisse id verbum, ex quo infinitivus ebociy aptus est, e sensu totius loci ma- 19 nifesto appareat? Hoc enim certum est dicere Electram: ac malim equi- dem maximum lucrum mihi non parare quam levissimo dolore te afficere. Practerea qui, quanto maior Laurentiani codicis quam Palatini auctoritas sit, non ignorat, minime dubitabit, quin ipsum illud verbum, quod in La legitur, Iesalun aut casu aut data opera postmodo in desain= male mu- tatum sit. Neque vero lesaiοn vera potest scriptura existimari. Immo haec quoque pariter atque H0uoν glossa est. Scripsit Sophocles: 10⁷⁰) σ 1πυσααον eν% αἀο⁴ιμινν 5ωαάησ aπτ εέmν eõey 2εοαοs. Hesychius: αοσσ ασ: ο³νννπωυα αοnderat: rleéserati. ασνσσ•⁴⁶ νε sels- S,⁴νν αοοαμαι oνονμμα. ³αοωιι νοες:ε¶ εqνυιςιαμεϊνοις Eadem autem locutio, qua iam hoc loco usum esse Sophoclem videmus, looĩμασι igeiν νν, malo mihi parare quid, restituenda sine dubio Philoct. v. 1101. est. Ibi codi- ces omnes habent: edr& ye, 7Trcοορτꝙςοννοσσ * 7 6— 105 1GOvO9 daAlοοeνοο εεεοωνι τ⁷ mᷣιeιων έ‿ετν. At vero Hei metro adversatur. Requiritur verbum eiusmodi, quod dquabus syllabis longis constet. Itaque scribendum puto: . 7 6 ₰ Loτπ⁹£μο άον ενο τ ᷣαe ν ενει. * De usu verbi eεσαν, cuius interpretatio est Arν, dixi ad Trach. 25. 1u ³⁴σ τ⁶ os d²pos seuνο πο. ad quem locum scholiasta: 1 dε τ τ‿αεοο daνdν e- uπέσοιι Simul alteram, qua idem versus depravatus erat, glossam expuli 1⁰⁵υ Govog, restituta quam metrum flagitat scriptura 1ι( 6ο. In eadem illa fabula Philoct. v. 1094. prorsus pessumdatur metrum co- dicum scriptura, quae haec est: 03„dο ν νιο Ex versu antistrophico intelligimus, eiusmodi verba debere hic posita esse, quae pedem epitritum efficerent. Itaque in promptu est videre, et„α parti- culam interpreti deberi et verbum oxi. Quod qui in oꝝœ mutarunt, ut ipse nuper post alios feci, non reputarunt, alienissimam verbi loxc signiſicationem ab hoc loco esse. Immo scripsit Sophocles: 52 Oo 2/029 2— 000" x d⅜οα. . 4 ₰„„f c—. C 1 5„„. Suidas: AOνα νασ, ονεννσ dννxeνα. 6 roA1d d lorog dOIE1Oley, 059“ 71' ο. Quae verba Sophoclis sunt, ex El. 185 sq. deprompta. Venio ad tertium locum Antigonae, in quo restituendam contendi, quae in scholiis commemoratur varia lectio, quamvis ab omnibus editoribus adhuc re- iectam. De qua sententia mea quo facilius lectores non inspecta Sophoclis 3* 20 fabula iudicare queant, appono vss. 41— 48., in quibus ita inter se colloquun- tur Antigona et Ismena: AN. el Suεμσαοω⁶σναιςσ‿¶Qαάχι εέννεᷣνσďσε, νꝶet. . 70T6y 1 ⁴νννευνυυμμα τοd„vεμς πz1g!; AN. el 1⁰„ vεοαν ꝙꝓεᷣν τνιε zοανρeς eol. E. vdο vosig dπκπενε˙σφσ πκsευντον τπτ⁶σε; AN. 2 ν„ο ν εmνονντ εααἀχ‿ τον σef, 77» O 961%, 6έε α ν. 0O5„dο τπ d5O dàdAdαοισό E. d' oyerlia, KOεοντιοο dvrτειορνντοοσ; AN. ds³νν ν⁶εeν◻ασά*τ τν ενμααν α lονεννμιεα. Ad quintum horum versuum in scholiis haec adnotata sunt: ο 705ν ε⁴ τ α σνε˙ 2: 11 ϑέφας Ʒντεeiν, d„ οντο τννσ 2μ̈ν. A1dv ⁴οο ᷑ σσ drò dy drOM ν μπαπσσπσν τ⁴νρ ν εμινςσ σα⁵ιονοννεινοεσια. OQuamquam per se certum est, grammaticorum illorum, qui v. 46. esse spurium monuerunt, multo maiorem quam codicum, quibus servatae Sophoclis fabulae sunt, auctoritatem esse, tamen nullusdum exstitit nostra aetate editor Sophoclis, qui illos mallet quam codices sequi. Quo minus alienum ab hoc loco erit, argumenta illa interna, quae dicuntur, afferre, quibus non posse ver- sum istum a Sophocle scriptum iudicari efficiam. Ao primum quidem, quod nemo interpretum advertit, illud diligenter tenendum est, sive addatur versus ille sive omittatur, in verbis zονν%☛νονν εμeρμ⁴νον αα τοντ ον pronomina ας et s non adiectivorum, sed substantivorum vice fungi, nomen autem dεᷣleν pro ap- positione habendum esse. Primum enim si adiectiva essent αν et ⁶ν, a sub- stantivo, quo pertinerent, d⁶εανρ, non poterant istiusmodi membro, quale est » O, 1⁴ μνφseparari. Nam ut aliquando pronomen et substantivum membro conditionali a se disiungantur, tamen id sic tantum ſfieri posse apparet, si mem- brum illud interpositum pro uno vel adiectivo vel participio sit, quo eiusmodi contineatur attributum pronominis, ut separari ab co salva loci sententia ne- queat. Ita quod latine dixeris, tuus ate non amatus frater, sive tuus quamvis a te non dmatus frater, non est cur graece negemus reddi posse, 6 00s,» drs2ν σͥιανη‧ dε. Est enim»v dr³ον σιm Pro Participio 0 1 ραν Jels orro ò. Constat autem sive participium sive adiectivum inter pronomen et substantivum et posse et vero etiam debere nonnumquam interponi. Con- tra longe alius generis est id membrum, quod nunc apud Sophoclem inter 2 05» et 30 41„%ο interiectum videmus,»y dm ³ν Fϑαι. Id enim tantum abest, ut pronominis, post quod positum, eiusmodi contineat attributum, quod separari ab eo nequeat, ut referendum esse appareat ad verbum ſinitum, suppressum ab Antigona, quod ab Ismena modo elatum erat, Ʒ ϑέω Itaque verba 5 05 ddενη⁶ς, ita dicta, ut ods adiectivum esset, a se disiungi membro illo ve- tabat lex omnibus linguis communis. Huc accedit, quod, etiamsi statim post pronomen additum substantivum dενmρ esset, tamen non apte locuta Anti- 21 gona esset, hoc dicens: meum saltem fratrem sepeliam, et tuum, si tu sepelire noles. Ecquis enim ita loquatur, nisi si duos intelligi homi- nes velit, quorum alter suus ipsius frater, alter eius sit, quocum colloquatur? Atqui de uno hic agitur Polynice, Antigonae et Ismenac fratre communi. Contra nihil est offensionis in verbis Antigonae, si nomine deᷣνν omisso ναν et ν pro substantivis habemus, ita ut signiſicent, quem me, quem te convenit sepelire. Nunc enim hoc dicit: meo certe officio sepul- turae satisfaciam, et tuo, si tu noles; id est, ego certe Polyni- cem sepeliam, eoque facto et meum, et, si tu sepelire nolueris, tuum officium exsequar. Cum enim Ismena quaesivisset, Ʒ— 2 5 7 7 Pdο ος Ʒmπωeν—ꝓσ αευνντον τπτοet, num sepelire cogitas quem civitas sepeliri vetuit, eoque versu ostendisset, et quid non esset factura, et cur id, quod non esset factura, fa- cere recusaret, ad utrumque brevi Antigona respondet ita, ut et sepulturam se quidem Polynicem dicat et facturam id propterea esse signiſicet, quod suus sit, i. e. quod talis sit, quem sepelire se comveniat, sive quem sepelire a ci- vitate vetari nequeat, uno verbo quod frater sit. Oppositum enim r0„ ⁸ℳQ verbis dmπενιαιονννποε. Pluribus sententiam suam statim post declarat, cum Ismenac interroganti, 6 oxerAla, KOεοντο drντεεεμνιτοσε, ita respondet, d³* ddy ατ τυ νς ενμνν ειν εαοωꝓννυνꝙμςd. Hoc in loco quo sensu z ν Ʒει positum(de numero plurali ad Oed. R. 361. diximus), ecodem v. 45. 7⁰0„ οο accipiendum est. Addo El. 536.: d⸗²ν od deriſ ανιοσ τνν εeρκν αα᷑ανεμν. et Oed. Col. 830.: 00+ Cνονιμσά moeJdν οος, dla se*. Postquam planum fecimus, in v. 45. nihil ad sententiae integritatem de- esse, restat ut doceamus, versum 46. adeo inepta sententia esse, ut additus a Sophocle existimari nequeat. Vidimus, vocabulum dε non posse nisi ap- positionis loco ad verba ⁊˖)mↄ2νν να τ οσον adiectum putari. Atqui ineptis- sima haec appositio est, sive locum, quem obtinet, sive sententiam, quam continet, spectaveris. Ut enim pronomen a substantivo suo seciungi nequit eiusmodi membro conditionali, quo nihil, quod ad descriptionem pronominis necessa- rium sit, contineatur, ita perverse loqui existimandus etiam is est, qui, si quid appositionis loco addere substantivo voluerit, inter substantivum illud et appo- sitionem istiusmodi membrum conqditionale interponat, quod neque ad substan- tivum neque ad appositionem illustrandam necessarium sit. Eiusmodi autem esse membrum, quod inter zꝛ Gꝛν et K04é positum est, et ipsi modo mo- nuimus et quivis sua sponte intelliget. Neque aut Sophocles aut quisquam 22 scriptorum graecorum umquam similiter locutus reperietur. Non minus inepta sententia est additi substantivi dεeν. Notionem enim consanguinitatis in ipsis verbis 1ον% εμμμν να‿ τ οσσ iam inesse demonstravimus. Ouodsi aut Ismena aut spectatores, quis esset ille consanguineus, ignorarent, profecto diserte An- tigona id pronuntiare potuisset, fratrem dici suum. Atqui eam ipsam rem in- dignata illa ad Ismenam accessit et in scenam prodiit, quod crudelissimo edicto Creontis prohiberi se audiverat, ne Polynicem fratrem sepeliret, eaque de re pluribus exposuit(v. 21— 38.) ante, quam quaesivit ex Ismena, secumne se- pelire eum vellet. Denique vehementer erraverit, qui collatis quae v. 905— 912. narrantur nomen eνν eo consilio putet Antigonam addere potuisse, ut ho- minem ex omnibus cognatis summo amore et cura dignissimum esse signiſica- ret. Nam ut cetera mittam, quae interpretationi isti prorsus adversantur, vel ex v. 48. νν 0ο⁶εέννςφατ ων εμασνρνιι εονέά ομα satis superque apparet, eam unam ob causam Antigonam hic contendere, vel invito rege aut civitate sepe- liundum sibi Polynicem esse, quod suus sive quod consanguineus sit. Non minus quam vocabulum§dονρν inepta, ne dicam absurda sunt verba sequentia, os„dο ν τοσονοσν εσοσνσ Nolo iam illud reprehendere, quamvis summo iure reprehendendum, quod alασονμασ ττιοdoł ita hoc loco positum est, ut nihil sit nisi oò οο⁶ιισσ Id enim eiusmodi est, ut quamvis inepta in- terpretatione tamen excusari posse cuipiam videatur. Sed hoc quaero, quid sit 03 7rO06G6 T0„ d0εl, non deseram fratrem. OQua tandem ratione dici Antigona potuit non deserere fratrem morte absumptum? Responsio facilis et certa est. Deserebat illa fratrem suum, si non curabat, id est, si non sepeliebat. Itaquc manifestum est, v. 45. et 46. hoc dici ab Antigona: ego certe sepeliam fratrem; neque enim non sepeliam. Adeo in- epte Sophoclem loqui non potuisse, res est certissima. Is si voluisset Anti- gonam hoc loco aliquam causam adiicere, ob quam fratrem sepultura esset, eiusmodi quid posuisset, mori enim malo quam officio pietatis de- esse, qualia dicentem eam introducit v. 69 sqd.: 2, 2 MN4„ 2 2/5 2„„ 2⸗ 0dr d εᷣ‿εᷣνᷣασασαισ, od dy,&l 1οςα d1³⁴ 7rO⁴σσσιν μο ᷣ deνε⁷dεέος dρσρ μιια. 27 7 ꝙ ⸗— 5 2, d. ισο SJτπεν σαι d οσσ εννο ν„ν S⁴υ. 2..φμ α⁴οι τοοτο τοοσν ᷣαάer. ꝙtd deν ατοσνι aelαονμαση, φO⁵ο ε‿εα 7 5ιαα mππαάηννουꝓσνσαο εꝓπα πιεlοωeν ⁷IA0vos, 7„ 7 3„ 2„ 9, d„ dei μν αρεςςσσενν τονς ν⁴ανι τόνν εαννιέe. 2. 2 8 25 5„.„ 9˙* 87 9 ,7 xeν αο del aε⁵αονισ νοσ 0u6, —— 9 2 2, 7 6ν νvi‿ Sεαανρανν ενκνπυιι Gἀιιαςασ εꝓςσεα. Nihil igitur qubitationis relinquitur, quin v. 46. a Sophocle non profectus sit. Addo illud, qui adiecerit, eum de suo non multum protulisse, sed ex versi- bus, quos memoria tenebat, Sophocleis et Euripideis consarcinasse. Legimus 23 enim Oed. R. 576. S«οια⁴eϑαασεł„do Poede&oonat. Ai. 1267.—ε, 105.νννντιο ςσ τα☛̈d τ Ʒντ 1dO18 dοαανε νααα τπι⁶οονο ,àαἀ̈mstονεεαασ. Euri- pid. Androm. 190. 5½⁴1 G ν μαντκ oo τ0 0005G A&6oonot. Postremo hoc ad- vertendum est, eiecto illo versu orezoνoòiæy etiam restitui, quae hoe quidem loco perquam incommode interrumperetur, 8i duohnus Antigona versibus uteretur. Quae reliquae sunt variae lectiones, in scholiis allatac, eas ut meras cor- ruptelas summo iure editores omnes repudiarunt. Neque illud mihi obscurum videtur, unde orta sit, quae pro vulgato 4deiν v. 1270. prolata est varia seri- ptura xειν. Exclamanti Choro v. 1270.: 2, 2 C 2⸗ 5 1 1„*— 01½α, 62 04ι/G% ν /Jν 10e2„, respondet Creo: 27 2/ 48 7 011⁴0¹, SX ααισ⁶ν qεlαs. In his Creontis verbis cum accidisset, ut quispiam ²œ per se positum putaret, appositionis loco ⁴μαι s³εls additum esse arbitratus, non poterat profecto quin in Chori versu praecedente pro iôιν scribi debuisse ixzew suspicaretur. Postremo illud non negligendum est, ex duabus illarum, quas supra descri- psimus, adnotationum satis certo colligi posse, eum, qui scripserit, contulisse codicem eiusmodi, in quo non continua, quae dicitur, scriptura fuerit, sed verba singula iam discreta fuerint. Dico has adnotationes: v. 454. ³ρ φeφα‿ exral ιee Oςροασσ ςτ αρ. v. I136. 2/Tι oντ dyννς] vO. S‿ιόι nodvre Jlas. Quae quo ineptiores sunt lectiones, eo magis apparet a re- centissimis demum interpretibus allatas esse, ex codicibus recentioribus iisque non correctissimis depromptas. In ceteris commentariis non modo nihil simile proditum, sed Potius eiusmodi scriptae animadversiones, ex quibus merito con- iicias, ne recentissimos quidem interpretes, homines puta saeculi VII. aut VIII. post Chr. n., talibus usos esse codicibus, in quibus sublata iam fuerit scriptura continua. Ipsis enim illis animadversionibus eam plerumque prodi rerum ignorantiam videmus, quam antiquioribus grammaticis imputari nullo modo licet. Ita ad Aiac. v. 1056.: — dgriνο στοσσν Siνμuνe oνeudς νον virοοο ετατοενασεν ςᷣ 811 ϑ%οl. hoc adnotatum:„%. à10106021.— dg à101669 1* 1040090111evog eryyeliœro radrc„d ley o Alag. Alienissimam a sensu loci esse scripturam 24ο³³‿εσσαι pa- tet, prolatam ab eo, qui quod in codice, quem consuluit, scriptum repperit, EAOIAOPEI, pro ea, qua erat, oscitantia imperfectum esse verbi 10⁴001„ pu- tabat. Verissimam autem illam codicis scripturam esse, ita exarandam,?40 d6oεν, non latuit diligentiores criticos nostrae aetatis. Vide quae ad Oed. Col. v. 619. exposuimus. Eiusdem generis haec sunt, ad Trachin. adnotata: v. 53. 1 G6* 10 G0* 0b½ναοροοο. 1 6 G0y, drτd 105 dllyo.— v. 353. EBGvT6„ 9* 9421 LA0y elnj- al ds 19 d?, 92οι.— V. 497. Gεꝙꝓά τ⁴ι mιέέιοσοι σ‿ Könοιςσ οdgera* 24 Gεᷣ,α ⁶ιϑένοσνναα Kdmπια.— v. 593. 227½ y p„v ᷣα Fo. 2T019 Ap GGα. — v. 896. νέ ο τοσ àέ&εᷣ„νυμιασαάα tμν/ 1H*ο raαᷣ d0 GGvx/ỹ 1éν. dνεέοοιε d* dvrè odũ oνο να dτοeαν. Haec ut adnotarentur, mavimam partem perquam inepta, nemo non videt in causa fuisse scripturam continuam codicis eius, quo usus interpres est. Simul illud intelligimus, ne accentibus quidem in eo co- dice verba notata fuisse. Scriptum igitur erat v. 53. T020N. v. 353. GEAOI. v. 497. MEIATINOENOXAKYIIPIN. v. 593. EXONAIINCNILA(vide Lobeck. ad Ai. v. 836. p. 366 sqq. ed. sec.). v. 896. ANEOPT'ON. Noli enim putare, contrarium apparere ex his adnotationibus, quae in Trach. v. 24. et v. 144. scriptae sunt: y hdo u*νε dανο, Tα σeυναιeφ τα ⁴eι 5 1 ar, dταο- s rie 9e. 0l de eg, drrtd zoν, darforov.— 10 pdο νedςον έιττεε pd εᷣα ιαπεα εν τονς τπποιεα τ dνιυνοιναάνεᷣς öoeraui. 16 do ατον lννές ⁴οωισσ*εα „00⁷G0 ιν τσ‿ έ m⸗G daooνασ, dvrt od dœνod. Nam u³οdv εt dαασνιαιιν τι ita dicitur, ut sit pro vocabulo aspirato, non aspirato habere. Similia monita sunt in tribus his locis: ad Ai. v. 98.: 076" dναιι⁴⁴ ωαυα⁷ ⅔ ασυνον 10 01, orœν εσeρ⁴ τιόõ mMMmO1dy, d ds αον, 0 ld, dvrt oĩ‿ εμorα—⸗ Ad Oed. R. 402.:&ντάασαmενε ε ασσeεσς, zο&*ν dνππεἀσιυν⁸ Teεε νν‿.i, Sν ε νGννιο⁹ε, drd oν ασι⁴εοσσσ˙ Ad Oed. Col. 1525.:„εατ⁶ταν1 el εν ραυσνιυανυνσ—Qπευιαιυνν,z Onclcν,&d ds Tεσσηοαμενσνε, dννν τοων—*¶μπωιτνεοιυν 1⁴mi⁹. Variae lectiones in scholiis in Trachinias commemoratae. V. 7. Nuniꝙpelcv öxvoy:»udi elν drt od νυιυισνρνναια‿εοον, ꝓνον s rν qπω. O4ε- 009: νεέ" Tνπιν ³Ʒσιιαμινέέιεν.&l ds αρααα ⁶τ2ον, i» rc³αεααο⁵αe,), 69 Oενο, 15 ⁴⁴μκιιμιέμ̈ν vc³ Teτοιιινων Kaμμα ν˙ε0 16 vO 6211 hgayreg. 0. 5r1ov.— V. 105. Old ι ðς¶ον 5ονυν„.& ν 5 lν, d²xvνννν dνe.— V. 434. Ayαυσπηοο, ſdeαρσηου, dmπαοοτmτ τνεμασσν αeęĩů„„. TaAαοσwQ0,ſ 0lo dJ dννοόιπστσοο σιστ πααιαν eig 4εσορν J deε⁴eννάω μμ— V. 497. Méya 1ι οεσντοσσ d] po. εꝓνα τις̈οοαα.— V. 570. Edy οιmφ p. dd⁴e i.— V. 593.„Ero⁹ dν*ννέιαα ⁷ο. ος έμνν— V. 602. Eèügi enloy: 1oxyoνο. olx 5 d8 T5„ dνοσεσον ντμ̈ννπέα πινναον³˙ραννσ.. ds do ρ̃, dvrt voõ Lenrroughh.— V. 675. Pvvl- xeο odt“ da‿αα αν⁵rν ναάα Oloy Odx dy zig 2Artlroα πασανιεμιν„. dd z⁴ ασ ε.— V. 733. XObroyl o. 167„.— V. 793. Er⁶ατοννέ̈νοοε ⁸νυοι mQουσσενινοννανεα- „og, dvrd 1ν 1μαιαασαοααινμ⁵μνεο— V. 812. O4 Gι1½" leηκ ⁴όι τꝙέφeαιννε᷑*ϑεέιμας ε soν vuς uνιιαι α‿ σο‧ Ʒmηε σ τπτοοτοσασ τ ⸗ 4ιeν õàαϑↄᷣωdt pag a Taοεdeg. Sdν ππ ον 1.α βσ οσ, dyrl τον ρƷἀ˙ςσασσα ν εέιυτι εαά oν εdεεμα, υςσ τι νταιτ⁴‿˙εν τν αααoν τππτοαε.— V. 825. Tg αον τοοodag: po. αι αερ⁵οο,» 5, zijg α μαασνινεανιαασφσαέν 2. Qοισάονααα» ν μωωάꝛcṽꝝs να— V. 896. G vLοτοο de vou²εᷣα] n vecοσνσι εν rcνοαό dνυααρραρ 1³ν dνε̈οοσιοο dert zoνν doνν α dmrοei.— V. 903. Kollc] FO. XO⁴νυ⁴, à τον ϑαο, zG adrig al o ατο.— V. 1007. Aueταο yo. dorατον.— V. 1037. Erö³ουσεν] επασεν.„9.& ½6 11 σQ△☛ oOlov o³* ενρσα εαυν πνμι- 25 rcwc.— V. I185. Aniœriασρν ε„o. roτ* ασωmφ 8⁴ο⁶, Sτναινιω, dad r..*Om[eii⁹m˖ zzνν ν T* 00 G,ιι‿νσφμμα ν τοοσοσεαιμνι.— V. 1277. Ael⸗rrov ands 25 0 eνε: Soiee VAAog drοoroοαmς αs dαo ον oòoν yeνν ειe⁷ ιπτοάdeννασ εν 220 gd 0 d ε&τισ̈ιν⁴ισυ dνπ νοᷣe. Tuveg ds„οωυσσσν mσq-lfzωοωx, ovréore eneh öͤuels Teοlelςε εντα‿οᷣ⸗να d αἀονœe. 2 dhd Ex his, quae in scholiis afferuntur, variis lectionibus post Brunckiu omnes editores iure receperunt v. 570. àν πο, v. 675. 1ααόιαιη˙ v. 733. 76 un Nonnulli tantum, veluti Stephanus, Canterus, Hermannus, Dindorfius v e. Aidoy scripturae vulgatae praetulerunt. Quibus minime assentiendum est. Pe⸗ ianira de sorte misera, quam in ipso fabulae initio sibi obtigisse ait, inde a v. 6. ita exponere incipit:. c/ 1 4 2* Srie ατς μεν ν νμμοισν Ovεαᷣς „* 5 2⸗—₰ 2 vα‿ουσ έ Hενοοένι ννυνισν αιν 2/ 27 42„ 7 d2μοων Ʒε̈σνον τνι dèτυ⁸ς„ven. ¹ ¹ 2 1 24—„ 8 vnστο ο mη ⁴μ⁶ο Jlαρυι, AX4oy 16„G, — ·7 3G(⁰0Ʒν το⁴σ⁵ꝙ—μωαασeν εε αάαα ταασισοο, —— 2/¼„ ꝙouνν srνꝓνς τ᷑νοοο, dννοmνéνοs „ 1 2f 5 5„„ d9ᷣακαν ειιιο⁸, d⁴2ο αâ⁰dεi ures H0νππμοο, ⁊να ε dαdνoν„ενειι‿dος FGiεᷣνεα‿νοντο ονναά⁶ον Tozοε‧. 10¹0„0»ꝝ2„ονν μηυννσππησα ττοοοοdεdeνμμεννν 2 1—„ 7 dνσmηνάννοε det 2arνσ̈ee S/Teuνον⁴αν, 4—„—„ Tr0lν τde zolεs 2εmρπααμααάα φάõ‿ε τοzε. » Narrat igitur Deianira v. 6— 8. de miscra conditione, in qua fuerit, quo tem- pore ab Acheloo fluvio in matrimonium ęxpetita sit. Quodsi οι⁴ον v. 6. scri- bitur,»unoei« non potest nisi de tempore, quo Achelous petiverit Deianiram aut de proco ipso accipi. Atqui utrique interpretationi prorsus repugnat Grao- corum loquendi consuetudo, ex qua ²»ufegeic aut nuptias aut sponsam signifi- cat. Itaque certissimum, Sophoclem 5αννν scripsisse, quod qui propterea non satis aptum putarunt, quod de molestia potius quam de metu hic dicendum fuerit, eos permirum est non reputasse, primum ipsam sollicitudinem vel me- tum sacpe summam esse molestiam, deinde, quod gravissimum est, in ea ipsa re miseram sortem Deianirae positam fuisse, quod inde ab eo tempore uo peteretur in coniugium, in perpetua versata sit sollicitudine. Ita ipsa dicit v. 26 sdq.: r41o d' ᷣ‿ νꝙ Zedg dyαεναοο ναάανο, 3 el di) 2νλι. J. ½os„dο HOaxlel zoron —„ 7„ Euοτασ, del rν εςα φ˙ůν ¶ον τ‿σέρσσ, elνον ττνοοκινσνουασσ. 26 Contra tribus in locis vera scriptura e scholiis petenda erat, in quibus pessime vulgo codicum auctoritati obtemperatum est. Horum tamen uno in loco, v. 1007., Hermannus iam vicdit, restituendum esse dozcrxov, falsus in eo, quod Sophoclem etdoœzR insolentius pro ννέεμεαασα dixisse credidit. Non eo progres- sus umquam Sophocles est, ut metri causa communes grammaticae leges vio- laret. Immo ex ipso metro versus antistrophici, 2 1υ τω οσρτσνυννακοο; Pe, Psë, pariter atque ex optimorum codicum, scriptura, quae est euyoãoα—, id scripsisse Sophoclem intelligimus, quod nuperrime nescio quis proposuit: 0 2 Sorτον εεννασσ oσα. In secundo loco, v. 1277., cum rectissime Brunckius ex scholiis àτ ouuαν re- stituisset, rursus qui secuti sunt editores vulgatam scripturam tuiti sunt, sic existimantes, Hyllum, cum dicat 1lετον ⁴υ⁷⁶ε οσ, παοωνιέων, de uν, hoc dicere, 2ον Od oνταιν vel„ιαυν 2εἀεναον, idque cum sit comitare nos, recte l ειeαο dr okwcy ita dici, ut significet, prosequere funus a domo. Itaque So- phocles existimandus foret id omisisse, quod adiici necesse erat, 72lααν, adie- cisse autem, quod omnium inutilissimum, mr' oizory. Nam illud profecto per se intelligitur, quemcumque Hyllus abire secum iubeat, ab eo, in quo sit loco, discedere debere. Versatur autem et Hyllus et Chorus, qui appellatur, ad eam ipsam domum, quae vocabulo wνu significatur. Nihil ergo certius, quam hoc, mutandum dmν νν in 2αν olwc esse, ita ut hoc dicat Hyllus, ne tu quidem, virgo, remane domi. Venio ad tertium locum, cui medelam quaerendam ex scholiis esse con- tendo. Lichas ad Herculem rediturus cum mandata sibi dari a Deianira po- stulasset, ita illa v. 600 sqq. respondet: dννν αά‿τ σ σοπ mwæꝰνn ed ποdοοσσα‧ za, 7.½ α ⁸6ν 1νον yaig, 3ςσ mφορ mε⁴νιςεᷣ& ‿o, „ 5„„ 5„—— 7 6 εέ̈μεiνς τννο i εεαυι τόνο⁸U Qui vim ye particulae novit, continuo intelligat necesse est, nullo pacto scribi v. 602. 16„Jᷣ p b νf potuisse. Nihilominus unus Reiskius id intellexisse videtur, qui xérde veoνσρ scribendum coniecerit. Ceteri interpretes et editores nihil quicquam monendum de hoc loco putarunt. Et Reiskii quidem conie- cturam probari non posse, apertum est. Ouid scripserit Poeta, e scholiis, d 27 quamvis et ipsis librariorum negligentia corruptis, ita eruni potest, ut nullus dubitationi locus relinquatur. Adnotatum enim hoc est: ebügjh rerr o„. Ioννονys. o¹r** ds 0ν deνοσεον νιτινα πμινμνπνον ρσνσ.%. s dνρᷣ̃§, dvrt zod errrougn. Cum ab aliis passim monitum est, tum a me ipso multis exemplis alio loco demonstrabitur, saepenumero accidisse, ut, quae in lemmatis posita erat genuina scriptura, sive ab interpretibus recentioribus sive a librariis in cor- ruptam codicum scripturam mutaretur. Ita hoc loco manifestum est, qui adnota- verit oνπνοοοσνν, non posse ebu†m apud Sophoclem legisse. Nemo enim umquam ediu] ita interpretatus esset. Neque tamen illud negaverim, quo tempore addita sit interpretationi exegeticae nota critica,„. ε αν ρσmα ν zον έꝶrrougpi, iam depra- vatum lemma fuisse. Alioquin enim, ut statim intelliges, vix addita nota illa critica esset. In qua corruptum esse dügi tribus efficitur argumentis. Neque enim aut metro aut sensui aut, quod gravissimum est, ipsi illi, quae additur, expli- cationi congruit. Scripsit interpres:„ο. ds τανιασιν ρσmj, dert oı lerrougs. Levi cum errore Hesychius: αeνονρ: zerroüg¹j. Debebat enim, ut apparet, zcναõ—ρασ scribi. Sed id ipsum legimus apud Photium T. II. p. 568. ed. Pors. et apud Suidam: zαeνανρσꝓ* lerrough. Atque hoc vocabulum, zœνxügj, is legit in So- phoclis Trachiniis, qui adnotavit, xννονο⁷. Saepe enim zαά, cum aliis vo- cabulis compositum, a grammaticis explicatum est vocabulo oxvdg vel leαdes. Hesychius: 2αeνκοιιπχαη εσφαησ⁴ιοιισ..αναρσυνοοε⁷ε ³νσέοσρσμοο⁹, sνονοσρνοςσ ⁴έιηιισρσσοοσο. Ex quo loco simul illud apparet, qui factum sit, ut zwaiug¹ ab aliis edõςᷣm ex- plicaretur. Ita idem Hesychius: zueναννηιμςμε eiννουνκ. Illud autem vel me non monente quivis intelligit, facillime librarii incuria zærνõςj in dögh mutari po- tuissc, oculo a prioreæ littera ad posteriorem aberrante, praesertim cum z lit- tera cum antecedentibus male coniuncta esset. Restituendum igitur est apud Sophoclem: 0„ 2.2„ 5‿ †έρ μωα ẽVπQοε αταάναορσm‿mον. Addo duo. Primum non dubium esse, quin iam Eustathii aetate corrupta illa scriptura dögjj, quae superscripta etiam in Laurentiano primo est, in ali- quot codicibus exstiterit; quam cum ille nihili esse videret, eucqρ; scripsit. Ita enim ille p. 599, 44.(716, 30.): 5 ½ dει τποοπι αα‿ ενι οσεoν ατον ν Te*‿ος zi derci, dudο πν Eννμν(Iph. A. 1559.)„α⁴ qpoxlſ s y TOc*iat, de 20 Toauléous virrc, d εραασσᷣ ℳ᷑hidvεοᷣα τ⁷mOQõw Néασον σσσαοαeνέν, αd&dᷣν πιρνρ☚ον Aéyel, „ν m*Qασeνον mυυναυναα‧ αᷣ ενςνοα πέmνιον, εα ⸗Hν⁴οιιοωνιπέωναον. Sed edaopi non posse rofectum a Sophocle iudicari, pluribus docerem, nisi ab editoribus omnibus concessum iam esset. Deinde notandum est, minime mentem Sophoclis asse- cutum eum interpretem esse, qui ravůũꝓom⁷ explicarit euiρjs⁷. Neque enim con- venit, istiusmodi adiectivum illo in loco a Deianira addi. Immo quemadmo- 4* 28 dum apud Homerum zròrenlo dicuntur mulieres, quae longa veste utuntur, ita Sophocles zwνανρᷣ τeά cum dixit, Aααν πιναον intelligi voluit. Sex igitur in locis Trachiniarum verissima ea scriptura est, quam in scho- liis commemoratam videmus. Quae praeterea ibidem allatae sunt variae le- ctiones, eas omnes aut loci sententiae aut linguae leges reiici postulant, ortas . P partim ex librariorum negligentia, partim ex perversa interpretum recentiorum sedulitate, qui cum prae stupiditate sua non intellexissent quod rectissime in „ d 1 1 libris scriptum reperiebant, eas proposuerunt coniecturas, quas futilissimas esso hodie nemo non primo aspectu perspiciat. Eiusmodi est scriptura ad v. 434. proposita, αοοσν. De aliis paulo ante dixi p. 23 sq. Variae lectiones in scholiis in Aiacem commemoratae. . 50. Mainuνσααν:§. acad 34 οανQ.— V. 57. Eror] 79. ε.— V. 58. Terrrene pO. οα.mQαιν— V. 60. Eig dær rard] Fo. à9 gινν 2ν⁷— V. 190. iovο⁶έν⁷ 70. Iᷣ⁹1.— V. 208. T%&́eoias: po. d 4„ ueεοdαeς, dert ig dn- doνς σοοeς. u⁴⁴ Eorααα ο voνς υανον Hdοοο αρεέν ad ι ο dν viς 710016 0α. Gadeas; — V. 273. Ooovoövyragl o. S1εꝙmπαα ννακ— V. 309. Eoeid'els]„o. 30εεσϑι⁵mς. V. 403. Göyy: po. 10πα.mφν— V. 455. 05x kz6να% o. 0D« EOvrog, 10 Spννημα zijs ꝙvyijg αι.— V. 501. Tdrrtoν: po. dr‧ έυ, 591Eev.— V. 564. T„1- mxb] O. 21ovO?6s.— V. eodem. O/οασm⁷ o. ονον.— V. 582. IIHnuιαm⁷] po. rOcνιααα.— V. 594. Oooverr]„o. 16 ε ν.— V. 617. Eoonrai: po. ey 6eirar.— V. 650. Endorεοονν rτ]s„o. 2αο ☛α.— V. 689. VIy dμα]„. örεο- ueya.— V. 831. Tooœοrd Zei]„o. 0αοτ σο Oℳ:ed.— V. 841. 7 α- 1oε:8: raõτα voεᷣνενσ φ2◻άαανν dποοττ̈ſετιαα πτοοςσ Oα νέd T0ν e„νεμνων.— V. 881. Ayoag] y. 5% α. V. 1056. Qo 2⁴ 6 pO. 0G 2166 1.— V. 1104. H.⁴ τ σ„. el Aα⁵ 75534 G.— V. 1141. l4*dArαsνιοσmνσ ο. 6 τα- ν.m½)— V. 1225. 1n 1o d6 HOοσοσι ασαάσά ετκιιοιν σσιναα‿—⁴iνυμμ α ις 8O& mμμα ωι νέοQ⁄.— V. 1233. lιαα ο. dωςςσσ.— V. 1295. A3⁷⁶9]„o. aι 1.— V. 1309. Tveeμιιεινοωνςσ Fo. G vOOvG.— Harum adnotationum duae(ad v. 841. et ad v. 1225.) sunt eiusmodi, ut, qui scripsit, usus esse commentariis grammatioorum Alexandrinorum, vel certe commentario Didymi negari nequeat. Obsequi autem editores debuisse aucto- ritati gravissimi testimonii illius, quod proditum ad v. 839— 842.(ad eos enim spectat adnotatio), evidentissimis argumentis in censura edit. Lobeck- sec. p. 165 sqq. comprobasse mili vidéor. Alteram adnotationem quod attinet, magno- 29 pere mihi falli videatur, si quis ita accipiät, ut Didymum putet pro eo, quod in codicibus legitur v. 1225.:— —» ⁵νοο dε ⁴οισσσι σσαάαιον εeεναςσαανν σeτ⁸⁶εεα, 1 ita monuisse scribendum esse: . 3 8. a‿ ϑς εσσσν ςι τ σeνμυάνσ νεέον. Nam, ut cetera mittam, perquam aliena illa ab hoc loco scriptura foret. Immo sic existimo, Didymi ad hunc locum adnotationem casu excidisse, ut excidit ad Ant. 722., ad quem locum scriptum in scholiis:?& 1l d 3 218 d»6 νταςσ 25 mo. fi6μ̈ο dε icz; duos autem versus, quos Didymus ad illustrandam locutionem, öσ₰⁶ε εσπκ Ʒτπμέοσν, adscripserit(Ai. 326., Ant. 242.), I— 7„* 1 ac ϑ⁷³⁶ςι εστιιν ⁶ςι Ooœαυουν νπααc, 0„10g d' ³⅜ρᷣ Q οάιααάη̈νκ»εον. librarii negligentia in unum illum, àB ⁶νπε&oτννιτςι τι σeēνμέυνν„oy, contractum esse, oculo a priore dς α ad posterius ςσα aberrante. Ex reliquis lectionibus, quas afferri in scholiis videmus, una est, de cuius veritate dubitari nequeat, quamvis a paucissimis editoribus recepta, ⁷οι dοασα v. 1056., de qua vide quae supra p. 23. diximus. Contra nullo modo scribi a Sophocle Potuit ds οασ runshe v. 60., Noνρσςσ v. 190., aH* εναμεκαα v. 208. 00 ¼ 2Novros V. 455., †οονοαα v. 564., Iyeu v. 594.,„εέννααια v. 617., Lfeepa v. 689., z! ⁸⁶ισ— ²⁷ſ⁷ V. 831I.,„α‿ τν σι v. I1104., aεισς v. 1295., odr. e2uαποοιε V. 1309. Ex his mera menda sunt Tijc d-νιιενο³⁶ας, od éντοο, αασο σσ ei rd 1o?⁶⁶ε 60¼% 2598. Ac is dnueoiag quidem profectum ab eo est, qui in co. dice aliquo zπε εαμνεοεαας scriptum reppererat, odνα exoezog ortum ex crebro li- prariorum errore, litteras quasdam syllabasque inverso ordine scribentium; de- nique ⁊σάκνασα duam facile mutari in οαυνσααο potuerit, in aprico ost. D scriptura V. 60. à Sιυκν zuzwmy recte iudicavit Lobeckius in editione seeu da de 2σνπααα v. 190. Dindorfius Adnot. in Soph. tragoed. Oxon. edit. 1838; OQuamquam, ut hoc data opportunitate moneam, ne vulgatam quidem seri tu- ram, Xioνρε⁶⅛ν probari posse existimo. Porro v. 564. dναmρναιννν qOQ½d 8 non potuit Teucer dici, quem non custodivisse hostes, sed prae A 3 vfen causa persecutum esse, e v. 343. intelligamus. Item pro vulgato Tν ε ule Posse ltiεν v. 594. a pocta positum esse, cuivis patebit, diligenter alvertentt sensum verborum,„ρσἀ μοι doνε ρονπιν, el 100100„„909 Ter T.Qσε 2u erte nii Male enim sapere necessario debebat Tecmessa diei si cogitab t do 6 25 Aiacis animum mutare. 7 Sttabat, posso se 30 Quaerenti autem, unde ortae sint scripturac, quas librariorum error pe- perisse non potest, 14ꝓνιάE„‧⸗—οονον, αννεααιρe⁶ονε, facile potest responderi. V. 617. verissimam esse codicum scripturam, „„ ꝙldoος με‿ννα π̈ινυννιοο edννα, et sensus et metrum ostendit; certissimumque est, scripturam in scholiis me- moratam,„erεrnrah, interpretationem esse verbi eto=ra. Item v. 582.: 2—— 00 Oο 1œαοοο υοροο, 1 Sνφνευπνυνꝓvf rꝙ⁴eς 1τ1τς τπανντι πην⁴μμά nemo erit quin videat zoœυνναα explicationem vocabuli xõjõxνᷣœm esse. Ex quo apparet, interpretem illum, qui adnotationes ad v. 582. et ad v. 617. scripsit, glossas coniecturasque sive in margine sive inter lineas scriptas pro variis le- ctionibus habuisse. Vide quae supra p. 5. et 14. diximus. Et quisquam dubitabit, quin eodem errore pro variis lectionibus allatae sint, quae merae explicatio- nes erant, satis illae quidem incommodae, v. 564. †οονυια V. 594. I6„ευσ, v. 1309. G,ννέκηρμμααάου Quid quod neminem iam repugnaturum mihi puto, conten- denti, has quoque lectiones explicandi causa adscriptas fuisse: ουιμιααν v. 50., aομν vV. 57.,& μσπηναν v. 58., 54εꝓπιοωνπιαας v. 273., à0ααόνιν⁴ς v. 309., z αmνπ v. 403., dricoν, ípοiε v. 50I., zνι%(Ssic enim scribendum) v. 564., àτννππενcrn v. 650.,?0σ v. 88I., υωιαααα v. 1233. Ac de plerisque quidem harum lectionum idem iudicasse Lobeckium supra p. 3. et p. 4. vidimus. Addo, quod v. 689. in scholiis allatum est, orονeνα item ab interprete profectum esse. Aiax v. 687 sqq. hoc dicit: c— 2 C— 2*/„ orteig, rαν⁹σοε, zadrd vsde μοι τde 2 2„„ riιέe, Tesνε ν,»v db⁴*ν, uufcre — 2— L— 1e.elν ⁴μέςινντ⁷φπιωυν,&dνοεαν ε˙ναιν α. Extrema verba òrα νααα duplici modo accipi posse interpreti videbantur, aut ita, ut εα praepositionis loco esset, signiſicans ou rc, aut sic, ut dnre esset orreo drνꝙ. Itaque adscriptuam est vreo et eεια, quod coniunctum transi- it in oréouey«. Confirmatur haec suspicio mea eo, quod in Lb. adnotatum po. a⁴ra, et in Aug. b. et I' pro νl scriptum ò⁴αιέν est. Denique non dubitandum puto, quin v. II4I. G⁵ ³νϑ draxobdedr, quae scriptura ab editoribus omnibus recepta est, non Sophoclis sit, sed interpretis, ...... 5. qui admonere lectorem voluerit, àll draxouge ita diotum esse, ut dνraxoνσe 31 secunda persona futuri sit; quam ob rem brevitatis causa ad α adscripsit 05 d6. Accedit, quod dν particulam etiam alibi particula grammatici ex- plicandam putarunt, ut ad O. C. 237. 20α mνας% d ι⁴ 1ον ε. Variae lectiones in scholiis in Philoctetam commemoratae V. 25. Kowν ν dναμσονν m⁷: ονσττο dειυνωοοτο, Oοραςᷣνοι. s 2* o! adOεαιον„ 25 ιeꝓρκ 2ρντιασι eν SαeνέeHe.— V. 423. Kdâr s,„ννκ.“ V. 425. Ol εν ̈α|οvννεες ⁴⁶νοο, αςσο ϑοσαπτοοαz ράσαdν&eε vdo zod dνα‿ou 04 de 26— „O, 1 ονννπνmν Gdᷣzosννdre 6„νουαασαισ.— V. 426. 409 αεπασ deiv' esag] o. dο* ⁴ ο" Ʒ& Æ deεεεςα(ς, duiᷣ.— V. 444. Edν o. 5G 7h.— V. 538. T06] po. a αl⁴. — V. 851. Orο dr.— V. 880. Kö-rοs αμν dmπsẽε‿] po. æ6 drααάανι- εν.— V. 954. Ad dAαιροmαναα. aαανον μισα‧ d ονν ⁸νυeκονπναωμαα— V. 1052. XOX/τμόέ o. æOéG.— V. 1092. Hroον⁴⁵ς] o. d9ονα:es, αανdes. riνε ds τQ‿εςσ, WG&, eς dorulag G2εαs, da το del eαν.— HIrXddeg: ⅜ omvictl, dαιοϑνετιικισ εϑι‿ το ευμαηειπμμειεν, ⁷) did cihv Qοœυiv. al de ομmςsεα ◻νο³Gdες, al del eiνα ꝗGœοι τοτο„do dοννσσ mπ᷑πot.—„O. 1Mdd εeg, rrXddeg, INGe9, 7 7 TOddeg, SO⁴deᷣ.— V. III1. Aâdld ⁴α οᷣνοmπτα: dπνοοdννα 0641⁴ι,& 0 2/———₰— oτ τπποοστπισπ„9. dο αα ‿, dατ τον μυ νœεeν, dvil τod αωνααᷣ.— V. 1131. 1911 pO. dοειο.— V. 1199. HBoovzals α] o. αdᷣ adας, 1ας Ʒοοσσσσν⁵ναμ yalg, r aεοσυσνεανσ εσανσm&χέμ̈νιοι τανεμινννοσ οννιές, dτ το ισονπσισας, νmςτεν 2ν 2„ v6909600 10» T6oy slae Baxxdv durd τοων Bawudy.— V. 1401. Te ννd T6„ος„%: v69.— Recte iudicare interpretem ad v. 425., Sophoclem„éoc posuisse, planum feci in editione mea. Neque vero aliter scriptum in codicibus est, quorum notitiam habemus. Porro verae ab eodem allatae scripturae sunt in his locis: v. 426. dbν τ³⁸˙ν εέςdetsas(hoc enim scribere voluit), v. 444. 26„, v. 538. zdοε, V. 851. 5mςα, V. 954. ααάνονμασαα, v. 1199. 9οrde y, v. 1401. 1e 4 Toνα ꝙ*⁶0⁹. Harum quattuor omnium editorum recentiorum assensum dulerun 2 1dde, auαeον‿d οräs ayd. Neque enim ulla opus est sagacitate u: perspicias, vulgatam scripturam in iis locis ferri non posse. Verum non- Run certa res in tribus reliquis locis est. Cognito per Neoptolemum interitu Aiacis et Antilochi Philocteta v. 426 sq. ita exclamat:. 0 ⁸⁴, di"!‿τιςσ deiν Aerag, ol 2„0 huiονσν έeο ⁷˙νένm 1οω⁴τοιυννν⁵εεν. Sic enim vulgo scribitur, quod Hermannus reiecta scholiastae scriptura ita interpretatus est:„duo, inquit, aeque tristia narrasti de iis, daos 32 omnium minime mortuos vellem, Aiacem et Antilochum. Adroνσ sic Antig. 85. 715. O. R. 931.“ At hoc si dixisset Philocteta, necessario debebat Neoptolemus, quocum loquitur, aliquid de mortuis illis hominibus nun- tiasse, quod graviter ferret Philocteta. Nihil autem ille nuntiarat, nisi hoc unum, mortuos illos esse. Ita Philocteta ctiam iis, quae adscripsi verbis, haec addit: ꝙed, ꝙeð, ⁊l dijrc der σmQηοσσπσνανν, 5 ˙PTde T9vd, ˙O600 ε" νQwQ,l0òs Suτανσ, uα Noiy dert ouroν αάντον αάdςνσάσ»εναον Ex quo apparet, non potuisse dici, òνυο deεινν έεεᷣς eelrc reꝗò εulνον), olv 2„— alueui, ut quod in hunc sensum, quem totius loci ratio flagitat, accipi non li- ceat, duo tristia narrasti, esse eos mortuos, quos minime mor-— tuos esse velim. Deinde mira etiam locutio est, αμςα deue, hoc, ut Hermannus valt, signiſicans, duo ae que tristia. Neque enim umquam abro, item signiſicans, cum adiectivis, sed nonnisi cum verbis coniunctum repperi, ut in ipsis illis locis, quos Hermannus comparavit, Ant. 85. G ν αειαυςσ 6„, sc. ο, ibidl. 715. O. R. 931. Verissime igitur Porsonus ad Eur. Phoen. 540. revocandam illam scri- pturam esse monuit, quam scholiasta commemoravit: 7 t..- 2 7 1¹ 01½ 0, d0 dr 2d0' Seενεμα, olv 3„ / 5 222 2„ 37„„ 11ισσσσ ¹μμνν½ᷣfνωm αυτοαν εαέᷣνιεεν. id est, ο α τόωde εeεμεειεα ⁴⁶⁊ν, 0lv 2„ Saioe d„94σο 1ο⁴d τοινι νη‿ιειν. Aptissime ad adverbium adiecit Philocteta, quia ante(v. 331 sq†.) iam de obitu Achillis a Neoptolemo certior erat factus. Exempla verbi dewꝛeivar a grammaticis verbo Irενν explicati attulit Porsonus ad Phoen. locum lauda- tum. Idem verbum glossa expulsum etiam Ai. 221. videri possit. Ibi libri habent: n„ 01.eνν½ Ʒε³ GPͥmͥ;́V drοοςσ αοστοο dyyellav. Ex versu antistrophico: dIOœ T να εααανμιμασησ*Ou.μμννον, quem nulla corruptela affectum esse manifestum est, illud certo intelligitur, 86 1,‿ interpretationem esse alius verbi, quod tribus constiterit syllabis. Itaque iam nuper oννας scribendum conieci. Verum potest etiam reponi: 5 07.eν ε⁶εαρεμας deν‿ςοs αιιοουοσο dyyellv. Hesychius: dεεεμααε dναυσσ, Pcνeοο. Porro Philoct. v. 851. pro dx rrodεις 33 necessario scribendum esse dmπταεν τπeσ⁴eεec, nuper praceunte Hermanno in Zi mermanni Diariis Antiqu. 1834. nr. 93 sq. p. 752 sed. extra Oomnem Lirn tionem posui. In eo autem nihil offensionis, quod in scholiis ante dmuσ omn sum verbum„odqopera est. Sic in El. 1175. scriptum:„1 3.ασꝓꝑανρπανν ν⁴⁴.φ es- Denique v. 1401. satis admonemur poetarum tragicorum dictione, ut ham, 7§. rissimam scripturam putemus: ve⸗ dis„dο ⁴μοιm X%σusoijrat„6lg. Librariorum autem incuria etiam alibi„oc mutatum in 16„o est. Sic El. v. 375 pro p6ον, quae codicum omnium scriptura est sincerissima, in scholiis pro va⸗ ria lectione affertur 16“„ν. Quae reliquae sunt scripturae, in scholiis commemoratae, earum nullam probari posse, ab omnibus intellectum editoribus est. Unam earum,*eνπωον d*τααρνναμε, explicationem esse vulgatae scripturae, accommodatam verbis se- quentibus, Hermannus iam recte monuit. Variae lIectiones in scholiis in Electram commemoratae. V. 1. Troœryyασαηο] o. ruœαeννa,rog.— V. 111. NdGν dο„o. TTolvto d9.— V. 204. Eenrahd drν] aueychæ. po.&⁊ παιννμααηαά⁴ςρ.— V. 272. A910- Tvriel Fo. irosern.— V. 303. Eyd dꝓ εοτνν 2ενι³ε τυοοσοιιένονυσανdet] p.& S' OOrS TOO8AS„, del ors.— V. 331. Ou³⁴ισαmMãzcloo] p. v x⁵ α. ralg.— V. 375. Töôοꝶν⁷ o. d 1οσσ—— V. 451. Aluxo zolxœ: rOνντασανιις d“»b 23 zis rsvias. 20 dé à2⁴πτασαh⁶ἀeri zoũ aν*½εεμν%⁴⁴ν. 2„ ds T J O*νμασιι ειπτσας, 8 dobν & 2e ard Jmceijgoren, Gs&i&'yev eενν ευια— V. 591. Erraαι*ν ν⁸„o. zaae. „μέκω— V. 751. Aayναεα. ruy xdven.— V. 915. Tàrrccl,αm„%. dyαεοανασά ra.— V. 922. Geonl„o. 2gos.— V. 929. Aukeohel 7o. dosueeie.— V. 947 Iocy] O. reer.— V. 948. Kal roνν σι σιευυνν⁹ pg. aα σ π σεεμωμν 2 ope, α ττ³⁶ϑντ σι εμeσοωνπτιασι σ2έιο— V. 985. IMI) eAue] pd. 01 1120 7.— V. Ioor- Aoοα τς dido]„b. AOεαεαντςα¶ 2φmάχ f)â/Zc.— V. 1101. Toroο ο. 4αασσυ. V. 1175. I1G6.σφν ναν— V. 1226. Xæoονν 79.„5944.— V.. 1253. 225 5να mmſπᷣω‧ 149 tza.— V. 1304. Aegainne Sαν] 79. 5uolan» Soys.— v. 1437. 42g vrrlce Srεᷣειν„0.„ π.— V. 1450. lGoν‿ de] 70. n7e, Harum lectionum septem recentissima aetate ab omnibus editoribus res 3 ptae sunt, τοεέττιν V. 272., z22ei v. 947., c οσ πωσ—XdoQdlw» v. 948., dοιοεα 25 Zyvde v. 1097., zeoœσi v. 1226., Soulolune S0αα v. 1304. Verum non fui 26 scribendum Sou³⁵ονμυνν‿ꝙ⁵⁴αρωασσι, ßemonstratum a me supra p. I8 sq. est. Neque isse bo v. 1226. 2εααα Immo rectissime vidit Neuius, zεοσνν scrihend due pro- „1394. et Matthiae ad Eur. Suppl. 1105. Ita etiam Ai um esse, coll. v.. e Suppl. Ita etiam Ai. 618. pro Teο̈, quam unice veram scripturam esse metro docemur, non solum in optimis codicibus 2 5 34— sed etiam apud Suidam vocc. z ο πω exstare ⁊εον videmus. Ceteras quinque quas receptas ab editoribus recentioribus dixi lectiones verissimas esse, singulorum locorum ratio clamat. Verum debebant etiam aliae in locum vulgatae scripturae substitui. Ac primum quidem quanto maior Alexandrino- rum grammaticorum auctoritas est, quam Hesychii, Suidae, Eustathii codicumque eorum, quibus servatae nobis Sophoclis fabulae sunt, tanto magis debebat v. 451. quam scholiasta affert soriptura 2uπαmς vulgatae lectioni 2ασρmν prae- ferri. Verissime enim Brunckius ad eum locum:„Legendum, inquit, w νσει t- roον roiꝝd, ut ex veterum criticorum commentariis, quorum meminit scho- liasta, olim lectitatum esse constat. Hoc iam olim reposuissem, nisi vulgatae lectioni, wννι μαπασςρ⁹ ονα, gravis Hesychii[Suidae v. dαπσάασ⁵ et ad Eustathii II. z. p. 787, 50.] auctoritas patrocinari mihi visa esset, in glossa àιmQαω⁷ανεννοe, quae procul dubio huc spectat; verum deceptus et ipse est Hesychius menda, quae antiquitus inolevit. T“*νᷣ μαοσ⁵ per metrum stare non potest. Si η dαmσαν scripsisset poeta, quae Heathii coniectura est, id multo minus ſacile depravatum esset, quam proclive fuit, ex zνν duᷣms facere 2νάν⁹ν QmQęQ. Causa autem mutationis fuit, quia imperitus librarius παα* accepit pro Aνπηαο⁴ασem nitidam, cuius contrarium cum putaret prorsus requiri, barbaram vocem excudit dlοππes. Nec uαuν nec ιπασ pro nitidus et sordidus graeca vocabula sunt. Graecum est 2νπαοσ, prima semper brevi; limνπμιααοοα caret au- ctoritate; nescio an exstet usquam. daσeαρνε, ut dicebam, plane barbarum est, et e graecis lexicis in posterum me auctore eximetur. In 1νπτ et liππαᷣσαν prima semper producitur. Aaraozs et uαπαάs, quae forma parumper differunt, sed prosodia et signiſicatione permultum, alibi confundi observavimus. Vide notam ad Aristoph. Lys. 673. Similis menda sublata est in Luciani libello Pyr6υ ϑι⁶οσααs, c. 9., ubi barbarum illud z0 α inficete vertebatur squalorem; nunc vero legitur 1 πQές, quod ibi signiſicat assiduita- tem. Aarνς Ʒ⁶‿ε hic dicitur, ut infra v. 1378. 1ησαG hÿᷣ zelo, supplex ma- nus. Aarddoee ruzu, supplicare. Vide Aesch. Prom. 1012., cuius locum protulimus ad Aristoph. Acharn. 452.“ Haec igitur quamquam verissime disputata esse, nemo editorum recentio- rum negavit, tamen plerique scripturam vulgatam tuiti sunt auctore potissimum Hermanno, qui defendi παςn ita posse monuit, ut ea vox siguiſicare putare- tur comam non accommodatam supplicationi, ut quae non satis compta atque nitida esset, coll. Eurip. El. v. 183. Gεριαάι mℳMmϋ⁷ ν TTlναον xdνν να rOν τάν ε&ιμινeν 7TS7TACOv. OQuem secutum me esse vehementer nunc poenitet. Nam ut vocabu- lum Iuαο graecum esse scimus, ctiam alibi usurpatum, scripturam autem vukοσm⁵ zνα et gravissima niti auctoritate et huius loci sensui accommodatissi- mam esse videmus, ita adiectivum dluraoie inauditum est, scriptura autem Aurdo⁵ ronu non solum reperta apud seriores tantum grammaticos et in codi- cibus iis, qui ad nostram pervenerunt aetatem, sed etiam ab huius loci sensu — 3⁵ alienissima est. Primum enim quo tandem argumento unquam Probabitur, A-²απταονες si esset, quod non est, vocabulum graecum, signiſicare potuisse, sup- plicationi non accommodatum? Dicuntur a poetis tragicis 1Qe 126- ²εοιᷣι⁵ο⁹ε πεασα, πησςε vete minime ita, ut significentur rami apti su ppli- cationi, manus apta supplicationi, sed sic, ut ex usu loquendi satis usitato rami id ipsum facere fingantur, quod ii facere dicendi erant, qui ramis instructi sunt. Ex quo sequitur, si qua res dicatur daποο, talem signiſicari, uae non supplicet, i. e. quae afferatur ab eo, qui non supplex sit. Istius- modi autem signiſicationis vocabulum alienissimum ab hoc loco esse patet. Itaqué qui tueri dααao zVoixzw velit, ante omnia vel uno vocabulo simili doceat necesse est, posse dlαπααᷣ eo quo voluit Hermannus signiſicatu usurpari. Quod ut paulisper concedam, tamen facillime probari potest, ne istiusmodi quidem vocabulum poni hic potuisse. Cum Chrysothemis missam se a Clytaemnestra esse dixisset, ut Agamemnoni mortuo sacra ferret, etiam atque etiam ab Electra rogatur, ut ne exequatur iussum illud, sed abiectis donis illis, quae vehementer displicitura essent patri mortuo, ea potius offerat, quibus placari animam cius necesse esset. Quod ita dicit v. 442 sqq.: oxe&α νἀ, à&t σοσ πτυοοσρσιιινςσmGἀητm z „COαh r⁴⁴ν? 1⁴eςσι εςςασ νένς, ”59% 8.νοσνν dιο dᷣe du‿tesns, 2*εααονααςον eνππι ⁷ο⁷mG!⁰011,ꝙ 2⁴οασ a„d asey. doa εμν doueig 1ur*οινꝙmν ταηνοοα 10 νον ρσςεν 0d2 SoTy. dild zadra ν ε◻ιέι⁵εες, 0 d8 Te.εαμονο νQρσηισσο ι5οστοινν νπας ρ́–ναeꝛ 2⁴ιμον τ̈παανυς εαι ⁶μ‿ννταἀν, dà S᷑ς de-„νο, dς αι, ννε auπao‧ olza, acl Sdνιαα mτομ ο Qι⁶ασ ωνmαένυον. Ecquis est, quin videat, si quae sacra dicenda fuissent non apta sup- plicationi, ea debuisse dici, quae Clytaemnestra in tumulum ferri Agame- mnonis voluit, minime vero Electrae dona, supplicationi aptissima propter pium eius gratumque in Agamemnonem animum? Illud autem nemo auditorum divinare potuit, dααπαοαν τοια si scripsisset, ita intelligi poetam voluisse, ut coma esset sordida. Nam ut fuerit sordida, primum quis umnquam audivit non accommodatos supplicationi visos esse crines, qui non essent nitidi satiscque compti? An tu rudes illos homines, Myrmidonas, ipso bello occupatos, cum evellebant crines, ut in corpus Patrocli spargerent(Hlom. II., 135 sf.), niti- dis comptisque usos crinibus putas 2 Concesso autem, non aptos supplicationi existimatos esse crines incomptos immundosque, qui tandem ſfieri potuit, ut tales Electra, Agamemuonis animam placatura, offérendos ei putaret? Denique 5* 36 sui prorsus dissimilis fuisset Sophocles, si Electram de squalore capillorum conſiteri fecisset. Ouae quamquam a Clytaemnestra et Aegistho male se ha- beri et parcissimo victu uti ipsa conqueritur v. 185 sqq.: d** ſ2οαεν εμέιν παες dνέοεοuνεe ⁷⁶ν Biorog deεεπηνστοο, d0 r dor, cri dverν r0νεαυσν æcrcerdναονοασ, d ꝙtlog obrig drο orreolorœrct, d2˙, dmππεοε iς Ʒπτοπιο dvłεla, 01Oννι dπ⁵μονας—πυισααο*ε, 6506 4εν dεεαι σι 9 τπ ο, xeyx s ddεorνμααν νρᷣᷣmσπσt, tamen numquam aut dixit aut potuit dicere salva dignitate tragoediae Sopho- cleae, adeo se a parentibus opprimi, aut ita se luctui indulgere, ut ne capil- los quidem purgare aut comere soleret. Neque Orestes, ubi miseram eius faciem obstupuit(v. 1174— 1199.), quicquam de illuvie aut sordibus vestitus conquestus est. At enim apud Euripidem Electra V. 183. G&ε!ν άι mον, inquit, rνναεοςάτνν⁶ιεαν ααά τοeνπα Q⁴ςσν εmνμμ̈ ατααν Sed primum quis ignorat, quantum in huiusmodi rebus a Sophocle differat Euripides, quem sedulo id agere solitum constet, ut homines nobilissimos pannis obsitos, immunda illuvie in scenam produceret? Deinde ut apud Euripidem Electra de illuvie sua diceret, certe ea re adducebatur, quod Choro, a quo iussa esset ad celebranda sacra solle- mnia Iunonis accedere, impediri se habitu suo misero respondet, quominus in publicum procedat. Contra apud Sophoclem tantum abest, ut squalidorum ca- pillorum commemoratio apta sit, ut a totius loci ratione abhorreat. Progredior ad v. 303 sq., qui in codicibus editionibusque omnibus sic scripti exstant: „ »— 2y ν60T» 16 ν,*Gεꝙ τοσμεμνονσα del? , 2,*„ 8( 7 Taνσνπαα εᷣρνενeνν τάᷣνσμ 2 5„ d*πι‿λι υμεα. Contra in scholiis proditum esse vidimus, in antiquioribus codicibus priorem horum versuum ita scriptum esse: 3 222 2„ν ν ενeσꝙσρνσττοοεmρμμιμνονασν déet ore. OQuae scriptura ne commemoratu quidem digna cuiquam editorum visa est. At neque 1 librariorum errore excidisse, neque, si excidisset, det zore ver- sus explendi causa a quoquam interpretum scriptum esse credibile est. Ra- rissima est enim locutio det zore, duobus tantum locis a Sophocle usurpata, Ai. 320. Ant. 456. Neque tamen pronomen 26 20e salva sententia abiici potest. Itaque necesse est, aliud vocabulum ab aliquo interprete additum esse, quo factum sit, ut zors adverbium omitteretur. Quod cuipiam primum interpolationis suspi- cionem moveat, nomen proprium 004œν, id hoc quidem loco ad sententiae 37 integritatem necessario requiri, statim intelliget, qui antecedentia et sequentia perlegerit. Sed non tantum inutilissimum, verum etiam molestissimum est verbum aopijtet», in quo permirum est neminem dum interpretum haesisse. Neque enim umquam, quod sciam, N ⁷⁸ωQ⁷ Uud, exspecto aliquem, ita dictum est, ut infinitivus futuri verbi veniendi adiiceretur. Cfr. Soph. O. R. 837. x νυνQ τοοοντ‿ν νν σσ οα ie SAidς, 10ν dνορσα, b Sorioæ 0Oεεμεενασαιι εμμ̈νοmν. Eurip. Helen. 512. dl deνανrτe 10G6„0. Soph. El. 165 sq. 3y„' yGdcddsεαᷣα 00⅛‿,οε νονσ,&rexvog, d²³αeν, dνννμρρεᷣντos ae olxe. Itaque Sophoclem ita scripsisse suspicor: 2„c dνOOεστν ποωοσσπιέεμνουαν detl ore mxœuνσiαα τοτιννπ, ταμι dαuεᷣα. Non minus certum mihi videtur, v. 591. quae in scholiis commemorata est scriptura, νςσ ταν επαασά̈νεααυιναεe, praeferendam esse vulgatae scripturae, νς raðr' αιεασαασαmι. Primum enim longe frequentissime in interrogatione ςσ adverbium cum optativo addita ây particula coniungitur, ita ut facillime sive per librarios sive per interpretes mτπαάεαοασινε in dmπσαιυενν ν mutari potuerit. Deinde vero posito coniunctivo aliquanto acerbior et ob id ipsum aptior existit Ele- ctrae oratio. Tum enim hoc fere dicit: quomodo haecvis ut laudemus, sive, haeccine vis nos laudare? Contra vulgatae scripturae sensus hic est: quo- modo haec possim laudare? Addo, quoniam insolentior multis saepe ea structura visa est, aliquot certe exempla coniunctivi deliberativi post ςσ adverbium positi. Hlomerus Il., 188. 1 1 ⅜ο πιεκιτ εαμωάον Aeschylus Suppl. 932. 0½ 9¶ϑ Agam. 214. 7G½ Luᷣœα⸗»εeναυινισαι ⁷785. ς σςσ π ο⁷π mrƷσ σ ερεεμαα Choeph. 88. ν⁹α 6N„Oννꝙsemπι τυισ εεαενεμσιαισαι mαάαοε 171. ρ 00» Tαd πηασασἀε νυαοτνιας ⁴ἀςσσ 858. 100„ Ei*τοοοσν d νσοινιααι 925. ³ τ⁰ν xοαʒο V ² 8 adi quyo; Eumen. 678. οα d4⁴έυντmπσνςm⁴νέςσο εeάαωιιως ⁴ Sophocles Ai. 214. nsς'«*æ Teyον Ʒyov dägo; Eriphyl. fragm. 4.(205. ed. Dind.) ςσ ουννρꝙομeνααε ο dν ε rνν Postremo haud scio, an Sophocles v. I. zvoοenxαντοο, v. 331. puf uœralcg, v. 1101. areic dαα, V. 1450. υννεν 1εμω scripserit. Certe non est verisimile, ut quisquam interpretum his vocabulis vulgatam locorum illorum scripturam explicandam putarit. Ac versu quidem 331. substantivo νυμι vix dubitari potest, quin coniunctorum nominum, substantivi wo-f et adiectivi aœralç, notio explicata sit. V. 1101. iam Porsonus uαoοreν e scholiis recipi iussit. Contra certum est, v. 915. v. 922. v. 929. d„2αηιαρασνεα, us, Ouguεrie glossas esse, et partim incuria, partim praepostera sedulitate librariorum interpretumve ortas esse has scripturas, rourik d v. III., r‿xda νν V. 204., 16„Gν v. 375., ruyxdνεαε v. 751., 4οι τmπιιν v. 985.,»„ v. 1437. In v. 1175. quid scripse- rit Sophocles, nondum mihi liquet. Neque enim aut 7A⁶οοσmνεᷣ oaut„eνμ aptam esse scripturam video. 38 1 Variae lectiones in scholiis in Oedipum Regem commemoratae. V. 134. T ˙νi εκσρνo εταιισιτοοιη½ o. rᷣ deoul tee pOœꝓρ.— V. 153. TId1νl„o. ο.— V. 159. IIodrav dl. rεαν ε— V. 194. IIdroοαmς 2τονυαοοε 1τοον ειπν οϑ⁸οον„ Sorlν ele dνενιαοανενοοςε elg 5009) elg woM. Aν*, 25 16 30ν νπ 614.— V. 212. Movdorοεονl. 5 G οQ 210.— V. 656. 1 vxyν νιον o. G 1ον αν.— V. 906. 9lvovrd pd⁴: dvrd τοαν aa, aοέινν 96+ o.& ⁵⁵ιν ν, 2*, 1° 1090 εκᷣ Adνος iον, d deεασαι ιτιον τνν ϑἀα T0v. r„dο εοι Aalov mvreuncrc eu,dονυοσυν, z ob Taοσε&οvννα ε aο τννϑε⁴ν 21O eεα, G59 d⁵— V. 957. Iyενννα ο- G„ αο.— V. 1321. uος 27ν0- o⁵οςσ* ε. τα εm⁴ς εeτιιςα— V. 1529. AMI,Oev 611er, Odv dey]. rdννα 0090076v, 8lας.— Ex his lectionibus duae tantum bonae sunt, ab editoribus omnibus iure receptae, rdrοας αιοωιον v. 194. et 5 Q⁰GG h5ewu. 212.; ceteras quivis facile in- telliget partim librariorum menda partim praeposteras correcturas explicatio- nesque esse. Ac prorsus quidem ex sententia mea scripta sunt, quae nuper- rime G. Dindorſius de scripturis vss. 134. 656. 906. 1529. in Aduotationibus in Sophoclis tragoedias momuit.— Jahresbericht über die Königl. Sächs. Landesschule zu Grimma vom September 1837— 1838. I. Chronik der Landesschule. Die Landesschule hat während des verflossenen Jahres weder in ihren inneren noch äusse- ren Verhältnissen eine Veränderung erfahren. Ruhig und ungestört hat sie, bei den aus- wärts auf dem Gebiete der Jugendbildung feindlich sich durchkreuzenden Richtungen der gegenwärtigen Zeit, den Gang fortgesetzt, der ihr als Lehr- und Erziehungsanstalt für die vaterländische Jugend vorgezeichnet ist. Ihre Bewohner blicken daher mit Dank gegen Gott, unter dessen Schutze dieselbe vor Unfällen bewahrt blieb, und mit freudiger An- erkennung des hohen Wohlwollens und der treuen, immer wachen Fürsorge, welche die vorgesetzte Behörde ihr angedeihen liess, auf den verwichenen Zeitraum zurück, in wel- chem ihnen des Guten und Erfreulichen nicht wenig zu Theil ward. Lehrende und Ler- nende trieben fast ohne Unterbrechung ihr Werk mit gewohntem Fleisse und gesegnetem Erfolge. Nur in der zweiten Ilälfte des Schuljahres ward die Thätigkeit von zwei Lehrern, des Ordinarius Classis II. Prof. M. Wunder, und des Lehrers der Gymnastik Buek, auf einige Zeit durch Krankheit gehemmt. In dem Alumneum war der Gesundheitszustand fortwährend gut; selbst in den Frühlingsmonaten blieben alle die Krankheiten, die mancher Familie in der Stadt und Umgegend Sorgen und Trauer verursachten, von unsern Mauern fern. Zwei Zöglinge, welche das in die Anstalt mitgebrachte Siechthum nicht besiegen konnten, wurden der älterlichen Pflege zurückgegeben. Die Frequenz der Schule ist sich gleich geblieben, ungeachtet das Schulcollegium auch in diesem Jahre den Grundsatz festhielt und streng durchführte, alle diejenigen von den uns anvertrauten Knaben und Jünglingen, die bei geringen Fähigkeiten besonders keine Lust und Liebe zu den Wissenschaften gewannen, 1 II einer andern Lebensbahn zuzuweisen: S. Jahresbericht 1837 S. IX. In dem wissenschaft- lichen und sittlichen Leben der Schüler fanden auch in diesem Zeitraume die Lehrer manche Belohnung und Ermunterung zur freudigen Betreibung ihres schweren Werkes!— Bei diesem kurzen, aber in Wahrheit vollkommen begründeten Zeugnisse lässt es der Unter- zeichnete bewenden: denn ausführlich und beredt, wie es oft geschieht, den unter einem zahlreichen Schülerverein waltenden Geist öffentlich zu rühmen, erscheint nach den hie und da gemachten Erfahrungen von pädagogischer Seite bedenklich, und dürfte selbst den Verfasser des Berichts zuweilen dem Verdachte einer vielleicht nöthig gewordenen Lob- rednerei aussetzen. Nach diesem kurzen Vorworte geht der Unterzeichnete zu den in chro- nologischer Ordnung herkömmlich zu gebenden Nachrichten über. Die vorjährige Feier des Stiftungstages, des 14. Septembers 1837, ward zufällig da- durch ausgezeichnet, dass unter der zahlreichen Versammlung von Anwesenden aus der Nähe und Ferne ein Landprediger sich befand, welcher am 14. September 1787, also gerade vor 50 Jahren, als Redner beim Schulfeste aufgetreten war und das illustre Moldanun, auf welchem er 6 Jahre studirt hatte, mit einem höchst ehrenvollen Zeugnisse verlassen hatte. Dieser Jubilar war der Pastor M. George Friedrich Neumann zu Grossbo- then, einem in unserer Nähe gelegenen Dorfe. Er hatte ununterbrochen das lebendigste Inter- esse an dem Schicksal und Gedeihen der Anstalt, die ihn bildete, genommen. Der Unter- zeichnete, mit diesem ehrwürdigen Manne seit einer Reihe von Jahren freundlich verbunden, konnte nicht umhin, diesen Jubilar seinen. Schülern beim Redeactus als ein Muster eines wohl- gerathenen, die Anstalt ehreuden und gegen seine verdienten Lehrer, die schon längst im Grabe ruheten, dankbaren Schülers, und als ein belehrendes und ermunterndes Beispiel aufzustellen, wie erheiternd und beglückend die Erinnerung an eine wohlvollbrachte Schulzeit das ganze Leben hindurch sei. Derselbe hatte die Güte, auf die an ihn ergangene Einladung einige Worte an die Zöglinge der Anstalt zu richten. Wer von den Anwesenden nur erwartete, dass der 70 jährige Greis, durch den ihm unbekannten glänzenden Verein von Ilörern etwas befangen, nur die dankbaren Gesinnungen eines frommen IIerzens in ungeküunstelter Rede ausdrücken wollte, wird diese Episode dem Charakter dieses Festtages, an welehem die Stif- ter und Wohlthäter der Schule durch Preis und Dank zu feiern sind, ganz entsprechend gefunden haben. Dem Unterzeichneten lag der Wunsch nahe, dass Gott uns gegenwärtigen Lehrern recht viele Schüler erwecken möchte, die, wie der ehrwürdige Greis seine längst ent- schlafenen Lehrer, so uns durch ihr ganzes Leben und Wirken fär Kirche und Staat chren, unser Andenken in einem treuen, dankbaren IIerzen bewahren und, wenn auch wir einst von unserer Arbeit im Grabe ausruhen werden, unsre Asche segnen.— An diesem Tage wur- den als Percipienten der von dem chemaligen Schul-Inspector von Rackel gestifteten Sti- pendien und Prämien von dem Schulcollegium folgende Alumnen gewählt und beim Redeactus der Stiftung gemäss öffentlich bekannt gemacht: 4) Percipienten der Stipendien à 10 Thlr. waren: I. Joh. Carl Edauard Wilsdorf aus Döbeln; 2. Friedrich Schiller aus Colditz; 3. Carl Otto Coith aus Chemnitz; 4. Carl Herrmann Obel aus Cheumitz. E) Percipienten der Bücher-Prämien: α) aus Prima: 1. Johann Hein- rieh Wahl aus Oschatz; 2. Robert William Pritssehe aus Leipzig. 5) Aus Secunda: 3. Guido Bernhard Hacher aus Wermsdorf; 4. Ferdinand Bene- III diet Lehmann aus Thallwitz. c) Aus Tertia: 5. Carl Fr. Anton Bermann aus Waldheim; 6. Gustavu August Iertel aus Altleisnig. d) Aus Quarta: 7. Carl Julius Rössler aus Crimmitschau; 8. Rudolph Herrmann Maul aus Weida.— Das Stipendium Alumnorum quondam Grimensium empfing der Alumnus Gustav Erust Sechwäbe aus Dresden. Am 16. September v. J. begann das Ilerbst-Examen. Bei der am 30. ej. vollzoge- nen Translocation erhielten folgende Alumnen Bücher-Prämien: α) Aus Prima: I. Julius Ferdinand Damm aus Grünhayn; 2. Erust Friedrich Iphofen aus Dresden; 5b) Aus Secunda: 3. Heinrich Hugo Eillig aus Leisnig; 4. Wilthelm Morits Hennig aus Grimma. c) Aus Tertia: 5. Anton Römiseh aus Leipzig; 6. Fr. August Geyer aus Chemnitz. d) Aus Quarta: 7. Robert Leopold Stein- häusser aus Plauen; 8. Carl Fr. Theodor Täschner aus Oschatz. Am 1I1. October v. J., dem Todestage des im Jahre 1820 verstorbenen Schul-In- spectors von Rackel, versammelte sich Abends 8 Uhr das Schulcollegium, um in Ge- mässheit der Stiftung die Stipendien und Prämien an die bei der Feier des Schulfestes er- nannten Percipienten zu vertheilen und dann in einem gemeinschaftlichen Gebete das An- denken an diesen Wohlthäter der Schule zu erneuern. Am 18. October v. J. hatten wir das Glück, Sr. Excellenz den IHerrn Cultus-Minister von Carlowlls bei uns zu sehen, welcher in Begleitung des IIerrn Kreisdirector Dr. von Falkenstein von Leipzig kommend einige Stunden hier verweilte, das Innere und Aeussere der Anstalt genau untersuchte und prüfend durchging. Dabei überzeugte er sich durch den Augenschein unter Anderm von dem Ungrunde des Tadels, der jüngst gegen die Behörde über die Schlafsäle in hiesiger Landesschule ausgesprochen worden war. Das Hohe Cultus-Ministerium ermächtigte durch Verordnung vom 9. Februar d. J. die hiesige Schul-Inspection, hinführo das heimliche Entfernen aus der Schule, in welcher Absicht es auch geschehe, an jedem Schüler durch sofortige Dimission ohne vor- gängigen Bericht zu bestrafen. Diese hohe Verordnung erging in Folge der Bestrafung eines Primaners, weil er in Freistunden die Schranken des Spielplans an der Mulde überschritten hatte. Am 3. März d. J. wurde mit vier Abiturienten, welche am 19. 20. 21. 23. und 24. Februar die vorgeschriebenen schriftlichen Arbeiten gefertigt hatten, die mündliche Maturi- täts-Prüfung gehalten, welche ein erfreuliches Resultat gab. Am 7. April d. J. fand nach Beendigung des am 17. März begonnenen Frühlings- Examens die Translocation statt. Bei dieser Gelegenheit wurden folgenden Alumnen Bücher- Prämien zuerkannt:) Aus Prima: I. Gustas Erust Sechwäbe aus Dresden; 2. IIeinrich Eduard Weickert aus Chemnitz. 5) Aus Secunda: 3. Friedriekh Sehiller aus Colditz; 4. Heinrich Eduard Hartmann aus Leipzig. c) Aus Tertia: 5. Heinrich Ernst Wagner aus Frohburg; 6. Julius Eduard Hart- mann aus Leipzig. d) Aus Quarta: 7. Carl Heinr. dugust Tsschirner aus Mitweida; 8. Carl Heinrieh aus Leipzig. Am grünen Donnerstage, d. 12. April d. J., wurden von dem Irn. Diaconus M. Günther folgende Zöglinge hiesiger Landesschule feierlich confirmirt: I. Carl Julius Rössler 1* IV aus Crimmitschau; 2. Gustav Herrmann Puftter aus Leipzig; 3. Carl August Bennewits aus Leipzig; 4. Heinrich August von Beulwits aus Schwand; 5. Franz Heinrich Rudolph von Kospoth aus Leubnitz; 6. August Friedrich William Naumann aus Döbeln; 7. Julius Ferdinand Guido Hungar aus Schwarzenberg; 8. Franz Ludoig Otto aus Görnitz; 9. Louts Carl Julius Ber- mann aus Waldheim.. Am 10. Mai d. J. fand im Cultus-Ministerium zu Dresden eine Besprechung mit den Rectoren der beiden Königl. Landesschulen statt, wozu dieselben unterm 19. April d. J. eingeladen worden waren. Der Iauptgegenstand dieser Conferenz bezog sich auf mögliche Vereinfachung des Lectionsplans und Concentrirung der Lehrohjecte. Von dem dabei auf- genommenen Protocolle ist dem Unterzeichneten mittels hoher Verordnung vom 20. Juli d. J. eine Abschrift zur Nachachtung der darin enthaltenen Bestimmungen zugekommen. Die Ausführung derselben wird mit Anfang des neuen Schuljahres im Monat October d. J. ein- treten, und es wird im nächsten Jahresbericht ausführlich darüber Nachricht gegeben wer- den. Iier will der Unterzeichnete nur kurz erwähnen, dass die in der gedruckten Ministe- rial-Bekanntmachung vom 7. Dechr. 1832.§. 33. enthaltene Bestimmung:„Wer das Sex- ennium ganz zurückgelegt hat, und nicht wenigstens Ein Jahr lang Primaner gewesen ist, wird zum Maturitäts-Examen nicht gelassen“ u. s. w. auf Bitten und Antrag beider Rectoren dahin abgeändert worden ist, dass jeder Schüler, die gesetzliche Schulzeit möge für ihn ab- gelaufen sein oder nicht, drei halbe Jahre in Prima gesessen haben muss, ehe er sich zu dem Abiturienten-Examen melden darf. Das hohe Ministerium hat diese Bestimmung bereits durch Verordnung vom 13. Juli d. J. bei einem Extraneer in Anwendung gebracht. Dieselbe ist von hoher Wichtigkeit und dem grössten Einflusse auf den wissenschaftlichen Standpunkt der Landesschulen. Der Unterzeichnete hat gewiss nicht allein die Erfahrung gemacht, dass, seit Einführung der Abiturienten-Examina, das letzte halbe Jahr durch ängstliches Einler- nen des früher Gehörten und durch genaues Berechnen dessen, was man beim Examen zu wissen für nöthig hält, bei den meisten für eine freie, wissenschaftliche Thätigkeit zum Theil wenigstens verloren gehe. Durch hohe Verordnung vom 18. Mai d. J. erhielt der Schul-Rentbeamte, Lientenant Otto August von Schimpff,„zu Anerkennung seiuer seitherigen vorzüglichen Lei- stungen in der bei der Landesschule ihm anvertrauten Beamtenstelle“ eine persönliche Ge- haltszulage von 100 Thlrn. Am 29. Mai d. J. traf der IIerr Geheime Kirchen- und Schulrath D. Sehulse aus Dresden hier ein, um mit der Schul-Inspection einige bauliche Angelegenheiten, welche na- mentlich die der Landesschule gehörige Klosterkirche betrafen, zu besprechen. Am 20. Juni d. J. wurde stiftungsmässig durch ein gemeinschaftliches Abendgebet der Leh- rer und Schüler das Gedächtniss des an diesem Tage im J. 1800 verstorbenen Extraneers Kar- thaus gefeiert. Die diesmaligen Empfänger des Karthausischen Legates waren die Tertia- ner: I. Carl Otto Coith aus Chemnitz; 2. Carl Herrmann 0bel aus Chemnitz; 3. Carl Wilhelm Fiseher aus Chemnitz. Dem Unterzeichneten ist die belohnende und ermunternde Auszeichnung geworden, von Sr. Königl. Majestät durch allerhöchstes Dekret vom 23. Juni d, J. zum Ritter des Ciril- V Verdienst-Ordens ernannt zu werden. Diese allerhöchste Gnadenbezeigung hat ihn um so mehr beglückt, je mehr sie aufs Neue Zeugniss giebt von der hohen Aufmerksamkeit, welche Sr. Majestät fortwährend dem Stande, dem der Unterzeichnete seit einer langen Reihe von Jahren angehört, zu widmen geruhen. Durch Verordnung vom 23. Juli d. J. genehmigte das hohe Ministerium die von der Schul-Inspection beantragte Anfertigung von Subsellien und Kathedern im zweiten, drit- ten und vierten Auditorium. Am 10. August d. J. ward mit fünf Alumnen die mündliche Maturitäts-Prüfung ge- halten, nachdem dieselben am 9. 10. I1. 13. und 14. Juli die schriftlichen Arbeiten gefertigt hatten. II. Lehrverfassung der Landesschule. Der Unterzeichnete hat in den frühern Jahresberichten über den seit Michaelis 1835 eingeführten Lectionsplan und über die beim Unterricht befolgte Metuode ausführlich ge- sprochen. Da auch in diesem Jahre dieselbe Ordnung festgehalten und dieselben Grundsätze befolgt worden sind, so wird es diesmal genigen, nur eine Uebersicht der Lehrgegenstände zu geben, welche in den einzelnen Classen behandelt worden sind. CIassisI. Lateinische Sprache: Ciceron. Tuscul. Disp. Libr. I. statarisch: 2 St. Re- ctor.— Lioii Histor. Libr. II. et V. c. 1— 15. zum Theil cursorisch: 2 St. Oberl. Lorenz.— Horatius Epist. ad Pisones und Epist. ad Augustum: 2 St. Rector. Griechische Sprache: Lysias Orat. Funebris und Isocerates Panegyricus c. 14.: 2 St. Rector.— Sophoelis Oedipus Rer: 2 St. Prof. Munder. Deutsche Sprache(Class. I. und II. vereinigt): Geschichte der Deutschen Sprache in einer kurzen Uebersicht und der Deutschen Litteratur von den ältesten Zeiten bis zum Jahre 1346. Uebungen im Declamiren und Correctur der schriftlichen Arbeiten: 2 St. Proſ. Fritsche. Französische Sprache: Aus Büchner's und Herrmann's IIandbuch qer Französi- schen Sprache und Litteratur die Stücke von Satint-Pierre, Folneg, Bonillg, Chateau- briand(Athènes), Cuvier, Sismonddi, Barante, Guisot, Salvandy(Alonso), Mignet und Capefigue. Correctur der schriftlichen Arbeiten: 2 St. Oberl. Kühn. IIebräische Sprache: Ausgewählte Stücke aus den Psalmen, den Sprüchwörtern Salomo's und Hiob. Uebungen im Uebersetzen aus dem Deutschen in's Hebräische: 2 St. Proſ. Fritsche. Religionslehre(Class. I. und II. vereinigt): Zweite Hälfte der Glaubenslehre. Allgemeine Moral: 2 St. Prof. Fritsche. VI Geschichte: Allgemeine Geschichte von Octavians Alleinherrschaft bis auf die Kreuz- züge: 2 St. Prof. Korb. Mathematik: Ebene Trigonometrie und Lehre von den Kegelschnitten: 4 St. Prof. Fleischer. Physik: Populäre Astronomie, die Anfangsgründe der Chemie, Optik, Dioptrik und Katoptrik: 2 St. Prof. Korb. Philosophie: Angewandte Logik mit praktischen Uebungen. Geschichte der älte- sten Philosophie als Einleitung zum Plato: 1 St. Prof. Fritsche. Classis II. Lateinische Sprache: Cicer. Orat. pro Roscio Amerino und Philipp. II. be- gonnen: 2 St. Prof. Wunder.— Plinius Epist. Libr. III. und II. mit Auswahl: 2 St. Rector.— Firgilius Aeneis Libr. XI. und Tibullus mit Auswahl: 2 St. Prof. Wunder. Griechische Sprache: Herodotus Libr. TII.: 2 St. Prof. Wunder.— HIo- mer. Iliad. Libr. IMIII. NIV. und IV.: Oberl. Lorenz. Die übrigen Bücher der ho- merischen Iliade wurden unter Controle des Classenlehrers privatim gelesen. Deutsche Sprache: S. oben Classis I. Französische Sprache: Toyage du jeune Anacharsis par Barthélémgf. Vol. I. Chap. 23— 29. Correctur der schriftlichen Arbeiten: 2 St. Oberl. Kühn. Hebräische Sprache: Elementarlcehre. Einzelne Stücke aus Geseniuas Chresto- mathie: 2 St. Prof. Fritsche. Religionslehre: S. oben Classis I. Geschichte: Dasselbe, wie in Classis I.: 2 St. Prof. Korb. Mathematik: A. Geometrie. Die Lehre vom Kreise und von der Lage gerader Li- nien und Ebenen im Raume. 2 St. E. Arithmetik. Auflösung von Gleichungen des er- sten Grades mit zwei und mehreren unbekannten Grössen und der Gleichungen des zweiten Grades: dann die Lehre von den Progressionen und Logarithmen: 2 St. Prof. Fleischer. Physik: Dasselbe, wie in Class. I. Rhetorik: Die Lehre von der Elocution, insbesondere von den Figuren. Praktische Uebungen im Deutschen Styl: 1 St. Prof. Fritsche. ClIassis III. Lateinische Sprache: Jul. Caesar de Bello Cioil. Lib. I. im W., Libr. II. im S.: 2 St. Oberl. Lorens.— Cicero Epist. Select.: 2 St. Proſ. Wunder.— La- teinische Grammatik nach A. Grotefend- im W. die Syntax des Verbi; im S. die Syntax des Nomens: 2 St. Oberl. Lorenz.— Ooidius Metamorph. Libr. V. II. und III.*s. 350. mit Auswahl: 2 St. Oberl. Kühn. Griechische Sprache: C(ebes Gemälde in Matthiä's Griech. Leseb. Th. II. VII S. 77 sqq. im W.: 2 St., und Plutarch's Philopoemen bis§. 20., in Matthiä's Gr. Leseb. Th. II. S. 108— 120 im S.; 2 St. Oberl. Lorens.— Lucianus Anacharsis und Charon, Te- nophon Memorabil. Libr. II, 1, 21 s7—. in Matthiä's Griech. Leseb. Th. II. p. 283 sqq. 2 St. Oberl. Kühn.— Homer. OdyYss. Libr. VII. im W. und Libr. IIII. im S.; 2 St. Oberl. Lorens. Die Bücher VIII— XII. wurden von den Tertianern privatim gelesen. Deutsche Sprache: Theorie des Deutschen Styls, praktische Uebungen in verschie- denen Gattungen des Styls, Correctur der gelieferten Arbeiten und Uebungen im Declamiren: 2 St. Prof. Korb. Französische Sprache: Grammatik nach Ilirzel. Ahn's Französ. Lesebuch Cursus II. S. 65— 90. Correctur der schriftlichen Arbeiten: 2 St. Oberl. Kühn. Religionslehre(Class. III. und IV. vereinigt): Praktische Einleitung in die hei- lige Schrift vom ersten Buch Mosis bis zu den Propheten: 2 St. Prof. Fritsehe. Geschichte: Uebersicht der Geschichte des Mittelalters: 2 St. Prof. Korb. Geographie: Die Länder Asiens, mit Rücksicht auf die Epochen ihrer Geschichte und auf alte Geographie: 2 St. Prof. Korb. Mathematik: A. Geometrie: Von den proportionirten Linien und ähnlichen Figuren; dann die Berechnung und Theilung geradliniger Figuren: 2 St. B. Arithmetik: Propor- tionslehre und Auflösung von Gleichungen des ersten Grades mit einer unbekannten Grösse; dann die Lehre von den Potenzen und Wurzeln: 2 St. Prof. Fleischer. Classis IV. Lateinische Sprache: Cornelius Nepos Epaminondas, Pelopidas, Agesilaus, Eumenes: 2 St. Oberl. Petersen.— Rüdiger Horae Latin. Libr. II. 45— 50.: 2 St. Prof. Witzschel.— Lateinische Grammatik. Etymologie nach O. Schulz: 2 St. Oberl. Petersen.— Oridius Trist. Lib. V. Eleg. 3— 14.: Prof. Witssehel. Griechische Sprache: Lucianus Diall. Mortuor. II— AI.: 2 St. Oberl. Kühn.— Matthiü's Griechisch. Lesebuch I. Th. Curs. I— III. Curs. II. VII, 26— 34.: 2 St. Prof. Witsschel.— Griechische Grammatik nach Rost. Etymologie: 2 St. Oberl. Petersen.— Anthologia Graeca ed. HWeichert Libr. I. Epigr. 84— 122. Libr. I. Epigr. 1— 36.: 2 St. Oberl. Petersen.. Deutsche Sprache: Grammatik nach Ileyse. Uebungen im Declamiren und Cor- rectur der schriftlichen Aufsätze: 2 St. Oberl. Kühn. Französische Sprache: Elementarlehre nach Hirsebs Grammatik. Leseübungen in Ahn's Lesebuch I. Cursus: 2 St. Oberl. Kühn. Religionslehre: S. Classis III. Geschichte: Abriss der alten Geschichte, hauptsächlich der Griechischen: 2 St. Prof. Korb. Geographie: Afrika und Amerika: 2 St. Prof. Korb. Mathematik: A. Geometrie: im Wintersemester geometrische Formenlehre: 1 St.; im Sommersemester die Lehre von den Winkeln, der Congruenz der Dreiecke nebst den VIII unmittelbar damit zusammenhängenden Sätzen und Aufgaben und die Lehre vom Parallelo- gramm: 3 St.— EB. Arithmetik: im W. die Lehre von den Decimalbrüchen, und die vier Species des Rechnens mit Buchstaben: 3 St.; im S. Grundbegriffe der Arithmetik nebst den darauf beruhenden Regeln der gemeinen Arithmetik, besonders des Rechnens mit gemeinen Brü- chen: 1 St. Prof. Fleischer. Um Wiederholungen zu vermeiden, blieben im vorstehenden Verzeichnisse die vier Stunden unerwähnt, welche wöchentlich jedem Classenlehrer theils zur Correctur und Censur der von den Schülern gelieferten schriftlichen Arbeiten, theils zu andern praktischen Uebun- gen mit denselben in der Griechischen und Lateinischen Sprache zugewiesen sind. S. Jah- resbericht v. J. 1836 S. V. ff. Zwei davon wurden auch in diesem Jahre in allen vier Classen meistens zu Griechischen Extemporalien und zu Recitationen memorirter Stücke aus Griechischen und Lateinischen Autoren, in Prima auch zum Disputiren und Interpreti- ren verwendet. Auf Antrag des Unterzeichneten ward zu Michaelis vorigen Jahres, wo sich der Numerus der Schüler der vierten Classe zu sehr vermehrt hatte, mit hoher Genehmigung vom 16. November v. J., dem Prof. M. Mitzschel die Correctur und Censur der schriftli- chen Arbeiten in der Griechischen und Lateinischen Sprache von einem Theile dieser Classe übertragen.. Das Privatstudium der Schüler ward fortwährend so geleitet und beaufsichtigt, dass der Classenlehrer dasselbe oft entweder als HIebdomadarius auf der Inspectionsstube oder in besonders dazu gewählten Lectionen genau durchsah und die Schüler darüber examinirte. Nächstdem ward auch der Unterricht in den technischen Lehrgegenständen, als im Gesange (vöchentlich 6 Stunden) und in der Kalligraphie(3 St.) nach der seitherigen Tages- ordnung unausgesetzt gegeben. Die bereits oben erwähnte, durch Unwohlsein des Lehrers herbeigeführte Unterbrechung des Unterrichts in der Gymnastik wurde dadurch beseitigt, dass von der Schul-Inspection, unter hoher Genehmigung vom 3. August d. J., Ir. Herrmann Sachse aus Dresden, ein in der Werner'schen Schule für sein Fach tüchtig gebildeter Mann, be- rufen wurde, um einstweilen diesen für die Gesundheit der Zöglinge so wichtigen und nö- thigen Unterricht zu besorgen, zumal da bei der höchst ungünstigen Witterung in den Som- mermonaten unsern Schülern der Gebrauch des so wohlthätigen Flussbades in der Mulde öf- terer als je verkümmert wurde. Ohne Unterbrechung fand nach der festgesetzten Ordnung der Unterricht der unteren Schüler durch die Oberen statt, womit auf hiesiger Landesschule an fünf Tagen der Woche sich Abends die wissenschaftliche Thätigkeit der Schüler schliesst. Diese den Sächsischen Fürstenschulen eigenthümliche Einrichtung zog ohnlängst die Aufmerk- samkeit eines sehr unterrichteten Ausländers, der bereits verschiedene Lehranstalten in Schwe- den, Dänemark und Deutschland auf seiner Reise kennen gelernt hatte, im hohen Grade auf sich. Es war der Rector des Gymnasiums zu Drammen in Norwegen, M. Heinrich Christian Porch, welcher am 12. Mai d. J. die hiesige Anstalt, die ihm namentlich em- pfohlen worden war, besuchte. Wir konnten diesen freundlichen Mann, den wir bald herz- lich lieb gewannen, mit dem innern und äussern Zustand der Anstalt recht genau bekannt machen und tief in unser Leben und Treiben einführen, da derselbe fast drei Tage, im ei- gentlichen Sinne des Wortes, von Früh bis Abends in der Schule zubrachte. Dem Unterzeich- neten war es eine belohnende Freude, späterhin zu erfahren, dass derselbe in Dresden, wo- IX hin er von hier reiste, sich gegen ein Mitglied des hohen Cultus-Ministerium sehr ehren- und liebevoll über die hiesige Landesschule und deren Lehrer und Zöglinge geäussert hatte. III. Vermehrung des Lehrapparats. Der bedeutende Ankauf kostspieliger Werke im vorigen Jahre(S. Jahresbericht S. XVII. ff.) beschränkte den diesjährigen Ankauf von Büchern für die Schulbibliothek meistens auf die Fortsetzungen des Corpus Seriptorum By†szantin., des Althochdeutschen Sprachschatses von Graff, des Augusteum von Becker, 2te Aufl., und der Anecdota Graeca ed. Cramer. Nur folgende Werke sind neu hinzugekommen: Méemoires militaires sur les Grecs et' les Romains. Par Chr. Guischardt. Lyon 1760. T. I. u. II. 8.— Memoirs of the Court of Augustus. Ei Thom. Blachwell. Sec. Edit. London 1760. Vol. I— III. 4.— Seriptores Latini rei metrieae. Recens. Thom. Guisſord. Oxonii 1837. 8.— Ausser den Programmen von den Gymnasien in Sachsen, Preussen und Ilessen er- hielt die Schulbibliothek durch das hohe Cultus-Ministerium folgende Schriften: I) Das veranschaulichte Weltsystem, und 2) Erläuterungen zu dieser Schrift. Dresd. 1838. herausgegeben von dem Herrn Geh. Kirchen- und Schulrath Dr. Schulze, den unter ihre ehemaligen Zöglinge zälilen zu können die hiesige Landesschule so glücklich ist. Auch schmeicheln wir uns mit der Ioffnung, durch die Liberalität des hohen Ministerium noch in den Besitz des dazu gehörigen Planetarium und Tellurium zu kommen. Ein überaus schönes und werthvolles Geschenk empfing die Schulbibliothek von IIerrn Friedrieh Traugott von Döring auf Seelingstädt bei Grimma, welcher im hiesigen Alu- mneum vom 16. April 1788 bis zum 14. September 1793, wo er beim Redeactus des Schulfestes öffentlich valedicirte, seine Vorbildung zur Akademie erhalten hat. In dankba- rer Erinnerung an die hier verlebte Jugendzeit und an die Lehrer, deren Unterricht er ge- noss, schenkte er der Anstalt die geognostische Charte des Köndigreiches Sachsen, Sect. IIV. und II., nebst den vom Prof. an der Bergakademie zu Freiberg, Dr. Naumann, aus dem Archive der geognostischen Landesuntersuchungen herausgegebenen Erläuterungen. Erstes und zweites Heft. Dresden 1836 und 1838. 8.— Der Prirvatdocent bei der juri- stischen Facultät zu Leipzig, IIr. D. Milh. Gustav Busse, hat aufs Neue seine Pietät ge- gen das Moldanum bethätigt, indem er jüngst ein Exemplar des von ihm fortgesetzten Index omnium rerum et sententiarum, quae in corpore juris Justinianei continentur. VTo- lum. I. Fasc. I. et II.(Lips. 1837 et 1838. Fol.) zur Aufstellung in der Schulbibliothek mit dem Versprechen übersendete, dass die in der Folge erscheinenden Hefte ebenfalls der Schulbibliothek geschenkt werden würden. Für diese so schätzbaren literarischen Gaben sagt der Unterzeichnete im Namen der Anstalt seinen ergebensten, freudigsten Dank. IV. Statistik der Landesschule. A. Verzeichniss der Schüler, welche abgegangen sind: a. Auf die Universität: —————:ʒ—ʒ—ʒ—V—:—;“—˖QOñAO—’BAůAꝛ—˖nrnõ——Vʒ:, ypyʒ—⏑O⏑————————————— Zu Michaelis 1837. mit dem Zeugniss für Wissen- für Sittlich- ging nach um zu studiren schaft keit 1. Carl Ernst Teichgräber a. Briesnitz. I. I. Leipzig. Theologie. 2. Carl Theodor Hoffmann a. Merane. I..- Jura. 3. Julius Carl Heydenreich a. Dresden. I.. 3 Theologie. 4. Maximilian Wilhelm Eckardt a. I. 8 Jura. Schlagwitz. 5. Georg Friederici a. Leipzig. II. II.= Jura. 6. A. Willib. Königsheim a. Dresden. II. I.- Jura. 7. Aug. Wilh. Dörstling a. Chemnitz.] III. I. 8 Jura. 8. Carl IIermann Rauuw a. Gössnitz. III. J. 8 Cameralia. Zu Ostern 1838. 9. Joh. IIeinrich Wahl a. Oschatz. II. I.— Medicin. 10. Julius Ferd. Damm a. Grünhayn. II. I. ⸗ Jura. 11. Carl Theodor Fällhruss a. Grimma. I. I.— Medicin. 12. Ernst Friedrich Iphofen a. Dresden. 5 I.— Jura. Ein akademisches Stipendium Königl. Collatur erhielten sogleich beim Abgange Teich- gräber und Heydenreich; die Zusicherung, dass künftig auf sie bei Verleihung von Stipen- dien Bedacht genommen werden soll, Hoſſmann, Echardt und Damm. b. Auf andere Schulen: 1. Otto Eduard Jacobèi aus Leipzig. 2. Friedrich Ernst Türh aus Oschatz. 3. Theodor Ernst Ludwig Cramer aus Leipzig. e. Zu einem anderen Berufe: 1. Robert Wilhelm Theodor von Petrikowsky aus Mittweida. 2. Detlev Schack von Brochdorf aus Kaltenkirchen in Schleswig-Holstein. 3. Martin IIermann Philippi aus Dresden. XI 4. Friedr. Ludwig von Süssmilch-Hörnig aus Wurzen. 5. Gustav HIermann Werner aus Frankenberg. 6. Gustav Aemilius Segfart aus Taucha. 7. Carl Ilermann Gerbeth aus Oelsnitz. 8. Moritz Eduard Cichorius aus Leipzig. B. Verzeichniss der Schüler, welche aufgenommen worden sind. 1. Friedrich Bernhard Winkler a. Rochlitz. 2. Carl Wilhelm Fischer a. Chemnitz. 3. Fr. Robert Emil Meinhold a. Schweinsburg. 4. IHeinrich Bernhard Vogel a. Dresden. 5. Carl Theodor Ferdin. Schützenmeister a. 4 Rochlitz. 6. Maximilian Lindner a. Gross-Olbersdorf. 7. August Wilhelm Flech a. Döbeln. 8. Gustav Adolph Pohlent=z a. Leipzig. 9. Carl August Müller a. Gablenz. 10. Carl Hermann Stähnisch a. Leipzig. 11. Carl Ernst voͥn Sissmilch-Häörnig a. Dresden. 12. Carl Theodor Woth a. Königsbrück. C. Verzeichniss der Alumnen u 13. Louis Guido Bartchy“ a. Lausigk. 14. Christian Carl Constantin Tauchnitz a. Taubenheim. 15. Ernst Constantin Schweinits a. Mark-Neu- kirchen. 16. Gustav Meyer a. Grimma. 17. Carl Friedrich Kotte a. Augustusburg. 18. Joh. Fried. Ernst Feist a. Moschau. 19. Joh. Fr. Wilhelm Gaucdlitz a. Meiselwitz. 20. Carl Herrmann Richter a. Wurzen. 21. Ernst HIerrmann Teufel a. Schneeberg. 22. Johann Rudolph Bennewitz a. Leipzig. 23. Johann IIerrmann Ebert a. Harthau. 24. IIeinrich Herrmann Pause a. Waldheim. nd Extranceer, welche gegenwärtig hier studiren. Namen. G e burtsor:. Stand des Laters. O ber-Prima. Classis I. 1. G. E. Schwäbe. Dresden. Scchullehrer in Frankenberg. 2. R. W. Fritzsche. Leipzig. Kaufmann. 3. J. C. E. Wilsdorf, Fam. Com. Döbeln. Gerbermeister. 4. F. II. Semmig. Döbeln. Sattlermeister. 5. IHI. E. Weickert. Chemnitz. Diakonus. † 6. O. Rössler. Crimmitschau. Factor. 7. A. Wachsmuth. Kiel. Prof. d. Gesch. in Leipzig. 8. C. G. Zumpe. Hohenstein. Steuer-Inspector in Pirna. 2* XII Geburtsort. —ᷣ—˖—O⏑̈ʃ⅓:ʒ———-:ꝛ— Stand des Vaters. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. F. L. Mehlig. C. F. O. Bermann. B. Einert. II. L. von Globig, Extr. F. II. G. E. Seelhorst. G. B. Hacker. O0. A. Lehmann. F. II. von Gregory. F. Schiller. IH. IH. Billig. W. M. Hennig. F. B. Lehmann. Ch. G. Fischer. IH. E. Hartmann. R. Ringelhardt, Extr. O. von Böhlau. K. G. Ackermann. G. W. Schlick, Extr. J. W. Opelt. Th. T. Fritzsche. A. Römisch. II. B. v. Bodenhausen. J. Wehner. E. F. Philippi. F. II. Winkler, Extr. E. F. A. Bermann. Ch. II. Gerbeth. ¹ E. L. Lehmann. A. L. Grossmann, Unter-Prima. Ponickau. Chemnitz. Leipzig. Dresden. Rochlitz. Wermsdorf. Gröba. Dresden. Zittau. Leisnig. Grimma. Thallwitz. Mark-Neukirchen. Leipzig. Classis II. Ober-Secunda. Köln. Oeltschau. Elsterberg. Grimma. Dresden. Leipzig. Leipzig. Pöhl bei Plauen. Chemnitz. Dresden. Rochlitz. Unter-Secunda. Waldheim. Oelsnitz. Leipazig. Bischofswerda. Pastor. † Ober-Steuer-Inspector. Geh. Justizrath in Dresden. Geh. Rath und Präsident. † Lieutenant. † Amtmann in Wiesenburg. Archidiakonus in Oschatz. Rittergutsbes. in Niedergurig. Hausverwalter in Colditz. Doct. med. Amtsverwalter. Pastor. Saitenfabrikant. Schneidermeister. Theater-Director in Leipzig. Rittmeister in Döben. † Appellationsrath in Dresden. Kaufmann. Kreissteuereinnehmer in Plauen. Kaufmann. † Advokat. Rittergutsbesitzer. Geh. Finanzrath in Dresden. Hofrath in Grimma. Kaufmann. Ober-Steuer-Insp. in Chemnitz. Gastwirth. Banquier. Tuchfabrikant. xXüII —————--——————— Namen. Geburtsor:. Standcdles Vaters. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 63. 64. 65. 66. 67. 68. 69. E. Kempe. C. Cl. A. Breitfeld. E. A. O. Müller, Extr. J. G. Vieweg. II. E. Wagner. F. A. Geyer. E. O. Pfützner, Fam. Com. G. A. Hertel. . C. O. Coith. E. T. Schubert, Extr. C. II. Otto. A. C. M. Richter. W. S. Jaspis. C. II. Obel, Fam. Com. A. E. J. IIoffmann. W. A. Engel. E. F. Pause. M. W. IIerold. J. W. Fleck. J. E. Ilartmann. R. L. Steinhäusser. F. V. Rissmann. M. IHI. Büchting. A. A. Schweinitz. A. II. IIartlich. II. A. Trübenbach. C. J. Rössler. R. II. Maul. C. W. Fischer, Fam. Com. F. G. Th. Nicolai. G. L. Bonacker. O. W. Mittländer. Chemnitz. Annaberg. Nerchau. Leipzig. Frohburg. Chemnitz. Schneeberg. Altleisnig. Chemnitz. Classis III. Ober-Tertia. Hartha bei Freiberg. Lastau. Dresden. Grimma. Chemnitz. Merane. Borna. Waldheim. Oelsnitz. Döbeln. Leipzig. Plauen. Zettlitz. Unter-Tertia., Döbeln. Mark-Neukirchen. Chemnitz. Mittweida. Crimmitschau. Weida. Chemnitz. Wermsdorf. Hausdorf. Neustädtel b. Schnecberg. Stadtrichter in Marienberg. Pastor in Königswalde. † Steuer-Rendant in Grimma. Kaufmann. Gerichtsschösser. Kaufmann. † Kaufmann. Pastor in Lobstädt. † Conditor. Rittergutsbesitzer. 4 Pastor in Röcknitz. Kriegsminist.-Calculator. Doctor juris. SRahiehermeſster. Ilofprediger in Rochsburg. Gerichtsdirector. Wundarzt in Colditz. Amtmann in Eibenstock. Stadtrichter. Buchhändler. Doctor juris. Pastor. Kupferschmidt. Bürgermeister. Schullehrer. Pastor in Püchau. Factor. Justizamtmann in Nieder-Rossla. Webermeister. Accis-Inspect. und Adrokat. Rittergutsbesitzer. Kaufmann. XIV ——.ö.ß.2— 2———n———:ꝛ— ·——:——˖—A.y y·n·— Namen. Geburtsor:. Standl des Vaters. T 70. J. IIauschild. 71. C. II. A. Tzschirner. 72. C. A. Bennewitz. 73. C. A. Müller. 74. 0. C. Werther. 75. II. A. von Beulwitz. 76. C. F. Th. Täschner. 77. C. II. Butter. 78. C. Th. v. Hüttner, Extr. 79. C. Heinrich. 80. II. L. v. Kommerstädt. 81. R. H. F. v. Kospoth. 82. J. F. G. Hungar. 83. A. F. W. Naumann. 84. C. Th. Noth. 85. G. Meyer. 86. E. C. Schweinitz. 87. F. B. Winkler, Extr. 88. R. A. Kees. 89. J. C. A. Anders. 90. L. C. J. Bermann. 91. F. L. Otto. 92. C. Th. F. Schützenmeister. 93. F. R. E. Meinhold. 94. C. IHI. Richter. 95. A. Th. Werner. 96. O. A. E. Schurig. 97. C. E. v. Süssmilch-Hörnig. 98. H. B. Vogel. 99. C. F. Kotte. Zwickau. Mittweida. Leipzig. Arzberg. Dresden. Classis IV. Ober-Quarta. Schwand bei Plauen. Oschatz. Leipzig. Leipzig. Leipzig. Schönfeld. Leubnitz. Schwarzenberg. Döbeln. Königsbrück. Grimma. Mark-Neukirchen. Rochlitz. Wurzen. Lüptitz bei Wurzen. Waldheim. Unter-Quarta. Görnitz. Rochlitz. Schweinsburg bei Crim- mitschau. Wurzen. Leipzig. Aue bei Schneeberg. Dresden. Dresden. Augustusburg. Hausverwalter in Colditz. Advokat. Lohnbedienter. Gutsbesitzer in Gablenz. Registrator. † Rittergutsbesitzer. Mädchenlehrer. Banquier. Oberpostamts-Director. Pastor Seyfart zu Taucha Pfle- gevater. Major und Rittergutsbesitzer. Rittergutsbesitzer. Justitiar in Johanngeorgenstadt. Doctor medicinae. Pastor in Ottendorf. Steuer-Inspector. † Bürgermeister. Kaufmann. Schneidermeister. Gutsbesitzer. Ober-Steuer-Insp. in Chemnitz. Pastor in Röcknitz. Chirurg. Rittergutsbesitzer. Gerichtsdirector. Advokat. Cantor. Major in Wurzen. Geh. Finanz-Secret är. Amtswachtmeister. XV ——————ᷣ—ͦ—ᷣ—ÿ—ÿ—ÿ—ÿ—xꝛ—ꝛꝛP———ÿ—x—x˖ꝛ˖x:˖-ᷓ’õ——-———— Namen. Geburtsort:. Stand des Laters. . E. II. Teufel. . Ch. C, C. Tauchnitz. . A. V. D. Repmann. . A. W. Fleck. . G. A. Pohlentz. . O. II. Freystein. . M. Lindner. . J. F. E. Feist. . J. F. W. Gaudlitz. . J. II. Ebert. . J. R. Bennewitz. . II. II. Pause. . C. II. Stähnisch. . L. G. Barteky. Schneeberg. Taubenheim. Wolkenstein. Döbeln. Leipzig. Schneeberg. Gross-Olbersdorf. Moschau bei Leisnig. Meiselwitz. Harthau. Leipzig. Waldheim. Leipzig. Lausigk. Schneidermeister. Ilofrath in Leipzig. † Amtmann in Colditz. Stadtrichter. Wachstuchfabrikant. Schichtmeister. Pastor. Gutsbesitzer. Gutsbesitzer in Scoplau bei Col- ditz. Diakonus in Zwenkau. Lohnbedienter. Wundarzt in Colditz. Essigfabrikant. Kaufmann. XVI V. Ordnung der Schulfeier. Nächsten Freitag, den 14. September, wird der Stiftungstag hiesiger Landesschule in gewohnter Weise gefeiert werden: Vormittags um 7 Uhr beginnt in der Klosterkirche ein feierlicher Gottesdienst, um dem Höchsten durch Predigt und Gesang Dank und Verehrung für die im vergangenen Jahre der Landesschule und ihren Bewohnern erwiesenen Wohlthaten darzubringen. Nach der kirchlichen Feier tritt eine Pause von einer halben Stunde ein. Sodann nimmt auf ein mit der Schulglocke gegebenes Zeichen in der Aula Scholae der Redeactus seinen Anfang, wobei einige Schüler der ersten Classe mit selbstverfassten Versuchen von Reden und Gedichten auftreten werden. ZLuerst wird der Extraneer Hans Leopold von Globig aus Dresden in einem Deut- schen Vortrage einen Rückblick auf den Zustand unseres Landes und Folkes thun zu der Zeit, wo unsere Schule gegründet awurde. Ilierauf werden drei Alumnen, welche nach rühmlich bestandenem Maturitäts-Examen zur Universität abgehen, in Deutschen Gedichten von Lehrern und Schülern Abschied neh- men, zuvor aber noch folgende Vorträge halten: Gustav Ernst Sehwähbe aus Dresden wird eine Lateinische Ode im Versmaass des Al- cäus über den Ausspruch des Seneca Epist. 79.§. 12.: illastrat Fortuna, quos vexut, vortragen. Robert William Fritzsche aus Leipzig wird Lateinisch sprechen: de causis, cur Homeri carmina legentes miro quodam modo alliciant allectosque teneant. Johann Carl Eduard Wilsdorf aus Döbeln wird in einer Lateinischen Rede zeigen: IIi- storiam evi medii nobis potissimum Germanis magnam suuvitatis commenduationem habere. Diesen drei Alumnen wird hierauf der Unterzeichnete die Maturitäts-Zeugnisse zur Akademie aushändigen, und sodann die Namen derjenigen Alumnen bekannt machen, welchen diesmal vom Schulcollegium Stipendien und Prämien zuerkannt worden sind. Zuletzt wird der Primaner Adolph MWachsmulh aus Kiel am Schlusse seiner Lateini- schen Rede: de litterarum artiumhue Graecarum apud Romanos studiis eorumque in- erementis, das dankbare Andenken an die edlen Stifter jener Stipendien und Prämien feiern, und zugleich den scheidenden Freunden zu ihrem ehrenvollen Abgange von der Schule in einem Deutschen Gedichte Glück wünschen. Gesang wird diesen Actus beschliessen. Zur geneigten Theilnahme an dieser Schulfeier werden hierdurch sämmtliche Gönner und Freunde hiesiger Anstalt aus der Nähe und Ferne ehrerbietig und tergebenst eingeladen. Königl. Sächs. Landesschule zu Grimma am 9. September 1838. M. August Weichert.