“““
—
——. 3 2 G—— eA 8——— ſ.* r
.
3 7 4„ I 5—— 8— ⁴
4„ 1 ⸗ A“
8 4—„ 2— 8 4 2*.„—„ I ½— M* r
31— ℳ e G⅓ ꝙ 1..
3—
6 8.— 92 4—— 9— ; N
. 9„ A 4*
9 1.9. A. 4 Gns 1—5— tz.— AA 71 22 7 ᷓ k
)„.—. 1 2—* 4 2 æ, x 9„* 4 1 3 G—— 3 8—
SGn A sX.
9
de- Aut 8 2it gt es Friſt t ot il d g b
x.„= 4.
— 5 4- Bene Ce Boe cij Plato—S V
2—
—nis Apulei Affricani- ee
*
—7 1. 3 ⁸ Poꝛpbirij et Gilberti
poꝛrita ni. 8—
6—* — 8
—
1— — . 1 1.
3 1— Nauua 119 dra
4—
8 8 7
8
—
42 2= 68G
.
———
) k, 4
₰ ea. 1 x*——*½
7
uo r
9
4
——— ‿7—„
„
eieeee
— ½

———õ—yyooohſſſſſ
Aſs inedengne urerſere bee ritorelen uo: pßo 3 4folio— feliciter ele
4.
˙2 4e tes tertij z.iiij. libꝛi metb Auto.v. libꝛi methaphllice Auto. vi.⁊ vij.libꝛi metha. di Auto.viij.⁊.ix.libꝛi methaphiſice fo.v. Auto.x.xi.et.xij.libꝛi methaphilice Auto. pꝛunu libꝛi phiſicoꝝ Auto.ij.et.tertijlibꝛi phiſicoꝝx Auto.uiij.et.v.libꝛi phiſicox⸗ Auto. vi. vij.⁊ viij. libꝛi phiſicoꝛum Auto.pꝛinn libꝛi de celo et mundo Auto.ij.iij.et.iiiſ.ihꝛi decelo et mundo Auto.pꝛimi ⁊.ij.libꝛi de generatione
Auto.pꝛimi.ij.iij.et.iiij.libꝛi metheoꝛoꝝ fo. viiij. Auto.pꝛimilibꝛi degnima fo·eodẽ Auto.ij.libꝛi deanima b fo. xv. Auto.tertij libꝛi de anima fo·xvij Auto. de ſenſu et ſenſato.— fo. vr. Auto. de memoꝛia et reminiſcentia fo. vxi Auto.de ſomno et vigilia fo. codem 2 uto. de longitudine ⁊ bꝛeuitate vite rij Auto.deſenectute et iuuentute 683 cods
Aurto.dereſpiratione et inſpiratione fo. eodẽ ₰ uto.de moꝛte et vita 8 dẽ Auto. de motibus animalium luto. ꝑꝛimi et ſcðilibꝛi deanimalibus Aufo. ij. liij. et. v.libꝛi deanimalibus Auto.vi.vij.viij.i et. v. libꝛi de animalibus Auto rier ni. libꝛi de Auimalius, b
3 uto. vy lbꝛide animalbus w xcrij 7 ano deſudftorſla⸗ o:big b fo:eodẽ A 9 fo. vrix bo codez

1
=——
Auto.iij.iii.et.v.libꝛi ethicoꝛũ fo⸗xxx.
Auto.vi.vij.viij.libꝛi ethicoꝛum fo-xxxi. Aurto.ix.et.x.libꝛi ethicoꝛum po xxxij. Auto.ariſtotelis defoꝛtuna bona o.xxxiij Auto.ariſtoielis libꝛi yconomice fo. codem Auto.pꝛimi ⁊ſcði libꝛi politicoꝛuʒ fo.xxxiiij Auto.iij.iiij.et.v.libꝛi politicoꝝ fo.xxxv. Auto.vi.vij.et.viij.libꝛi politicoꝝ fo⸗xxxvi Auto.pꝛimi ⁊ ſcði libꝛi rethoꝛicoꝝ ariſto. ſo.xxxvij Auto.tertij libꝛi rethoꝛicox fo. xxxviij Auto.pꝛimi⁊ ſcði libꝛi poetrie b fo.eodem Auto.eple de bene viuere ⁊ gger fo.xxxix Auto.de regimine pꝛincipum fo. codem Auto.de pomo et moꝛte f. eode Auto.ſenece ad lucilluʒ fo. eodem Auto.de vita et moꝛibus.xl. Auto.ſenece deq̃tuoꝛ virtutibꝰcardinalibꝰ fo.xlij Auto.ſenece de beneficijs fo.codem Auto.boecij de ↄſolatõe phie pꝛimi et.ij.libꝛi fo.xliij Auto.iij.et.iiij.libꝛi de⸗ↄſolatione phie fo.xliiij Auto.v.libꝛi denↄſolatione phie fo. eodem
Auto. de diſciplina ſcolariuuumm fo. xlyx
Auto.platonis in thimeo Et apulei affricani fo.xlvi
Auto. ogice et pꝛimo poꝛphirij ⁊pᷣdicamentox fo.xlvij
EPxplict tabula
Auto.perihermeniarum ſfo. xlvlij Auto.ſex pꝛincipioꝝ gilberti fo. eodem Auto.pꝛimi ⁊ ſcði libꝛi pꝛi um fo.xlir. Auto. pꝛimilibꝛi poſterioꝝ fo.... Auto.ſcdilibꝛi poſtenroꝛum o iij. Auto.pꝛimi libꝛi topicoꝛum fo. eodem Auto.ij·tertij ⁊ quarti libꝛi topicoꝛum ſo.liii. Auto. qntuſexti:⁊ ſeptimilibꝛi topico fo.liiij CEluro:pꝛimi et ſcöilibꝛi elencoum ſo.lx.

———
W Folio
gus pendij autoꝛitatum philoſophi ⁊quo u introductionis thematum ipſoꝛum meqenon ad populuz ſimulacm rtibus ſtudere volentiũ.
Um em̃ ariſtot elice tã ad plmn pꝛedicãti qᷓ; inartibꝰ ſudenn o modicũ ſnĩe fulgentioꝛis cognitiõis cu⸗
iuſtibet ſcientie pꝛebeant robur atq; fuleimen/ ideo in pñtiax pa omgf̃alibꝰ bꝛeuibuſqaſe rmonũ introductiõibꝰ ad wlm acearũdemſer
monũ ſuis certis in locis mẽbꝛiſq; oꝛna tioꝛibꝰ relucentijs eiu Fdẽariſtorelis in via naturali: fat᷑ vt cõ⸗ ientatseln pꝛimo libꝛo phiſicoꝝ luminis mũdi.cuius oꝛtꝰ arpf it hunꝰ vite auras:ar nno qͤntodecimo mẽnonis:qᷣ ſtraguma auttatetracle q
en 8 onnxcconte urauett tär urhomcam meciſi.⸗ 1 feltie et
— cher 1 nes
ar 8 anapio p gmagfal e. 3 s nn niam 1. Peaud audiüte verum
Aa ſſe. aures ababse dns emeoleo pet 2 rho bilis ↄplexiol n.ſic cut aun 3 icseut n omeme tallũ: ſichõ omne ais 3lci lal ſemonra keieerne ſuſceptibile:manſuetũ nacura.7 V Jia icuz b er unis ntendde al dat dño dlcente D. ath. ri ij. 1 pocal.ij.⁊·iij. Quthabet aures ure E3a5 din 8 bis p̃tendit᷑ virtus ſenſibilis ſueſenſualis audiendiã ⁊ in gi⸗ libus incellccwalz afee as qͥtm̃ in hoibus. Ps. xliiij. Au Ecce primũ ⁊ vide.ↄſidera ſcdm rincuna aurem tna ppenqdetertu. Etaugꝰ. vij li. Ofeſſionum. locutus es dñs voce foꝛtiad aurenm mean Quiigik negligenter⸗ audit verbũ dei tantũ peccat acſixpᷣicoꝛpus acc feptuùͦ expuerer in terra m.i. q.i. Interrogo vos tratres.et eſt tertus aug. quem tn caute lege. Huus etiã aures creſcent in aures azminas. i.in eternã tuſione vt narraromidi li. viij. methamoꝛphoſeos a metha ,i. träsa me ltatoꝛe
oꝛphoſis.i.mutatio.ð mida negligẽte auſcultẽ

ſimphonie inter phebũ.i.ſolem:⁊ pan.i.deuʒ ruſticoꝝ. Dietũ eſt igik Beati qͥ audiũt verbũ dei ⁊ cuſtoduũt illud.Itẽ ſit the ma Nõ veni vocare iuſtosſed p eccatoꝛes. Mathᷣ.ix. Lu.v. Introducſic dicit augꝰ.ſuꝑ iohem Dags eſtiuſtiſicare im pꝛũ qᷓ; celũ creare.ſubuigit cim Celũ ⁊ terra trãſibũt.electoꝝ aũtſpũalis iuſtificatio ꝑmanebit. Jdem in libꝛo de natura et gr̃a.nõ pᷣt hõ bñ ⁊ oꝛdinate viuere niſi luminegr̃e diuinitꝰ ad ꝛuuet E ſtem̃ gr̃a q̃ſi qͥdã radiꝰ lucis eterne quã qͥ ꝑceꝑit ei nõ reſiſtendo illuminabit᷑.qͥ vero eidẽ obicẽ ponit in tenebꝛis ex⸗ terioꝛibꝰ ꝑmanebit Cã aũt aduentꝰ xpᷣi in carnẽ fuit uuſtifica re impios Luce.xix. Uenit filiꝰ hoĩs q̃rere ⁊ ſaluuũ facereqð perierat.et pꝛimo thim̃.pꝛimo.xps venit in hůc mũdũ pecca toꝛes ſaluos facere. Auga in li. de verbis dñi Tolle moꝛbos tolle vulnera nulla erit cã medicine Jdẽ.xij.de trini.licʒ cui oĩa eꝗᷓliterſubiacentſanande miſerienf̃e ali fuent modꝰ poſo
ſibilis. ſed ↄuenientioꝛ nõ fuit q́; vpᷣm incarnarivt hõ ⁊ deꝰ vi
deri poſſet quez hõ eſſer ſecururꝰ. Dicit ergo Hõ veni vocare iuſtos ſed pctõꝛes. Gcðo pᷣtfiertintroductio ꝑ qᷓndã dmiſio nẽ. vt ſi thema fuerit de iudicio dic. Quatuoꝛ requiruntadiu diciũ rei. Pꝛimũ eſt tuba plm ↄuocãs. Beðm ſcnptura ne⸗ fas declaraus. Tertiũ ſnia ↄdemnans Quartũ miniſter ſen tentiã iudicis exeq̃ns. Tertio fieripᷣt a ſenſu cõtrario ipſius whematis. Itẽ q̃rto ſilogiſticeſic. Quieũq; adheret deo:boni tatis eiꝰ fontẽ largiſſime exꝑit᷑.ſed coꝛpꝰ ſubditũ pctĩs deo nõ adheret.cũ ſola caritas diuidat inter filios dei ⁊ ſathane Igi tur coꝛp ſubditũ peccatis fontẽ bonitatis dei non expitur.et ſicoſeqnter in omm mõ ⁊ figura Dulta alia hicadduci poſ⸗ ſent de qbꝰ ad pñs eſt ſuꝑſedendũ.vnũ tñ eſt menti tenẽdũ ꝙ introductio ſermonis babʒz ſeſicut exoꝛdiũ ſiue arẽga epłaris ideo ſumopꝑecauenduz neſit nimis longa ita vt impediatexe⸗ cutiõem membꝛoꝝ ipſius ſermonis:als eſſet vitioſa. etſemꝑ debet generaliter cõgruere ⁊ coinciderecum materia thema⸗ tis vt ſua vi quaſi ad modum ſete introducat materiaʒ thema tis pꝛeintentam Etad hoc permaxime valent dicta ariſtote⸗ lis ſapientumq; alioꝝ.igitur ꝛc-ꝙ¼¼. ESEExplicit pꝛologus
2 3.
— *
— — 5“ 8“

Folio
¶ Gequũtur nunc autoꝛitates phᷣi.i.amatoꝛis ſaplentie Et pꝛimo pꝛinilibꝛ methaphilie mWMnes boies naturaliter ſcire deſiderant Senſus viſus multas nobis dias demf̃at Solũ hominũ genus arte ⁊ rõne viuit Exp entia facitartem inexꝑientia vero caſum.
4 Act et operatiões ſunt circa ſingularia.qꝛ me vicus hon ſanathomimem in ↄmuni. ſed ſocratem vel aliquẽ
aliuni in particulari:ſimiliter et in alijs Expientia eſt cognitio ſingulariũ.ars vero vniuerſalium Artiter eſt ſapientioꝛ exꝑto architectoꝛ manuali artiſice. Signumſcientis enpoſte docere Coõueniens eſt quem
ſed tanqᷓ; ſapientẽ ⁊ ab alijs differentem.
Scientes quoꝝ ſcie ad vium non ſunt:ſapientioꝛes ⁊ honou
rabilioꝛesſint illis quoꝝ ſcientie ſunt ad vſum. Sapientia eſt ſcia pꝛimaꝝ ⁊ altiſſimaꝝ cauſarum
Sapienteʒ opoꝛtʒ ſcire oĩa in vli.⁊ ſcire difficillima ⁊ habere
ſciam certioꝛẽ etſcire reddere cãs ipᷣoꝝ q̃ſcit:et habere ſciam que ſuboꝛdinet alias ſcientias ſubſeruientes ⁊ habere ſciam queſuijpſius ſit cauſa et non alterius 39
Sapientis non eſt oꝛdinariſed oꝛdinare opoꝛtet.i.ſapientia
eſt regereetnonre Miſoli docent qui cauſas deſingulis docent
Que maxime ſunt vlia difficillima ſunt ad cognoſcẽdum bo
minibus quia a ſenſu ſunt remotiſſima.
Finis eſt bonũ vniuſcuiuſq; rei⁊ vlr ẽ optimũ inomĩ natura
Scia.i.methaphiſica nõ eſt ſcia pꝛactica ſed ſpeculatiua. qꝛ opter nullum eſt. ſed eſt ſolum ꝓpter fugam ignoꝛantie Pꝛopterãmirari nũchoĩes pꝛimo ceperũt philoſophari.
Philomues. i fabulaꝝ auditoꝛ aliqualiter eſt phys: qꝛ kabula
exmiris et raris conſtituitur.
Sũmi ſacerdotes ⁊ antiqui phiacquiſitis vite neceſſarijs in b
ceperunt philoſophari. Qui dubitat et ammiratur ignoꝛare videtur
qauemliber artificem inuenientem vltra omu⸗ nes ſenſus extolli nõ ſolũ pꝛopter aliquã intentionis vtilitatẽ
—-—
8 7
p„.

pꝛimno
Somo liber dicitur qui ſuijpſius ⁊ non alterius gfaeſt Dumana natura muitiplieiterẽ ãcilla tã exꝑte aie q́ᷓʒ coꝛꝑis. Scðm ſynodẽ ſolꝰ deꝰhʒ honoꝛẽ ⁊ ſapiẽtia i. methapblſicã Diuinũ nõ inuidet Multa mentiuntur hoete. Nulla ſcia eſt nobilioꝛ ⁊ melioꝛ methaphiica. qꝛ ipᷣa ẽ maxie diuina:cũ ſit de deo.etiã qꝛ deus maxime habʒeaʒz vñalie ne ceſſarioꝛes ſunt hominibus.dignioꝛ vero nula Deus videt᷑ eſſecã omniũ ⁊ pꝛincipium quoddan Tunc vnũqðq;ſcire arbitramur cũ pꝛimã cãmſcire putam? velcum cauſas eius cognoſcimus Nuatuoꝛ ſunt cauſe.ſ.materialis:foꝛmalis:efficiẽs: ⁊finalis In ſundamento nature. i.in materia pꝛima nihilẽ diſtinctũ. ¶ Cõmenta. Materia pꝛima nullãfoꝛmã habz omnino nec vlem nec ꝑticularẽ.ſʒ recipu pꝛimo foꝛmã vlem ⁊ median te illa recipit omnes alias foꝛmas vſq; adindiuiduales Item cõmentatoꝛ. Gpecies noneſt koꝛma tm̃. ſed etiaz quid aggregatum exmateria ⁊ fo1ma Item vle nonhz eſſe niſißm qð eſt in anina ¶ Sequũtur auto.ij. libꝛi metha. ariſtotelis
Scurt ſehz oculꝰ nocticoꝛacis adlumen ſolis veld ei. ſic
ſehz noſter intellectꝰ ad manifeſtiſſima nature ad deuz ⁊ adſubſtantias ſeparatas ⁊ ad naturas reꝝ ſubtilium Möõ ſolũ his diceregr̃as iuſtũ eſt quoꝝ opinionibꝰ aliqͥs cõi caui. ſed eriã his qͥ ſuꝑficialiterenũciarũt qꝛ hietiãoferũtali qͥd.habitũ em̃ noſtrum pꝛeexercitati ſunt b Docando phᷣiam ſcĩam veritatis recte ſehabz Finis ſcie peculatiue veritas eſt pꝛactice veroopus. Uerum neſcimus ſine cauſa Quicqͥdẽ cã alioꝝ vt tale: Ulð ẽ maxie tale.vt ignis q ẽmaxie tale.qꝛ ignis e cã caloꝛis alijs. ideo ipſeeſt maxime tats Allud qdð eſt cã q̃re alia ſunt vera:illud eſt veriſſimum. 4 Vnũqðq; ſicurſe hʒ ad entitatem:ſicſe habet ad veritate;. In nullogenere cãꝝ ↄuenit ire minfin itũ ſed ſemꝑ eſt deueni read aliqð qð eſt pꝛimũ in illo genere.vñ ↄuenit deuenire ad primũ finem:pꝛimã materiã:⁊ pꝛimam foꝛmam
Pꝛimũeſp capoſterioꝛis Generatio vnt&oꝛmptõalterꝰ

Folio
Beneratio eſt medium inter eſſeꝛnon eſſſe. Dupliciter dicit᷑aliqd fierler alijs. vel qꝛ ex puero ſit virexau roꝛa dies.velſic.exaere fit aq̃ ⁊ vłr exincõpleto ↄpletum 5
Impoſſibile eſt pꝛincipium ſempiternuz ex quo ſit generatio coꝛrumpiſcʒ matenam primam
Qui infinitum agunt naturam bonilatenter auferũt. ex quo babetur ꝙ finis Jbonum ↄuertuntuu Nullũ agẽs naturale ſiue itellcũale ab intẽtiõe finis abſoluit Infinitum noneſt ſcbile b Quicquid intellectus intelligit ipſum pꝛius ſciuit Inomni eo qð mouet neceſſe ett inteiligi materiä Tuncſcire putamus rem cũ cauſas eiꝰ cognoſcimus. Auditio nes ↄtingunt km ↄſuetudines mentium
Sicut oſueuimus ita dignamur loqui z4 Eonſuetum ſemper notuus eet
Quantã vim habeant q̃ ↄſueta ſunt leges oſtendunt
In auibuſdam fabularia puerilia magis valent pꝛopter ven ritatem conſeruandam. b Abſurdum eſtſimul habereſciam ⁊ modumſciendij
¶ Commenta. Eompꝛehenſio veritatis non eſt impoſſi bilis in multis rebus.⁊hot ideo quia nos habemus deſideri um naturale ad ſciendum veritatem MHihil eſt ocioſum in natura
Pꝛincipia ſehũt inſe cia ſicut ianua ĩ domo quã nullꝰ ignoꝛat. qð ariſtoteles nr8m itellectũ aſſitat ĩ ĩtelligedo ſubãs ſepatas oculo veſptiliõis.nõ tñĩ hᷣĩpoſſibilitatẽ demf̃atſʒ difficultatẽ Aullꝰꝑ ſepᷣt inuenire ſciasſſ peculatiuas ⁊ pꝛacticas in maio riꝑte.qꝛ nõↄplent᷑ niſi p iuuamentũ pꝛioꝛis adſubſequentez. erſi pꝛioꝛ nõ tuiſſetſubſequens non eſſet Pꝛuma cã eſt magis digna meſſe ⁊ veritateq́; alia omnia.qꝛ oĩa entia acqrũt veritatẽ eteſſea pꝛima cauſa Dui deſtruit finem deſtruit omne bonũ? mhil ꝑcipit ECoõſuerudo audiendiapologos ⁊fabulas magnuũ eſt impe⸗ dinientũ in cognitione veritaus Ars logice eſt quedaʒ vtilis via in omnibus ſcientijs · ꝛcmo dus ſciendiin vnaquaq; ſcientia

711
¶ Sequũtur autoꝛitates.iij·li. metha.ariſtotelis Vbitatoꝝ ſolutio eſt veritatis mquiſitio. 1 Ignoꝛantis non eſt ſoluere.i. determinaqe Aeritatem querentes ſine duditatione ſimiesſunt ignoꝛane tibus quo ireopoꝛtet In imouentibus non eſt mouens neq; finis. Iinis et bonum idem ſunt. Bages dicimꝰ illũſcire rõne qͥ ſcit affirmatiue q; q ſcit nega Um reieſt vna diffiniio tiue Ens ⁊ vnũ nõſunt genera Dꝛñ̃e nõ ſunt extra rõneʒ generis Nõↄtingit ponere domũ pᷣter hãc vel iſtã domũ vł ꝑticularẽ
Ln ldb·/d 1 3 L-—
— Unũ numero ꝛ ſingulare non differunt
b Des theologi qͥ antiqtꝰ fecerãt deos faclebãt pꝛincipia entiũ ⁊ dixerũt pꝛima eẽ pꝛincipia ĩmoꝛtaha qͥ guſtauerũt nectar et
manna. illa vero moꝛtalia qͥ nõ guſtauerũt.ſʒtñ hoc nõẽ veꝝ.
Eterna non indigentabo. & Loꝛruptibiliũ ⁊ incoꝛruptibiliũ nonſunt eadem pꝛincipia. Impoſſibile eſtaliqd fieriex non ente ¶ Cõmenta. Qui neſcit quid querit neſcit quid inuenit. 5 Finis eſt melioꝛ omnibus caulioos Idem numero ⁊ ſingulareidem ſunt cũ particulari. ¶ LSequũtur auto.iiij.libꝛi metha.ariſtoteusg. Rima phia.i.methaphiſica ↄſiderat ens ⁊ paſſiones et A pꝛincipia entis ſm ꝙ ens Ens tm ꝙ eſt ens dicit multis modis.non equiuoce:ſedſm attributionem omnium in vnũ. i. analogitirie Subſtantia eſt pꝛimũ ens a quo omnia dependent Ens ⁊ vnum conuertuntur b Idem eſt homo et vnus homo. b ¶ FEadem ſunt quoꝝ generatio ⁊ coꝛruptio eſt eadẽ vel q̃ eadeʒ generatione generantur etcoꝛrumpuntur Eiuſdem ſcientie eſt opoſitaↄſiderare.hoceſt ooſitoꝛum cadem eſt diſciplina egatio et pꝛiuatio differũt qꝛ negatio ẽ alicuiꝰ ſimplr remo tio.N̊ pꝛmatio ẽremotio alicuiꝰ ĩſubiecto apto nato ad illud. Circa idẽ genꝰ verſat᷑ methapbiſicus et ſoppiſta.

(Folio
Pꝛimum pꝛincipium in aliqua ſcientia notiſſimum eſſe debz
in ea:non ↄditionale nec demonſtratum. Pꝛima dignitas ẽ de quolibet affirmatio vel negatio. als de quolibet eſſe vel non eſſe:⁊ de nullo ſimul
Qui negat loqlã ponitioq̃lã.Qui non vnũ intelligit nihil in
telligit. Qui nõ vnum ſigniſicat nihil ſignificat.
Nõ omne qð videt᷑ veꝝ.⁊ aparet veꝝ eſt verum Neceſſarium non poteſt ſe alter habeete. Mouens naturaliter pꝛius eſt moto.
Accidens non eſt accidens:niſi in ãntũ ambo tertio accidũt
Vnum creatum refertur ad vnumm Kõtradictio eſt opoſitiocuiꝰ ſᷣmſenon eſt mediun. ¶ Cõmenta. Ens neceſt vninocuʒ nec equiuocũ ſed eſt
nomenſignificans plura vni attributa ⁊ eſt mediuʒ inter vni
Aocum ⁊ equiocum.i.analogum Der lIt.tkan Diĩa ꝗ̃ attribuũtur vni vel attribuũtur alicui fini ⁊ oĩa ſana
ſano qðeſt in aĩali vel vni agenti vt oĩa medicinalia ad artem medicine velſubiecto vtputa ſubſtãtie ⁊ idem vult ariſtoteles
Exercitiũ dicit᷑ ſanũ eo ꝙ ↄſeruat ſanitatem. Vna ſcia nõ eſt tm̃ vniꝰ vniuoci.ſed etiã bñ vniꝰ analogi. A nicenna inſeruit ſciam ſuam cum lege K.— cipiũ numeri.qð nõ eſt veꝝ qꝛ differũt multum.
Res non eſt ens vel vna ꝑ diſpoſitionem ſibi additam:ſed eſt ens ⁊ vna ꝑ ſuam eſſentiam. b Sophiſta intendit ſe videri pᷣm ⁊ non eſt:ſʒ vt acquirat glo riã vel gratiam humanã.ſed phs tm̃ intendit ſcire veritatem. Qui negat pꝛimũ pꝛincipiũ ſcʒ ꝙ duo ↄtradictoꝛia nõ ſtant ſimul:impoſſibile eſt ipſum philoſophari. 3
4
Ratio quam ſigmficat nomen eſt diffinitio.hoc eſt verum in—
ſpcẽbus ſed non in indiuiduis.
¶ Sequũtur auto. v. libꝛi metha. ariſtotelia Otmodts dicit᷑ pꝛincipiuʒ quot modis dici cauſe ſunt pꝛincipia ſed non econuerſo.
TPꝛincipiũ ⁊ pꝛimũ idem ſunt. qꝛ oẽpꝛincipiũ eſt pꝛinum/ Quaruoꝛſunt cauſeſcʒ materaalis toꝛmalis efſiciẽs afinalis
*
—————,——
Auicenna putauit ꝙidem eſſet vnũ qð ↄuertit᷑cũ ente xꝛpꝛin
A.— 4
tcã:qꝛ oẽaã
= ͤR=

,.— * 7 ₰— 1 1 3 öi *—“““ 4
— 1. — ö
B B— 1E “— 5
Alliqua ſibijnuicem poſſunt eſſe cauſe vtexercitium eſt eauſa ſanitatis eteconuerſo°. 4
Adeſcaller hñs eſt cãopoſſtoꝝ ſicut gubernatoꝛ nauis per Finis eſtoptimum rei Cauſe ſᷣm actumet effectus ſmul ſunt Cauſa et effectus debent eſſe pꝛopoꝛtiõata Dateria omnium liquefactibilium eſt aqua* Neceſſariũ vno mõ dicit᷑ſine quo res nõ pᷣt cẽ:vt aĩal nõ põt
ſuã pfitiã eſt cã ſalutis nauis ſed ꝑ ſuã abſentiã eſt cãꝑiclitiõis
leuuſdem
eſſe ſine eibo vel viuere Gcðo mõ ſine quo non p̊tbñ eẽ vt vi uereſine veſtimentis Tertio mõ idẽeſt qð violentũ:et ſic di⸗ cik᷑ iſta res neceſſario ꝓijcit extra nauim. i.violenter Quarto mõ dicit᷑ ncc̃ariũ ꝙ non ↄtingit aliter ſehabere S e Continuuz eſt cuius motus eſt vnugs feſt vna Eadẽ nũero ſũt quoꝝ materia ẽ vna.eadẽſpẽ ſunt quoꝝ foꝛã Ens eſt duplerſcʒ ꝑ ſe⁊ paccides Ens ꝑſe eſt qð ſignificat decẽ pᷣdicamẽta vno mõ Allio mõ ſignificat vᷣitatẽ vniꝰcuiꝰq; Ens pꝑ accidens eſt qñ vnũ accñs dicit᷑ de alio vt albũ eſt mu ſicũ:vel accidens de ſubiecto vt hõ eſt albꝰ:vel ſubiectũ de aCh cidente vt album eſt homo vel muſicum eſthoo Extrema relationis ſemꝑ ſunt diuerſa velre vel rne Nnum in ſubſtantia facit idem 1 Unũ in q̃ntitate facit equale:vnũ in qualitatefacit ſimile
Pꝛius eſt qð pꝛincipio eſt pꝛopinquius
Potẽtia actiua ⁊ paſſiua ad inuicẽſe reſpiciunt Vñ q̃libʒ po poſa actiua coꝛrñdet poñe paſſiue⁊ ecõuerſo Quãtũ ẽqd ẽ diuiſibilein ꝑtes quaꝝ vnaq̃cʒ eſthocaliquid in aetu ¶ Cõmen. Perfectũ eſt extra qð niglleſt ⁊ eſt duplex:ſcʒ Pfectũ ſimpliciter extra qð nihilẽ ſimpliciter:ethoceſt qð di⸗ cit ↄmentatoꝛ ꝙ illa eſt diſpoſitio pꝛimi pꝛincipij in quo ſunt ꝑfeetões et nobilitates oĩm entiũ nobilioꝛimõqᷓ; ſunt ĩſeipß: ß ꝑpfectũ ĩgenere ẽextra qð nihil ẽ alicuiꝰ determinati gener Doꝛs methaphoꝛice dicitur finis Quotiens dicit᷑ pꝛincipiũ totiẽs dicit terminꝰ:⁊ adhucãpliꝰ qꝛqð eſt pꝛincipiũ eſt terminꝰinitialis ⁊ non econuerrvo Dmneattingens ſuum finem eſt perſectum

Folio b Quedam relatiua dicuntur eſſe natura quoꝛum eſſeeſtad ali
ud eſſentialiter ↄparatum. Sequũtur auto. vi. ibꝛi metha: ariſtotelis
.
Ethapbiica ↄſiderat cas ⁊ pꝛinciꝑiarnutiũ ĩ qᷓ;tũ entia ASSuba eſſentia rei nõ pñt cognoſci niſi ꝑ demf̃atõem Nulia ars ꝑticularis ꝓbatſuũ ſubem̃ eẽ ʒſuonit ip̃m eſſe. D isſcia vel ẽ actiua vel factiua vel theoꝛica vel ſpeculatiua Tres ſunt ꝑtes phᷣieſpeculauue.ſcʒ naturalis:mathematica et diuina:id eſt methaphiſica Haturalis ↄſiderat res ↄiunctas motui ⁊ materie ſᷣm eſſe.ſʒ ſeparatas ſᷣm rationem b Mathematica veroↄſideratres ſeparatasa materia ⁊ mo⸗ tußm eſſe⁊ rõnem.Idem vult ↄmentatoꝛ Theoꝛiceſciĩe.i.ſpeculatiuealijs ſciẽrijs ſunt delectabilioꝛes:
et methaphiſica theoꝛicis
De ente per accidens noneſt ſpeculatio
Entiũ q̃dã ſuntſꝑ.qͥdã vt freqᷣnter.qᷓdã raro.et pꝛima ſunt en
tia ſᷣm accidens:vt caſualia ⁊ foꝛtuita.ex quo habet᷑ ꝙ nõoĩa
eueniunt ex neceſſitate 3
BGonũ ⁊ malũ ſunt in rebꝰ.ſed veꝝ ⁊ falſum in anima.
Entiũ quoddãeſt ꝑ ſe et quoddam ꝑ accidens
Ensp ſealiudeſt in aĩa:aliud extra animã.⁊ duidit᷑ in decẽ
p̃dicamenta.ſ.lbãm:q̃ntitatem:qlitatem ⁊ſic dealijs. Cõmenta. Naturalia ſunt in quoꝝ diffinitioneens re
cpit᷑ in natura diuina in quoꝝ diffinitõe recipit deã volũtas
ria in quoꝝ diffinitione recipitur voluntas
Licet oẽs ſcieſint nobiles tñſcia dei⁊ eiꝰſubiectũ eſt nobiliſi
ſimũ ſubiectũ aliaꝝ ſciaꝝ ſubalternataꝝ methapbilice.
Nes imoblles diuineſunt cauſè reꝝ diuinaꝝ mobiliuʒ:d eſt
coꝛpoꝛum celeſtium 1
Subſtantia pꝛioꝛ eſt accidente:natura:tꝑe:⁊ diffinitione
¶ Sequũtur auto. vij. libꝛi methaphiice ariſtotelis.
Lcidentia nõ ſunt entia ſed quid entis
SDateria pꝛima neceſt quid nec eſt quantum:nec qua⸗
le necaliquid eoꝝ quibus ens eſt dererminatum.
Diſaplina fit in omnibus ꝑ magis nobis nota.
81
nSe eeeSSnn SSRASnmse

I Difmitio eſtſermo indicans quideſt eſſe reip eſſentialia Diflinitio accidentiũfit ꝑ additamentũ ſcʒ ſubſtanie Uñaccñs difſinitꝑ aliqð extraneũ aſua natura ſcʒꝑ ſubãm. Eompoſitoꝝ nõ eſt dufinitio ſedſimpliciũ terminoꝝ
In entibꝰ p ſe idẽ eſt qdditas ⁊ habens quiddiratez) Omne accidẽsↄcretũ duoſignat ſcʒ foꝛmã accidentalẽ ⁊ſub iectũ eiꝰ.ſicut albũ ſignat albedinẽ ⁊ ſubiectũ albedinig Omnia queſunt:vel fiũt a natura:velab arte:vela cſn Dateria eſt ex qua res poteſt eſſe vel non eſſe. Exſanitate in anima fitſanuas in natura. M aterianon ſit foꝛma ſed totũ ↄpoſitum Tnecgenerat Parciculare non generat niſiparuculare.ſed vle nec generat Uniuerſalia nõſunt ſeparata a ſingularibus ̃m eẽ vt voluit plato.ſedſunt in eis ſᷣ̃m eſſe:qꝛ pꝛedicant᷑ decis pꝛedicatione eſſentiali ⁊ directa. vt dicendo hoceſthomo b Omnis pꝛedicatio ſit afoꝛma. 1 Dmnes partes diffinitionis ſuntfoumwe. Natura humana nõ eſt niſi in his carnibꝰ⁊ in his oſſibus Senerans ⁊ generatũ ↄueniũt in ſpecie ⁊ ſunt vniuocã Sperma facitadgeneratõem ſiait artifex ad aruiicialia. Diffinitio eſt ſermo habens partes b b Nihil otingit vno nom inetm̃ diffiniträ. Singularium nec eſt ſcientia neq; dufinitio.quia quandore cedũta ſenſu tũc nõẽ certũ aut manifeſtũ vtꝝ. ſint velnõſint.
.
Dateria ſᷣm ſeeſt ignota.
Nibil aliud debʒz eſſein diffinitõe niſt genus ⁊ differentia.
Diſinitio eſt vna pꝛopter vltimã differentim
Ex duobus entibus in actu nonfit tertiũ in natura.
Actus ſeparat ⁊ diſtinguit
Foꝛma eſtcauſa eſſendtin rebus
Undefoꝛma dat eſſe tei (Commentatoꝛ:
Indiuiduũ ſubſtantie eſt pꝛuus induiduis accidentium.
Subſtãtia indiuidualis ⁊ demrãtiua nõẽ vna niſiꝑ foꝛmaʒ
Sicut extra materiã nõ cognoſcunt᷑ duefoꝛme ſic nec in aĩa.
Impoſſibꝛle eſt vt duefoꝛmeſeparatea mararia:t: linurenn
el.

Folio materiã immediate.qꝛ nibil tranſmutat materiã niſi coꝛpus. Cauſa multitudinis generabiliũ ab vno generante eſt mul⸗ tiplicatio materiaꝝ in quas agens agit Pꝛopꝛiũ eſt ſubſtatie inter oĩa alia pᷣdicamẽta vt añ ſubſtan tiam generatam ſit alia ſubſtantia ſibi ſimilis. ſed nõ eſt neceſ⸗ ſariũ vt ante qualitatem generataʒ ſit ala q̃litas agens.ſʒ bũ eſt aliad ante q̃litatem vt eſt potentia q̃utas ſcʒ materia. Materia non cognoſcit᷑ꝑſeſed perfoꝛmam. Qui neſcit rẽ nullũ nomẽ ei ĩponit ſiue dat.qꝛ nullꝰ aliqð no⸗ mẽ dat ei qð ñ noſcit.vñ hẽmꝰ ꝙ rebꝰ nobis notꝭ noĩa ĩponiꝰ Foꝛma non eſt elementum nec elementatum:ſed eſt ſubſtan⸗ tia addita elemento vt dicit ariſtoteles
Sequũtur autoꝛitates.viij.libꝛi methaphi. ariſto. Mnes ſubſtantieſenſibiles materiam habent Triplex eſtſubſtantia ſcʒ foꝛma materia ⁊ ↄpoſitum
Subſtantia id eſt foꝛma ſubſtantialis dat eſſe Piſfinitiões eſſentiales q̃dã dant᷑ꝑ foꝛmã tm̃:q̃dã ꝑ materiã tm̃:⁊ q̃dã ꝑ vtrũq;:⁊ pꝛime ſunt diffinitiones ꝑfecte. In ſeparatis a materia idem eſt quidditas ⁊ quidditateʒ ha bens.ſed in alijs non ſunt idem ſed differunt Diffinitões ⁊ foꝛme reꝝ ↄparant᷑ numero.qꝛſicut in numero addita vnitate vel ablata nõ manet eadẽſpes nũeri.ſʒ alia et alia:ſic ablata vel addita aliq̃ diffinitiõe vel foꝛma nõ manẽt eedẽſpẽs ſʒ variant ¶ Itẽ ſicut nũerꝰ nõ ſuſcipit magis et minꝰ:ſic nec diffinitões velfoꝛme magis vel minꝰ ſuſcipiũt Licz oim ſit vna materia pꝛima tñ cuiuſtʒ ẽ materia ſpꝛia Siagens fuerit diuerſum ⁊ materia diuerſa:factũ ẽ diucrſũ Foꝛſan ſunt quedam naturalia que nõ habent materiã:vel ſi pabent non habent talez qualem generabilia ⁊ coꝛruptibilia ſed ſolum habent materiam mobilem ſᷣmlocum Sic dicit ↄmentatoꝛ ꝙꝑ hoc dãtur intelligi coꝛpoꝛa celeſtia in quibus non eſt materia cuius eſſe eſt in potentia ad coꝛru⸗ ptionem. ſed materia eoꝛum eſt aliquid exiſtens in actu ſcilicʒ coꝛpus.ideo dignius habet nomen ſubiectũ qᷓ; materia. Nõ omni eſt materia ſed ſolũ quoꝝ eſt generatio ⁊ trãſmutatio
ad inuicem ⁊ qᷓcũq; ſunt intrãſmutabilia hoꝝ nõ eſt materia.
==

Cauſa vnitatis diffinitõis eſt.qꝙ vna pars eiusẽ vt materia. ⁊ alia vtfoꝛma.ſʒ cã vnitatis materie ⁊foꝛme nõẽalia;vnuʒ coꝛũ eſt in potẽtia. aliud vero in actu.vñ nulla ſt alia cã vnita tis coꝛum.niſi motoꝛ quiextrahit materiam de pona in actu Commenta. JFoꝛma ſcom diffinitionem eſta mareria ſe Pata.ſʒ nõ ſm eſſe qꝛ ĩpoſſibile ẽfoꝛmãſeꝑari a materia ßm eẽ Eſſentia materie eſt mediũ inter eſſe in actu.⁊ nõ eſſe in actu Foꝛma dat eſſe rei. Toꝛꝑaccleſtia non hñt materiã in potẽtia ad coꝛpꝰſʒ eiꝰ mas teria eſt aliquid exiſtens in actu ſcʒ coꝛpus.ideo dignus bao bet nomen ſubiectum qᷓ; materia
Sicut tranſmutatio facit ſcire materiã. ſic operatio foꝛmam Erxitus alicuꝰ depona ad actũ.ñlarsit᷑ ei mititudiẽʒſʒ pfcõʒ
(Sequũtur autoꝛitates.ix.libꝛi methaphi. COAUAplex eſt potentia ſcʒ actiua ⁊ paſſiua. pgotentia actiua eſt pꝛincipiũ tranſmutãdi aliud in: I Potentia paſſiua eſt pꝛincipiũ tranſ Linq;tũ aliud mutãdi ab altero inquãtum ab alteo.
Hihil agit in ſeipſum Nihil patitur a ſeipſo Potẽtia rõnalis valʒ ado poſita.irrõnalis vero advnũ tin Eadem eſt ſcientia ↄtrarioꝛum. Hibil fit qð impoſſibile eſtfieri rtia pꝛecedit actum Actus ſimpliciter precedit potentiã.ĩ vno aũtidiuiduo potẽ Puplerx eſt actio quedam eſttranſiens in materiam extra· vt edficatio ⁊ illa diciturfactio vel operatio factiua. quedam eſt imminens ſiue intra manens in operante.⁊ eſt viſio velintel⸗ lectio ⁊ illa dicitur actio actuua. Sempiternum pꝛius eſt coꝛruptibili—
Ron eſt timendum ꝙ celum ſtet.i. a motu quieſcat. Dateria cuius eſſe eſt in potentia eſt cauſa fatigationis
In bonis elt actꝰ melioꝛ potentia. In malis vero eſt potẽtia melioꝛ actu.qð patʒ.qꝛ actu ſanũ eſſe eſt melius qᷓ; poſſe fieri ſanũ. ſed poſſefieri infirmũ melius eſtqᷓ; actu eſſeinſirmum. In eternis non eſt malum neq; coꝛruptio neq; peccatum. Malum ſemperſequitur pena.
Qmnequodcognoſcitur cognoſcitur ᷣm quodeſt in actu.

Folio
Cira entla vere in actu.i.circa ſubãs ſeꝑatas nõſit deceptlo ſed ignoꝛantia:non tñ talis ignoꝛantia ſicut eſt cecituas. Commnentatoꝛ Quitollit a rebꝰ ſuas ꝓpꝛias operatões non havercerebꝛum aptum natumadomne bonum. qꝛtol⸗ lit abeis eoꝛum pꝛopꝛias eſſentias.. Nihil agt actionem aliquã ad quã nõ habet potentiam
O dij deoꝝ quoꝝ opifexego ſum natura veſtra coꝛruptibin
lis eſt:mea autem voluntate incoꝛruptibilis Sequũtur autoꝛitates. x.libꝛi methapbiſici.
Nvnoquoq; genereeſt dare aliqð pꝛimũ ⁊ minimũ qð
ſit metꝝ ⁊ menſura oĩm illoꝝ queſunt in illo genere.
MDenſura pꝛimo debet q̃ncitati ⁊ ꝑ q̃nritatẽↄnr debet alijs. Dẽura omogenta.i.eiuſdem generis dʒ eſſeſuo menſurata
Numerus eſt vnitatum pluralitas b Cõtraria ſunt᷑ q̃ ſub eodẽgenere poſita ſunt ⁊ maximeaſe in nicẽ diſtãt ⁊ eide ſuſceptibili viciſſim ĩſunt ⁊ mutuo ſeexpellũt Pꝛiuatio ⁊ habitus ſunt radices ↄtranoꝛum Unum tm̃ vneſt contrarum
Numerus eſt multitudo vnitate menſurata.
MDeala ſunt in eodem generecum extremis MDaterta negatiue oñdit᷑.i.materia cognoſci Ulr ⁊ ſfeĩa nõ dꝛnñtſpẽ:ſʒ ſunt vnũ in ſpẽ aĩalis Lfoꝛmax MPaſculinũ ⁊ femininuũſunt diſferentie ſexus animalis.
Cõtrarieras ſᷣm foꝛmãfacit diuerſitatẽ ſpecificam.ſʒ ↄꝛietas
ſᷣm materiã nõ facit diuerſitatẽ ſpecificam ſed naturalem Coꝛruptibile ⁊ incoꝛruptibile plꝰ differũt genereqᷓ; ſpecie Accidens ↄtingit in eſſe ⁊ non eſſe.
Commentatoꝛ Denſura cuiuſlibʒz rei eſt ſui generis
Pꝛumuz in genereſubſtantie eſt pꝛimus motoꝛ:qui eſtactus
purus ſine potentia.
Sequũtur auto. xi. libꝛi metbaphiſice ariſtotelſis
MPynisſubſtantia ſenſibilis eſt mutabilis. Quecũq;tranſmutantur habent materiam Beneratio eſt exente in potentia b Tria ſunt pꝛincipia naturaliuʒ ſcʒ materia foꝛma ⁊ pꝛinaclo Materia nõ ſit necfoꝛma neq; pꝛiuatioſʒtotũ ↄpoſitum.
fꝑpꝛiuationem

1
-ͤ AIEIIAHIIIE 4 2 1— —. 41. 4.=—.* 1· B—„ 3 282
Ä4
VIT Tnilexettiib ſtantia.ſeʒ materia:foꝛma:⁊ compoſitum
Mulla foꝛma ẽ materia ſua ſʒ diuerſoꝝ diuerſa ſut pꝛincipia.
MDotus cel eſt eternus Pꝛimꝰ motoꝛ ẽactꝰ ſine oĩ potentia. ſubſtatia ſine oĩ accite/ ſimplexſine om̃i ↄpoſito.⁊ ẽ ĩmobilis:ĩpaſſibilis:⁊ eternus Pꝛimus motoꝛ mouet ſicut aĩatum ⁊ deſi deratum Apꝛimo pꝛincipio dependet celũ ⁊tota natura. Speculatio eſt optimũ ⁊ delectabiliſſimum Deũ dicimꝰeẽ ſempiternũ ⁊ optimũ Actio intellectoev vita Pꝛimꝰ motoꝛ null ã hʒ magnitudinem coꝛpoꝛalem. Impoſſibileẽ eẽ inmagnitudinefinita potentiã à infinitam Stellaꝝ natura eſt etenna b Impoſſibieẽ eẽ aliq̃s ſubſtantias ſepa ras nõ mouentes. ¶ Sequũtur auto.·xij.libꝛi metha. ariſtotelils.. Num tm̃ eſt celum ⁊ non plurre Pꝛimũ pꝛincipium extra ſe nihil intelligit. In ſeparatis a materia idẽ eſt intelligẽs ⁊ intellectun Bonũ vniuerſiↄſiſtit ĩoꝛdine.qꝛ oĩa hñt oꝛdinẽ lʒ ñeodẽmõ Etiã bonũ vniuerſiↄſiſtit ĩpꝛio pꝛicipio ad qð oia oꝛdinant᷑. Entia nolũt male diſponi nec eſt bonũ pluralitas pꝛincipa⸗ tuũ. ſit ergo vnus pꝛinceps Cõmentaroꝛ.
Apud ariſtotelẽ ppᷣa vlia ſunt collectaa a ꝑticularibꝰ ab itelle⸗
ctu qͥ ↄcipit inter ea ſilitudinẽ ⁊ facit exeis vnã intentionem Hatura nibil facit niſi rememoꝛata a cauſis ſuꝑioꝛibꝰq̃ſunt O pꝰnature eſt opus intelligentie de? ⁊ intelligẽtie Quicdd eſt in materia pꝛima potentia paſſi uua in pꝛimo mo toꝛe eſt potentia actiua.
Quicꝗͥd eſt accidentale creaturis eſſentiale eſt creatoꝛi Coꝛꝑa celeſtia ſunt aiata ⁊ nõ hñt alias vᷣtutes aie niſi intel⸗ In ſepatis a materia idẽ eſt finis ⁊ efficies lctũ ⁊ volũtatẽ Nõ eſtidẽ qð depꝛimo pꝛincipio intelligit motoꝛ ſaturni cuz eo qð intelligit de ipſo motoꝛ pꝛimi mobilis
Ulitima pꝛoſperitas hoĩs eſt traffoꝛmarioneme eius ſue c5
tinuationen cum intellectu ſeparato. In ſeparatis a materia idẽeſt diſponens⁊ diſpoſitum
Dis termin, ↄcreat duo danatiſſoam ⁊ſubiectũ u
b 3

Wolo
aſcia cauſata eſta tebus. 8 voſiſtit in monendo. viſief
ꝛit ncnce isaien aniſtotclis
b telligere otingit arca omnes ſcias quaꝝpꝛine
pia ſunt cã ⁊ elementa ex eoꝛum cognitione Tunc vnügqðq; arbitramurſcire cũ cãs ꝛpꝛincipia eius cog noſcimus vſq; adelementa Innatn eſtnobis via wenoſceudis cõioꝛibꝰ ad pꝛopꝛia Totum fm ſenſum notius eſt dueripꝛimio appellantoẽs viros patres:⁊ oẽs mullere tees:poſtea dererminant vnũqðq; hoꝛum LContra neg aure ne tteidin nõ eſt diſputandũ Uno incon uenienti dato plura otingut OQo nature ẽnulliaccidit NRatio finiti infinitiſoli q̃ncitati congruit Koneinun eſt dimſibilein infinitun
On Dm nis Sedenu u cetalist in concreto 10 witnckar alics Seðm omnes phos er nihilo mbhilfit.. 4 inc ia er e materia foꝛma ⁊ pꝛiuatio
m ni npieerigelcne
— querens.
In diuiſione carnis ↄtingit deue gircag minimã carnè q̃ſiW tra diuidit᷑ nõ maneteadẽſpes carnis.ſilr ⁊ in alija rebꝰ natu ralibꝰ. Un in y— eſt aarem minimũ ⁊ maxim an m
4 catum iten 19 ueih 34 pot l e 71 p— pat 1 c 8 aa. 4.

Foꝛma eſt diuinum quoddam optimum zapetibie
E.= 1— 5 2. 6— ———— 2.— ““ 4* — 3——
Bꝙ
VII
Vlesm intellectum notius eſtpticularef mſenſum. vñ cõiter dicit᷑ vledũ intelligit:particulare dum ſentiunrnr
Nihil eſt ſibijpſi contrarium. Materia nõ cognoſcit᷑ niſiꝑ analogiã.i.ꝑ ↄꝑatõeʒ ad foꝛmã Dateria cũ foꝛma eſt cã omniũ reꝝ q̃fiũt ſicut mater.i.ſub⸗ ſtantia ↄpoſita eſt cauſa omnium accidentium
MWateria appetit foꝛmam ſicut femina virum⁊ turpe bonuzʒ Pꝛiuatio ꝗ eſt in materia multotiẽs machinat᷑ ad maleſiciuz Nihil a petit illud quod in ſe habet Aihil appetitillud quod ſibi eſt contrarium
Omnis reſolutio ſtat ad materiam pꝛimam
Datenafm ſe cx qua italiudpſetnon peraccdens⸗ Commentatoꝛ inpꝛologo puius lbii
2
VUltima pfectio hoĩs eſtvtſit ꝑfectus ꝑſciẽtias peculatuuas.
⁊ hoceſt ſibi vltuna felicitas ⁊ vita perfetaa Pbᷣs:vel ſapiens eſt vel virtuoſus naturaliter ßᷣm oẽs ſenſus
virtutũ moꝛaliũ q̃ ſunt:iuſticia:caſtitas:liberalitas:⁊ ſimilia. Liber phiſicoꝝ ẽ pꝛincipiũ ⁊ radix totiꝰ phie naturalis o⸗ men autoꝛis huiꝰ libꝛi eſt ariſtoteles filiꝰ nichometi velãtho maciſapiẽtiſſimꝰ grecoꝝ qͥ ſcias inuenit ⁊ ↄpleuit. Inuenit ꝛ qͥcquid ſcriptũ eſt ab antiqͥs in ſcientijs nõ eſt digniſſimũ ꝙſitꝑs ſcĩe vel pꝛincipiũ. Cõpleuit qꝛ nullꝰ eoꝝ qͥ ſecutiſunt eũ vſq; ad illud tẽpꝰqð eſt mille ⁊ qngentoꝝ annoꝝ addidit aliqd:nec inuenit in dictis eiꝰ erroꝛẽalicu q̃ntitatis.⁊ taleʒ virtutẽ in vnico indiuiduo eẽ miraculoſuʒ eſt ⁊ extraneũ.⁊qę hec diſpoſitio in vno hoĩe fuit ideo dici digniꝰ ẽ diuinꝰ potiꝰ
Sciaꝝ q̃dã ẽ ꝑfecta ⁊c illa q̃ fit ꝑcãm.qᷓda eſt lqᷓ;pumanꝰ
ĩꝑfecta:⁊ eſt illa q̃ fit ſine cã:ſicut exponit alexãder ariſtotelẽ.ꝑ
pꝛincipia intelligit cãs efſicientes.ꝑ cãs intelligit cãs finales. ⁊ ꝑelementa intelligit materiam ⁊ foꝛmam.
Totum nihil aliud eſt niſiomnes ꝑtes ſimul ſumpte
Inſpermate ⁊ pꝛima generatõe hoĩs nõ ceſſant ꝑtes ſperma tis coꝛrũpi ⁊fieri ꝑtes hoĩs donecfoꝛma humana ſit ↄpleta. ⁊hoc veꝝ ẽſi foꝛma recipit ꝑticipatõem.ſi aũt nõ illud neceſ, ſitate accidit in accidentibꝰ pꝛopꝛijs foꝛme generate

Folio
Tranſmutatſo accidentalis ⁊ ſubſtantialis ↄueniunt in hoc ꝙ ſunt mutatio reꝝ de vna diſpoſitioe in aliam. ſed differunt qꝛ tranſmutatio ſubſtantialis tranſmutat nomen ⁊ diffinino nem rei. accidentalis vero tm̃ nomen tranſmutaa Materia pꝛima nullam in ſehabz foꝛmã ſed eſt in potentijs ad recipiendũ omnes fo-m:as Dateria nõẽ ſua poña qꝛ poña eĩ genere relatõis.material Lonſuetudo eſtaltera natura lſgenereſubſtãtie. Materia pꝛima nõ pᷣtſeparariab omnifoꝛma ¶ Sequũtur auto.ij.libꝛi phiſicoꝝ ariſtoteinios
moꝑſe ⁊ nonꝑ accidens Omneens artiſiciale mouet᷑ab extrinſeco
Cecus natꝰ nõ pᷣt diſputare decoloꝛibꝰ q̃ntũad rẽ᷑.ſʒ qᷓ̃tũ ad Tota ſubſtãtia artificialiũ eſt eoꝝ materia lnomen Foꝛma ⁊ materia nõ ſunt ſᷣm rẽ ſepataſʒ ſᷣm nomen ⁊ rõnem Foꝛma dicit᷑ natura.materia dicit᷑ natura.ſʒ foꝛma dicit᷑ man
gis natura q́; materia.qꝛ vnũqðq; nõ magis dicit᷑ßm dqð᷑ ẽ
in potentia:qᷓ; ſᷣm id quod eſt in actu. Subiectũet eius ꝓpꝛia paſſio ſunt eiuſdem ↄſiderationis Abſtrahentium non eſt meudacuum. ee Naturalia diffiniunt᷑ cũ motu a materia ſenſibili MDateria ⁊ foꝛma ſunt eiuſdem ↄſiderationiöos Ars imitat᷑ naturã in qntump̃t Foꝛma eſt finis materie Finis noneſt ſolũ rei vltimũſed etiã vltimũ ⁊ optimũ.4 Nos ſumus quodãmodo finis omnuiumm
Nos vtimur omnibꝰ queſunt tanqᷓ; pꝛopternos
Pomo generat hominem etſ l. Dateria poꝛtiõata foꝛme eſt de ↄſideratiõe naturalis Quatuoꝛſunt cauſeꝛc. ¶ Aliq̃ ſibijnuicem pñt eſſe cauſe. Idem aliterſe habens eſt cauſa opoſitoꝝ’ Eadem cã eſtcauſa ↄtrariauum. Kurꝰpñtia eſt cãſalutis:eiꝰabſentia ẽ cã ꝑiclitatõis ⁊ moꝛtꝭ Cauſa ereffectus ſimulſunt ⁊nonſuun. Lauſa ⁊effectus debent eſſe pꝛopoꝛtionata.
In celeſtibꝰn hil videmusfieri a cauul
Atura eſt pꝛincipiũ ⁊ cã motus ⁊ quietis in quo eſt pꝛi

vrn
Cauſe perſe ſuntſinite. ſed cauſe peraccidens ſuntinfinite Infinita vniacaduunn. Foꝛtuna eſt caula ſᷣm accñsin his quefiũt a poſito ßᷣm finẽ Bonafoꝛtuna eſt ꝗñ aliqd boni accidit.mala at qñaliqͥd ma Eufoꝛtunu eſt qñ aliqð magnũ bonũeuenit lliaccdit uiparum diſcit apud intellectum quaſi nihil diſtt fFoꝛtuna nõ eſt niſi in agentibꝰ a ꝓoſito. caſus bñ eſt in aia libꝰ ⁊ rebꝰagẽtibꝰ nõ a ꝓpoſito Uñ ðꝛ ꝙ equꝰ venit ad ſtabu lũ a caſu ⁊ ibiſaluarꝰ ẽa lupo ⁊ trpes a caſu cecidit ⁊ ibi ſtetit Fruſtra ⁊ vanũ eſt ilud qð eſt oꝛdinatũ ad aliquemſineʒ ⁊il⸗ Ome per acc idens reducit᷑ad aliqð per ſe lũnõ includit. Illud quodeſt perſe eſt pꝛuus eo quod dicitur per accidens. JFoꝛma ⁊ effectꝰ.finis ⁊ efſiciẽs ſepe coincidũt Materia vero et efficiens nũa caineidunt ſnuliter materia ⁊finis. Entia non mota amplius nonſunt phiſice ↄſiderationis Que ſunt mouentia ⁊ mota illa ſunt ↄſiderationis naturalio Hatura agit pꝛopterfinem. Finis ponit neceſſitatem his queſunt ad finem Finis in oꝑabilibꝰeſt ſicut pꝛincipium inſpeculabilibꝰ Commentatoꝛ Foꝛmeaccñtalis dũr ipſeſoꝛmeartii ciales in ſubſtantijs materialibus. Anima hũana ẽ media interfoꝛmas naturales ⁊ abſtractas. Qui dicit naturam non agere ppterfinem tollit ſolicitudineʒ vei circa illa inſerioa. Sequũtur autoꝛitates.iij.libꝛi phiſicoꝛuʒ ariſto. Gnoꝛato motu neceſſe eſt ignoꝛare naturam Omnis motꝰſit in loco ⁊in tẽꝑe ſpit᷑ actꝰ⁊ potẽtia Totſunt ſpẽs motus quot ſunt ſpẽs entig. In quolibʒ re MDotus eſt actus entiv in notentia ſᷣm qð in potentia Omne mouens naturalein mouenao mauetur Actio ⁊ paſſio ſunt vnus motus ⁊ in paſſo licutin ſubiecta Quodcũq; fit neceſſe eſt accipere finem In perpetuis non differunteſſe ⁊ poſſe Nullũ coꝛpꝰ ẽ actu infinitũ. Infiitũ ſᷣm qð bmõi ẽignotũ Unũquodq; reſoluitur in id ex quo ↄponitur. Jdem eſt motus totius et partis

Folio Eontinuumeſt diuiſibile in infinitum Intinitũ hʒ rõem ꝑtis ⁊ nõ totiꝰ:⁊ hʒz rõeʒ materie ⁊ ifoꝛme Totum et perfectum eſtcuinihil deficit Numerus cauſatur exdiuiſione continui. Cõtinuũ ẽ infinitũ ſᷣm diuiſionẽ:nũerꝰ vᷣo ſᷣm apoſitionem Commentatoꝛ in pꝛologo huius tertij libꝛi b Quidã hoĩes ita erãtↄſueticomedere venenũ qð erat eiscibꝰ
Quidam pꝛopter vſum audiendifabulas negauerunt pꝛinci
pia vera perſe nota:vr eſt illud ex nibilo nibilfit.
Fides vulgi foꝛtioꝛ eſt qᷓ; ſides philoſophoꝛum.
Quiin pꝛincipio addiſcitphʒiam nõ bn pᷣt audireleges ſed qᷓ
in pꝛincipio addiſcitleges nõ impedit᷑ poſſeaudirephiam Sequuntur autoꝛitates.iiij.li.phſicoꝝ ariſtotelis. od noneſt nuſq; eſ 8
Rebus mobꝛlibus queritur locus. b
Om̃ecoꝛpꝰ eſt in loco ⁊in omniloco eſt coꝛpꝰ. Uñ diciſolet
ꝙ non eſt coꝛpꝰ ſine loco:neceſt locusſine coꝛpoꝛe.
TLocꝰ duplex eſt ſcz cõis ⁊ ꝓpꝛiꝰ Cõis ẽin gus plura ſunt coꝛ
poꝛa.ſpꝛiꝰ eſt in quotm̃ eſt vnũ coꝛpꝰ Locꝰ eſtterminꝰcoꝛpo
ris ↄtinentis ĩmobilis pꝛimũ.i.locus eſt vltima ſuꝑficies coꝛ
Exrebꝰ itellectualibꝰ nulla ẽ magnitudo lpoꝛis ↄtinẽtis
Foꝛma ⁊ materia non ſeparãt᷑a re:ſed locus ſeparatur.
Multipliciter dicit᷑ aliqͥd in altero. Uno mõſicut ꝑs in ſuo
toto. Alio mõ ſicut digitꝰ in manu. Tertio modo ſicut totuz in partibus vt domus in parietibus ⁊ fundamento Quarto
modoſicut ſpẽs in generevt hõ in aĩali Quinto mõ ſicut genꝰ inſpẽ vt aĩal in hoĩe. Sexto mõſicut foꝛma in materia Se⸗ ptimo mõ ſicut effectꝰ inſuo efficeente Octauo mõ ſicut aliad in fine quo locatum eſt in loco b
Nihil eſt in ſeibſo vrimo ei per ſe.
Locus continet et conſeruatlocatum
Unũqðq; tũcpulcerrime demrf̃aturcũ oñdit᷑ qͥdẽ ipᷣm⁊ cñac cidẽtia ꝓpꝛia ondunt᷑ ſibi ineẽ ⁊cũ opoſita circa ipᷣm ſoluunt᷑ Locꝰ elt eq̃lis locato Om̃e coꝛpꝰin q̃ntũ eſt ꝑſe eſt inloco Unũqẽðq; refertur naturaliter ad locum ſibi pꝛopꝛium Noueſt vacuum innaturam 4
——
—y——
PpñpP/„rS1 AI2 9uT

Uacnũ eſtlocꝰin quo nullũ ẽ coꝛpꝰ in quo tñaptũ natũ eſt eẽ HNõ entis nõ ſuntſpẽs ⁊ differentie iI coꝛpus Uacui ad plenũ vel ñ entis ad ens nllaẽ poꝛtio vel ↄpatio. Neceſſeẽ dꝛuidt excellẽs ⁊ excellentiaʒ ⁊ in illud qð excellitur Unde excellens ⁊ exceſſum ſemꝑ debent in aliquoↄuenire Eontrarioꝛum eadem eſt materia Tmotum Tempꝰexequit᷑ motũ qꝛ qͥ nõ appꝛehẽdit tẽpꝰ nõ apꝛehẽdit Zemp»ꝰeſt numerꝰmotꝰ ſᷣmpꝛiꝰ ⁊ poſteriꝰ.i.pꝛius ⁊ poſteri us ſunt in motu pꝛout nata ſunt ↄpꝛehendiin anima. Hihilhabemus detge niſi nunc ⁊ pꝛeſens tempus. Tempus eſt menſura motus rerum mobilium Oĩa quefiuntin tꝑetabeſcũt ⁊ ſeneſcũt ſimulcũ tꝑe. Sempiterna non ſunt ſub tempe Tempꝰ eſt paſſio motus ⁊ pꝛecipue motus celi. Cõmentatoꝛ Celũ nõẽ᷑ inlocoꝑſeſʒꝑ accñs.ſ.rõecentri Duãtitas nõẽ de genere vᷣtutũ actiaꝝ ſimplr ſtia vtriuſꝗʒ Succeſſio mot) cauſatexreſiſtẽtia medijvtmobil lexreſiſtẽ Zempꝰeſt numerus pꝛioꝝ ⁊ poſterioꝝ exiſtentiũ in motu Sequũtur autoꝛitates. v. libꝛi phſicoꝝ axiſtotelis. Mnis motus recipit denoĩatõem a terminoad quem Mediũ ↄpatũ ad vnũ extremoꝝ hʒ rõnem alterius exe Fuſcũ ↄparatũ ad albuʒ nigrum eſſe dicit ltremt Motus eſttranſmutatio ſucceſſiua quefit in tpe. ſed mutatõ eſt tranſmuratio ſubitanea que fit in inſtantiij. ‧8 Mutatões ꝛie dicte ſunt dueſpẽs ſcz generatõ ⁊coꝛruptõ Beneratio eſt mutatio denon eſſe adeſſe Eoꝛruptio eſt mutatio de eſſead noneſſe 3 Adſubãm non fit motus qꝛſubſtantie nibil eſt otrarium Dotꝰtm̃ eſt in tribꝰpᷣdicamẽtis q̃ ſunt q̃ntitas q̃litas ⁊ vbi Motd in qlitate dicit᷑ alteratio In q̃ntitate dicit᷑ augmenta tio vel diminutio In vbi dicik locatio velſᷣmlocũ mutatio
Dmnis motus fit a ↄtrario in ↄtrarium Eontinua ſuut quoꝝ vltimaſunt vnũ vt cutis ⁊ caro Eontigua ſunt quoꝝ vltima ſuntſimulvt cutis ⁊ camiſia. CLConſeqnter ſe hũtia ſunt interꝗᷓ nõ eſt mediũ eiuſdẽ generis Uger inter eaſunt alia media.vt domus conſequenterſehabe:

Fdlio ad aliam domũ inter quas noneſt aliqua domus media. Quies eſt pꝛiuatio motus. Commentatoꝛ Omnes gentes ponunt pꝛincipia noiationum eſſenomen:⁊ verbum cuiuſlibet foꝛme mobiim Elementaſunt Sꝛia vᷣm ſuas qᷣucates non kmſpẽs ⁊ foꝛmas Qualitates elementoꝝ nõ ſunt eoꝝ foꝛmeſbiales licz aſſimi lent᷑ foꝛmis ſbñalibꝰ.vnñ caliaitus nõ eſtfoꝛma ſbñalis ignis. Sequuntur autoꝛitates. vi. libꝛiphiſicoꝝ areſto.
Onanua ſunt quoꝝ vlrima ſunt vnum.vt curis ⁊caro Nullũ ↄtinuũ pt ee ex inðᷣiſibilibꝰ.vñ linea nõ pᷣt cõpo Diffinitũ⁊ difſinitio ſunteiuſdẽ mater Ini erpunctis Ommis quantitas eſt diuiſibiligs. Frid eſt mediam Inter ãlibʒ pũcta ſignata in ↄtinuo eſt darelineã incõtinuaz Pũctũ nec eſt ↄtinuũ necↄtiguũ necfreqᷓnter ſebũs cuʒ alia
Continuũ eſt diuiſibile in ſemp diuiſibia. b Omnecoꝛpus eſt mobile ⁊ omne mobile coꝛpus Omnis motus eſtin tempoꝛe. b Oẽqð mouet᷑ẽ diuiſibile qꝛ ꝑtimẽ in termino ad quẽ mouet Terminus cuiuſlibet rei eſt ſempꝑ diuiſibilis Indiuiſibile moueri non poteſt niſi pᷣm accidens.„ Nulla muratio eſt intinita ſᷣin termĩos:ſʒ tm tẽpꝰ bũp̃t eẽin Induuſibile eſt terminꝰ induuiſibilis ¶finita vt motꝰcell
8 Commentaro: foꝛma eſt res inauuſibilis. Beneratio ⁊ coꝛuptio ſunt termini alterationis Alteratioc᷑ diuiſibilis Generatõ ⁊ coꝛruptõẽ indiuiſibii.
Sequũtur autoꝛita.vij.libꝛi pbiſicoꝛuʒ ariſtotelis Mneqõð mouet᷑ ab auquo mouesl In mouentibꝰ ⁊ motis noneſt irein infinitũ. ⁊ ergo ne
ceſſe eſt deueniread vnũ pꝛimũ motoem b
Mouens ⁊ motũ ſimul ſunt ⁊ interea nõeſt dare mediuzʒ
Qurtus eſt diſpoſitio ꝑfecti adoptimum.
Unũqðq; tũc dicit᷑ ꝑfectũ cũ ateingit virtutẽ eius pꝛopꝛiam.
Ab exꝑientia particulariũ accipimus vtem ſcientiam.
Inquieſcendo ⁊ cedendoſcʒ a mũdanis aia fiticiẽs ⁊ pꝛudẽs
Infantes ira benenõ poſſunt iudicare vututẽ ſicut leucs.
—

R b Alteratio ſolum eſt in tertia ſpecie qualitatis.
DSolum vnmoca ⁊ non equiuoca ſuntↄparabilia.
Equiuocationes latent in generibus. Omnecoꝛpus eſt mobile ⁊econuerſo.
Cõmen. Quedã ſunt põnes in qͥbꝰnec añs veꝝ ne q; ↄns.tñ in ipſisↄũtia eſt.vt ſiaſ.nꝰ volat aſinus hʒpennas Uidi arictẽ ambulare huc⁊ illuc multouiens:⁊ hocnõ poſſet fieri ſi pꝛincipiũ motus eſſet in capite vt dixit galienus Perfecti o rerum conſiſtit in diuiſibilbbus Uirtus eſt perfectio quedam.
Sequũtur autoꝛitates.yviij.libꝛi phiſicoꝝ ariſto. Deitus eſt quedã vita hoĩbus in natura ſubſiſtentibus Peccat volũtariꝰ ſciens qñ ecõtrario vtit᷑ſcientia D otus eſteternus Munqdus eſt eternus.
Pꝛuus opoꝛtet eſſe ↄbuſtibile anteqᷓ; comburatur
Finiti ⁊ infinui nulla eſt pꝛopoꝛtio.
Homo dicuur minoꝛ mundus. Moueriex ſeipſo pꝛopꝛium eſt animalis b Butta vltima in ðtute pᷣcedentis cauat lapidẽ ſʒ nõpᷣcedens Bꝛauia ⁊ leuia perſe non mouentur a generante.ſed mouent᷑ a remouente pꝛohibens per accidens.
Pꝛimum mouens mouet magis q; vltimum
Infinuis non eſt darepꝛimum pꝛincipuum
O mnequod mouctur ab aliquo mouetur Acadens non eſt neceſſariumſed contingit non eſſe Poſſibili poſito in eſſenullum ſequitur impoſſiblle. 2 Qñcunq; aliq̃)ↄuuncta ſunt in vnũ:ſi vnũ pᷣteſſeſine altero:t alterum econuerſo ſine ipſo.vtſi ↄtingit dare aliquod qð mo uet ⁊ mouet᷑ ⁊ aliqð qð tm̃ mouetur.ergo etiaʒ eſt dare aligð quod tm̃ mouet ⁊ non mouecur. Impoſſibileeſt mouens mouereeo motu quo mouetur. Omne quod mouetur exſe diuiſibile eſt in partem mouentẽ et motamm. Pꝛimus motoꝛ omnino eſt immobilis ꝑ ſe ⁊ꝑ accidena Pꝛimus motoꝛ tm̃ eſt vnus ⁊ eternus ſiueperpetuus Motus localis eſt pꝛimus omnium motuũ.
c ĩ

Folio Solus motus localis eſt ↄtinuus vere ⁊ ꝑpetuus quia non eſt medium inter motum ⁊ quietem MDotus circumflexus nõ eſtↄtinuus qꝛ eſt interpolatꝰ quie/ Motus circularis eſt ab eodem ad idem lte media In circulo non eſt dare pꝛincipium ⁊ finem in aeañ Motus circularꝭ eſt pꝛiꝰ motꝰ oĩm:⁊ eſt mẽſura oĩm motuũ Lelũ ßᷣm ſe totũ nõ qͥeſcit ſʒ mouet᷑ↄtinue l⁊ ſolꝰ vnifoꝛmis Pꝛinmus motoꝛ nullam hz magnitudinem necfinitã nec inſi⸗ nitam vnde ipſeeſt incoꝛpoꝛeus indiuiſibilis ⁊ eternus Perpetuum pꝛius eſt coꝛruptibili. 3 Impoſſibile eſt in coꝛpoꝛe finito eſſe potentiam infinitam Pꝛimus motoꝛ eſt ibivbi velociſſimꝰ eſt motus.ſ.in oꝛiente. Commen. In plogo huius libꝛi. viij. hoc nomen hop mo dicitur equiuoce.deeo qui eſt ꝑfectus ꝑſcientias ſpecula⸗ tiuas.⁊ de alijs hommibus:hoceſt deſciente ⁊ ignoꝛante. Sapiens naturaliter eſt virtuolus b Agens nõ poſſe agere eſt impoſſibile ⁊ diminutio agẽtis cuʒ hoec ſit ↄtra naturã agent:ʒ ipᷣm dicere poſſe agere eſtimpol Exnihilo nihilfit ſibile eſt erꝛoꝛ ⁊ deceptio Homo dicitur paruus mundus. Expimentum ſermonũ veroꝝ eſt vtↄueniat rebus ſenſatis. Benerãs dat gñato foꝛmã.⁊ oĩa accñtia ↄueniẽtia ad foꝛmã. In cauſis eſſentialiter ſuboꝛdinatis nõ poteſt ire in infinitũ. ſed in accidẽtaliter ſuboꝛdinatis.⁊ hocnon eſt impoſſibile Pꝛimũ antiquũ nihilagit in iſtis inferioꝛibꝰ ſineſcðo ãtiquo
Inter omnia entia q;titas adheret immediatius ſubſtantie.
In celo non eſt infinita potentia actiua ſed paſſiua Pꝛimus motoꝛ eſt in oꝛiente. ⁊ pter hocleges quedam ado xant ipſum verſus oꝛiente/
Futo. ſuꝑpꝛimum libꝛum de celo amũdo incipiũt.
DOntinuum eſt diuiſibile inſemp diuiſibilia. Nihil eſt ꝑfectum niſitrinitas Perfectum eſt cui nihil defiiit
—„—„———„„ 2 2 7T7 f„
᷑—— 1e
9„ĩ——P2
T]†x7„ 2LT=2½2eeAͤͤr22ͤ———ͤ

XI
Omne totum ꝛperfectum ſupertria ponimus Totum vniuerſum eſſe pfectum neceſſeeſt. Natura apta nata eſt facere ſicutfecit. ex quo habetur ꝙ ad p fectionem vniꝰcuiuſlibet reitria requiruntur.ſcʒ ſubſtantia ſi ue natura:virtus ⁊ operatio. b Mirxto nõ ↄpetit motꝰ miſi rõneelemẽti pᷣdñantis in ipſo otus circularis non habetↄtrarium. Unum tm̃ vni eſt contrarium Motus circularis eſt pꝛimus omnium motuum Perfectum natura literpꝛius eſt imperfecto Eelum neceſt graue neq; leue: Totũ ⁊ pars mouent᷑ ad eñdem locũ. Itm naturam Si alicui ineſt vnus motꝰ pᷣter naturã:etiã ineſt aliꝰ motus Celũ ẽ ĩgenerabile⁊ icoꝛruptibile:ĩaugmẽtabile ⁊ jalterabile Eelum elongatum eſt a contrarijs Celum non poteſt ſuſcipere peregrinas impꝛeſſiones Deus ⁊ natura nihil faciuntfruſtra.. Paruus erroꝛ in pꝛincipio maximus erit in fnre. Pꝛincipia ſunt minima in qntitate:maxima vᷣo in idẽtitate Noneſt dare aliquod coꝛpus actu infinitum Finiti ad infinitum nulla eſt pꝛopoꝛtio.. Non ſunt plures mũdi:nec impoſſibile eſt plures eẽ mũdos. Indiuidua alicuius ſpẽi nõ differunt ſpecie ſed numero Differt dicere celũ ⁊ hoc celũ qð habʒ foꝛmam in materia Nõ ſunt plures mũdi qꝛ tota materia a ſua foꝛma ẽop̃ᷣhenſa Tripliciter accipit᷑ celũ.ſ.poctaua ſpera:p coꝛꝑeqnto. ⁊ pꝛo Extra celũ nullũ eſt coꝛpꝰ ſiue nihil eſt. Itoto vniuerſo Extra celũ nec eſt locꝰneq; tpᷣs neqs vacuũ.ſʒ ibi ſunt entia i alternabilia ĩpaſſibilia optimã vitã ducẽtia quaʒ toto eterno perficũt A pꝛimo quidem enteomunicatum eſt omnibus eſſe ⁊ viuere. his qͥdem clarius:his vero obſcurius Ommi q̃ mouent᷑ qñ veniũt ad locũ bꝛopꝛium quieſcunt O poꝛtet inquiſitoꝛes veritatis non eſſe inimicos. Impoſſibile eſt aliqᷣd eẽeternũ qð hẽat poñtiã niſi ſit aliqñ Omne quod eſt generabile:id eſt nouũ a parte ante non põt eſſe perpetuuma parte poſt b b

Folio Qulicquid eſt incoꝛruptibile ꝛingenerabile bocelt perpetui eteconuerſo. b Omnce coꝛruptibile de neceſſitate coꝛrumpitur. Uirxtus eſt vltimum alicuius quod poteſt Uirtus actiua terminatur ad marimum Uirtus autem paſſiua ad minimum. Dateria eſt cauſa eſſe vel non eſſe.
Commen. Lelum eſt quaſi medium ⁊ ligamentum
quoddam inter generabilia ⁊ coꝛruptibilia ⁊ eterna. In celeſtibus nonſunt plura indiuidua ſub vna ſpecie.
Telum nõ habet materiam que eſtin potentia ad eſſe eius
materia eſt coꝛpus in actu.
Res eſt intellectiua ꝑfoꝛmam z eſt ſenſitiua per materiam. Unde actiua diffinttur in vltimo augmentiſui. ſed paſſiua i vltimo detrimenti ſui
Sequũtur autoꝛitates.ij.libꝛi de celo et mundo Elum moueturſine laboꝛe ⁊ pena. Amablle eſt a melioꝛibus perſuadere
Eelũ eſt aiatum ⁊ habʒ pꝛincipiũ ſui motus inſe. Euiuſcunq; rei eſt aliqua oꝑatio illa eſt finaliter pter ipſam O poꝛtet motũ celi eſſe circa aliquod fixumſicut eſt terra Hullum violentum eſt perpetuum b
Si vnũ ↄtrarioꝝ eſt in natura:⁊ reliquum eſt in natura. Eadem eſt materia contrarioꝛum. Lelum eſt rotunde figure. b Figura ſperica ⁊ rotunda eſt nobiliſſima omnium figuraruz Unum eſt pꝛius multo: ⁊ſlimplex compoſito. Dotus celieſt menſura ommum motuum Motus celi eſt contmuus ꝑpetuus⁊ vntfoꝛmis
Tatura ex poſſibilibus facitſemper quod optimum eſt.
Oĩs motꝰ naturalis eſt debilis in pꝛuncipio:in fine foꝛtioꝛ. ʒ ccõuerſo mot violent in pꝛincipio eſt foꝛtioꝛ in finedebllioꝛ Oĩs motus in potentia ⁊ defectu eſt accddensꝑ naturam.
O polita iuxta ſepoſita magis eluceſcunt
Stelie ſunt einſdem nature cuius eſt celum
Stelle in iſtis inferioꝛibus caloꝛem generant alumine
B- r-

NII WBotus natus eſt calefacere ⁊ ignire.
Dags diligimꝰ illa ſcire de qbꝰ maximã dubitatõem hẽm ꝑ quaſdam rõnes debues qᷓʒ notioꝛa ꝑ rõnes eſicacioꝛes MDiuabilia natureſunt luulta. Illud qð ꝑ paucas rõnes acquirit᷑ faciliꝰ acqrit᷑.ſed qðꝑ plu res rõnes acquirit᷑ difficilius acquirituu. Iſtud qð bonitateʒ ꝑ paucioꝛes actiones participat nobiliꝰ eſt qᷓ;ᷓ ꝙꝑ plures eam particpat. ¶ Coͤmen. Neceiſe eſt oc aĩatũ coꝛpꝰ nobiliꝰ eſſe inaĩato Oia entia nihil intẽdũt ꝑ ſuas oꝑatões niſi ꝙ aſſilent pꝛimo Abſentia materie eſt cã cternitatis lpꝛincpio mobui Entia diuina ⁊ eterna agũt ꝓpterſe pꝛima intentiõe: ſcðõᷣaria vero intentione pꝛopterↄſeruationcm inferioum. Stella eſt denſioꝛ pars ſui oꝛdisg. b Meluius eſt ſcire modicũ de rebus nobilibus qᷓ; multum de rebus ignobilibus. 1 ¶ Sequũtur auto.iij.libꝛidecelo ⁊ mundo ETX urima ↄſideratio ſcie naturalis eſt decoꝛpoꝛibus Impoſſibile eſt diuiſibileↄponi ex indiuiſibilibus Oꝛdo eſt a pꝛopꝛia natura rerum naturalium. Elementa nõ ſunc ifinita ⁊ ſunt q̃ᷓtuoꝛ.ſ.ignis:aer:aq̃ ⁊ terra Elementa ſunt generabilia ⁊ coꝛruptibilia— Fini nihileſtotrariuz Oẽ leueſurſum et oẽ graue deoꝛſuʒ Srtotũ vnuerſum de nouo generaret neceſſeeſſz vacuũ eſſe Elementa ſunt pꝛima coꝛꝑa ex quibꝰoſtant alia coꝛga ¶ Cõmen. Qualitates pꝛimeelem̃toꝝ nõ ſũt coꝝ foꝛme Eria fecerũt auicẽnã errare in naturalibꝰ.ſcʒ exꝑientia:ↄfidẽ tia pꝛopꝛij ingenij.⁊ ignoꝛantia logice.. Exquo ex materia pꝛuna aliqðfit neceſſe eſt ipſam ſituatam eſſe i vnuueſo.— ¶ Sequũtur autoꝛitates.iiij.libꝛi decelo ⁊ mundo. Xtremũ celi dicit ſurſum. ſed medium dicit᷑ deoꝛſum T eue dicit᷑ qð ſurſum mouet᷑.graue vero qð deoꝛſum. Ignis eſtleuis terra vero grauis acuũ nihil eſt Omnia coꝛꝑa inferioꝛa habent grauitatempꝛeterignem.
Medium ↄtranum eſt extremo.

Folio
Foꝛme eſt otinere ſed materie eſt contineri⸗ Bꝛauia ⁊ lenia mouent᷑ ex ſeipis in ſua ꝓꝛia loca niſiſit ĩpedi
ens. m ẽ ĩmediate qꝛ mediate mouẽt᷑a generãte vł a remouẽ ¶ Coõmen. Agẽs nõhz eterna niſißm ſilitudinẽin lte qntſcʒ agẽs dẽ foꝛma finis ⁊ ↄſeruãs Agẽs trãſmutãs ma⸗
teriã ⁊foꝛmãbãlẽ trãſmutat ipam ad accntia ꝓpꝛia illiꝰfoꝛme
Finitatio ⁊ terminatio inueniunt᷑ in rebꝰꝑſuas foꝛmas
¶ Incppiũt auto.ſuꝑ pꝛimũ libꝝ de generatione.ſ Mniuũ trãſmutationũ hñtiũ ad ſe ĩnicẽ eadẽ ẽ materia Pauca reſpicientes de facili enunciant
Beneratio ẽ qñ totũ ſcʒ ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛma trãſmuta
turin totũ nullo ſubiecto ſenſibiliter remanẽte in eodem. Qualitasſymbola.i.ſimul ſcʒ in ſpecie ⁊ non in numero eadẽ
nmanent in generato zcoꝛꝛupto.
Ex nihllo nihilfit. b Paſſiones non ſuntſeparabiles a ſubiectis Beneratio vnius eſt coꝛruptio alterius.ꝓpter hocgenerati ⁊ coꝛruptio ſunt eterna. b
Quod non eſt cognitum non eſt ens
Ile.i.materia pꝛima maxie ⁊ ꝓpꝛieẽ ſubiectũ generatõis⁊co⸗
ruptõis ſuſceptibile.vñ ſubiectũ generatõis ⁊ coꝛruptõis eſt Materia nunq́; ſepat᷑ ab aliq̃ fo:ma lminꝰ eſt q̃ntitas. Omneagens naturaliter in agendo epua. Agens ⁊ patiens ſunt in pꝛincipio diſſi
ſimilia in genere:diſſimilia vero in ſpecie.
Agens ⁊ patiens non agunt niſi apꝛoximata Finis non agit niſi merbaphoꝛice DHabitibus pñtibꝰ exñtib
Mirtio eſt miſcibiliũ alteratoꝝ vnio.
nõẽ cognitũ a nobis nõẽens naturaliter.nõ ẽcredẽdũ ꝙ ille pꝛimꝰ magf ſcʒ ariſtoteles aliqd ſinefoꝛti rõne dixertt Albert:qd mihi ð miracuł dinis cũ derebꝰ naturalibꝰloq̃r Sõpõſaðapᷣſuponit ↄpõnem pꝛimã.qꝛ ↄpõ pꝛima eſtſcða
ateria nõ ẽ q̃ntitas ſʒ ẽ illud cuiꝰter lmateria pꝛima ilia ⁊ in fineſunt ſilia:
1 1 in materia ceſſat oĩs motꝰ⁊ trãſ, Elementa nõ manent actu in mixto ſed virtute lmutatio
¶ Cõmen. Om̃eens naturaliterẽ cognitũa nobia:⁊ qð

SS˖ A*
E
— —— 1 3 “ 1 —— ————
XIII
compoſitionis cauſa.. Pꝛima ↄpoſitio eſtↄpoſita ex materia et foꝛma.ſed ↄpoſitio ſecunda eſt accidens ⁊ ſubiecti 8 ¶ Sequũtur auto.i.libꝛi de generatione ariſtotelis 63
T emẽta actiua ⁊ paſſiua ſuntad inuicẽ cũſubieceo
Calidũ eſt qð ↄgregat omogenia in q̃ntũ omogenia.ſ.
qᷓſunt eiuſdẽ generis ⁊ſegregat entrogenia.i.qᷓſunt diuerſi ge neris. Frigdũ eſt qð ↄgregattã eutrogenia qᷓ;omogenia.hu midũ eſt qð male eſt determinabiletermino ꝓpꝛio:bñ tñter⸗ minabile termino alieno: Siccũ eſt qð bñ eſt terminabile ter mino pꝛopꝛio: male aũt termino alieno.. Calidum ⁊frigidũ humidũ ⁊ſiccũſunt pꝛime q̃litates elemẽ toꝝ ad quas omnes alie reducuntur.. Quatuoꝛſũtelem̃ta.ſcʒ terra qᷓẽfrigida ⁊ſicca:aq̃ q̃ ẽ frigida ⁊hũida.aereſt calidꝰ ⁊ humidꝰ.⁊ ignis qᷓ ẽ calidꝰ ⁊ ſiccus. In hñtioꝰſymbolũ.i.ſilitudinẽfacilis ẽ trãſitꝰ.i.trãſmutatio Jaciliꝰ eſt vnũ trãſmutareqᷓ; multa Flãma eſt fumꝰ ardẽég Infinita ꝑtrãſire eſt impoſſibile kvno tm̃ Neceſſeeſt coꝛꝑa mixta ꝑſe ſtareex elemẽtis omnibꝰ ⁊ nõex Exeiſdemſumus ⁊ nutrimur b MDateria eſt cã quarealiqua poſſunt eſſe Ignꝛs eſt contrarius aque⁊ aer terre... Materie eſt pati:agere vero alicuꝰpotentieſcʒfoꝛme Ignis ſine ſuꝑioꝛi agente qð eſt celũ deteriꝰ agit qᷓ; oꝛganuʒ artificisſine artifice“ Motus ſolis ⁊ alioꝝ planetaruʒ in obliquo circulo eſt cã ge nerationis ⁊ coꝛruptionis reꝝ inferioꝝ... Rl nr 2s a Contrarioꝝ ↄtrarie ſunt cauſe Jdem manens idem ſemꝑ aptum natum eſtfacere idem Beueratio ⁊ coꝛruptio ſunt perpetua. Adueniente ſole aĩalia redibũt recedente vero peribunt. Uita ⁊tempꝰ vniuſcuiuſq; numeꝝ hʒet menſuratur circa pe riodo.i.certa reuolutione ⁊ menſura. Natura ſꝑ deſiderat qð melius eſt. b Melius eſt eſſeq; noneſſe ſa pꝛimo pꝛincipio. Impoſſibile eſt oĩa manere ideʒ numero ppterlonge diſtare

Folio
BGeneratio ⁊ coꝛruptio perpetuantur circulariter: et nonm rectitudmem Quoꝝ ſubſtãtia deperit non redennt codem numero ſed ſpẽ Comen. Loncauũ oꝛbis lune eſt quaſifoꝛma ignis Epa anni circulariter currũt pter motũ ſolis circularem ¶ Incipiũt auto.ſuꝑ pꝛimũ lipꝛum metheoꝛoꝛum Undus ↄſtatex quatuoꝛ elementis. EZorꝰ mũdus ſeniibilis ↄtiguꝰ eſt latiõibꝰſuꝑioꝛibꝰce⸗ liſenſibuis vt inde tota eius virtus gubernetur Motꝰ celieſt ꝑperuꝰ. Morꝰ celiẽpꝛimꝰ oĩm motuũ ĩferioꝝ Eoꝛxa celeſtia motu ſuo generant caloꝛẽin iſtis interioꝛibus pp̃a tñ nõ recipiũt ꝑegrinas impſſiões.qꝛ calefieri nõ pt Aer ⁊ ignis mouent᷑ circulariter Comcn. Honeſt ſtellaſed eſt ãdam impꝛeſſio aeris Sequũtur auto.ſcðᷣilibꝛi metheoꝛoꝛum ariſtotelis.
Umgelant nubes fit nix:ſz cũ vapoꝛ ogelat᷑fit pluuia:
cũ aũtↄgelat᷑pꝛuina fit grando Interioꝛa terre ⁊ eriã aialiuʒ in eſtateſi untfrigida ⁊ inhveme Contrariũ circũſtãs ſuũ ↄtrariũ foꝛuficat lſuntcalida. ipſumꝑ antipariſtaſim. iꝑ reſiſtentiam Dulce pterleuuatẽfert lurſum. ſed ſalſ uz pter grauitatẽſub tus manet. ⁊ ergo aqᷓ pluuialis dulcis eſt: maris aũt ſalſa ¶ Sequũtur auto.iij.libꝛi metheorsꝝ ariſtotelis
Umidũ nõ eſt ſineſicco:necſiccũ ſinehumido.
Aque magis fluũt de nocte q; de die. Ventus eſt vapoꝛ terreus aeris ſuꝑioꝛa trancendens eũ per cutiendo ⁊ foꝛtiter impellens. Motus terre cauſat ex vapoꝛein terra induſo SZonitruꝰfit ex vapoꝛeigneo in vẽtre nubis incluſo q̃ cũ ven trẽ nubis exire dʒ pm violẽter rũpit ⁊ ſtrepitũ facit ſiueſonũ ¶ Sequũtur auto.iiij.libꝛi metheoꝛoꝛum ariſtotelis.
Ualitates pꝛime elemẽtoꝝ.ſuntq̃tuoꝛ:iter qᷓs due ſunt
—
actuue.ſ.frigidũ ⁊ calidũ:due vo paſſiue. ſ.huͦidũ ⁊ſiccũ
Putrefactio eſt vltuna reſoluio Omnna elementa putreſiuntpꝛeterigmnis O woſitoꝛumo poſiteſunt cauſe
—2 g==,„ß—-s—-

ATITT
Quecungʒa frigido ↄponunt᷑ a calido reſoluunk ⁊ ecõuerſo. Excellentia frigiditatis impedit putrefactionem Digeſtio fit a cauido naturali 3 n. Quecunq; liqueſcunt ſunt ad modum aque“ Omnia coꝛpoꝛa ignita ⁊ ſub igne facta habent caliduʒ in po tentia:vt cementum liue calx. 1I Unũqðq;ʒ entiũ naturaliũ eſt determinatũ ad quãdã oꝑatio nem ⁊ in qntũ pt dicit᷑ens:inq̃ntũ vero nõpᷣt nõ dicit᷑ ens:vt hõ moꝛtuꝰnõ dicit᷑hõ niſiequoce.⁊ oculꝰ dũ p̃t facere oꝑatio nem queeſt videre dicit᷑ oculus:dũmodo nõ pᷣt non dicikocu lus mſiequiuoceſcʒ depictus vel lapideus Hutoꝛitates ſuper pꝛimuʒ libꝝ de anima ariſto. Eientia eſt de numero bonoꝛum honoꝛabilium. Una ſcientia eſt melioꝛ alia:vel qꝛ eſt de nobilioꝛi ſubie cto:velqꝛ eſt certioꝛ altera.⁊ ꝓpter hoc vtraq; ſcia de animaẽ nobilioꝛ ⁊ melioꝛ alijs naturalibus Eogmtio de anima vtuis eſt ad omnem veritateʒ ⁊ maxime
ad ſcientiam naturalem
Anima eſt tanq; pꝛincipium omnium animalium Alioꝛum alia ſunt pꝛincipia. Animal vle aut nibul eſt autpoſterius eſt. qꝛ nihil non eſt in rerum natura vt voluit plato. vel ſt eſt tũcpoſterius eſt vtmo tio reiſiue intentio poſterioꝛ eſt ipſa re b Accidentia magnam partem conferunt ad cognoſcenduʒ ꝙ quideſt:id eſt ſubiectum id eſt difſinitio ſubiecii„ O mnis demonſtrationis pꝛincipium eſt qð quid eſt.id eſt diffinitioſubiecti Omnes operationes que ſunt in animatis ſunt totius com⸗ oſitiex coꝛpoꝛe ⁊ anima:⁊ non exanimatm Lin nulla opatio ammeeſt pꝛopꝛia inq̃ nõ ↄmunicet᷑ coꝛpoꝛi vnde ipſum intelligere non eſt pꝛopꝛiũ anime ſed totiꝰ ↄuũcti Intellectus non eſt lantaſia vel non eſt ſine fantaſia. Triplex eſt difintõ. vna q̃ dat᷑ad materiã tm̃.vt cũ dicit᷑ do mus eſt qͥd oſtans ex lapidibus ⁊lignis.alia eſtã dat᷑per foꝛ
mam tm̃. vt cũ dicit domꝰ eſt quoddã cooꝑimentũ defendẽs
nosa caumatibꝰ⁊ unbꝛib Tertia q̃ dat᷑ ꝑ vtrunq;:ſcʒ cũ di

Folio ſeitur domus eſt cooperimentum quoddaʒ defendens nos a caumatibus ⁊ imbꝛibus ↄſtans ex lapidibus ⁊ lignis Naturalis diffinit ꝑ materiã tm̃ velꝑ materiã⁊ foꝛmã ſimul Impoſſibile ẽ coꝛꝑa aĩaliũ reſurgere Ttexere vel edificare Dicere aĩam gaudere vel triſtari ſimile eſt acſi qᷣs dicat eam Siſener haberet oculos vt iuuenis videret vt iuuenis Intellectus eſt qͥd duunũ impaſſibile ⁊ incoꝛruptibile. Deliꝰ ẽ dicere ꝙhõ ĩtelligatꝑ aĩaz q; paia itelligat ꝑ hoĩez Intelligere nẽm coꝛrũpit᷑ aliquo interiꝰ coꝛruptoſcʒtfantaſia D poꝛtet artificem vti oꝛganis.animam vero coꝛpoe· Hon quelibet anima poteſt intrare qðlibet coꝛpus. ſed que libet anima requirit pꝛopꝛium coꝛpus Anima ſᷣm platonem eſt res manens ſeipſum mouens. Rectum eſt iudexſui ⁊ obliqui b b Egrediente anima a coꝛpoꝛe coꝛpus marceſcit ⁊ erpirat. Cõmen. Artes nõ dꝛnta ſe inuicẽ niſi vel demfatiõis
irmatõe vel nobilitate ſubiecti vel vtroqʒ modo
Subiectũ ſcie de aĩa nobllioꝛ eſtſubiectis aliax ſciaꝝ: ⁊ de
mõſtratio eius mags eſt firma:⁊ ideo pꝛecedit alias ſcias Aialia ſunt nobiliſſima coꝛꝑa generabiliũ⁊ coꝛruptibilium Actꝰ⁊ poña ſunt dꝛe marĩe opoſite ⁊ repiunt᷑ in vnoquoq; Intellectꝰ agẽs cauſat vłitatẽin rebus Lpꝛedicamento. Intellectꝰßᷣm ariſtotelisſciam eſt abſtractꝰꝗ coꝛpoꝛe:⁊ tñim poſſibile eſt vt intelligat aliquid ſine imaginatione
Membꝛa leonis non differũt a membꝛis cerui nuſi ppter di⸗
uerſitatem anime leonis ab anima cerui. Uemiſtius Cũ mlta ſunt dictaariſtotelis q̃ vtiqʒ ali—
qᷣs mrabitur:magis omnibus mirariↄuenit negotiũ de aĩa
Siveritatẽ de aĩa cognouimꝰ:valde introductoꝛiũ ẽ nobis
ad oem veritatẽ:nã ad oẽs ꝑtes phie inſignes dat occaſiões
Aia ſeipᷣm cognoſcẽs digna eſt de alijs ligẽ facere. ſed ſi ipſa decepta fuerit:dequo tũc fidẽfacere putabit᷑.q̃ſi.d. de nullo. NHibhilẽ ocioſum ĩ naturaſʒ vnicuiq; entieſt opus attributuʒ BGenꝰeſt qͥdam ↄceptꝰſummatim collectꝰ exſimilitudineſin⸗ Intellectu nihil eſt diuunius. Lgularium.
Sis qſm aparẽtias poeticas recipiũt fabulas nihil vider

Animatum differtab inanimato in viuendo
V
eſſe deriſibili ſicut necin his q occultũ qᷓrũt intellectũ in eic.
Sequũtur autoꝛitates.ij.li. de anima ariſtotelis Riplex eſtſubſtãtia reꝝ ſcʒ materia foꝛma ⁊ ↄpoſitum. Materia eſt potentia:foꝛma vero actus
Duplexeſt actus ſcʒ pꝛimus ⁊ſcðs. Pꝛimus vtſcientia. Se
cundus vtſpeculariſᷣm ſcientimm
Naturalia ſunt pꝛincipia artificialium
Aia eſt actꝰ corꝑis oꝛganic phiſici vitã hñtis in poña ſcʒ ad Aia eſt ſubã.i.foꝛma ſubãlis coꝛꝑis lopera vite Nõ opoꝛtet q̃rere vtꝝ exaia ⁊coꝛꝑe fiat vnũ ⁊ vliter ex mate Si oculꝰ eſſet aĩal viſus eſſet vtiq; aĩa eiy lria ⁊ foꝛma Duuere dicit᷑ q̃drupliciter.ſ.vegetare:ſentire:intelligere ⁊ mo uere ßim locũ.et ſi vnũ iſtoꝝ alicui ineſt hoc dicit vjuere. Anima mouet coꝛpꝰ ad omnem diſterentiam poſitionis ſcʒ ſurſum deoꝛſum:ſiniſtroꝛſum:dextroꝛſum:ante ⁊ retro Animaleſt animal pꝛopterſenſum tactus Anima eſt pꝛincipiuʒ quo pꝛimo ⁊ pꝛincipaliter viuimus in
telligimus ſentimus ⁊ mouemur tᷣm locum.
Quatuoꝛ ſunt potẽtie aĩe pꝛincipales.ſcʒ vegetatia ſenſitiua ⁊ſm locũ motia ⁊ intellectiua.heſicſehñt adinuiceʒ ꝙ vege tatiua pᷣt eẽ abſq; ſenſitia vtpʒ ĩ plãtis ⁊ nõ ecõuerſo:⁊ ſenſiti ua ſine motiua ſᷣmlocũ manet:vt pʒ in qͥbuſdã aĩalibꝰ ↄchili⸗// bus ⁊ nõ ecõuerſo:⁊ tã ſᷣmn locũ motiua qᷓ; ſenſitiua pñit eſſeſi ne intellectiua vt patet in animalibus bꝛutis ⁊ nõ ecõuerſo. In plãtis eſt vna anima in actu ſed multe in potentia.⁊ ideo partes eoꝛum abſciſe viuit
Intellectꝰ ſepat᷑ab alijs potẽtijs aĩeſiẽꝑpetuũ a coꝛruptibili Non ſolum ſcimus ſcientia ſed etiam anuna:⁊ etiam nõ ſolũ ſanamur ſanitateſed ſanamur coꝛpoꝛe 3 Unqde nõ ſolum oĩs ↄparatio dependet a ſoꝛma ſed etiãdepẽ det a materia.pꝛincipalius tamen dependeta foꝛma Actus actiuoꝝ ſuntin patiente pꝛediſpoſito. Potentie cog⸗ noſcuntur per gctus:actus veroꝑ obiecta Naturaliſſimũ em̃ oꝑm eſt ĩ oibꝰ viuẽnbꝰ q̃cũq; ꝑfecta ſunt ⁊ nõ oꝛbata ⁊ q̃ generatõeʒ nõ bñt ſpõtancam generareſibiſi

Folio mile vt eſſe diuinũ ⁊ immoꝛtale participãt ᷣm id qðᷣ poſſunt,
Nhil de numero coꝛruptibiliũ contingitidem numeroma
nere:ſemꝑ tñ pᷣt vnũ ꝑmanere in ſpecie per generationem. Scientia eſt vmucrſalium. Uniuerſalia ſunt in aĩa.ſed particularia ſunt extra animam. Aia intelligit qñ vult:ſʒ nõ ſentit qñ vult:qꝛ obiectũ intellectꝰ eſtin aĩa vt vle. obiectũ ſenſus eſt extra aĩam vt particulare Duplexeſt ſenſibile ſczꝑ ſe ⁊ꝑ accñs.ꝑ accñs vt aliq̃ ſubſtan
tia ꝑticularis:vt darij filiꝰ. Denſibile ꝑſe eſt duplexſcʒ cõe et ꝓpꝛiũ. Coĩa ſenſibilia ſunt quinq;:ſcʒ magnitudo:motqͥes:
numerus:⁊figura. Sed, ꝛium eſt qð perſe ſentitur ab vno ſenſu:vt coloꝛa viu et ſic de ſingulis. b Quinqʒ ſunt ſenſus.ſcʒ viſus:auditꝰ:odoꝛatꝰ:tactꝰ ⁊ guſtus Senſus non deapitur circa pꝛopꝛium obiectum.
Loloꝛ eſt viſibilis perſe: lumen eſt actus dyaphoni ſᷣm qð dyaphonum.. b Dvaphonum eſt aliqð coꝛpus ꝑſpicuũ vt aer ⁊ aqua ⁊ coꝛp celeſte.lumen nec eſt coꝛpus neceſt fluxus corpoꝛis. Impoſſibile eſt duo coꝛpoꝛa eſſe in eodem loco Illuminatio nõ fit ſucceſſiue⁊ in temꝑe:ſed ſit in inſtanti Tenebꝛa eſt pꝛiuatio luminis b
LColoꝛ noneit viſibilis ſine umine.
Sẽſibile poſitum extra ſenſum non facit ſenſationem Sonꝰ cauſat᷑ex colliſione coꝛpoꝝ aerẽ violenter frangentiũ Echo eſtſonꝰſcðᷣario factꝰ exrepcuſſione ſoni pꝛius facti. oxeſt ſonus animati tnſ. Uorx eſt repercuſſio aeris inſpirati ad vocalem arthereaʒ cuʒ vmagine ſignificandi b Inanimatum nullum vocat Linguecongruunt duo officia ſeu opera natureſcilicʒ in gu ſtum ⁊ loquel aum Hõpꝛaue odoꝛat ⁊ odoꝛatũ habetpꝛeioꝛem multis animali bus:ſinuliter ⁊ guſtũ: ſed tactũ certoꝛem omnibus aĩalibus. Anuma eſt cauſa coꝛpoꝛis viuentis in genere triplicis cauſe: ſcʒ foꝛmalis finalis ⁊ efficietilggg. Duplex eſtfinis.ſ.ſinis gr̃a cuiꝰ:⁊ finis gr̃a quo.i.ſinis itract
H 1 3 2

KVI finis ertra
nuhi pꝛopꝛie nutritur naturaliter niſi vinum
Tres ſunt potentie anime vegetatiueſcz nutritina augmen⸗ satiua ⁊ generatiua Radices in plantis ſimiles ſunt oꝛibus in animalibus: quia ambo nutrimentum ſuſcipiuun Ignis augmentat᷑in mfinitum quouſq; fuerit combuſtibile. Omnium natura conſtantium poſitus eſtterminus:⁊ natio magnitudinis ⁊ augmenti
2E
sE=
3i Alimentum ante decoctionemeſt contrarium ⁊ diſſimile ali 141 co.ſed ꝑoſt decoctionem erit ſibiſimile V 1 Neceſſe eſt omne viuens qᷓ;ᷓdiu viuit nutriri
da n Nibil generat ſeipſum ſed ſaluat A incipio ſunt diſſimilia: in ſine vo ſilia.
1 Agens ⁊ patiens in pꝛincipi Vo lulig. 11 Duplex eſtpotentia:ſcʒ ꝓpinqua ⁊ remota.ſiue potẽtia ↄiun u cta actui ⁊ diſtans ab actu. Remota vt puer dicit᷑ haberepo
ai. b tentiam militandi. Pꝛopinqua vthomo adultus. b 14 Ommi appellare afine uſtum eſt.„—
1 Paſſio dicit᷑ dupliater no mõ capit᷑ pꝛo trãſmutatõequa
dam queſſit cũ abiectiõeↄtrarij:⁊ illa dicit᷑paſſio ꝓpꝛie dicta.
dee Alio modo idem eſt ꝙ ſalus ⁊ perfectio alicnius in potentia
ab aliquo quodnõ eſt in actu.⁊ illa dicitur paſſio methapbo riceꝛvt eſt ſentire intelligere ⁊ ſic de alijs 18.....
1 Scientia eſt vniuerſalium 1 M„ o n BGuſtum ⁊ taetum habemus certloꝛem omnibus antimalibꝰ ut ge vnde nullũ animal pꝛecellit homineʒ in guſtando ⁊ tangẽdo Homo eſt pꝛudentiſſinum animpnl. 3n dlt Mollcs carne menteaptos dicimus:duros vero ineptos. 11 Nihil eſt guſtabileſine humido.
Earo nõ eſt mediũ tactus ſed aliqd circa camẽ ſicut neruus. Dedi oꝑatũ ad vnũ extremoꝝ hʒz rõnem alteriꝰ extremi Omnis ſenſus eſt ſuſceptinus omniuzſpecieꝝ ſenſibiliũ ſine
materia.ſicut cera ſuſcpit figuram ſigilli auriſine auro
.
. Excellens ſenſibile coꝛꝛumpit ſenunm a Abeuntibus ſenſibilibus remanetſpecies in fantaſia 1 Non eſt neceſſe omne mouens moueri 4

Folio
Senſus ↄmunis eſt potẽtia aĩe que diſcernit ſenſtbilia diuer
ſoꝛum ſenſuũ in vno ⁊ eodẽ tpeſicut dulce ⁊ albumin lacte Sicut dicit homerus talis eſt intellectus in hommbus ter⸗ renis qualem inducit pater filioꝛum deoꝛumq; id eſtſod Deceptio ⁊ ignoꝛantia magꝭpꝛie eſt in animalibus qʒ ſcien⸗ tia.quia inipſis magis pꝑficiturignoꝛantia q; ſcientia Eadem eſt ſcientia ↄtrarioꝛum. multa agunt ⁊ patiunt᷑ Fantaſia eſt motus factus a ſenſu ſᷣm actũ.ſᷣm quẽ animalia Comenta. Anima eſtſubſtantia ⁊ non accidens. Subſtantia eſt digmoꝛ omni accidente. b Foꝛmelbãlis eqͥuoce eẽ in ſubiecto dñr.qꝛ ſubiectũfoꝛmeſub ſtantialis eſtens in poña qð nõ eſt in actu niſiꝑ foꝛmã.ſʒ ſubie ctũ accntꝭ eſt aliqð exñs in actu.ſ.ↄpoſitũ ex materia ⁊ foꝛma Undehabemus ꝙ omneqð aduenit entiin actu eſt accidens ECom poſitũ exfoꝛma ⁊ materia nõ dicit᷑ niſi qꝛ: foꝛma eſt vna. Foꝛma rerum artificialium ſunt accidentia. b Indmiduum non eſt niſip foꝛmamſuam
Coꝛxa celeſtia nõ hñt de ðtutibꝰ aĩe niſi intellom̃ ⁊ deſideriũ
Sollicitudo ðina cũ nõ potuit facere vnũ indiuiduũ nũero ſpo ꝑmanere mißta eſt ei dando ſibi ᷣtutẽꝑ quãſꝑ pᷣtꝑmanere Om̃eens naturale deſiderat ꝑmanentiã eternã lidẽ in ſpẽ Natura ſemp agit pter aliquid tanq; pterfinem Diuerſitas foꝛmarum eſt cauſa diuerſitatis materiarum Omnerecipiens debet eſſe denudatum a natura recepti. Lux nõ reqͥrit᷑ invidẽdo ꝓpter ĩpᷣos coloꝛes.ſʒ̊.ꝓpter iᷣm dia
De exẽplo nõ requirit᷑ verificatio ſed manifeſtatio l phonũ
Stelle non vident᷑de die pter maius lumen ſolis
Homo bonitactus ſp eſt dilcretus ſicetiã eſt de alijs ſenſibꝰ
O doꝛ eſt in medio nonfoꝛmaliter.ſed intentionaliter. Dultures di adloca pꝛeii accidit in terꝛa grecoꝛuma quingentis miliaribus
Flbertus Lladefacta in terꝛa grecoꝝ venerũt vultu
res ⁊ tigrides a quingentꝭ miliaribus ad cadauera moꝛtuoꝝ
Commen. Locus eſtſimilis ⁊ equalis locato
Senſus ¶ꝑ dicit veꝝ nõ in vniuerſalibus ſed in ꝓꝛijs.ſed in
tellectus ſeinꝑ dicit veꝑin vniuerſalibus. non autem in pꝛija
grides veneruntad loca pꝛelij pter odoꝛẽ qui

EÉEE
TVemiſtius Omnia artilicialia habentrõez acciden
tis reſpectu naturalim, l 2. Quibuſcũq; de nñero moꝛtaliũ natura dedit intellectuz. his ꝓmiſlit ſinglas poñas ĩ miſteriũ ĩtellectꝰ. Sẽſus ñ decipit᷑ cir ca ſuũ ſenſibile pꝛiũ fᷣuatis tribꝰↄditõibꝰqᷓ ſũt debita diſpõ medij:debita diſpoſitio oꝛgani:⁊ debita obiecti diſtantia Ea que ſcimꝰſunt minima reſpectu eoꝝ que ignoꝛamus. Sequũtur autoꝛitates.iij.libꝛi de anuna Ntellectꝰ eſt ꝑs aĩe Intelligere eſt pati ſintelligibilia Sicut ſe hz ſenſus ad ſenſibilia.ſicſe hʒ intellectus ad Intellectꝰpoſſibil nihilẽ ĩactu ð nũero entiũ anqᷓ;ʒ itelligit ea Intellectꝰ nõ hʒz oꝛganũ in coꝛpe.ſʒ ẽ ab oĩ oꝛgano coꝛꝑali ſe Aia intellectiua eſt ſpẽꝝ intelligibiliũ loco lparatus Intellectus cum intelligitvalde intelligibilia non minus in telligitimo magis Intellectus cũ intellexerit alia poteſt ſeipſum intelligere In oĩbꝰ hñtibus foꝛmã in materia differtres ⁊ rei ciſſe Entia ſiue quidditas rei eſt pꝛopꝛiũ obiectum intellectus Intellectus eſtſimplex impaſſibilis ⁊ immixtus. Intelleciꝰ poſſibiis eſt pꝛimo tanq́; tabula raſa in qua nihil eſt depictum:poſſibilis tñ depingi. Intellectꝰ noſter intelligit ſeſicut alia ꝑſpẽs aliauum In ſeparatis a materia idem eſt intelligens ⁊ intellectum. Sicut ĩoĩm reꝝ natura ẽ aliqͥd qð pᷣt pꝛimo fieri ⁊ facere oia illiꝰ generis.ſic etã in aĩa ẽncẽe hec duo eſſe:vnũ..qð pᷣtfieri oĩa itelligbilia ⁊ recꝑe ca.⁊ hoceſt intellectꝰ paſſibilis. aliud vero qꝙpᷣt facere oĩa intelligibilia:⁊ hoc eſt inrellectꝰ agẽs Uñ duplex eſt poña aie intellectine.ſ.agẽs ⁊ paſſibilis. Iutellectꝰ agẽs eſt ſicut lumen.qꝛ lum?ẽ factt coloꝛes in poña actu viſibi⸗ les. ſic intelleccꝰ agẽs poſña intelligibilia facit actu ĩteligibilia Agens eſt nobilius ⁊honoꝛabilius paſſo ⁊ foꝛma materia. Intellectus eſtunmoꝛtalis ⁊ perpetuug. Duplex ẽoꝑatio intellectꝰ Una que dicit᷑ſimpliciũ termino⸗ rũ appꝛehenſio. Alia ſimpliciũ terminoꝝ a pꝛehenſoꝝ ꝰpoa ſitio ⁊ diuiſio:ſub q̃ ↄpꝛehendit᷑ tertia ſcʒ rõcinatio remota
Pꝛiuatio cognoſcitur per habitum

Folio
Intellectus noſter elt ens in potenta dit potentiaz
Potenna in vno indiuiduo pꝛeceditactũ:ſed act ſimpir pᷣc Oimnia quefiuntab vno ente:in acu fiun: Duplex eit intellectus poſſibilis.ſcʒ pꝛacticus ⁊ſpeculatiuus Speculanuus conſiderat rem ſimplicter. Pꝛacticus conſin derat iplam percomparationem adopus
Sicutres habet eſſe ſic habet intelligi. b
Oimnneens auteſt ſenſibile aut intelligbile.
Anuma eſt quodammodo omnia.
Scientie ſecantur quemadmodum res dequibus finntſſcle.
Lapis non eſtin anima ſed ſpecies eiug. b
Manus eſt oꝛganus oꝛganoꝛum
Intellectus eſt ſpeciesſpecierum idh eſtfoꝛmarum
Duplexeſt apetuus.ſcʒ incellectiuꝰ: ⁊ ille dictt volũtas. ⁊ ſen ſitiuꝰ:⁊ ille diuidit᷑ in duas ſcʒ in iraſcibilem ⁊ in Heupilibil, Neceſſe eſt quẽcunq; intelligentem tantaſmata ſpeculari.
Hatura nihil facit fruſtra Unde nõ deſiatin noceclarijo nec habundat in ſuperfluis
Intellectus pꝛinpioꝛum ſemper eſt rectus. Appetibilleſemper moueta petitũ ſub rationeboni: ſiue boc ſit bonum aparensſiueexiſtens
Tria requirunturad motum animalis: ſcʒ mouens motu3: oꝛganum motus
Duplexeſt motus.ſcʒ mouens moblleqð eſtagperlbilexa mo uens motũ qð eſt potẽna a petitiua in homine.motũ aũt eſt oꝛganũ ammalis puta ipſum coꝛ ſtiõis ſue vſqʒ in ſineʒ Ncce eſt oẽ qð viuit hĩe aĩam vegetatiuã a pꝛincipio generar Neceſſe eſt omne animalbabereſenſug
Im poſſibileeſt coꝛpus animalis elſeſimplexclementum. Senſus guſtus ⁊ tactus nccᷣarijſunt oĩaiali:alij aũt debñ eẽ Non videmus extramittendoſed intus ſuſcipiendo Senſus tactus eſtpꝛimꝰ oim ſenſuũ.qꝛſineco aĩa cẽ no põt.
Excellens ſenſi ibile coꝛrumpirſenſum
Excelleus tangibilecoꝛrumpit animal
1 Linguam habetammal vtſignicetaliquid alteri.
Cðmenta. Intellect nõ eſt coꝛpꝰnec vtꝰ in coꝛpote.

Sermo in pꝛincipijs debet eſſe longus vt ait plato b Zriſtoteles adinueniens intellectũ poſſibilẽ muenit qðdaz Spẽs humana eſt eterna Lnouũ genꝰ materie Neceſſeeſt in omni intelligibili abſtracto aliquid ſimile eſſe materieet aliquid ſimile eſſefoꝛme.ſcʒ potentiam ⁊actum Nulla foꝛma eſt liberata a poña ſimpłr miſi pꝛuma foꝛma que Oĩs foꝛma ſeꝑata a materia ẽĩtellcctia Lextra ſe nihil ĩtelligit Credo ꝙillehõſcʒ ariſtoteles fuit in natura regla ⁊exẽplar ꝗsd33. nã adinuenit ad demr̃andũ vltimã ꝑfectõeʒ ĩ materia Habit) eſt ſᷣm quẽ hñs ipᷣm pᷣt agere qñ vult. 8. O patio intellect poſſibilis eſt intelligere. ſed oꝑatio intelle/ ctus agentis eſtabſtrahere intelligere facere Intelligere eſt reciꝑe intelligibilia.ſed abſtrahere eſt potentia intelligibilia facere actu intellecta denudando ea a materia? aoditionibus materie VUlia non hñt eſſe extra aĩam vt voluit plato Intellectꝰ poſſibilis eſt vltimꝰ in oꝛdine ĩtelligẽtiaꝝ ſepataꝝx Pꝛima pꝛincipia ꝑ nibil alið qᷓ; ſolo lũineĩtellcũs cognoſcũt ncũq; hõ fuerit copulatꝰ intellectuiꝑ ſcĩam oim rerum tũc eſt quaſi deus.—. ¶ Uemiſtiꝰ? Sialias eſt intellectꝰ in quo non eſt poña: il lenec intelligit pꝛiuatiões nec mala:⁊ talis eſt pꝛima cauſa Ille intellectꝰ qͥ plura intelligit nõ eſt dignioꝛ.ſed qͥ nobilioꝛa intelligit ille eſt nobilioꝛ ⁊ dignioꝛ. Intellectꝰ diuinꝰ eſt ipſa veritas:⁊ nõſemꝑ veꝝ intelligit. Cõmen. ſuper tertiũ deaĩa. Pꝛius eſtſcire actões aĩe: q; eius ſubſtantiama
*
Intellectus eſt ommbus cõis. cognitio autemmon. Scire genus pꝛecedit ipſum ſcre differentam
Pꝛꝛina pfectio ſenſus eſt virtus in coꝛnoe·
4.. 9
Dinimd erroꝛ in pꝛincipio eſt cã maximierroꝛis in fine Virtutes paſſiueſunt mobiles ab eo cui attribuũtur. actiue mouent cu attribuũtur Anima rõnalis indigna eſt inſpicere ⁊oſiderareintentiones queſunt in imaginatuau Siẽ lſenſus idiget inſpicere lenſiblia ſiteller inrellgiblla 4

b Folio oꝛme rex ertrinſecan mouent intellectum b
Mens.i.intellectꝰ agens aufert foꝛmas a materijs ⁊ facitea
intellecnua in actu poſtqᷓ; erunt intellectiua in potentia Intellectus reqpit omnes foꝛmas naturales. 1 Omne Trecipiens debʒ eſſe denudatũ a natura recepti.
Intellectꝰ poſſibil nihil hʒz inſun natura infoꝛmis naturalibꝰ
Foꝛmenaturales non ſunt ſepara biles Extrema in ſpecie differunt a megijs.
Intellectꝰ poſſibilis eſt illud qð ẽ ĩ potẽtia ad oẽs ĩitẽties foꝛ
maꝝ naturahuũ vliuʒ.⁊ ñẽĩ actu ad aliqs entiũ añq; itelligat
Duuerſitas materie recepte facit diuerſitatẽ ua turerecipiẽtis.
Omne genera bile ⁊ coꝛruptibile eſt particulare ſcoꝛpoꝛe. Intellectꝰ nõ eſt hic.i.particularis neq; coꝛpꝰ neq;ʒ ẽfoꝛma in Intellectꝰ dͥ creat ⁊ generat intelligibilia ẽ intellectꝰ agens Anima non imtelligit ſine imaginatione ſicut ſenſus non ſen tit ſinc pꝛeſentia ſenſibilis
Impoſſblle eſt eaſdem intentiones ponere qñq; coꝛruptibi
les quandoqʒ cternas. 8 Hatura coꝛruptibil ſiue paſſibilis ſi pᷣt trãſmutari ĩ eternam Coloꝛ non mouet viſum niſi ꝑ pꝛeſentiam lucis
Infoꝛmis abſtractis nõ eſt nuſi vnũ indiuiduũ in vna ſpecie.
Ab vno inſtrumento non poteſt venire nili vng actio. Intellcũs agẽs vt poſſibil neqʒ ẽ generabil neq; coꝛruptibił. Omneens ſenſibile diuldit᷑ in materiam ⁊ foꝛ1:Uaum¼. Niſi eſſʒ hoc genꝰ entuũ non poſſemus intelligere multitudi⸗ nem in rebus abſtractis Scire de aĩa neceſſarium eſt in ſciendo pꝛimãphiam. Sicutſehʒ lur ad dvaphonũ ſic intellectꝰ agens ad poſſibin lem. qꝛ ſicut lureſt ꝑfectio dvaphoni ſiciutellectꝰ agens eſt ꝑ fectio intellectus poſſibilis Hoc nomẽ ĩtellectꝰ equoce d de intellcũ agẽte ⁊ ſpeculatiuo Ornnis virtꝰ euñs in coꝛꝑe ↄpoſito eſt ex pꝛimis qͥlitatibus. Uirtus imaginatiua eſt in interioꝛe partecerebꝛi: ⁊ cogitati⸗ ua eſt de genere exiſtennũ virtutum in coꝛpoꝛe b Dẽs ꝑt es aĩe ſunt foꝛme in materijs pꝛeter rõnalem Tocus mihileſt eoꝛum que exiſtunt in eo
—2—
2— 5——
2 ——
n ——r⸗
22 ͤ
— 2——

a 2I Virtus cogitatiuceſt in genere virtutum ſenſibiliu m.
Pꝛunum intelligens extra le nibu intelligit Mouẽs ⁊ motũ vebet ee eiuideſpei ſquãextrahit a ſe. Intellect cu tuerit in actu pᷣt inteiligere ſeipm ꝑ intentionem Intelleetꝰ abſtrahit qͥdditateab habenti qͥaditatem. ⁊ non ceſſat abitr abere donec venit ad ſim pucem quidditatem Rectum eſt in coniinuo ſicut ſimeicas in nalo:
Sinon eſlet materia non eſlet paſlio. Julciuigerceſt paſſio ⁊ non actio
In eo ꝙ inrelligibile eſt ex ſe intelligens:⁊ intelligens ⁊ intel“ lectum erunt idem mommbus modis 1 Ea que agunt ⁊ patiunt inſubiecto ↄmunicatn Pꝛopꝛia paſſio eſt aliqua pꝛiuauo ⁊ m. am habʒ naturã ꝓ Pꝛiam pꝛeter naturam lubiecti
Cnum o pooſitoꝝ ꝑ reliquũ intelligitur.
Anuna eit vnum entium naturalum rerum Eonſideratio de anuna eſt conſideratio naturalie Nihi agit niſi perſuam foꝛmam Acius uneliectus agenus eſt lua ſubſtantia
Spẽs humanas dencere eſt impoſſibile
Joꝛme unmateriales exſeſunt intellectiue.
Ubi noneſt vera generatio ibinon eſt verum agens Per virtutem coguatiuã hõ differt ab ommbꝰ aiaubus Intellectꝰ agens im̃ eſt in actu ⁊ non in potennaꝗ. Perfectio humana eſt intelligere res abſtractas.
Eternũ in ſua actione non indiget coꝛruptibili: Omnefactum habet quidditat. Impoſſibileeſt vt aliqð generabile ⁊ coꝛruptibileſit materia Intellectus paſſibilisintelligit foꝛmas materiales Leterni ⁊ foꝛmas abſtractas. b
Quarum differentia ſunteadd3em Illud quod exiſtit in animaeſtfoꝛma tm̃ ⁊ nou materia Imagimationes ſunt degenere reꝝ ſenſibilluun NRatio non exiſtitin omnibus animalibus.
Si motoꝛ eſt vnus mobile erit vnum Intellectus non mouetſine voluntate

————ÿ———
foꝛma ſubalii egredit᷑ aliq opario niſi mediãte
¶ Seqnũtur autoꝛitates de elenſu ⁊ ſenſato
Aturalis phi eſt ſanitatꝭ ⁊infirmitatꝭ pꝛima pꝛincipia Naturalis ſumit ↄſideratõem ſuã ab eis qᷓ linuenire ſunt deoſideratõe medicine.ſʒ medicꝰ incipit e
ↄſideratõe naturalis.vñ vbi dimittit naturalis ibi ĩcipit me/ Neceſſe eſt aĩal in qntũ aĩal habereſenſum Ldicus
Auduꝰ magnãptẽad intelligendã pꝛudentiã ↄfert.
Sermo audibilis exiſtens ex cã diſcipline non ꝑ ſeſedꝑ acci
dens. i. in quantum ſignificat aliquid.
Uiſus nobis multas reꝝ differentias demonſtrat
Cecꝰa natĩtate naturalr ſapiẽtioꝛ ẽſurdo ⁊ muto a natitate.
Thomas dicitoĩs ſurdꝰ a natiuitate eſt mutꝰ ⁊ nõ ecõuerſo.
Uiſus attribuit᷑ qque qꝛ aqua rõne qua eſt pſpicua eſt potẽs
recipe ſpecies coloꝛis
lum circa cerebꝛum.
OQdoꝛ eſt ſumalis euapoꝛatio.i.fit exf mali eua poꝛatione Eereb veſt ꝑs frigidioꝛ ⁊ humidio: oiboptb⸗ Hefe Eoꝛ eſt opoſitũ cerebꝛo ⁊ eſt 1
Soloꝛc eſt un er hsdne icniin wowporete terminato
Tactin vero aeng em dreorniub ommũ Janunnalumn Ignis nõ agit neqʒ patit᷑ rõne q̃ ignisſʒ rõne q̃ calidus. vñ a late foꝛma accñtali Oia q̃ nutriunt᷑ dulci nutriunt᷑.i.cõedendo dulcia. Dulcis ſapoꝛ ⁊ ama rꝰſuntſapoꝛes extremier qͥbꝰcõmiſcent᷑ alij ſapoꝛes.ſicuter albo ⁊ nigro alij coloꝛes Dupler eſt odoꝛablle:vnũ qð ↄfert ad nutrimentũ. aliu ia 5 non ↄfert ad nutrimentũ ſed tm ad ofirmationem cerebꝛi Fumoſitas cibi veniens ad eebei infrigidata ꝓpter locũ eiꝰ ſzei wrniuibuse reu mata..
reis ꝗᷓ ſunt ð
Uuliua virtus non eſt in xtrem tateoculi ſita. ſed infra ocun

uũtur incõtinèti vt min ſapoꝛ amarꝰinfuſus in aliũ reſoluſt.
Illuminatio ſit ſubito ⁊ non ſucceſſiue. Unꝰſonꝰ nũero nõpᷣtꝑuenire ad aures pluriuʒ ſʒ vnꝰ inſp? Motus maioꝛes expellunt minoꝛes Oꝑatio nõ eſtſine virrute ODO pinio nõ eſt ſine pitate. Unius rei noneſt mii ſolus vnus motus in vno tꝑe.. Eontrarioꝛunicontrarij ſunt motus vel aq̃ multa. Coͤmen. Tiſus obſcurat᷑i locis frigidis vbifuerit nix Palpebꝛe poſiteſunt in oculis hominũ ad perſeuerationem ceoꝛum a rebus extrinſecis ſicut viagna gladijj Inſtrumentum auditus eſtaer poſitus in auribus. Inſtrumentum odoꝛatus eſt aer poſitus in naſo. Eoloꝛ cauſatur exoↄmixtione coꝛpoꝝ lucidicum diaphono. Eoloꝛ albus ⁊ niger ſunt extremi coloꝛez Lux eſt perfectio coꝛpoꝛis dyaphoni interminati.eſt em̃ in ſuperficie dyaphoni terminati Ignis non lucer perſe:ſed natura ignis lucet cum adunatur cum aliquo alio coꝛpoꝛe Anima beſtialis in aĩalibꝰ exñs nõ impetit actiões nature Arrtifex ßm poſſeſuum intendit ſeſimiare nature Ars imitatur naturam in quantum potef. Foꝛme ſenſibiliũ extra aĩam hũt eẽ coꝛꝑale oĩo.ſed in aĩa hñt eẽſpũale oĩo.in medio ãt hñt mediũ inter coꝛpoꝛale ⁊ ſpũale. Audius in homineeſt via ad diſciplinam. 3 Diſciplina non redditur niſi per auditum¼.„ Intelligere quid verba ſignificent non eſt ipſius auditus:ſed ipſius intellectus b Blbertus Gꝛatiſſimi medici incipiunt ſuam conſide⸗ rationem ab his qus demonſtrat naturalis Medicina habet ↄmunicationem cum ſcientia naturali: eo x pꝛincipia ſua ab eo acapit ⁊ eſtſub ipſa Senſatio dicik paſſio quia cum paſſione fit
Omnes ſenſus in animali ſunt cauſa ſalutis animalis. Non eſt idemſenſibile ⁊ eſſeſenſiblle Libꝝ deplãtis nõfecit ariſtoteles ſʒ diſcipulꝰ eiꝰ theofraſt. Aurum nonputreſtett

Folio b Sanguis in anguſtis venis circa cerebꝝ exiſtens ſubtilis ⁊ purus ⁊ defacili paſſibilis pter qð indigerextrinſeco adin toꝛio ad ſuaꝝ partium frigiditatem temperandd. Sequuntur autoꝛitates li. de mẽoꝛia et reminiſcẽtia. E moꝛia necẽ pñtiũ nectuturoꝝ:ſed tm̃ pᷣteritoꝝ DVñ ſenſus eſt pꝛeſentium. memoꝛia pꝛeteritoꝝ.ſ pes ve ro vel opinio futuroꝛuum Mroꝛia c alicuiꝰ appheſiſenſus vel intellectꝰiterata reſuptio Intellectus nñ non intelligit ſine oↄtinuo ⁊ tempoꝛe. Spẽs vł ſilitndo rei ↄſiderata ſᷣi ſe exñs in aiaẽ imaginabt lis ⁊intelligibilis. ↄſiderata vt ẽalicuiꝰ ſilitudo qs pꝛiꝰ fuit Meditatòes mẽoꝛiãſaluãt ſeſatũ vłĩtellectũ ſicẽ mẽoꝛiał Mecdieariẽ aliqͥd ↄſiderare młtotiẽs nõ ſᷣm ſeſʒ ſᷣm imaginẽ ¶ Reminiſcẽtia d⁊t a mẽoꝛia.qꝛ remmiſcẽtia tm? Lalicuius nhoib':ſʒ memoꝛia etiã ẽin alijs aĩalibꝰ Renuniſcẽtia nõ eſt memoꝛia ſʒ ſequit᷑ mẽoꝛiã qꝛ ꝓcedit ab aliquo retẽto ĩ mẽoꝛia DOis reminiſcẽtia vel ſit a reipſa velſibiſimili vt a ↄtrario. EConſuetudo eſt altera natura. Que oꝛdinem habent bene reminiſcibilia ſunt Quidãſemel vidẽtes magꝭ mẽoꝛant᷑qᷓ alij multotiẽs vidẽtes
Qiuidã nolẽtes reminiſcinõpñt dimitttere reminiſcẽtiãſicut melãcolici.qoꝛfantaſmata maxime mouẽt eos ↄtra velle eorũ. Pueri ⁊ multũ ſenes immemoꝛes ſunt pꝛopter nimiũ motũ accidentalem in coꝛpoꝛibus eoꝛum Comen. Quatuoꝛ ſunt ptutes aĩe ſenſitiueĩterioꝛis.ſ. ſcʒ ſenſus cõis:imaginatio ſiuefantaſia qð ẽ eſtimatiua:q̃ͥ in hoĩibꝰ dicit᷑ cogitatiua ⁊ memoꝛia. Imaginatio ẽ in interioꝛi ptecerebꝛi:eſtimatiua in medio:mẽoꝛia vo in poſterioꝛi ꝑte. Sequũtur autoꝛitates libꝛi ariſto. de ſomno et vigilia. 1 Uius eſt potentia eius eſt actus Neceſſeeſt omneqð vigilat eriam doꝛmire. Somnꝰẽq̃ᷣſiligamentũ oĩm ſenſuũ.vigilia vero ſolutio eos Sõnus eſt reqes q̃aã q̃ data ẽa ialibꝰ pterſalutem eogꝝ. Qmnia aialig ſangumnem habentia habent cc b Coꝛ eſt pꝛincipium lenſus ⁊ motus in anunalibus. Nutrimetũ vltimũ oib ſanguinẽ hñtibꝰeſanguinis materia

XRI
Toca ſanguinis ſunt vene. Eoꝛeſtpꝛincipium venauum. Somnus cauſat᷑ exeuapoꝛatõe cibi ꝗ̃ aſcendit ad cerebꝝ ꝛĩ frigidata deſcẽdit ⁊ facit ſomnũ.vñ poſt cibũ foꝛtẽſunt ſomni Somnus aſſilatur epilentie.i.moꝛbo caduco. I validi. Dinum bibere non ↄuenit pueris nec nutricibus eoꝛum— Omnium eoꝝ queſunt in coꝛꝑefrigidiſſimũ eſt cerebꝛum. In ſõnofit ꝓpulſio caloꝛis ad interioꝛa aĩalis ſunt calida Vñ ſuꝑioꝛa ⁊ exterioꝛa mẽbꝛa ĩ ſomnoſuntfrigida.⁊ ĩterioa Aialig magꝭ nutriunt᷑ ⁊ augentur in ſomnis qᷓ; in vigiliſs. Abeũtibus ſenſibilibꝰ. remanẽt ſpẽs eoꝝ in oꝛgano ſentiẽdi. Uiſus nõſolũ patit᷑a viſibiliſʒ etiã agit. hoc veꝝeſtꝑ accñs.ſ. rõne vaporꝭ in vidẽdo ab oclo exeũtis Inſpeculis valde purꝭ ſi mulieres mẽſtruoſe inſpiciãt in ſuꝑficieſpeculifit q̃ſi nubes ſanguinea.⁊ ſi nouũ eſtſpeculũ nõfacile eſt abſtergere maculã Puꝝ ſubito demrãt quicqͥd accepat Lhmõi. ſi vo vetꝰ facile Delectatio maioꝛ expellit minoe· Pueri non habẽt ſomma pter nimium metum qui eſt in eis Pꝛincipia oĩa ſunt ꝑua.vn ⁊ pꝛincipia egritudinis ſunt pua. Quedã ſõmia ſũtſigfuturoꝝ.q̃ͥdã cauſe.qᷓͥdã accñtiaſuntilloꝝ Multa pᷣuiſa ⁊ↄſilia q̃fieri expediebat obmittunt᷑ pter nobi Noctes ſilentioꝛes ſunt qᷓ; dies⅛ llioꝛes inchoatõnes Aer noctis magis eſt quietus qᷓ; diiꝭ¼. Melancolici maximeſommiantur.
HNotoꝛum notioꝛesſunt motuSsS.
Noti de ſeinuicem maxinieſuntſolliciti Nõ om̃e qð futuꝝ eſt dencẽitateftt ¶ VSctionẽ eiuſdẽ ad coꝛ Cõomen. Sõnd ſit pter calor receſſuz natural ⁊ otra Nullꝰ hõ eſt qui nõ vidit ſomniũ qð nõ annũciauit ſibi alidd Famoſum ᷣm rationem non eſtfalſum I futuri Uulgus dicit ꝙſomnia fiunt ab angelis. deuiationesſiue ve rationes a demonibus. ꝓphetie a deo Gẽtes diuerſi ficant᷑ duobus modis.vno modo naturaliter fm virtutes eoꝛum ⁊ſᷣm entia eis ꝓpꝛia in ſuis regionibus.ſe cundo ſᷣmleges ſᷣm quas receperuntſidem a natiuitate.ſ. de pꝛimo pꝛincipio ⁊ deangelis ⁊ dereſurꝛectione 4

Folio
Homo dedereſſe medius adſomnum ⁊ vigillam non decli⸗ nandoad alterum. Mutoꝛitates libꝛi de longitudine et bꝛeuitate vite
Entes queſunt in calidis regionibꝰſunt longioꝛis vi⸗
te qᷓ; queſunt infrigidis.
Coꝛruptis aninalibus coꝛrumpunturſcientie ⁊ ſanitates qᷓ
in eis ſunt Quicquid coꝛrumpitur aſuo contrario coꝛrumpitum Jdqð in ſeeſt coꝛruptibile in nullo alio loco eſt coꝛruptibile. Impoſſiblleeſt habenti materiam non exiſtere in ↄtrarium. Minoꝛ flãma conſumitur a maioꝛi per accidens.quia alimẽ tum quod illa conſumit multo tempoꝛe. hoc multa famma ↄſumit paruo tempoꝛe„ Locus ↄtinens rem: vel operatur ad generationeʒ vel ad cẽ ſeruationem rei:velↄtraria rei operatur. Inter animalia longiſſime vite ſunt ceruus ⁊coꝛuus
Lita animalis fit per calidum et humidum
Senectus frigida eſt et ſicca 8
Animalia multum coeunua multum ſeneſcunt. quia ſperma qð eſtſuperfluum nutrimenti emiſſum exiccat.⁊ pꝛopter boc mulus longioꝛis eſt vite qᷓ; aſinus vel equus ex quibus gene ratur:quia ipſe non generat b Maſculi ſi coitum non faciũt naturaliter funt longioꝛis vite qᷓ;ᷓ femelle.quia maſculus calidioꝛ eſt qᷓ; femella.ſed ſi maſculi multum couunt bꝛeuioꝛis ſunt vite femellis. 8 Laboꝛ exſiccat ⁊ ſenectutem inducit Unde multum laboꝛantes magis ſeneſcunt b Coͤͤmentatoꝛ Complexio iuuenum eſt calida ⁊ humi da.ſenum vero eſtfrigida ⁊ ſicca Qui multum coeunt parum viun Caſtrati plus viuũt qᷓ; nõ caſtrati pterpaucitatem coitus. Pꝛopter paucitatem coitus viuit pius mulus qᷓ; equus vel aſinus et femelle q; maſculi 4 Qui habitant in regionibꝰcalidis ⁊ humidis longioꝛis ſunt vite per accidens pꝛopter paucitatem putrefactionis Sequuntur autoꝛitates libꝛi de ſenectute et iuuẽtute.
AES=S

“““ 8
WAaII. Oꝛpꝛimo fit inanimali. vndecoꝛ pꝛimũ eſt viuens ⁊v timũ moꝛies e
Pꝛincipium ſenſus eſt in coꝛde
Locus medus eſtlocus pꝛincipalis Natura ſempꝑ expoſſibilibus facit qð optimum eſt. Loꝛ eſt pꝛincipium caloꝛis naturalis ꝛvite animalis Uñ de ſtructo coꝛdis caloꝛe deſtruit᷑ ⁊ anunal. Uita conſeruatur percalidum. Jeiunia calefactoꝛia ſitim faciunt Sequũtur auto.libꝛi de reſpiratione ⁊ inſpixatõe. Uecũq; aĩalia hñt pulmonem illa reſpirat Piſces nõ reſpirant ꝑ aeris attractõem ſed refrigerium coꝛdis fit ipſis ab aqua quã recipiũt ꝑbꝛancias... Idem eſt pꝛincipiũ ſanguinis ⁊ venaꝝ ſcʒ co: Reſpiratio fit maĩaliad refrigerandũ coꝛ ⁊loca vicina coꝛdi.
vñ ꝗ magis calida ſunt magis indigent reſpiratione Unũ oꝛganũ tm̃ eſt neceſſariũ ad vnumopus.
Naturam nihil videmus facere fruſtra Domo hz pulmonem multum ſanguineum ⁊ cal dum Unũquodq; maxime ↄſeruat᷑ loco⁊ tꝑeſibi ꝓↄnaturali. atven ro in contrario coꝛrumpitur SGSequũtur auto. libꝛi de moꝛte a vita Ds ⁊ viea ſunt ↄmunia omnibus animalibus Doꝛs ſenumeſtſine doloꝛe ⁊ triſtitia.qꝛ nullo doloꝛe eis cõ tingente moꝛiuntur Uita eſt manſio anime in coꝛpode“ Animalia reſpirantia ſuffocant᷑ vel moꝛiunt᷑ in humido Sanguis pꝛlus fit in coꝛde:qꝛ nõdũ diſtinctis venis ſʒ ſolo coꝛde generato videt᷑ animal habere ſanguinem* LCoꝛ ſemper mouetur ⁊ veneſemper mouentur.quia omnes vene ſunt a co⸗de Aeris ingreſſus in pectus animalis vocatur inſpiratio:exi⸗ tus autem reſpiratio. Caloꝛ coꝛdis humidi qui eſt in ipſo tumeſcere faciens ⁊ ebu lire:facit pulſum coꝛdis b.. Pulmo haber ſe circa coꝛ ſicutfollis 4 ehae,& 1

Ffolio b
Sequũtur autoꝛitates libꝛi demotibus animalium MDnis motus requirit aliqð fixum circa qð fiat Celum eſt incoꝛruptibile
Uirtutes ſenſibiles nõſunt paſſibiles ad inuicem ſᷣi ꝙ earũ
erxceſſus patiuntur ad inuicem. b 4
Illud qð fm ſeeſtſimplex ⁊ imobilea nullo pᷣt moueri. vñ din cit homerus ſi omnes dij omneſq; deelaboꝛarent multumio
uem ſummum non mouerent de celo in terram Mouens eſt pꝛus moto ⁊ generans generato:ſed nihil eſt pꝛius ſeipſo:er go nihilſeipſum mouet ⁊ generat. b b Awetibileeſt pꝛimum mouens in animali: ⁊ eſt mouẽs non motum. ſed apetitus non mouet ⁊ eſt motum Quecũq;ʒ non rõcinantes operantur velociter opantur. Pꝛincipium motus in animali eſt in coꝛde Dotus coꝛdis eſt voluntarius. Eſtimandũ eſt aĩalↄſtare quẽadmodũ ciuitatẽ bñ legibꝰ ren ctã atq; munitã.qꝛ in ciuitate qñ ſemel ſtabilitꝰ eſt oꝛdo.non opoꝛtet erꝰ pꝛincipẽ intereſſeſingulis opatõibꝰciuitatꝭ.ſicnee neceſſe eſt aiaz exiſterea q̃libʒ ꝑte coꝛꝑis ſʒ vno pꝛincipio tm̃: ſcʒ in coꝛdetm̃. ⁊ hoceſt veꝝ q̃ntũ ad potentiam motiuam. Sequũtur autoꝛitates ſuꝑ pꝛumũ libꝝ ariſto.deaĩalibus. Cẽadmodũ pluma eſt in auibꝰſicſquama in piſcibus. Omnia aialia q̃ gignũt ſibiſimilia hñt oculos pᷣter tal⸗ pã queẽpꝛiuatis oculis qð pʒ qꝛ oĩo nõ videt.ſed ſi qͥs abſcin dit coꝛeum quod eſt ſupꝛa loca oculoꝝ eius ſubtiliter mueni⸗ et loca oculoꝛum eius FTauial eſt homo. Hobiliſſimũ ⁊ altiſſimum apud nos notius ⁊ magis fixum Sicut omnia metalla ⁊ ommia fruſta auri ⁊ argentiad aurũ mũdiſſimum manifeſtantur. ita diſpoſitiones ommiũ aĩaliuʒ manifeſtant cum ad hominem comparantur Partes coꝛpoꝛis in homineſunt create ⁊ poſite ſᷣm creatõeʒ ex tipo totius mundi Umbilicus eſt radix ventris. In cerebꝛo omnino non eſt ſanguis neq; vena Non mouetur facies in aliquo animalipᷣterqᷓ; in homine Frons parua ſignificat bonitatem motus
„eSeSSdEeRAS

XNITII
Frons lata ſignificat pꝛauitatem diſcretionis.
Frons rotunda ſignificat iracundiam)
Omne aial hñs aures habet eas mobiles pꝛeter hominem.
Aures multum pꝛeeminentes ⁊ ma gne! ſtoliditatem cgarru
litatem ſignificant
Sternitio ſᷣm ꝙfingunt homines ẽſi ignuz verſlicationis 4
cti aut dicti illius tempoꝛie
Naſus elephantis eſt magnus ⁊ foꝛtis ⁊ vtitur eo loco man?
in accipiendoo cibum ⁊ potum ⁊ alia quibus indiget
Os leonis collo eſt contunumm¼.
Splen hominis eſt ſimilis ſpleni poꝛci
Venterid eſt ſtomachus hominis eſt ſimilis ventri cams
Extremitas virge virilis dicitur pꝛepucium
Situs coꝛdis eſt in medio pectoꝛis in bꝛutis.ſed in bomine
declinat modicum ad ſiniſtram partem
Sequũtur autoꝛitates.ij.libꝛi ariſto.de animalibus.
Anles canũ iuuenũ ſũt albi ⁊ acuti:ſenũ vᷣo obtuſi ⁊ ni MDaſcuh naturaliter ſũt pluriũ dẽtiũ qᷓ; femelle lgri
Dentes equoꝛum ſenum albeſcunt
Omnequadrupes generans ſibiſimilehabet dentes
Homo in comparatione ſui coꝛpoꝛis habet paruum os.
Non eſt mulier vtens manu dextra ſicut ſiniſtra
Simea vtitur manibus ſicut pedibus
Ale auium ſunt eis loco manuum
Sumea mirteeſt nature ↄueniẽs ĩ natura hoĩm ⁊ᷓdmupedũ
Coꝛnua oĩm animalium ſunt vacua pꝛeter coꝛnua cerui que
ſunt dura ⁊ non eſt in eis concauitas.
In mari eſt quidam piſcis nauem tenens quoniam ipſepꝛo-
hibet recedere nauem potentia ſua naturali
Omnes piſces audiunt
Omne animalcarens pulmone caret voce.
Omnium animalium femine ſunt gracilioꝛis ⁊ acutioꝛis von
cis qᷓ; maſculi pꝛeter vaccam
Omne ammal vocat ſuum comparem tempoꝛe coitus pꝛon
pꝛia voce:⁊ hocfacit ſpecialiter rana
Uociferatio aulum eſt magis temmpodecoinus.

Folio
Ballinus ſiue gallus vociferat poſt pꝛelium ⁊ victoꝛlam. e
Omneanimal qð facit oua habet ea in matrice⁊ nõ in vẽtr
qꝛſi haberet in ventre digererent᷑ ſicut cibus. Sequũtur autoꝛitates.iij.li.de animalibus ariſto.
S poſt abſciſionem non greſcit neq; ſolidat
Dſna leonũ ita dura ſunt ꝙ ſi colidantur reddũt ignez.
Pꝛopꝛiũ hois eſt caneſcere in ſenectute
In caſtratis pubes non barbeſuut
Lacaialijũ habentiũ multas mamiltas nõ
Omne animal multi ſanguinis eſt multi ſeminis.
Omne coꝛpus ſanguineũ cito putreſcit 1
Zeſticuli ⁊ matrices ſunt oꝛgana pꝛincipalia ad generatõem
Mulieres hůtes matrices denſas ⁊ duras nonↄ cipiunt
Homo inter animalia eſt muluiſeminis
Lacouis capꝛe ⁊ vacce multum ↄuenit caſoo
Lac nigrarum mulierum eſt melius ⁊ purius lacte albarum
mulierum 4.
Coagulum lepoꝛis valet ↄtra fluxum ventris
Nullum animal mutat coꝛnua niſiccruus
Ammal diuerſoꝝ piloꝝ eſt diuerſi coloꝛis in coꝛeo
Balline multum ouantes cito moꝛiunt
Oua longa acutioꝛis capitis pꝛoducunt mares.oua veroro
tunda ⁊ obtuſa feminas b.
Bem elle nõ inueniun in ouis in quibus ſunt duo vitella, Maſculꝰ colũbe cubat oua ꝑ diem.feia veroꝑ noctem Non ſunt animalia vniꝰ ſpẽi queſe comedant.
In oĩbus aialibus eſt apetitus coitus ⁊ delectatio. ODmne quadrupes deſiderat magis in vere b b Bonum eſt vt parentes coꝛrigãt ocioſosfilios.idco rectoꝛes apum ocioſos a ſe eiſciut.
Omnnes piſces a pꝛincipio impꝛegnati om̃s ſunt boni Omnia animalia naturaliter a petũt delectatiõem in annis aubilibus mamille incipiunt groſſari
Aries ⁊ capꝛa vniꝰ anni coeũtſed debile eſt qð generant. Eanis ⁊ poꝛcꝰ octo menſiũ coeũtſed debile eſt qð generant. Canis viuit vſq; ad.xiiij.aunos.poꝛcus vero.xi.
nõ uenit ad caſeum

öͤͤöͤ—
XxIIIT
Equus duoꝛum veltrium annoꝛum coit. ſed debile eſt quod generat. Equus eſt foꝛtis a q̃tuoꝛ annis vſq; ad.xx. annos ⁊ coit vſq; ad.xxx.annos.⁊ viuit vſq; ad.txxv.annos. ¶ Hota:hicquigdã incipiũt libꝝ ſextuʒ ⁊ veri⸗ qꝛ. xix. ſunt li/ bꝛiariſtotelis de animalibus. Femina elephantis impꝛegnata oĩo non tangitura maſculo poſt partum vero quieſcit poſt triduum. Murtatio vocis eſt ſignum motus ad coitum. Pediculi generãt lendes ¶ Muſce vero generant vermes Colũbe ouant oĩ menſe ⁊pullulant ſilocꝰ manſionis ſue ſue rit calidus ⁊ cibus eaꝝ paratꝰ.aliqñ non niſi in eſtate pullifi cant ⁊ eoꝝ pulli melioꝛes ſunt in vere Nulli aĩali accidit menſtruum ſicut mulierirbus b Item hic quidam incipiũtlibꝝ ſeptinum ¶ Sequũtur auto.iiij.libꝛi ariſtotelis de animalibus. Urtures nõ pariũt niſi in eſtate.qꝛ in hyeme manentin nidis ſicut irũdines.vel iacent in cauernis arbonn; 8 b tranſferunt ſeadloca calida Piſces in pluuioſis tꝑibus impinguantur. Piſces ſenes mali ſunt ad ſaliendum. Lupus guloſe comedit abſq; maſticatione.⁊ tãtũ vno dieg ſufficit ſibi per tres dies Urſus qͥnquaginta diebus latet ſine cibo VUacce diligũt bibere aquã purã ⁊ clarã:equi vero turbidam Saliua hoĩs ieiuni oibus aialibꝰ venenũ hñtibꝰ eſt otraria Tpa pluuioſa nocent auibꝰ.ſicca vero piſcibus Item hic qnidam incipiũt libꝝ octauum. ¶ Sequũtur auto.v.libꝛi ariſtotelis de animalibus Pes in vere ⁊ autũno mellificant ſed mel vernale meliꝰ eſt: mundius:⁊ dulcius HPatura dat vnicuiq; qð ſibi conueniens eſt Eeruꝰ eijcit coꝛnua ſua vbi graue eſt ea inuenire. Uñ dicitur in pꝛouerbio.vade vbiceruus eijcit coꝛnua ſua Ceruus eicetis coꝛnibus ti qiet iupos:. ideo de dielaterr de nocte vadit ad paſcua. e 3-

Folio
Melius eſt mel er cera noua q; ex cera veteri Del bonum ſimile eſt auuro.
Clbus apum eſt mel tempoꝛe neceſſitatis 2 Uliter maſculiſunt foꝛtioꝛes feĩs:niſi in vꝛſo ⁊ leopardo
Mulier eſt maioꝛis ↄpaſſiomis ⁊ pietatis qᷓ; vir.ſʒ ẽ maioꝛis
ꝛnuidie ⁊ diligit iires ac malignioꝛ eſt ⁊ de faeili decipitur.
HNulla femina poſt impꝛegnationem aꝓpetit coitum niſimuf
lier et equa
Cã maſculi eſt digeſtio ſeminis.cã vo feĩe indigeſtio eiuſdeʒ. Incoeuntibus voces mutantur b Bꝛues rectoꝛes habent qui ceteris doꝛmientibus excubant capite eleuato
Moꝛtuo delphino multi de ſpecie delphinum concurrunt ⁊
deferunt eum in pꝛofundum ⁊ ſepeliunt eum:cauentes ne a Ppiſcibus comedatur b. Apes hũt regẽ qͥ nõ exit alueolũ.niſi cũ oibꝰ apibus ⁊ cũ fati gat rex apum volatu ſuo ipſum fert tota turba apum Item hic quidam incipiunt libꝛum nonum. ¶ Sequũtur autoꝛitates.v.libꝛi ariſto.deanimalibus Beneratio filioꝝ nõ ẽ ↄueniẽs niſi pꝰ tria luſtra annoꝝ MDares multũ futuẽtes cito ſeneſcunt l.i.xv.annos Impꝛegnatio accidit mulieribꝰ naturałlr pꝰ mẽſtruũ: ñ aliter Feie poſt partũ nõ creſcũt ⁊ cũ hocfiunt vetuiae MDulienbus tpecoitus creſcit doloꝛ magnuszs DMWMenſtruum in mulieribus ceſſat poſt.xl. annos in aliquibꝰ autem manet vſq; ad quinquaginta anuos ¶ Sequũturautoꝛitates.vij.libꝛi ariſto.de animalibus. MPneqð hʒcãs eaſdem:habet eadem accidentia Deculi qñ reſpiciũt res albas ⁊ lucidas lacrunantur. Mulier doloꝛoſa ⁊ infirma ſi impꝛegnat᷑fetum coꝛrumpit Mulieres lactantes nõmenſtruant vel modicũ menſtruant ¶ Sequũtur autoꝛitates.viij.libꝛi ariſto.de animalibus. BWEröõneboniautoꝛis eſt ſꝑ iudicareſermones dicentis. Debemus inſpicere foꝛmas ⁊ delectariin artifice qui
eas fecit. 3 nꝰſcire aliqd modicũ de reb honoꝛabilibꝰ
Magis ↄcupiſci
— — *

— —
—y õàõõõ⁶—-——— 3* v ͤ ö
eeeee——————õ-———111ö
V 4
ctaltiſmmts licer pꝛobablliter llud nonſciam⸗h ſcite multũ de rebꝰꝑ certitudinem minus nobilibus ⁊ vilioꝛibus
In quolibet genere rerum neceſſe eſt pꝛius ↄſiderareↄmunia
leoꝛſum et poſtea pꝛopꝛium vniuſcuiuſq; illus generis. atura eſt ſicut motoꝛ ad complementum rrrum Hatura cuiuſuibetreieſt reiad quam eſt pꝛeparta Nullum ens natutaliter natum elt ocioſe UInde inomnibus animalibus eſt res nobilia Ereatio coꝛpoꝛis et membꝛoꝛum eſtpꝛopter animam¼. ¶ Sequũtur autoꝛitates:ix.libꝛi ariſtotelis de animalibus. Rincipia elemẽtoꝝ ſunt calidũ frigidũ humidũ ⁊ſiccũ. Ealidũ:frigidũ:huidũ ⁊ ſiccũ ſunt cẽ vite⁊ moꝛtis ſom
ni ⁊ vigilie:iuuenturis ⁊ ſenectutis:ſanitatis ⁊ egritudinis
Eoa dura qñ caleſcũt magis caleſcũt qᷓ coꝛꝑa mollia vł hu Ignis infrigidari non poteſt lmida Inſtrumẽtũ ſenſus tactꝰẽ caro.dicit tñ poſtea ꝙ inſtrumctũ. tactꝰnõ ẽ caro ſed aliqdinfra carnem:vt infra dcm̃ eſt deaĩa Pꝛincipiũſenſus in anumalibus eſt in coꝛde. Senſus tactus ⁊ guſtus ↄtinui ſunt in coꝛde.tres vero reſi⸗ duiſunt in capite e. 2 Oinneanimal habens ſanguinem habercerebꝛum. Homo in ſua comparatione coꝛpoꝛis habet maius cerebꝛi et ca put alijs ammalibus 1 Ereatio cranee eſtpꝛoptercuſtodiam cerebce Ereatio lingueẽ ad ſmocinãdũ ⁊ ad guſtandum humoꝛes. Medulla eſt ſuꝑfluitas cibi ⁊ ſanguinis exquo cibant᷑ oſſa ⁊
ſpũs animalium. ⁊ pꝛopter hoceſt retenta inter oſſa
Animal multe pinguedinis cito ſeneſcit ⁊ paꝝ generat. Cerebꝛum eſt valdefrigidum ⁊ magis oĩbꝰ membꝛis ⁊ ↄtra⸗ rium eius eſt caloꝛ coꝛdis.qꝛ non poteſt eſſe aliq membꝝ de aliqua ↄplexione per ſe ſine alterius ↄtrarietate ⁊ ideo ingeni atũ eſt nature ponere cerebꝝ in ooſito coꝛdis 1. ¶ Seauutur auto:x.lipr deaniniaubugariſtotelio GBi poſſibile eſt eſſe vnã radicẽ meliꝰ ẽ eẽ vnũ pꝛincipiũ Natura nõ facit niſiqð melius eſt ⁊ ꝑfe⸗, lqᷓ; multa ctius ex rebus poſſibibiibus

Folio
Caloꝛ naturalis regit coꝛpus aĩalis vt pꝛinces regnũ. Hõſolũ recipit titilatõemi qꝛ coꝛeũ eiꝰ valde tenue eef Om̃e aĩal coꝛnutũ caret dentibꝰ inſuꝑioꝛi mandibula* Naturañ dat mẽbꝛa vigoꝛiↄueniẽtia niſi aĩalibꝰindigentibꝰ illis. vt aquile vngues:coꝛnua ceruis. Femine ceruoꝝ nec dentes ſuꝑioꝛes neccoꝛnua habent LCoꝛnua ſunt curua pꝛopter vigoꝛem ⁊ iuuamen.
Aues loco dentium habent roſtrum.
Pꝛincipiũ vite ⁊ oĩs motus ⁊ſenſus eſta coꝛde
Uene trãſiũt ꝑ oĩa mẽbꝛa coꝛꝑis ſʒ ñtrãſiũt ꝑ ipᷣm coꝛ.gip̃m ẽpꝛincipiũ venaꝝ Sãguis ñ venit ab alio locoqᷓ; a coꝛdeqꝛ icpᷣmẽ fõs⁊ oꝛigo ſãguis ⁊ẽpꝛincipiũ mẽbꝛoꝝ recpiẽtiũ ſãgui nẽ. In ſanguinẽbũtibꝰ ẽ eparſicut coꝛ:nõ tñ epar ẽ pꝛincipuũ coꝛdis totiꝰ necſãguĩs vł venaꝝqꝛ vene trãſiũt ꝑ iᷣm epar. Loꝛ ſolũ ĩter oĩa mẽbꝛa ĩterioꝛa ñ pᷣt pati doloꝛẽl gᷣiñ ñoꝛiũt Aial maioꝛis coꝛdis eſt naturaliter timidũ ſicut lepus.quia caloꝛ talis animalis non poteſt totum coꝛ ſuũ naturaliter im plere ⁊ inde eſt debilioꝛ vnde ⁊ accidit eitimoꝛ. 3 In nullo membꝛo eſt ſanguis extra venam p̃ter qᷓ; in coꝛde. In homine coꝛ declinat adſiniſtram partem: cum in ceteris gnimalibus eſt in medio pectoꝛis.
LCoꝛ ⁊ cerebꝝ muita indigẽt cuſtodia qꝛĩ eis ẽpꝛincipiũ vite LCerebꝝ ẽ mẽbꝝ diuinũ inquo ẽ oꝑatio ſenſus ⁊ intellectus. Epar eſt in aĩali ad coquendum ⁊ digerendum
Pulmo eſt inſtrumentum anhelitus. Pulmo eſt poſitus iuxta coꝛ ⁊eſt mollis:leuis:ocauus:ſpon gioſus et ſpumoſus—. Splen eſt quaſiepar impurum.
DS plen eſt in animalibus accidentaliter ⁊ non de neceſſitate quia ſimileeſtſuperfluitati. Doloꝛ renum difficllis eſt hominia natura
Ren derter minoꝛis eſt pinguedinis qᷓʒ ſiniſter
NRen derter altioꝛ eſt ſiniſtro Ttranſitin plumas.
Anes nõ mingũt nechũt veſicam qꝛ paꝝ bibunt:⁊ qð ſuꝑeſt Suniliter nec piſces qꝛ qð ſuꝑpeſttranſit inſquamas.
Su doꝛ nõ fit niſi qñ calefit coꝛpus ⁊ aꝑiuntur poꝛi venarua
—== ͤ-zn

racvr
bꝛi ariſto. de animalibus DOD cicca alteratio in membꝛo pꝛincipali facit multam al⸗ terationem in toto coꝛpoꝛeem In aialibus pꝛopter timoꝛem accidit efſuſio ventris ⁊ vꝛine Animalibus natãtibus natura poſuit coꝛeum inter digitos pedis.alijs vero non e Ale veſptilionũ ſunt mẽbꝛales ⁊ ſunt decoꝛeo ⁊ indiſtincte Auibus piſcannbus collum eſtſicutarundo Delphines non habent fel b Natura vtitur quibuſdã ſuꝑfluis ad iuuamentum Earentia fellis eſt cauſa boni coloꝛis. Lauſa ventris eſt pꝛopter cibum vt digerat.— DManus no eſt vnũ inſtrumentũ vel vnũ oꝛganuz ſed multa qꝛꝑ ens hõ plus poteſt habereq;ꝑ cetra Vigoꝛ pollicis eſt equalis vigoꝛi omniũ digitop Operatio manuũ eſt recppere ⁊ accipere.pedum veroſuſten⸗ tareꝛ fugere. Homo non habet caudazʒ necvllum animaliũqð bʒ anchas homo vero non habet anchas. b Quadrupedia ſtatim ſe erigũt.:hõ vero nõ: pter pondꝰ capi tis:ꝗꝛ homo eſt niaioꝛ ⁊ ponderoſioꝛ in ſuꝑioꝛibus Dirga virilis creſcit ⁊ duminuit᷑ abſq; leſioneſui mteromnia alia membꝛa
Sequũ tur auto.xij.libꝛi axiſto.de animalibus Aule vite in rebꝰſunt.finis:foꝛma:materia:⁊ eficien Infinitum natura reſputit. b Homo qui pingurs eſt raro generat Sperma eſt ſupfluum nutrimenti Sperma femine non eſt ↄueniens generationi b Fer⸗ ifit er pnuxrione duox ſpermatũ ñ eti mulier imßg natſine emiſſioneſpermatis ⁊ ſine delectarione. Uñ mulier e
dueniens generationiſim naturã menſtrui ꝛkm naturã ſper⸗ matis qð ipſa emitxit in coitupꝛopter delectatõem qð eſthu⸗ midum:nõ aũt eſt vereſperma. vñ necoĩbus mulieribus ↄœu
pientibus accidit eijcereſperma.
Sequũtur autoꝛitates.xi. vel ſecũdũ aliquos.xiiij. li

Folio
Sperma non eſt materia generatiſed eſt motoꝛ ⁊ foꝛma.vñ nõ poteſt dici;ſperma ſit pars ↄcepti:ſicut nõ poteſt dici ꝙ carpentarius ſit pars materie lgnee Das eſt ſᷣm diſtinitiõem q̊ p̃t generare in alio. femina vero que p̃t generare in ſe vel potiꝰ ꝗᷓ generat ab alio ſmateriaʒ Uir dat pꝛincipiũ motꝰ ⁊ foꝛmã generato:ſʒ feia dat coꝛpꝰ⁊ Eaſtratoꝝ coꝛpus non ſoluʒ offertur deo ſed etiam animus. erſic parum diftert a femina b Qñ abſcindunt᷑teſticuli caſtratis tũc ↄtrahunt᷑ vie ſpermatꝭ ⁊ꝓpꝛie aĩal caſtratũ nõ eſt aptũ natũfacere filium.
Sequũtur autoꝛitates.xiij.libꝛi ariſto.de animalibus. Erfectius animal eſt quod naturaliter eſt maioꝛis cali ditatis ⁊ humiditatis. b—
Anima nobilioꝛ eſt coꝛpoꝛe:⁊ animatum inanimato:viuuʒ moꝛtuo: ⁊ ens non ente Anima nutritiua eſt in concepto ſemine in potentia:ſed nõẽ in eo actu ſimpliciter aĩa ſenſitiua: ergo impoſſibile eſt ꝙ aĩa ſenſitiua ⁊ nutritiua nutriẽt nos ab extrinſeco ⁊ talim odo DSold intellectꝰ ẽ in nobis ab extrinſeco qꝛ ipᷣeſolꝰẽ diuinus LCum ſperma emittit᷑exit quidamſpũs vel ventus qui ẽ virtꝰ pꝛincipalis anime ⁊ eſt ſeparatus a coꝛpoꝛe Egloꝛ aĩalis ⁊ſolis ẽĩ ſpermate ⁊ ĩ q̃libet ſuꝑfluitate nature. Zaloꝛ naturalis non eſt ignis necigneus.quia caloꝛ natura lis generat animalia:ignis conſumit ea— Coꝛpus amimalis eſt exfemina:anima ex mare 4 Anima eſt ſubſtantia ⁊foꝛma ſubſtantialis coꝛpoꝛis Femina eſt mas occaſionatus. Cum homo fuerit multi coitus debilitatur eius viſus. LCaput creatur in generationepoſtcreationem coꝛdis NMatura eſt rectificatoꝛ ſiue rectoꝛ b Benus multoꝛum ſemper eſtſcibile Poſſibile eſt ꝙ mula impꝛegneturſed non generat.pꝛimum raro viſum eſt in tempoꝛe pꝛeterito b Embꝛio pꝛimo viuit vita plãte:deinde vita animalis.⁊ poſt ea vita hominis. 4 Sequũtur autoꝛitates.xiiij.libꝛiariſto. deani malibus
—,,,,.— ,,—,O⸗,

——
———+-+——OA———8———2 ———=———= ——=——
ARVII
DVantum natura diminuit in multitudine tantum aug mentatin magnitudine Ars eijcit ſuꝑfluũ a ſuo coꝛpoꝛe:ſimiliter ⁊ꝛnatu1ra Omnequod facit uatura eſt ſᷣm oꝛdinem Natura humidi eſtↄuenientioꝛ generationi qᷓ; aridiW. Pꝛimum qð generaturpꝛealijs membꝛis eſt coꝛ 38 Animal parui coꝛpoꝛis et multi coitus eſt multoꝛum humo
rum quia nutrimentum creſcit in ſperma Arboꝛes que multum fructificant cro deſiccanturqꝛ cibꝰ co rum tranſit in ſemen Oua non conueniuntconceptuiſineſemine maris
Oua auiũ duos hñt coloꝛes ſcʒ albũ ⁊ rubeũ veloſimilem
Oua piſcium vnum tmñ. Pꝛincipiũ generationis pulli eſt exalbo oui.quia pꝛincipiu;ʒ anime ex calido cibus autem eſt ex vitello b Natura poſuit auibus cbum in ouo ſcilicʒ vitellum. quem⸗ admodum anmimalibus lacin mamillililioosg. Beneratio animalium exſua ſpecie eſt diuerſa. Quod in animalibus magis eſt inteiligentius:magis habet ſolicitudines circa filios Nõ eſt⸗ↄſuetudinis ꝙ mares ſintſoliciti circa filios ſed femĩe Sequũtur autoꝛitates.xv.libꝛi ariſto.de animalibus 3 itura dat inſtrumentum ⁊ oꝑationem ſimul. qꝛ viſus ſine oculo eſſe non poteſt necoculus ſine vn b Solfacit eſtatem ⁊ hyemem ommi anno Spacia impꝛegnatõis ⁊ vite aĩaliũ ſũt ſᷣm reuolutõem lune Uiri multoꝝ piloꝝ apð coxas in ꝑte iferooꝛi ſunt multi coitꝰ Eibus non eit niſi dulce ⁊ valde digeſtum. Quicquid modicum eſtcito digeritur b Materia qua ſit generatio eſteagem cum materia qua ciba⸗// tur generatio Si hõ hz ſiml mẽbꝝ maris ⁊ mulicris vnũ lllox ẽ pꝛĩcpale MDulier ſup omnes feminas diligit coitum valde In hominibus citius foꝛmantur marcs in ventre q́; mulic⸗
res. quia femina eſt contraria mari naturaliter— b Ammalia magnicoꝛꝑis vnum generant fülium im̃:pauci ve

Folio
ro coꝛpis multos.qꝛ in magnis cibus tranſit ad nutrimentũ coꝛpoꝛis:⁊ ideo modicũſpermatis manet in eis Ex vno coitu ſpermatiſantis multum cum ſperma diuiditur generantur multi filij Meẽſtruũ mulieris magis accidit ĩ diminutõelune: qꝛ illi di es lunt frigidioꝛes alijs diedꝰ mẽſis pter diminutõem lune
5.
Femine debilioꝛes ſunt maribꝰ qꝛ frigidioꝛisſunt nature In animalibꝰ generantibꝰ multos fillios plus accidit mẽſtru oſitas ⁊ maxime in maribus Sequũtur auro.xvi.libꝛi ariſto. de animalibus
Mbiio in pꝛima ſui generatõe viuit vita ſili vite plãte.
Pui decaluati non redeunt.ſo lia vero atboꝝ ⁊ plume auiũ redeũt.qꝛ caluicieseſt pter mutatõeʒetatis ⁊ defectum pumidi radicalis queirreuocabilis eſt.caſus vero folioꝛuʒ ⁊ plume eſt pꝛopter mutationem tempoꝛum: quoꝛum reditus eſt circularis
Homines tm̃ calueſcunt ⁊ non animalia. qꝛhomo habet de
cerebo valde multum ⁊ bumidum. 8 Homo tm̃ calueſcit in anterioꝛi parte capitis:quia illic eſtce rebꝛum valde multum—. HNõ fluũt folia de arboꝛibꝰ in quibus eſthumoꝛ pinguis In aĩalibus coloꝛ plloꝝ eſtſm coloꝛem cutis.in hoĩe vᷣo nõ. qꝛ qͥdam hoĩes hũt coꝛeũ valde albũ ⁊ nigros crines.cuiꝰ cã eſt qꝛ cutis hoĩs eſt valde tenuis reſpectu alioꝝ animalium. etigeo non mutant materiam pilog.
Aialia cõedentia dulces cibos diuerſificant᷑ in coloꝛibus Multa animalia in infirmitate mutant coloꝛem.⁊ ideo coꝛ⸗ uus viſus eſt albus ⁊ paſſer albus. Digeſtio fit excaloꝛe. 3 Oculꝰ eminẽs ⁊ extẽſus nõ bñ videt a remotis. ſʒ oculꝰ ꝓfun dus bñ videt remota.qꝛ eiꝰ motꝰnõ diuidit᷑ nec ↄſumitur Acumẽ ⁊ bonitas ſenſus diſtinguik duobꝰ modis veli ſentiẽ do remote vel diſtinguendo differentias aſtrox. Somnus videtur eſſe medium inter eſſe xnon eſſe:inter vin uere ⁊ non viuere
Puberes plus delectant in coitu qᷓ cetera etas ⁊ quanto pl
ꝑ,—— 3 4
=
u2„—„—· ͤ

XNVIII
aſſueſcunt tanto plus appetunt Lacbpet magis frigidum q́; totum coꝛpus. Sequuntur autoꝛitates de ſubſtantia oꝛbis tꝛlune Tlud qð ↄpoſitũ eſtexſeopoſitum eſterduabus natu ris.ſc recipiente motũ ⁊ agente motum. Fuirndidiu ſubſtantie duplex eſt tranſmutatio. Una eſt ubſtantiał quetranſmutat ea noĩe diffinitione:que trãſmu tatio dicit᷑ generatio velcoꝛruptio. Alia eſt tranſmutatio ac⸗ cidentalis q̃ non tranſmutat ea noĩe ⁊ diffinitione. ſed tm̃ ſᷣm diſpõnes accidentales:queſunt q̃ ntitas qlitas ⁊ ſic de alijs Quod impoſſibile eſt fieri non poteſt. b Impoſſibile eſt vnũ ſubiectũ plures qᷓ; vnã foꝛmam habere. Materia ſubſtantiat᷑ ꝑ poſſe ⁊ hoceſt qð recipit oẽs foꝛmas Uñ materia mhileſt in actu neceſtetiam aliquamfoꝛmam in ſun natura includens:ſed dumtaxat eſtin potentia ad rei endum omnes foꝛtas Foꝛme naturales diuiduntur diuiſionem aterie Diuiſio non ↄpetit ſubſtantie niſi vt habeat q̃ntitatem Dinẽſiones interminate pꝛecedunt foꝛmã in materia:ſed 5t menſiones terminateſequuntur foꝛmam in materia Omne quod aduenit enti in actu eſtaccidens Omnequod ſubſtat in rationeſubſtantis puimiſubſtati in a tione materie. Impoſſibile eſt foꝛmam eſſeſine materia ꝛnon econuerſo Materia nõ recipit diuerſas foꝛmas niſi iquia pꝛius rccipit dimenſiones interminatas. Aia celi non ↄiungitur celi eſſeſed ſᷣm oꝑationem ⁊ motum. In celeſtibus idem eſt efficiens motum ⁊ finis motus. Impoſſiblle eſt illud vt quod de ſe eſt coꝛruptibile recipiat eternitatem ab alio Materia ceu eſt aliquid exiſtens in actu ⁊ non in potentia.⁊ ideo dignius dicitur ſubiectum qᷓ; matera Finis ſignificat agens ſisnificatione neceſſaria ſicut motyſi gnificat ipſum mouens. Quicquid ↄuenit celeſtibꝰin iſtis inferioꝛibꝰhocↄuenit eis pure et caunocerelandoghe ẽm pꝛius Eepoſtefme 4

Folio
Tranſmntatio argult materiam:opatio vero boꝛmam. Pꝛimus motus dat omnibus entibus eſſe ⁊ viuere Virtꝰ infinita ẽ duplex.ſ.ĩſinita ĩ vigoꝛe:⁊ ifinita in duratiõe Uirtꝰ mouens celũ ẽ infinita in duratõe nõ aũt in vigo· ¶ Sequũtur autoꝛitates libꝛi cauſarum ariſtotelis: Mnis cã pꝛimaria plꝰ influit cãtum ſuũ qᷓ; cã ſcðaria. Quicquid poteſt cauſa ſcða poteſt ⁊ cã pꝛima nobilioꝛi ⁊altioꝛi tamen modo Quicquid eſt cauſa cauſe etiam eſt cauſa cauſati
Omnis anima nobilis habet tres oꝑationes. quia in ea eſt
operatio intellectualis ⁊ diuina.
Pima cauſa eſt ſemper cauſa omnium narratione Tauſeſcðeilluminantur a lumine pꝛime cauſe Intelligentig eſt ſubſtantia que non diunditur
Omnis intelligentia fixa eſt eſſentia pꝛopter bonitatẽ pura;
queeſt cã pꝛima.vñ cã pꝛima eſt pura bonitas. Pꝛima cã non habz aliquid eliachim. j materiale. ſed omnis intelligentia ⁊ aĩa habet eliachim.
Oĩs intelligentia eſt plena foꝛmis.i.ſpẽbus intelligbbilibus. Quãto aliqͥs eſt pinquiꝰ pꝛime cauſe tanto eſtſimplicius Quicquid recipitur ab alio recipitur per modum rei ccipien tis et non recepte. b
Omnis virtus vnita foꝛtioꝛ eſt ſeipſa diſperſa.
Cãpꝛima regit oẽs res ereatas pᷣterhoc ꝙↄmiſcet᷑ cũ eis. Eã pꝛima influit bonitatẽ ſuaʒ omnibus rebus vno influru
ſed res non recipiunt illam bonitatem eqliter:ſʒ ßm capacita Cauſa pꝛima eſt diues ꝑ ſeipſam ltem nature.
Eauſa pꝛinia eſt ſup omnenomen qð nominari poteſt Ois intelligẽtia dina facit resꝑ hocꝙ eſt intelligetia ⁊ regit
eas ꝑ hoc ꝙ ipſa eſt diuina.vñ habemꝰ ꝙregere eſt diuinuz. LCa pꝛima exiſtit in oibꝰ rebꝰßᷣm dipõnem vnã. ſed oĩa non
ſiſtũtin pꝛima cã ſm diſpoſitõem vnã ſed ſᷣm multas.
¶ Sequuũrun autoꝛitates ſuꝑ pꝛimum li. ethicoꝝ ariſtotelis Mmnia bonũ appetũt Eosnitiofinis vtiis eĩarte
Unuſquiſq; qð cognoſcit bene iudicat. ſFübttviſtorterasepuer: moꝛibus puerilis.
——

Der
Bonum quanto ↄmunius tanto diuinius
Conſcij pꝛopꝛie ignoꝛantie ãmirantur omnes
Sermones inquirendi ſunt ſᷣm materiam de qua ſunt
In infoꝛtunijs virtus refulget. Duobus exiſtentibus amicis ſanctũ eſt phonoꝛare veritatẽ q;uis ſᷣm ſtratium iuſtum eſt honoꝛare amicum.
Honoꝛ magis eſt in honoꝛante q; in honoꝛato Felicitas eſt ꝑfectio anime ſᷣm virtutem perfectam:ſicut vna Vundo non facit ver nec vna dies calida eſtatem.ſic nec vna dies vel modicũ tempus facit hominem felicem Pꝛincipia maxime valent ad ſubſequentia.
Pꝛincipium plus eſt qᷓ; dimidium totius Bona aie maximeſunt bona Omnia vera vero oↄſonant Unicuiqʒ delectabile eſt iſtud quod amat Mellioꝛ eſt vſus rei qᷓ poſſeſſio. Impoſſibileeſt indigentem operari bona.
HPon oĩo felix eſt qui ſpecie turpiſſimus eſt ⁊ ſine pꝛole.
Felix eſtſine vituperio ſicut tetrogonus. yinem laudamus ſed ea queſunt adfinem honoꝛamus. Felicitas eſt pꝛemium virtuutiis b Felix non differta miſero niſi per dimid
ium vite. Nullus eſt bonus velmalus perſomnum Ratio ſemper depꝛecatur ad optima. Soquutur auto.ij.libꝛi ethicoꝛum ariſtotelis. X actibus multum iteratis fit habitus HNõ paꝝ dĩtſic vel ſic.i. bñ vel male puerũ in iuuentute In obſcuris oʒ vti aꝑtis teſtimonijs L aſſueſci ĩmo multũ Exercitium temperatum ↄſeruatſanitatem Foꝛtiter comederefacit foꝛtiter laboꝛare Eirca voluptates ⁊triſticias eſt virtus moꝛalis. Mecdicine fiunt per contrarium Circa difficilia ſemꝑ eſt ars ⁊ virtus 1 Tria ſuut in aĩa.poſſeſſiones:potentie:⁊ habitꝰſeu virtus Paſſio nõ ẽ vᷣtꝰ:qꝛſᷣm paſſionẽ nec laudamur necvitugamt᷑ Bn eſt potentia. qꝛ potentes ſumusꝑ naturm rtꝰẽ habitꝰqꝛ hñtẽſe ꝑficit⁊ opꝰ eiꝰ laudabile redqãit.

Folio Omnis virtus conſiſtit in medio ſcz inter defectuz 1 qerſis Uirtus certioꝛ eſt ⁊ melioꝛ omniarte Malum eſt facile bonum autem difficile. HNon eſt facile attingere medium ſed difficlle.
Virtus eſt habitus electus in mente conſiſtens quo ad nos
declarata ratione:vt vtiq; ſapiens determinabit. O perationes ſunt circa ſingularia.
Difficile ẽ aliquem eſſe bonumig eſt ſtudioſum. Wecdium in omnibus rebus eſt laudabile.
¶ Sequuntur autoꝛitates tertij libꝛi ethicoꝛum ariſtotclis Elius eſt moꝛiqᷓ;ʒ fac ere contra bonum virtutis Ignoꝛanna excuſat peccatum
LConſlium non eſt de line:ſed dehis que ſuntad finem.
Quod pꝛimum eſt in intentione: hoc deben vlrimum ellei in
erecutione
Homo eſt pꝛincipium ſuarum operationum 8
Bonum voluntarum eſt quod ſimpliciter eſt bonam.
Bonus ſingula recte iudicat.
Hullus eſt bonus vel beatus niſi volens.
Nos ſumus dm̃ noſtraꝝ oꝑationum a peincipio vſc adfinẽ
Qualis vnuſquiſq; eſt talis videtur ſibi eſſe finis.
Terribiliſſimum omnium terribilium eſt moꝛs
Foꝛtitudo eſt aggreſſio terribilium vbi moꝛs umminet pꝛos
pterbonum ſaluandum
In repentinis cognoſcitur habitus.
Deſiderium pueri opoꝛteteſſeßm pꝛeceptum doctoꝛis
3 n naturalibus deſiderijs pauci peccant
o
Sequũtur autoꝛitatesiiij.libꝛi echicorum aritotelio Aluus ⁊ gratiaꝝ actio debetur danti ⁊ non accipienti MDaioꝛ virtus eſt bona operariqᷓ; turpia nõ var⸗ Uirtuoſus bene vtitur quibuſcunq; W b Dare ⁊ non acqpereeſt lberalitug.— Pulcritudo ſemꝑ eſt in magno coꝛpoꝛe. Unde pamuiformon ſidicipoſſunt non autem pulcri.
ͤIͤhͤhöö—
——„—,—A———

Warximum bonoperteriozum enbonor b Pꝛauꝰ honoꝛe nõ eſt dign⸗ Honoꝛeſtp̃miũ rimris Scðm virtutem ſolus bonus eſt honoꝛandus Uirtutipfectenon fit honoꝛ dgnus Non iraſci in quibus opoꝛtet inſipientis eſt Iniuriantẽ ſuſtinere ⁊ſeruilẽſiue tamuliarẽ decipe euie a. Dalum ſeipſum deſtruit. Walumſi integrefuerit impoꝛtablleerit Qualis vnuſquiſq; eſt talia dicit:talia opat:r tiler vint Omne mendaciũ eſt fugiendum 4 Uerum bonnm eſt et laudabile.— Ueraxlaudandus eſt mendax aũt vituperandus. Jactatoꝛ maximeeſt vituperandus Requies et ludus in vita videntur eſſe neceſſaria Uerecundia eſt timoꝛ ingloꝛiationis. Uerecundia non uenicommierarlſedinuenti. Uüi inuenes verecũdos laudamus.ſenem aũt verecũdũ vtrnpPamdo⸗ae ſeu nex caueat id de quo verecũdabi. ¶ Sequũtur auto.v.libꝛi ethicoꝛum ariſtotelis
J vnũ o poſitoꝝ dicit᷑ multis modis.⁊ religuim
Queſimpliciter ſunt bona hoĩbꝰ ꝓ his oꝛãt ⁊ illa q̃rũt. Pꝛeclariſſima virtutum eſt iuſticia. nech heſ perus nech lucn fer ita mirabilis ſicut iuſticiaa Pꝛincipatus virum oſtendit Peſſimꝰẽ ille qͥ nõ ſolũ vtit᷑ malicia adſe. cder etiã adalios Optimꝰ ẽ illeqͥ nõ ſolũ vtit᷑ bonitate.i.Vvir tute adſe. 6 etiã ad Duplexeſt iuſticia ſcʒ totalis et partialis lalios. Partialis eſt duplerſczoↄmutatiua ⁊ d iſtribunua. Cõmuta tiua ẽ duplex.ſ.volũtaria ⁊ ñ volũtaria.nõ volũtaria ẽ duplex ſcʒ occulta ⁊ manifeſta.occulta vt furtũ adulteriũ.manifeſta Minꝰ malũ ẽ magh elig bile maioꝛi malo l vt vincla ⁊ vᷣbera Ubicũq; reꝑit᷑ mai ⁊ minꝰ ibi reꝑit᷑ mediũ et cquale O poꝛtet tefamulari illi quibene fecdit. Denariꝰeſt mẽſura oĩm reꝝ qꝛ eſt fideiuſſoꝛ ñ̃ in om̃ia quer litate vel neceſſitate pꝛo qualibz requa indigemus. Pꝛimũ inſtirutum debet cuſtodiri.
1 3

Folio Panheep debet autodire iuſtum 7. uplexeſtius ſcʒ naturale utun arralceſtaapha⸗ 3 nes hz eandẽ potentiam. Legale aũt inſtitutũ eſt alege. Sacrificare dijs ſimpliciter eſt naturale.ſed acrificare boc vel illud iſti vel illi eſt ad placitum. Lerx pꝛohibet leipium interficer⸗ Nullus pꝛopꝛiepoteſt ſibijpſi i iniuriam facere. ¶ Sequũtur auto, vi. ilbꝛ ethicoꝝ ariſtoteuis b Dnſufficit adſciam alicuiꝰ ꝙ ſciat᷑ in vnuuerſali ⁊ ru. ſed opoꝛtet ſcire determinate ⁊ diſtincte Qmnüebauteeirerennen Conſil um debzeſſe dehis quepoſſuntſe aliterh abere Eonſiliũ nõ debz eſſe de pꝛeteritis ſed defuturis.qꝛ qðᷣ faetũ
eſt nõ p̃t eẽ nõ factũ. Uñ dicit Agaton. Genitum kacere non
genitum hocſolo pꝛiuat deus erum bonum eſtintellectus
QAumnc ſunt in anima quibꝰ veꝝ dicit. ſcz aürnauchp
tia: intellectus:⁊ pꝛudentia. DScia eſt dehis q̃ nõ pñtaliter ſehabere.i. de eternis. Ois doctrina eſt ex pꝛecognitis vel eſt de Prcrognino. Als eſt recta ratio factibiliuz.
Pꝛudentia eſtrecta ratio agibilium
Sapientia eſt cognitio rerum dinnox. babens vpur unter er
onines alas ſcientias Sapientia eſt certiſſina omniũ alia Eſciag.
Juuenes nõ pñt eſſe pꝛudentes.qꝛ pꝛudentia verrauiit er
pertentiam que indiget tempoꝛe.
Multitudo tꝑis facit experientiam
Ad pꝛincipia non eſt ratio 1 Conſiliata opoꝛtʒ oꝑari velociter. pſiliari a gũt ktarge Impoſſibile eſt pꝛudentẽ.i.ſapientem non ddebonum Habens vnã virtutem habet omnes b
¶ Sequũtur auto.vij. lbꝛiethicoꝛum ariſtotelis
cut beitie ner malicia nee virt atrnibutt ppꝛie. 7 9e. deo. ſed deo vonoꝛabialiquid urure beſtie v vero ali 4
gð genus maljieag beſtialitas

RNMR- 5 Homines dicuntur fieri di pter vimuum xrdlantas
DPomopꝛauus deterioꝛ eſtbeſtu Difficle eſt reſiſtere oↄſuetudini.qꝛ amiitat nature: airai⸗ er
tranſmutare ↄſuetudinem qᷓ; naturam b Conluetudo eſt altera natura.
Fama quam omnes famant:omnino non deperaſctur Non ſolum opoꝛtet veꝝ dicere:ſed ⁊ cãm falſi aignare. Delectationi intellectuali non eſta dmixta triſttiaã
Opationes beſtie pꝛaueſunt ex natura⸗ ſed operationes pꝛa
uoꝝ hominum ex ↄſuetudine
Homo ſempindiget aliqua delectatione quaſi quadã recrea
tione ppter multos laboꝛes quiſibioccurrunt.. Maioꝛ eſt delectatio in quiere qᷓ; in motu
Deus ſemꝑ ſimpliciet vna gaudet velectatione
Felatatem ſuperexcellens unpetit foꝛtuna
dSegodenr auto.viij.libꝛi ethicoꝝ ariſtotelias Alus eligere dz viuere ſine amicis hñs reliqua bona Quaãto maioꝛ eſt foꝛtuna.tanto min eſt ſecuuä. Duo ſimul viuẽtes intelligere ⁊ agereſunt potioꝛes qᷓ; oᷣ rnus. In intoꝛtunijs refngiendueſt ad amicoos b. Oinis homo ommũ hominũ naturaliter eſtamicus. Benerantis ad generatum naturaliter eſt amicicn Hoies eiuſdẽgentis naturaliter plꝰ ſunt amiciqᷓ; alij Sunie diligir ſibi ſunile. veꝝ eſt ꝑſe ⁊ nõꝑ accidens Amicicia eſt beniuolentia mutua nõ latens in ↄtra mai 1 Triplicitertit amicicia ſcʒ ꝓpter bonũ vtie:bonũ delectabile ⁊ ter bonũ honeſtũ. Amicicia qpter bonũ vtile maxime vi
det in ſenibꝰ eẽ. qꝛ tales nõ curãt delcãbileſʒ tm̃ vtile.i mici/
cia qpter bonũ delcãbile iuuenũ ẽ. Amicicia ꝓpter bonũ pma
nẽs ẽ ſtabills Nulliſemuicẽ cognoſcũt niſi meſurã ſaus ſunul
ↄſumant. Sola amicicia bonoꝝ honeſtoꝝ ẽ intrãſmurabil. HNon eſt facilealicui credere deamico qui multo ipe paobat- 4 eſt ab ipſo ⁊ nunqᷓ; ſibi miuſte fecit.
Loc diſtantia nõ ſeparatami cciciã ſed operationem. Natura maxime triſte fugit ꝛ apetit delectabile Mutua colloquia ſuntfactiua amicicie.

Follo
Pertecta amicicia non eſt niñ advnum. qꝛ as eſt urabiai 3
⁊ pfectũ non poteſt fieri ad plures niſi ad vnum. Unuſquiſqʒ ſibijpſi maxime vult bonum Amicoꝛum omnia ſunt ↄmunia
Peſlimum eſt ↄtrarium optimo b Negnũ eſt optima policia Malꝰ rer tyꝛannus dicitur Rer dzſe hꝛe ad ſuos ſubditos ſicut paſtoꝛ adoues
Pater tria bñficia dat. eſt em̃ cã eſſendi doeaawnoercadſſj
pline infoꝛmando. ⁊ cã nutriendi educando
In qͥbus nibil eſt ↄmune in his nec ſt iuſticia nec amicicia Seruus eſt oꝛganum animatum
Dñi ad ſeruũ nõ eſtamicicia.¶ᷣm qð ſeruꝰẽ ſibi diſſimilis. Parentes amant filios ſuos vt aliquid exiſtens ſui.
Parentes plus amantfilios qᷓ; cconuerſo. quia magis ſctũt
parentes ꝙ nati ſunt ex eis q; filij b
Datres plus diligunt puerosqᷓ; patres quia certioꝛes ſunt
de eis ⁊ plures laboꝛes habentcirca eos.
Maioꝛibus dathonoꝛ:minoꝛibꝰ vero ⁊ indigentib lucru.
quia honoꝛ eſt retributio virtutis ⁊ beneficij
Lucrum eſt auxilium indigentis.
KNetributio debet eſſe poſſibilis non ↄdigna. vtpatʒ dedeo⁊
parentibꝰ quibus non poſſumus equale reddere.
Pater poteſt abnegarefilio ⁊ non econuerſo.
dS equũtur auto.ix.libꝛiethicoꝝ ariſtotelis. Agiſtris dijs ⁊ parentibꝰ non reddit᷑equiualens Dagis eſt mutuũ darecui qͥs debʒqᷓ;ᷓ amicis dare.
Amicis eriſtenribus pꝛopter bonum vtileꝛ delectabile rillia
ceſſantibus ceſſat ⁊ amicicia.
Qui fingitſe amicũ ⁊ nõ 5e:peioꝛ ẽilloa z facit falla m monctaz.
Quãto inalicia eſt circa melius tanto ipſa eſt peiov. Similis ſimili ẽ amicꝰ.⁊ ideo bonꝰ malũ amare nõ poteſt Mags tenemur amicis largiri bona qᷓ; extraneis
Amicabllia q̃ ſunt ad alteꝝ veniunt examicabilibꝰqᷓ untad 1
ſeiñm. Uñ vnuſquiſq; eſt ſibi maxime amicus Amic dzſe hꝛe ad amicũ ſicut adſeipᷣm.qꝛ amicꝰ ẽ itertye Pꝛauꝰ nõ Seſtamabuls aaſesmueg ad alios. b
“ ,.„·„———— 5—— ⸗ v
—

NII Beniuolentia nõ eſt amicicia eſt tñ pꝛincipium pſius. Ex beniuolentia diuturna fit amicicia. Eoncoꝛdia ad amiciciam pertinet. Bñfactoꝛes pꝛius amant beneficiatos q; gamentab els Ommis artifex plus diligit opus ſuum q; T diligakab open re;vt patet deparentibus reſpectu filiouumn. Quod cum magnolaboꝛe acquiritur magis diligitur. vtpa⸗ tet dehominibus querentibus pecumam alaboꝛepꝛopꝛio Amicus debetſe haberead amicum vt genu ad titiam. Quẽadmodũ cuitas ⁊ alia ↄgregatio videt᷑eſſe pꝛinapaliſſi mñũ ſuijpſius:ſicethõ.ſed pꝛincipaliſſimũ in hoĩeeſt mtellecr ergo homo maxime videtur eſſe ſuus intellecrꝰ. Expꝛedicto habemus ꝙomnis denominatio debzfierta pꝛincipalioꝛſ. Homoeſt animal politicum aptum narum mumcareſuum conceptum ſine conuuiere. Amicicia eſt maxime bonoꝛum exterioꝛum Delius eſt cum amicis ⁊ pꝛecipuecum bonis q; q;ʒ rrncis qubuſcunq; alijs commoꝛari. Felix honeſtis indiget Solitaria difficllis eſt vitʒ. Thrtuoſoꝛum beatiſſima eſt vita Pꝛelentiaamicoꝛum endelecrablis tam in bonis ſoreunle o in alijs ſcz malis. In malis quia triſta ti alleuiant᷑ amicis dolentibꝰ ipſis In bonis qꝛ delectabile ẽ ↄuerſaricũ amico Amicus eſt conſolatio amici viſione etſermone. Inomnibus opoꝛtet imitari melioꝛes.. Amicicia bonoꝛum coaugetur bonis colloquijs ꝛoperbus quibus ipſi vtuntur. Undea bonis bona iunt Sequũtur autoꝛitates.x.libꝛi ethicoꝛum ariſtotelis. Nactibus humanis minus credit᷑ ſermonib q́; o hu Quanqdo ſermones diſſonant operibus ſenſibilib⸗ tüc 2. contemnuntur. 1 Ex quibus res generanturin becreſoluuntur Bihs virtus incoꝛpoꝛe exiſtens fatigabilis eſt Quedam delectant que poſtmodum non velecant 1 Unuſquiſq; maximeoꝑatur in illo quod maxime dlligit.
—A
☛ —
— —
— 2 ——— 8 3“ ö— 3 3 8.—“. ö 5 3 “ 3“ ö“.“ 4 1 8 3 ͤ“ ö 8* ———— 8.—— 2.— 2—— 8— 8. S.—————.—— 3

W Folio Delectatio tenet operantem in opere O peratio delectabilioꝛ minus deiectabilem expellit. vñ amã tes fiſtulas non poſſunt intendereſermonibus. Non potentes ↄtinuelaboꝛare requie indgent Pba habz delectatões ãmirabiles puritate ⁊ firmitate. Vltima felicitas hominis ↄſiſtit in optima operatione O ptime potentie ſunt reſpectu optimiſubiecti S peeculatio ipſius veritatis eſt ipſa felicitas Uita ↄtemplatiua melioꝛ eſt qᷓ; vita actiua:queẽ vita ſᷣm ho⸗ minem. quia vita ↄtemplatiua eſt vita diuina
Duplexeſt vita ſcʒ ↄtemplatiua ⁊ politica:inter quas ↄtem
platuua eſt melioꝛ:cum ſit diuina alia vero humana
Unuſquiſq; opera ſua dirigere debet ad bene viuenduʒ sm
optimum eoꝛum queſunt in ipſo
Optimũ in hommeeſt intellectus.qꝛlicet intellectus ſit mi⸗
nus in q̃ntitate:tſñ maximus eſt in poteſtate ⁊ pꝛecioſitate Unũqðq; dicit᷑ maximuʒ qð eſt pꝛincipaliſſimum ſui:⁊ hoc poteſt dic intellectus. qꝛ intellectuseſt pꝛincipaliſſimum ho mmis.exquo iteꝝ habemꝰ ꝙ denoiatio fit a pꝛincipalioꝛi Pꝛopꝛium opus deieſt ſpeculatio. ee vHõ felixſiue ſapiens indiget aliq̃liter rebꝰ extrioꝛibus. quia natura ꝑſe nõ eſt ſufficiens ſpeculariſʒ opoꝛtʒ ꝙ hẽat coꝛpꝰſa nũ cibũ bonũ ⁊ reliquũ famulatũ.nõ tñ indiget multis ac ma gnis rebꝰ:ꝙ nõ opʒ felicẽ vel pᷣm eſſe dñm terre vel maris Doderate ditati non minus agunt bona q; potentes:ĩmo etiam magis. vnde dicitur ꝙ moderate ditatiſunt felices: qꝛ⁊ magis agunc ßm virtutem vel intellectum.
Domo fmintellecrum opans ⁊ habens curazeſt bene diſpo
ſitus.⁊ ideo amantiſſimus eſſe videtur
Homo maximeſapiens maximefelixeſt
Sermones oſonantes oꝑibus ſunt acceptandi: diſſonãtes
vero ſuſpicandi Nõ facile eſt hoĩes exantiq̃ ↄſuetudine trãſmutare ꝑ ſermo⸗
Multi plus coacti obediũt neceſſitati qᷓ; ſermoni lInes.
Quidã ſunt diſpoſiti ad virtutes ex natura:quidaʒ exoſuetu
dine: qdãꝑ doerinã:⁊ ad bocq doctrina habeat eſſicaaam
ͤ--—²*—A=
——.—„Q—
6⁸%

ARRIII
in auditoꝛibus opoꝛtet animam auditoꝛis eſſe diſpoſitaz et pꝛeparatam ſicut terra anteqᷓ; nutriatſemen O poꝛtet bonos pꝛouocare per virtutes ad pꝛemia.malos auteʒ per penas in ſanabiles totaliter exterminare. 3 6 ¶ Rutoꝛitates ariſtotelis libꝛi de foꝛuuna bonnñ.
NM bonis exterioꝛibus quoꝛum foꝛtuna eſt domina nõ
Otingit hominem eſſe felicem. Ubi plurimꝰ intellectꝰ ⁊ rõ:ibi qnq; minima eſt foꝛuuna Ubi vero plurima foꝛtuna:ibi miimus qñq; intellectus. Deum dignificamus vt dominum exiſtentem vt dignis dia ſtribuat bona ⁊ malis malaã. Deum veriſimile non eſt pꝛauoꝝ curam habere Awpetitus naturalis naturaliter tendit ad bondñ. Illi ſũt bñ foꝛtunati qͥcũqʒ directe agũtſine rõe:vt in pluribꝰ Quiqd eſt melius intellectu ⁊ ſcĩa niſt deuoes. Deus bene videt pꝛeſentia pꝛeterita ⁊ futura. Bõa foꝛtũa õa ꝓpetitꝰ natural datꝰa ðo mouẽtetotã naturã. ¶ Sequũtur autoꝛitates libꝛi yconomiceariſtotelisgs. IJuitas ẽ domoꝝ pluralitas pᷣdijs et poſſeſſiõibꝰgbun
dans ad bñ viuẽdũ oꝛdinata.Cõicatio viri ⁊ feĩie in aĩa
libꝰ irrõnabilibꝰeſt ſolũ gr̃a ꝓlis pcreãde.in hoibus vero nõ ſolũ gratia illius:ſed etiam gratia alterius vtilitatisg. Que parẽtes potẽtes exñtes fecerũt filijs ĩpotentibꝰ iterũ re⸗ poꝛtant a potentibꝰfilijs parentes impotẽtes ⁊ ſenio ↄfecti. Natura facit vnũ animalium ↄiugabilium foꝛt e ſcʒ maſculũ vt vlciſcatur pꝛefoꝛtitudineſibi illata.aliud vero debile ſcʒ fe⸗ minam vt magis ſecuſtodiat pꝛe timoꝛe. Uir nõ debet iniuriari femine vt femina nõ iniuriet᷑ ei. Iniu⸗ riari femine eſt virũ cũ extranea muliere coire.ſed iniuriari vi ro feiam eſt feminã coire cũ extranco viro ſᷣm Eſiodũ poetaʒ virũ opoꝛtet.i.expetit viro puellam ducere in vxoꝛem vt don ceateam bonos moꝛes:quia muẽcula eſtflexibilioꝛ vidua Diſſilitudines moꝝ inter viꝑ⁊ mulierẽ nequaqᷓ; ſunt amãde Dueſunt ſpẽs ſeruoꝝ.ſcʒ ꝓcuratoꝛ ⁊ oꝑatoꝛ.O poꝛtet ſeruis tria dare.oꝑa:⁊ penam.i.diſciplinã:⁊ victũ ſufficientem.qꝛſi ne mercede unpoſſibile eſt operari. 4

Folio Uictus autem eſt merces ſeruoꝛum qul tamenſine alijs duo
bus facit ſeruum pꝛoteruum. 4 Nemo alioꝛum bona et pꝛopꝛia ſimiliter curat et equaliter. Quidam interrogatus quid magis impugnat equum.reſpõ dit oculus domim. Alius interrogatꝰ quale ſtercus optimũ ad pinguandum agrum. reſpondit veſtigia domini Impoſſibile eſt negligentibus dñis ſeruos eſſe ſolicitos Nunq; opoꝛtet dnm eſſe ſinecuſtodia:ſic necciuitatem Surgere denocte ad ſanitatem:ad philoſophiam:⁊ ad bo⸗ nam diſpoſitionem vtileeſt Nec queſtus veſtimentoꝝ: necfoꝛma:nec multitudo auri tã ta eſt ad multeris virtutem: quanta eſt modeſtia in quolibet Lberer deſiderium honeſte ⁊ comp oſite vite Quãto qͥs diligentiꝰ obſequit᷑:tãto maioꝛẽ gratiã obtinebit. Niſi parentes pueris exemplum pꝛobitatis vite dederint in⸗ cuſabilem adinuicem poſſunt habere cauſam Si mulier cognonit virum ſibi iuſtum acfideleʒ eſſe ipſa eti am circa ipſum iuſta ⁊ fidelis erit. Multo grauius aliquis fertſi honoꝛepꝛiuetur qᷓ; ſi om̃ia bo na ſua auferantur““ Non debet homo ſane mẽtis vbicunq; ⁊ ad quamlibet muli erem mittereſemen ſuun Mutoꝛitates ſuperpꝛimum libꝛum politicoꝝ ariſtotelis. Ominesratione et intellectu vigentes:naturaliter alin oꝛum domini ſunt ⁊ rectoe:z Natura non faat niſi vnum inſtrumentum ad vnum opus. et hoc pauperibus eſt pꝛo ſeruo b Homo naturaliter eſt animal politicum et ciuile Natura nihil facit fruſtra. Nullum animala natura habet rationem niſihomo. Homini ſermonem natura dedit b Pars ſeparata a toto non remanet niſi equiuoce Homo ſolitarius vel eſt deus vel beſtia Sicut optimum animalium eſt homo fruens lege. ſic peſſin mum animalium eſt homo a lege ⁊uuſticia recedens Seuiſſima iniuſticia habens arma ſcʒ ſciendi
ͤͤ“
„&
„ ͤ Pp„,e—,.—

1
ReTTII
Sine neceſſarijs impoſſibileeſt viuere 1 Seruus naturaliter non eſt ſuijpſius ſed alterius. Opus quodfita melioꝛibus ſemper melius eſt b Quandocũq;ʒ ex multis vnum conſtituitur:inter illa vnum erit regens aliud vero rectum Anima naturaliter dominatur coꝛpoꝛi:ſicut dñs ſeruo tile eſt coꝛpuo regi ab anima.ab pis em duobus coniune ctis homo conſtituitur. Item vtileeſt omnibus animalibus regi ab homine Regens naturaliter dignius eſt recto. MDaſculinum genus naturaliter dignius eſt feminino Uirtus ⁊ malicia determinat ſibiſeruos ⁊ liberos: nobiles et ignobiles. Somines reputant dignum ex bonis fieri bonum: ſicut exr homine fieri hominem. b b b Dupliciter dicitur ſeruus. vno modo ſᷣm naturam:alio mo/ do ßᷣm legem poſitam. Non eſt poſſibile viuereſinecibo 1 Plurimũ genꝰhoĩm ex terra ⁊ fructibꝰ domeſticis viuunt Natura facit omnia animalia pꝛopter homindem Duplices ſunt diuitie.ſcʒ naturales ⁊ artificiales. natura les ſunt poſſeſſiões reꝝ. artificiales vo ſunt poſſeſſiões pecunie. Deſiderium diuitiarum vadit in infinitum. Facile eſt philoſophis ditariſi volunt Dagis et minus diuerſificant ſpeciem. Eonſiliũ mulieris eſt inualidum:pueri vero impfectum. Silentium mulieris pꝛeſtat oꝛnatum. Sequũtur autoꝛitates.ij.libꝛi politicoꝝ ariſtotelis. Juesſunt ſocij vnius ciuitatis 8 Qð plurimoꝝ eſt omune m inimeſoꝛtit᷑ curam.qꝛ dep pꝛijs maximecurant homines:de cõibus autem minuns Multiſerui qñqʒ ſeruiũt deterius paucioꝛibus. Optimum eſt ciuitati vt ſir vna ſᷣm amiciciam Amicoꝛum omnia ſunt omunia Unuſquiſq; naturaliter amat ſeipſum Amicis auxiliari delectabiliſſimum eſt.

38 1
4
1
4 4 8
1 4 5
Folio
Bonum eſt abſtinere a muliere pꝛopter temperantiam Periurie maligniratem efficiunt ⁊ ſeditionem 1 Plures hoĩes diſcoꝛdãt ꝓpter inequalitatem poſſeſſionum⸗ Qui delectari velit ſine triſticia ad philoſophiam currat. Omnis ciuitas artificialibus indigetrtrt Leges mhoneſte licet maximeſint in vſu pñt tñ aboleri mulierihus non bene regitur cuutag
Melꝛꝰeſt iudicare ſᷣin leges ⁊ lr̃as qᷓ; ex pꝛopꝛia ſententia Wagnoꝝ dmioſtituti ſi viles fuerint maxime ledũt ciuitatẽ Impoſſibile eſt indigentẽ bñ pꝛincipari⁊ ſtudio vacare. Unum opus optime fit ab vno. b ¶ Sequũtur autoꝛitates.iij.libꝛipoliticoꝛum griſtotelis.
Juitas eſt quedam ciuiũ multitudo Ppoliciam Ciuitas nõ ẽ vna ꝓpter eoſdem moꝛes.ʒ ppter eandem Policia eſt oꝛdo qͥdã inhabitãtiũ ciuitatem in ſubijciendo ⁊ Non eſtidem bonus homo ⁊ bonꝰcuus lpꝛincipiãdo. Nõ ↄtingit hoĩes bñ pꝛincipari qͥ nunqᷓ;ʒ ſub pꝛincipe ſuerũt. Pꝛudentia eſt pꝛopꝛia virtus pꝛiucipis ſeſſe ciuem Optima cuitas nofacit vnathiſeʒſiue banãtiũ.i. vilẽ artilicẽ Quicũq; ſunt vni neceſſario miniſtrantes dicunturſerut.qut cunq; auteʒ ↄmuniter pluribus dicũtur banancij Quicũqʒ intẽdut policie vnlitati cõi recti ſunt ⁊ iuſti.qͥ aũt in tẽdũt vtilitati ꝓpꝛie vitioſi ſũt ⁊ rẽoꝝ politicoꝝ trãſgreſſoꝛes. O poꝛtet bonam ciuitatem de virtuteſolicitam eſſe Unũ virtuoſuʒ meliꝰ eſt pꝛincipari qᷓ; plures ⁊ multos alios Sine iuſticia impoſſibile eſt nhabitareciuitatem Melus eſt ciuitatem regi vno optimo viro q; vna optima: ſeʒ muliere vel lege Ingenuitas eſt virtus generis id eſt nobilitas Turba multa melius iudicatq́ᷓ; vnꝰ tm̃. Melius eſt iudicium duoꝛum qᷓ; vnius tm̃ Pars non eſt apta nata excellere ſuum totum. Sequunturautoꝛitates. uiij. libꝛi politicoꝛum ariſtotelis. On ſolum opoꝛtet policiazʒ a pꝛincipe inſtituere:ſed eti am opoꝛtet eos coꝛrigere Ciuitas nõ conſtabit ex vna parte ʒ ex multis:quarum vna
8
—
ͤy—- ,,

KE
——— .
— —
EE
1
w
pars ſunt agricole:ſcða arrifices manua les. tertia ꝗ negotiã⸗ tur circa foꝝ. qrta mercẽnarij.qͥnta pugnatoꝛes ⁊ armiger: quos nccanũ eſt in cuitate exiſtereſi nõ dẽat ſeruire inimicis Quialteriſeruitnon eſt ꝑ ſeſufficiens Sine pꝛincipibus impoſſibileeſt eſſeciuitatem. Eittere vacare nõ exiſtentibus pꝛouentibꝰ eſt impoſſibile Ingenuitas ⁊ nobilitas ſunt virtutes ⁊ diuitie antiqgue. In omni ciuitate ſunt tres ſpẽs hominum. ſcʒ pauperes:di⸗ uites:⁊ mediocres.inter quos optuni ſunt mediocres: qꝛ me dium ſempereſt optimum. media poſſeſſio bonoꝛum erterio rum eſt optima quia facile eſtratiom obedire Qð nimss eſt pulcrũ:nimis foꝛte:nimis ingenuũ:nimis di⸗ ues.habʒ ↄtrariũ ſcʒ nimis fetidũ:nimis debile:nimis igno bile Rõ ſequit᷑ qꝛ quidã eoꝝ ſunt iniurioſi ⁊ in magnis plꝰ ne⸗ qᷓ;.qͥdã aũt aſtutiet in paruis valde neq; 1 Qui ſunt nimis diuites ⁊ potentes necſciunt nec volunt ſub ijc.qui aũt minus ingenui ſunt ⁊ vlles neſciũt pꝛincipari. Mediocres ciues maximeſaluantur in ciuitate quia ipſi nec deſiderant aliena vt pauperes.nec alij pauꝑes exiſtentes ho rumſubſtantiã deſiderant. ⁊ ergo nec inſidias patuunt᷑: neq; fraudes taciunt:quapꝛopter ſine periculo viuunth Maximũ eufoꝛtuniũ eſt ciues mediocrem ſubſtantia zhabe⸗ retanq; ufficentem eis.qꝛ ꝑ tales bñ regitur ciuitas. Quanto aliquid magis attingit mediũ tanto meliꝰeſt.qᷓnto autem aliquid magis diſtat a medio tanto peius Dagne cuuitates plus ſunt ſedicioſe qᷓ parue.quia multum eſt ibi medium.
In magnis negotijs opoꝛtʒ vnũ oꝛdinare ad vnuʒ opus.qꝛ
cura melius eſt inrenta circa vnum opus q; circa multa ¶ Sequũtur autoꝛitates.v.libꝛi politicoꝛum ariſtotclis. Uod plus eſt mnequale eſt.
Ubiq; pꝛo pter inequale fit ſeditio. Lnuz. Nobilitas generis ⁊ diuitie ſunt pꝛincipia ⁊ fontes ſeditio Nobilitas et virtus in paucis inueniuntur.. b Minoꝛes vt fiant equales ſedtiones faciunt. equales vero vtfiant maioꝛes“

Folio
Quod parum eſt quaſi nihil differt ad eo quod noneſt. Omnis diuerſitas videtur facereſeditionem b Seditões que parue ſuntpꝛimo quaſi nonfuerint inter don minos conualeſcunt.“ Pꝛincipium alicuius videtur eſſe dimidium totius.pater et filius ſimul pꝛincipari nequeunt„—= Policie maxime diſſoluũtur pꝛopter iuſticie tranſgreſſioneʒ Contrarioꝛum contraria ſunt factiua
Parue expenſe ſepe facte ſubſtantias ſepe conſumunt.
Periculoſuʒ eſt pꝛincipi dareſubdito ſuo magnos honoꝛes.
KRegnum ſeruatur per amicos. NRexuuſticiam ſeruare debet
Contumelia eſt cauſa ire
Nullus manum ſuam mittit ad impoſſibilia
Non defacilipoteſt inuadi qui eſtſobꝛius ⁊ vigilans. ſʒ qui
eſt doꝛmiens. quapꝛopter pꝛincipes vt non ſint inuaſibiles: ſomnnum etebꝛietatem multum euitare debent Pꝛinceps debet eſſe deicola.quia minus timenthomines in ꝛuſtum pati a pꝛincipeſi deicolam putant ipſum eſſe
Opoꝛtetpꝛincipem bonos honoꝛare et ipſummet honoꝛem
diſſtribuere b
Su pplicia autem non debet diſtribuere perſe ſed per alios. Si pꝛinceps aliqueʒ depoteſtate ſibi tradita vult deponere gradatim hocdebet facere:et non ſimul auferretotã ptaͤtem.
Sequuntur autoꝛitates.vi.libꝛi politicoꝛum ariſtotelis
SSus libertatis eſt viuere vt aliquis vult: quia ſeruus non viunit vt vult.
Plnralitas in electione perſonarum pꝛefertur paucitati.ſimi
liter magnitudo dignitatis pꝛefertur paruitati
Optimus populus eſt qui terrecultrius eſt. Agricole qui nõhabent neceſſaria circa opera immoꝛantur et gliena non concupiſcunt
Agricole magis concupiſcunt lucrum qᷓ; honoꝛem:quia de⸗
lectabilius eſteis laboꝛare qᷓ; pꝛineipari
„ 9„*

ocvT
Honeſtfaclle ciuitatem permanereſinelegibus Tcoſuetudi/ nibus compoſitam. Quanto aliquid eſt peius tanto maioꝛl indiget cautela Neceſſe eſt in omnicuitate aliquid vendi vel emi. Pꝛauos non eſt ſecuꝝ facere dominos qꝛ ipſi magis indiget cuſtodia alioꝝ qᷓ; alios poſſunt cuſtodire O poꝛtʒz ĩ cuuitate aliquos eẽ curã deoꝝ hñtes vt ſacerdotes ¶ Sequũtur auto.vij.libꝛi politicoꝝ ariſtotelis. Riplexeſt bonũ ſcʒ bonũ aĩe:bonũ coꝛꝑis:⁊ bonum ex trinſecus pueniens Tpꝛudẽtia nemo dẽ eẽbtũs Sine his q̃tuoꝛ virtutibꝰ.ſcʒ foꝛtitudinetꝑantia:iuſticia:et Omnis exceſſus reꝝ vel nocet vel nihilpꝛoficit. Anuma pꝛecioſioꝛ eſt coꝛpoꝛe ⁊ omni poſſeſſione Anime bo num pꝛecioſius eſtomnibus bonios Teſte deo ꝙ in om̃ibus erteribus bonis non eſt eelicitas. q felix quis eſt qui nullo exterioꝛum bonoꝛum vtitur Duplex eſtfelicitas. ſcz politicat ↄtemplatiuai inter quas cõ templatiua eſt meliiro Bonum anime eſt optimum ⁊ eligiblliſſi imum Nõẽ poſſibile policiãeẽ optimã ſine moderata abũdantia Felicttas eſt perfectus vſus virtutis. Potentia eſt in iunioꝛibus. pꝛudentia vero in ſenioꝛibus Inter omnia animalia ſolus homo habet rationem Neceſſeeſtfuturum pꝛincipem ſubditum fuiſſe b Finis generationis vt in pluribus in viris eſt numerus lxx. anno ꝛum. in mulieribus vero. xl. Mulieribꝰↄuenit oiugari circa ãnũ.xviij.virꝭ ã dt circa. xxvij. Juuenũ coitꝰ pꝛauꝰ eſt ad generatõem filioꝝ·ſiliter ⁊ ſenum. VLZ actis alimentũ maxime eſt familiare coꝛpoꝛibꝰ pueroꝛum Bonum eſt pueris eſſe ſine vino Juuenes cuſtodiẽdiſunt vt nõ dicãt nec audiãt alias turpe. qꝛex dicere ⁊ audire aliqͥd turpiũ facile eos facere aliqd tur⸗ Juuenes maxime abebꝛietate cuſtodiẽdiſunt lpi aajaie Omnia amamus magis in pꝛincipio. Ars ſupplet defectum nature.
¶ Sequutur autoꝛitates.viilibꝛi haltor aritorelis 6 3

Folio
Mnis laboꝛans requie indiget
Ludus fit pꝛopter requiem Contuuum ⁊ otinue debet eſſe ſtuduunm. Muſica valet ad deductõem tꝑis ⁊ delectationem ſuc teae ationem:⁊ ideo pueris valet ſtudere in muſica. Nõ ſolũ pueri erudiendiſunt ſcʒ in arte vtili ⁊ neceſſaria. ſed etiã in artibꝰliberalibus ⁊ honeſtis.vt eſt lraꝝ eruditio. et in artibus delectabilibus: vt in muſica Facliꝰ eſthabere vnũ vel paucos bñſapiẽtes qᷓ; plurez Reqes de neceſſitate eſt delectabilis.qꝛ ẽ medicine triſtitieꝗᷓ Muliea eſt potens letificare homines leſt in laboꝛe Anima naturaliter delectat in muſicis melodijs Melodia tratos homines ⁊ alijs paſſionibꝰ occupatosſepe alleuiat lllos letos faciendo. Ebꝛietas homines impetuoſos facit. ¶ Sequũtur auto.ſuper pꝛimuin libꝛũ rethoꝛicoꝛum.
Ethoꝛica eſt aſſecutiua dvaletice
Litigãtis nihilẽ aliud niſi oñdere:qꝛ res eſt vel neaut
qꝛ pfecta eſt vel non.⁊ vtꝝ ſit iuſta vei iniuſta opoꝛtʒ ipᷣm iuu
dicem cognoſcere ⁊ non addiſcere a litigantibus Faciliꝰ eſt hꝛe vnũ vel paucos bñſapiẽtes q́ᷓ; plures Amoꝛ odium etpꝛopꝛium modum ſepefaciunt iudiceʒ nõ
cognoſcere verum ffugere
Kethoꝛica docet iuſta ⁊ vera perſuadere ⁊ contraria coꝛum
Si incõueniẽs ⁊ turpeeſt aliquẽ ſe nõ poſſe defendere coꝛe
multomagis incõueniẽs eſt ⁊ turpe nõ poſſe defendereßmõe ANulla ars ↄſiderat particulare.qꝛ particularia ſunt infinita⁊ Pe Öneceſſarijs ⁊ impoſſibilibꝰ nõↄſiliamur.ſʒ lnõſcibilia deↄtingẽtibꝰ ⁊aliter ſehꝛe potentibꝰ ãᷓ in nr̃a poteſtate ſunt. Nobilitas gentis velcuitatis eſt hoĩes antiquose ai es pꝛincipes ⁊ inſignes:⁊ multos inſignes exeis pꝛodijſ
Hobuitas ſingularis ẽꝗᷓ̃ a viris ac mulieribꝰfit ꝓter diuitiu
as vel vtutes vel ꝓpter aliqð alind ꝓpter qð hõ honoꝛatur
Honoꝛeſt benefactiue oꝑationis ſignum. qꝛ illi marximeris
ſtehonoꝛancur.quia beneficia dare poſſunt 2 Sulaſine virtutibus cꝛpoꝛis longeui inueniuntur,
—= e 49„42 r

*— 1—— —x8 8—— R 1**.
XNMVII Conſilium non eſt define. ſed dehis queſunt ad finem Omnia bonũ a ppetunt ⁊ tertio ethicoum Exercitium vr in pluribus conſeruat ſanitate Cuinus ↄtrarium eſt malum illud eſt bonum.. Quicqͥdfueritſuꝑabũdãs ⁊ magis qᷓ; eẽ dẽat hoc eſt malum Faalia ſunt qᷓ̃cũq; ſinetriſtitia ſunt ⁊ in modico tꝑe ſunt:ſicut ſimplr ad ſimpłr magdad magꝭ:maximũ ad maximũ ⁊ ecõtra Sine cã ⁊ pꝛincipio ĩpoſſibileẽ aliqͥd eẽ vel ſieri ſodoꝛatu Subtiliter videre meiiꝰ ẽqᷓ ſubtilr odoꝛare.qꝛ viſus melioꝛẽ Pulcrius eſt eſſe amatoꝛem ſocioꝝ qᷓ; pecuniarum. Multa que naturaliter non ſunt delectabilia cuz aſſuefacta fuerint delectabiligſuntnt. Qð ↄſuetũ e velut ĩnatũẽ.qꝛ ↄſuetudo eſt ſimilis nature Diligereeſt delectabile.qꝛ nullꝰ diligit vnũ niſi delectet in co Omne conſuetum eſt delectabile.. Adqdiſcere aliquid delectabile eſt.
Juſtum eſt ei gratiam facere qui gratiam fecit. Juſtum eſt auxiliarl amicis 8 ¶ Sequũtur auto.ij.libꝛirethoꝛicoꝝ ariſtotelis. 1. KRna eſt a petitus cum triſtitia punitiuꝰ pꝛopter paruin penſionem ſuijpſius vel ſuoꝛum. Adomnem iram ſequitur delectatio pꝛopterſpem puniendi Unde dicit homerꝰ ꝙ ira eſt dulcioꝛ melle ſtillante Infirmi coeũtes:bellãtes:amãtes:ſitiẽtes:⁊ vliter deſideran ces aliquid ⁊ nonↄſequentes illud defacili iraſcuntu Siqͥʒs in phᷣia cupit delectari iraſcet qui eam decepit Obliuio eſtſignum paruipenſionis.. Manſuetudo eſt qͥetatio ire Nullꝰſeipſum paruipendit Seruos arrogantes ⁊ ↄtradicentes magis flagellamus. MDanifeſta negare irreuerentia eſt Tẽpus quietat iram Amicus eſt quiamat ⁊ ecõuerſo qui amatr micua gaudet de bonis ⁊ dolet detriſtibꝰſui amici Signa voluptatis ſunt velectationes ⁊ triſtitie Im eſt feminaꝝ inunicicie ⁊ odij Laudare pꝛeſentem adulaii eſt. Aliquem ſua pꝛopꝛia narrareiactantia eſt.

Folio
Turpe eſtignoꝛareqð omnibus ſcirecontingie
Om̃e malũ erubeſcibile eſt.debonis aũt oꝑibꝰ nullꝰ erubel⸗ Superari ab inimicis mirabile eſt Lſcere debet Similis ſimili inuidet ſi in hocꝙ ſunt ſimiles vnus excedit
alium. vndet gulus oditfigulum. Hobilitas eſt pgenitoꝝ. nobilitas attendit᷑ ſßᷣm virtutẽ genen Beneroſum non dicit᷑ de genere ſed a naturuanm deis
Multiſunt quiindigent habentibus
Peioꝛes ſunt nuper ditatiqᷓ; ditati ab antiquo.
Siſine arte ⁊ operatione aliquid fieri poſſibile eſt. magſap artem ⁊ curam aliquid fieri poſſibile eſt. Uñ vbi phᷣi fuerunt pꝛeſides felixfuit ciuitas.ſimiliter impie agunt qui dicũt fieri deos ⁊ qui moꝛi dicunt eos Nihil eſt ſine caula DOmnisfur malignus eſt
¶ Sequũturaut to. iij.libꝛi rett orſcorumm ariſtotelis Qod mirablle eſt delectabile eſt. Ctraria iuxta ſe poſita magis apparẽt ſiue eluceſcunt. Ho neſtas vel turpitudo noĩs vel eſtſignato velſigho Quimoꝛtuos ſpoliant aſſilantcanibꝰ qui lapidem mo: dent J nfinitum noneſt ſcibile.
Omnia terminanturnumero
Quod eſt bꝛeuius ſemper delectabilius
8 Intellectus eſt lumenquod deus infundit. D om trãſferẽtẽ opoꝛtʒ trãſferrea ſilitudinibus rmanfeſta. Pꝛohemium eſt pꝛincipium oꝛationis
Pꝛohemiũ hzſe in oꝛoneſicut pꝛeludium infiſtulis. Optʒfacere viã ĩ aĩa auditoꝛis future oꝛois qð fitꝑ Pbemul Qð aũt magis dicturꝰ qͥs ẽ.de hoc pꝛohemiſare debet Pꝛohemia autoꝛes debentfacere beniuolos ⁊ attentos Laus eſtſermo dilucidans magnitudinem perſone eſuturis nõeſt narratio: ſed pꝛeterita acta opoꝛtʒ credi Sequũtur auto. ſuper pꝛimum libꝛum poetrie Mnis oĩo poetica veleſt laudatio vel vitu veratio« — Arspoericn eſt ars logicalis 4s g
4 5 434— r 1 1 1 GAIIID2I Oer„* ☛&☛ 4 1 4 1 4 7 dVweEenn emrn d 9 4 1
.„ 1u1

DocVIIT
eſt denominandus autoꝛ ſermocinalis q́; poeta Ommnis motus ⁊ omnis actio verſatur circa vltima DPomo naturalirer delectat᷑in metro ⁊ ſophonia. Exẽplis vtunur docendo vtfaaliusintelligat᷑ qð dicitur Doctrina naturaliter pꝛocedit de homine in hominem: ſᷣm operationem quam habet ad diſcipulun Amime virtuoſe ⁊ nobiles naturaliter inuenerunt artes car, minum ad laudandum. Alie vo deliciẽtes ĩ his adinuenerũt carmina ad vitupandũ Bonitas artis laudandioſiſtit in metro ꝓlixo ⁊ nõ curato Sequũtur antoꝛitates ſecundilibꝛi poetrie D tum completum eſt quod habetpꝛincipium:mediuʒ etfinem Locum mediuʒ obtinebũt in bello quifoꝛtes ſunt.locum ſcʒ medium inter tunidum ⁊ audacem.. Omnis ſermo ſi bꝛeuioꝛſit qᷓ; debeat obſcurat intellectum.ſi longioꝛfuerit difficllis ẽ retẽtõis ⁊ diſcipulo obliuione ĩducit UIni rei multa accidutt O poꝛtet vt ars in hoc naturam imitetur. vt omnia que agit
agat ſᷣm pꝛopoſitum et vnum finem.
Rebꝰ nõ exiſtentibꝰ in natura nõ unponunt᷑ noĩa niſiraoro Cõmentatoꝛ Suaue eſt hoĩqð ↄſueuit rota ſua vita. Scðm ariſtotelem Ira eſttriſtitia ⁊perturbatio quedam in vehementi a petitu vindicee b Quodquis non credit non mouet ipſum:nec ad timendum nec ad miſerandum 1 Non contriſtatur necleditur aliquis in tantum pꝛopter ma⸗ lum quod intertur ſibiab inimicis:in quantum contriſtatur etleditur pꝛopter malum ſibiillatum ab amitos. In quolibet genere eſt aliquod bonum:licetin eo inueniunt gliqua non bona Pꝛopter vſus er conſuetudines malos etperuerſos non lau datur quiſquam Qui beneſicia muenit compedes inuenit. Res nulle ſunt ſtabiles q̃ cũ fluxu tꝑis fluũt ⁊ fluxibiles ſunt Ariſtoteles In inferno ↄtinua eſttriſticia ⁊ meroꝛ ĩcõſolabil

Littera eſtſimpliciſſimũ elementũ exquibus lo [Sequunturautoꝛitates epi ſtoled debene viucreſt iue agere: alerandro regi miſſe. Eluus eſt aiam habere abundantet coꝛpoꝛis bene indutum Eosqutrõne vtunt᷑ ⁊ cuʒ hac agunt omnia tanqᷓ; bonos et optimos exiſtentes laudamus. cos aũt quiſine rõne aliquid agunt tanqᷓ; rudes ⁊ beſtiales euiſtentes oſtendumus Sicut via ſine triſtitia delectabilis eſt: ita ratiocinatio ſm
ſcientijs q́ᷓ; habitũ
animam lau dabllis eſt Concupiſcentia ⁊ ira ⁊ reliquis ſinuubus reliqua vtunt᷑aĩa⸗ lia. rõne autem nullum animalium niſi homo Suadeo tibi attingere rationem phic. Sicut ↄſeruatiuũ coꝛꝑis ẽſanitas.ita ↄſeruatiuũ aĩeẽ erudi Eruditõe pᷣcedente nõ ↄtingit peccare circa actõem ltio Sicut videreeſt delectabile oculis:ſic oculis anime intueri acute amabile, eſt Sicut durẽ Eſalu⸗ toꝛ exercitꝰ ſic rõ cũ eruditõe ẽ dux vite. ¶ Oereg regumie pꝛincipum anſſtotelis eruditio
Quicquid dat᷑ indigno ꝑdit᷑ Tſubditoꝛũ C. Sũma bonitas eſt ĩ rege abſtinere a pecunijs ⁊ poſſeſſiõibꝰ ZTũüc ſolent hoies timere regẽ qñ vidẽt eũ timere deum Summa ſapientia eſt in regeſeipſum regere Ponoꝛificum eſt regi a multiloquio ſe abſtinere
Huaia familiariras contemptum pant.
Dirigelemp cogitationes in bonũ Tpꝛietas poꝛcoꝝ MNolite incinare ad coitũ mulieris:qꝛ coitꝰ eſt quedam pꝛo⸗
Que gloꝛia tibi eſt ſi excerces vitiũ irrõnabiliũ aialiũ ⁊ actus LCoitꝰ eſt deſtructio coꝛꝑis ⁊ abbꝛeuiatio vite lbꝛutox LCaue eftundereſangumemhumanum
Facta circa pꝛeterita documenta dant in futuris Dinoꝛem necontempſeris quia minoꝛ aſcendere poteſt ad honoꝛes et tunc potentioꝛ erit ad nocendum.
Noli penitere depꝛeteritis.qꝛ hoc. ꝓpꝛiũc
ſt debiliũ mulieruz
tio oſtituit
Eo nibileſt difficile ⁊ ſine eo nihil eſt poſſibile poſſideri
Nolia ppetereqð trãſitoꝛiũẽſʒ ꝓcura tibi diuitias ĩmoꝛtales
„ Be H

o
Deus gloꝛioſus nibilocioſum facit Sine vacuo eſt natura Za potentiam intellectus nihil eſt difficile. Luncta ſunt ſcibilia via rationis Futura ſi pꝛeſciant᷑ faciiꝰ tolerant᷑ ⁊ pꝛudẽtiꝰ declinantur Conſeruatio ſanitatis melioꝛ eſt omm medicma Neceſſitas non habetlegem. Conſuetudo eſt altera natura Mutatio ↄſuetudinis non eſt ſubita ſed ſi ucceſſiua Infterioꝛa a ſuperioꝛibus reguntur Juſticia regnatis vtilioꝛ eſt lubditis qᷓ; fertilitas tempoꝛis. Conſilium eſt oculus futuroꝛum Nobuliſſimum animalium eſt hono ¶ Furoꝛitates libꝛariſtotelis de pomo et moꝛte
Epiis mihi phlloſophia viſa eſt res dunna.
Moꝛs nihiſeſt miſi receſſus animea coꝛpoꝛe.
Sapiens debet letari de moꝛte ſua ⁊ non dolere. Phia docer hommem cognoſcereſuum creatoꝛem. Docentes allos nentiri non debent. Logfca eſtſimulis ſcoꝛpioni in uriaca q licet de ſe ſit venenũ tn in tiriaca exiſtens remedium pꝛeſtat doloꝛem patient Beata eſt amma que non luit inecta pꝛauis open ationibus buius mund Ue anime peccatrici que non habet poſſe redeundi ad locuʒ ſuuʒ vnde exiuit.quia turpia opera ⁊ delecta tiones aruales impediunt eius aſcenſum ſunſum
¶ Sequuntur moꝛales autoꝛitates Senece ad lucilluz bal⸗ bumꝛet hoc congruo oꝛdine ante pꝛogreſſum ad logicalia ari ſtotelis ⁊ alioꝛum. Urpiſſima eſt iactura q̃ fit ꝑ ignoꝛantiã znegligentiaz. Faſtidiẽtis ſtõachiẽ mlta deſiderare ſʒ pauca ðguſtare Ubi diuerſa ſunt cibaria ibi nutrumenta pauca. quia diuerſa minus alunt Peregrini multa habent hoſpicia: nullas amicicias Nuſquam deeſt qui vbiq; eſt.

Folio Oimnia aliena ſunt:tempus tm̃ noſtrum eſt Non pꝛodeſt cibꝰ coꝛpoꝛi cũ ſtatim ſumptus emittitun Nihilimpedit ita ſanitatem ſicut crebꝛa remedioꝛum temp⸗ tatio aut immutatio Non em̃ venit vulnus ad cicatricem in quo medicina ſepene gligitur ac diuerſimode temperatur.ſicut nec ↄualeſcit plan, ta que ſepetranſfertur Leta paupertas eſtres honeſta Hon qui parum habet eſt pauper.ſed qui plus cupit. Eum amico omnia deliberare:ſed te amico pꝛius. Utrunqʒ eſt vitium omnicredere ⁊ nulli Peſſimuzʒ eſt ꝙ habemus autoꝛitates ſenũ vitia po pueroꝝ Nolifoꝛtune credere:in momento em̃ mare vertitur Infirmi animi eſt non poſcere diuitias. Nullius rei iocunda eſt poſſeſſio ſine ſocio. Unũ exemplum luxurieſiue auaricie multa mala faclt Eũ illis ↄuerſari debes qͥ te iocundũfacturi ſunt vel melioꝛẽ Illos admitte quos tu melioꝛes facere potes. Quid refert q̃lis ſtatꝰtuus ſit ſi videt᷑ tibi malus Sic viue cum hoĩbus tanq́; deus videat. Sicloquere cum deo tanq́; homines audiant Quideſt turpius qᷓ; ſenem viuere inſipienter Sie ſtudio philoſophie eger eſt animus. Non iubeo te ſemperſcribere libꝛos actabulas Pugillaribus em̃ dandum eſt interuallum omnino.
Pugilibꝰ nõ dat᷑ req̃es.nõ vt virtꝰ ſpolietſʒ vt magis acuet᷑
Scio neminem beate viuereſine ſtudio ſapientie
Bonam vitam perfecta ſapientiaefficit
Non ſit qð nos a philoſophia remoueat:nec paupertas nec alicuius rei indigentia
Nemo dignus eſt deo niſt opes contempſerit. Philoſophia docet nos facere ⁊ diſcernere.
Magnus eſt ille qui in diuitijs pauper eſt.
Nemo diues naſcitur.
Peioꝛes moꝛimurqᷓ; naſcimur.. Incertum eſtquo loco moꝛs teexpectat.itaq; tu eaʒ in omni
/2—ℳòℳ§õ—,—-=—él
K A KS SE

Siquis percipit pßziamtita ſecurus moꝛiturſicutnaſcitur.
Sola virtꝰ pꝛeſtat gaudiũ perpetuũ ⁊ ſecurum
MDens bona nõ accõmodat᷑ nec emis ⁊ ſi venalis eſſet nõ 5ba beret emptoꝛem.ſed mala quotidie emuntur
Initium ſapientie eſt cognitio peccati
Qui peccare ſe neſcit coꝛrigi non vult
Beneroſus anumus ↄcitatur ad honeſta
Dagnian imi eſt magna ↄtemnere
Nem o bonus eſtſine deo. b
Quid eſt facilius pꝛopꝛia in homine aut aliena laudare Non faaunt melioꝛem Muma aurei frem
Nemoo gloꝛiari debet niſi deſu
Lauda hominem in illo qð nec vdan nec cripi poteſt ſʒ 665
pꝛium homunseſt. ſed hocnõ eſt domꝰ vel veltis pulcra vel
familia famoſa vel feĩa foꝛmoſa:ſed animꝰ ⁊ ratio perfecaa Phia platonem nobilẽ nõ accepit:ſed eũ nobilem fect Pha nullũ reijcit auteicit:ſed iucet omnibus
Siccũ ĩferoꝛi viuas queadmodũ tecũſuꝑ ioꝛẽ viuere velis.
Nulla ſeruitus turpioꝛ qS; oluntarius
Nihil tamꝑ inaxqð ꝑuigilax oꝑatio ⁊ diligens cura non er b
pugnat vel permollit
Phie ſeruias quia ipſi ſeruirelibertas eſt.
Alienum eſt omne quicquid optando cuenit
Sivis amari tuncama. Quicquid eſt ingenitum alicui non leue arte vincitur
Ille beatiſſunus eſt et ſecurus ſuipoſſeſſoꝛ qui craſtinũ diem ſineſolicitudine expectar
Nunqᷓ; em̃ in tantũ ↄtra virtutes nequitia inualeſcit vtnullũ
phᷣie ſacꝝ ⁊ venerabile veſtigum aut nomen ꝑmaneat Subtilitas anime copia ciboꝝ: impeduur.
Phia non dſiſtit in verbis ſed in rebus
Phia animũ ſubleuat:fabꝛicat vitam:diſponit actiones: res git a genda:et omittenda demonſtrat.
Natura modicum petit
Naturalia deſideria ſunt infinita
Beneroſos amimos laboꝛ nutrit

Folio Teipſum felicem faciesſi intellexeris illa eſſe bona quibꝰvi tus eſt admixta Quid eſt bonum niſi rerum ſcientia. b Quid eſt malum niſi rerum imperitia Hocẽ ſummũ bonũ qð ſi occupas incipi Ad ſummum bonum tutum eſt iter et iocundum
Natura dedit tibiilla bona/q̃ ſi nõ deſeris par deo ↄſurges. ſed te parem deo pecunia nõ tacit.qꝛ deus taliũ nihil habet.
nec pꝛetexta:qꝛ deus nudus eſtinecfama:necoſtenſio tui ĩpo
puo q̃ deus nõ nouit:nec turba ſeruoꝝ ſeq̃ntium te:qꝛ maxi⸗ mus? potentiſſ im? regit omnia.necfoꝛma nec vires.qꝛ nihil coꝝ eſt qð nõ patiat᷑ vetuſtatẽ.quid ergo te deo parẽ facit:cer
teanimus bonus rectus ⁊ magnus
Vñt aũt nihil aliud hoĩes niſi deũ in hũano coꝛꝑe hoſpitatũ
Pꝛinapia totiꝰ oꝑatõis dimidiũ occupare videntur Ad phʒlam tetrãſter ſi vis eſſeſanꝰ:ſi ſecurꝰ:ſi btũs:ſi liber
Si vis oĩia tibiſubijci ſubijce te rõm:multos eĩ reges ſi rõ te
Multũ pficit ſᷣmo ſi paulatim irrepſerit animo lrexerit
Plato dicit neminem eſſe regẽ niſt ex ſeruis eſſe oꝛtũ.⁊ nenua
nẽ eſſe ſeruũ niſi ex regib eſſe oꝛtũ. ſed oĩa illa varietas foꝛtun ne miſcuit et in ſurſum deoꝛſum naturefoꝛtuna iactauit. Non refert qᷓ; multos libros ſed qᷓ; bonos habeas.
Uirga omne murmur ↄpeſcitur
Pha hoc mihi pꝛomittit vt me deo parem facler Punctũ eſt quid minimũ ⁊ adhuc pũcto aliquid minus
Dociles natura nos edidit ⁊ rõnem nobis dedit imꝑfectam
que tamen perficipoteet Omnia impedimenta dimitte ⁊ vaca rõnetota mente.
Ad phiam totã mentem ↄuerte:huic aſſiſtehanc coleꝛ⁊ tune ingens interuallũ eſt inter te ⁊ ceteros hoĩes.om̃es em mous
tales antecedes ⁊ dij non multũ antecelent Oqum ⁊ ſolicttudo non faciunt hominem bonum. Nulla ſubtilitas eſtſine difficultate
Omnia habere nemo poteſt.
Singulis rebus modum erhibeag
Omnis ars eſt imitatio natire.
—
s eſſe deox ſocius.
ͤpe

A.r
Contemptus coꝛpoꝛis eſt tota libertas. Non ex diffoꝛmitate coꝛpoꝛis defedat animus. ſed exputre⸗ dine anime defedatur coꝛpus et nõ econtra
Intellectus mbialuud eſe G corpus bumanuʒ diuini ps parg immerſa
O qᷓ;contempta eſt ars Homo niſi ſup humanã rationẽſe erexerithomo non eſt. Nulla victoꝛia maioꝛ eſt qᷓ; vitia domare
Pꝛincipium in rebus eſt erigere animum ſuꝑ iniurias ⁊pꝛo⸗ miſſa foꝛtitudine leto animo aduerſa poſſe tolerare. Sapoꝛ pabuli manet in lacte:vis vini in aceto qꝛ null eſt que non ſapiat naturam eius ex qua naſcitur
ares
¶ Seneca Sr vita et monibuo⸗
Dnis peccati actio voluntaria eſt
Diſciplina bonos moꝛes facit Jd ſapit vnuſquiſq; quod didicit b Bona ↄſuetudo excutere debet qð mala inſtruxit Bene decet loqui bene decet tacere OQð animaliũ eſt magis mitiũ homini qᷓ; alter bomo Doloꝛ patientia vincitur Libentius audias qᷓ; loquaris. Quodtacitum eſſe velis nemim dixeris. Monſtro eſt auaricia ſimilis. Quid dulcius eſt qᷓ; habere amicum cum quo omnia ſit te cum loqui audeas Pꝛiuſq; pꝛomuttis delibera ſed cuz pꝛomiſeris ſtatim faciaa.— Nul petas quod negaturus fuiſti. Pacem habeas cum amicis: bellum cum vitijs. Bonũ eſt laudariſed pꝛeſtantius eſt eſſelaudabilem Que ſunt magne diuitie deſiderare non debes.
Queeſt magna egeſtas:auaritia
Quis eſt pauper:quxſibi videtur eſſe pauper Spes pꝛemij:ſolatiumeſtlaboꝛi.

——“—— ——————ͤͤöͤſͤſſſſhhſͤhhͤhͤöoöoöoöoſſ“———
1
1 1 3
Folio
Pecuniam habere opoꝛtet ſed eiſeruire non opoꝛtet Piuiijs vtendum eſt ſed non eſt eis abutendum.
Dagsis ⁊mmus non duuerſificant ſpeciem
Foꝛtioꝛ eſt qui cupiditatem vincirqᷓ; qui honeſtatem vincit. Ubieſtconleſſio bieſt remiſſio Muletilſimam vitam homines haberent in terris ſibec duo pꝛonomina ſcʒ meum ⁊ tuum tollerentur
Mihi crede non poteſt quis eſſe diues ⁊ felix.
Auribus vtaris frequentius qᷓ;lingua
Quicquid dicturus es anteqᷓ; alijs dicas tibi dicas Qui neſcit tacere neſcitloqui.
Peioꝛa ſunt odia tecta qᷓ; aperta.
Nullum ſcelus ſcelere vuncendum eſt
¶ Seneca de duanwrninurbue cardinalib tals de foꝛma ad paulum
E dubijs non diffinies:ſed ſuſpenſam teneas nĩam. Mendacium ſpe verttatis occultatur Pꝛudens fallere non vult:talli autem nonpoteſt. Euiuſtubetfacti cauſam inquire Eogitatio tua nunq́; recedet a vero Lauda parce vitupera parcius.ſimiliter em̃ ñ repꝛehenſibilis
ct nimia laudatio ⁊ ĩmoderata vituperatio. illa quidem adu
latione:iſta autem malignitate ſuſpecta eſt
Non ſemperſis in actu:ſed interaum animo tuo requiem da
to:⁊ ipſa requies data plenaſit ſapientie ſtudijs ⁊ cogitatio⸗ niüus bonis.
Non te moueat dicentis autoꝛitas:nec quis dicatſed quid
dicatur attende Doncliuma magnum eſt vindicte ignoſcerre Hon aſcribas tibiqð nones:nec maioꝛ qᷓ es videri velis. A verbis turpibuste abſtineas
Interdum ſerijs miſcebis iocos ſed tamen moderatos Riſus tuuseniſine cachinno
„= Aͤ

MrI
Eſto fugax vitioꝝ tuoꝝ alioꝝ nõ ſcrutatoꝛ necacer repꝛehẽ Non extollas aliquem nec depꝛines lſoꝛ. Seuerioꝛ eſto iudicio qᷓ; ſermone. LClementie eſto cultoꝛ ſeuicie deteſtatoꝛ
LCunctis eſto benignus:nemim blandus:paucis familiaris:. ad iram tardus:ad miſericoꝛdiã pꝛonus:in aduerſis firmmus
in pꝛoſperis cautus ⁊ humilis. Inferioꝛes non contẽnas ſuperbiendo. Superioꝛes recte vinendo non timeaus Rumoꝛibus mimmeſis credulus Saaentie cupidus ſis ⁊ docilis.
Que noſtiſine arrogãtia poſtulãti imꝑtire 3 neſcis occultatt
Caue neſis parcus lone ignoꝛãtie tibi poſtula impartiri Deum amabis ſi opere eum imitaberis e Sinon velis oĩbus pꝛodeſſe:non velis ⁊ nocere ¶ Sene. de beneficijs ad ebuchium liberalem.li.tres
Ullũ beneficium dandum eſt negligenter
12
Dinñn eſt decipi q̊ de recipiendo cogitauit cum daret.
Muln ſunt indigmi luce:⁊ tñ dies oꝛitureis 5 Qui bñficiũ nõ reddit magis peccat qᷓ; qui non datcitius Bñſicio bene dato multoꝝ amiſſoꝝ damna ſoluũtur. Beneficiũ manu tangi non poteſt ſed in aĩa generatur. Nec aurum nec argentũ nec aliqð talium beneficium eſt.
Nõ refert qͥd vel q̃ntũ det᷑ſʒ quo aĩo det᷑.qꝛ bñſiciuʒ nõ in eo qð dat᷑oſiſtit ſed in ipſius dantis animo. Pꝛimo neceſſaria
ſunt danda:deinde vtilia: ⁊ deinde iocunda ⁊ honeſta. Uideamus ne mittamus munera ſuꝑuacua.vt femine arma
⁊ruſticolibeos. Pecunia ingẽs ſʒ nõ cũ recta rõne ⁊ volũtate data nõ ẽ bñfi
Semꝑ dẽmꝰ dare quo mõ vellemꝰ accipe laũß theſaurꝰ Ingratũ ẽ bũſiciũ qð diu mambꝰ dãtis adheſit. ſdeamur Caueamꝰne aliqd moꝛe interueniat ĩ dãdo nedeliberarevi
Bꝛariſſima ſunt beneficia q̃ ſunt parata facili occurrentia:in quibus nulla moꝛa fuit niſi accipientis verecũdia
Ille nõ tulit munera gratis qͥ cũ rogaſſet accepit Uñ optimũ
eſt pꝛeuenire deſiderium rogantis.

Folio
Ilud beneficlum eſt iocundum qð alicui obuiam venit. Eeleritas multũ facit. mnoꝛa multum auſerrtrtr Qui dederit bñficiũ taceat.narret aũt is qui accepit Nihil ita vitandum eſt in dando beneſicia ſicut ſuppbia Dabo egentinon vt ipſe egeam. b Succurro perituro non vtipſepeream bñficijs turpe eſt Rekerre gr̃am de bñlicijs facile eſt.ſed non referre gratiaz de Jncrn tus eſt qͥ beneficiũ negat acceptaſſe qð accepit. Ingratus eſt qui diſſimulat Ingratꝰeſtqui non redcdit Ingratiſſimus omnium qui oblitus eſt Turpiſſima vox in beneſicijs eſt redde. In quolibet ſcelereeſt ſu plicium aut vitium ſceleris Nulla virtus pꝛecluſa eſt:omnibus patʒ:om̃es admittit:om nes iudicat:cgenos:ſeruos:reges:⁊ exules Regnum eſt nolle regnarecum poſſes Nihilſine ratione faciendum eſt b Non eſt aliqð bñficiũ qð nõ rõne facti dandum eſt UVidẽdũẽ ⁊ↄſiderãdũ qͥd:cui:qliter:q̃ᷣui:q̃nto:⁊ vbi dãdũ ſit. Turpiſſimum genꝰ bñiicij eſt inconſulta donatio In dando beneficia vir ſimplex gratus eſt eligendus Multo graui eſt malo dediſſe bñficia qᷓ; non dediſſe Mõ eſt turperemunerare vel remediareoſilium Multo plus pevgeſkſepaye⸗ ſapientia pᷣcepta teneas:x⁊ iſta in pꝛõpto vſu habeas qᷓ;ʒ ſi multa didiceris ⁊ illa non habeas Stultitia eſt moꝛbus anine Ilaqd manuz ¶ Alia q́;plurima ſunt ſeneceſcripta magiſtri neronis pꝛin⸗ ciĩpis viliſſimi. ſed hecmagis oguuua ¶ Sequũtur auto.ſuꝑ pꝛimũ libꝛum de ↄſolatione phie ipſi us Boctij Anicij:maulij:toꝛquati patricij conſulis romani virioꝛthodoxi quem theodoꝛicus rex oſtrogottoꝝ papie in/ carcerauit anno anaſtaſij.xij.qui eſt annus pᷣi quingẽtelimꝰ quartus. ⁊ poſtea necauitſcʒ anno xpᷣi. cccccxxiij.⁊ papaʒ io" bannem pꝛimo rauenno incarceratum occidit Armina qui quondam ſtudio floꝛente peregi Flebiles heu meſtos cogoꝛ inire modlos. Doꝛs hominũ felix quiſe nec dulcibus annis.

g+ ſͤö
RXl.IIT
Inſerit: et meſtis ſepe vocata vent.. Quid mefelicem totiens iactaſtis amici.
Qui cecidit ſtabili non erit illegradu. Beata eſt reſpublica cun pꝛinceps ſapiens dominatur
Phia omniũ virtutum eſt magiſtra.
Impꝛudentia rerum merita mutare non poteſt
Pꝛauoꝝ exercitꝰ ſi gĩoſioꝛ ſit ſapiens tñ nõ eſt qꝛa nullo duce Deterioꝛa velle noſtri delectugetſt regitur
ſe vel iactitando defactis ſuis recepit fame pꝛecuum.
O ſtelliferi ↄditoꝛ oꝛbis qui ꝑpetuo nexus ſolio:rabido celuʒ turbine verſas legemq; patiſidera cogis.
Oia certo fine gubernas Hoim ſolos reſpiſcis actus 1
Dinuit ſe quodãmõ ꝓbantis ↄſcĩe ſecretũ quotiẽs oſtẽtãdo
Nonſolũ qð ante oculos ſitum eſt ſufficitintuen. ¶ Sequũtur auto,ij.libꝛi deoſolatione philoſophie rum exitus pꝛudentia metitu. In omniaduerſitatefoꝛtune infeliciſſimum genꝰ inſoꝛ⸗
tunij eſtſe recoꝛdarifuiſſe felicem In rebus foꝛtuitis non eſt beatitudo:qꝛ omnia foꝛtuita au⸗
ferri poſſunt ſed beatitudo eſt bonum ſtabile. Begtitudo eſt ſummũ bonũ nature rõne dirigentis. b Natura modicis minimiſq; ↄtẽta ẽ cuꝰſacietateʒ ſi volueris
vꝛgere ſupfluis.aut iniocũdũ erit qð inſunderis aut noxium DHomines deo ſimiles ſunt mente b
Ecteris aĩantibꝰſe ignoꝛare ex natura:hoĩbꝰãt vitio venit. Jlud nego bonũ eſſeq nocct habenn O diues qui nũc gladiũ ſolicitꝰꝑtimeſcis ſihuiꝰ vite callem
vacuꝰ intraſſes:coꝛam latrone vacuus cantaſſes.⁵ O q́; pꝛeclara eſt opum beatitudo moꝛtalium quas cuz ade⸗
ptusfueris ſecus eſſe deſiſtis. Sicoꝛpꝰ hoĩs ſpectas quid imbecillꝰreꝑire qas.necin di⸗ uitijs necin gẽmis nec in agroꝝ vel pꝛedioꝝ poſſeſſionenec in pulcritudme:necin fama:necin gloꝛia beatitudo ↄſiſtit
8
Finiti⁊ infiniti nulla eſt pꝛopoꝛtio.
Dis terre arculꝰad celiſpaciũ ↄpatꝰ puncti rõnem obtinet Amicos habere pꝛeciociſſimũ gemis diuitiaꝝ eſt.

1 1 4 3 1 1
- ſ 1 1 I 1 1 I 1 1 1 1 1 8 V 4 1 4 8 .
Folio
¶ Sequũtur auto.iij.libꝛi de conſolatione phie 5 Plloſophia eſt ſummũ laſſoꝝ ſolamen amicoum Oim moꝛtaliũ cura qᷓᷓuis multipliciũ ſtudioꝝ laboꝛ ex erceat diuerſo qͥdẽcale ad vnũ tñ btĩitudinis finẽ nitit᷑ ꝑuenire Illud ẽſũmũ bonũ quo qͥs adepto nil vlteriꝰ deſiderare q̃at. Beatitudo eſt ſtatꝰ oĩm bonoꝝ aggregatione ꝑfectus
Dennbus hominũ naturaliter eſt inſita veri boniqʒ cupidi
tas:ſed ad falſa deiuus erroꝛ abducit. Bonumeſt ꝙ hoiĩes diuerſis ſtudijs apetunt
Nulla peſtis efficacoꝛ ad nocendũ q; familiaris fallaxamicꝰ Mobilitas eſt laus ex meritis parentum pꝛoueniens Alliena pulcritudoſi. ꝓpꝛiã nõ habes teſplẽdidũ nõefficit. DOmniũ engus hominũ in terris ſimili ſurgit ab oꝛtu. Unus em̃ omniũ reꝝ eſt pater:vnus cuncta miniſtrat Ille dedit phebo radios ⁊ dedit coꝛnua lune Ille homines in terra dedit ⁊ ſidera celo. Sicut platoni placet in thimeo in minimis rebus auxilium diuinum debet imploꝛari„ Inuocandus eſt ergo omniuʒ rerum pater:quo pꝛetermiſſo
9
nullum rite fundatur exroꝛdiumm.
O quiperpetua mundum ratione gubernas terrarum poliu
q; ſatoꝛ tempoꝛis euo b Ire iubes ſtabiliſq; manes das cuncta moueri. Deĩũ oĩm reꝝ pꝛincipẽ eẽ acbonũ: cõis aĩoꝝ.ↄceptio pꝛobat. Uera beatitudo ſita eſt in deo ⁊ ipſa idem eſt qð diuinitasq adeptione beatitudinis homines fiunt beati Omis beatus eſt deus.ſed natura vnus eſt deus. participa⸗ tione vero nihil pꝛohibet plures eſſe
Natura dat vnicuiq; quod ſibi conuenit Omnia bnnum appetunt. 18
Omnia obediunt regi deo. 1
Deum omnipotentem nemo eſſe dubittt Deus malum facere non poteſt. ſed nihil eſt qað d non poteſt. ergo peccatum nililil.
8
„ 2
In quocũq; genereẽ aliqð iꝑfectũ:in eo eti ẽaliqð pfectum.
Oẽ aĩal ſalutẽ tueri laboꝛat.moꝛtẽ atq; pniciez pꝛſus deulat.
g ſacere

¶ Sequuntur autoꝛitates iiili.de oſolatione philoſophie Ullum malum impunitum.⁊ nullum bonum irremu⸗ naeratum permanſit b Duo ſuntin quibus omnium humanoꝝx actuum ſtat effe⸗ ctus. ſcʒ poteſtas ⁊ voluntas. quoꝛum ſialterum deſit mbilẽ quod perfici poſſit. quia nullus aggreditur qð non vult:etſi poteſtas ablſit fruſtra eſt voluntas. Cũ omnes tam boniqᷓ mali ad bonum ꝑuenire liad hoc peruenire non poſſunt. boni autem poſſunt
Da niteſtũ eſt malos eſſe impotentes:bonos aũt potentes.
Quimaliſunt non ſunthomines ſimpliciterſed ſᷣm qͥd:ſicut cadauer hoĩs non pᷣt dicihõſimpliciterſed homo moꝛtuus. DQOmnequodoꝛdinem ſeruat detinet naturam Beatirudo eſtpꝛemium humanoꝛum acuum Sicut pꝛobis ipſamet pꝛobitas eſt pꝛemium · ſicmalis ipſa⸗ met malicia eſt ſuplicum 4 Pꝛemuum beatoꝛum eſt ipſos deos fieri. Quipꝛobitatecaret homo eſſe deſimt:cũ in diuinam ↄditio nem tranſire non poſſit neceſſe eſt vt vertatur in beluam. Uñ auarus hõ eſtlupus:ferax vero canis:⁊ doloſus vulpis. Bo niſuntfelices maliautem miſeri. b Mali pumitifelicioꝛes ſunt qᷓ; maliimpuni loꝛum bona eſtratione inſticie.. Punire malos iuſtum eſt. ipſos euadere ĩpunitos iniuſtuʒ Quidam qui nequeũt detenebꝛis oculos aſſuetos ad lumen Pſpicue veritatis attollere.tales ſimiles ſunt auibus quarum intuitum nox illuminat:dies excecat.⁊ illi nondum rerũ oꝛdi nem ſedſuos intuũtur affectus ⁊ impunitum deſcelere putãt cſſe felices.quod tamen non eſt verum. Infelicioꝛac miſerioꝛ eſt iniurie illatoꝛ qᷓ; iniurie acceptoꝛ Apud ſapientes nullus odio relinqui debetrt. Sicut languoꝛ eſt moꝛbꝰ coꝛpoꝛis ſic vitioſitas ẽ moꝛbꝰaĩc. Pꝛouidentia eſt diuina ratio inſummo omnium pꝛincipe cõ ſtituta:que cuncta diſponit.ſed factum in rebus mobilibus inherens diſpoſitio“ Quid aũtamicoꝝ ſalꝰeſſe videtur niſipbitas quid egritudo
renitant᷑:ma⸗
ti. quia pena ma⸗
—
— ꝛꝛ——
—

de⸗ qui 4 u3 exalta puidentie ſpecula quid vnicui
gnoſcit ⁊ quid zueniren nouit itaccmdat
Nõ eſt fas hoĩ cũctas diuini oꝑis machinas naign 55 hẽ
dere velſermone erplicare Pꝛoſa ſerta ante kinem
[Sequũtur auto. v. libꝛi de oſo ationepbiloſophie
Aſus eſt inopmate reieuentus ex cauſis confluei tib⸗
in his que geruntur
Aulla eſt rõnalis creatura qͥn ei libertas arbitrij aſſit.
333 peculari veloꝛareſo olꝰẽ modꝰ quo hoĩes loq cũ ðo vident᷑
Diuina pꝓ zuidentia rebꝰ generandis ncẽitatẽ ñ imponit. qꝛ ſi
ola venirent erncẽtate pꝛemia bonoꝝ ⁊ pene maloꝝ ꝑirent.
fruſtra eſſet artis effect ſi omnia coacte mouerentur
Signũ rei quid ſit res oſtendit.ſed non efficitqͥd deſignat
Omne qð cognoſcit᷑ſᷣm vim ſui non cognoſcit᷑:ſed potiꝰ ſ
cognoſe centium kacultatem Eternitas ẽ interminabilis vitetota ſimul ꝛpfe clg po ſch ſio. Si digt arebusnoin unonerey volu mus D endũ eſt eẽ
3K
gnitione conſiderat Dmneqöſe enſibꝰ ptzꝛſ iad rõnem refer⸗ ꝑticulareeſt.vñ vle eſt dum intelli 5 git. pt
culareant diilentit
Jligentia cuiuſlibet opis obtuſi itas hehne, T. dolca ẽſcĩa verifalſiq; indagatrix
A iuſt Sonuds ine
dde- hie vs
vet ↄmen sabelis raiait wie eſio. ſ ſubi ian non aacdeu magiſtrari.
Dmnefuturum diuinus pꝛecurrit Leonewia Teẽ nõ pñt Horu ſtra in ðo ſut poſiteſpes⁊ pᷣces q̃ cũ re ſunt ĩefficaces
oignsen ſcĩa mim 1
— — 2—

Piſcipulus debʒ eſſe benluolus:docllis et attentus. docilis ingenio:attent exercitio:beniuolus in aĩo.attentus ad audi endũ:docalis ad intelligendũ:beniuolus ad reapiendum Scolaris non debet eſſe diſcolus. Piſcolꝰ eſt ille qͥ currit ꝑ vicos ⁊ plateas ⁊ meretricũ cellulas ꝑ publica ſpectacula:ꝑ pompas coꝛeas ⁊ ſimiuͤa Ducipulus non ſit magiſtro violentus.nnon eſt dignus ſcien tig qui ſcientie inſurgit pꝛeceptoꝛ b.
A luxuria ſtudeat ſe duicipulus alienare. Meretrix eſt nonaꝛia interni ianua:via iniquitatis: ſcoꝛpio nis ꝑcuſſio:fiſcarium ſceleris:putei introitus 8
Uinũ modiceſumptũ acuit ingeniũ.ſcd nõ modice ſumptuʒ rõnem ꝑturbat:intellectũ ebetat:memoꝛiam ofundit:obuuio nem parat:erroꝛem intundit:ignoꝛantiam pꝛoducit
Quid eſtↄſtantia luciduus:quid inconſtantia nequiuns Felicis diſcipuli diſcretio magiſtratui gaudeat ſubijci:eumq; metuendo diligat fideliſq; exiſtat. Ueſeducẽti macipio in quo plenaria ↄfidit dñantꝭ dilectio. Inuidia ſi ſᷣm qͥd euenerit ſcʒ in dicendo: gratuitaen ſimpli citer ipſa qͥdem pꝛopꝛij autoꝛis eſt ↄſumptiua.
Hon eſt dignus dulcoꝛis acumine qui amaritudinis nequit b
infiſcari grauamini
Licet a multis deſtituatur laboꝛis retributio:tñ ab aliquo ꝓ merebitur fauoꝛis adeptio Miſerrumiq pe eſt ingenij vti muentis ⁊ non inueniendis. Alios docere eſt pꝛopꝛie facultatis induſtria O poꝛtet ꝙ aliquis pꝛius diſcat qᷓ; doceat NRerum affectus operis exhibitiõe declara᷑ O qᷓ felicis exitus veneranda eſt oↄmendatio b Nulla ſiquidem res diſcipulo magis pernitioſa qᷓ; vita magi ſtricontumellogp 3. Opoꝛtunius eſſet mechanice arti deleruireq; negligentie iu⸗ go onerari... b Sicut in vnoquoq; opere mater eſſe inuenitur ↄſtantia.ita vniuerſe doctrine nouerca eſt diligentiaʒ. 3 ¶ Sequuntur autoꝛitates platonis in thimeo

Feolio
Platonis vt ait helinandus conſuetudo fuit libꝛosſuos intl
tulare nominibus magiſtroꝛum ſuoꝛum:vel eoꝛum qui magi ſtros ſuos docuerunt pꝛopter maioꝛem autoꝛitatem.quod⁊ magiſter walterus burley anglicus confirmauit. Fuit aute; plato ciuis atheniẽſis:magiſter ariſtotelis: et auditoꝛ ſocra tis:natus tempoꝛe darij regis perſarum:patre ariſton de ge nere neptuni. matre parcion de genere ſapientiſſinu ſalomo nis O bijtauteʒ anno etatis ſue.Ixxxi.natalis ſui dieſm ſene cam in epiſtolis b b b
fomnibus ſiue in maximis ſiue in minimis diuinum
auriluum debet imploꝛari. NHihileſt oꝛtũ ſub ſolecuiꝰ cã legitima nõ pꝛeceſſerit
In om tractatu ieri debet vt inter initia cõſideretur quid
ſit illud de quo agitur
O periſuo dat opiferfoꝛmam Mundusa deo factus eſt
Deus autoꝛ maximus eſt ,2, b Optunꝰ eſt mũdi autoꝛ ⁊ ab optimo longe inuidia relegata ẽ
&.
Unus eſt im mundus.. Non decet rem eſſe antiquioꝛem a pꝛimogenitoꝛe rege Tempoꝛa maxime diſtinguũtur per motum ſolis.
O dij deoꝝ quoꝛum opifexid eſt pater ego ſum.dij deoꝝ vo
cantur inteiligenrie ⁊ coꝛpoꝛa celeſtia natura ſolubilia:ſʒ dei voluntate perpetua„ Ad hoc anima eſt ↄiuncta coꝛpoꝛi vt fenoꝛet᷑ſcias ⁊ virtutes ſi autem cum magno fenoꝛe veniet benigne recipiet aſuocre⸗ atoꝛe. ſiautem non relegabitur ad infernum., Pꝛopter hoc enum nobis datus eſt ſermo vt preſto nobisfi⸗ ant mutue voluntatis indicia b„ Deus eſt ſummum bonum ſuper omnem ſubſtantiam omnẽ q; naturam quem cũcta expetunt cũ ipſeſit plene perfectus ⁊ nullius ſocietatis indigens.
¶ gequuntur autoꝛitates apulei affricani platonici lingua latina doctiſſimi quiſuccedens platoni floruit athenis
Bonitas derfuitcã factionis mũdi ⁊ oꝛigmis ommiũ rerum

Dumue deuseſt ſed etiam nature viamat 8 Pꝛxi antiſſimum animaluum genus in terra e homo Dij ab ommibus differ unt nature dignitate: Lfecrione vite perpetuitate:loci ſublimitate Hihil deo eſt perfectius nihil potentius Conuerſatio mutua contemptum parit b Deus ab ommbus anun paſſionibus liber eſt. vñ nec doler re nec letari poteſt.⁊ hoc eſt verum ad noſtrum conceptum Demo nes ſunt animalia animo paſſiua: mente rõnabilia:: coꝛpore aerca:tempoꝛe eterna MDagna eſt dignitas ſapie q̃ ſocietatẽ ſummo Ses cocquat. Hibilem̃ deo ſimiliꝰ vel gratiꝰqᷓ; vir animo perfectus Bonns eſt quiin tantum ceteros homines antecellit in q̃n⸗ tum ipſe a dijs immoꝛtalibus antecellitur Silaudas aliquem qꝛ generoſus eſt:pare
nres eiꝰ laudas:ſi
diues:foꝛtune hoc debet᷑.ſed ſi quia foꝛmoſus eſt aut vali⸗
dus eſt:egritudinefatigabitur.ſi quia pernix in ſenectute aut quiafoꝛtis:expecta pauliſꝑ ⁊ non erit.ſed ſi laudes eũ dicen⸗ do ꝙ bonis artibus doctus eſt ⁊ valde eruditus ⁊ in q̃n u3 licet hominiſapiens eſt:tunc ipſum verelaudas:quia hoc nõ eſt a patre hereditarium nec caſu penduluʒ nec coꝛpoꝛe cadu cum necetate mutabile. Empedocles T ria ſunt in tota reꝝ varietate pꝛecipua
q̊phiam magmiice extollũt:ſcʒ mobilis affluentie ↄtemptus Aran efelicitatis a ppetitꝰ. mentis illuſtratio. quoꝝ pꝛimo ni⸗ hul eſt honeſtiꝰ vel vtilius.ſcðo nihil eſt ꝑfectius. tertio mhil ad amboꝝ ↄpendioſam adeptionem efficatius. Peus eſtſpe ra cuius centuʒ eſt vbiq; ⁊ circũferentia nuſq; Empedocles ſciens animas eſſe immoꝛtales athenis ſe incendijs dedit et ſibijpſi moꝛtem intulit. Incipit logyca ¶ Sequũtur auto.poꝛphirij qui floꝛuit athenis temꝑe goꝛ⸗ diani imperatoꝛis qui cepit anno dñi.ccxli. Hicſcripſit ibꝝ de vſagogis ad cathegoꝛias ariſtotelis Iſagoga ge.i. inſtru ctio ſiue introductio.ſic vniuerſalia poꝛphirij dicuntur intro ductiones ad dialeticã. Cathegoꝛica idẽ eſt Ppeedlich mẽtuz
i
———y——

Folio
ſiue pꝛedicatio vel ſignificatio.vñ ⁊ pᷣdicamenta ariſtotelis di cunt᷑ cathegoꝛiea cathegoꝛo as.i.dicere.inde cathegoꝛiſo qð idẽ eſt. Elemẽta aũt qͥbꝰ ſcia verificat᷑.v.ſunt ſciʒ demf̃atiua. ideoſũt libꝛi poſterioꝝ ⁊ analeticoꝝ.topica:ſophiſtica:retho rica:poetica.qͥbus ſi addunt᷑ cathegoꝛie.perihermenias pꝛio ra erũt octo ꝑtes logice.i.triuij ſiue ſcie ſermocinalis.Excellẽ ter tñ dialetica dicit᷑ ſermocinalis qᷓuis grãmatica ⁊ rethoꝛi⸗ ca etiam ſunt partes phie rõnalis:qꝛ logiceſiue dialetice ẽ oꝛ⸗ inare cauſam reſpectu effectꝰ per ſilogiſmum.
—..
Eq; genꝰ neq; ſpẽs videt᷑ ſimpliciter dici.
—— *—
——
——————————— ———— ——-——— ——————— —————————
i. vno mõ. He
nꝰ pꝛio mõ ẽcollectio mltoꝝ deſcẽdẽtiũ ab vno pꝛĩicipio Scdðo mõ ẽ pꝛincipiũ generatõis vniuſcuiꝰq; ſicut p? ⁊ pꝛia Tertio mõẽ ulð cinſuponit᷑ſpẽs Quarto mõ dĩ adſilitudi⸗ nẽ generis Pꝛimo mõ ⁊ ſcðo mõ dictũ cõiter accipit᷑ ꝙ qᷓndo vnũ nomẽ cõe debet᷑entirõnis ⁊ entinature:tũc ilud nomen
ſemper debetur enti rõnis ad ſimilitudinem entis nature
Species eſt foꝛma vniuſcuuuſq; rei ſᷣm quam ſpẽs pꝛiami di cta eſt digna imperio— Sialiqͥs omnia pꝛedicamenta entia vocet:eqͥuoce ⁊ nõ vni⸗ uoce ea nũcupabit id eſt analogice. b 4 Decem ſunt tm̃ genera generaliſſima. Specialiſſima vero in quodã numero ſunt:nõ tñ diffinito Indiuidua ſunt infinita. 2 Infſinita inqͥt plato relinquenda ſunt ab arte neqʒ hoꝛuz fieri poſſe diſciplinaz.i. ſcĩam. vñ qꝛ indiuidua ſunt intfinita debis nõ poteſt eſſe ſcientia Indiuiduũ dicit᷑ qð exquibuſdã ꝓpꝛietatibꝰↄſtat quoꝝ col⸗ lectio nunqᷓ; pᷣtin alio reꝑiri.etſunt.vij.pꝛopꝛietates vt dicit boetiꝰ.ſcʒ Foꝛma.figura.locus.ſtirps.nonen.patria.tempꝰ. DHecſeptem pꝛopꝛia ↄtinet omnis homo DOmne ſuperius pꝛedicat᷑ deſuo inferioꝛi Omne qð pꝛedicatur de alio vel eſt vt plus ſᷣm rõnem eãdeʒ vel eſt ſibi equale b Homo differt ab aſino rationali qualitate Eſſe vniuſcuiuſq; eſt idem ⁊ vnũ nec intentionem necremilſi onemſuſcipiens.“
V
6

— ——— ö“ —
—
—————
Henus ↄtinet omnes dꝛas potentin actu verom llanan Benus eſt tanq; materia:dꝛa tanqᷓ; foꝛma
Spsẽs non ũgikſpẽvt gignet aliam ſpẽm
Pꝛopꝛiũ dicit quadrupliciter. Pꝛimo modo qð ineſt olict et non omni:vt eſſe medicum. Scðo qð ineſt omni ⁊ non ſoli: vt eſſebipedeʒ. Tertio qð ineſt omniſoli ⁊ non ſemper:vt ca neſcere in ſenectute. Quarto qð meſtomm ſolir ſemper:ve n ri ſibile eſt pꝛopꝛium hominis 8
Pꝛopꝛui ↄuertit᷑ cum eo cuius eſt pꝛopꝛium
Accidens eſt qð adeſt vel abeſt pꝛeter ſubiecti errupribem b Accidentiũ aliud eſt ſeparabile aliud inſeparabile Sublato giali aufert᷑ rõnabile ⁊ irrõnablle b
¶ Incipiunt pᷣdicamenta ariſtotelis vbiagit᷑ de parteſilogtf
miremotna ſcz de termino. ſed de parte pꝛopinqua agitur in
libꝛo perihermeniarum ſcʒ deenunciatione pꝛour accipſt foꝛ mam pꝛopoſitionis b Quiuoca dicuntur quoꝝ nomen eſt muner rõ 5ubſs
nießm illud nomeneſt duuerſa
Uniuoca dicuntur perↄtrarium.
Denoiatiua dicuntur quecunq; ab aliquo ſolo ca u differetia
ſunt:vt ab albedine albus
Bꝛãmaticꝰ dicit᷑ denoĩatuea gr ãmatica. vñ i babemꝰ qocre⸗
tum denoĩatuue dicit᷑ ab abſtracto.
Impoſſibile eſt eſſe accidens ſine eo in quo eſt.iſine uubiecto.
Omnis coloꝛ eſt in coꝛpoideꝛ·
Scientia eſt in anima licut accidens inſubiecto..
Oñ alteꝝ de altero pꝛedicat᷑ vt deſubiecto quecũq; de eo pꝛe
dicantur dicunt᷑ omnia deſubiecto
Diuerſoꝝ geneꝝy et nonſubalternatim poſitoꝛuʒ diuerſeiim
ſpecies et differentie
Superioꝛa de inferioꝛibus ſemꝑ pꝛedicantur
Decem ſunt entia incõplexa vt ſubſtantia qᷣntitas ⁊ã
Deſtructis pꝛimis ſubſtantijs.i.indiuiduis: unpoſſibie 4
aliquod alioꝛum remanere
A pꝛincipali ſubã.i.indiuiduo ſubẽ nulla exit Redcalih Loͤmuneeſt omn ſubſtanulet in ſubiecto! non eſſe.

Opoſita habent fieri circa iden Omnis ſubſtantia videtur hoc aliquid ſignificare.⁊ hoc in; vubitanter verum eſt in pꝛimisſubſtãtijs: in ſcöis ſimiliter Ab eo qð res eſt vel non eſt omnino dicit vera vel falila Quantitatis aliud ↄtinuum aliud diſcretum 62 Quodſemeleſt dictum amplius reumi non poteſt Dagnũ paruũ longũ bꝛeue nonſunt in genere q̃ntitatis ſed relatiois.quia vnumqðq; eoꝛum diciturad aliquid
Si magnum paruũp ſe dicerek nunq; mons diceret paruꝰ nec granum milij magnum Exquo trahit᷑ illa autoꝛitas. qð ꝑſeeſt taleſemꝑ ⁊ reſpectu cuiuſiibet eſt magnum Quanta eſt ſupficies tantum album eſſedics. Aliqñ noĩa fingere neceſſe eſt ſi alicui nomẽ nõfuerit ĩpoſitũ Multa ſunt aĩalia capita non habentia Multa ſuntſcibilia de quibus non eſt ſcientia
Scibilepꝛius eſt ſcientia. 5. Kelatiua ſe habent q poſita ſe ponunt ⁊ pempta ſe ꝑimunt Quicunqʒ diffinitiue nouerit vnum coꝛrelatiuoꝝ:diffinitiue noſciturus eſt ⁊ reiquum Partes ſubſtanneſuntſubſtantie
Dubitare deſingulisnõ ẽ inutile
Qualitas ẽ ſᷣm quam quales eſſe dicimur Scientia ẽ de numero permanentium ⁊ difficile mobilium: ſiquis mediocriter ſumit ſcientiam niſi grandis fiat gmuta tio ab egritudine vel ab aliquo hmõi. ¶ BDoetius dicit ꝙſcientia feſtinata marceſcit. mediocria ter autem ſumpta augmentatur ⁊ creſcit 2 Sivnum otrarioꝝ fuerit quale ⁊ reliquũ erit quale
Sivnũ otrarioꝝ fuerit in natura nõ pꝛo eo opoꝛtet reliquuʒ eſſe in natura. vtexoĩbus exiſtentibus ſanis nõ egritudo Pꝛius dict᷑ mltis modis.ſcʒ natura tꝑe oꝛdine dignitate ⁊c Sanitas ⁊ egritudo ſuntↄtraria immediata Spẽs ſimulſunt ſub genere Idẽ dicit boetiꝰ ꝙſpẽs ſuntcoe⸗ Motui quies eſtↄtraria Lqᷓue ſub eodẽ genere Dotus ſexſuntſpẽs:generatio coꝛruptio augmentatio di⸗ minu io alteratio ſmlocum mutatio.

(† lutoꝛitates libꝛi perber
ext remis non eſt intell igere
Pꝛopter noſtꝝ affi
LvrIT
¶ meniarum ariſtoteio Et dicitur a pꝛepoſitione peri.i.de⁊ Rentenejiinepe tatio et ſunt due dictiones
AX aͤſuntin voceſunt eaꝝ qᷓſunt inaĩa paſſio nũnote 1 Etea que ſcribuntur:coꝛũ queſunt in voce 1 littere n 1 pteſuntſigna vocum LCirca ↄpoſitõem ⁊ diuiſionem ↄſiſtit veritas ⁊ falſitas Cũ dicit᷑ cathonisẽ vel nõ eſt neq; veꝝ neq; falſum ſignificat exquo cõiter trahit᷑ ꝙ veꝝ ⁊ falſum pꝛeſuponũt ↄgruum Uerbum eſt nota coꝝ que dealtero dicuntur 4 omen infinitum equaliter diciẽ deente ⁊ denon ente 8 Significa reeſt intellectum ↄſtituere. t quãdam ↄpoſitionem quam ſine
Heceſſe eſt omnem enũcꝛationem ↄſtitui er verbo: vnde ſine verbo perfecta non redditur oꝛatio Rerum glieſunt vniuerſales alie particulares.
Uleeſt quod aptum natum eſt pꝛedicari de pluribus. Etſingulare quod non 8 Hocſignum omnis non eſt vniuerſale ſed ſignificat vnſnerſa liter.i. deſignat ꝙ vnuſquiſq;ʒ terminus teneat vmuerſaliter Quod ſit non eſt
Detuturig otin gentibꝰ non eſt determin atg veritas
Unum tantum oponitur vnij Omnis gffirmatio vel negatio aut eſt vera aut falſa: ſed uon poteſt eſſe ſimul vera aut falſa b Nõ oĩa fiũt ex neceſſitateſʒ multa fiũt a eaſu ⁊ad vtrũlibet. ffirmare vel negare nihil ſequitur in re Nos videmur eſſe pꝛincipium futuroꝛum multoꝛuz ab co oc conſiliamur et agamus aliquid
Dupler eſt neceſſitasſcʒ abſoluta et conditionata
Omne qð eſt qñ eſt neceſſe eſt eſſe, et om̃e qð nõ eſt qñ nõeſt
neceſſe eſt nõ eſſe. ſed omne qð eſt ſimpliciter eſſe eſt neceſſe e
Oubertus autoꝛ ſer pꝛincipioꝛum. Iſteliber tractat de dicbili incõplexo nõ 5inherẽte intra:ſicut in libꝛopꝛedicamentoꝝ ariſtotclis:ſed de incõplexo extra 1 3

8——
11 11 1 ½ I1 1 4 1
Feolio
ODꝛma eſt compoſitioni contingens ſimplici et innaria bili eſſentia conſiſtens Onine ↄpoſitũ adueniens ↄpoſito facit ipſum maius Triplex eſt ſubſtantiale:ſcʒ materiale:foꝛmale:⁊ↄpoſituzʒ Hatura occulte operatur in pluribus Omnis ↄmunitas a ſingularitate pꝛocedit Creatoꝛ creaturarum naturam certo modo ſtabiliuit Anima dum agit immobilis perſeuerat Impoſſibile eſt non coꝛpus coꝛpoꝛaliter moueri Omnis actio in motu ⁊ omnis motus in actione firmabit᷑.
Actio eſt pꝛopꝛietas ſᷣm quã in id qð ſubijcit᷑ agere dicimur.
GPaſſio eſt effectus illatioq; actionis Oñ eſt qð ex tꝑis adiacentia derelinquit᷑.i.qñẽ diſpoſitio de relicta in re tꝑali ex adiacentia tꝑis ad rem tꝑalem ſᷣm quã ali quid eſſe vel fuiſſe vel futurum eſſe dicitur.
Amma iũcta coꝛpoꝛioplexionem coꝛpoꝛis imitatur
Qui frigide ⁊ſicce oplexionis ſunt vt melancolici in autũno dementioꝛes ſunt ſeipſis.ſanguinei autem in vere
Ubiẽ circũſcriptio coꝛꝑis locati a locicircũſcriptõe pcedẽs VUbieſt diſpoſitio derelicta a re locata ex adiacentia loci ad rem locatam ſᷣm quam aliquid dicitur eſſe in loco Inloco dicitur quicquid a loco circũſcribitur. Duo coꝛpoꝛa non poſſunt eſſeſimul in vno loco nec vnuʒ coꝛ pus in duerſss locis. Eadem vor peruenit ad aures multoꝛuʒ nõ ſed eadem in nu mero.ſedſᷣm ſimilitudinem et ſpeciem
Neclocus eſt ſine coꝛpoꝛe nec coꝛpus ſine loco
VPoſitio eſt partium generationis ⁊ rei generate oꝛdinatio.i. poſitio eſt diſpoſitio derelicta eroꝛdiuatione partium ſuaru reſpectu loci ſᷣm quam dicitur ſedere vel ſtare b
Habitꝰ ẽ coꝛpoꝝ ⁊ eoꝝ q̃ circa coꝛpꝰ ſunt adiacẽtia.i.habiꝰ
eſt diſpõ derelicta a re hñte ex adiacẽtia reihabite ad habẽs. Impoſitio ſuꝑlatiui ẽ facta ĩ terio vltra quẽ trãſgrediẽ ĩpoſfi⸗ Poſſib ili poſito in eſſe nullũ ſequitur impoſſibile blle. Si oẽs punctiↄponerentur non facerent lineam
¶ Sequũtur autoꝛita tes pꝛmilibꝛipꝛioariſtotelis/

—
“ —— 8—
FBASSggE E᷑
—
—
—
———
4 “ —
LIN
25
Etin libꝛis pꝛioꝝ tractat᷑ de dicibili ↄplexo oꝛdinato ad oẽʒ materiã idifferẽter ſcʒ de generali mõ faciẽdi ſylogiſmũ. Sʒĩ
libꝛo poſterioꝝ tractat᷑ de dicibiliↄplexo ↄtracto ad aliquaʒ
materiã determinatã.ſ.deſilogiſmis demfatiuis In topicis do qntũ ad materiã ꝓbabilẽ. in clẽcis aũt qᷓntũ ad materiã ſo phiſticã.qꝛ deſylogiſmis ſophiſticis ⁊ aparèẽtibꝰſʒ ñexñtibꝰ
NRopoſitio eſt oꝛatio affirmatiua vel negatiua alicmꝰde gliquo vel alicuius ab aliquo..
Terminus eſt in quem reſoluitur pꝛopoſitio
Sylogiſmus eſt oꝛatio in qua quibuſdam poſitis ex neceſſi⸗
cate accidit aliud ex eo ꝙ hecſunt.
Dici de omnieſt quãdo nihil eſtſumere deſubiecto diſtribu⸗ to maioꝛis quin de co dicatur pꝛedicatum.,
Dici de nullo peropoſitum
Umiuerſalis negatiua ⁊ particularis ſimpliciter ↄuertuntur Unuerſalis affirmatiua ↄuertit᷑ in particularẽ affirmatiuaʒ b
QDQOñ opoſitũ ↄñtis repugnat añcedẽtitũcↄntia fuit bona
Quicqͥd ſequit᷑ ad antecedens ſequitur adoſequens Sylogiſmꝰ eſt neceſſarius exponibilibus ⁊ expoſitis. vñ ſu
ſumitur.quicquid eſt veꝝ deexponente:etiam eſt veruʒ de ex
poſito.vnde exponentis ⁊ expoſiti eadem eſtveritas 4 Quando vtraq; pꝛemiſſarum eſt de contrario.tunc cõcluſio
erit de neceſſario
Maloꝛi exnñti de nccario ⁊ minoꝛi de ineſſeↄcluſio erit dene
Poſſibile poſito ineſſe nullũ ſequit᷑ ĩpoſſibile. lceſſario
Contingẽs dicit duobꝰ modis.vno mõ qð fit vt freq̃nter.vt hoĩeʒ caneſcerc ĩ ſenectute:⁊ tale dicii ↄtingẽs ĩinatũ.alio mõ dici᷑᷑ ↄtingẽs qð q̃ntũ eſt deſe hz ſe indifferẽter ad eẽ ⁊ ad nõ eẽ:vt me ãbulare terre motũ fien:⁊ tale dici᷑ↄtingẽs infinitũ
Qñcunq; ex opoſito ↄſequentis infertur opoſitum antece" dentis.tunc pꝛima ↄſequentia fuit bona— DOmnis ſylogiſmus habet fieri pertres terminos ꝛ duas pꝛo polſitiones et vnam concluſionem 2
Exẽpla ponimꝰ nõ vt iea ſintſʒ vt ſentiant addiſcentes qᷓ̃ ad
Mõ idẽ ſignificat eẽ nõ albũ:⁊ nõ eſſe albũ. Ldiſcun⸗
4
¶ Sequũtur auto.ſccãdi libꝛi pꝛioꝛum ariſtotelis

Folio
falſo beneſequitur verum:ſed ex vero nunq; ſequitar falſum ſed ſemper verum Undeex falſo verum: ex vero nil niſi verum verd.
4.
Petereqð eſtin pꝛincipio eſt qñ demonſtratur pꝛopoſitum: qð fit quatuoꝛ modis Pꝛimo modo quando demonſtratur omnino pꝛopoſitum Scðo quando demonſtrat̃ ꝑ ignoꝛan tiam Tertio quando demonſtrat᷑per ea que aliqualiter ſunt ignota Quarto qñ pꝛius demonſtrat᷑ꝑ poſterius Siocluſio eſtfalſa opoꝛtet aliquam pꝛemiſſaꝝ eſſe falſa;ʒ Oñ extrema ↄuertunt᷑ neceſſeeſt medium ↄuerti Magis eligendũ eſt velle bñ agere q; agere:vñ magis eligen da eſt volũtas line actõe qᷓ; actio bona ſine voluntate Inſtantia eſt ppoſitio pꝛopoſitioni contraria
Enthimema conſtat ex xcotibus ⁊ſigmis:vnde vcos eſtpꝛo⸗
babilis pꝛopoſitio
Pꝛobabile eſt quod ſcitur eſſe verum vt in pluribus: vnde
vcos eſtpꝛopoſitio queſcitur eſſe vera vt in plurbbus: vt odi⸗ reodientes:et amare amantte— Signuzʒeſt poſitio demonſtratiua ⁊ neceſſaria ⁊ ꝓbabilis
Perſigna coꝛpoꝛis nobis nota ſylogiſamus:ſcʒ diſpoſitões
coꝛpoꝛis nobis ignotas ¶ Autoꝛitates ſuꝑ pꝛimũlibꝝ poſterioꝝ ariſtotelis
Dnis doctrina ⁊ omnis diſciplina: ex pꝛexiſtenti fit
cognitionen Tam ſylogumus q; inductio per pꝛius nota faciunt doctri⸗ nam habere..
Eemxemplum vero eſt inductio:enthimema vero ſylogiſmꝰ Dupliciter aliqᷓ neceſſaria eſt pᷣcognoſcere:ſcʒꝗ: eſt ⁊ qͥd eſt De dignitate opoꝛtz pᷣcognoſcere qꝛ vera eſt:de paſſione ve, ro qͥd ẽ:et deſubiecto vtrũꝗʒ Uñ hic habemꝰ ꝙ dueſuntpᷣco
gnitões ⁊ tria pꝛecognita:q̊ ſunt ſubiectuʒ paſſio ⁊ dignitas
Unde iteꝝ habemus g in qualibet ſcĩa opoꝛtet pꝛeſupone reſubiectũ eſſe:⁊ quid ſigniticet ipſum.paſſioneʒ non opoꝛtʒ
pꝛeſuponere eſſe:ſed tm̃ quid ſignificet
OQð addiſcit aliquis hoc ſcit quodãmodo ⁊ neſcit quodãmõ
neſcitipſum in pꝛopꝛia foꝛmaiſcit tñ ipſum in potentia
==SSSS
r—
———-y—

1.
Scire opinamur vnumadqs quod eſt ſimpliciten ſed nonſo phiſtico modo quod eſt ſᷣm accidens. Scire eſt cauſam rei cognoſcere⁊ qm̃i ungit aliter ſehabere Euius ſimpliciter eſt cauſa hoc impoſſibile eſtaliterſe hĩe Scire eſt per demonſtrationem intelliger Demonſtratio eſt ſylogimus faciens ſcire quod in habendo
llius eſt cauſa ⁊ nõcõ
demonſtrationem ſcimus. Neceſſe eſt demonſtratiuã ſcientiam ex pꝛimis veris immedi atis pꝛioꝛibus notioꝛibus cauſiſq; ↄcluſionis pcedere Quod non eſt non contingit ſcire. ex quo habemus ꝙ de nõ ente non eſt ſcientia
Scientia eſt iloꝛum quoꝛum eſt demonſtratio b
Dupliciter aliqua ſunt pꝛioꝛa et notioꝛa.ſclʒ pꝛius ⁊ notius
natura:⁊ pꝛius ⁊ notius quo ad nus. Pꝛioꝛa ⁊ notioꝛa quo ad nos ſunt illa q̃ ꝓxima ſunt ſenſui:ſʒ pꝛioꝛa ſimpliciter ⁊ ſᷣm naturã ſunt illaque remotioꝛa ſunta ſenſu. Remotioꝛa vero a ſenſu ſunt maxime vłia.pꝛoxima aũt ſenſuiſunt maxime ꝑticularia Idem dico pꝛimũ ⁊ pꝛinci⸗ Pꝛincipiũ demfatõis eſt ꝓpoſitio imediataã pium Pꝛopoſitio aũt ĩmediata eit qua noneſt altera pꝛioꝛ: Pꝛopoſitio eſt altera ꝑs enũciatõis vnũ de vno ſignificans Dialetica ꝓoſitio eſt accipiens quãlibʒ ꝑtem ↄtradictiõns Demõſtratiua aũt alteram determinans ſcʒ veram. Cõtradictio eſt opoſitio cuiꝰ ſᷣm ſe nõ eſt daremedium Pars ↄtradictõis q̃ᷓ ſignificat aliquid dealiquo eſt affirma tio:que gũt ſignificat aliquid ab aliquo eſt negatio Diffinitio eſtpoſitio quedam non aũt ſu poſitio Su poſitio dicit aliquid eſſe vel nõ eſſe
Non eſt idem qð quid eſt vnitas ⁊ eſſevnitatem Nonſolum neceſſe eſt pꝛecognoſcere pꝛima pꝛincipia autom nia aut quedam aur cõcluſionem.ſed ⁊ magis pꝛopter vnum quodq;tale ⁊ ipſum magis:vtpꝛopter quod amamus rem i lud eſt magis amatũ:et oĩa poſterioꝛa credimus ⁊ ſcimus:ꝑ pꝛima ergo illa magisſcimuos
Necelle eſt magis credere pꝛemiſſis ꝙᷓ; ↄcluſioni.

Folio Pꝛincipijs nihil notius eſt in veritate ⁊opoſitis eoꝝ nibllẽ notius in falſitaque. 2.. in Pꝛincipia cognoſcimꝰin q̃ntum terminos cognouimus. Non ↄuingit aliqd circulariter demonſtrare niſi in termmia ↄuertibilibus ⁊ pꝛopꝛijs.
Impoſſibile ẽ eadẽeſſe pꝛioꝛa ⁊ notioꝛa ſapiẽtioꝛa eodẽ mõ 1
Ad minꝰex duabꝰ ꝓpõnibus ↄtingit lilogiſare
Una põne poſita nihilſequitſilogiſtice
Demonſtratio eſt ſilogiſmus ex neceſſarigs. Perſepꝛimo ſunt qcũq; in rõne dicẽte ꝙ qͥdeſt inſunt.vttriã gulo ineſtlinea ⁊ pũctũlinee:ſubſtantia em̃ hoꝝ eſt in his Perſeſcðo ſunt qcunq; inſunti paſſio ꝑſe eſt inſubiecto. 1 Itẽ ꝑ ſeſunt q̃ nõ dicunt᷑ dequodã alio ſubiecto vt ſubſtantia
Itẽ ꝑ ſe ſunt ꝓpter qð ineſt alicui aliqͥd tanqᷓ; ꝑ cãm Hic habe
mus ꝙ qᷓtuoꝛ ſunt modi dicendiꝑſe:quoꝝ pꝛimus⁊ſcðs tmnj ingrediuntur demonſtrationem“
Item per ſe pꝛeſuponit de omni.. Ule ſiuepꝛuncipiũ dico qð cũ deomniſit ⁊ꝑſeeſt ⁊ ſm ꝙ iᷣm eſt idẽ vt punctũ ꝑſe eſt in linea ⁊ mqð ipſuun. Exveris eſt demonſtratiue ſilogiſare Exnõ ncẽarijs ↄtingit ncẽariũ ſilogiſareſicut ſex ñ ncẽarijs ñ ↄtiugit demr̃are.qꝛ mediũ erit ex neceſſitate.
Demſr̃atio eſt eoꝝ q̃ ſunt ꝑſe ⁊ nõ eoꝝ q̃ ſunt ꝑ acadene
Accidens ↄtingit non eſſe Perquidſcire:eſt cauſam ſcire
.
Nõ ↄtingitexalio genere deſcendẽtẽ demfare vt geometricũ
in ariſmetrica.
Tria ſunt neceſſaria ĩ demf̃atõe quoꝝ vnũẽ qð demr̃at᷑. ſ.cõ
cluſio. hocãt ẽqð ineſt alicuugr̃a ꝑſe.aliud aũt eſt dignitas
Dignitates ſũt ex qͥbꝰfit demr᷑atio.tertiũ ẽſbom̃ ⁊ eꝰ paſſiões
Neceſſeẽ mediũ ⁊ vltimũ ĩ demr̃atõe eẽ ex codem genere Necſcĩa nec demf̃atio ẽ coꝛruptibiliũſed perpetuoꝛum
Diffinitio ẽpꝛincipiũ demf̃atõis velↄcłlo vel tota demfatio
Difficile eſt noſcereſi aliqs ſciuit velnon lpõone dꝛns
Difficile e t em noſcereſtex vmuſcuiuſq; pꝛincipijs ſcimꝰ aut
pſis q̃ in rõne inſunt:vt ꝓpꝛia
ſareſicut veꝝ ex ñ veris
—yy—
——— S)S
ʒ—„·

———ãõ* 1————— ö ͤ⁄⁄—**“ “ ͤ 8„ — 1—— f 8 1— —————— 3—— 3—— 2—
—
v 6 —* 3 .
——
non quod vereſcimus. Si ex pꝛincipijs ⁊ ex veris habeamus dioginſ opinamur
ſcure. ſed hoc non eſtſut ficiens: ſed etiã opoꝛtetſcire eauibus
ſcitur vtſunt pꝛopꝛia pꝛincipia
Nõ eſt neceſſeeeſpẽs.i.ideas aut vnũ aliqd extra multa. Dẽsſcie cõicant ſᷣm cõia pꝛinapia ex quibꝰdemonſtrantur.
Unaqueq; ſcia hʒ interrogatões et diſputationcs
Demfatões nõ augent᷑ꝑ media.ſʒ in poſt aſſumpto⁊ in latꝰ. Demonſtratio ↄtingit dupliciter. vel qui pꝛoceditꝑ effectuz
velcauſam remotam D upler eſtſe cire. ſcʒ qꝛ eſt et ſcire pꝛopter quid ſ†
In ſcientijs diuerſis ſepe vna ſcia dicit᷑ qð alia.qꝛ vt medicii b na dicit ꝙ vulnera circularia tardius ſanant᷑ qᷓ oblonga„ſed
pꝛopter quid:illud dicit geometria Scientes vniuerſale ſepe neſciunt particulare Figurarum maximefacientesſcire eſt pꝛuna figura.
Cooꝛdinatões pꝛedicamentoꝝ nõ cõicant᷑.vnñ qð eſtin vna cooꝛdinatione non eſtin alia. Uũ habemus Tellentie Pꝛedu⸗—
camentoꝛum ſunt impermixte.
Ignoꝛantia eſt duplerſczſᷣm negationez 7 diſpoſi itionem Sialiquis ſenſus defecerit neceſſe ẽſciaʒ illiꝰſenſus deficere Alud addiſcimꝰ ꝑ demonſtrationem.aliud Einductionem. b
Singulanum eſtſenſus.
Oisſilogimꝰ fitſemꝑ ꝑ tres terminos ⁊ duas gpoſitiones Non ↄtingit irein infinitũ in p̃dicamẽtis nec aſcendendo nec deſcendendo:ſed vtrobiqʒ eſt ſtatus.
Queeſt ↄparatio pꝛincipij ad pꝛincipium cadem eſt pꝛincin
piati ad pꝛincipiatum. Impoſſibile eſt infimta ꝑtranſire.
Baudeant genera ⁊ ſpecies platonis qm̃ ſi ſunt monſtra ſunt. ⁊ ſi nonſunt nihil ad rõnem vel deinonſtranionez pꝛoſunt de
moſtrationes em̃ dehis
Qualitat non eſt qualitas
Unum pꝛedicatur de vno.
Demonſtratio vniuerſalis particulari eſt potiod- Affirma tiug potioꝛ eſt negatiua

Folio
Demonſtratiõe oſtenſiua potioꝛ eſt ducente ad impoſſiblle. Potioꝛeſt demonſtratio que eſt deeſſeqᷓ; que non eſt de eſſe Unmerſale noneſt minꝰens qᷓ; parriculare ſed maiꝰ.qꝛ ipᷣm
eſt incoꝛruptibile.particulare vero coꝛruptibile.exquo ⁊ mul
ctis dictis alijs in iſto libꝛo ⁊ dicendis habemꝰ ꝙ vnuuerſalia ſunt ſempiterna ⁊ ſpẽs rerum ſunt eterne.
Uniuerſalis magis eſt cauſa qᷓ particularis cui ꝑ ſe ineſt ali
quid:hoc idem eſt cauſa ſuijpſius Cognoſcẽs vłe cognoſcit ⁊ particulare ꝛ nõ ecõuerſo. Uniuerſale eſt intelligibile:particulare vero ſenſu ꝑcipitur. Pꝛius eſt eſſe qᷓ non eſſe
Certioꝛ eſt ſcĩa q̃ eſt ipſius ꝓpter qͥd qᷓ; que alterius 3 Item certioꝛ eſt que non eit deſubiecto contracto ad materi am qᷓ; que eſt de ſubiecto contracto
Unitas non eſt ſubã ſine poſitioneſed pũctus eſt ſ ubſtantia
poſitionem habes
Singulare eſthicet nũc. ſed vle eſt vbiq; et ſemper. Senſus eſt ſingulariumſcientia vero vniuerſalium Impoſſibile eſt omnium eſſe eadem pꝛincipia
Scia eſt neceſſarioꝝ veroꝝ nõ ↄtingentium aliter ſe habere Solertia eſt ſubtiliras quedam et non tempoꝛe medij.
¶ Sequũtur autoꝛitatesij.libꝛi poſterioꝝ ariſtotelis VUeſtiones ſunt eq̃les numero his q̃ vereſcimug. Queſtiões ſunt q̃tuoꝛ.ſcʒ quid eſt:⁊ ꝓpter quid.ſi eſt.qꝛ eſt. et iſte reducunt᷑ ad queſtionem medij. b Cauſa ⁊ medium ſuntidem Unius in quantum eſt vnuus vna eſt ſcientia Diffinitio eſt cognitio ſubſtantie ⁊ ipſius ꝙ quid eſt
Impoſſibile eſt qð quid eſtſcire ⁊ ignoꝛareſieſt ipſius qð dd
eſt non eſt demonſtratio.
Per omne genus cauſe contingit demonſtrare. Scureopinamur cum cauſas rei cognoſcimus Qua uoꝛ ſunt cauſe..
Vnũ ⁊ idem nõ ↄtingit eſſe pter quid:⁊ quid eſt. vtſi quemm tur quid eſttontruus:⁊ dicitur ꝙ eſt extunctio ignis in nube
———-,= eo
L “

8
— 6 — 2 2
;E
ͤ—— ₰ — 3
Saniudonionea⸗ magis latent in vübus. q;
DOmnis ardor babeng lata folia tuuit.
Uniuerſale eſt vnũmm
Lr
8 tiin marill einpe ſed vt frequenter.
Exlingularibus oꝑoꝛtʒ vniuerſalia acciperre— Bin ntif bridus.
un denſatum habere
auſa eſt pꝛioꝛ eo cnius eſt caquſa Om̃ m̃e aĩal hñs coꝛnua caret dentibꝰ Ainferioꝛi mandibula.
Exſenſu nobis fit memoꝛia: er multie memoꝛijs ex Ame tũ
Ulcquieſcens in aĩa eſt pꝛincipiũ artis ⁊ ſcientic. b Sentire eſt ſingularis:ſed ſenſus eſt vniuerſalis.
Pꝛincapioꝝ habitus non eſt ſcientia ſedlintell cctus 18. ulris ⁊vnum pꝛeter multe Pꝛincipia non cognoſcimꝰp demonſtrationem ſed p induu crionem vie ſenſus ⁊ memoꝛie.
Rutoꝛitates ſuꝑ pꝛimũ libꝝx thopicoy ariſtotelis b Lhopos em̃ grece locꝰ dieit᷑ vel idẽeſt ꝙtotũ Locꝰem̃ in dia letica fiue logica q̃ᷓ ſpẽs eſt ph ie duplexeſt:ſcʒ intrinſecus ⁊ ex trinſecus ⁊c⁊ de his tractat in hoclibꝛo. Dialetica vero dici tur a dia ⁊ logos quaſi dualis ſermo.qꝛ diſputatio dialetica
fit inter duos. ſcʒ oponentem ⁊ reſpondentem
Hũquodq; pꝛincipium eſtſibipſifides. Dialetica eſt vtilis ad tria.ſcʒad exe citationem. ad 05b uiatiõem.⁊ adphie diſciplinas 3
Dialerica inquiſitiua adoim merbadot reincpia üb ibabet
———————.——ſ

Folio
Pethoꝛ non ſemp pſuadebit necmedi Difmitio eſfoꝛaio Pꝛopꝛium eſt quod eſt inſeparabile Accidens eſt qð adeſt vtſupꝛa dictum eſt. Accidens facit vnũ numero cũ ſuo ſubiecto.vñ accidentia nu merant᷑ numeratõe ſubiectox. Poſitio eſt opinio extranea alicuiꝰnotoꝝ ſᷣm phᷣiam quẽad modum poſuit eraclius omnia moueri.. Silogiſmus eſt oꝛo in qua quibuſdã poſitis aliquid accidit er neceſſitatepꝛeterea que poſita ſunt. Pꝛobabilia ſunt que videntur oĩbus aut pluribꝰ vel ſapiẽti⸗ bus.⁊ his veloibꝰ vel pluribꝰ velmaxime notis ⁊ ꝓbilioꝛibꝰ
Benus eſt quod pꝛedicatur de pluribus. Accidens eſt qð neqʒ eſt genus neq; ſpecies neq; pꝛopꝛiũ ne⸗ q; differentia:ſed eſt aliquidGrei— Idem dicit᷑ tripliciter.idẽ genere idẽnumero ⁊ idem ſpecie Inductio eſt pꝛoceſſus a particularibꝰ ad vniuerſalia Qui dubitat ꝙ opoꝛtʒz deos vereri ⁊ parentes honoꝛare non indiget ratione ſed pena rſed ſenſu Quietiã dubitat vtꝝ. nix ſit alba vel nõ:non indiget ratione: Quot modis dꝛ vnũ oꝓpooſitoꝝ tot modis dicit᷑ ⁊ reliquum Delectatõi q̃ eſt circa ſpeculatiua nulla triſtitia eſt admixta
Diuerſoꝝ geneꝝ ꝛ⁊ ñſubalternatĩ poſitoꝝ diuerſeſuntſpẽs et ¶ Sequũtur auto.ij.li.thopicoꝝ ariſto. differentie. Kllũ genꝰd enoĩatiue pᷣdicat᷑ de ſuis ſpẽbꝰ ſed vninoce
Iniuſticiã facere nõ ineſt deo qꝛ iniuſticiã facere idẽ eſt
ꝙ ſponte nocere. ſed ſponte nocere non eſt in deo.
Inuidus eſt qui triſtatur pꝛoſperitatebonoum
NRepꝛehenſoꝛ eſt qui triſtat de pꝛoſperitate maloꝛum Inuidia eſt triſticia in aparente pꝛoſperitate alicuius Loquendũ eſt vt plures ſapiendũ vero vt pauci.
Aĩalia ſemꝑ nutriuntur non tamen augentur..
Scire non eſt idem ꝙ reminiſci.qꝛſcireↄtingit circa pũtia ⁊
futura:reminiſci autem ſolũ circa ſutuunm.
Quecũq; inſunt ſpeciei inſunt ⁊ generi. Hoies vt in pluribus ſunt mali. in pacioꝛibus aũt boni.
AAͤS x
8

LrIT
Dotis nobis mouenturomnia que in nobis unt. Idem eſt ſuſceptibile ↄtrarioꝛum Plura poſſunt vm eſſe contraria b Plura bñotingit ſcure ſed nõ ↄtingit plura intelligere Dõ iuſte fit eſt ſcientis. qð iniuſte eſt ignoꝛantig. Quoꝝ generatões ſunt bone:ip̃a quoq; bona · ſi iliter ð mal⸗ Simpuciter dico qð nullo addito dico b ¶ Sequũtur autoꝛitates.iij.libꝛithopicoꝝ ariſtotelis Mnia bonum appetunt Oð ꝑſeẽ eligibile magis ẽ eligẽdũ qᷓ qð ꝓpter aliud OQð plures ⁊ oẽs eligunt magis eſt eligendum Qð difficllius magis eſt eligendũ qᷓ; qð facilius Iniuſtũ nõ in genere ſed inuuſticia in genere eſt. Exquo hau bet᷑ ꝙ accideus in ↄcreto nõ eſt in generepᷣdica mentiꝑ ſe Robur oſiſtit in neruis ⁊oſſibug.. Finis eſt magis eligendꝰ his q̃ ſunt ad finẽ. Cuiꝰ finisẽ ẽme⸗ Amicicia melioꝛ eſt diuitis llioꝛ:ipᷣm quoq; meluus Hemo eligat inuenesi duces:qm̃ nõ ↄtingit eos eẽ pꝛuderes Tpantia magis eſt eligenda in iuuenibꝰ qᷓ; inſenibꝰ. qꝛ iuue nes plus concupiſcencijs moleſtantur Si oẽs uuſti eſſent nihil vtilis eſſet foꝛtitudo.ſed ſi oẽs eſſent foꝛtes adhucvtilis eẽt iuſticia.& mclioꝛ ẽiuſticia q; 8 foꝛtitudo Illud qð aſſimilatur melioꝛi melius ett Si optimũ aluicuiꝰ generis:ipᷣm ſimpliter melius eſtalteror econuerſo.vtſi optimꝰhomo melioꝛ eſt optimo eaoſimnbſt citer homo eſt mmalos eno⸗
Meluus eſt bene viuere q; male viuere
Studere negamus vt ingemoſi videamur
Illud eſt albius qð nigro eſt impernuxtius
ZTale additum tali facit ipſum magis tale.
¶ Sequũtur autoꝛitates.uij.libꝛithopicoꝝ ariſtotelis Mpoſſibile ẽ eẽ aligð genꝰ ꝑpticulare qð nõᷣꝑticipat naturaʒ aliquã ſuaꝝ ſpẽꝝ. vñ nibil eſtin genereqð nõſit in aliq; ſuarũ
b Benus depluribus pꝛedicat q qᷓ; ſpes lſpẽrum.

Folio Dmne genus plures habet ſpecies.
Sicut ꝓpoſitum ipꝛopoſito:ſicopoſitum inopolſito 5
Donum eſt datio irredibilis.
Nihul pꝛohibz aĩam ſuijpſius ſciam habere
Mecduũ eſt in eodẽ genere cum extremig 4 Siquid oĩo ex ſpecie ꝑmutatũ eſt illud non ↄtingit amplius idem ꝑmanere. Ex quo habemꝰ ꝙ deſtructa ſpẽ impoſſibile eſt indiuiduũ generis idem numero ꝑmanere
Pars nullo modo pꝛedicat᷑ de ſuo toto b Dinũ nõ eſt aq̃ in vite putrefacta qð tñ voluit empedocles. Nemo dã eẽ talis eo ꝙpoſſit eẽ talis vel qꝛ poſſit facere tale. Pñt em̃ deꝰ⁊ ſtudioſus pꝛaua agere:ſed tñ nonſunthmõi Quodfit noneſt Non entis non ſunt ſpẽs ⁊ dꝛñe. ¶ Sequũtur auto.v.libꝛi thopicoꝛum anſſtotelis.
alijs nõ tñ aſſignatũ eſt eſſe pꝛopꝛium
Bꝛatia diſcendipꝛopꝛium ali ignatur. vñ pꝛopꝛium debzſem per aſſignari ꝑ notioꝛa
—
Sentire dicitur dupliciter. ſcʒ habereſenſum ⁊ vti ſennui
EFonturbat audientem qð frequenter dicitur Owoſita ſunt ſimul natura
Omneſennibile extra ſenſum factũ incertũ fit. quia dubiũ an
ſit vel non ſit quando recedit a ſenſu
A
Et quiomnino inſtat omnino aduerſandumetſt
DQðꝑ ſuꝑabũdantiã dicit᷑ vni ſoli ↄuenit frnionẽ aliquoꝛũ TDres ſuntſpẽs ignis.ſcʒlux:flãma:⁊ carbo.⁊ hẽ venfᷣmopi Iinpoſſibileeſt idẽ eſſe pꝛiũ pluriũ.ſicut fimpliciter ad ſim/
pliciter:magis ad magis:maximũ ad maximũ ⁊ ecõuerſo Sequũtur auto.vi.libꝛithopicoꝛum ariſtoteig Enꝰ maxime eoꝝ q̃ ſunti diffinitõe videt᷑ diffinitilbãm
Uiltꝰeſt ꝗðlibetteciſſeqʒ benefeciſe Lſignificare O poꝛtʒ diffiniẽtẽ planiſſima iterp̃tatõe vti eo ꝙ cã cognoſcẽ
ditradit᷑ diffinitio.vñ diffinitio nõ debz eẽ obſcura nec aliqd Ductio ⁊ ↄmenſuratio ſunt eqͥuoca.Ex lſuꝑfluũ ↄtinerc.
quo habet᷑cõiter ꝙ oẽ nomẽ verbale in cio eſt eqͥuocũ videlʒ ꝙo tria ſignilicat.ſcʒ agẽtis actõem rei paſſe paſſionẽ⁊ ipaz rẽ
J aliqͥd dicit eẽ ꝓpꝛiũ alteriꝰ ⁊ nõ ſeparat ipᷣmab oĩbus dip
—

3* . . * . 3 7 * un *““ 1 17 . 4 . 9 — 1 4 1 6 1
E ““ “
+
——„ 9 2. 2— 4..— 3
LIIII
pafſam ſine actum intermedium
Eaumocox nõ eſt diffinitio. vñ ſolius vnluocl eſt dit mnitlo. Omne inconſuetumeſt obſcurum
Dẽs trãfferentes ᷣm aliquã ſiliudinẽ ſe tranſferunt
Imago eſt cuius generatio eſt per imitationem Illud eſt ſuperfiuumin diffinitione quo ablato ds remanet
ſatis maniteſtet quod diffinitur.
Flegma eſt humidũ pꝛimũ a cibo inaigeſtum. b Diffinitio debz dariꝑ pꝛioꝛa ⁊ notioꝛa q omnis doctrina et oĩs diſciplina expꝛioꝛibꝰx notioꝛibus fit.
Uniꝰ ⁊ eiuſdem rei nõ pñteẽ plures oiffinitiões: ſed tm̃ vna. Dis bona diffinitio dz oſtare er genere ⁊ differentijs. qꝛ iſta ſuntpꝛioꝛa ⁊ nonoꝛa qᷓ; ppẽs quedifſinitur. Simpliciter notum eſt qð omnibus notum eſt b O poſitoꝛum eademeſt diſciplina b In diffinitione vniꝰ coꝛrelatiui debz ponirelatiuñ ꝛccõuer⸗ ſo. quia inrpolſibileelt vnum cognoſc abſq; rellquo
Dies cſtl um Bꝛamarica eſt ſcia lcrbech⸗ 2r ecte intelligédi illud qð moofert. 5.
In difnitõe cuiuſubet rei nõ debz poni genꝰ punquũ x r motum. qꝛ in generepꝛopinquo fit.
Omnis differentia ſpecifica cum genere ſacitſpẽm b Genusgꝑ ſe non pꝛedicat᷑ de differentia. In diflinitione pꝛopꝛie paſſionis debet poni ſubiectum Omnis diffinitio dataꝑ accidens vituperanda eſſ. Itẽ diffinitio data ꝑↄiũctõem copulatiuã vel diſiũctiuaʒ vi Omnes honoꝛem apetunt l tuperanda eſt Finis in vnoquoq; eſt optumũ gratia cuius ſunr alia. 8— Impoſſibile eſt incoꝛpoꝛeũ coꝛpoꝛeↄmiſceei Non qui clam ſumit ſed qui vultſumere latroeſt ¶ Sequũtur auto.vij.libꝛi thopicoꝛum ariſtotelis.
Poꝛtʒ idqð maxime dicit᷑ ⁊ optimũ vnũ eſſenumero
Que vni ⁊ eidẽ nõ ſunt eadẽinterſe non ſunt eadem Faclliꝰ eſt deſtruere q; ↄſtruereccoꝛrumpere qᷓ; faceręꝭ. Inter oĩa pᷣdicta difficilimũ ctt nſtruere diſimitionem. Accidens vero ↄſtruerefacilimumeſt

Folio Ueriſimile eſtin multis magis fieripeccatũ q; in pauecls Na ſcia vel diſciplina eſt melioꝛ altera. vel qꝛ eſt certioꝛ vel quia melioꝛ eſt. i. de melioꝛi ſubiecto. 3.
Maioꝛibono maius malũ oponit ſvareinſtantii Dialetica ꝓpõ eſt ↄtra quã in pluribꝰſic ſehabentem non eſt
Qui expꝛobabilioꝛibꝰq́; ſit ocluſio ſilogiſare conat᷑ palaʒeſt quoniam non beneſilogiſat..
Cõceſſum ẽrñdẽti nõ intelligẽti dicere qm̃ minime intelligoꝛ
Ille bñ ſoluit rõnem q eam interemit ⁊ ꝙ falſa ſit oſtendit.
Nihil Pꝛohiberqdã falſa eſſe pꝛobabilioꝛa quibuſdam veria Pꝛauꝰſocius eſt qui impedit ↄmune opus. Qui itigatione interrogat male diſputat. Pctm̃ eſt aliqqd oñdi ꝑ longioꝛa qð ineſtꝑ bꝛeuioꝛa.vñ exp̃ſ ſeelicit ꝙpctm̃ eſt fieri ꝑ plura qð pᷣt fieriꝑ pautioꝛa eq̃ bene. Hoc eſt habere ingeniũ bonũ ſᷣm veritatẽ poſſe eligere bonũ vel veꝛum et effugere fallun. Quibene nati ſunt bene viuere poſſunt Fqð pꝛofert᷑.
Quiamant bonũ ⁊ odiunt malũ de facili diſcernunt optimũ
Sequũtur auto.pꝛimi libꝛi elencoꝝ ariſtotelis Tench eſtſilogiſmꝰ ↄtradictõis.ab en.i.in ſiue ↄtra et lexis. i. ſermo vel dic tio. ideſupꝛa añ libꝝ pꝛioꝛum. Imperiti velut longe diſtantes ſpeculantur Nõ ↄtingit res ipſas nobiſcũ ferre ad diſputatõem ſed in diſn putatõibꝰ noibus pꝛo rebus vtimur ſplura ſignificare. Noia ſunt finita.res vero infinite.q̃re neceſſe eſt vnũ nomen
Qui ptutes vocabloꝝ ſũt ignari ð facili ꝑalogiſãt᷑.i.ðcipiũ᷑.
Quidã magis a petũtſe videre eẽ ſapiẽtes ⁊ nõ eẽ: qᷓ; eẽ et nõ Sophiſtria ẽſciaaarens ⁊ nõexiſtenrs l videri Sophiſta ẽ copioſus ab a parente ſcĩa ⁊ nõ exiſtente Duo ſunt oꝑa ſapientis:quoꝝ pꝛimum eſt non mentiri dech bus nouit alteꝝ poſſe mentiẽtem o ſtendere.i.ↄuincere Opoꝛtet addiſcentem creleee
Elencheſt ↄtradicrio vnius ⁊ eiuſdem nõ noĩs ſolũſed relx
I4 vmꝰ hoĩs. reifimpliciter vt hoĩs
nois:nõ ſynonimiſed eiuſdeʒ ſm idẽ ſimpliciter ⁊ in eodẽtpe Exnihilo nihilfiſiſit
Eadẽ eſt diffinitio vmiꝰſolius reitm̃.⁊
———
— ——y——

Ly
ECõmunia ⁊ generalia ſunt:quibus ſcitis neſcitur tamẽars: ſed ipſis ignoꝛatis neceſſe eſt artem ignoꝛare Omnes etia vdeote vſq; ad quid arguũt:qꝛ ſine arte particl⸗ pler eſt logica. ſcʒ arriicialis ⁊ naturalis.
Omnes vrimur quibuſdam caſibus.
Difficile eſt multa conſpiceree. O poſitis iuxta ſe otrarijs maioꝛa ⁊ minoꝛa vident᷑. Exquo habemus ꝙo oſita iuxta ſe poſita maigis cluceſcunt Iniuriã pati melius eſt qᷓ alterinoceee
¶ Sequũtur autoꝛitares:ij. ibꝛiclenchoꝝ ariſtotclis.
dodſcimꝰ ſepe tranſpoſitum ignoamuog. Ad interrogatões plures nõ eſt danda vna rñſio ſʒ plu Argnerenoneſt ſoluereee. res. Hichoꝝ dẽ multipliciter. vel vt eſt alicuiꝰ poſſeſſio: velvt eſt Nihil dat qð nõ habz Lpars alicuiꝰmultitudinis Nihil pꝛohibʒ eãdẽ oꝛonem plures hĩe fallendi occaſiones Diuitie boneſpꝑ honeſte.ſʒ inſipiẽti ⁊ nõ rẽe vtẽti ñſunt bone In nõfacereinrelligit facere ⁊ vlr ĩ negatõe ĩtelligit᷑affirmatõ Haſus curuꝰ dicet᷑ ſimꝰ:ſʒ pes curuꝰ dicitur ritus. Pꝛincipiũ maximũ ⁊ difficilimũ eſt optimum Difficilumũ eſt pꝛincipium alicuius artis inuenire.ſed ipᷣo in uento facilceſt addere ⁊ augerereliquum Pꝛincincipiũ ẽ minimũ in q̃ntitate.ptãte vero maximũ·
¶ Hota verbũ ſanctivſidoꝛi hiſpalẽſis epilibꝛo ſcðo ethimo logiaꝝ ꝙ dialeticã.i.logicã ſiue phᷣiam rõnalem pꝛimi phiin ſuis dictõibꝰ.i.ſermonibꝰ habuerunt:nõ tñ ad artis redegere peritiam. Poſt hos ariſtoreles ad regulas quaſdam huiꝰ do ctrine argumenta perduxit.⁊ dialeticam nũcupauit pꝛo eo ꝙ in ea de dicris diſputatur. Hec ille. Diuidit᷑ aũt phᷣia.i.amoꝛ ſapientie:a philos.i.amoꝛ.⁊ ſophia.i.ſapientia dicta:in ptes tres vt dicit Augꝰ.li.xi.de ciuita.dei.ca.xxv.et ibidem libꝛo viij.c. vi.z⁊.vij.ſcʒ in phiſicã.i.naturalem.logicã.i.rationalem et ethicam. i. moꝛalem que eſt finis ⁊ ꝑfectio omniũ aliarum: tractans defelicitate humana cui omnes philoſophi inuigio lauerunt Fm Auguſtinũ li · viij.de ciui.dei.ca.iij.quoꝝ. dicta

Folio b lam faſciculariter recitata tenaci memoꝛieſunt recomendida ¶ Pꝛedictaꝝ.aũt autoꝛitatum ſuccincte ⁊exacre collectaꝝſi nis adeſt: iurta iã ↄſuetã phi acalioꝝ quoꝛundam tranſiatio
nem quas nonalphabetim pꝛout qñq; pluribꝰ placuit collin
ere libuit:ſed oꝛdinate iuxta tertus pceſſum delibꝛo in libn ĩne vlla erpoſitione pꝛopter diuerſam diuerſoꝝ ineptam ac minus congruentem expoſitionem ne vitijs ſcriptoꝝ nunctẽ poꝛis irremediabilibꝰ ſcribatur liber pꝛolibꝛoc uoto ꝓ quo ta. ſi demum contingeret ealdem exhis impꝛeſ igopera quo rũcunc; diligenti condenſare. In laudem ⁊ gloꝛiã deioĩpotẽ tis nũcꝛ in euũ ac vnlitatẽ quoꝛũlibʒ ſtudioſoꝝ quihas tena c memoꝛia vt phᷣiefloꝛigeꝝ ſatagerent incoꝛpoꝛare. dicente Seneca epla.cviij. In eodem pꝛato bos herbam querit:cau nis lepoꝛem:ciconia lacertam ſiueſerpentem. valebunt igitur vnicuiq; pꝛo ſuo artis experimento
Finiuntur autoꝛitates
4 2