Hiutburhblndirtl d.U '1 ' Mlothtk
( I • 1 1 • i
1 8. 2. 80

t

GOHHENTARII GRITIGl
in
CODICES BIBLIOTHECAE ACADEMICAE
I /
GRAECOS ET LATIMOS
PIIILOLOGIGOS ET MEDII AEVI IIISTORICOS AG GEOGRAPHICOS.
( UM
VARIARUM LBCTIONUM
1: t
QUORUNDAM CARMINUM LATINORUM MEDIl AEVI
NUNd PRIMUM E CODICIBIS EDITORIM
VIIIJI I VI SVXt TVIHI.AK l lTIMM.lt VI IMI VK II.
Sl RIPSIT
D R - FRID. CIIIL OTTO.
( OLLABOBATOR SEMINAR. PIIII.OL. GISSF.NS. FTJNIAG. GYMWAS. EXTRAORD.
Quae secrcta diu nortis latuere sub unibra
jj ;i \ Ertita de tenebns rupiunt »ub lurc videri.
%jlt a • il>uji j J li Tecta palenl, obscura nilent, antiqua novantur:
J S19 judex opens placidu* rensorque lienignu* !
Bibliothek Gi
GISSAE.
I mpeivsis (.l Oltd.. FKIED. IIEYEltl.
MDCCGXIII.
TYPIS <i K HEYERI r...«i.

VIRO MAG\IFICO PERILLUSTRI GONSULTISSIMO .11 *T. TIMOTII. 11 AliTII. Ili: IiOnDE
JURIS UTRIUSQUE ET PHILOSOPHIAE DOCTORI ACADEMIAE CANCELLARIO MAGNO DUCI HASSIAE A CONSILIIS REIPUBLICAE GUBERNANDAE INTIMIS COLLEGII STUDK RUM MODE- RANDORUM SUPERIORIS DIRECTORI ORDINIS HASSIACI LUDOVICIANI PRAEFECTO ET
AUSTRIACI LEOPOLDDQ EQUITI
FAITORI AC PATRONO LITERARUM
IN CIVITATE HASSO-DARMSTADLNA MAXIMO
HOC OPUS
SUMMAE REVERENTIAE TESTIFICAJDAE CAISA
D. D D
iiitTon.

Mos praeclarus est, quem ab antiquitate repetitum adhuc retinemus, ut, quemadmodum clarorum memoriam virorum deque republica ac nobismet ipsis optime meritorum, quum e vita excesserunt. monu- mentis consecramus, sic memoriam vivorum libris nomine eorum inscriptis ornandam colendamque existimemus. Hunc ego morem secutus hos 776/, Vir Illmtrissime, Commentarios Criticos in par- tem codicum bibliothecae academicae Gissensis inscripsi, non quo Te, cujus nomen non jam domi solum. sed etiam apud exteras gentes celebratum est, scriptis meis ullo inodo ornari posse putarem. sed quod Tibi non prorsus ingratum fore existimavi, si otium meum literatum in ejusmodi rebus consumi cognosceres. quae a parte mu-

aeris Tui ainplissimi, </u <>d in republica nostra sustines, non plane alienae essent, qui praeclarissimam bibliothecae academicae Gissensis gereres tutelam, cui hoc opus meum originem debet. b quo si quid, quantulumcumque illud est, ad egregios illius thesauros illu- strandos contulisse videbor, non Te aegre laturum spero, modo ne nimiam spem ea <!<■ re concipias, quae n<' decipiatur, vehementer vereor. Vale \ ir Illustrissime.
Scripsil [llustrissimi nominis Tui observantissimus
Gissae Kal. Octobr. MDCCCXLII.
Otto.

PRAEFATIO.
f ^uum libri manuscripti bibliothecae academicae Gissensis maximam partem angustis olim ac tenebricosis locis inclusi quasi ad aeternas tenebras damnati jacuissent, paucis vel noti, vel inspecti, vel perlustrati, nunc vcro e tenebris istis erepti et a Viro Cla- rissimo Adriano, praefecto illius bibliothecae primario, in ordinem adducti egregieque dispositi in amplis ac spatiosis et magnificis aedibus omnibus hominibus literatis ad in- spiciendum utendumque pateant, nihil sane doctis et eruditis viris atque adeo literis ipsis gratius accidere potuit, quam ut eidem viro clarissimo mandatum honorificentissimum daretur Calalogi omnium libroritm munuscriptornm bibliothecae academicae Gissensis conficiendi, praesertim quum illustrissima ac copiosissima bibliotheca Senkenbergiana, quae olim ab illa separata fuit, nunc cum ea sit conjuncta. Qua in re recte admi- nistranda cum quantis ei difficultatibus ac molestiis conflictandum fuerit, quanti labores sustinendi, quamquam nos quidem non fugit, tacere tamen praestat, quod ipse illa pluribus verbis persequi permodeste praetermisit. Unum hoc non praetermittendum videtur, tuntu eum assiduitate, diligentia, doctrina in obeundo illo munere esse versatum, quanta vix ab eo exspectatur, qui primus abditos illos thesauros in lucem revocavit et aditum ad eos pate- fecit Catalogo omnium codicum bibliothecae academicae Gissensis edito, quo jam duce cognosci licet, quanta copia librorum mauuscriptorutn in illa bibliotheca extet, quorum ante biennium vix vestigia extiterunt. Sed quod non numeros tantum ac nomina codi- cum tenere satis esse possit ei, qui studiorum causa iis uti velit, nisi simul sciat, quantum illis auctoritatis tribuendum sit, nobis, quuni Catalogum illum in manus sumpsis- senius ubertatemque rerum in eo tractatarum admirati essemus, maxima cupiditas nata est, codices illos, qui diu in tenebris jacuerant, penitus pernoscendi. Cujus rei facultas nobis data est singulari humanitate, comitate libcralitateque Viri Clarissimi Adriani, qui mihi codices philologicos i/uum antiquioris, tutn recentioris aetalis et medii aevi Insloricos ac geographicos lalinos, m quibu» Itmeraria Terrae Sanetae continenlur, el nonnuUos alios, qui cum antiquilate aUquam rationem habere videbantur, domi inSpicien- dos, conferendos, excerpendos petenti lubentissimo animo obsecutus doctrina etiam sua literaiumque scientia multum studia mea adjuvit. In illo autem codicuin perlustrandorum negotio quum aliquamdiu occupatus fuissem, non copia solum codicutn obstupui, scd etiam perspexisse mihi visus sum, nos, quamquam bibliotheca nostra non tanto praestan-
t

II
tissiniorum numero rodicum referta esset, quanto vel Vaticana Romana, vel Parisiensis, vel Vindobonensis, vel aliae clarissiinarum urbium, tamen, si non numerorum rationem ineas, sed praestantiae, multos codices habere, qui vel celcbratissimis maximarum urbium bibliothecis magno ornamento esse possent quorumque causa nostrani bibliothecam adire non minus dignum esset, quam urbium Europae nobilissimarum. Quo in numero quum nonnulli antiauioris aelatis codices sunt, ut Justim Historiartun Philipp. fcod. LXXIX.), Boetiiii de Consol. Philos. (cod. LXXXV.), Pauli Diaconi Hutoria Longobard. (coA. DCLXXXVIII), tum inprimis medii aevi, ut Robeuti Monachi Hisioriae expedil. Chrisiian. Hierosol. ^cod. CLVIII.), Ma BTINI Poloni Chronici (cod. CLX ), qui libri tam incorrupti tamque integri esse videntur, vix ut melius eorum exemplum in ullis terris extare crediderim. Quae quum ita essent, nulla re melius me de hominibus literatis mereri posse putavi, quam si, mecum reputans, quantae essent difficultates ac molestiae et impensae in utenda bibliotheca nostra academica non tam nostris hominibus, quam externis suscipiendae, illos quidem codices, quos supra commemoravimus, de quibus judi- care posse mihi videbar, praemissa descriptione extcrna e Calalogo Adrianeo cum supple- mentis repetita ita describerem, ut luculenter perspiceretur, quautum utilitatis e codicibus illis ad literas redundare posset, si quis recte eis uteretur, et partim exempla ex iis afferrem, partim integrum variarum lectionum apparatum et inedita nonnulla, ut docti atque eruditi viri, qui ubique sunt, haberent, unde codices nostros cognoscerent iisque partim uterentur ut suis.
Quo in negotio tractando quam viam sim ingressus, jam tempus esse videtur exponere. Ac primum quidem omnium, quum non ipsis nobis totam bibliothecam perscrutari liceret, Catalogum Adriancum in manus sumpsimus eoque duce confisi omnes codices, qui ad nostram rem pertinere videbantur, in adversariis nostris notavimus singulosque deinde domi per singulas paginas ita lustravimus, ut singula opera eorumque partes et particulas, quae in Catalogo essent notatae, diligenter denuo inspiceremus comparare- musque, et si quid in illo Catalogo vel non recte descriptum Qv. c. in describendo cod. LXXXII. fol. 83 b., de quo v. Comtnent. Crit. p. 14. IV et V. 2. lit. b.), vel praeter- missum videretur (V. c. in cod. DCLXXII. 5., de quo v, Comment. Crit. p. 22. X. 5.J, in chartas nostras conjiceremus, ut ne minimae quidem reliquiae eorum, quae nos in Commentariis nostris describenda suscepissemus, omitterentur. (Vid. v. c. Comment. p. 32. Addenda ad descriptionem Adrianeam cod. CLX.).
Singularem autem quandam operam collocavimus in constituendis iis, quae vel Adriano v. c. Comment. p. 29. seqq. ad cod. CLVIH.) , vel mihi ipsi nondum typis im- pressa videbantur (Vid. v. c. Comtnent. in eund. cod., quem modo commemoravimus, p. 30.), in quo, si quis existet, qui hoc illud, quod utrique nostrum ineditum visum sit, editum esse demonstret, is per me quidem gloriola ista sua fruatur licet, sed ita, ut literarum causa et ipse Iaeter eique gratuler, quum ego quidem me hominem esse fatear, qui neque ubique locorum sim, neque omnia sciam.
Praeterea et in constituendo seculo, quo singuli codices scripti cssent, et in investi- gandis locis, ubi olim fuissent, et in librariorum possessorumque pristinorum nominibus eruendis multum operae posui, non quo id agerem, ut historiam codicum conficerem, cujus fundamenta jacta suut in diario, quod inscribitur Journal fiir Deutschland 1791.

p. 968—973. et ibid. p. 643 —651. et in diario, cui nomen est Frankfurter Gel-Anz. 1741. n. 88—92. et in A. Boehm Dissert. de libris quibusdam rarioribus Bibl. Giss. Gissae 1771. 4. et in Ayrmann Spec. libr. rarior. Blibl. Giss. Giss. 1733. 4. denique in diario, quod vocatur Hessisches Hebopfer theologischer und philologischer Anmerk. Gies- sen 1739. St. 19 et 20., sed ut familiae codicum, quae vocantur, id quod maxime ad rem nostram pertinet, non solum internis rationibus, sed etiam externis, i. e. historicis constituerentur, quo certius de nostrorum codicum ratione cum codicibus aliarum biblio- thecarum judicari posset. Quamquam enim interna codicum conditio, quae maximam partem ad orationis formam spectat, persaepe non minus certa argumenta contiuet, qui- bus codicum familiae cognoscantur, nequaquam tamen tam ccrta insunt in ea re veri indicia, quam in codicum historia ipsa, quod diversi codices, quos ex una familia ortos esse certissimis testimoniis comprobari potest (Vid. Comment. in Justini Hist. Philipp. Gissens. et Marburg. p. 3—9.^, saepe tamen inter se discrepant, quae discrepantia, si historiae testimonium extat, quo alter codex ex altero descriptus esse demonstrari possit, facile, quomodo orta sit, invenitur. Quamobrem, quoniam non ubique mihi contigit, ut certi quid in his rebus historica ratione constituere possem, vel omnia, vel graviora certe opera, quac in uno aliquo volumine manuscripto extarent, quamvis nihil ad nostram rem pertinerent, in externa codicum descriptione commemoravi, ut, si quis in aliarum biblio- thecarum uno alterove volumine eadem opera conjuncta inveniret, tanquam ansam ali- quam haberet, cujus ope, si luberet, ultra in perscrutando eo pergeret, quod ipse inchoassem, et, si prosperiore fortuna uteretur, opus a nobis inchoatum perficeret. Auge- batur autem difficultas illa familias codicum indagandi, quibus nostri codices essent adscribendi, eo, quod multi scriptores editi sunt, quorum exempla critica, ut fit in plu- rimis medii aevi scriptoribus, vel plane desunt, vel non satis pleno apparatu critico in- structa reperiuntur. Et tamen, si modo paululum lucis iu caligine ista ac tenebris iutermicaret, quidvis potius conatus sum, quam desisterem aliisque molestus esse malui, quos unius alteriusve scriptoris codices manuscriptos domi comparatos habere scirem, quam modestus, cujus meae immodestiae vide exemplum in Comment. p. 19. VII. In his autem, in quibus nihil effeci, laetabor, si quis alius felicior me erit ; quod ut fieri posset, eo dedi operam, quod non solum multoruin codicum integram lectionum diversi- tatem, sed etiam exempla variarum lecttonum omnium eorum codicum et in Commen- tariis Criticis ipsis et in Appendice Critica attuli, qui non prorsus contemiiendi viderentur, quo in numero est codex pessimus LXXXVII., de quo vid. Commenl. p. 13. 4.
Denique id egi, ut, si qui scriptores minus noti in codicibus nostris extarent, id quod saepe iu scriptoribus medii aevi fit, et libros indicarem, in quibus de vita ac scriptis eorum et de codicibus ageretur et codices commemorarem, quos in aliis biblio- tliecis extare legissem, et rara exempla edita. Quam ad rem prospere gerendam magno mihi adjumento fuisse Saxii Onomasticon Liiermrium , T heOD. G raessii librum, qui in- scribitur Lehrbuch einer allgemeinen Lilerdrgeschichte aller Id/ker (Literatur des Mit- telalters), F abrhii Bibliothecam latinam med/i aevi, CAVIJ librum de Scriptoribus Ecclesiasticis, F reiieri Directorium Chrouicorum, G uai.teri Chronicon Chronicorum, 1'olycarp. L evseri Historiam poetarum et pocmatum medii aeci, Ekdlichem Catalogum codd. plulol bibliothecae Caesareae luidobonensis cet., grato animo profiteor.

Porro de internis codicum vel virtutibus, vel vitiis meum judicium paucis verbis libere feci, nullo domesticarum opum studio , ut sacpe fit, corruptus.
Externam codicum descriptioncm, quae ab intcrna vix commode potest dijungi, (piod ea tani(|uam corpus cum animo cohacret, ex Adriani Catalogo repetendam duximus, non (juod nostris viribus hac ex parte prorsus diffideremus, quamquam nos non cum in his rebus usum ct peritiam habcre confitemur, quantum eos, qui bibliolhecis praesunt quique quasi in iis habitare vidcntur, scd ne viri docti ignorarent, quid is de his codicibus tradidisset, qui et primus eos ex tcnebris in lucem rcvocasset et auctoritate in his rebus multum mc antecederet in cujusque humeris inniterer, simul ut certa norma ac regula ex- taret, ad quam viri harum rerum periti in comparando opere nostro cum Adrianeo judicarent, ne vel Adriani, Yiri Clarissimi, meritis quid detraherent, vel de mea opera iniquum judicium facerent. Accedit, quod in illa descriptione Adrianea nonnulla explevi, quae mihi vel plaue deesse, vel non satis recte copioseque exposita viderentur, quae ut a descriplione Adrianca distinguerentur, uncis, quos vocant, inclusi, v. c. Commentar. [Alexundri ab Ha- les.] Uenique etiam pecuniis corum providere voluimus, quorum quum eam tantum partem codicum cognoscere interesset, quam nos tractavimus, illo opere carere mallent, (|uam meo.
Sed ut ii> qui vel propter difficultates illas ac molestias, vel proptcr nimias impensas. quas supra p. II. commemoravi, impedirentur, quominus codices nostros ipsi inspicercnt, perlustrarent, usurparent, si quid in eo literarum genere elaborare vellent, quarum sub- sidia manuscripta nos in nostra bibliothcca academica habemus, ad suam voluntatem tamquam de suo haurirent, eam nos hujus rei tractandae viam ingressi sumus,
Primum ut, quum initio philologicarum rerum maxime rationem habere constituisse- mus, optimorum codicum, in quibus vel classici scriptores, vel meliores insequentium tem- porum continentur, integram lectionum varietatem vel secundum optima excmpla edita, si facile omnibus praesto esse viderentur, vel, ubi id non exspectari licebat, v. c. in edit. Justini Bongarsiana secundum ea, quae facile parabilia, vel denique sccundum ea, quae non uimium a vulgatis exemplis discreparent, quod in editione Justini Duebneriana fac- tum est, tanta diligentia atque religione enotatam in Appendicis Criticae Parte II. afferrem, ut nullam literam vel nativam, vel per correctionem ortam, vel ita erasam, ut tamen loco raso nativa scriptura intermicaiet, omitterem, quae ab editis exemplis discreparet, quod una hac ratione effici posse putavi, ut familiae codicum, id quod in Justino certe fieri potuit, certissimis testimoniis reperiri possent, siquidem externarum codices bibliothecarum eadem cura, diligentia, religione essent comparati. Quare, quamquam vereor, ne quibus- dam iu his rebus religiosius ac scrupulosius versatus esse videar, quam necesse fucrit, tamen istam ipsam uiy.Qoloyiav in me reprehendi malui, quara negligentiae crimcn subi- rem ab iis, qui, si dis placet, ipsi /uxpo).6yoi sunt, cujus exemplum fiiy.Qo}.oyiag mani- festissimum erit, credo, varietas leclionis e cod. Gissensi et Marburgetui Justini Histor. Philipp. et e codice Pauu Diaconi Histor. Longobard. in Append. Crit. Part II. enotata. E codicibus autem scriptorum medii aevi exempla tantum variarum lectionum vel plura, vel pauciora, prout res postulare videbatur, in Commen/ariis Crilicis ipsis attuli adjuncta descriptioni codicum ipsi, non quo non aeque digni tali studio atque honore videreutur, sed quod neque consilii mei erat, nimis copiosum esse in tractandis rebus iis, quae ad medium aevum pertinent et bibliopola recusabat, quominus omnium codicum

omnem lectionuin varietatem in hoc opere afferrem. Sed ut de horum quoque codicum auctoritate critica certa norma judicandi esset, exempli causa nonnullas varias lectiones attuli. Ac ne mercenaria quadam opera in colligcndis variis lectionibus functus esse viderer, sed aliorum studiis aliquantulum succurrercm, notam interrogandi ('?) addidi lcctio- nibus codicum iis, quas ipse probarem, et si quod mendum scripturac in aliqua lectione messet, quod cmcndatione facile tolli possc videretur, enicndare id conatus sum cau- samque emendationis breviter cxposui vel simili exemplo allato, vel libro indicato, in quo ejusmodi exemplum extaret, quod rem conficcret. In afferendis autem lectionibus compendiaria quadam ratione usus ibi, ubi nulla obscuritas timenda crat, non integras voces attuli, sed eas tantum syllabas, in quibus diversitas posila esset, v. c. compos.) cowpos., quae concisior ratio scribendi significat, in cod. con pro com cxtare. Singula* literas, vel syllabas, ad quas diversilas lectionis spectaret, initio cursivis literis, quas vocant, notare constitueram, cujus rei exemplum cxtat in Comment. Crit. P. I. p. 31.. sed quod id procedente opere nimis operosum esse apparcbat, postea id facere omisi. Praeterea, ubi per apparatum criticum cxemplorum editorum id fieri licebat, simul no- mina eorum codicum addidi. qui cum nostris codd. consentirent, quo fatniliarutn neces- situdo, quae inter nostros codices et externos intercederet, perspicue eluceret, et ubi nos in comparando aliquo codicc cxemplo edito usi sumus, quod nimium a codice discre- paret, id quod in editione Fischeriuna J istini accidit, ejus quoque exempli editi vel editoris nomen adjunximus, cujus scripturae cum nostro codice convenirent, ut in edi- tione Duebneriana factum est, v. c. occisus] occisus sit G. M. D., i. e. occisus est in edit. J ustim Fischer., occisus sit habent codd. Giss. et Marburg., cum quibus conveiut edit. Duebneriana. Magna autem difficultas nobis allata est in librariorum notis, quae compendia vocantur, literisque Graecis majoribus, quae in Lalinis codd. reperiuntur, et chirographis per typos ligno incisos imitandis, quibus iu rebus non ubique excmplum codicum ipsum satis fideliter exprcssum esse, permoleste fero. Graeca autem verba, quae in egregio cod. Boethii Consol. Philos. Nr. LXXXV., et in Martiano Capella re- periuntur, in tabula lithographica exprimenda curavi. Denique ex iis quidem codicum thesauris, qui nondum editi videbantur, exempla rerum in iis tractatarum in Commen- tariis Criticis ipsis attuli, quo cognoscerctur, utrum haec illa rcs iam alicubi edita, vel certe aliunde nota t sset. His quoque exemplis notas nonnullas perbreves ac pernecos .i- rias vel bistoricas, vel criticas, vel ad librorum adjumenta spectaute.s addidi.
A dversaria P hiloi.Ogica doctorum antiquiorum, quae in bibliotheca uostra aca- demica servantur, in quibus multa vel ad cmendandos, vel, quod saepius lit, ad in- terprctandos scriptores Graecos et Latinos collecta sunt, in summa rei difficultate ac molestia, quod plurima multis locis dispersa jacent, tara diligenter pervestigavi, ut per- pauca repertum iri sperem, quae a me praetcrmissa sint, si quis post me denuo ea perquirat. Et ut hujus quoque codicum generis argumentum penitus cognosceretur, ej-em /i /a ex iis adversariis attuli, quae hodie quoque operae pretium esset accuratius cognoscere.
Postremo de Carminibus nonnutlifi Latini» medH aevi a nobis e codicibus partim primum in lucem prolatis, partitn nunc demum integris editis pauca vcrba facienda sunt, quum Graeca carmina^ quae in nostris codd. extant, partim aliunde satis nota sint (Vid, Comment. p. 112. 2.}, partim vix editione digna fvid. Comment. p. 109.}. Ouamquam

multos fore videbam, qui Latina quoque carmina medii aevi, quae edidisscm, non digna cditionc habituri essent, quippc in quibus ut maximam parlcm ex imitatione ortis ncquc domestica illa ac nativa via ingenii spiraret, qua classicoruni poetarum Latinorum, qui vocantur, carmina praestarent, ct scrmo latinus medii aevi barbarie corruptus multum a pristina puritate ct suavitatc orationis Latinae abcsset, tamen his ego reprehensionibus ul) edendis carminibus illis non dcterritus sum, non quod prorsus injustas eas haberem, sed quod nequc omni ex parte veras esse putavi ct graviorcs ctiam causae me, ut arbitrabar, ad edenda ca impulcrunt. Nam primum quidem in carminibus latinis medii aevi non tam verba spectanda sunt, quam res. Atque hac quidem ex parte permultae possunt esse rationcs, quare ejusmodi carmina nequaquam contemncnda putemus. Nam quum ccrtissimis tcstimoniis demonstrari posse videatur, studium poeticae latinae medio aevo non ita jacuisse, ut mulli opinantur, multae res a poetis illius aetatis vel solis tractatae sunt, vel melius, quam a scriptoribus, quas si cujus interest e fontibus ipsis cognoscere, per hos solos cognosci licet. Quare ct ad historiam medii aevi et ad literas moresque ejus penitus cognoscendos poetae illi plurimum conferunt. Interdum etiam factuni est, ut poetae illi poetarum Latinorum classicorum carminibus ad sua carmina cxornanda usi in aliud ea argumentum transformaverint, undc exemplum illud, e quo suum carmen composuerunt, periit, cujus reliquiae velut ex naufragio collectae hac una ratione ad nostram memoriam pervenerunt, cujus rci nos insignc exemplum attulisse videmur in Commentariis nostris p. 98. XXI. Dcinde historia poesis latinae medii acvi ejusque necessitudo cum veterc poesi Germanorum, quac maxima est, hoc modo optime cognos- cilur. Dcnique ad historiam latini sermonis quum universam, tum inprimis medii aevi melius cognoscendam non parum illa carmina conferunt. Neque ego sic existimo, omnia ea, quac apud mcdii aevi poctas singularia sunt vocabula, dictiones et structuras, quae apud antiquiores poetas latinos non reperiuntur, medio aevo demum csse inventas ac pro barbaris inusitatisque habendas, sed extare in iis multa vestigia antiquioris sermonis latini partim e vulgari lingua Romana ductas, partim e poetis Romanis, quorum opera temporum injuria perierunt. Sed quod de his et multis aliis ejusmodi rebus olim Polyc. Lcyser. de ficta medii aevi barbarie multa praeclare exposuit, cum quibus compa- randa est ejusdem praefatio in Historiam Poelartim et Poemalum medii aeri Ilalae Magdeb. 1721. 8., nostra autem memoria Vir Cl. Jac. Grimm in praefatione libri, qui inscribitur: Lateinische Gedichte des X. und XI. Juhrhitnderts, herausgegeben von Jac. Grimm nnd Andr. Schmeller. Gotting. 1838. 8., satis copiose acuteque disputaverit, nolo ipse plura hic addere, ne praefatio justum modum exccdat. Quam- quam autem difficile est scire, utrum ejusmodi carmen alicubi jam editum sit, an non, quum non omncs bibliothecarum latebras perscrutari liceat, ut unum alterumve ejus exemplum rarissimum uspiam ab incunabulis artis typographicae profectum investi- getur, tamen omnia ea carmina, quorum in iis quidem libris, qui mihi praesto fuefUnt, nullam mentionem factam vidi, pro ineditis habui et, si digna mihi editione viderentur, edidi notis brevibus additis, quibus vel librariorum menda tolluntur, vel loci obscuriores explicantur, vel, quantum mea mc memoria in ea re adjuvit, antiquiorum poetarum versus afferuntur, quos, ut fit, poetae medii aevi vel integros repetiverunt, vel imitati sunt, ut Virgilii, Otidii, Horatii, Jucena/is. Persii, Lueani cet., deniqtte fontes rerum ipsa-

- VII -
rum investigare studui. (y. Commenf. p. 98. XXI.). Sed quod in edendis illis carmi- nibus non tam id egi, ut omnibus numeris absoluta ea in publicum ederem, quam ut e tenebris in Iucem proferrem fontesque aperirem, e quibus alii haurirent, qui adhibitis nostris copiis integrum volumen poetarum latinorum medii aevi. ut olim Polycarp. Ley- teru$, conficere vellent, exlernarum bibliothccarum codicibus ad eam rem uti nolui, nisi ubi id propter locorum propinquitatem perfacile fuctu esset, ut in bibliotheca Darmstadina et Mar- Imrgensi, vel singularis quuedam exceptio danda fuit, ut in cod. Bruxellensi ei Lipsieusi, qua Hildeberli Cenomanensis carmen de Nummo continet, de qua re vide Comment. p. 99.
Restabat uuum, de quo hoc loco disputarem, nisi in Commentariii Criticis ipsis satis viderer defendisse, qua re factum esset, ut, quum initio nullos alios codices in hoc opere vel describere, vcl thesauros eorum quamvis maximos inferre ei constituissem, tamen migrata illa legc codicis Marburgensis Justini Hist. Phil. et Ciceroms Oratt. IV. in Catilinam descriptionem integrumque variarum lectionum apparatum ex eodem codice collectum et carmen Hildeberti de Nummo his Commenlariis interponerem, qua de re vide Comment. p. 5. seqq., p. 13. 6. et p. 99.
Indices Commentariorum Criticorum non, ut solet, in extremo opcre posui, sed initio, ut primo conspectu cognosceretur, quid in eo contineretur. Keci autem eo.s tripertitos, ut nihil plane deesset, quod in Commentariis nostris extaret.
Atque primus quidem index cst ScRlPTORUM , quorum opera in codicibus, quos de- scripsimus, continentur. Quo in indice conficiendo eam sumus rationem secuti, primum ut nullius scriptoris memoriam praetermittercmus, cujus in Comment. nostris facla esset mentio. quamvis per se ad nostram rem nihil pertineret, eorum autem scriptorum, quorum nomen investigari non potuit, et de argumento appellaremus et de inscriptione, si qua extabat, v. c. No/arialus Ars vel Ars Notariatus. Praeterea inscriptioncm fecimus Scriptorum f v. lit. S .j incertorum et Incertorum scriplorum (\. lit. /.) et Anonymorum f v. lit. A.J et Operum incertorum scriptorum fv. lit. O .j. Si quod opus scriptoris ab Adriano sine auctoris noniinc esset commemoratum, cuius nos nomen investigassemus, eo nomine attuli, quo Adrianus illud appellavit, noinine scriptoris in parenthesi incluso suoque etiam loco allato. v. c. Institutionum rythm. fragm. (Chalcidii Commentar. in Plalon. Tim.J v. p. 14. IV et V. fjit. b. fol. 83 b.), sic ut, quocunque loco quid quaesieris, nusquam quidquam frustra quacsieris. Ob hanc ipsam causam etiam inscriptiones collectiras, ut hoc utar, feci, quibus diversa genera operum uno loco comprehensa indicavi, v. c. Chronica (v. lit. C.) Histurici cet. singulaque enumeravi. Porro, id quod per omnes indices feci, numerum et literam codicis addidi, qua in Catal. Adrian. opus aliquod notatum esset, brevique nota critica auctori/a/em ejus criticam significavi, ut, si quis cito quid scire vellet, non opus ipsum evolvendum esset. Iis denique operibus, quae nondum edita viderentur, crucem (f) praefixi, ut commode cognosceretur, quac opera inedtta in Commentarii» descripta essent, iis autem operibus, quorum sola memoria in Commentariis extaret, non copiosior descriptio, asteriscum (*).
Alter index est Rerum et Nominum , in quo continentur res in Conunentariu tractatae et e codd. excerptae, et, id quod maxime in historicis operibus lit. nomina eorum. quorum res exponuntur, in quo pai iter atque in indice Scriptoi um quasi collectivas in- scnpltones feci, ut Episcopi — res episcopi Wormatiensis, Moguntim cet. (v. lit. E.J.

Tertiis index est Vocabulorum ct Latinorum et Germanicorum medii aevi, quae exempli causa e Glossariis et Vocabulariis vel aliunde a nobis allatae vel explicatae suni. in quo quae in DuFRJESNI Glossario med. et infim. latin. deessent, asterisco (*) notavi. [nterpositus est huic indici Index Git ammaticus , in quo continentur eae structurae verborum, de quibus in Appendicis Criticae Partc II., i. e. in Apparatu Critico variarum lectionum a uobis disputatum est. Et quod ejusmodi opus, quale nostrum cst, vix unquam ab omni parte perfectum fieri potest, mihi ipsi quoque multa confecto opere ut omissa occurrerunt, quae, ne plane pcrirent, in Addendis, quac vocantur, attuli, quae Indices sequuntur. Denique Conspectum totius operis operi ipsi praemisi.
Ilaec fere erant, quac de totius operis descriptione dicenda mihi esse videbantur, in quibus si quid vel non satis copiose, vel obscurius, vel denique perperam dictum erit, id non ignaviae cuidam meae ac negligcntiae tribuatur, peto, sed imbecillitati liumanac ac virium defectioni in tanta voluminis magnitudine, tanta multarum rcrum difficultate molestiaque saepe capienda et in maxima rerum varietate ex omni literarum genere petita, quae quam gravia sint cjusmodi operis auctori, non ignorabit is, qui in iisdem studiis versatur quique me Gissac non ea omnis generis librorum abundantia circumfusum esse audiat, qua maxi- mae exterarum terrarum bibliothccae cxcellunt. Accedit, quod hoc opus meum per occa- sionem magis ortum est et meorum studiorum causa, quam quod, quum primum codices nostros perlustrarem, id egissem, ut aliquando in publicum ederetur. Qui enim id facere iu animum inducerc potucram ego, qui, quum a prima adolescentia ad antiquitatis studia ine contulisscm, in colendis iis augendisque maximam partem actatis collocassem, cjus- modi sludia, quae ad bibliothecarum thesauros inveniendos, perlustrandos, disponendos et describendos pertinent, id quod bibliothecariorum, qui vocantur, munus proprium est, tantummodo leviter attigissem gustasscmque, quamquam me, quotiscunque ad ejusmodi locum delatus sum, magnam voluptatem percepisse fateor, sic, ut pcrlubcntcr ejusmodi munus accipercm, quo bibliothecae studiis utilitatem affcrre possem. Neque id in hoc opere cgi, ut id omnibus ex partibus sic perficercm, ut nemo quisquam unquam poslhac necesse haberet bibliothecam nostram adire, sed ut qui lios Vommentarios lcgcrcnt, primum omnium cognoscerent, quid a diligenti peiscrutatione bibliothecae nostrae, si quis literarum causa ea uti vellet, exspcctandum essct parteque codicum jam nunc frueretur. Postremo etiam bibliopolae aliquid concedendum erat, qui, quum jam ultra pactum opus productum esset, peiliumaniter a me petivit, ut, si quid esset, quod salva summa rei posset abesse, omitterem, ne nimia impensa facienda esset operis ejus, cujus quum, hac praesertim aetate, qua divina ista antiquitatis studia indigne iacent et magis magisque vulgaribus vitae artibus cedunt, cxiguus futuius essct emptorum numerus, vel si, id quod ego qui- dcm vehementer dubito, doctis non plane esset displiciturum.
Sed ut nc in hoc operc, quod multorum vires requirit, omnia solus administrasse vidcar, neve ingrati animi crimen subeani, non praetermittenda videtur memoria eoruni. quoruni opera in eo feliciter absolvendo usus sim. Ac ne quis se aut praeteiitum aut non satis laudatum queri possil, nomina eoriini ita commeniorabo, ut, quid singuli ad hoc opus contulerinf, quani brevissimc exponain. Atque quum in his quidem non postremum locum obtincat Vir Cl. Auriaxus ^ tamen merila ejus hoc loco silcntio praetermitteie placuit , non quin parva ea sint, sed quod initio praefationis tantum de iis dixei im. ut

verear, ne aliis nimis muita de eo praedicasse videar, milii ipsi parum. — Secundus autem ab illo est Vir Doctissimus Klein , Profess. Honorar., bibliothecae acad. Giss. prae- fectus secundarius, vir quum in ceteris literarum disciplinis, tum inprimis in historia literatis- simus. qui maxima humanitate comitateque non libris solum m remotissimis saepe locis bibliothecae nostrae latitantibus comportandis (V. Comment. p. 59. IV.) et e sua pro- inendis commodandisque, sed etiam eximia sua literarum scientia satis in me officiosus multum studiis meis profuit. — Is autem, cui tertiam in hoc opere dandam esse puto, est Vir Cl. Carol. Frid. Heumanm s , Profess. Philol. Marburg., praefectus bibliothecae secundarius, cujus profecto nescio utrum virtutes moresque, quibus excellit, magis suspi- ciam admirerque, au literas bonasque artes, quae in eo tantae sunt, ut in uno homine omnes conjunctae esse videantur. Tanta est enim ejus antiquitatis scientia, ut nihil sit, quod ille docere non possit, nihil, quod ille non statim sciat, quum plurima ignorare se simulet ac propter rationum diversitatem dubitet, quas acri magnoque judicio ab origine causisque primis repetit. Ad hoc vitae sanctitas summa, comitas par, sic, ut, quemad- modum Pliuius Minor in loco quodam Epistolarum de Euphrate philosopho loquitur, reve- reare occursum, non reformides, et, quum semel in amicitiam ejus insinuaveris, nihil sit, quod literarum causa non ab eo impetraveris. Quare, dum in Commentariis Crilicis conficiendis versor, non librorum solum copia rariorum et e bibliotheca academica Mar- burgensi et c sua promenda insigniter me adjuvit, sed etiam codicibus egregiis biblio- thecae Marburgensis, quos mira liberalitate et officiosissima facilitate Gissam mihi commo- davit, e quorum numero est codex ille Justini Hist. Phil. praestantissimus, frater geminus Gissensis, in quo simul continentur Ciceronis Oratt. IV. in Calil. et ipsae ex egregio .exemplo descriptae, de quibus codicis Marburgensis partibus vid. Comment. p. 3. seqq. et p. 18. 6., quae res quantum mihi utilitatis attulerit, quum satis exposuisse videar in Comment. 1. c., non opus videtur hic repetere. Ad haec autem studiorum meorum commoda accedit aliud, multo illud quidem gravius, quod non solum publice in Analeclis Catalogi Codicum bibl. acad. Marburg. honorificentissimis verbis studiorum meorum fecit mentionem, sed etiam crebro me per literas plenas humanitatis, officii, amoris ad vtudia illa persequenda incitavit tantumque mihi tribuit, ut, quum in codice quodam Marburg. mirum quoddam ac perquam memorabile carmen Hildeberti episcop. Cenoma- nensis, quod est de Nummo, invenisset, quod ipse e cod. Marbtirgensi descriptum edere constituisset, sermonibus quibusdam coram inter nos habitis. mihi in Commentariis meis certis quibusdam conditionibus edenduni concederet ac non suis solum libris ad eam rem ne- cessariis vehementer me adjuvaret, sed etiam Viro CL Helsingero , collegac suo, Professori Medicinae non suae solum artis, sed etiam antiquitatis studiorum, in his linguae Sanscritae et recentiorum peritissimo me commendaret, ut, si quid librorum ab eo pete- rom. mihi commodaret, quae mihi commendatio non vulgaris quantae utilitati fuerit, vide iu Comment. p. 103. Praeterea Vir Cl. Hermannus etiam doctrinae suae ubertate saepe hisce meis studiis succurrit. In eodem illo carmine Hildeberti edendo magnam partem Biierifl in se recepit Vir Cl. Malritils Hauptils , Prof. Philol. Lipsiens., quum anti- quarum literarum peritissimus, tum inprimis patrii sermonis antiquissimi, amicus meus veterrimu.s, condiscipulus olim meus in gymnasie, a quo quum literis petissem, ut mihi exeniplum illius carminis, quod in codice quodam bibliothecae Paulinae s. academicae Lip-
tt

■iensis extaic ab llcrnianno cognovi, si fteri possol . dcscribendum curarct, lubentissimo anirao preoibua meia satisfaciena oarmen Ulad partim sua, partim auditoria cajusdam aui manu nitide ac perspicue scriptum mox ad me misit. Pro socio hujua operac habendus csi Thiodoh. Oihlbrus Bfoeno- Krancofuriaiius. cui quum bibliothecae Bruzellensis ihe- sauros perscrutanti jam multum literae antiquitatig debeaut, me Ipsum quoque ejoadem carminis exemplum e cod. Bruxellemi summa cura ac diligentiu ipsius manu descriptum debere in Commentar. p. 1)9. indicavi. — Accedil ad hoa viros doctissiraos egregie de me mcritos Vir Cl. Fedkiius , a consiliis intimis aulicis Darmstad., bibliothecae Darm- stadinac magno - ducalis aulicae praefeclus primarius, quem quuin primuin Uteria de multis rebua ad Commantarioe meoa conflciendos partinentes adirem, rara liumanitate, comitate, benevolentia non libris aolum el editis et manuscriptis ex amplissiraia illius bibliotheoae theaauria comniodandis, sed etiam ca, qua est qoum antiquarum, tum Inprimia medii aevi reeentiorisque aetatis literarum scientia admirabili, studiia meia saepe succurrit, quum mo hoc illud, quod ad rem meam faceret, ignorarc ei significarem. Et quum ante bicnniuni fere feriarum tempore Darmstadium profeetoa assem, ut bibliothecae thesauroa manuscriptos, quos permultos ibi ease Bcirera, quorum bona pars nondum esset ad litc- rarum studia augenda usurpata, cognoscerem, et, si quid ad stadia mea pertinere vide- retur, utendum peterem, non me, ut saepe lii, vel vultu severo ac tristi, vel moreaa oratione ab utendis praeclaria bililiotbecae illius copiis deterruil, sed niulta oomitate affa- bilitateque sermonis usus multa de rebus meia mecura oollocutus rara liberalitate et ofliciosa sedulitate omnia mecum communicavit, non ea solum, quac ipse rogabam. sed ca etiam, quibus Ipse aliquando uti velle videbatur, sic ut paulatim literarum quaedam necessitudo ct amicitia inter nos oreretur ipso sic volente, sic jubcnte, quae mihi et summo houori esset el literis utilitati, Istis enim sermonibua coram et per iiteras habitis quum muita alia, tum illud debeo, quod Johannis di Gahlandu carmea de Mysteriis Bcclesiae multo emendatius edere possem . quam per unum codicis Gito en t it exemplum valde interpolatum et corruptum Beri licuissel . el de auctore carminis ipso rectius judi- care, quain Polyc. Leysir . in HUtoria Poetarum ti Poematum medn aeai. Vid. Com- mtnt. p, 86, VI. Deinda onuiia mecum communicavit, quae ad oarmen lat. medii aevi satirieum Visklli Wirkkkri Sptculum Stultorum pertinerent, e quo noa exeerpta babemus in cod. Oitt. MCCLI. , qnod quum et ad mores saeculi XII. vel XIII. init penitus cog- nosoendos sii egregium et poetico sermone ac latino vehementer commendetur, e piuribus Iisque optimis codd. emendatum edere constituimus, praesertim quura impressa exempla per- rara e( valdc corrupta siut, Excerpta autem illa, quae in cod. Gitt. reperiuntur, quuro initio Ignorarem, unde petita essent, inscriptione n bibliopega usque ad dimidium abscisa, quae- renti mibi Vir Doct. Soldan , magister gymnas. Gissens. historiae literarumque peritissi- mus, perhumaniter respondit, videri iilam particulam carminis latini NigolU Wirekeri Spec Stult. de ditereit ordinibue reHgiotie, quae extarel in Martene el Durand Ifenumentor. Hist Collect ampliss. Vid. Comm. p. 95, ("XII. ), in qua, editione optima Guelferbptana 1669, adhibita, quam benignitate Viri Cl. Hokck , 1'rof. Gotting., in aliquol tempus e biblio-
theca Gottingensi co........datam habui, multa ab editore castissimo omissa intellexi, quae in
ed. Guelferbfft. exstant. Schoknkmanno Viro Cl., bibliothecae GueUerbytanae praefecto debeo cgregiuni exemplum carminis parvuli veteris Germanici, ipsius manu summa oura ac

M
diligentia scriptum, quod vehementer mea interfuit cognoscere. Vid. Comm. p. 97. XVIII. et Addend. ad h. 1. — Magna etiam fuit humanitas atque benevolentia erga me Viri Doc- tissimi FlCKIRTI, magist. gymn. Portensis, quem quum per Prolegomena tn novam edilio- nem operum Senecae philosophi, quae nunc edere coepit, cognovissem egregium apparatum criticum ex optimis Senecae codicibus collectum habere, per literas adii, ut mihi pauca exempla variarum lectt. ex optimo cod. excerptas mitteret, quo codicum familiam cognos- cerem, ad quam referendus esset cod. Giss., quod per admodum tenuem apparatum «riticum editionis Ruhkopfianae non licebat, perhumaniter precibus meis satisfecit, ita, ut jam certam normam de auctoritate codicis Giss. critica judicandi haberem. Joh. Henr. Kuelb . V. Cl., bibliothccae Moguntinae praefectus, quum multa alia mihi perhumanitcr ex illa bibliotheca copiosissima commodavit, tum exemplum rarissimum Philippi Gual- teri Alexandreidos, de quo vid. Comment. p. 95. XIII. Vir autem Cl. Nebel , Prof. Med. Giss. mira liberalitate et facilitate non libros solum permultos rarissimos e biblio- tlieca sua copiosissima rarissimisque ac pretiosissimis libris rcferta mihi commodavit, sed etiam adversaria sua de historia mcdicinac obtulit, si quid ex iis in meam rem < nn\ ei tere possem. Kuentzel denique, Dr. Philos., magister gymnas. Wormatiensis, cujus memoria quum multis aliis libris, tum libro Germanico constat, qui inscribitur Fiinf Biicher detitscher Prosa, magna mihi libcralitate rarissimum librum Anglicum Tho.mae Wright Early Mysteries and other latin poems of fhe twelfth and thirteenth Centuries London 1838. 8., in quo Vitalis Blesensis Geta e codd. emendatus extat. Darmstadio Gissam inspiciendum utendumque misit, quod eo mihi gratius fuit, quum illud exemplum donum auctoris esse viderem, qui librum amico suo sua manu inscripsit. — Doctrina denique sua adjuverunt me haerentem saepe ac de multis rebus dubitantem duo viri de literis optime meriti, quorum non doctrinam solum cognovi, sed etiam huma- nitatem amicitiamque, quod in una mecum urbe degunt, quorum alter est Weigand , Dr. Phil.. magister scholae realis, quae vocatur, vir patrii sermonis antiquioris et recentioris peritissimus, cui quid debeam, quum in Comment. p. 8. p. 97. XVIII. et alibi comme- moraverim, hoc loco id repetere supervacaneum duxi; alter autem Knobelius , Vir Cl., Prof. Theol. Giss. quum in nonnullis rebus aliis theologicis, tum inprimis in interpretando carminc theologico Johannis de Garlandia Myster. Ecclcs. aliquoties me adjuvit.
His omnibus viris doctissimis pro multis et magnis in opus meum meritis meritas gratias ago, et, si merita eorum non satis in lucc posita videbuntur, memoriae potius oblivioni, quam ingrato animo tribuant.
In latino sermone, ne longus essem et obscurus atque adeo ineptus, vocabula, quae in quoque literarum genere usitata sunt, quamvis non Latina sint, retinui, v. c. vocabulum textus, medium aevum, apographunt. In sententiis autem incidendis vereor ne merito mconstantiae accuser, qui quum initio non vulgares incidendi rationes sequi constituissem, quas patrio sermoni potius, quam Latino originein debere scirem, quod, quae in latino sermone unum aliquod enunciatum efficerent, in vernaculo in duo saepe vel plura enun- ciata essent dividenda, sed Latinae orationis structurae, mox, ne a quibusdam falso negligentiae accusarer, ad vulgarem incidendi rationein rcdierim, quamquam saepe vebe- nienter dubitavi, quid tandem in hac re populare videretur, quid non. Unde factum est, ut v. c. initio saepe scripserim guae vehemenler dubito quin rera sint, non: quae, vehe-

xii
mentei dubito, qttin rera sinl, vel haec Ulrum umore mei an rei/i. cattsa facta tint incertum est, non: haec, ti/riitn aniore tnei, an reipublicae causa facta sint, incertum est. Hanc autem incidendi parsimoniam quamquam nuper a V. I). Fickerlo in Epiatoti» Senecae inductain magnaque constantia servatam vidi, tamen nescio qua veteri» mori.s verecundia motus in meo opere non satis constanter persecutus sum. Si quid autem prfte- terea in oratione latina, in qua Tullium imitor, non satis Tullianum vidcbitur, error meua is est, qui non Romanus, sed Germanus sum.
Denique menda typographica, quae in corrigendis singulis operis plagulis a me in- vito non sublata, sed tamen postmodo cura quanta potest esse maxima investigata in indicem extremo operi addilum conjecta sunt, excusationem habitura credo eo, quod in majore parte operis, i. e. in Appenttice Crilica ipsi mihi soli taediosum corrigendi negotium iuipositum erat, in quo facilis erat defatigatio. Nam in priore quidem parte operis, i. e. in Commentariis Crilicis ipsis exceptis quatuor prioribus plagulis Vir Cl. Vullers , Prof. linguar. Oriental. Giss., perofficiose munus plagularum, quas ipse bis perlustrassem, tertium perlustrandarum suscepit, cujus rei ego ei hoc loco quanlas maximas possum gratias ago.
Ceterum et haec et reliqua operis mei vitia invito me admissa consolor eo, quod quum nihil sit in rerum natura perfectum, in magnis voluisse sat est! Si quis autem erit, qui vel in conferendis codicibus Gissensibus iis, quorum non ipse in his Commen- tariis integram lectioms varietatem attuli, vel in excerpendis opera mea honesto praemio proposito uti velit, hujus ego desiderio pro virili parte satisfaciam.
Scripsi Gissae Kal. Septembr. MDCCCXLH.
Frid. GuUielm. Otlo.

I N
COMMENTARIOS CRITICOS ET APPENDICEM CRITICAM.
IMD£\ AIITOROI
QUORUM CODICES MSS. IN COMMEXTARIIS CRITICIS VEL DESCRIBUNTCR,
VEL GOMMEMORANTUR.
^igilla, quibus brevitatis causa usus sum, hacc sunt: Aateriteum (*J praefixi iis ope- ribus, quae non describuntur, sed tantum comrnemorantur; Crucetn autem (fj praefixi iis, quae Inedita sunt. Signum interrogandi C -J addidi ibi, ubi res aliqua dubia vide- batur. Ubi singulis paginis nulla nota additur, intelliguntur Commentarii, Appehdicem Crilicam notavi App. Ubi in uno codice plura opera extant, Codicis numerum et cete- ras singulares notas addidi, quibus in Cutalogo Adrianeo singulae partes unius codicis notantur. Nota Add. significat Addenda, quae in extremo opere sequuntur.
A.
f Aoak Clarkmontk.vsis Flores Historinrum s. De Serie sex aeta- tum, in Catal. Adrian. cronica adak appellati ad Gregor. IX. Praeclaruin Opus Incditum, si- luile vinckntii bkllovac. Spec. Histnr. , e quo inulta auctor sumpsit. — tractatus de ad- ventu Antichristi, de XV. signis ante iudieium contingentibus, de resurrectione mortuorum, quali- ter dominus judicat cet. sunt ex- treinae particulac Florum Histor. adak . Cod. CLXXVIL lit. a. vid. p. 4-i. VIII. (cum prae- fntione operis et exemplis.) Adversaria Philologica , vid. Uajns. Sleinhelius, Geory. Hala, Gronovius, Mensinga, Reusner. *Akgidii dk Foscariis Doctoris
et (ivis Bononicnsis Praxis libri 1 Theorios. Basil. 1520. deacriptui secundi. Cod. MCCXVI. lit. b. vid. p. 23. V.
vid. p. 5-1. I. Akuani Histor. Animal. — Notae
in cain Steinhelii Cod. Maian.
LIX. lit. d. vid. p. 117. n. 4. Aknkas Gazakvs dialogus de Im-
mortalitate animae. — Yarine
lectt. in eum e cod. Steinhel.
(Augustano? bono) excerptac a
Maio Fil. et a nobis editae.
Cod Maian. MCCXXV. n. 3.
vid. p. 119 seqq. * Af.nkak Svlvii Epistolae duae
ad Fridericum III. die electionis
suae ad Ponlificem Cod. CLX.
lit. d. vid. p. 32. Af.schinks — Xotae incerti aucto-
ris in eum, vid. Oratores Attici. Aggknius Urbicus iii Frontinum
Commentarius. Cod. LXXXVIII.
(bonus) ex ed, Sichard. in Corp.
AGRiMKNSOKhs , vid. Frontinus et
Aggenius I rbicus. Alanus de Insulis de Planctn Kn-
lurae (pars poctica ) — de Tri-
nitate. carmen lat. ta Beattgimli.
inter opp. Hildeberli Turonensis
edituin, vid Hildebert.) Cod.
LXXXIV. (eorrupttu) . vid. p.
94. XI. 1. 2. Albkkici Monachi Triiim Fontium
tatalaiineusis Dioecesis Chro-
nicon, pars posterior. (Cod.
perbonus) , vid. p. 42. IV. (cum
exeinplis rtuiar. Itctt.). Alciphroms Epistolae — Motae
in eas. I) Maii, Cod. Mninn.
LIX. lit. b. — 2) Steiithelit.
(Cod. Steinhel. in Catal. Adritm.
non conimcmoratua), vid. p. 116.
I. b. (cum esemplit')

* Alcuinus «v rita S. Martini. Cod. DCLXXIL n. 6 vid p. 22. X. 6.
•Alkxanuri ah Hai.es Commen- tarius in Aristotetem deAiiinta. Cod. LXXXVI. lit. b. vid. p. 13. ii. 5.
Ai.mklovkn (Theodor Janson ab
Alm.) — \otae eins in Antliol.
Oraec. ap. Jnnt. 1519.), vid.
Anthol. Graeea. •AmbrOsius (S.) Expositio super
Lmeam libri II. Cod. DCLXXH.
n. 2. v. p. 22. X. n. 2. Anonvmi . vid. Incerti Auctores. Anonvmi Carmiiui in laiulem S.
Htiritie Yirginis, quae in Catnl.
Idrian, \i LXXXVII lit.g. 2.
afleruntur, sunt particulac carini-
llis khkrhardi bktuniknsis La-
horinth., vid. Eberharil. Betun. Anthoi.ogiak Graecak s. Pai.a- tinae Epigraminata e duobus codd. bibl. l'/fenbach. descripta notisque et intlicibus et rariis leclt. tertii cod. (Yossian.) in- structa ab Maio. Cod. Maian. L. vid. p. 112. II., 2. I et II. — Xotae Theotl. Janson. ab Alme- loren iu edit. Florent. ap. Junt. 1519. Cod. Maian. MCCXXV. n. 3. vid. p. 123. n. 15. — mki.eacri et phii.ippi Coronu, vid. p. 113. X.
Antiphon — Xotae incerli aucto- ris in cuin, vid. Oratores Attici.
Antonius Aemii.ius Aoue.vsis — Xotae eius in Lucianum, vid. Lucianits.
Apographa codicum et editionum, i. e. Opera ex cotlicibus el eili- tionibus a Yiris Doctis descripta, vid. Aggenus Crbicus, Frontinus. Xotitia Dignitatiim, Maius III. n et b.
Apollinarii Melaphrasis Psalmo- rum. Cod. DCLIX. lit. a (egre- gius), vid. p. 109. — Yariarttm lectt. exeinpla ex eo a Maio excerpta (Ps. I—II., 4.) vid. p. 123. n. 16.— Olossae Graecne in eain. Cod. Maian MCCXXV. n. 8. vid. 122. n. 8.
Apostolii Prorerbin— Xotae per- bonae in ca. C od. Mni. MC< 'XXV. vid. p. 119. n. 2.
* Arabicak Linguae ratio me- trica, vid. Coronis.
*Arkthak Conimentariiis atl Apo- ralyps. — Intlex sciiptorum ab Aretlta laiidatorum a Mttio con- fecttis, vid. lndex.
* Aristotki.is liber de Anitna. —
1 1 Commentnrint (n tmm wkxax-
dri ab hai.es , vi(l. AltX. ftb
Httl. — 2) Ctmmit iittu iiis in tibrum de Coelo et Mundo, Meteu- rol. et Metaphys. Cod. LXXXVI. lit. e. vid. p. II. — 3) Coim- mentnritis in Physica Cod. Lll. vid. p. 12. n. 3.
AlUUANI tndiea ct Expeilitio llexandri M. — Xolae in eum Steinhel. Cod. Steinhel. in Ca- lal. Adriau. non coininenioralus,
misellis), vid p. 13. III. 5. — f commkntahius in boktiiii libnim de Consoltttiune Pliiloso- phiae sine testit. Cod. I,XXXVI.
vid. p. 107. n. 2. — Xotat in lit. ». (perbonus et uberrimin). Iiitlictt a Maio scriptae. Cod. ] vid. p. 12. III. 1. b. Exeinpluni
Mai. LIX. vi'l P. H9. 3. — Xotae in Comment. in Epirttt. ('„(1 Hai. I l\ . \ «\. p. 119.
exlat iu App. P. II. p. 269. — * boktiiius de Disciplinti
8eknlarium. Cod. LXXXVII.
' Ars Xotariatis incerli aucto- lit. t. (pessimus), \ i<l p. 13
rtt Cod. MCCXLVI, lit. c. vid. p. 54. I.
* Auctorum Classicorum etlitiones tintiquiss. (Incunabitta), vid. In-
cunabula.
* Augustinus (S.) — Sententiae morales ex eo excerptne, vid, p. 16. VI. lit. b.
Avienus (S. Rufus) Epilome Ho- meri Iliados latinis versibus ex- pressa, vid. Piinlttius Thebanus.
B
+ Basilica — Xotae criticae c. HAi .oa .XDRi in ea. , vid. Ha- loander.
'* Bkhnhardi (S. Ci.ahkvai.i.ex- sis) Sermones de tempore et Sanctis. Cod. DCLXXII. n. 3. vid. p. 22. X. p. 59. IV. — * Epistola ad Httymiindiim de cura et motlo rei ftimilinris. Cod. DCCXVIH. lit. b. 3. vid. I. c.
Berxhardus (Clarerallensis an Morlticensis?) de Contemptu Mundi, cannen Latinum. Cod. LXjrV. lit. e. (a. 1486. scriptus corruptiis) , vid. p. 85. IV. — Auctor Floreti, cariuinis latini de Yirtutibiis et Yitiis esse ferlur, vid Florelns. — Auctor canninis lalini de Motlo Poenitendi , vid. Poenitentitirins.
* Bkrnhahdus S ilvkstrls auclor earminii latini de Modo Poeni- tendi, s. Poenitentiarii, vid. Poenitentitiriiis.
* Bocaccii (Joh ) dk Ckrtai.do
1) tle Cnsihits rirornm UluMrtum. Cod LXXXHI. lit. b. vid. p. 21. IX. — 2) De Mulieribiis claris ibid. lit. c. vid. I. o.
Bokthii s de Consolatione Philoso- phia» libri l. I) CoA I.WW. lit. a. (script. a. 1468. 1 egrrtjiits). cnni Conimentar. iibcrriino, vid. p. 10. seqfj. III. 1. InteKra rariettis lectionis extat in Aiip. P. II. p. 260 s<<|n. (III ) ex- enipla Commeiil ibiil. p 267. —
2) Cod. LXXXIV. lit. or. (bonns) cnin glossulis (mmUhU prrtii), vid. p. 12 III. 2. ( ciiiii ex- rniplN tarr. leett. in \pp. I. c.) — 3) Cod. Llf. lit. b. script. a. 1472. V ciini nntis (nultius pretii), vid p 12. III. 3. (runi exeinplis rnrr. leett. in App I. ( ) — 4) (od. LXXXVII. lit. a. (pessimtts, cnm gtossitlis
III. 4. — indkx 1(1 libros Y. Cotuol. Phitos. et de Discipllna Sclioltti. ibid.
* Boxavkxtura Cardinalis auc- tor carininis laiini de Modu Poe- nittndi s. Poenilentiarii esse fertur, vid. Poenitentiarius. — Auctor Floreli, carminis Utini de Yirtulibus et Yitiis, vid. JWo- retus.
* Bonifacii Papae Indulgentitic (1433.). Cod. CLX lit. b.
*Bui.i,a de Anno Jubileo 1473.. vid. Copia Bullae.
Camkharius (Joach.) — Xotae in Euripidem, vid. p. 122. 2. 3.
Carmixa Latina , vid. Poetne.
Carou Crassi Constitulio de ex- peditione Romana (circa a. 884.). CLXXVI. lit. d. (uullius pretii critici), vid. p. 40. III. (Est idem scriptuni. quod in Cattil. Adrian. sine anctoris noininc in- scribitur: Statttta ad expeditio- nem RoMMMMM fttcientia )
Cassioiiorii (Aurki.ii) Yariarum libri VII. (c. 41.) Cod. LXXXDL lit. a. (metliocris notae) , vid. p. 21. IX. Exeinpla rarr. lectt. vid. in App. P. II. p. 285 XIII.
Catai.kcta Vihgii.iana , vid. Yirgitiiis.
*Catai.ogus Codicum Orienla- Uttm bibl. Cfftiibath , Sttpplem bibl. Cffenbach. , a Maio scriptus vid. Maius IV. 3.
■J- Catalogus Ponlifictim ab Aaron usque ad Herodem Itliiineneiim et Imperatoriim ab Julio Cae- sare usque ad Conradum II. Addunliir Ponti/ir.s Ho. a Petnt usque ad Liiciititiini t4 F.itgt nitim. Co*. CLXXVL fol. 128 b — 131. viil. p. 40. III. (Sunt baec ea, quae Adrianiis iu Catal. Ex- cerpta Chr onol ogi c ■ ct Ge- neulogica appellavit.)
-J -Catalogus Episcoporum Hiero- soltjmitanoriim a Justph. et y.acheits nsque mi WBMMtllN Tyritim et Amauriciim. Cod. MCCXtiVL lil f vid. p M, (I )
Chai.ciuii Plntonis Timaeus latine rersus. Cod LXXXII. lit b. (perbonus), vid. p. 15. IV et V. Mtegffl lectionis rarielas exlat in App. P. II p. 270 V et VI. — fr agm. Commentni ii in Ti-

■MM (c. 48 et 49.) in eod. cod. fol 83. b. (ab Adrinno in Cntal. sine auctoris nomiiic al- latiim inscribitur: Fi tiyinentum Inslitiilinuiim rytlnnico - mnsica- litim) V. I. c. — Vnrietasleclionis extat in .4;*/; P. II. p. 274
C hARISII (Kl.AVII SOSIPATKl)
GrMMMtnri Institntioties Grtim- miit. Kragni. cod., vid. p. 63. II. (Xiliil de boc fragm. traditiim extat in Cntttl. Ailrinn.).
C hhistophori (Rufi?) Cttrmen Grtiecnm, CKttO ciiidnm sncer- tloti diilicntiiin. Incip. Mnoo- ift ^ij utv ii -xaVTa t&vt/ tov &tiov #n"rf. Cod. DCLXIX. lit. b. vid. p. 109. I.
C hronha
I. Certorum Auctorum. Vid. Atln Clni iinont. vel Chro-
nicon de fierie sex aetutum, Alberic. Mon , Mnrtinus Polo- niis , Otto Frisinyensis, Rnde- ricus. —
II. Incertorum A n ct or u m.
1) -J- chronici Vel wor.ma- tiensis Vel moguntini HKl .i-
quiak ab a. 1194—1110. Cnd. CLXXVII. (Oims, ut videtur, nondttm edilum , hnud contem- nendum, simile Mnrlini Poloni Chronico), vid. p. 43. V. (cum exetniilis. — In Catal. Adrinn. in- scribilur baec pars codices: Ex Chronictt Anonymi.) — 2) + Ex- cerpta Chronici ab a. 1100—1396. Cod. CLXXVI. lit. d. (quac in Cntnl. Adrinn. noniinaiiliir Ge- nealogica et Chronoloyica, vid. Cnrolus Crnssits), p. 43. V. cinn exemplis. — 3) -j- com-
fkndium cronicaru.m a Crea- tione miindi ustiite ttd tt. 1207. (Henrictts VI.) Cod. CLX. lit. f. (Dicitur in Catal. Adrian. ,,De- linentio historitie unirei sulis it crentione miindi MfM nd Vespa- i sinnitm. Deest finisS' Opus in- teyrum, non imperfectitm, non- ditm, ut videtur, edilum, haud contemnendum, siniile Vincenlii Bellovitc. Speculo Ilistor ), vid. p. -18. VIII. (cuin exemplis.) — III. chronica in Catalogo Adrinneo non salis plene de- scripta. a) Delineatio historiae unirersnlis, vid. supra II , 3. — b) Genealoyicn ct Chronoloyica, vid. II., 2. — c) Ex Chronica Vnonymi, vid. II , 1. — d) De Proyenie Soldtinorum el primo de filiis Snlndini el de Cnlipho, Excerpln e Chronica Anonymi. Cod. CLXXVI. lit c. Snnt liaec Excerpln e Vincentii Rel- lov Speculo Hist. (Lib. XXXI. c. 54—66.), vid. Vincent. Be/lov. C ickro 1) Episloliiriim tut Fn- miliiires. a) Cud. LXXV. lit. a. (bonue notue, e Mediceo ipso,
ut viilctur, dtictus.) Lib. I—VII. et IX—XIII vid. p. 16. VI. 1. Exempla rnrr. lectt. vid. in App. P. II. p. 275 seqq. (VII.) — b) Cod. MCCXLVII. Iit. c. (mediorris notae), vid. p. 17. VI. 2. Exenipla rarr. lectt. vid. in App P. II. p. 275 scqq. (VII.) - 2) Cnto Mnjor s. tle Senectute liber. Cod. LXXXIV. lit. c. (pessimns), vid. p. 17. VI. 3. Exempla vttrr. lectt. dedit Adrinn. in Ciitnl. — 3) Lne- litts s. de Amicitiu diulnyiis, in eod. cod. (nottte pessimne), vid p. 17. VI. 3. Kxempla rnrr. lecll. vid. ap. Adiiiui. iu Ctittil — 4) Ptirudoxii. Cod. LXXXVII. lit. d. (pessimite. no- tne), vid. p. 17. VI., 4. — 5) Invectirn in Siiliistium. Cod. MCCLiVJ. M. ii. (eyreyius), vid. p. 17. VI. 5. Integra lec- tionis rttriettts extat in App. P. II. p. 276. VIII. — 6) Orn- tiones IV. in Culiliiiuin. Cod. Miirbury. (in qno Jitsliniis extat, prneslnntissiiiius), vid. p. 18. VI. 6. Integra lectionis vnrietus extat in App. V. II. p. 277. IX. — 7) O/ficin — .Xottte in ea Joh. Mensingne, vid. Mensinyii.
C i.k.mkns A i.kxandrinvs Protrep- ticus — Kotae in cuin Henr. Stephani e cod. Xov. Colleg. Oxon., vid. Stephan.
C i.kmkns Pnpn (quotus ?) dicitur csse auctor Eloreti, cariinnis latini de Virlutibus et Vitiis, vid. Florettts.
"C lkmkntis V. Papae Inditlyentine et Admonitiones eonlrtt flnyelln- tores. t od. t'LX. lit. b. vid. p. 32. V. et 35.
r 'CoDicu .m H khkaicokum bibl. L'f- fenbach catai.ogus. suppi.k- mknt. Maii F. , vid, Mnjus IV. 3.
* C odicis T hkodosiani Leyes non- nuliae eodici FronUHi <<!<' qua- litate ei Iwunibus (igrorum) el Iggenii Urbiei Commentario in eum ex edit. Sichard. Basil. 1528. admixtac, vid. p. 23. V.
C om.mkntarii in diversos auctores 1) in Aristotelein, vid. Aii- stoteles 2) in Boetbiuin de Consolatione Philosophiae , vid. Boelhius 3) in Chalcidii in Plittonit Timitcitm . vid, Chalci- diits 1) in Raymoiidi Sum- mulam Sttcramentorum , vid. Raymundus.
C ommkntaiui s in Libros Senten- tiarum, qni m Catal. Adrian. e cod. DCCCVHI. lil. b. »fler- tur, continet Hildeberti Turonen- sis Mrtwn lat. (/c Officio Missne cuin oomment.. vid. Hiidebertus.
( ciMPKNim m C hrovicarum in- certi auctoris ab oriyine mundi
MfM nd a. 1207. ( Heniicits VI.), vid. Chronica II., 3. C onstantini M anassis Annales — Notae in eos Clttitdii Snlmnsii. vid. Sn/musiiis.
* C onstanti.m P okphvrogknitak
lilui II. de Cnerimoniis Aultte Byztinliniie. Frngn. ritt. p 111. II., 1.
C onstitutio Curoli Crnssi de ex- petlitione Romantt circ. u. 884.. vid. Citroli Crnssi Constitutio.
C ontinuationf.s Chrnnici Mnrtini Poloni, vid. Murtitius Polonus.
* C opia B ui.i.ak de Anno Jitbiln 1473. Cod. DCCXVIII. lit. b. n. i., vid. p. 59. IV.
C opia cedulne missne reveremdis- simo domino hnrdinnli de Co- liimpna de regno NetUJMtiitmto, continens subt ersionem et ilamptiu ex terrae motu n. /-/.56'. die titttirtu Decembris hora XI. noctis die dominicn iiilrenientis. Cod. CLX. vid. p. 32. , I. (Deest in Cntnl. Adrinn. Dtenlio huiua Copiae.)
* C oroni.s </(■ Poesi Arnbum s. de Arnbicne liiiijiiue rtttione meti icn. vid. p. 124. n. 19.
D.
D ei.inkatio H istokiae C nivkh- sai.is a creutione mundi tisque nd Vespitsiuniim , vid. Chronicn U. , 3.
* D ksignatio B eneficiorum Dioe-
ceseos Coloniensis a. 1444. Cod. LCCXLVI. lit. d. , vid p. 66. (1 -5 «•
D inakchus — Notne iu eiiin, vid. Orntores Attici.
D iodorus S iculus — Notne in eum e mar§. edit. Henr. Steplt. ab Steinhel. excerptue, vid p. 119.
D o.natus ( A ei.ius) de octo purti- bus orntionis edit. sec. Pnrm libri II. Segm. 1. §. I. usque ad Segni 4. §. 1. (Corp. Grnm- mat. ed. Lindemann VoL I.), vid. p. 63. I. (Xon ronuMMO- ratuiu est lioc fragin. iu Cnttil. Adrian )■
E.
E hkkhardi B ktdniknsis l) Ltt- borintlins carmen lat <l< mis< - riis rectorum scholm nm. Cod. LXXXVII. lii. a. (pessimus), nec tameii fragmentum eat, atAdrian. in Caiat. refert., in quo lnon|Mni eurmina in laudem S. Mariat Viry., quae idem ex cod. cod. lit. g. n. 2. alfert., sunt [>arti- ticulae huiui carminis , vid. p. 90. X. — Excerpta ex eod. caniiine extant in cod. quodam Harburg., vid. ibid. — 2) Grae- cisla s. Graecismus, tarnieii lal. graiiimaticiim, DonatUM metrium

\ \ I
(M coiilincns. Fra»iii, codicis, vid. L c. (Deest hnius rei menlio in Vutnl. Adrian.).
epigrammata GllAKCA, vid. .1 /1-
Iholoyia.
Kfistolak , vid. Cicero I. Seneca i. Ivo, Majus, Steinheil.
' kpistoi .A de QUKRKI .is CONTRA
Mortai.ks . Incip. Nemus inyeiis liidncunttir Dii Graeci dispu- tnntes Jupiter, Pluto, Okmron cet., vid. Eremita Lichlenstei- nensis.
* Kpistoi.ae dk s. Martino . Cod. DCLXXII. n. 5. vid. p. 23. X.
* Kpistola ad Hkbbkos . Fragni. cod. Iffenbnch. — Yariue lectt. ex eo a Mujo enotatae, vid. Mtii. II. , 3.
* Epistoi.a Diffidatoria regis Onne contrn Bohemos. (D. Go- torp. 1461 ) Cod. LXXV. lit. c. vid. p. 16. VI. 1.
KpiTHAPiiiiM Senecak (Hilde- herto Turon. (ribuitur a Benu- genrir. Opp. Hiltieberti Turon.) in riuobus exemplis tinius codicis (LXXV. lit. b et e.) reperitur, vid. p. 16 VI. 1.
•Krkmita Lm htensteinensis, Ju- riicium Joris in rnllo nmenitalis? vid. p. 13. 4. lit. e.
Ksskndiensk Glossnrium, vid. Glossarium.
* Kugenii Papac Indulyenline (1433.) Cod. CLX. lit. b. vid. p. 32. I.
Ki bipidks —■ Notae in ellu Joach. Cumerarii et alionim ttuctorum incert., vid p. 122. n. 2 3.
* Kvangki.ium sectinriiimJohannem
in tlie coenae. Cod. DCCLXXVII. lit. a. vid. p. 60. d. — Nico- riemi ; in eod. cod. vid. p. 61. I.t. h.
* Ewerici Abbatis Sermones IV. rie niitivitnle Christi. Cod. D( LXXII. n. 1. vid. p. 22. X.
Excerpta Chbonoi.oc.ica l).4no- nymi Catntoyiis Ponlif. et lm- peint., vid. Chronicu II. 1. — 2) Eicerptn ei Chronica de progenie Solrianornm e(e. (e Vin- centii Betlovac. Specitl. Hist.), vid. ibid. III. d. — 3) Ei- cerpta Genealogicu et Chrono- logicn, vid. ibid. II., 2. — 4) Ei llistorin Nnturali, vid. Tractatus ile Nnluris animaliiim. — 5) Notata qutietlum ei histo- ria naluruli, vid. Notnla. — Sententiae nwrales ex Atigustino el Greyorio, vid. Attyustinus ct Grtyorius. — 7) Excerptn e no- lis mnrginnlibus edilionum, vid. llajus I. 3.
*Expositio. Hissae. Cd.DCCXVIII. Iit. 2. vid. p. i9. IV.
" Expositionks quartmdam flgura- rnm in Apoculypsi. Cod. t LIX. lit. c.
V.
Facktus, cnrmen lat. metlii aevi, incerli aucloris tle Moribus tnen- sae. Incip. Menstte doctrinam dn nobis tliscere Christe, vid. Poetae S
FLOnES Historitirum , vid. Aria Cliiremont.
Fi.obktcs carnicii latinuin medii aevi de Yirtutibus et Mliis incerti auctoris, c. Commentnrio. Tribni- tur in cod. Giss. LXIX. n. 1464. (perbono) vel Bonaventuriie Canlinuti, vel Joh. tle Gnrlnn- din, in aliis libris S. Bernhurdo, vel. Jo. Gersono, vid. p. 84. III. Intcgra rarielas leclionis extat in App. P. II. ni. XXVI.
Flobus (L. Ann ) — Notae in eum Joh. Mensingae, vid. p. 125. IV. — bkusnkbi Leoiini ibid. n. V.
Fohtunatus ( Venantius) De pa- schale resurrectionis ilomini ele- fia. Cod. LXXXVII, (pessime interpolatus, omissum est hoc carmen in Calal. Aririan.), vid. p. 80. VI.
+ Fbetkli.1 Architliaconi Antiochiae Descriptio Terrae Sunctae. Cod. MCCXLVI. lit. e. vid. p. 56. II. Eiempln ciim prologo operis vid. ibid.
Fbontinus ( Julius) de Qitnlitate et Limitibus Agrornm cuni ac,- BKHTJ ubbici in cum Commen- tario. Cod. LXXXVIII. Ibonus) cx ed. Sicluird Corporis Theo- dos. Basil. 1528. descriptus, vid. p. 23. XI. Clr. Aggenius L'r- bicus.
Fui.chkrii Cabnotknsis Historitte Ilierosolymit. capila XV. (ap. Bongnrs. Gestn Dei per Erancos. T. I P. II. p. 400 seqq.). bobebti monachi Eiperiitioni Hierosolymit. interpositn in cod. CLVIIl. (peibono. Sunt haec ea, quac Atlriano in Ctttnl. i.nedita hobehti videbantur.)
G.
Galfbidi de Vinosalvo Poetria Nova s. Ars Poetica, carinen latin. ciiiu Comment (Est hoc carmeii , quod hl Calal. Adrian. e cod. LXVIII. perbono iine auctoris mbujic alfertur: O/ficin Hhetoris.) lulegra tectionis Va- rietus cxtat in App. P. II. ui. XXV.
Gablanuia , vid. Johaunes de Garlandia.
Gaulminus (GUbertns) — Notae
eillS ill f/UINTUM CALABBl M
Posthomer., vid. p. 122. n. 4. Gei.i.ii (Aui.i) Nocles Atticae — Notue in ea> Maji . vid. p 116.
I. lit. d. — Incerli aucloris p. 124. n. 17.
GsNKALoeu \ m C rhonoiIooii \.
quae in Catal. Adrian. CLXXVI.
lit d. commcmoiantiir, sunt kx-
( kbpta ciiBONici incerti aucloris,
vid. Chronira II., 2. Gkoghaphi , vid. Itincrnrin. Geo.mktba, vid.Johann. Geometra. Gkobkius Hala — Inriex Ho-
mericus , vid. p. 125. VI. G erah DI s Si COEHODB , vid. Shc-
yerorie.
Gkrsonus (Joh.) auctor 1) Com- mentnrii in JBotrA. de Consol. 1 'hilos. fertur, vid p 11. —
2) Commentarii in Floretum. carnien latin., vid. p. 84. III.—
3) * Eius liber rie Consolalione Theologiae. Cod. LXXXV. lit. b. (scriptus a. 1468. V), vid. p. 10. III. ; 1. _ 4) Ei
usdeni
Traclatus de Gratin et libero urbilrio et qiiomorio cum prae- destinatione simul stare possunt, vid. ibid. Gesta Kkgum Fbancobum (in- certi auc.toris) ub origine regni usque ad ann. 829. Cod. chart. e cod. Heaaaraa Meermanniano dcscriptusv, in Calal. Atlriun. non- dinn coininemoratiis, non inleger qnidem, sed egregius, partiin eriiliis, partim inetlitus, vid. p. 50. X.
Gevi.nhuskn (Johann. deGeylnh.).
vid. Johannes tle Geylnhusen. Glossak Gbakcae in Apolli-
nahii Melaphrasin Psulmoriim.
vid. Apollinarius. Gi.ossak Labbei — Notae in cas,
vid. p. 123. 9 — PHii.oxEM et
lsiuori — Notae in eas (Jo-
hnnnis Hogersii?) ibid. Gl .OSSABIl m Gr AKCU - babbarum
a Mnjo confectum, vid. Mtiius
V., 3.
Gi.ossabia Latina 1) f GIos- sariuin Essendiense partim cum interpretatione Gcrmanica, dialccto Germnnine inferioris scripta, uberrimitm. eyreyium, nonrium eriituin, vid. p. 70. b. seqq. (ciun eiemplis ) — 2) Glossarium Heycria- n u in. Fragm. codicis , vid. p. 73. c. (integriim edilitm.) Cfr. Vocabitlaria
Gba.mmatici Latini a) mttifuio- res, vid. Charisius, Honatus. b) tneriii aeri, vid. Eberhnnlus Betuniensis ■. 2. et Johmmei Heldemsi*. Adde Glossnria et Vo- cnbiilurin.
* Gbkoohius (s.) — Sententiae morales ei eo eicerptne. Cod. DCLXXII. X. n. i>. Vvmment. p. 22. \
f Gbk(,obus Tubone.nsis Vita Septem Dorinienliiim. Cod. DCLXXVII, ii. 9. vid. p. 22. X.

- \\ ii
X i'. 9. — Vittie Sanclorum, partini edilne, partiin , tit vi- detur, inetlitne, viil. ibid. n 11.
GkO.novh s (Joh Friil). — Notae eius in WmM» ( Amph. Aul. Truc. Pseud.), vid. p. 124. B. I.
Giwi.tkhi (Philippi) Alexanilrei- ilos Excerpta ni cod. MCCLI. {nullius pretii), viil p. 95 XIII.
Giti.iki.mi Hoi .h.v - ("ki.ei equihs aur:iti llicrosnlyinilani Ot; pnr- tih:is vltrnmnrinis et de Terrn
burtj., Bruxell., Lipsiensi edituin, vid. p. 98. XXI. et App. 1>. 1. p. 163. IX. • Histohia Komana mystice de- fiijniita. Cod. DCCVIIl. lit. c. vid. p. 59. IV. Historia Xatirai.is Mystice ex-
posila, vid. Physioloyus. Histohiv Ammai.icm myslice ex- posila, vid. Tracttitus te nitluris animatium. — notatv <jcak- dam ex historia naturnli, qnae in
Snncia. Cud.CI.IX.lit.il. iper- \ Cutal. Aririan. eCod. DCCXVHI. ponus) , vid. p. 57. III. (cimi i lit. d. alTeriiiitur, est johanms exemplis.) 'dk hksk Itineruriits, vid. No-
Giti.iklmis Pahisiknsis de Fiile tnta et Johannes de llese. et I.egibtts et Rltetorica tliriita. \ Histokici , vid. Cassioriortis, Gesta
Rctjttm Francortitn. Jnsliniis lltst. Pltilipp. Pniiltis Diaconiis Hist. I.omjobnril., Hohertus Monntiins. Suetonius, Sererus (Sulpitius.) Adcle Chronica et Calnloyus.
Hoepfnm VnHouitatet Grtuette
Cod. DCCVIII. lit. » et b II
Hai.a (Georg.) — Imlex Home- ricus , vid. Geory. Hn/ti.
Haloandkr (Geory.) — Notae criticae in Panriectas et Bttsili- corum lib. 2. Cod. CMXLVI. lit. d. 2. 3 vid p. 24. XII.
* Hws M \.\in \ ii,i,a Heise zu riem hniliyen Grab. Germa- ■ico. Cocl. CMXCII. lit. d. vid. p. 32. I.
* Hkbraici Codicks bibliotliecae l /fi nbnch. a Mnjo descripti, vid.
MlljllS IV. 3. —• hkhhaicim
i.tiiio.v Maji, rid. llni V. 2. Hki.iodoki Aelhiopica — Xotne in ca Steinhelii, vid. Steinheil.
Hl .MlKT hKI -timki.i.knsis Vel S.\-
makiknsis F.tegia tle ilirersitale fortunae el philosophiae consola- tioue, carnien Irttnl Cod.MCCVI. (permeriiocris), vid. p. 89. IX Evcerpta tarr. lectt. vid. in Ipp. 1'. II. nr. xxvm. Hkkodks Orator. — Xotae in euin, vid. Oratores Atlici.
* Hikko.wmi (S ) loens rie. Episto-
s. Graecia Antiiiua — Notae in eas Mnji, vid. Mai I. 13.
Hockrsivs (Joh.) — Xotae iu Glosstis Labbei et Philoxeni et Itidori. ridi p. 123. n. 9.
Homkki Ilias Latiriis versibns ex- preua, vid. Pinrinrtts Thcba- nus. — indkx homkrktis Georg. Hnlae, vid. Georg. Hitln.
IIORATii s Epistolae (lib. I. init. — II., 2., 216.) et Ars poctica. Cod. LXIV. lit. b el (a. 1661.) (pessimns), vid. p. 76. III. Ex- empla rnri. h ctl. \ id. in A/i/i. P. II. p. 314. XVIII.
I
Inckkti Auctorks (Anoitymi) Operum, quae in Codd. Giss. extant. I. Auctores ii, quorum noiiiiiia, qiium in Calaloyo Atlria- neo desint, nunc prmium in lucem prodeunt. 1) Atlctorei l.n-
lis mutuis Senecae et Patili tini Prosaici ■) Fra;;niciitum In-
Apost. Cod. LXXV. lit. b. vid. ttit uU a u um rftksnico—mtuicalium.
p. 16 VI., vid. Add. ad h, 1. ( od. LXXXIl. M. *3 b., vid.
et p. 20. 3. Cluilciriius. — b) Pioterbiti Itt-
Hildkbkkti TfRONKNsis s. Ckno- (nm secund. ord. alphabet. Cod.
m \nk\sis kpiscop. 1) Epita- ; LXXV. lit. b. , vid. Senectt 4.—
jiliutm Senecae, vid. Seiu xtt — ( ) Intdlta ex Hoberti Mtnuttki
2) IJe Ofieio Miuae, carmen , Expedit. Hieros. Cod. CLVllI.,
lat. C, Cowmeitt. Cod. HCCCVIll. vid. Hobetltts Monttchits. —
lit. b. (perbonus. Esl haec ea d) De Progenie Solrinnorum cet.
pars codicis . quae in Catal. j vul. Vktcent, li,il,r — e) No-
Idrutn. iMeribUiir Commentarius , tatm muamSnm ed Stktotin Na-
Libros Sentenliarum , vid. Commentar. in Libr. SenlenL). Tribuitur in codicis Giss. Com- wtentar. Iponi (Camotenti f) et inscribilur SmmM Sacrificioruin, vid. p. 85. V. Inte»ra lectiouit unrieta» extal in t;/;/. P. II. nr. XXVll.— 3) Sn fii a ile NuutmOj carnien lat., OOUtwciuulum , ut videtur, e Lucani (L. An- Uaei) Orpbeo, qui pernt; uunc
turuli. Cod. DCCXVIII. lit. d. vicl. Johannes de Hese. — f) Statuta quuedam ttd expctli- twnem Raman. facientitt. Cod. CI.XXVI. lit. d. vid. Carotus Cratsut — ji Indidgentiue Ter- rae Hmuctae. Cod. CLX. lit. a. vid Johtinn. de Mandavitla. — li) TracttUut de IdvenM Anti- cltristi. Cod. CLXXVII. lit. a. vid. Adu Clnremont. — n Com-
lirimum inteyrum e codd. Mar- nientttriiis in librinu Aristotelis
de Anima. Cod. LXXXVI. Bt. b. vid. Alexantler ab llales. — k) Epistota rie querelis contra mortales. Cod. LXXXVII lit. e. vid. F.remita Lichtensleinensis. — 2) Poetae a) Officia Rheloris. Cod. LXVIII. vid. Galfritlus de \ inosalro. — b) Commentarius in Libros Sententiai uin. Cod. DC< CVHl. ht. b. vid. Hilde- hertut 2. — c) Anonymi carmina in Ittutlem S. Mariae \~irg. Cod. LXXXVIL lit. g. n. 2. rid. Eberhartlus 1. — d) Poemata (Latina ) Cod. MCCLll. lit. e. vid. Xigellus et Gualterus. — II. Auctores ii, quonim nomina neque Aririanus, neque ego m- venire potuimus. 1) Auctores I.ntini Prostiici. — a) Ars No- tariatus, vid. Ars. — b) Cata- logtts Pontiftcuin et Imperatoruin, vid. Catalogus Ponlif. — c) Ca- talogns Episcoporttm, vid. Catal. Episc. — d) Chronica , virt. Chronica II. — e) Commenta- rius latinus in Aristotelem de Coelo et Munrio cet., vid. Ari- stoteles 2 et 3. — f) Commen- tariut in Raymundi rie Penna- forte Siiiiimulam Sacramentoruin, vid. Raymundut. — g) De- signatio Bent jicioi ttm tlioeceseos
t <olonientit («. 1H4 ), vid.
Desiynatio. — h) Expositiones truarundam figurarum in Apo- calypsin, vid. Expositiones. — i) Gttta Regum Francorum, rid. Gesta. — k) Glossarium Essen- riiense et Heyerianum, vid. Gtos- saria. — I) Historia ItoUUtna mystice desiynata, vid. Hist. Rom. — Poslitltt vttus, vid. Postilla.— m) Ounestiones de artibus libe- ralibus, vid. Ouaestiones. — n) Sermo de S. Martino et Sermones riiversi, vid. Sermo. — >i) Vocabularia, vid. Vocaoula- ria. — 2) Poetae vcl Poemala, vid. Inriicein eoruin voc Poe- tae. — 3) Attctores Graeci. a) htcerti tuhttdam striptoris Graeci medici PropHflhctiCa e dirersi scriploribus aliis excerpta, vid. Prophylactica et Mttjus III. 5. — b) Carmina tria Graeca btcertorum ametorum circa tem- pora occidentis imperii Graeei, ut videlur, facta, vid. Poelae II.
• l\c \ \aki i.a Eriitionum aucto- rum clatticorum bibRotheeM Vf- fenbnch. a Majo descripta. Cod. Mnjnn. L. n. 18. vid. p. 124. n. 18.
Indicks 1) Maji in Arethne Com- mentar. in Apocttlypsin cd. Veron. 1532. fol., rid. Matut IV. 2. — 2) Inriex Hotnerieus ab Georg. Hala confectus, vid. Georg. Hala.
* I ndt TLSH.VTIAR Paparuin 1) Ett-
TTT

genii et Bonifncii. vid. Eugenius et Bonifarius. — 2) Clemrntis V., vid. Clemens V. — 3) Trrrur Snnctne, qnae in Citlnl. Ailiinn. e cod. CLX. lit. a. fol. 21. b. alTerunliir, peitinent ad Joli. rie Mniulni illa Jlinerarium , vid. Joli. tle Mnnriav. Inkdita , vid. Oprrn inedila. Instituta ad experiilionrm Homn- nam facienliti, quae in Calnl. Adrian. c cod. CLXXVI. lit. d. alTcruntiir, est Constitulio Ca- roli Crassi rie expeditione Ho- MM) vid. Carolus Crussus. Institutioxks (Juris) — Notae in eas Joh. Mrnsingue, vid. Mt nsinga 2. Institutionum rythmico musi- calium fi ngmenlum, quod in Cnlnl. Adrinn. sine nomine auc- toris affertur, est Frngmentum Commenlarii Chalcidii in Pla- tonis Timneum , vid. Clialcidius. Isakus — Notae in eum, vid.
Oralores Altici. Iscanius (Josephus) Dkvomus de bello Troico carmen Int. — Aelas ejus definitnr, vid. p. 81. VII. Isidori Glossae — Notne in eas (Joh. Jlogersii?) vid. Hogersius. Itinkraria de Terra Snncta, vid. Fretellus , Gtiilielmus Bolen- Celei, Jacobus de Vilriaco, Jo- httnnes de Hese, Johannes rie Manriavitla (et Haus ron Mnn- rieville), VincrntiusBrllovncrnsis. Ivonis Cahnutknsis Epislolae Selectae. (88.) Cod. CX. (egre- gius), vid. p. 52. X. (cuni exemplis tariar. leclt.)
J
* Jacobi dk Theramo Pioccssiis inler Jesutn et Belial. Cod. MCCXLVI. lit. a. vid. p. 54. I.
Jacobi df. Vitriaco Episcopi Acconensis Historine Hirrosoly- milnnne liber 1. (primus.) Cod. MCCXLVI. lil. g. (bonus), vid. p. 54. I. Exempla tariariim lectt. extant ibid.
Johanxes Chisostimi s auctor car- minis lalini de Motlo Poenitendi dicitur , vid. Pornilentinrius.
Johannks dk Dei.f forlasse auc- tor cst carminis Intini de Da- ventiitt, yid Foelae Itttini n. 6.
fJOHANNES de Ga RLANDIA rfe
Mysleriis Ecclesiae, carmen lat., nunc priinum integiuin e cod. i Giss. et Darmslnd. cdiluin, vid. p. 86. VI. ct App. P. I. p. 131. I. — Idem anctor fertur carminis latini dr Modo Poeni- tendi, vid. Pornilrnliurius. — Idem auctor Floreti, carminis Intini rie Virlutibvs et Vitiis, vid. Floretus. V Johannks Geometka Parnphra-
sis Canticorum Graeee, liexa- nielris coniposita, nondiini edila. Cod, DCLXIX. lit. a. vid. p. 109. lit. a.
* joiiannes de Gk. VI.NIU SKN, Col-
leclnritis perprtiinritm formiiritm Cod LXXXIII. Iit. d. vid. p. 21. IX.
joh annks de HBtl lliiu itti itis rir
Terra Sancta. Cod DCCXVIII. lit. d. (bonus.) Est liaec ca particnla codicis, quain Atlrinn. in Calal. inscripsit Nnlttln ftMC- rium ex hisloria naturiili, vid p, 59. IV. (ctun exeinplis vnriur. lectt.)
.Iihi kNNBS ei \ mi \\ [IX x Iti- nertirius a lerrn Augliar in pnr- les Hierosol. et in nlleriores trnnsmnrinas, Cod, CLX. Ut. a. (nirdinriis), vid. p. 31. lit. b. Descriplionem codicis et ex- empln rnrr. lectl. dedi in Ad- tlentl. ad p. 31. — Huc pertinent Inriitlgentine Trrine Snnrtar, quas Atlriun. in Catal e cod. CLX. lit. a. fol. 21. affert, vid. Addend. ad p. 31. — De ejus- dcm libri inteipretatione Germa- nica vid. Hnns ron Mnndeville.
Johannis Evaiitjflium, vid. Novum Testamentum.
JuniDit a. vid. Bnsilica. Panrirctae.
Justini Histor. Philipp. libri XLIV. cum Proloyis. Cod. <;«s.LXXIX. (optimus et antitiuissimus om- nium, quos cognorimus.) Deest dnum l ,i liiiiii, vid p 3. scqq. I. Integra leclionis varietns cxtat in App. P. II. p. 202. seqq I. — Eiusdeu libri Cod. Marburgrn- sis (praeslnnlissimus, frater ge- minus Gissensis) describitur ibid. ejusquc integra varietas lectionis cnin lectionibus Gissensis codicis coniiincia cxtat in App. i. c.
Ju stin i Philosophi 1) Oratio Com- moniloriu atl Graecos. Incip. :yltiyo/jnvot rtjt ttqos vfiae cet. Cod. DCLXIX. lit. c (per- boiius), vid. p. 109. I. (cum cxemplis varr. lectt.) — 2) * Ex- positio Fidei s. rie Trinilttlr : in cod. cod. lit. d. vid. Com- ment. ',. c
Juvknalis Satirne. Cod. LXIV. lit. d. (nullitis prelii), vid. p. 80. V. (ciini exemplis iwr. lectt.) in App. P. II. p. 315 XX.
L:
Labhki Glossae — Notne in eas,
vid. Glossae Labbei. * Lascakis (Joh.) Carmen Grne-
cum. Incip. Xa/.y.ort TToi; oi/.iot
(tuaojv dyue lipaxe booutv, vid.
p. 109.
Lkctionks Variaf . e corid ex- ccrptae, I. in Adrersariis Mn- jnnis repertac. 1) In Aeneum
Gaxarum. vicl. Aeneas 0MMW. — 2) in ApoUinarU Ue t np k rmin l'stilmornm, vid. Apollinarius. — 3) in Ertingelinm Johannis et Fpisltilum itil llr/titiros. vid. No- bjm Trsliiinritlitin 1. — II. /•; noslris coriri., partiin Gissensi- bus, partiin rrlrrnis
*Lkgf.nda 1) S I ritilrici. Cod. DCVLXXVII. lil. b. vid. p. 60. d. — 2) De nalirilnlr Ma- riae, rir infnnlin Salratoris et ejus passione ibid. lit. c. — 3) Sancti Mnllhari. Calhttrinnr. Osicaldi, Maximiliaiii, l.am- berti ibid. Iit. e. — 4) De X. mil. murtyr. ibid. lit. i. — 5) De S. Tolomano ibid. lit n.
* Legf.s Longobardori m . Cod. CMXLVI. lit. a. vid. p. 24 XII.
Lexicon Hkrkaicum Maji, vid. Majus V. 2.
Libanii Orationes — Notne in eas Steinhelii, vid. p. 117. n. 3.
Lichtknsteinknsis Ekkmita , vid. Eremita Lichtrnsteinensis.
Lucani (Anniui) Orplieus, opus peidilum. Frugmenta ejus vid. p. 101. Videlur mcdio aevo ab Hildrberlo Turonensi s. Ce- nomanensi Episcopo ad aliud carmen laliniiin rie Niimmo con- ficiendiiin iisiii patiiin tiansfornia- tiimqne esse , vid. ibid.
Lucianus— Notae in cuiii Antonii Aemilii Aquensis , vid. p. 122. n. 6. — Notae Maji in libellos rie Longaevis, in Somnium et Nigrinum, vid. p. 118. II.
Lycurgus (Oralor.) — Notae in eum, vid. Oralores Atlici.
M.
Maius (Joh. Henr. Fil.) — Ad- versaria Philologica. Cod. L. vid. p. 112. 2. Cod. LIX. vid. p. 116. I. Cod. LVI. vid. p. 118. II. Cod. MCCXXVII. ibid. n. III. Cod MCCXXV. ibid. i n. IV. (cuin Flpistolis Steinlielii ari Miijum.) Coiitinenliir in liis
1) Nntne in Scriplores Graecos tt Lalinos qinini ipsius, tum ex edilioniiui ttkrgine dcscripiae.
2) Variae lecll. e codd. inaxiine' l/frnbtich. excerptae. 3) Apo- gruplia Coditnm et Editionum bibliotbecae l/fenbttch. 4) ln- dircs in Srriptores nonnul- los et in bibliotliecae Cffen- bacliianae tbesauros. 5) Opera noniiiilla a Majo coe|>ta, nec tanicn absoluta. 6) Epislolar literuriiie cuin epislolis rrspon- suriis Sleinhelii. 7) Orientalia qiiat dam. Singula liaec sunt: I. Notae vel ab ipso faclac, vcl c.\ alioriun libris petitae. «) No- tae ab ipso faclae. 1 ) Notae in Aelian. Histor. Var. lib.

I — III. c. 47. p. 116. I. —
2) in Alcipltrnnis Kpislolits per- prtnae, vid. p. 116. I. b. (cuin eremplis p. 117.) — 3) in Arriun. /niticn c. 6—15. vid. p. 119 l.b. Histor. Alex. M. I. I , 7—21. V. c. 9. cct. ifcid. n. 3. — 4) in Choricii orat. in Procop. Gaz (§. HY. P- 849 ) ibid. n. 7. — 5) in Aul. Gell. (1. I. init.—cap. 11.), vid. p. llfi. lit. d. — 6) in Heliodori Aeth. (c. 16. p. 336—cap 24.). vid. p. 119. 2. — 7) in Hi- merii Ornll., Kpigramm. ct Car- mAn I -III., vid. p. 116. Iit. d.
— 8) in Homer.Iliad. («, 1—70.) ibid. lit. d. — 9) in Longinuin, vid. p. 119. 4. — 10) in Lu- cianuni dc Longaev., de Som- nio, ad Nigrinnm, vid. p. 118. II.
— 11) in * \oriim Tcsltimenlum e x Consliintinn Porpligrogen in h'.rang. Mntlh., Luc. Acta Apost., nil Hom. , 2 ad Corinth. , ad Gal. . 2 ad Timolh , ad Kbraeos, Apocalgps , admixtis rnriis iettt. codicuin I Ifentiuch., vid. p llfi. lit. d. — 12) in Sapphns Car- mina , vid. p. 119. — 13) in Hoipfneri Anlitiuit. Graec, vid. p. 116. lit. a., a (cum exem- plis ) — ,-?) Xotae alioruin in Scriplores margini cxeiiiplorum impressorum bibliotliecae Uffen- hacli adscriplae ct a Mnjo ex- cerplae, vid. p. 119. seqq. et p. 122. 2. seqq. — II. Yariae lectt. e codd. excerptae , 1) in Aeneam Gazacum (e cod. Stein- heliano , lort. Aitgitstano) , vid. p. 119 \'r 3. Kepctitas a nobis vid. p. 120. — 2) in Apolli- narii Melaphrasin Psalmoi um 1. init.—cap. 4., vid. p. 123. 16. Clr. p. 109. 1. — 3) in Nov. Tcstam., Kpist. adKbreos. p. 113. IV. ibid. ct in Krang. Johann. p. 122. 7. — III. Apogiupltn Codicum et Kdilionum. a) Co- tlicnm 1) Kpigi nmmala Antho- logiae Palut (e codd. duobus bibliolb. I ffenbach (notabo U.) cum rariis lectt. unius Yossian et notis critt. . vid. p. 112. I et II. — 2) Sapphus Carininu (e cod. t .) ibid. III. — 3) Me- nantlii Senlcnline (e cod. U.) cum notis crilt. ibid. 113. V.— l) Carmina Graeca trin ineer- lorum auctoriim (c cod. U.) ibid. VI. VII. VIII. — 5) Prophyiuc- tica, Kxcerptn Mcdica, Griteca (e cod. U.) ibid. IX. — 6) Pmtli Silenliarii Descriplo Kcctes. S. Sophiae (e cod. U.) ibid. X. — 7) Carmcn Graecttm Mfusuri (e cod. U.) ibid. XI. — b) Kdi- tio *MM 1) * Tlieopliijiucti Shnor- culli Kpistolae morales, ruslicac et amnloriae ex eJit. Comelin.
1599. dcscriptae ct notis Stein- helinnis, ut videlur, instriictae, vid. p. 116. I. ht. c. — 2) * Ex- cerpta ex Johann. '/.echendorf, libro de Pocseos antiquitate, v:d. p. I2i. 19. — IV. Indices in Scriplorcs nonnullos 1) ladex Auctoritm et Kpigrnmmalnm in Kpigramiiiala Graecn Antholog. Paliit., vid. 112. I. b c. d. —
2) Index Sct iplni iim in Arethae Commentnrios ad Apocalypsin. —
3) Hcccnstts Codicuni Orienlaliiim bibliothecae l ffenbnch. . Sitpplc- mcntum Kibliolbccae U/fenbnch. a Mujo illustratae, nondiiin publici juris factum. — V. Opera incepta, nec tnmen perfecta. 1) Com- mcnlarius in Alciphronis Kpislo- las, vid. supra I. «, 2. — 2) * Lexicon llebraicitm, vid. p. 124. 20. — 3) Glossarium- Graeco- Bai bai itm, vid. p. 118. III. — VI. Kpislolae Litera- riae ctnn Kpistolis Hesponsoriis Steinhelii, Continentur in eis Piotae in Aelinn Hist. Aniinnl., in Arrim Bisf< Imlic. et Hisl. Alex. M., in Heliodori Aethiop., in Longinum, in Sappho, iu Choricium, vid. supra I.
Mandavii.i.a , vid. Johannes de MtmtUwilla.
Martiani Capkli.ak de Nupliis Philologiae ct Mercurii liber Imus et Ildus. Cod. LXXXII. lit. a. (medioci is, cum glossulis), vid. p. 14. IV. et V. Kxempla t>«rr. lectt. vid. in App. P. II. p. 269. IV.
M lhtini (S.) Libellus de Tri- nitate. Cod. DCKXXII. n. 5. vid. p. 22. X. Martini Poi.oni 1) Chronicon de Sitmmis Pontificibus et Impe- ratoribus. Cod. CLX. lit. g. (praestanlissimus et incori uptus, cum miiliis Supplementis et quinque CoutituuUioMibut, vid. p. 31. I. (cum Kxemplis vnrr. lectt. et Kxcerptis.) — 2) Hi- storia Homana, in eod. cod. lit. b. (ciim egregiis Continun- Uonihru) , vid. p. 39. 5. (cum Exemplis rarr. lectt. et Kx- cerptis.) Cfr, Addend. ad Contm. p. 32.
Medici Gbakci , vid. Propkylac-
tica et Sfahu III. 5. Mknandri (Poetue Graeci Co-
mici) Sententine a Majo c cod.
I ffenbach. descriptae, vid. p.
113. V.
MxKSINOA (Joh., Profess. Gro- ning.) — Notae eius I) ia Te- lenthtM) vid. p. 124 II.— 2) in ItutthtttQnet (Juris), ibid. p. 124. III. — 3) in Yellej. Pat., ibid. — 4) in Cicerottit Offic. , ibid. — 5> in L. Ann. Elortini. p. 128. IV.
Mk.i.eagri oriipai ot, Vtd. p. 113. \. Mktrica Arabica , vid. Coronis.
* MiKArui. \ bealae Mni itte Yii-
fimis, Cod. DCCLXXVII. lit d. vid. p. 61. init. MusURi Carmen Graccum in Plu- lonem pntronum siitim , a Majo e cod. bibl. VjfBMhmehi descrip- tum, vid. p. 113. XI.
N.
Xkmksius de Nalnra ffilin — Nolae Mss. in marg. ed. Oxon. 1671. cxtantes a Majo in Ad- versariis suis cxcerptae , vid. p. 119.
Xigki.i.us Wirkkkr Bntneitu* s. Speculum Stultorum s. Asinus, carmcn latinum satiricum. — kxckrfta ei eo de Dirersis Or- dinibus Heligiosis. Cod. MCCLII. lit. e. (Kst unuin e poematis illis, qnae Adrian. in Catal. sine auctoris nomine affert), vid. p. 94. XII. Cfr. Adilend. ad h. I.
Xotata qiiaedam ex historia na- titrnli , quae affert Adrian, in Cnlitl. Cod. DCCXVIII. Iit. d. est Joliiiniiis de Hese Itinertt- rarius, vid. Jnhann. de Hese.
Xotitia Dignitatutn et Vdministra-
tionttm DMMfoM Imn ciiiliiim.
1) iiiiin mitilariutn M partibus Orientis et Occidcntis. God. CMXLVI. lit. I). (epitomatus, ex ed. /(■•'/ 1522. fol., ut vi- detur, descriptus), vid. p. 24.
* Novcm Tjkstamkntum — 1) No- tae in id et variae lectt. e codd. bibliotli. Uffenbach. a Majo eno- tatae, vid. Mujtis I. 11. —
2) Notae incerli auctoris a Majo in Adversar. e Notis Mss. edit. Basil. 1566. 8. excerptae , vid. p. 123. n. 14.
O.
* Odonis (Heraldi) Abbatis de translatione S. Murtini et de adustione ecclesiae S. Martini. Cod. DCLXXII. n. 7. vid. p. 22. X.
0/riCTA Rhetoris, carmen UUi- iiiiiii c. Cammtnt., quod in Catal. Urian, Cod. I,XVIII. sine auctoris nomine aflfertur, est galpridi de VINOSALVO Poelria Nova s. Ars Poelica. vid. Galfridus.
Opera incertoi um auctorum, vid. Incerti Auctores.
Opera inkdita , vid. Ada Clarc- moni, (Ulmrs Hist.), Catitlogus (Episcep. Hieros.), Ckronica II., Kretelli (Descriptio Terrae Hanctae) , Glotsaria (Lutina) Joltitnnes de Gtirlnudia (Mysler. Kccles. carm. Int.), Joltann. Geo- melra (Paniplirasis Canticor.),

Georgius Hala (Index Homer.).
WMebertut (Cenoaianens. Lpisc.
Sntira de Numnw), Johunnes
Heldensis (Speculum GtawmmHe.
Diction.) , Poetne incerti, Ad-
versnrin Philoloyicn. ■ O kationks dune incertorum uuc-
torum. Cod. 1>C< I.XXVII. lit f.
vid. p. 60. d. lit. f. O ratohks A ttici: Andocides, An-
tiphon . Dinnrchus, Herodis,
Jsaeus, Lycuryus — Nolne in-
certi auctoris in eos a Mtijo F.
ex margine edit. Henr. Steph.
1575. fol. descriptae, vid. p.
113 X
O ttonis K risingknsis Chronicon, eiusd. Gesta Friderici I. cum hadkkki libro de rebus gestis Friderici I. Cod. CLXW I lit. a. b. c. (nullius, ut videtur, pretii, et non satis integer.) Ap- pendix ottonis dk s. bi.asio , deest. Additus autcm est operi I Indei copiosissinius, vid. lit. f. vid. p. 40. III. (cum exemplis iwr. lectt)
O vidius 1) Mttttmorphoscon frag- menla e duobus codd. collecta. Cod. LXV. (interpolntus) , vid. f, 77. IV. 1. (cum cxemplis rnrr. lectt. in App. P. H. P- 314. XIX ) — 2) Ars Ainnndi et Hemedia Amoris. ( od. LXVII. lit. a (permediocris), vid. p. 78. IV. 3 et 4. (cum exeniplis rarr. lectt. I. c. p. 314. XIX.)
— 3) Heroides. Cod. LXVI. (mediocris), vic!. p. 78. IV. 2. et Add. ad li. I. (cnm ex- emplis varr. leclt.) — 4) Ovidii Pantphilus et Velula, quo tcm- pore scripti sint, accuratius, definitiir, vid. p. 83. I. circ. In.
* P andkctak— Notae criticae in eos Haloandri , vid. Ha onnder.
" P aui.us dk G kldhia Triictiitus de Conceptibus. Cod. LXXXVI. Iit c., vid p. 13. III 5.
P aVI.VS ( W aKNKFRIDI) DlACONUS
de Gettis Lonyobttrdorum libri VI. Cud. Giss. D( LXXXVIII. membrtm , (optimus ti antiquis- simus omnium, qui adl.uc toUkti sunt. Deaunt minuuum ottn folia), vid. p. 24. I. Iuleirra lectionis varietns extat in App. P. II. p. 288. XV.
P avlus S ilkntiarius Descriptio Ecclesiae S. Sophine e cod. bibl. Uffenbnch. a Majo descripta notisquc brevibus criticis in- structa, vid. p. 113. X.
P ki/.mak (Georg. Palalinus /602.)
— Notae eius in Florum c scliolis academicis Heusneri excerptae, vid. Reusner.
"P hah|.th\ contra Judueos. Cod.
DCCXVIII. lit. a. n. 1. — contru pestilentium ibid. u. 2. vid. p. 59. IV. Piui.ii '1 'i Corona, vid. Anthnloyia Oraeea.
P iiii.oxkm Glossae uotis illustrutae (.loli. Mogertttf) rid. Homentut.
P hysiolouus , rid. Tractahu et Historia NuVirttlis.
P inbahi T iuani ( .s Hufut lt>ie- hi/s) Epitome Homeri llitulus, carmen lat. Cod. LXVII. lit. c (optimus) ) vii. p. 81. VIII. Integra lectionis rnrietns extat in App. P. II. p. 315. XXI.
P lautus — Notae iu eum (Amph., Aulul., Trucul., Pseudol.) Joh. Frid. Gronovii, vid. p. 124. I.
poktarvm inckrtorim innoiun. I. Lntinorum 1) Cnrmen de Cal- ttditatl miilnrnm mulierum. Incip. Summe procus careat, ne duca- tur mala coniux. Cod. LXIV. lit. c. vid. p. 95. XIV. Ximc primuni kditlUU cxtat in App. P. I. p. 151. seqq. II. —
2) Fncetus s. Cnrmen de Mo- ribus mensue. Incip. Mensae doc- trinnm da nobis discere Christe; in eod. cod. vid. p. 96. XV. Nunc primum editum extat in App. P. I. p. 155. seqq. III. —
3) Carmen Quarundam Quaestio- num Nobilium. Incip. Quis recte rex esti Se rutione regens; in eod. cod. lit. f. vid. p. 96. XVI. Nunc priuium edituin extat in App. P. I. p. 157. IV. —
4) Carmen de Musis (fragin.) Incip. Nomina quae Musis et qiiatia munerii Nimphis; in eod. cod. vid. p. 96. XVII. (cum exemplo. Omisit Adrian. in Catal. Cod. LXIV.) — 5) Cnrmina duo de lurenlute et Senectute, Latine et Germanice. Cod. DCCVIU. vid. p. 97. XVIII. Incip En iuvenlus, per eventus mea cerno studia. K cod. Giss. edituui extat in App. P. I. p. 158. V. Germanici versus e cod. Guelferbyt. emendatius editi, quani in Opcribus Lessing. Vol. XI p. 485. ed. Lachniann., ex- Unt in Add. ad p. 97. XVIII —
6) Carmen rythiuirum de urbe Duventria (Johannis de Delf'<) Incip. Dat enli ia liiudubilis \ ln- siynis et laudabilis. Cod, (XX. lit. e. vid. p. 97. XIX et XX. Nunc primum edittim extat in App. P. 1. p. 159. VI. —
7) Carmen de Ecclesiae B. Ma- riae Virginis Trajectensis ori- gine; in eod. cod. lit. c. Incip. Tempora cum causis templi te- nerabilis huius, vid. p. 97. XIX et XX. — 8) Carmen rythmi- cum, y Gtutlleri Mnpes ?) Heyi- men et stalus mundi praesens. Incip, Viri fortes, servi Dei, |
rVoit vti tmrbemt mtm mei Cod. DCCC. lit. c. vid. p. 63. Xunc primiim editum de- seripliimque exlat in App. p i p. 160. VII. - !l| („,„„■„ ruth- micum de Secta CkbrManti$mt, Bxcerptum cod, CLX. Bii nunc prinmui edituni extat iu Comin. p. 39. e «tr. cl in \pp. P 1. p. 16.1. VUI. — 10) Heiiquiai eurmi- nis de Manlcllo v COd. Mnrbury. Incip. Poiitiflcis struma , faex cleri sordida semper. PtMina edilae cxlant qiiam in dukhksm. Glossar. med. el inf. lat. voc. bTanoMn . in < n„i„. p. 107. —
II) Alius caimiuis reliquiae pet- paucae ex eod. cod. Mnrburg. ■KqaknMo plenius editae, qiiam in Analecl. Ctttal. Hibl ttcad. Unrburg. C ll< rmanni extaal in Comm. p. 106. — II. Carmtna Graeca incertorum itnclorum. 1) tn roV bytuv (Jio&uotov inl Ttu fjavuaTt. toiv xolt^ojv a Mnjo e cod l'/fenbnch. desrrip- tafefc Cod. Majan L. vid. p. 113. 6. — 2) in Jinperntorem (quemf) versibus polilicis com- posilum. Incip. Ev aiyxotroi tl (iaotlti', otydiujoav oi l.oyot ab eodein ex eod. cod. ilescrip- (iiin , vid. p. 113. VII. et Hd. Auct. voc. Majus III. 4.
poknitentiarius s. rf« Modo Poe-
nitendi carmeii latinum , quod imiltis tribuitur, quoruin nomina vid. p. 88. VIII.
* P ostili.a vetus incerti auctoris. Cod. DCCC. lit. a. vid. p. 63. (III.)
P rophylactica Medica Oraeea
a Mujo e cod. Cfftnback, de-
teriptn } vid. Comm. p. 113.
IX. et Mui III. 5. P mn brbi A i.atina oecund. ord.
alphab., quae in Catiil Adrian.
Cod. LX.W. Iit. b. afferiuitur.
sunt Prorerbia Senecne, vid.
Seneca.
Q
* Q uakstionks de Artibus Libera- liiut. tod. LXXXVI. lit. d. \ 1 ,1. p. 13. 5.
O iintis C m.ahkk Posthomer. — Nottte in eum Gilberli Gnul- tninii, vid. Gnuluiiiiiis.
yvi .ntvs S krem s Snmottincus Lt- ber medicinalis, \ id. Serenus.
H
K aderici Eccles. Frisingens. Cu- nonici De rebtts Friderici I. continuatae ttd Otlonem hisloriae libri tluo, vid. Otto Frisinyensis.
R ay.mi mii M P knnaforti , Siim- mula fiacrauuntarum , canaen lat. de jure ecclesiaslico , cum

Commenlar. (Tres corld. et iuler ipsos ct cuin editt. diacrtpan- les), vid. p. 87. VII. — Com- mentariiis sine textu, vid. ibid Hkgimkm kt statvs mindi prak- sk.ns Carmen lat. med. aev. in- certi aucloris, vid Poei. Lat. 8.
II. p. 284. XI. — 3) Senecae j sciiptoiiini nomina suo quodqiio Prorerbia sec. ord. alphab. in * ocn '•> "<>c Inilice Auctorum
allala.
S tkpiiam s (Henric.) — Kmcniln- liones ejus in Clenienlis Alexiin- Protreplicon e coil. Ms. Xot Colleg Oxon. , vid. p. 123. II. S icgkhodk (Geranliis) librurius
Cod. CI.X . vid .p. 32 I. (Deest in Catal. Adrinn. Iiuius rei nicntio.)
rlKCSNKiirs (Kb. Lcorinus, Pro- fess l.nirers. Salnnne) — Xotae in L. Ann. Floriim, excerptae calamo per Georg. Pfizmnr. (PC Palat. 1602.) vid. p. 125. V.
H obkbtis ItfONACHUS de Christia- nornm principiim in Syrinni pro- fi ctitmc a. 1090. institiila et post dcrictns Snrarenos reyni Hie-o- solymilani occupalione libri IX. Cod. CLVIII. (prarslantissiinus) vid. p. 30. (cnm oxemplis rarr. lectt.) — Inedita, qnae srcnnd. Catnl. Adiian in lioc cod. incsse videnlnr, nulla sunt. Sunl oniin dipila XV. e Fii.CHEnii cab- notk.vsis llistoria Ilicrosolytn. , vid. Kiilchei ins — -j" kfisto- i.ak lamrn riitne in eo extanl, qnae desunt in edilis cxomplis, vid. ibid.
KrFis (Cln istoplwrus), vid. Cliri- slophorus.
s.
eod. cod. lil. d. (mediocris
nolae.) Snnt ea Prorerbin, quae
Aririan. in Catal. sine auctoris
noinine inscripsii ..Prorerbia la-
tina srcnnil. ordin. nMiabet " Um.,s ccu sdam Ibanciak ,„„- vj| , ^ v „ 4 ._ 4) , nnr
rit.iuiri, ndnionitio „,l fii,„ m ,,e j „ iern „, imi rtl , ,;,„■.„„„•,. „,„„„.,. i Supplnnentori,,,, Chronici Ma,
i,piiblica bciie adminis'randH. , o - — - " ■ -j „.
Senecae et Pauli Ap., vid. Iln -
ronymus. — 5) Epitaphiinn Sc-
necae . vid. Kpilnphiiim.
'S kntkntiak M obai.ks e\ S. Gre-
gnrin et Augiistinn r.xrerptae.
vid. Angustiniis rt Grrgnrius
* SKPTl aginta In TFRPKKTK.S -
Nntae in hnnc lihrnm inrerli aueloris, vid. p. 123. 13 S kbifs — De Serie ser nelntiim.
vid. Ada. S kbmo rie S. Marlino incerti nuctoris. Cod. DCLXXII. n. 8.
vid. p. 22. X j T kbkntii s — Xntae in euni Jnh
* S kbmonks divkbsi incerti auc- toris. Cod. DCCCVITI. lit. a.
S kvkbcs (Snlpicius) 1) de rita 9. Hartini. Cod. DCLXXII. n. 4. (egregius), vid. p. 22. X. fntejrram lectionis rarietntem vid. in App. V. II. p. 22. X. — 2) F.pistolae III. de obitu et ariparitione B. Martini in eod. eod. ii. 6. vid. I. c. — 3) Dia- Ingi III. de Yir'utibiis Monacho- rum Oricntalium in cod. cod. (Deest liorum dialogornin coin- utemoratio in Cntal. Adrian ). vid. L c. n. 5 S t\tct \ qiincilam ad CTperiitioncm Homnnnm fncientia. quae in CataX Aririnn. e Cod CLXXV) lit. d. alTrruntiir , est Caroli Crassi Conslitnlio, vid. Carol. Crass.
S tkiniikii. (Guil.) I. Ariversaria philnl. in Scriptores Graecns, 1) in Alciphronem 2) in Aelian.
S ai.cstii Inrectira in M. Tnl- liiin, Ciccruiiem. Cod. MCCLVI. lit. m. (egregius) , vid. p. 17.
VI. 5. Inlegra leclionis varie- tas cxlat in App. V. II. p. 276. VIII. A.
.S aphonknsis , Wilhelmus, vid. IMIhelnius Snphon.
S apphi s Ciirniina riuo c cod. hibl. I ffi iihacli a Mnjo desrripla notis- gue iiistnicla. Cod. Maian. L. vid. p. 112. III. — Xotae in s \ ppbi 9 Vrngm . vid. p. 123. 12.
S cbiptohks Hei Milit., vid. Ye- getius.
S knkca 1) Kpislnlae ad Luci- lium .i l I iod. LXX. lit. f. (me- diocris notae.) Epistolae 1—87. 88. (89. de Artibus Liberalilins ■oparatini posita lit. g ) 90— 124., vid. p, 19. VII. 1. ri Addenda ad li. 1 Exempla rarr. lectt., vid. in App. I". II. p. 283. X. Eiusdcm opcris Epistolae 1 —H9. Ii) Cod. I.XXXVII. lit. c. (pes- simus et epilomntiis), viil. p. 20.
VII. , 2. — 2) Kpislolae Senecae uil Paulum Apost. tt Pauli „<l Senecani. binis exeiuplis rxtant in l od. IjXX v . IiI . b ct e. (me- riiocris notae), vid. p. 20. VII 3. Varia* lectt., vid, in App, 1'.
tini Poloni et Conlinualm•, vid. p. 35.
Si KTONirs rie XII. Caesarum vitis Cod. LXXVUL (pcrmeriiocris). vid. p. 21. VIII. Kxempla varr. lectt. vid. iu App. V. II. p. 284. XII. S cppk.mknta Chronici Mnrlini l'o-
loni, vid. Marlinns Polonns. Sri.picirs S kvkbis . viil. Setem,
T.
Mensingae , vid. Mensingn.
* T ksta\if.nti m Xovrxi — Xolae in id et Yariae Lectt. . vid. Xo- rum Testamentitm.
* T hkophvi.acti S imocati Kpisto- lae ex ed. Commelin. i -%99. ab Mujo descriptae notisipie bre- ri/ms crilicis illustratac. vid. Kajut III. h.
T iiomas C antipbatensis Honiim 1'niversnlc rie Apilius s. rie bnno iiniversaii s. rie Apitius mysticis. Cod. CLIX. Ht, b. (egregius). vid. p. 57. III. lit. h. — EHU. princ. non vidr.tur Duacens. 1597., srd Darcnlr. 1470 , vid. ihid.
TlTri.rs, omo usus csl Solilanus posl ricloi iam ('mistantinopolis in Kpistola ad Xicolaum Y. Papam „. 143$. Cod. CLX. (prnetiimissa res ab Aririan. in Cnliil.) , vid. p. 32. T bactatis rie Ailventu Anti-
Hist. Anim. 3) in Arrian. In- rhrisli, ile XY. signis ante iu-
riica et Kxpeilit. Alex. M. 4) in Helinriini Aelhinp. V\ in Liba- ni inn. Cod. in Catal Aririan. nondum rnnnnrmoratiis, rid. p. 116 et 117. et nomina scripto- rnm modo roninirinoratorum siio qnodqne lorn iu lioc Inriice Auctorttm II. ITpistolae Stein- heilii mi Mnjum eruriilae. Cod. Majan MCCXXV. 1., nbi <>b- serraliones criticae qnusi re- spnnsorine in eosriem scriptores sparsim exlant, in qnos commen- tatus rsl Majiis, vid. p. 118. IV. III. Xotae crilicae e notis Mss. dirersorum HUCtOl nm miiryini eriitionum scriptarum classic. Graecor. aihcriplorum colleclae et in Arirersaria rrlalac , in Apostolii Proverb. , Dioilor. Si- eul. . Nemetium <!■■ X«t. Hom., Arrinn. in Kpictet. Dissert , Oralores Altic., vid. p. 119. et
riicium conlingentibus cet., qui in Catal. Aririau. e Cod. LXXVII. aferlar, eantinel partem extre- mem Chronici Adae Clarenivn- tensis , vid p. 43 et 47. T kactatis de Xatiiris Ani-
mniium distinetut per ttfiuti
libros, qiinruin 11 ■ Cod. Giss. DCCLXXVH. lit. m. dito prio- res libri taiitum extant. Kst Physioloyiis, in qno hisloria na- tutnlit mystice exponilnr sec. rioctriiiam Cliristianam, vid. p. 60. d Kxempla (ile Pnntheni et L nicorni), vid. ibid. (Opu- haud contemnciidiim, uondiim b( videtnr aditum.)
V.
Vakiak i.kcti O nis r Cvilil. hanstar 1) c codd. Hlajanis s Vft*r
Tttt

biifhiimis. 2) e nostris codd , vid. hectiones Yariae.
V mjktii s de Hr Militnri libri V. Cod. Ml ( I.VI. Iit. a («cWptai 116:1?) rgrrnitts, vid. p. 9. II Intc^r» lcclionis rarictas e.xtat in App. V. II. p. 2.i0. II-
Vn.iui s PATKKCt Lis — Nolae in ciiiii Joliunnis Mrnsingar, \id Mensingu
V kvantii s K oktc.natI s , vid. Kortunatus.
' Vv .TVS TKSTAMK.STl V GllAKCUM
— Notac in id, vid Septuaginla. VlM V.NTHS B ki.i.ovacknsis *>'/"'- r«/. Histoi. Kxevrptum libri
XXXI, a cnp. 84 —feh'. eantinem
Descriptioncm Tcrrac Sanctin ( od. ( LXXVI. lit. e. (qnod in Catal. Adrian. inscribitur: „De progenic Solilnnorum. Kxccrpta e Chron. Anongmi"), vid. p. 60. V.
• Visio Tundali. Cod. DC( LXXVII. lit. k . vid. n 61. k.
\ (iicii.u s 1) liucol. , Georg (cnui Oridii verxibus, qui diriintnr) Aen iciirn ecteris scholattici ver- sibus dr Aeneide, sub iioniinc \ugitsti Caesaris.) Cod. LXIII. (membr., perpulchre i |nideni
scriptus, scd peimediocris notac). vid p. 7o. II- , I. — '*) Kclogac il , 61—10, 77.\ Cod. LXIV. Ilt. ». ipessimus) , vid. I. c. 11., 2. Kxeinpla varr. lectt. cx iitroque cod. vid. in App. P. II. u. 312. XVII. — 3) Cataleeta \irgiliiintt ( Htirluliis, Caimne de se ipso el llomero, de Vino et Venere, de viro bono et sa- piente , dt Kti tt Non ctt. n\ Orpheo, Adinixt» aunt duo car- mina medii aevi, ut videtur, de Moribus mensae ». Kucetus rl tle 1 'alliditatr malai• nm uiii- lii riim. b,um iii Cutul. idtian, noa «nhundver»» a Catalettit Yirgilianis noii disccriiuntur ) ( ud. LXIV. Iit. c. vid. p. 7(1 lit c.
V itai.is B i.esknsis Geta. Cod. LXVII. lit. d. (optimus ct in- tegerrimus omnium, qui :idluic collati siint) , vid. p, H2. /I., I. Intrgra lectionis rarietas cum iddend. de Codit. ct cdit. Wrigh- Iiiiiiii (London. I>-3W) cxlat in Avp. H. II. p 31f. Wll.
VOCABll.AIUA I .ATINA HUCInrum
incertorum siniillimn Vocabulario Guarini Veroneruit cxtant in
Irilms ( odd. Giss , vid. p. 6H. ( od. XI,IV. vidctnr cx eo t[t- nere rodicum cssc ; unde Guari- nus Yocnbularinm siium compi- lavit , plcniur »»( euim quam Gunrini \ ocahiilarium, eaautcin. quae in efl cxtant, prorsus ciiiu codice Gisscnsi conveniiint. — Vid L e. a. Cod.XLII. (a 1435 ) idem. \ ticabiilarium contiiiet at que cod. XI,III., vid. I. c. ft. uiaxiioc convenit ciiin Giiurint Yocabulario, vid. I. c. y. — Cod. XI.III. siiuillimu» est co- dici XI.II , vid <bid. fi.
w
Wu.HKi .Mrs fl irmWaHai» Kraler Ortt. Minorum Mclhudus cpislo- landi brevis et utilis. Cod I.XXW II lit. h. . rid. p. 13. III. 4.
WiKKKkn (.\igellus), vid. Nigellus.
z
X kchknookf (Joh.) de Poeseos anliiiiiilatc. Kxcrrpta huius libn a Majo cx edit. lacta. Cod.
I Muiun. L. n. 19. . vid p. 121.
1 n. 19.
£,OgiQ <&< <*■»:--

II.
I\I)I\ HERURI
QUAE IxN COMMENT ARIIS CRITICIS R E P E R I U N T U R.
A.
Achilli et Pntrocli amicitia, v. not. 31. ad Hildeb. Carm. dc A « iiimii p. 165.
Ada Claremont. in Floribus Hi- stor. quibus fontibus usus sit, \. p. 46. Prnefut. operis eius.
Adclinus (philosophusf) a Phy- siologo in cod. Giss. excerptus, v. p. 62.
Ademarii Chron excerptum in Gestis Heg. Wranc, v. p. 50.
Adolphi fabulae citantur not. 12. ail farin. de Callid. Mul p. 152. — Carmen illis fabulis limile extat in cod. Giss. LXIV., v. p. 90. (XIV.)
Adrianus Prof. et praefectus bibliotlieca acad. Oissens. prima- riui quid ei in Commentar. Crit. conficiendis debeani, v. Prae- fat. Commentar. p. I.
Adrichoinius (Christ.) Del- phus in Theatro Terrae Sanciae usus est Cod. MS. Fretelli Descriptio Terrue Sanctae et quidem fortasse eodem, qui e«t Gitt. MCCXLVI., v. p. 56. II.
A d u 1 p li i < 'omitis de Nassowen vila refertur e Continuutione Chron. Martin. Poloni (e Chron. Theodor. de Sicmen), v. p. 38. a. Adulphi EpitcotH Leodiensis (a. 1321.) res excerptaee Continuut. Martini Po loui Chron. v. p. 39. 4. Adversuria Phi lo I ogi c a an- tiquionun virorum doctorum, Hajij Steinhelii, Heusneri. Gro-
novii (Joh. Frid.) , Mensinyae,
Georgii Halue, v. in Intl. Auct.
suo quemque nomine. cfr. p. 113.
(C.) seqq. et 124. I—VI. Aetas sexta quid sit in Chroni-
cis, v. not. 144. ad Joh. de
Gnrl. Myst. Eccl. p. 140. Afforus piscis, v. not. 607 ad
Hildeb. carm. de Nummo p. 184. Al an u s a b I nsuli s in cod. Giss.
LXXXIV. dicitur auctor carmi-
nis lat. de Trinitute, quod in
cod. quodam apml Beangendr.
Hildeberti Opp. Hildeberto tri-
buitur, v. p. 94. XI. 2 Alani (Yocabular.) fons Vocabu-
larii cod. XLUU, v. p. 69 in. Alba (vestis sacerdotalis), v. not.
182. ad Joh. de Garl. Myst.
Eccl. p. 142. Albertus de Anhulde, v. p.
45. VI.
A I b r i c ii s , v. A 1 v r e d i u s. Albumasar (nonne Albunasar?)
a Physiologo in cod. Giss. ex-
cerplus, v. p. 62. A lc i p h r o n i s Epistolue quibus
bibliothecae aead. Gissens. sub-
sidiis illustrari et emendari pos-
sint, v. p. 117. Alcyones fabula, v. not. 513.
ad Hildeb. carm. de \ummo
p. 182.
Alexander quidam, qui in carm. lal. J o h. de Garlandia Myster Missae epilogo Qcod. Darnist.) lauilatur, videtur esse Alexander ab Hala, v. p. 86. VI.
Alexander s. Wytoldus dux Litwaniae, v. p. 35.
Alexander ab Hala videtur laudatus esse in carm. lat. Joh.
de Garlandia Myster. Missae v. p. 86. VI.
Alexander (ab Hales*) ■ Plujsiologo iu eod. Giss. ex- cerptus, v. p. 62.
Alexandri M. Epistola de proe- Hi$ s. de situ Indiae, v. Epi- stola Alex. M. — Ejus res gestae celebratae carmine epico, v. Ind. Auct. v. Gualterus.
Alexander de Villa Dei ( ? Doctrinale) citatur ab Joh. Held. in Spec. Gramm. de ge- nere voc. teges, compes, v. p. 67. 4. 1. 5
Alexii Imperatorit Epistola ad i principes occidentales Christia- nos directa, qua anxUittm eo- rum adrersiis Suracenos implo- rat, in cod. Giss. Hoberti Mo- nacki inventa, v. Kobertus Monachus.
Alfragandus (Alfrnyunus ?) a Pliysioloyo in cod. Giss. ex- cerptus, v. p. 62.
Alfricus, v. Alvredius.
Alietus avis, v. not. 446. ad Hildeb. carm. de Nummo p. 180.
Allegorica interpretatio scrip- tura sacrae, v. not. 101. ad Joh. de Garl. Myst. Eccl. p. 137.
Almaricus, v. Amalricus.
Alphabetum describere in rebus sacris catholicorum quid sit, v. not. 70. ad Johann. de Garl. Myster. Eccl. p. 134.
Althaeae fabula, v. not 56. ad Hiltlebert. carm. de Mitmmo p. 166.
Alvredius (?) a Physiologo in cod. Giss. excerptus, v. p. 62.

Amalricus a Bena. — Narra-
tio de eo non in ipso Chronico Martini Polon. sec. cod Giss. CLX. cxtat. , scd in Supplem. marsini adjectis, v. p 33 Adde p. 4». I. (e cod. Giss. Chron Ined.) — DiaaeriaMo ile ilortrina eius et Davidis de Dinanto sectatoris eius scripta ab Herm. hriinlein, v. ibid.
Ambrosius a Physiologo in cod. Giss. excerptns. v. p. 6>.
Amen in rebus ecclesiasticis, v. not. 238 ad Joh. ile Garl. Myst. Eccl p. 146.
Amicitiae exempla, vid. not. 26 ad liilil. carm. de Nmnmo p. 165
A m p h i s i b a e n a , v. not. 231. ad Hildeb. carm. de Kinnnw p. 173.
Anagogica interprelatio scrip- turae sacrae , v. not. 104. ad Joh. de Garl. Myster Kccl. p. 137.
A n a I e c t a Citrol. Frid. Her- tnnnni ad Catalogum rodicum hihl. acad. Mitiburg. siipplcntur, v. H e rma n n
Anaxajrorac pliilosoplii res e cod. Giss. Adae Claremont. Vlores Hist. Jncd. exccrptae, v. p. 47. — ct c Comp. Cron. cod. Giss. ined. p. 49
Andreas Urbach, vid. Ur- b a c li.
Animalia tentris quid sil, in- cerliim, v not 390 ad Ilil- debert carm. de Nummo p. 178.
Animus iiniis in diiubiis corpo- ribus, v. not. 20. ad Ilildebert Cirni. de Nummo p. 164.
Annales Egiuhardi de Gestis Ludorici Pii cxcerpti in Ge-
, stis Reg. Franc, v. p. 50.— Annalcs Francici cxccrpti in Gcstis Heg.Frane. p.50.
Anniilus campanae, v. not. 26. ad Joh. de Garl. Myster. Eccl. p. 132.
Antilochl pletaa in patrcin suum Nestorem, v. niit. 49. ad Hil- deb carm. de Niiinnw. p. 165.
Antiphona quid sit, v. i:of. 99 j ad Joh. de Garl. Mystcr. Eccl. p. 136.
A n t o ii i ii s Cardinalis (in pienta pomele?) possossor pristinua (a. 1543) nt vidctur, cod. LXXYII. (Orid. Ars Am., Rrmed. Amor., Piiidnr. Tlieb. } Yital. Bles.). v. p. 79. 3 4
Apographa rodicnui a Majo facta, v. Codiccs a Majo F. scripti ; Codex a Cainerario (Joacli.) ut videtur, scriptus, v. Camerarius.
Arborum trenera diversa enuine- rantiir in HildeberH cann. de Nummo, v. not. 419. p. 179
Archilevit a, v. not. 251 ad
Joh de Garl. Myster. Eccl. p. 148.
Aristoteles a Physiologo in cod. Giss. excerptus, vid. p.61.
Arnnldiis possessor prUtinni codui* LXXXVIII. (Jul. Fron- tin. de limitibus agrorum et Aggenii Urbici Coinmentar.) v. p. 23. XI.)
Ars Poetica medii aevi quae praccepta habucrit pocticae exer- rcndae optime cojjnoscitur e (' a 11 r i ri i dp Vinosalvo Poe- I ia nora (edita a Polycarp. Lcy- ser in Histor. poeliir. et poemut med. aer. p. 860. cod. Giss. I,XVIII.
Artes Liberales — ■ fjnae- stiones dc iis, v. Ind. Auct.
voc. Quaea tiones.
Aspis," v. not. 233. ad Hildeb.
cartn. de Nnnimo p. 173. Attarus avis, v. not. 460. ad Hildeb. carm. de N^muo p. 180. Auctnres classici, Graeci
et Latini — Notae MSS. bibl.
acad. Giss in cos, v. p. 118. IV. Auctoris incerti opus : Imago
mundi exccrptiim a Physiologo
in cod. GfjfC -i vid p. 62. A u c toris i n c e r t i (J a c o b i d c
Vitriaco?) Historia Hieroso-
lymil/iiia a Pliysialogo in cod.
Giss. exccrpla, v. p. 62. Augusti ( aesaris CIementia-N»r-
ratio de ea, v. X T arratio. A iigtia.tinH* ( A n t o n i ii s) pos-
m s-.ui- pristipus codicis CMXLVI
(Notitiae Dignit. Orient. el Oc-
ciil, Legg. Lougobard. etc), v.
p. 24. XII. Auguitihi scripta exccrpta ab
Auclore (.'o m p e n d. Chronic.
v. p. 48. Anranea vel Aranea piscis,
v. not. 601 ad Hildcbert. carm.
de Niimmo p. 184. Autula, v. not. 551. ad Hildeb.
carm. de Nummo p. 183. Avaritiac scclera, v. not 67.
68. 75. ad Httdeb. carm. de
Nnmmo \). 166. Averrois (Avenroys coil.
Giss.~) a Physiologo in cod
Giss. excerptus, v. p. 62. Avicenna a Physiologo in cod.
Giss exccrptusj v. p. 62. Avjtim diversa gcnera eagme-
rantnr in Ililtleberti carmine de
Nummo, v not. 412 p. 180. Axtii (Maurit.) nolae crilicae
in Vital. Blesens. Cetiim
(Supplem. edit. Osann., partiiD
e cod Giss , partinj ex inzenio
auctoris) v. p. 83.
B.
tlaculua pastoralis, v not 208. iid Joh, de Garl. Myster Eccl p. 143.
Baiterus (Georg:.) fulurus edi- tor Justini Ilist. Pliil v .
p 5.
Basiliscus, v. Hildeben carm de Nummo not, 261. p. I7;j.
Bedae (Venerab.) Chron. ex- ccrpta ab A il a Clarem. in Flor. Hist., v. Chronica.
Belgicae res in primis Leodi- censcs ct Trajcclinae in Conti-
nuattenilina Chrontei Martini Poloni tractanliir, v. p 34.
Bcncficiorum diocceseos Colo- niensis designatio, v. Desig- natio in Ind. Anct.
Berne<rserus (Mattli.) posses- sor pristinus cod. Giss LXXXII. (in quo contlnentur Marliani Capellae de. nuptiis Philol. et Mercnr. Iiber I; ct II et Clial- c i d i i Intcrpretatio Platonis Ti- maei et Vragm. Commcntar. in eandem, v. p. 14 iy. P ( y.
Iternhardus (Clare vallcnsis) riicitur amlor Florcti, carminis lat , v. p 84. III.
Bernbardaa silvestris auctor dicitur Poenit entiarii car- niiiiis lat. de Modo Poenit p. 88. VIII.
Bestiarum diversa »enera enu- laerantlir in Hildeberii carmine de Numnio, v. not. 516 p 182.
Bibtiothec*, v. Codices.
Bijbulu.a auri Pactolus. v, npt. 79. .■iii lliidebert. carm. dc tfiattmo, p 166.
Bitriscus avis. v. not 469. ad llildeb. carpi. de Nummo p. 181.
Blanckert (Petrus) de Vin- nin;en in Borsalia , ricarius iimharitm ecclesiarum iti Dor- trato ac aeilituus notae Kc- clesiae ibidem possessor pristi- nus codicis DCLX. dono ('('. consulis Djrdrateni ct hereduai eius rionavil eundem ecclesiae de Coed. kinskercke (qui est vi- ciilus in provjncja Xeelandin) a. 1539 aetatis suae a. 72 v. p. 3>.
lioas, v. nol 275. ad llild.b.
carin. de Jfttmmo p. 174. H o e t li i ii s d c C o n s o I a t i o n e
Pliilos. — C i> iii m c n t a ri ii s
in eum cod. Giss LXXXV.
lit. a pracstantissiinus, x. p.lt.
scqq.
Boefhil libcr de Music. I. — Xarrationes ex eo excerptae in HtldeBert. carm. d.' Nummo, v. nbt. 669 p. 186
Bonavehtura Cardinalis frrlnr adetor Floreli, carm. lat., v.
|i 81 III.
I! o n a v c ii t ii ra dicrlur auctor Poenite&tiarilj canu. lat de Modo
Punit p 88 VIII.
BOncarsiaui Coiliccs Justini,
v. C o d i c e s B o n £ a r s i a n i. B o n ^a rs i ii s (Jacob.) codi-

cum suorum Justini praesUn- tissimorum lectionis rarietatem ii"ii inlegram enotavit , neque accurate codices suos descripsit, v. p. 4. — Idem inspexit codi- cem Fretclli ( Dcscriptio Ter- | ine Sanctae), qui iiiiiltum dis- crepassc videtur a cod. Giss. v. p. 56. II. Botracha serpens, v. not. 245. ad Hililcb. carm. de Xumm» p. 173.
Kovinia (Bovines) in comi-
tatu Xamiirtensi oppiijrnatur, v.
p. 39. 4. B r au t iu s, v. F r an 7.. Britonis Vocabul. citatur in Vo- j
cnb. cod. XLIV. de voc. alon,
v. p. 69 — Sententia cjus de
ortliosrr. voc. comesso ap. Joh.
Hclil. in Spcc. Urnmm. v. p. 66. 3.
— orthogr. verbi mussnrc ibid.
p. 66 3. et 67. 1. 5. — de
Ulosa interlincnri Ecclesiast.
17. ibid. p. 67. 4. I 14. leqq. Brockbusius possessor pristi-
nua eod. Giu. MDCCLVI. l -
yetii ilc Hc Mil. cet.) p. 10. init. Bouquet (D. M.) Heciiti/ dei
liistoriens ifes Uattles et de la
Fitincc fontibus nititur in cod.
quodani Giss. (Senkenberg.') re-
prrl i> , v. |i 60. IX. K ruxc 11 cuses Codd., v. Codd.
B r ii xe 11. Biirchardus Cnmes de 7.oli, v.
p. 45. VI. Busiridis fabula, v. not. 373.
ad Hildebert carm. de Xttmmo
p. 177.
Byel (Gabriel, Schoiast. cla- riss ) pussessor pristinus cod. \r LXXXIV. Iit. a., (in quo coti t inent ur Boeth. ile Consol. Philos., Cic. Cato Mitjor., Lacl. \lanus de Plaiictu NatUrae, \. p. 12. 2 )
c.
Caesaris mers praenuntiata, v.
nOt 329. ad Hiliteb. carm. de
\ ii iii ni o p. 175. Calijrae, v. not. 203. ad Joh.
dt Garl. Myst. Eccl. p. 143 Calliditas Mulierum , v. Mu-
lieres.
Cainerarius possessor pristinus Codicis LXXXVIII (apo^rapln Arnoldisnt Julii Frontini de limitibiis a^roriim c. Cominent Asjgeni llrbici ex edit. Corp. Tln-odijs. Slchartl (Basil. 1528.) v. p. 23. XI.)
Canon iu cantu, v. not. 239. ad Joh. de Uttrl. Myst. Eocl.p. 146.
C a p i t ii I ii iii vel Caput in sacris catmfNch quid sit, v. not. 110. ad Joh. de Garl Myst. Eccl. p. 138.
ariatharbe Sarracenicum qnid signiflcet , v. p. 57. {Proloy. Fretell Descript. Terr. S.) armina nonniilla latina me- d i i aevi, qtiorum exempla rel iinmiiiii dedit Polycarp Ley- s c r Histor. poemat. et poetar. ! med.aeri, intfgra edita in Com- ment. Crit., v. Ind. Auct. , ; v. Joliannes de Garlau- dia, Hildebert. Turon. Sa- ' tira de Xiiinnio. — Carmi- n u m n o ii ii ii 11 o r ii in ab codem Leysero libro cit. editorum rai iue lect. e codd. Giss. vel intejrrae vel excmpli causa affer- runtiir, v. Eberhardi Grae- Biata, G a I f r i d ii s d e V i- nosalvo, Ilenricus Septi- niellensis. — Augctur et completur ille liber nostra dis- putatione de multis poeina- tis medii aevi, v. tnd. Poetaruin mcd. aev., v. Poetae lat. — Cariuina lat. tle Mulierum Xeqiiitia enu- inerantiir p. 96. (XIV.) — ,le Mni ibus Mcnsue , v. M e n s a e Mores. — C a r m e n i r r i s 0- rium de Secla Chorizantiinn, quae a. 1375 in rcgione Leodii exorta est, v. C h o r i za n t es — de M o d o P o e n i t e n d i v. lnd. Anrt., v. Poenitentia- rius. — ile Officio Missae nune primum editum trihuitur vel Hildeberto tel Ivoni, v. p. 85. V. — Carmen latinum ' incerti iuctbris Hcyimcn et Stntus ftvtidi, v. Regiinen. — Car- mcn latinuiO ile ttrVe Dacen- triu, v. Daventria. — Car- m i ii a I a 1 1 n a duo breriora meilii aeri tle Jutcntute et Se- nictntc cum interpret. Germ. vet. ertiendttins e rod. Gucl- fcrb. et edita, qtiam Olim
in Opp. Lessinyii, v. Ind. Auct. . Poetae lat. n. 5. — Carmen Graectun incerti auctoris versibus politicis scriptum, v p. 113. VIII.— Carinin.i A'ij;lica et Gal- lica veter. et Latina de Or- pheo , vid. Comment. Crit. p. 102. seqq.
Caroli IV. rco;is Siciliae rcs ge- stae excerptae e cod. Uiss. Adae Clarem. Flor. Hist. Op. Ined., v. p. 47 — vita dili- genter exponitur in Ctmttkukti Chronici Mnrtini Poloni, v. p. 34. — referttir ex iis p. 39. b.
Catalogus codicum bihliothecae aead. Marbury. ab Hermaitno scriptus thppletur , v. p. 106.
Catilina apud mferos Tantali poenain patitur, v. not. 810. ad Hildeb. carm. de Ifitmmo.
Cenchris, v. not. 213. ad Hilileb. cann. tle Xummo p. 173.
Centipcda serpens, v. not 244 ad Hildcb. carm. de Xummo p. 173
Cerastes, v. not 211. ad Hit- ieb. carm. de \tinimo rj, 173.
Ccreus paschalis quid sit, v. not. 133. ad Joh. de Uarl. Myst. Eccl. p. 139.
Chelydrdf, v. not. 258. ad HUdeb. carm. de Xiimmo, v. 173.
C h e rs y dr ii s , v. Hildcb. carm. de Nummo hrit 260. p. 173.
Chetel (Judaeus pbilosoplius) :i Physiolnyo in cod. Gisj . ex- cerptus, v. p. 62.
Chilletii Cod. inemhr. Gesta Hcg Franc. coiitincns, v. Cod. C hiflet.
C h or i za n t i ii iii Secta a. 1375 in regione Leodii e.xtitit, v. p. 39. 5. —■ Cnrmcn irrisoriitm in eos ibid. et p. 163. VIII.
Chronica diversa, vid. in Iml. liteti v. (' h r o n i ca.
Chronica Eusebii, Redae, Sigi- berti, Hieronpmi excerpti ab \iln Clareinontano in Floribut Hittoriaritm, v. p. 46. (Prue- fat. Adae in opus suuni ) — Chronica Eusebii, liiddri, Hieronymi, Comesloris, Mnrtini Poloni excerpta ab auctore Com- pend Crohit.; v. p. 48 VIII,
CHrohlci vel Worinat., vel Mogunt. auctnr iisns est htaxi- inaiii partem Martini Poloni Chronico, v. p. 43. V.
Ciceronis Epistolae ad Fami- liiaes. — Lectiones coilicis Mc- dic. nonditm onines satis certo sciri videntur, v. p 16. VI. I. — Orationes /I'. in Catilmam in Cod. Marburg praestantis- simo, in quo simiil Justini Hist Phil. continentnr, v. p 18. 6. — Parialoxa. — Variae lectt iu ea e codd. qiiinque DresdetitibUs thotutae offeruntur a me gratis, si quis eis uti ve- lit, v. p. 17. 4.
Cirfcinns iinde ortns ? v. not. 475. ad Hiltlt b. carm. de Xtim- mo p. 181.
C i r o z r i I I i u s , v. not. 553. ad Hildeb. carrh, de Xinnmn p. 183.
(' I a n d ■, :i n i Bpistola ml Sereham resptcitur in carinine Hildeb. de ftttmmo, v. not. 546. p. 183.
Clemetitis IV. Papae vita sec. cod. Uiss. Martini Polont Chron. affeitur, v. p. 36.
Clcmens Papa (quotusf) ferttir auctor Ftbtetl carminis lat. v. p. 84. III.
Clerus \V o r in at i cn si s cum ci- vitatt rVorniatiehti di^cordat (a. 1401), v Wormatia.
CI y t e m e s t ra pro Clytemnestra. v not. 44. ad Hildeb. carm. de Xiimmo p. 165
Coccodrillus pro erocodilus,
ti i i i TTTT

v. not. '1H2. ad lliltleb. carm de Xummo p. 174
Crispus (Joh, llonor. Crisp. Cuhitcnsis), v. Joli. H ono r. |
Cod. Amplon. Krrurt. Vitali* Rlesnisis Gelac, v. p. »3. I- Codices Bongarsiniii Jn- slini Histor PfliUpp. praestan- tissiini et Marbiirg. ciiin C »d. Gtae. toti conveuiuiit, v. p. 3.
5_ _ Kxtare viilciilur in biblio-
llieca Bernrnsi vel oiimes, vel plures, ibul — Codex Br nxel- | leniis Hildeberli carm. de i jfummo. v. p. 99 ei 107 — Xiyelli Wirekeri Specul. Stult., v. p. 95. (.XII.) enm Addend. — Pkilipp. Gualteri A'exandr. p. 95. XIII. — Cod, Cliifle- tii (Joli. Jac.) mcinbran. Ge- tta Reg. Frniic, postea Hetr- mnnn.. ttim Raronis ile Crassier, a qoo desciiptns est Gissens., chart. I ( I. Senkenlieryiu ipso, possess. pristino hiiins codicis, videtnr descriptus, v. p. 50. seq. init. — Codices Baronis de Crsssicr vel ipii vel upoyra- pha eoruni in bibliothecam aca- demicam Gisscnsein veiicrnnt, v. Crassier. — Codiccs guinque Dresdenses Cice- ronis Paradoxa continentes. — Yariae lectt. ex iis cnotafae gratia a me olTeriintiir, si i|iiis | cis nli vclit , v. p. 17. 4. — Codices Juatini Hist. Phil. Gisaena. et Marburg;. con- | sentiunt cum optimia Romjar- simiis , v. Codices Bonj;ar- siani. — Codcx Lipsiensis j UUdeberti 8atira de \iimmo, v. p. 99. ct 105. — Codicea Ma- [ jani s cudd. a Majo (Joh. Henr.) Fil. scripti: 1) Cod. I LVIII, (Conslattlini Porpltyroye- I inlae librj II. ile Ctierimoniis | Aultte Ryzuiiliiitie ffaglD. e cod. ' bibl. Cflcntmcli.) p. 111. II. 1.— 2) Cod. L, (Epi0rammata Graeca Antliol. Palnt. el iionniilla carmi- iia Grai ca ininora cuin ailnolt. et indie. e codd. bibl. 1'ffenbach.) p. 112 2.-3) Cod.LlX. (conti- uetquum multa alia- iuminprimis Xotat ej us in Aiciphron.) p 116. i) LVl. (Xotae ejns in Lucia- num) p II*. II. 5 MK .WVII. (CoUcctanea Graeca. inprimis Adrersui in ad Glussar. Graeco- Barbar,) p. 118. — Codices Marburgenaes, vid Ind. Auct. v. Cicero Oittll. IV. in Calil. , II i I d e b e r t u s Sa- < lyia de, Xttmmv, Jiistmi Jlist. Philipp. Add. Poelac La- tini medii aevi (carmcn dc j HamteUo et alius carminis in- certi tngumenti lcliquiae ) — Cod. Marburg. (;n Catal. Codd, bibliolb, acad. Marburg.
Cl. IV. D, 2.) describitnr se- cund. Cmiil. Frid. Ilermann. i ct aupplehirj v p. 106. — Codex i bibUothecne monatterii Spunhe- mensis R obert i M o n ac li i Hiat. Exped, Hieron. ( 1096 ) nHtasse est idem ood , quem olim ibnl vidii Tf ittenhemiut Abb. aiua- i dem inonast , v. p. 28. II. et p. 29. — C od i ce s ab Slein h e- j lio scripti 1) Cod. MCCXXV. | (Kpistolae literariae Sleinhelii ail Mnjum el Mnji ad Stein- , Itel.) 2) alins cod. (in Cataloy. Adrian. nonilinii deacriptua) ad Alciphron. cet., v. p. 115. et 117. — Codices Vonatterii Weingartentit, 1) Juatini lii- stor. PUUpp., v. p. !i. I — 2) Pauli Diaconi Hittor. I .mi- gobardorum Giss. tdera eaaf vulc- tur, (|item oliin in monnsterto Wein/artcmi vidit Gerbert (lier Aleinnnn.) v. p. 26. — Codex j Mediceus Cieeronis Kpistola- ; rujn ad Kamiliares - Lectiones i ejus nondnm oinnes satis ccrto i sciri videntur, v. p. 16. VI. 1.— Cod. M ee r m a n n i a n n s con- linena Getta Heg. FVnne. de- scriptns extat in cod. CCLIV. a. bibliotb. acad. Gitt. (olim cod. Senkenbeiy.), v. p, 50. — C 0- dex Pauli Diaconi Ilistor. Lonyobnril. Gissens oplimns et antiquissimiu omiiium, qui ad- liuc collati SBnt, v. p. 24. I. scqq. — Codex Suetonij tle XII. Caeiarum ritis acriptus ». 1473. al> liaxaro Huyiicrii de Cannrtis de Slo Geminittno 110- lario pubjico Klorentnio. —Co- dexXLII. ct XI.III. idem OpUI
contineQt, v. p. 68. IV. ji. —
Iidem eodd. qnasi Compendittm cimtiiient codicis XLIV. ibid. — Vontes eornm p. 69. — Coil. LXIV. (Hurut. Kpist., Ars Poet., VirgiL Ecloy. et ! Catal., Juvenalit cet.) videtur acriptua essc Uptiae partim a, 1 186., partim a. 1661 , v. p. p. 85. IV.— Codcx Coinmen- lurii in Uoethiuni </<; Consol. Philot. Nr. LXXXVI. lit. a. ' scriptus ab Eccanto tle Ameni- bury. Stud. Erfunl., v. p. 13. 5. Coena — Corm. lat. med, aev. de moribut in meiisa s. cuenu servanilis, v, Mores.
I
Collecta in saero eantu, v. not.
266. ad Joh. ile Garl. Myst.
Kccl. p 119. Collectanea Pliilologlcai v.
A d v e rs a ri a. Colonienaia ilioeceseos bencfl-
ciorum detignatio (a. 1444.), v.
Dcaignatio in 1 n u. Aucl .
v. Designatio. Comeatoria Historia cxeerpta |
ab Aucl. ( ompend. l 'i on.. \. Cil r o n i c a C 0 m m e ii t a i i ii s in |i i, , | |, 11, „, ttf Contol. Philot. Vr. LXXXVI. Iit. a. fccriptua ab Ectardo de \meniburg. Slud Erford. , \. p. 13. 5. — C n in iii c ii i a r ii in diversos auctores I) in Aristo-
teiU libms Coelo M Mundo,
PlUfllca cl Sftiaphgtica i incerti
aucteris), iu libroa VIII, Plty- licorum (incerti auctoris) , in
librnm ,rc ^aiaui {Alexandri ub Halet), 2 )in Boetkium tleCon- sol. Pltilos, 3) iu Ruyniuntli
SummHUm Metrlcmm. Galfridi
•V Yiiinsnlro Poetiium. Jolittn- nis dt Gmlantlia ile Mysln . ftc- cles.. in HitdebtrU cariiicu de Of/irio Missttc. iii PocniUntia- iiiiii (earmen lat.), in Floretuin (carmen lat.), v. nnmina anctn- nia suo qiieinqiie loco, v. c. Joli
de Garfandia m Ind Aaieto- rum — Co m m ent a ri ns in Bnrtliium ile Cunsol. Philos. in cod. Giss. LXXXV. lit. «. prne- stnntissimus quomoda a Tltomat Aqt u m nlH Coaatentario, qui vo- catur, dilferat, Vi p. 11. seqq,
Coninientaritti ab Auy. Mnju
in Class. Aitct. editus dilfert a Giss., ibid.— C o m m e n t a r i u ■ in Boetlt. de Consol. Pliilus. cod. LXXXVI. IU. a. arajtnm confert ad literas medii aevi,
inprimia poetieaa aecuratins coi;-
noscendas, v. p, 14. III ). Cfr. Gualtcri Alexandreis.
— Commentariui in Fion- tum oaraa. lat. Iribuitur Joh. Gersonu, v. p. 84. III
Com ni e n ( a t o r rabbiiuu Ecclt -
siust. citatar de restimenlis He-
braeor. a!) Juh. Hcld. in Spec.
Gramm. p. 67. 4. I. 37. Coaaaunior in ordine sacerdo-
tiim catbolicorum qnja sit, v.
imt. 151. ad ./»/,. i/i liiul,
Myst. Kccl. p. 141. Compendil Cronicaru m in-
certi auctoris Pritefnt. Operis
Ined. e cod. Gf»i , v. p. 48. VIII.
— ynibus funlibus auclur iisiis sil, ibid.
Completorinm in sacria catho- licis , v. nol M. ail Joli. tlt Gor/. Myat; Eccl. p. 136.
Conradua marchio Misnienais. p. 39. ni.
Conradus marchio (Misniensist) v. p. 45. VI.
Conradua de Zoltow ad Ver- itm, \. p. 44. (e CIiiuii . incd. in vila Bonifac, IX,
C o n t i ii ii a t i o n e s et S ■ p p 1 e- in e n t a in M a r t i n i P o lo n i Chronicou et Hisl. Rum. inctrti imctoris et Gernrili Sucyerutle. v. M a r t i n. Po I.
C o n t i n ii a t o r es Cltrunici M a r-

t iu i P o 1 o n i 1) inccrti v. p. 36. f) Gerardtts Sucyrvde ibid., coll. p. 3.3.
Corilae campan.iriim. v. not. 25. ad Joh. de Garl. Myst. Eccl P. 132.
Corniger in saeris catliolicis
<iuis sit, v. not. 86. ad Joh. de
GarL Myst. Eccl. p. 13-5. Cornti copiae unde naluiu,
narratur in Comment. ad Boclh.
de consvl. l.XXXV. Lib. II.
Metr. II. v. p. 268. Crassier (liaroii tle Crassier)
l.ortinieits possrssor pristinus
coil. CLX. (Martini Polmt.
Chron. et Hisl. Honi. et Jvh.
de Muiideriltu llinerar. cct., v.
p 32. (Adrian. descript. cod.
extr.) — Idein possessor pris-
tiiius cod. Meermann. Gesla
Ketj. Frttnc v. p. 50. Cratis Thcbani contiiienlia, v.
not. 125. ad Hildeb. cariu. de
iVMMW p. 168 Creiglon possessor pristinus
cod. Giss. MiCLVI. (Yeyetii tle
!(• Mil.) v. p. 10. init. Croesus — llistoria dc co nar-
ralur in Commenltii. Boeth. de
Consvl. Philos. LXXXV. Lib.II.
Pros. II. v. p. 366
I).
Dalmatiea veslis, v. not. 193. ad Jvh. de Garl. Myst. Eccl. p. 142.
Danaai fahula reipieitur, v. not. 227. nil HUdeb. carm. de NUMMG p. 173.
Daventria — Ctirmen lat. de liac nrbe, v. p. 97. XIX. et XX. ct App. P. 1. p. 15». VI.
Davides de Dinanto Disscr- tatld da docttiiia eius ct Amul- rici a Bena scripta ali flcrm. hibnleiu, v. Amalricua.
Diascorides i. .•. Dioscori- des Pliysiol. p. 62.
Dies — de partibtts eius v. Com- mentar, ad Eberhard. Graec p. 91. (lncip. 8i nitmerus )
Differentiae s. Hyituiiyma V0- eabulorum latin. ex Eberhardi Bilitn. Graecismo exccrptae, v. p. 91. seqq.
Diogenii Syndpena. controentiae exeuiplura, v. not. 138. ad Hildeb. canu. de iVammo p. 169.
Dioscorides a Physivlvyv iu Giss. exeerptus, v. p. 62.
Discordia cleri tiormatieitsis cttm eirilttle II oi inaliensi (a. 1404. |. v. Wo i mat i a.
Deetrinale ( Ueaandri de Villa Deii) citalur , v. A l e x ■ n- il cr de Villa D ei.
Doiigainus enrmen lat. med. aev., v. p. 96. (XIV.; — Ver- sus cx co afferuntur not. 12.
ad Corm, de Callid. Mwi.. v. | |>. 152.
Dona sacri flalus quid sint , v. ;
not. 161. ad Joh. de Garl.
Myst. EocL p. 141. Donatus inetriciis, v. Eber- '
liar d i Graecismiis. D o ii a t i seutentia dc voc. aliot]iti
et alioquin ap Johann Heldens.
SpecuL BraMa. v. p. 66. 2. , Draco, v. not. 234. ad Hiltleb.
carni. da yummo p. 173. Dufresne Glossar. metl. et in-
ftmae latiit., C Mantuni aap-
plctur e cod. Marbury. p. 107. Dypsas, v. not. 82. ad Hildeb.
carni. de Xummo p. 167. el
n. 277. p. 174.
E.
Eberhardi Betunlenai» La- borinthtts carm. lal. exccrptiun in Exemiilis Metrvruin Latinv- ' rttm a Grttmtnti:icv iu quodaui Cod. Marbury., V. p. 90. X.— J Idem carmen (_ap. Pvlyctti]) Ley- ser Histor, Poetar. ct poemat. med. atvi p. 795.; perutile i est ad poemata et poetarum medii acvi nvmina eognoscenda i et aetutem eoruin accuratius de- | liniendam. Excmpla vid. in 1 n d. Auctor., v. V 1 1 a 1 1 ^ Bles. Geta, Ovidii Paiaphi- lus ct Vctula, Pindarus Theba- ' ntts. — Ejnsdem Graecismus, \ oarmoa lat. Krammalicum paitim e Dvnttti Arte UaustUfBj valdc 1
eammeadandHm est iis, qui de Synvnymis latinis scribere ve- i lint, uostris (jrammaticii plane ignotum, ut videtur. — Ex- cerptuiu est carmeii ab Joh. Heldensi in tSiieculo GrtmmuL Diclioit. , v. p. 64.
Eccardus de Anenrbur g. \ Stua\ Erford. acripait a. 1426. j Codicem Commenlarii m Boeth. de Consol. Plulos. LXXXVi. lit. a., v. p. 13. 5.
Bccleaiae beat. !>Iariae Tra- ject. Origo, v. Trajec- t e n s is.
Eginhardi Annales, v. An- n a I e s.
Empedoclis tiistoria quacdain,
v. not. 678. ad Hildeb. carni. I
dc Nummo p. 187. Engelbert de marca, v. p. 38. b. Ennim (m cod. Juvencus)
cilatur Joh. Held. Specul. Gram-
niat. Diclion., v. Juveucus. E ii y d r u s vcl e n li y d r u s , v. |
not. 278. et 286. ud Hitdeb.
carm. ile Dfummo p, 171. Epigraniuia de Otlone Frisin-
yensi, v. p. -10. Cfr. Add. ad
h. Lj
Epi s c o p o r um vitae e Continuatl. Chron. Martin. Polon. i) Ho- \
aarfajd episc. Traject. (a. 1449. | v. p. 31. Adulphi episc. Leo- diensis (a 1321). — Episco- poriim H i e ro s o I y in i I a n o- r ii in series a Joscpli usque ad Wilheliiiuin Tyriuin ct Ainau- riciim, v Ind. Auct. v. Ca- talOKUI Episcop. — Epis- c o p o r u m W o r ni a t i e n s i ii in rl M o gu n t iu o r ii ni res geslae uractantur diligcnter in cod. Giss. Chron. inftl. , v Ind. Auct v. Epistolae. — Epistola Alexaudri M. tle Pror- liis s. de Hitu Indiae cxtitit :n cod. Meermann. Qetia Hey Frtinc, v. p. 51. (ail fol. 52. c. LV.) — Epistola Alexii Iniperaloris ad principea Cbri- stianos occideutalcs miaaa de aoxiUe eamtra Baraceaai peaendo inulilata cdila a Dufresne e cod. quodam Hoberli iu Corp. Script. Byitmt. VoL VIII ed Venct. inleyra cxtat in cod Giss. Ho- berti, v. p. 30. et Add. ad h. I. — Jipistola Epiccopi Hieroso- Ivinitaui ad tiuiversatn ecclesiam Chriatianan directa, qna con- aelatlH cos, ne desperent de vicloria sitper Saracenos (in primtt expcdit. ChffstnnorujB] llicrosol. i itt eod. cod. Giss. reperta iioiidiim aliunde uota, v. ibid
Epitome Boneri lliad. v. Pin-
d a r u s T li e b. Erasmus dc Sayn de Frisinga
scripsit eodicem CLXXVI., \.
p. 40 III. Erfurtense Glossarium lat.
fratrum Cartbua, v. p. 70. b. Ernica avis, v. not. 521. ad Hil-
debert. oarm. de .Xiimniv p. 182. Es c a u r ii s vel E s c ar u s, v. not.
605. ad Hildeb. carm. de \mn-
mo p. 184. Esdrae res excerplae e cod.
Giss. Adae Clarem. Elores Hist
med. p. 47. e Cvmp. Cron.
cod. Giss, incd. p. 40. Euclides a Physivlvyv in cod
Gut. excerptui p. 62. Eusebii Cliron. exccrptuin ab \iin Clurem. in Fior. Hitt . \.
Chrvn. — ab Auctorc Cvmp.
Cron. v. ibid. Eutropii ( ciijus ?; Fraguieiitum
exlitit in cod. Meermtinn. Gesta
Hey. Frunc. v. p. 51. (ad fol,
52. c. LV.) E ysell (G. F.) variae lectt.
ab eo e cod. Justini Hist. Pbilipp.
Marbitryensi cnolatac non viliis
confercndi carent, quae ipse cgo
eodeiu codicc iterum collato sii-
stuli, v. p. 6. — Ejusdem
variae lectt. iu Ciceroitis Oratt.
IV. ex eod. cod. exscriptae
noii magis ccrtae sunt, v. p.
18. 6.

Kxerapluin poesis Macaroricar cognatum , v. p. 39. 4.
F
Fabula de lupo et grue respici- tnr in Hilriebrrti earin. ile Vvatmo v not. p. 101. p- H»7-
Kacetus carmeii lat. raed. aevi de moribus in mensa serrandis. Incip. Mensne i/oclrintnn iln 110- bis discere Cnriste, v. Ind. A 11 c t. v. Fac e 1 11 s.
Falcomonte (Domfnus de Fal- iunionte), v. p. 38. b.
Fassa i. q. fasanus, v. not. 487. ad Hildeb. carm. de Nlm/no p. 184.
Feder bibliotliecae Darmsiadiiine
Magno Ducmli pritfectda pri-
marius — qnid ei in Ce m m c nt,
Crit. conficiendis debeain, v.
Praefat. C 0111111 en t ar. p. X. Fickert., P., magister seliolae
Portensis quid ei in CommtMtar.
Crit. conficiendis ilebeam , v.
Praefat. Commentar p. XI. Flatus sacri dona quid sint,
v. not. 161. ad Joh. de Gttrl.
Myst. Eccl. p. 141. Florctus cannen lat med. aevi
multis auctoribus tribuitur, v.
p. 84 III. — Comnu ntnrius in
cuni tribuitur Jo. Gersono, v.
ibid.
Florula avis, v. not. 468. ad Hildebert. carm. de Xnmmo p. 181.
F r an ei a i. e. Hannonin. v. Han- n 0 v i a.
F r a n c i c i Annales, v. A 1111 a I e s.
F r an z (L a 11 r c n t i u s ), v. L a u- ren t iu s.
Fratres domus Hivileonis InMarhurg. pristini posscsso- res codicis DCCC, v. p. 63. (III.; — Fratres Minores de Observantia in Ant- werpia pristini posscssores co- dicis CLIX. v. p. 57. III.
Fredegarii Scholast Chron. excerpta in Gestis Hey. Wrane. v. p. 60.
F r e ■ 11 s li e 111 i 11 s (Joli.) Wor- mat. ' possessor pristinus (a. ( lt:81.) Cod. LXXXIl., v. p.
14. iv. el V.
Kretelli Descript. Terr. Sanct. e cod. Ciss., Adrickomii in Ttu utt. Terrti Sanrt et Bon- gnrsii in Gesta Vei per hrnnr inter se comparantttr, v. p. 56. II.
Kridcricua duxAustriae eapituf a duce Ludorico Bararine prope MuMorf, v. p. 45 VI. — Kri- dericus Purcgrav. de Xurn- berg , v p. 45 VI. — Fride- r 1 c 11 s archiepisc. Colou. , HOO), v. p. 45. 2.
Krisonum Privilegiuin (a 1315; ut nc quis libertatcs eoriini 1111- pugnaret, v. p. 36. et 38.
G.
Galenus (physio/ogns, nuin idem medicns f) a PhosiolOfi in cod excerptus v. p. 62.
Galfridi dc Vinosalvo Poetr. \i>\. vers. 355 — 3<>3. atrfenttitur 111 Commtnt. atl Boetk-. de C &n- sol philos. LXXXV. L. II. Pros. II. p. 26*.
Galienus s. Galyenus i. e. Galienus Physiol. p. 62.
Ganiarus piscis, v. not 603. ad Hildebert carm. de Xummo p. 184., ubi addc Jnrniti/. Bat, V, 84. GettneH Tliesanr. I .in^.
Lat. v. Gamnmrvs, ForceWni Thes v v. CaMmthin,
Garamautis avis , v. not. 478. ad MUdeb. earm. de Xummo p. 181.
C c .1 r g. H ala, v. Hala.
Germaniae inferioris anti- quiora vocabula vid. in Gloss. \ Lat. Essend. p. 70 b.
Gerardus Sucgerodc, vid. Sucgerode.
Gerson i ^Joli.) auctor («rtur Comnxent &rii in Vtofetum earm. Iit. p. 84. III. — auctor vidi - tur Commentarii iu Boeth. de Consol. Philos. p. 11. seq.
G c s t a R e g 11111 F r a 11 c 0 r 11 m incerti auctoris e quibus fonti- bus conipilata sint, v. p. 50. IX. — ab Adriano sero inventa describuntur ab eodcin iti Oiur- nis Darmstadiiiis, v. ibid Clr. B o 11 q u e t. — G e s t a H 0 m a- noruinj Francoriim et Bri- tonitm excerpla ab Ada Cla- rem 111 Flor. Hist., v. p. 46. Praefat. opcris eiu>.
Glaser de Sabini iPseudo-Oi id.) Kpistolis dispntatiu , vi |'. 79. 2. I Glosa interlinearis jSitle- siatt. 47. critice tractatur ab Joh. Held. in Spec Sramm. p. 67. 4 I. 18. scqq. — Glos- sae super libros Vetcris Te- stam a Physioloyo excerplae p. 62.
Glossaria, v. Ind. Auct. v.
G1 0 s s a r i a. i Glossarium E r f u r t e n s e 1 La-
tin.) fralrumCartbus , v. p. 70. b. Qleaaariam E s s e 11 d i e n s e j
quibus fontibus mtatur , v. p.
70. b. Exempla V. ibid. — Glos- |
sarii Heycriani Kragin. p.
73. c.
G r a d i p e s avis, v. not. 482. ad Hildeb. carm. deJVmmMo p. 181. 1 Gradai in ecclesia, v. not. 230. ad Joh. de Gnrl. Myst. JBtcl, p. 145.
Graduale iu cantu, v. not. ,267. ad Joh. de Garl Myst. Eccl. p. 160.
Graecum carincn, v. Car- in e 11 G r a e c u m.
Grasse (Theod.) Lebrbutli eincr allg. Literiirgcsebiclite al- ler \'iilker Kd II. Abtftfcil. 2. Halfte p. 1113. luppletdT, v. p. 96. (XIV.) — QlianttrM Hutus liiiru laudato debcam, \-. p ra e- f at. C 0 111 m e 111 1 r. p. III.
Grammati ci. v Ind. Auct. v. G r a m m. — G r a 111111 a t i c i I , a- tini veterea emeniUmH ei Joh. Heldrnsis Speiul. Grau.-
»ab 1 v» p 64>
Gregorii Omeliarum locus af- refttti 111 Commeni. ad BoetH: de Contol. PhHott LXXXVt l. H. Pros. II. v. p. 267.
Gregorii X. Papae vita see. cod. Giss. afa -fMi /'„/„»/ Chron. afTertur, v. p. 37. — Grego- rii XI. vila rrlrriur e ( onti- iiual. Ilistor. Hnni. SfOrtmt loni, v. p. 39. 8.
Grugis, v. H a r 1 111 an 1111 s.
G r 11 i | et IU p i Kabula, v. K a- b 11 1 a.
Gualte ri (PhiHppi) Alextn- dreis — \ ariue lectt. in eam e cod. a Bnrlhiti enutatae , v. p. 95. XIII., v. Adri. ad li. I. — rinld. Brutett: liiiiiis carmin. ibid. — Gualten Alexanilr. I. I. ed. Ingolstad. fol. VI. b. cita- tur ab Joh. Helri. in Spec. Gramm. p. 66. 3.
G 1111 d i b al dus a Physiologo in cod. Giss, exccrptus, v. p. 62.
II
Haemorrhois, v. p. 271. ad
Hildeb carm. de Nummo p, 174.
HHdeb. i iirm.de VBflfMa p. 174. Ilalac (Georg) Index Vocabu-
loruttl lliniicricorumCod. XLIX.
v. p. 125 VI. Hammodltes, v. not. 254 ad
Itttdeb, ttrm. deiWiMMM p. 173. Hannonia i. e. Kraucia, v.
p. 39. 5. (Vit. GfttgM. XI.) Hartmanniia Grugis teripail
1164. cod. LXIX , v. p. 85. Hanpt (Manritiu») Prdf.Llps.
quM ei in C^mment. Crit aon-
lieiendis tlebcain , v. Praelat.
( 11 iii m e 111 a r p. IX. Kjiis-
dcm censura ediliohis Osann.
Vital. Bles. Gct., v, Gbmmtnt.
Crit. p. 82. Hebron vallis descnbitur sec.
Fn rettt Descr. Tcrr. s. v. p. 56. Heinrich (der arme Heiar.; \ iil. Menricwf Septimel- I c n s i s.
Henrici VI. res gestae e Com- pend. Cron -i in cod. Giss. ined. cxceiptae, v. p. 19. — Hen- ricus dux Austriae, v. p. 39. in. — Henrici Septi- mellensis vel Samarien- sis Elegia de divcrsitate for- tuue et de cousolationc philo-

sophiae librilV. —Cod. Argen- tinus iioii arrlietypum est Gis- sensis, v. p. 89. IX. — ("arnien lat. niliil coinmune liabet cum | canniiie Germaiiiro , quocl in- scribiti.r Der nrnie Heinrich von Hnrlmunn von der Aue ibid. — Henrici Septimel- lensis vcrsus L II 99. scqq. I et 1. III. 9». seqq. et 35. alfer- | untur in Commentar. ad Boeth. de Consot- philos. LXXXV. L II. I Pros. II.. v. p. 267.
Merbarius in Glossar. (Lat.) Essentl., v. p. 70. b.
Herbordus Lantgravius de Thu- ringia, v. p. 39. in.
Herculis labores tanguntiir in I Hildebert. earm. de Xummo, v. ...... Ui. p, 168.
11 e r iii a n nu s de Dortrato ar- tiuin niag. et licentiatus posses- sor pristinus cod. CLX., v. p. 32.
II e r iii a n n ii s (Carol. Frid., Proless. Marburg. , Gottingens. | futurus) — yuid ci debeain iu Commentariis Criticis conficien- j dis ? v. P r a e f a t i o n cm Cowi- mentar. p. IX. — Ejusdem Aua- lecta Catalog. Codd. bibl. acad. Marburg. siipplentur p. 90. X.
Herodius avis. \. not, 415. ad Hiltleb. carni. de Xummo p. 180.
Heusinger Prof. Med. Mar- burg., quid ei in Comment. Crit. conficiendis debeam, v. Prae- fat. Comnient p. IX.
Heyer, filius Profess. rer. forest. , Giss. , discipulus prnni ord. gyninas Giss , quid ei in Com- i ment. Crit. conficiendis debeam, I v. p. 73 c.
Hieronymi testimonimn de au- thenticitate Epistcilaruin Sene- ; cae ad Paiiluiu et Pauli ad Se- i necam, v. p. 20. 3.— Ejusdcm Clironicon excerptum ab Atln j Clar. in Plor. Hist., v. Chro- i nica. — Item ab Auctora Comp. Cron, v. ibid. — inler- pretatio Tliren. 3, 7. critice tractatur ab Joh. II, 1,1. in Spec. Gmmm p, 67. 4. I. 3. seqq. — II i e r o n y m ii s ad Enbio- lum de veatibua sacerdot. Hebr. eitatur ab Joh Held. in Spec. Grnmm. p 67. 4. I. 30.
Hieroiolymit ■ n o r u m K p is- coruni Series, v. Kpiscop. H i e r o s.
Hildeberti Turon. Opera ed. Beattgendr. complentur car- mine ejus de Xiimmo intcgro c codd. Bruxell . Mnrburg., Lip- stens. edito notisque illustrato, v. p. 100. — Hildeberti T u- ro n ensis s. Cenpmaiienais Satira de Xuinmo (s. de Virtu- tibus ct Vitiis) carincn lat., v. p. 98. XXI, ex aliorum aueto- n:m scriniis cnnipilatiim , inpri-
mis Lucani Orpheo dcperdito, ut videtur, ct cx Jsidori Ety- mol., Yincentii Bellorac. Specul. Xatural. et Boetkii libro de Mu- sica, adbibitis versibus Yirgilii, Persii, Juventilis et Hortitii, V. p. 105. et 108. — Codd. Inijus carminis ibid. 99. 100. el 106.
— de geiiuino auctore ejus inda- gaudo ibid. p. 101. et 107. — Idem carmeii Mnmucio s. Mau- I ritio cuidaiu tribuitur in cod. | Lipsiens. , v. p. 101 — Cod. | Elnon. s. Heg. Pnris, ap. Beau- I gendr., ut videtur, a monacho vehementer interpolatus p. 105.
— H i I d e h e r t u s T u r o n e n- si s videtur poetarum classico- rum opera noiiiiulla suo consi- lio traiisformasse, v. p. 105. — I Kjusdem carmen de Trinitate (ap. Beaugendr. I. c.) tribuitur in cod. Giss. LXXXIV. Alano nb Insitlis, v. p. 91. XI. 2. — Idem auctor carm. lat. de Of- ficio JUissae, v. p. 85. V.
II i P p o c r a t e s a Physiologo in cod. Giss. excerptus, v. p. 62. I
Histuria Hierosolymitana j (Jacobi de Yilriaco ?) a Phy- tiologo in cod, Giss. excerpta, v p. 62.
Histona \ a t it r a 1 i s, v. Ind. Auct. , v. Hist. Xat.
Ilorat. Kpist. I, 1,24. respicitnr in Hildeb. carm. de Xummo, v. not. 73. p. 166. — I, 1, 90. respicitur, v. ibid. not. 973. p. 197. — I, 2, 26. ibid , v. not. .'389. p. 178. — I, 2, 27. ibid. , v not. 731. p. 189. — I, 5, 31. ibid., v. not. 149. p. 170.
— 1,6,53. et 54. ibid., v. not. j 104. p. 167. — I, 6, 53. cila- j tur in Comment. ad Eberhard. Graec. p. 93. (Incip. Undecim.)
— I, 19, 19. respicitur in Hil- \ deb. carm. de Xiimmo, v. not. j 725. p. 188. — I, 29, 15. re- spicitur, v. not. 316 ad HiltU t>. carm. de Xuinmo p. 175. — Art. Poet. 39. 40. ibid., v. not. 'J24. p. 195. — v. 111. ibid., v. not. 961. p. 197.
Hugonis dc Sto. Victere Specul. Kccles. serioris vidctur esse scriptoris, v. p. 86. VI.
Hugo de deceptione muiicrum carmen lal. med. aev., v. p. 96. XIV. — citatur not. 12. ad ( tiiiti. ile Callid. Mul. p. 152.
Huguitio s. H.nguioio s. Hu- g ii c t i o (Vocahularium I ezcerp- tusab Jnh. de Heldensi in Specul. Grammul. Dictiou , v. p. 61. — CitatUr de Significatione verb. anlepedes ' et circumpedet ap. Joh. Held, in Spec. Grantm., v. p. 67. 4. I. 10. — Sententia ejus de orthoyi nphia verbi jacio cuin praepos. compositi (^obicio an
objicio etc), v. p. 65. — Sen- tentia ejus de accentu voc. fi/io- qui et alioquin ap. Joh. Hel- tlens. iu Siiecul. Giinnm. p. 66i. — ■ Expositio de verbis mus- sare et mutiie ibid. n. 3. — (Vocabiilariuin) rjus fons Vn- c nliularii l.at. Cod. 3U.1V., v. p. 69. hl. — Citatur in Yo- cab. cod. XLIV. de voc. A I o e s, v. A I o e in Ind. I ti k
Humerale, vestis sacerdotalis, v. not. 184. ad Joh. de Garl. Myst. Ecd. p. 142.
Hydra scrpens, v. not. 246. ad Hildeb. carni. de Xummo p. 173.
Hypnalis serpens , v. not 264. ad Hildeb. carin. it \iimmv p. 173.
I.
lasonis res, v. not. 409. ad Hiltleb. carm. de Xiinimo p. 179.
Ibix, v. not. 551. ad Hildtb- carin. de Xitmmo p. 183.
Imacro inundi (incerti auctoris) a Physiologo in cod. Kin. ex- cerpta, v. p. 62.
I in p e r a t o r u m G e r m a n i c o- rum vitae 1) Adolphi (inortui r ,»!iM) 2) (ViroZi IV. narratur e Chron. Marlin. Polon. sec. cod. Giss., v. p. 38. 3. a.
I n f u I a , v. not. 192. ad Jnli. ,U Garl. Myat. Kccl. p. 142.
Innocentii III. res gestae e cod. Giss. Chron. Ined. ex- cerptac, v. p. 41 1. — Inno- centii V. vita refertur e Con- timuatione Histor. Hom. Mnr- tini Poton. see. cod. Giss. p. 39. 5.
Inscriptio Pyrainidis ultra Ka-
biloneiu et fluviiiin Paradisi ap.
GuU. Holeit-Cet. Descript. Ter-
rae Saitctae Cap. 11. emend.
ope cod Giss. p. 58. Inonis fabula, v. not. 45. ad
Uildeb. c ;inii. de \ummo p. 165 Invidia — De vi iUvidiae, \
not. 179. tnl Bildeb. carm. de
Xummo p 171. Ionis fabula tangitur, v. nol,
183. ad HUdek. carni. de Vmn-
mo p 171 Iox avis , \. iml. 479. ad HUdeb.
cara. clc Xniiimu p. 181. Ire pro essr, v. not. 1. ad Cinii
de CalHd Mulier. p 151. Isaac a 1'hysiologo iu cod. Giss
excerptna p. 62. laeanua (Joaepn.) Deron car-
meti de excidio Irojne laudatur
ab Eberkordo Betnn in l.nbo-
rintlto, pcr quem aetas poetae
qHOdanuBodo definitur p. 81.
VII.
Isidori Chronicon eieetptnm ab f 11 I t t

Auctorc Comp. Cron. p. 48. — Isidorus citatur in Vocabui. eod, XLIV. de voc. .4 /0«, v. p. 69., \. Aloa. — Isidorus (Origi- nes ?) foits Voc&butttrii liat. Codd. XLIII. et XLIV., v. p. 69. init. — Isidorus (Ori- •tines?) a Physiologo iu cod. Oiss. e.xcerptus p. 62. - Ideni Origg. I. XII , I. <»« di " versis bestiarum ijeneribus re- spieitur in cariniiic Hiltleb. de \iimmo, v. uot. 546. p. 183.— Id. lib. XII, 4. ibid. de diver- sis serpentium ffcneribus , v. not. 233 p. 173. — ld. lib. XI i, 6. de diversis piscinm «re- ncribtis ibid. not. 585. p. 184. — Id. lib. XII . 7. de diversis miitm generibus respicitur in carm. Hildeb. de Xummo, v not. 442. p. 180. — Id. XVII, 7. locus tractatur ibid , v. not. 419. p. 179. — ld XIX, 21. de restib. Hebr. ab Joh. Held. iii Spec. Ornmm. p. 67. 4. I. 30
Ismcnias Tlieb;:iius vi inusicac srinsin sanat, v. not 681. ail Hildeb. carin. dc Xiimmo p. 187.
Ilineraria de Teria Sancta , v. Ind. Auct. v. Itineraria.
ltyg fabula, v. not. 488. ad Hil- deb. carm. de Xummo p. 181. Cfr. Inonis labula.
Ivo auctor csse ferlur carminis lat. de Offtcio 3Iissae, quod Hildeberto Turon. tribuitur, v. p. 85.
J
Jacobus de Vitriaco a Phy- siologo iii cod. Giss. excerptus p 62 — Ejusd. dt unimiililius ultramurinis liber s. Orienlnlis Historin ibid. r 'fy.
i a c u i u s, v. not. 239. ad Hil- deb. carm de Xttmmo p. 173.
iolianna Pupissu — Xarratio de ca non extat in ipsa Cliion. Murlini Polon. cod. Oiss. Nr. CLX, sed in Supplemeiitis mar- giitt additis, vid. p. 33.
.1 ii li a n ii c s arcliiepiscop.us Mo- putinni auxilio estcivibus Wor- matiensibun contra cleruni Wor- iiiaticiisein (a. 1104.), v. Wor- matia. Cfr. dc eod. p 45. 2.
ioliannes Coines Xftmurtettsis (a. 1321.) a Briigeiisibus capi- tur et .lolo liberatur, v. p. 39.4. Verstis lrrisorii in lianc rem ibid
Job iinie» Cnsostimus fer-
tur auctor Poenitentinrii , carin.
lat. de 3Iodo Poenitendi, v. p.
88 VIII. Job. de Delf vidctur auctor
esse carmiius uied. aev. de
| Darentria , v. p. 97. XIX. et I XX. — Num tort. sit Joh. de
II „1 de Oelf , v. p. 98. XIX.
01 XX.
J o. Friedebcrg scripsit codi- cem I.XXXIII. {Cauiodori Va- riaruin Iibri VII.) v. p. 21. IX. Johanties de Garlandia fer- liir auctor Floreti , carm. lat.,
l v. p. 84. III. — Idemfertur auctor Poenileniinrii carminis lat. de Modo Poenitendi p 88. VIII. el i>. 89. (VIII.) — Non po- test esse auetor cariniuis lat. de 3Iysterio 3Iissae , niinc pri-
| mtim editi, v. p. 86. (seq.) VI. — Num idem cormen sit, quod e cod. quodam Ouelferbyt. offert Polycarp Leyser Histor. Poet.p. 311.1., v. p. 87. (VI.) — Ejusdein Synon., v. 124. ap. Leyser Histor. poetar. et poem. nied. aev. citatur in Vocabul. cod. XLIV., v. p. 69. v. AI o. Joh. de Jamlandia i. e. Oar-
landiai v. p. 88. VIII. J o h a n n e s H e I d e n s i s Specu- lum Graniniaticaliiim Dictiotiuiu qiiautiim conferat latinae lin- guae accttratius coiiioscendae, v. p. 61. — Quos fontes secu- lus sit auctor et quid sibi prae- standttm proposuerit, v. p. 64. Provem. ejus. — Disputatio ejus de verbis alioquin et flMvfOJ, mussnre et mutire, compes, ante- pedes , circumpedilis, poderis, chrouelh s. chorenet, sandalin, iacio cum praepos. compos. (oft- jicio an obicio etc.J, T. p. 65. seqq. 1—4. — de voc. Alaba- strum, v. Alabastrum in lnd. Verb. — Kjusdcm sentcntia cri- tica de Olosa Interlin. Eccles. 47. p. 67. 4. I. 18. seqq. Johannes Honor. Crispi Cu- b i t e n s i s frasjrn. epistolae ad 3Iutlliaeum Liipinum de edit. Horat. Epist., v. p. 77. Johatines Laudspcrgensis libraritis, tit videtur, codicis Bocth. de Conscl. Philos. Nr. LXXXIV. lit a., v. p. 12. 2
I J o h a n n e s ( M o n a c h u s ) d e Sacrobusto dicittir auctor Poenitentiarii , carin. lat. de Modo Poenilemli, v. p.88. VIII. Jobannes Suipic. Veriilaiius — carmen iuvcnile de nioribus in mensa servandis persimile est
j ejtisdein argumenti carmini in
i cod. Oiss. LXIV. nOnduui edito incerti attctoris, v. p. 96. XV. J u h a n n e s d e W y t d e 1) e 11 fort. auctor carmiitis latini de urbe Dnrentriu, v. p. 98. (XIX ct XX.)
Joscphi Historism bella Judaici • excerpsit Auct. Comp. Chron., v. p. 48.
I Jubae (GrlnMHtiei) sentetitio dc
orthograpliia verhi jncio in com- poi. tp. Servium, \. Berviui. Jitdaei in orando uttuiu tantiim ^enu lectunt, v. not. 116. ad Jnh. de Garland. Mytt, Bccl p. 137
Juridica, v Ind. Auct. v. J ti r i d i c a.
Justini Histor. Phil. codicis Aft. librariui vidctur riii -.sc Italus, v. varr. leclt. ad Justin. Lib. 43, 4. p. 249. — Lecliones in Justinum ab fiysellio e cod. 3Iarburg. non satis plene ac Bdeltter enotatae, v. p. 5. et 6.
Juvenalis edit. Anton. hober- ger. Norimherg. 1497. c. Scho- liis Oeorg. Vall. (e Probo) ex- tat in cod. LXIV. inter fol. 59. et 60., v. p. 76. (II. 2.) — Juvenal Sat. I, 113. et 114 respicitur in Hildeb. carm. de Nummo, v. not. 115. p. 168.— Sat XI, 27. ibid., v. not. 924. p. 195. — Sat. XI, 80. citatttr ap. Joh. Held. in Spec. Grttmm. p. 67. 4 I. 2. -- Sat. XII, 34. respicitur in Hildeb. carm. de Xummo, v. not. 563. p. 183. — Sat. XIV, 139. vers alTertur in Commentar. de Consol. Phi- los. LXXXV. Lib. II. Metr. II. p. 268.
Juvencus (Poet. Cbnstian. leg.
Ennitts?) citatttr ab Joh. Held.
in Spec. Oramm. p. 66. 3. Juventiis — Carmen lat. et
Oerm. breve med. aev. de Ju- tentitte, v. Ind. Aucl v. Poe-
t a e L a t. n. 5.
K.
Klein Ptof. honorar., biblioth. acad. Giss. praefecttts fecunda- rius — quid ei in Commentui. Crit. conficiendis debeam, v. Praefat. Commentar. p. IX.
Knobel Prol. Theol. Giss. — qttid ci in Commenlur. Crit. conliciendis debeam, v Prae- fat. Commcntar. p. XI.
Koppius editor Marttani Capel- lae de nuptiis Philol. et Mer- cttr. non salisfecit nppnrutu cri- tico criticae in hoc scriptore fac- titandae, v. p. 15. init.
Kriinlein (Herm.) Dissertatio dc Aiualrici a Bena ejusque sectatorum ac Davidis de D i- nanto doctrina, vid. Amal- ri cu s.
Kruegcr Untersuch. aus detn Gebiete dcr lat. Sprache Heft III §. 25. 2 et g. 32. aupple- tur, v. Ind. Verb. v. At- tractio Vocat. et Heft 1. p. 51.. vid. Ind. Verbor. voc. Otto- n i a m.
Kiilb, Dr., bibliotliecae Moguit- tinae praelecttis, qtlitl ci in Com-

ment. Crit. conficiendts dcbeam, v. Praefat. Coiniuent. p. XI. Kunt?. el, I)r., magister gymnas. Wormritiensis—quid ei in con- liciendis Commenl. Crit. dcbeam, vid. Praefat. Comiuentar. p. XI.
L.
L a c li iii a nn (Carol.) Disscrtat. de Pindari Thebnni Epitoma Homeri lliad., v. p. 81. VII. I. aelii et Scipionis amicitia, v. not 39. ad Hiltleb. cariu. de , .\ummo p. 165. L a m b r e c li t (Ict. YVorinaliensis) I possessor pristimis cod. LXXXII (Marlian. Capell. et Chalcidii i Tim., v. p. 14. IV. et V. Latinoruni voca bu I o r u in Sy- noii. n Differentiae, v. Diffe- rc u t ia e. Laurentius de (lissuasione con-
jugii, v. p. 9«. (XIV.) I. aurcntii Kranz, vel Brantii disticfia dc cdit. Horatii Epistol., v. p. 77. init. Lausi pietas in patrcm Mezen-
tium, v. A n t iI o c h ii s. Lazarus Haynerii de Canortis de Sto Gwnlhtam notarius pu- blicus Vlorentinus scripsit a. 1473 Codicem LXXXVIII (S«e- ton.) v. p. 21. VIII. Legiouia divisio ex incerto auc- tore excerpta, v. rnrr. lectt. ad Veget. de re inil. lib. extr. cxeiinte p. 260. Lessingii Opp. — Carmen Ger- man. tet. in ed. Carol. Lach- a jM. Opp. Lessiny. Vol. XI. p. 485. cmendatur c cod. Guel- ferbyt. et Gissensi, v. p. 97. XVIII. c. Add. ad b. I. et App. V. I. p. 158. V. Leyser (Polycarp) Historia poetarum et poeinatuin medii aevi — quid buic libro in Com- menlar. Crit. conficiciidis de- beani, v. Praefat. Comnien- tar. p. III. Lexo viensis, v. Luxuvivius. L e x i c a L a 1 1 n a, v. V o c a b u- laria
Librariorum, qui codices Gis- senses scripserunt, noiuina, v. Eccardus de Amenibury, Eras- mus de Suyn. Vriedebery (Jo- hann.) , Sucyerode (Gerardus), Uartmannm dniyis. JoMmmtet LtaUbpergmuitj Laxarus.
Lina vestis, v. not. 255. ad Joh. de Gart. Myst. Ecd. p. 148.
Liodiughe rus dux Saxoniae p. 39. iii
L ipsiensis Cod. v. Cod. Lip- siensis.
Lucani Pliarsal. IX , 700. seqq. respicitiir iii Ilildeb. carm. de \iimmo de diversis serpentium
generibus, v. not. 233. p. 173.
— Ejusdem Orjtheus carmeii de- perditmn, v. p. 101. — Medio aevo extitisse videtur ibid. — Heliquiae ejus collectae p. 103.
— Disticlion a V i n c e n t i o B e I- lovae. in Specul. Doctrin. ci- tatiim nusquain alibi a me re- pertuni alferlur p. 104.
Luck (Jacob ) possessor pristi-
iiiis cod. LXXXII. (a. 1624.),
v. p. 14. IV. ct V. Lticretius citatur ab Joh. Hel-
dens. in Specul. Gramm. p. 65. 1. Liidovici regis Eranciae tcirc.
a. 1273) vita refertur sec. cod.
Giss. Martini Polon. Cliron.,y.
p. 38.
L u p i et gruis fabula , v. K a- j b ii 1 a.
Lupiuus (Mattli.) epistola ad
euni Joh. Honor. Crispi Cubi-
tensis, v. Joh. Honor. Luxuvivius (iium Lexovien-
sis V) a Physioloyo in cod. Giss.
excerptus, v. p. 62. L y c i s c u s, v. not. 577. ad Hil-
dtb. carm. de Xttmmo. p. 184.
M.
-M a c a r o ui cae poesis cognatum genus, — quo verba Germanica ad versuni Latinis redduiitur, sic ut ambigiia liat oratio, v. c. der arm bracli imtcei, brachium freyil in duo. Mirum rjueuiodi poesis exciiiplum c mcdio aevo alTertur p. 39. 4.
Magister in Historiis (niim Ja- cobus de Yilriac.) de vestibus pontificuai Hrbraic. cit. ab Joh. Held. in Spec. Gramm. p. 67. 4. I. ilO. — Citatur de voc. Ala- bastrum in Yocab. cod. XLIV., v. p. 20. v. A labastruiu.
M agun t i n o r u m, Episcop. res gestae, v. Episcop. W ormat.
Majans (Cleniens Greg.) pos- sessor pristinus l od. CMXLVI. (Xotitia Diynittttum Oceid, tt Orient.) } v. p. 2lV
Majus (Joli. Henr.) Fil. — Plura de eo v. p. 113. (C.) seqq. et Addend. ad li. I. — Idtm posstssor pristinus Cod. CLVHI. (Hoberti Monaebi Histor. Exped. Hierosol.), v. p. 29. init. — Idein possessor priiMnUs Cod. DCLXIX. (Apol- lintirii Melaphrasis Pstilmnr. ctc.), v. p. 109. — Idem pos- scssur priitinua Cod. LXJIl. ( VirgiU Opp.), v. p. 75. II. — Idem possessor cod. Giss. LXXXIL (a. 1729.), v. p. 14. IV et V. — .Maji Collatlbuii cod. Giss. Juatiui Martyr. Coliortat. ad Graecos (ed. Co- lon. 1686.) initium, v. p. 110 — Ejusdem Collatio cod. Giss.
Boetli. Consol. Philos. Nr. LXXXIV. lit. a. cmn edit. Sitzmanni (Bibl. acad. Giss. D. 869.) facla, v. p. 12. 2. — Ejiisdem iiiitium collationis cod. Giss. Clialcidii Inlerpret. Plttt. Tim. ciini cd. Kabnc. (S. Ilip- polyli Opp. T. II. p. 225. seqq.) usque ad c. 9. facta extat mar- gini liuiiis cditionis adscripta, v. p. 15. — Ejusdem col- latio codicis Severi Sulpicii de vita S. Martini, Epistol. III. de obitu et adparitione B. Mar- tini , Dialog. III. dc virtutibus Moiiaclioriini Uticntal. cuin ed. Cleric. 1709. 8. facta e«tat in bibl. acad. Giss. editiuni Clerici adscripta CHJU praefat. Maji, v. p. 22. X. Maiu (Daniel) possessor pristi- nua cudicis LXIII. (Yiryitit Opera), v. p. 75. II. Mamuciui quidani auctor fertur carminis de Xummo , quud Hii- deberlo tribiiitur apud Beauyendr. in Opp. Hildeberti, v. p. 101. Mantellus — Caruien lat. med. aev. de Mantello, v. lud. Auct. v. Poet. Lat. incerti n. 10.
Mantum, vestis v. nut. 263. ad Joh. de Garl. Myst. EccL p. 149. Manipla, v. not. 193. ad Joh.
de Garl. Myst. Eccl. p. 142. Marburgensis bibliotli. acad.
Catal.j v. Analecta. Mambre inons., v. Descript.
KretelH Terr. S. p. 57. Proloy. Marius cum sociis Koma pulaua, v. not. 332. ad Bildeb. carm. de Numm. p. 176. Martena et Durand. Veterum Scriptor. t ollcct. Ampl. Tomus VI. p. 3. nuitilatum et interpo- latiuii excerptuin de diversis or- dinibus relig. e Xigelli Wirekeri Specul. Stultor. continct. v. p. 95. (XII.) — Cnde cxcerptum illud emendari etsuppleri possit, v. ibid.
, Martiani Capellae apparatus criticus noiidiuu satis recte a Koppio eoHactua, v. p. 15. init. Alartinus Polonus Ckronkon et Hist. Koman. — Supplementa et Continuationes in euiu incerti auctoris ct Gerardi Sucyerode, v. p. 33 et 3i. ieqo> Martini Poloni Chronic, ex- cerptuin ab Auct. Comininl. Chronic. p. 48. — ab Aucture Chronici vel Moyunl. , vel Wor- mat., v. Chron. Wormttt. Martinus (S.) — Scripta de eo
iniilla, v. p. 22. X. Mauritius, v. Mamueiui — Multi Mauritii puctae medii aevi commemorantur p. 101. M e d i c a G ra e c e scripta — Pro- phylttclica, v. 1' r o p by lac t i ca.

M e c r m a n n i an u s cod. Gestn Hi f. Fntiic. , v. C od. M B*l - ni a n n.
Meleagri et Tclanionis ami- cilia, v. not. 219. ad HOdeb. i-arin. fe Xitmtn p. 165.
Mcnsa — (aim. Ut. med. acv. de moribut in mensa servnnilis, v. Mores,
Mensac mores carmen lat., v. K a c e t u s.
Michacl Scotns a Physioloyo ln eod. Giss. excerptus, v. p. 62.
Missae Officinm carm. lat. nunc primum ed., v. Hilde- bcrtus ei Ivo — Mysterium, v. Joli. de Garlantlia. — citatur ab Ilnyone de Sto Yic- lore in Specul. Eccles., v. p. 86.
Mitra (sactrdotalis), v. not. 201. ad Joh. de Garl. Myst. Eccl. p. 143.
M o na ch o r uiii ordines religiosi,
v. Ordines, Monachiis — Carnien Graecnm de Mnnncho pessiine tractato, v. p. 113 VII.
Monasterii S. Joli. Baptist. ord. ("artns. cod. Boetli. LXXXV. de Consol. Pliilos. et J o li. Gersoni Consol. Theol. ct de Gratia ct libero arbitr. , v. p. 11. init. — Monasterii 8 p ■ n h emie n- ais cod. Roberti Monnrhi Hist. Exped. Hieiosol. (1096.) Gissnm translatiis, v. p. 28. II. ct p. 29. (Kortasse cst idem cod., qnem olim Trittt nncmius Abb. mona- sterii Hvnnhemiensis ibidcm vidit.) — M o n a s t e r i i W e i n g a r t e n- sis codices, v. Justinus Hist. Phil. et Paulus Diac.
Mous in Stiria prope Killach se dividit ct per plura miliaria cu- jusdam vallis ad alios montcs acccssit, v. p. 44. (e Chron. ined. ad a. 1241.)
Morales Sentcntiae, v. Sen- t e ii ti a e.
Mores nienne carmeii l»t., v. K a c e t u s.
M o r e s — Cnrminn tle corruptis mnribus meilii aevi, v. lndex . u c t. v. H c n r i c us Sep- i i iii c 11. i l \il,t ad hunc ind. , v. Gu altc rus M apes.
Mliller (Cnrol. Guil.) editor Vitulis Blesens. Gestae injuste reprehendit Osannum , priorem editorein ejusdciu carminis, v. p. 82. I. — Eidem ignota fuit cditio \\ ngbtiana, v. p 319. init.
Mulieres — Caimcn lat. mcd. aev. de col/iilitnte malurnm mit- litnm, v. Index Auct. v. Poet. L*t. n. 1. Persimile eit Adolphi fnbitlis p. 96. — Car- miiia lat. de neqUitia muiitrvm eniimerantiir ib.d
Musae — Carnicn lat. nied. acvi de nominibus uc ministerio Mu- snrum, v. Ind. Auct. v. Poct. I.at. n. 4,
N.
Narratio de clementia Aftguati Caesaris in cod. i|iiodam Mur- bury. rcperta c Senec. do Cle- ment. (<•. 19.) exi er\>t* } v. p. 19. inil.
Natrix serpens, v. not. 253. ad Httdeb. carm, de Nummo p.113.
Neapolitani regni snbversio per terrae molum ■ 1456. facta, v. p. 32. Addend. ad Idfimti de- scriptionem codicis CI.X.
Ncbcl Prof. Med. Gi~*. , ipiid ci in Convment. Crit. cooJicienilii debeain, v. Pracfat. C o m - ment. p. XI.
Neronis crudelitas in inventorein vitri flexibilis , v. Pliniu>.
Nigel lu s W i re k er Specul Slul- tor. — Variae lectt. codicis Bruxell. in carnien illud a Mone in Kunde der deuttchen I orxeit aiiatae inutiles sunt , quod ex- emplo edito corruptissimo ad conferenduin usus est, v. iddcnd, ad p. 95. (XII.) Codd. Brusett. p. 98. (XII.) — carmen illud in prosam ortitioncm solutiiin in cod. quodam Dnrmsttid. cxtat , v. ibid.
No t a r i a t us A rs, v. lnd. Auct.
v. A r s N o ta r ia t ii s. Notae Maji aliortiinqiit' in Scrip-
tores Gruecos et Lntinos , v. p. i 118. IV. Numnms — De vi nummi, v. not.
178. ad Hildeb. carin de Nummo
p. 171.
0.
Oeliler (Theodor) Moeno- Erancofurtanus, vir doct. pri- vat. — quid ei in ComMeUtac Crit, conficiendia dcbcam, v. Pracfat. ("ommentar. p, X.
Oestrum trisyll. oistrum, v. not. j lf-3. ad Hildeb. carni. dc tinnuno p. 171. ct not. 544. p. 171.
0 f f ert o r iu ni, cantus ecclesiasti- cus, v. not. 232. atl fok. de Garl. Myst. Eccl. p. 145.
Oflioimm Missae catm. lat. nunc aafatwn edit., v. llildc- b e r t u s et I v o.
Opiges bestia, v nol. 552. ad Hildeb. carm. de Xummo p. 183.
Orandi Kitus illustranldr a Muj» F. , v. p. 116.
Ordines religiosi moaackoruin | perstringuntur carinine lat., v. Ind. Auct., v. Nigellus. | Orellius (Joh. Casp.) futwus !
emendator ac sosinuiMr Juttini
Hist. Phil., v. p. 5. Origo eccles. beat. Mariae Tra-
ject., v. Trajectensis Eccl. Orix avis, \ . not. 452. id //,/,/, /,.
eutm, ie \ /,,»»,,, p, i8o. Omix avia, v. not. 449.
liiiiiti). carm. de \/(,»,»„ p, ij- ii. Orpheai cl Burydice labnia
narrattir in Comment. atl Boeth.
de Coinul. philos. I. III. Metr.
XII. Cod. fcXXXV ct I.XX.W I.
p. 268. «eqq, _ /•'„/,,;/„ ,/,._
scensu ejui inl inferos a inulta-
rum gentiiim pootil traitala, v.
p. 101. seqq — Sententia de
hac rc II tlfti m Ubio I eter die
Luis, Sequenzen und Leiche,
v. p. 102. Orthographica dispu-ltio de
vcrbo jacio ciiin praepot, con-
juncto (v. c. objicio an uhm,.
scribendum), v. p. 65. e Joh.
Helden*. Specul. Gramra, — tle
voc. alioqui et alioquin ib. p.
66. 2.
Osannus (Frid., Prtfets, Git- sens.) — eius siuyuliire meritum iu bibliothecum acad. Gissens., quod Boethii codicem de Con- sol. Philus. pracstaiitissimiim e bibhoth. Senkenberg. olim abla- tum et a se in publica vemli tione rite emptiini yrntis resti- tnit, v. p. 11. — Idciu defenditur ab injunis a Carol. Geory. Miil- lero ei de edit. Vitalis Klcscns. Gcta illatu ibid.
Oscula pacis in sacris catholicis t|tnd sint, v. not. 138. ad .l<>lt. dc Gurl. Myst. Eccl. p. 140.
Otto Krisingensis. — Epi- framnsa in aum, v. E p i - g r a in ni a.
Otto dux Slauoniae, v. p. 39. tn.
Otto marchio de Choburg. (Co- bury.j, v. p. 45. VI.
Ovid -4r/. .4 /m. I., b9. respicitur iii Ilildeb. carin. dc Xumuio p. 166. — II., 279. ibid., v. nut. 149. p. 170. — Hervid. verius iiondum cditi, v. p. 78. 2. —
Heroid. II., 83. respicitur in llildeb. carin. de Nummo , v. not. 188. p. 16». — Met. I..
145. ibid., v. not. 20. p. 165. — I., 147. ibitl., v. not. 46. p. 165. ct niit. 58. p. 166. — v. 148. v. not. 50.— 150. ibid., v. not. 11)3. p. 167. — Fust. I., 217. ibid., v. not. 145. p, 169 et not. 107. p. 168. — Tritt. I., 9., 5 et 6. ibid, , v. not. 15. p. 164. - 1., 9 , 27. ibid., v. n.,t 26. p I65t — III., 4., 25. ibid. , v. not, 9()s. p. 194. — Pteudo-Ovidius tlc .\iimmo, v. p ioo. — PatupHUut ct i etul» laudalur alt Kberhtwdn Betun. in Lttberintko . per queai aetas

poetae quodanimodo deiinitiir, v. p. 83. (I).
P.
Palliuni sacerdotale, v. not. 2tJ. ad Joh ,1, GarJ. Mysl. EceL p. 143.
Panthera describitur sec. Pby- siolog. in cod. Giss. , v. p. <i2. 1.
Paparuin vitae 1) Clementis IV. 2) Gregorii X et XI. 3) Innoccnlis V. narratur e Martini Poloni ChrOnit, H Hiat. Hoiu. sec. cod. Giar., v. p. 36. 1. p. 37. et 39. 5. — Succctiio Piiparum in Chron. Mmtini Pol. sec. cod. Giss alia atque in ed. Masil. 1539., v. p. 33. extr. — Paparum lnstoria ah Innocentio V. (a. 1276.) nsque ad Gregor XI. (a. 1371.) copiosissime narratur in Continimt. II,- • Hom. Mur- itiii Polnn. , v. p. 35.
Papius (Vucubular.) fons Voca- buiitrii l.ut. Cod. XI.III et M.IV. v. p. 69. in. — Idem exccrptus ab Jnli. Ilrhlensi in Specul. Grnmmiit. Viction., v. p. 64. — Kjusilcm si iitrntia de significatio voc. alioqui et nlio- ,iuin mp. .lnii HeUeu*. 8pecul. Graain. , \. p. 66. 2. — De siguificat. verb. autepedet el circumpedes, ibid. v. p. 67. 4. I. 12. — Citltau ah Joh. Hehl. in Siiecul. Grnmm., v. p. 66 3. et de voc. Alou in Yocnbul. cod. XLUI p< XI,IV. v. p. 69. voc. Aloa.
Papiss a J ii h an n a , \. J o h a n n a. Parias serpens , v. not. 248.
ail Hilileb. carm. Nummo p. 173. Partcs Uiei, v. Dies. Patrocli et Achilli amicit., v.
A chilles. Pecunia — de vi pecnnine, v.
N u in m u s. Peloris avis , v. not. 484. ad
Hitdeb, carin. de Nummo , v.
p. 181.
Pere. ussio tria in sacris calho- licis ijiinl s i giu li cel, v. nnt. 131. ad Joh. ile Garl. Myst. Kccl. p. 139.
Perdix fabula de ea , v. not. 475. ad Hildeb. carui. dc Nitmmo p. 173.
Persii prolog. vers. cxtr. respi- citur in Hihleb. carm. de Niimmu, v. not. 507. p. 182. et not. 819. p. 191. — SaL I , 7. ibid. , v. not. 889. p. 194.
Petri lleliae sententia de ortho- graphia vcrbi jacio in eoinpos, ciim praepos. (v. c. objicio an obido) apuJ. Joh. Heldens. iu Specul. Gnimm. Dict., v. p. 65. 1.
Pharnacis seelns in patreiu Mi-
thridntem, v. not. 52. ad Hilitrb.
carm. de \iimmo p. 166. Pbilol o« i a n t i q ii i o r e s — quid
de eorum doctrinne thesnuris re-
lirtis censrndiini videatnr, v. p.
111. seq. — exerupla ex iis, ibid. Philoloirica Collectanca I,
Advrrsaria, v. Adver-
saria.
Physio 1 o gi , i. e. mystici histo-
riae animaliinii interpretes, v.
p. 61. — FtHittt in Physiolo-
ijitm, qui extat in cod. Giss.
ibid. — Fontet, quos secutus
ett, ibid. Pigargus bestia, v. not. 550.
ad Hildeb. carm. de Niimmo
p. 183.
Pindarus Tlieban. Kpitome Ho- mefc Uiad. DUput Inttkmtmn (Carol.), v. Lachniann. — Laudatur ab FJ„ , luir,l„ Betun. in Laborintho , per quem aetas auctoris definitur, v. ibid. — Cod. Amplon. Erfurt. hujus carm. ibid.
Pisciuin diversa genera vide in
Hiideberti carmine de Numui„.
v. 677. (XXII.) - 724. p. 184.
seq. , cfr. not. 585 p. 184. Platcarius (Matth.) 0 Physiol.
in cod. Giss. excrrptus, v. p. 62. Plinii Hist. Nat. XXXVI., 26.
historia de Nerone et inventore
vitri flcxibilis tractatur in carm.
Hildebei ti de Niimmo, v. not.
196. p. 171. — Plinius (Ma-
jor.) a Physioloyo in cod. (,iss.
excerptus , v. p. 62. Poderis quid sit. explicatur ab
Joh. Held. in Spec. Gramm.
sec. Isidor. F.tym. XIX., 21.
p. 67. 4. I. 37. 42. Poemata et poetae niedii
aevi unde optime cnyiinscft nhir,
v. Eberhardus Betun. et Leyser.
(Polycarp.), cfr. p. 14. (III.)
Co mmen tar. in Boeth. Consol.
et p. 84. III. (Floretus.) Poenitenlia, carmen lat. de ea,
v. Ind. Auct. v. Poeniten-
t i a r i u s. Poenitentiarii carminis lat. de
Modo Pocnitcndi diversi aucto-
n s feruntur, v. p. &8. VIII. Poesi Macaronicae cognatiun
jfeniis, cuius exemplum v. p.
39. 4.
Poetae incerti versus, v.
V e r s u s. Poeticae medii ueii ars unde
optime cognoscatur, v. Ars
p o e t.
Pulitici versus, v. Carmen Graccura incerli auct.
Polynicis et Tydci amicilia, v. Tydeus.
1' 0 ii t ifices Komani, v. Papa.
Praecepta Christiana nio- ralia et religiosa carroitlibui lat tradita , v. Ind. Auct. v.
Klorctus et Bemliard. (,/,- eontemptu ruundi i el |*o < i. Lat. n. 3., ubi addenduin si- mile carmen extare ap. B m d eb. ed. Beiunjendr.
Praester, v. not. 268. ad 11 ,1,1,1,. cariu. de Nummo p. 174
Pnvilcgiuin Krisonum, v. Kri- s o n u m P r i v i I.
Priseian i (I. X. p. 877. Cl XIV. 995. Putsch.) sententia de ortho- graphia x-erbi jncio cum prae- pos. compos. (v. c. objicio an obicio) , v. p. 65. — Kjusdem sententia dc genere voc. Com- pes ap. Joh. Held. in .s,,, i Grmumnt. , v. p. 67. 4.
Processio in dedicando templo apud catbolicos , v. not. 123 a. ad Joh. de Garl. Myst. Kccl. p. 138
Prognes fabula, v. not. 46. ad
Hihleb. carm. de Nummo p. 165. Prophylactica Graece scripta
incerti auctoris, v. p. 113. IX. Pseudo-Ovidius, v.Ovidius. Pythagoras liomineiu dissolutum
roirndat vi musicac, v. not.
669. ad BSldeb. carm. de Nuutmc
p. 186.
0
Quacara avis, v. not. 480. ad Hildeb. carm. de Nummo p. 181.
Quaestiones nobiles, i. e. morales, carmen lat. medii aevi, Incerti auctoris. Ineip. Quis recte rex est t se ratione regens, v. I n d. A u c t. v. P o e t, L at. 1.
R
Kabanus unus de Hetmstat. epis- copus ibid. a. 1424. , V, p. 44 (e cod. Chrem, ined, in vit. Bonifac. IX.)
K h a b a n u s (M a u r u s) a Physio- loyo in cod. Giss. ekeerptus, v. p. 62.
Rappoldus dux Mora \irnsis. >. p. 39. in.
Rationale, vestis Moerdotaiis, \. not. 185. ad Joh. de Ga,i. Myst. Eccl. |>. 142.
Regimen et Status muildi praescns, Cannen lat. nled. aevi de corruplis tnoribui OM- nium ordiuum , v. p. 160. VII.
Rcmigii commentaturis Oouati sentenlia do voc. nlioqui et alioquin ip. iioh. Meldent. Spe- tmi. Gramm. , v. p. 66 2.
Hcs Belgicae, roaxime Ixodi- censes et Trajectinae m Martini I', •lnni Cbron. (ractantiir, v. p. 34.
Reuss Lectiones Samonicae (_rn- riat,, ctioMet in Quintiun Serenum

Suinonicum e cod. Ttinctiti.). v. p. 75. (I.) I. 3. scq. Hitus Oraudi, v. Orandi ritus.
Hivileonis ilonius fratres in Marburg. , v. Kralres.
Hoberti Monachi Hbt. Kxped. Ilierosul. hber X. numqusni vi- delur exlitissc, scd per errorem lictus, quod in qiiibusd.nn codd. capita XV. • Fulcherii llistor. Bipad. Ilierosol. inserta repe- riiintiir llistoriae Ruberti, libri X. noiniiie inscripta, v. p. 29. — Kpistula Alexii Iinperaturis iu cod. Giss. Hobcrli iutegra iuventa in Bongarsii Gesta Dei per Krancos desideratur, e cod. qUedaM Hvoerti priinuiii niuli- lata rdila a Dtifresne in Corp. Scripl. Bpumt. Vol. III. ed. Vtnet. . v. p. 30. et Ailii. ad h. |. — Alia Kpistola F.piscopi llierosol., quae in eod. cod. iiiss. extat, aliunde non uiit.i, v. ibid.
K o c k e n li ii s e n ( j o h ) possessor pristinus cod D( CVIII. (Guil. I'arisiensis dc Kidc et Le- ^ibns et Rhetoriea Diviua cuui eurminibus duobns Ittt. et germtm.j , v. p. 97. XVIII
Kudulptius Kpiscopus Trajec- tiniu (a. 1419.) — Hlttoria de eo in IT—flnmt Mnrtin. Pol., v. p. 34.
Hombus, v. not 610. ad lliltlet). cariu. de Xiimmo p. 184.
H ii p e rl u s rex clero Worma- tiensi auxilio est contra cives tVonuiUedaea (a. 1104.), v. \V o r m a 1 i a.
Kuperti I. ducis Bavariae res geitae e cod. Oiss. Chron. 1 n e d. excerptae , v. p. 45. 2.
S.
Sabini (P s c u d u - U v i d.) Kpi- stolae Disput. Gliiser, v. Glaser.
Salaaiandria serpeus, v. not. 207. tiUiliUb. carui. de Xummo
p. m.
Salpiga vel Salpuga, v. nol. 254. ad HiltUb. canu. de Xiimino P. 173.
S a n d a I i a qiioriiin fucrint, vid. ap.
Joh Ut it/. in Spccui. Grmmm.
p. 67. 4. I. 27. Saxii 0 n o iii a s t i c o ii — quid
Jmic libro in 1 'omment. Crit. con-
liciendis dcbeaui, v. Praefat.
Cniumeiitar p. III. S c li u e u e m a n u bibliulti. Guel-
rerbyti praefectus — quid ei iu
Coii.ment. Crit. i onficiendis de-
bcaiu, v. Add. ad p. 97. XVIII.
et Pracf Commcut. p. X. Seilli fabula, v. uot. 470. ad
Hihteli. cariu. de Xummo p. 191.
Scipiouis ct Laclii amicilia, i
v. I. aelius. Scorpius, v.nnt. 259 ad Uiltieb.
carm. de Xumnio p. 173. S c o t ii s ( AI i c h a e I) , v. M i -
chael Scotus, Scriptorcs Classici — Xotue
inti tuiiiiii in eos Mss. bibliotli.
acad. Giss., v. p lis. IV. S c r i p t o r c s A g r i in e n s o r., v.
Ind. Auct. v. Ajjiimenso-
res; Kei Milit., v Scrip-
tores Hei Milit. Scriptura sacra explicatur
historice, allegorice, tropologice,
niitiijogite, v. not. 104. ad Joh.
ile Gtirl. Myst. Kccl. p. 137. Scythaius, v. not 234. ad
Hiltleb. carm. de Xttmmo p. 173. Sccreta oratio iu sacris, v.
not. 275. ad Joh. ile Gail.
Mysl. Kccl. p. 150 Sedum diveria geuera at
n o m i n a in Serm. L&L , v. ap.
Kberhard. Graec. et iu Com-
tnent. ad eund. p. 93. (Inc.
Vndecim.) Seiler (Kduard) — Kutiirus
editor Alciphronis iavititUr ad
perlustranda liibliotliecae acad.
Giss. Ativersttria Mnjana et
Steinltetiaita in Aleiphronem v.
p. 117.
Senecae locus afTertur in Com- mentar. Cod. LXXXV. ad Hoeth. j de Consol. philos. I. II. Pros II ! p. 207.
Senectus — Carmen Lat. et
Germ. breve med. aev. de Se-
nectute, v. lnd. Auct. v.
P o e t a c L a t. h. 5. Senkeiibcrgius Vir III. ipse
cudicem CCMIVa seripsisse vi-
detur, v. Gcsta Rejsr. Kranc. Se n t e n t ia e m u r al e s e scriptu-
ribus collectae , v. I u d. Auct.
v. Augustiiius, Grego-
rius, Gualterus. Septuaffinta luterpretcs a
Pligsiolngo in cod. Giss. ex-
cerpti, v. p. 62. Sequentiae iu cantii, v. not.
270. ad Joh. tle Garl. Myst.
Kccl. p. 150 Serenus (Oiiintus Seren.
S a m o n.) tiber medicinnlis —
Yariae lectt. iu eiim cod. Tttri-
cens. p. 75 (I.) I. 3. Serpeiitiuui jjeuera, V. imt. 233.
ad llildeb. carm. de Xiimmo
p. 17).
Servii (ad 1 irg. Aen. IV., 549.) sententia de orthogruphia verbi jacio in coiupoait. (v. c. objicio, rejicio, tttljicio an abicio, reicio, adicio) plcnior, qujua in editis exemplii extat in Joh. Hehlens. Specul. Grauiinat. e pleniore exemplo excerpta , v. p. 65.
Sexla aetas, v. Aetas.
Sigeberti (Geiublac.) Chro-
nicou cxcerptuin ab Atla Clarem. in Flor. Hist. , v. Chronica.
Sigiiuiundi Imperaterii dicta, liber, quem vidit G Sucgermle, qui Siippltmenta et Continuatio- nes ad Martini Polon. (hro- nicon descripsit , v. p. 35.
Silvcsler Papa dicitur auctur Poenitenliurii, earni. lat. tle Motlo Poenittndi, v. p. 88. VIII.
Sinonis fabula , v. not. 972. ad llilileb. eariii. dc Xnmmo p. 197.
Soldau, Masrjster Gymnai. Gis- sens. ordin., quitl ei in Com- ment. Crit. couficieudii ilebeam, v. Praefat. Coniinent. p. X.
Solinus a Phgsiohigo in cod. Giss. excerptus , v. p. 62.
S p a n h e mi en s is inonasterii co- tlex Koberli Monaehi Bitt. F.xptd. Hieros. , v. M o n a s t e r. S p a u li e ni.
S p c c ii I a — Yincentii Bellor. Spc- culiini Xalurale, v. Ind Auct., v. V i n c e n t i ii s Bellnv. — Jnlt. Ili lih ttsis Speculiiin Ginmm. Diction., v. Ind. Auct. v. j o li a ii n e s II e I tl e n s i s.
Speciilum Kcclesiast., quod B Uft Pi ile Sto Yicton- tribintur, vidclur serioris aucturis, v. p. £6. VI.
Sponsiis ecclesiae, i.e.Chri- slus, v. nol. 206. ad Joh. tle Garl Myst. Kccl. p. 113.
S t e iu li ei li i Advcrsaria Philolu- j;ica, v. p. 115. — Exempta ex p. 117.
Sllienclus, v, not. 913. atl MiUUb. t ann. de Xitmmo p. 195.
Stola, vestis sacerdotalis, v. not. 187. ad Joh. ile Gml. Mv.t. Kccl. p. 112.
S ii tge r* 4 e (Gerardus) de (tUCnfU Jtiliacensi oriundus, Cit-. ■MMjfHM beatite Maritte Trnjec- lensis eodicia Marlini Poloni chron. Buppttmtntm ct Conli- Htiationes scripsit et fortasse iioiiniilla tle siio addidit , v. p. 35., ubi plura ab ipsu de se tradtta refertiiitur.
Suetonii de XII. Caesarum vitis Cod. scriptus a quotlam l.azaro, \. I.azarus.
S u p p I e iii e n t ii iii C a t a 1 o jt i c o d d. b i b I i o t h. a c a d. G i s s. ab Adriano in Dimrii: Dnrmstadinis, v. Gesla Rejr. V r a n c.
Synonym» Latina, v. Diffe-
r t ii t lae. Syrcn Desidia, v. not. Ife6. ad
llilih b. carni. de IKMM p. 171.
T.
Talarii (vestis sacerdotalis), v. not. 189. ad Joh. de Q»t. Al>st. Kccl. p. 112.

Tclainonis etMeleagri anii-
citia , v. M e I e a g e r. Tlicbyt('-) ■ Physiologo in cod.
Giss. excerplus, v. p. 62. Tlieoduli poelnc Cliristiani ver-
MM alTcriintiir in Commentar. ad
Hoelli. de Consol. philos. I. III.
Metr. XII. Cod. LXXXV., v.
p. 269.
Tliomac Aquinatis Commen- tarius iu Boeth. libros V. de Consol Philos. nuni geniiimis sit, v. p. 11. scq. — Thotntte tle Aquino opera excerpta ab Auct. Compentl. Chron., v. p. 48.
Titulus in sacris ratholicis quid sit, v. not. 137. ad Joh. de Garl. Myst. Kcil. p. 139.
Ti t ulu s, quo uiagiius Turcus nxui sit post captam Constaiitinopo- liiu ad Xicolaiun V. , v. p. 32.
Tractns caulus pm, v. not. 136. ad Joh. de Garl. Myst. Kccl. p. 139.
Trajectensis ecclcs. B. M a- riae Origo — caimcn lat. med. aev. de ea, v. Ind. Auct., v. Poet. Lat. n. 7. — Tra- jectinae res naxime in Con- timiationibus MarthU Poloni Cbronici tractantur, v. p. 34.
T ra ii s b u m e ral e, vestis saccr- dotalil , v. not. 1^6. ad Joh. de Gtul. Myst. Kccl. p. 142.
Trinitas — Canuen lat. de Tri- nitate , v. A I a n u s.
Tropologica mterpretatio scrip- turae sacrae, v. nut. 101. ad Joh. de Garl. Myst. Kccl. p. 137.
Tiinica sacerdotalis, v. not. 199. ad Joh. de Garl. Myst. KccL p. 142.
Tydei et Polynicis amicitia, v. not. 37. ad Hildeb. carm. de Nummo p. 165.
Typis historia, v. not. 391. ad Hildeb. canu. de Xummo p. 178.
u.
Uffenbachius (Z. 0. ab CIT.) possessor pristinus cod. LXIII. (Virgit. Opp.) p. 7-5. II, cod. LXVII. [Ovid. Hcr., Ars Am. Keni. Aiu , Pindnr, Theb. , Vital. Bles. Geta p. 79. 3 et 4. — Possessor cod. DCLXIX. {ApoUi- narii Mctapbrasis Psalm. etc.) — C f f e n b a c b i an a e bibliothccae apographa Mttjuna , v. Codi- cci a Mttjo F. scripti
Cnicornis describilur et mystice
exponitur, v. p. 61. 2. Crbach. (Andreas) Slu- dius Krfordensis scripsit codiccs IH ( \( VIII. eam partem, quae coutinet Poenitentiarium carmen lat , v. p. 88. VIII.
V.
Versus incerti poetae de cine- rosis atriis affertur in Comment. ad Kberhard. Graec. p. 91., v. Ind. V o c. v. Atrium. — de delicto ibid. p. 92. v. D e- lictum; de lecto et yrabato, v. ibid. v. Lectus; de pabitlo , v. Pabulum ibid. p. 91. — Versus Politici, v. Car- me ii G rae cu m.
Vincentii Bellovacensis Speculum llistor. primarius fons Chronicorum medii tteri, v. Ida C 1 a r e m o n t. p. 4!t el (7. (i Co ■ p <■ ii d i ii m C h r o n i c o- rum p. 18. VIII. — Vincent. Bellovac. Spec. Xat. I. XII. 13. tractatur in carin. MHdeb. it Xummo, v. nnt. 419. p. 179.
— Idcm I. XVI., 18. de diversis atiitm generibus respicitur, ibid. v. not. 142. p. IfcO. — Idein I. XVII , 30. de diversis piscnnn •reiicribus, ibid., v. nol. 585. p. 1*4. _ Idem I. XVIII , 3. de diveisis bestinruin generibus, ibid., v. not. 546. p. 183. — Idem I. XX., 19. rcspicitur in carm llildeb. de Xummo, v. not. 233 p. 173. — Vincen- tii Bcllovac. locus qaidam de serpente in scpulcro Caroli Mnrtelli invcnlo insititius in ccd. Meermatin. Gesta Heg. Franc. , v. p. 51. (ad fol. 52. c. LV.).
Vini pretiain Wormatia a 1240 et 1297 , v. Chron. incert. auct. p. 43. V. (exempl.).
Vipera, v. not. 276. ad llildeb. carm de Xutnmo p. 174.
Virgil. Kcl. 111, 31. respicitur in carui. de Ctillid. Mul. , v. not. 15. p. 152. — Georg. III, 482. , ibid., v. not. 744. p. 189.
— Aetk II, 49., ibid., v. not. 872. p. 193. — H, 57. , ibid., v. not. 740. p. 189. — II, 661. . ibid., \. not. 73. p. 166. —
IV, 549. citatur e Serv. Comnient. in Viryil. ab Joh. Ileldens. in Specitl. Giamtn., v p 65 1.—
V, 237. citatur ab Jolt. Held. in Specul. Gramm. p. 66. 1. —
VI, 417. rcspicitur in carm. llildeb. &e Nummo, v. not. 814. p. 191. — VI , 646 , ibid , v. not. 811. p. 191. — XII. 311. citatur e Priscian. (I. X. p. 877.) ab Joh. Held. in Speeul. Grammtit. , v. p. 65. 1.
Virginalis Jobannes vel Virgo J o h a n n e s , v. not. 211. ad Joh. de Garl. Myst, Kccl. p. (46. et not. 250. p. 2)7.
Vitalis Blesensis Gcla, carni. lat. med. aevi laiidalur 10 Eber- hartl. Bttuniensi in Ltiboriutlio. per <|iiem actas poetae quod.i.u- uiodo dcfinitur p. 83. ( I )
Vitri Ikeoibilis inventoris historia, v. PI i n i u s.
V o c a b ii I a Gerinaniae infe- ri o r is an t i q u io ra, v. G I os s. Lat. Kssend. p. 70. 6.
Vocabularia, v. Ind. Aucl. v. V 0 cab uIaria. — Voca- bularia Latina bibliothecae acad. Giss. ccjjnata cum Gua- rini Veronensis Vocabulario , v. p 68. IV. — Cod. XLII et XI.III. idem Vocnbularium con- linent, ibid. ji. —■ Vocabu- laria Latina complenda el emendanda cx Joh. Heldensis Specul. Grainmat., v. p. 64.
V ii I z a t a B i b I i o r ii m enieudanda ex Joh. Heldtnsis Specul. Gram- mat. Dict., v. p 64. — Kxod. 16. Isaias 29. 11. Heg. 12. ci- tantur ab Joh. Held. in SpeM/. Ora mm . p. 66. 3. — Vulg. Psulm. de sedtim <;eneribus p. 93. (inc. Ciiiticini.)
Vulgata Biblior. Psalm. (In atrio domus titae) citatur in Comtiiint, ail h.birhurd. Graec. p. 91., v. Atrinm, Labrum (bis) , de Ptu tib. Diei (Inc. Quiniiue), Bellum (bis), Lectus p. 93. in., v. S aI o ni o nis Prov., v. Labrum.— Kvang. Mnlth., v. Lectus p. 92. ct v. S e- d e s p. 92. (inc. Vndecim.)
w.
Waldus (Joh.) vicarius eccles. SS. XI. mil. Virgin. Colon. (1547.) possessor pristinus co- dicii CLXXVII. (Adae Cla- romont. Klores. Hist. et Chron. Wormat. vel Mogunt.)
Weigand, Dr., magister scho- lae realis Gissens. quid ei in Comment. Crit. conficiendis de- beam, v. Praefat. C o m m e n- tar. p. XI.
Wenceslaus rex Bohemiae p. 39. in.
Weingartensis Monasterii
ccdices, v. Codices Mona-
sterii Weingart. Wernliardus dux Havariae, v.
p. 39. in. Wernbardus archiepisc. Tre-
virensii (a. 1400.), v. p. 45. 2. Willielmus, comes Hannoniae
et Hollanditte (1256) interfici-
tur a Frisonibus., v. p. 36. Wolf (Ferdinand) Ueber die
Lais, Scquenzen und Leiche —
quid huic libro in Commentar.
Crit. conficiendis debeaiu, v.
p. 102.
W o r in at ia-V ini pretia ibid. a. a. 1310 et. 1297, v. Vini p re t.-W o r m ali e ns i s clerus

\ \\ M -
discordat cnru civitate Worma-
tiemi (». M04), v. p. 43. V.
(e Chron. incert. ni/cf.) Wormatiensium Kpiscopo-
rum rcs gostae, v. Kpiscopi
W o r iii h i Wrigtli (Tliomae-Ansli) edi-
tijg Vitai. Bleaeaa Getae,
ijniil de ca jiidicandnm , vid.
p. 319 — Kjnsdein liber
Karly ilysteries and olher lalin poems of Uie tirelft aml thir-
teenth centuries (London 1838) i njiismodi carmina latina mcdii aevii contincat, v. ibiil. — Kjusdem libcr rccenlior, qui ll> aCruWlir Tlie lntin poemi Com- manly attributed to Walter Ma- jiex rulleeted nnd edited hy Th.
Wrigltl, Londnn 1841, quera i |iiiioi non ipse possideani, cog- novi per Viri Cl. lluheri Prof. Marb. censuram in Novis Diar. Liler. (Neue Jen. Lit. Zeitung) 1*42 Nr. 232 et 233. p. 961 col. a et p. 962. col. a. extr. ,
fortasse conlinet duo cannina latin* (iimlteri Main s , ut vi- delur, ex Anglicis coild. edila, quae nos qnosqnc e (iissensi et Mnrlnirgensi cod. iionc primum edWMMBj qiinriiin altinini apinl Wtight iiiscribitnr l)e dirersis honiiiiiini nrilinihiis, iii i|iid titti et rtiirersi iniplili ritin perstrin- gitntnr , quod in cnd tiiss. DCCCLVIII inscribil ur Heyimen et Status mundi pracseiis, i|iiod carnien et argumeiilo et forma respondet aliis ejiisilem jjcneris earminibus a Gualtero Mapes confictis. Allerum carmen, cni apud Wriythium inscriplio est l)e yummo, nescio an idemsil, quod parilrr MM codi in iioinine Hildcherto Cenomanensl (ribn- tiim e cod. Mnrhurq. , Rruxrl- lensi, Lipsiensi nunc priiniim intfgruin edidiiiius, i|nami|iiain versibus lieroicis scriptiiin, qiiuiu Guatleri Maiies carmiiia omnia rythmich versibus srripla esse
viilcanlur, vid. Camment. Ciil p. 160. VII. cl p 163. IV W y t (Joli. ile \\ y I de Del f) v J o li a n ii e s il e W y t
Wytolilu» dictua Alernnder dnx l.itiriiiiine Tartaroa hapauj^nal et ( lirislianiis lit , v. p. 3.).
X.
Xerxi rc» geslae excerptae n cod. Giss. Adae Clarem. h'loi. llist. Ined. , v. p. 47. — ct e Camii. Chron. cod. Giss. ineil., v . p. 49.
V
Vpocras i. e. H i p p o c r a t e s , v. Physinl. p. 62.
7t.
Zoltow, v. Conrad de Zol- I o w.

I\l>i:\ YEKBOItni ET REKUiU CilMJUM-
quae ln commentArhs criticis illustrantur.
a.
I MH X \ I RBOKI Tl I, l I I \Olll Tl.
V0< AlilLA. QUAE VEL PLANE NOVA siM. VEL NOVA SIGNIFICATIONE PRAEDITA
REPERIUNTUR, CKLCE (f) NOTAVI.
COMPBNDIA HREVIORA . 01 IBI I IV IN DICANDIS SCR1PT0R1BI S 1 Sl s sl M, HAEC 8CNT: GL. E. SIGMKICAT GLOS- SARUM ESSEXVIEXSE (VID COMMEXT. CRIT. P. 70 b.) ET GL. II. EST GLOSSARII HEYERIAXI KRAtiM.
(VID. P. 73 c )
A longc. Vocab. coJ. XLIV. V. p. 70. — A manibus pro ma- ntbiis v. not. 11. ad Carm. de Mor. Mens. p. 156. — A pi- scina lcvari pro e pisc. lev. v. varr. lectt. aJ 1'auli Diac. Hist. Lau^ob. L 15. p. 291. — A patrta prllere v. rurr. lcctt. aj /(•///// Dia> Hist Longob. [. C. 27. p. 293. — Ab aliquo eri- |" rc- v. rarr. Icctt. aj Paul. Diat . lliM. Laug, V, 6. p. 304. — A palatio aurum tollere pro epalatio aur.toU v v. varr.lectt. ad PauL Diac. Ili^t. Langob. \ I, 85. p. 310. — Ab in com- parationibus: alter ab eo non melior. V. varr. kctt, aJ \e- get. L 3, 8. p. 255.
U>a< lus Gl. E. p. 73 b. L 15.
Abamita Gl. E. p. 73 b. I. 10.
Abatos Gl. L. p. 73 b. I. 17.
Vbdui " . u Gl. E. p. 73 b. I. 18.
ALesus (leg. adcms) Gl. p. 73 b. I. 19.
Abicio, nis Gl. E. p. 73 b. 1. 25. Abictarius (il. E. p. 73 b. I. 21. Abigcs (il. E. p. 73 b. I. 22.
AWaclacio Gl. E. p. 73 b. 1. 27.
Ablativus cuni pracpos. in pro Accusat. V. varr. lcctt. aJ Ve- get. Je re mil. 1. 1. prol. p. 250. — Ablat. pro Abtatwo cum praepos. prae: v. c. curis = prae curis v. not. 85. aJ Cdrm. Jc Calhd. Mul. y. 152. — Ab- lat. pro Dat. post verb. impri- tnendi v. not. 50 aJ Joh. de Garl. MW. Eccl. p. 134.
Abligurio Gl. E. p. 73 b. 1. 28.
Ablucatio v. Ablueraeio.
■ibluces (leg. ablutes) Gl. E. p. 73 b. I. 29.
Ablucracio (I. ablucinatio) Gl. E. p. 73 b. 1. 28.
Abscedere c. Accusat. personae v. not. 27 a. ad Cann. de Cal/id. Mul p. 153.
Vbsque pro sine v. varr. lectt. aJ Cic. Or. III. in Catil. c. 6. p. 280.
Accersi pro accersivi v. not. 23.
ad Carm. Je Callid. .)////. p. 153. Accusativus loci in noininibus ap- pellat. sine praeposit. ad: vo- care convivia = ad conv. v. uot. 72. aJ Carni. de CaRid. Mul, p. 153.- — Accusativus
Uiincus (il. E. p. 73 b. 1. 23. Graecus in latino serinone: no-
Abigo Gl. E. p. 73 b. I. 24. tai inscriptx v. varr. lectt. ad
ibgregare Gf. E. p. 73 b. 1 .90, ISoeth. Consol. Phil. Lib. I.
Abjuro Gl. E. p. 73 b. 1. 26. I >ros. IV. p. 261.
Acisculum. V. varr. lcclt. ad Ye-
get. dc re mil. I. 1, 24. p. 252. Ad in dictione cogiture ud salu-
tem suam v. Cogitarc. AJjectivi Hypallage v. Hypallage. Adjuvare c. Dat. person. v. varr.
tectt. ad Pindar. Theban. v.
262. p. 316. -|-Adorare i. e. insuper orare v.
not. 220. aj Joh. de Garl. Myst.
Eccl. p. 144. Aegrotare mortem v. Mortem
aegrotare. Allines i. e. amici v. not. 19. ad
Carm. de Callid. Mul. p. 153. Affore pro adessc v. not. 636. aJ
Hildeb. carm. Je Ntimmo p. 186. Alabaster vel Alabastes Vocabul.
coJ. XLIII ct XLIV. p. 70. Alabastrum. Vocab. coj. XLIV.
V. p. 70. et Jvh. Heldens. in
Spec. Gramm. ibiJ. Alabaustrum. v. Joh. Ileld. in
Specul. Gramm. p. 70. v. Ala-
bastrum. Uapace (leg allopalhiaj Graec.
voc. inVocab. coJ. XLIV. p. 70. Alatus halatus vel halitus. Vo- cab. coJ.XLlV. p .69. v. Alo, is. Alcs ab alo (?) Vocab. cod. XIV.
p. 69. v. Alo. MexanJrea pro Alexdndria. V. varr. lectt. ad Justin. prol. 39. p. 203.
tvttfftt

Alinimtum :ih alo. Vocab. cod.
M.IV. p. 69. v. Alo. Alinqnin an alioqui. Disputatio
Joh. Heidens. in Spec. Gramm.
p. 66. 2. Alitor ab alo. Vocab. cod. XLTV.
n. 69. V. Alo.
S$itm(ha&ttu)Q\.V. p.71 a. 1.85.
v. hastihtdium. Alitns ab ofo. Vocab. cod. XLIV.
p. 69. v. -//'»• AJIoa vel .///<"" vel Alloes. v.
Alloquium. Vocab. cod. XLIII.
p. 69. v. . tttofttor. Alloquor. Vocab.cod.XLIII. p .69. Almnus, yrlen Itrle.j Vocabnl.
cod. XLIII-XLIV. v. p. 69.
v. Ahtus. Muetum V. Vocab. cod. XLIII
et XLIV. p. 69. v. Ahnu. \lnus explic. in Vocabul. cod.
XLIH et XLIV. p. 69. AIo, as, = ha/o, as. Vocab. cod.
XLIV. p. 69. v. A/o. is. Alo, as, i. e. brachias extendere.
Vocab. cod. XLIV. p. 69. v.
Alo, is.
Alo, is. Vocab. cod. XLIII ct
XLV. p. 69. Aloa. Vocab. cod. XLIII et XLIV.
p. 69.
Alobastritrs Vorab. cod. XLIII
et XLIV. p. 69. Alobastrum Vocab. cod. XLIV.
p. 69.
Alopacia (i. e. allnpalhia.) Vo-
cab. cod. XLIV. p. 70. Alopus (leg. alapus.j Vocab. cod.
XLIV. p. 70. +.\lpa;o, as, are. Vocab. cod.
XLIV. p. 70. ■J-Alpagus. Vocab. cod. XLIV. p.
70. V. Alpaijt). Altilis ab alo. Yocab. cod. XI.IV.
p. 69. v. AIo. Altor ab alo. Vocab. cod. XLIV.
p. 69. v. AIo. Altrum pro alterum v. not. 77.
ad Joh. dc Gar/. Myst Eccl.
p. 134.
Altus ab alo. Vocab. cod. XLIV.
p. 69. v. Ato. Alumpnus ab a/o. Vocab. cod.
XLIV. p. 69. v. Ato. Amabillimug pro amabilissimus
v. varr. leett. ad Pau/. Diac.
Ilist. Langeb, VI, 17. p. 30& Anglus pro angulo v. nnt. 76. ad
Joh. fJr Garl Myst. Eccl. p, 134. Antc i. q. iilnn v. not. 3. ad Carm.
de CalRd. Mul. p. 151. Antclucanum, di/uculum, conti-
cinium . intempesta nox , cre-
fusculum gatii eantus dilTe-
runt. v. Crepusculum. Antepedes. — Disputatio de boc
voc. Ju/i. ffeltt. in Spt c. Gramm.
p. 67. 4. Iquilo i. e. septentriones v. not.
22«. ad Joh. dc Gar/. Myst.
Lccl. p. 144.
Arcbiepiscopus legendukn per me-
tricam rationein archicopus V.
not. 210 ad Joh. dc Gar/. Myst.
Eci I. p. 1 13. Arvambula pro ambarvaUa v. not.
143 ad Joh. de Garl. Myst.
Eccl. p. 140. Atque ptopariter atquev.notl.
ad Carm. dc Nohil Quaest.
p. 157.
Atrium quot signifirationcs ha-
beal v. Ebentmrd. Graec. cum
cotnment. p. 91. v. atria. —
origo voc. ihid. — Atria cine-
rosa v. < 'inerom. Attractie Prmominin Relat. V.
varr. lertt. ad Vegti. 4« re mil.
1. 1, 19. p. 252. — Attractio l ocativx casns in eenere et
casu v. not. 381. ad ffildeb.
carm. de Nummo p. 177. —
Attractio in formula /nr (eum)
qui iiii nasci fecit v. varr. lectt.
ad 1 'mil. Diac. Hist. Langob.
V, 3. p. 304. Audaciter pro audacter. V. rarr.
lectt. ad Veget. de re mil. 1. 1,
4. p. 251. Aureale, tervicat, pulvinar dif-
fernnt, v. Eberh. (iraec. p. 93.
(infiip. Duilnr.)
II
Balsamus et balsama differunt, v.
Eberhard. Graec. ctim eom-
ment. p. 92. Barathrum, die ttdtte. v. not. 62.
ail ./()/(. de Garl Myst Eccl.
p. 134.
Bcllum, due/Uan, proelium e( pugna diiTerunt, v. Eherhard. Graec cum cemment, p. 92. (incip. Milttis.) — origo voc. ihid.
Benodictum, i. e. benedictio \.
not. 103. ad Joh. tlc Gari. Myst.
Eccl. p. 136. llilis verba, i. e. dirat v. not. 55.
ad ( arm. 4e Caliid. Mul. p. 154. +Bri( tum qunl sit, incerlun v.
not. 12. adCarm. de l /eij. Munil.
p. 162.
c.\
Callcs sermonis v. not. 203. ad
Joh. dr Garl. Myst EccF. p. 113. Caput, Krqiital v. not. 169. ad
llilili h. carm. dc ISumm. p. 1TO. Carda v. not. 252. ad Ju/t. de
Garl. Myst. Eccl. p. 148. Carpobatsamum v. Cotnment. in
hberhard. Graec. p. 92. v.
Balsamus. (Inc. ISobilis.) Castrum quid sit e( imde ductum
vor. v. Comment. in Eberhard.
Graec. p. 9$. (Inc. Undecim.) Cathedra, solium, trihunal, cu-
rule, suggestus, tYanstra, ro-
stra, sedile differont, v. solium. Cauma et casnta (?) differunt, v.
Eberh. Graec. p. 94. Canma.
i lansa mimmi ]iro nummt rau.sa.
v. not. 122. ad ffi/deb. carm.
de Numrno p. Hi^ Cervical, aureate, puhmmr ilifTe-
runt, v. Aurea/e. Celtes quid sit v. not. 9. ad ./.,//.
de Garl Myst. Eccl. p. 131. ( entrum. i. e. donuu v. not i -
ad Carm. de Callid. Mul. p. 153. Chirothecac v. not. 207. ad Joh.
ilr Garl Myst. Eccl. p. 143. ( horeneth v. < hronet. Chorizare i. e. sattart v. not. 13.
ad Carm. de Callid Mui p. 15* Chreneth t hor< nt ili quid sil ex-
plir ;it Joh. ffeld in Specttl.
Gramrn. p. tiT. I. 1. 38. :!'.». Cinerosa atria quid significcnt
Comtnent. ad Eberhara. Graec.
p. 91. v. Atrium. Ctrcompedes c( ( ircumpedile. —
Disput. de bis voc. Jolt. ffelrl
in S/n r. Gramm. p. 67. 4. Circumpedilis quid sit, explicat
Joh. ffeld. in Spec. Gramm
p. 67. 4. ]. 32. 37. Coago pro cogo. v. not. 8. ad
( arm. <\<- Cnllul. MuL p. 152. C occo infula, i. c. coccinea v.
nnt. 21'2. ad Joh. r /c Garl. Myst
Eccl. p. 113. Cogitare ad salutem suam v. rarr.
lectt. ad Paul. Diac, Jlist. Lan-
gob. V, 2. p. 303. Cornpes. Disputatio de hoc voc,
./"//. Hcldeiwis in Sptc. Grcanm.
V. p. 67. 4. Congrait cum Infinit, pro erm- itinf. V. rnrr. lectt, .nl Veget. de re mil. I. 1,4. p. 251.
( onjogattonis IV. hnperfect. Con- jinirt. 3. pers. sing. iii rrer pro irer terminatur in puterctur pro potiretur. V. Poteretur.
Conicio pro conjicio Joh. Ilrld. in S /irr-. Grtanm. p. 66. 1.
Consonantes duplicantur in rrt- tttitl, renmuit, reltigio, rr /li- quiae el cotttesso. \ . Joh. /Ir/i/. rn Spec. Gratnm. p. 66. 3.
Conticinium, crepuscuhtm, gul- UcantUs, antehtcantnn, tli/u- Culum . intentpesta nox diffr runt. v. Crepuscuhtm.
ContruTttur pvo conterttntur v. not. 237. ad luh. dr Garl. >l\st. Eecl. p. 145.
Contnttus visus v. not. 2. ad ( arm. de Dttvetttr. p. 159.
( reperum qnid sigmficel v. t <nn meni. in Eberhttrd (iracc. p. 91. (Inrip. Quinquc.)
Crepusculom, gtUR cemtu$, autr- htcanum, mhtcultmt, eontici- iiiinii r/ intempestiva ttox dif- ferant, v. Eberhard (ir .irc. e eomment. p. 91. — origo voc i l .i .l.
( risma rt Karisina dnfferunt, v.
Eberh. Graec. p. 94. v. < 'risma. Cruris pro crurinm v. nod. I. ird
Carm. dc hcrtnt. e( Scw(frf.p.t58.
t- (-
c c
v.

Cnruus pro eutvus v. not. 1. nd Carm. de luvent. ct Sertect. p. 158.
Cum pracpositio duo subjeeta eonjungens cum plurali con- jnngitur v. not. 437. ad Hildi b. carm. dc Ntimmo. p. 180. —
Cam manibus pro mamius \. not. 15. ad Carm. dc Mor. Mens. p. 156.
Curtle, ttibunal, tolium, curUk, suggeStttS, transtra, rostra, se- </</< differnnt, v. Solium.
Curare c. Dativo v. varr. lectt. ..,] Floret. v. 1000. p. 329.
D.
Dareus pro Darius. V. rm -r. leett.
ad Justin. Prol. Lib. IX. p. 201. Dat signare, i. c. signat v. not.
','To. ad Jah. dt Gati Hyst.
Eccl. p. 150. Decliitatioms 111. Gen. Pktr. in
HtdH tirminatur pro M /wt in
riiriisiiiini. V. Mensuiini.
Deditua In studie pro <h ditut ttu-
dio v. varr. leclt. ad Sulpic.
St v vit I'.. M.ntini c. 1. p. 286.
ct ad /'«<//. /Wac. Ilist. Langob.
III . 11. p. »97. Dcfore pto i /rrsse v. not. 608 b.
ad Hxldeb. earin. de Numrno
p. 184. Cfr. / <,r,. Di ln iimi i i peccattan diffe*tltrt,
v. Eberhard. Graec. cum com-
mtnt. p. 03i (iacqt. Z5rf.J —
origo voc. ibid. Demum bro drnique v. not. 213.
ad ttlUkb. carm. dc Numrrto
p. 172.
Dcsiderium pronunciandum in
carm. Ilildeb. de JSummo v.
not. 947. p. 196. Denuetndo \ <«<•<•. lecit. ad Sui
pic. Sev. vit. B. Martini Prae-
fat. p. 285. Diccre cx alio nro de alio v. not.
19. ad carni. //</</</<. de Numme
p. 164.
Dicla qniil sil v. nn(. 54. ad ./«/<.
dt Garl. Myst Lccl. p. 134. Dtgnufl c. Datir.: rlnjinix risui
v. <«<•<-. lecti. id /'««/. Ditc.
HiBt. I.angoh. I, 8. p. 291. Dilttcnram, gallicantus, crepus-
cuhuto, etmticinium, antehtca-
71/iin. intempesta nox differant,
v. cnpusctttum. Diruta num pro diruens v. not.
402. ad Hildebx cann. de rcuwiiuo
p. 180.
Domui tuae pro </<<>»< tume v. tarf. Iri /i. id CSrci Declam. nt Salust. c. 3, 9. p. 277. — //« niiii in formula major doiruii, v. Major.
Ducllum, belhtm, proelium el /w- </»« diiVrriini, r. BeMum.
E.
l -i silaus pre Agetilaus. V. rtrfT*. /" //. ad /tMtin. I. VI, 3. p. M3.
F.rabamus pro eramns (Ital. cr <7- vamo) v. parr. /<<<v. ad /'</«/. /)<ar. Ilist. Langob. V, 40. p. 307.
Eripere pro accipere v. ?Y7rr. lectt. ad ttudeh. de O/yfc. JAw. v. 365. p. 331.
Esse cum (ienit. in dictionc est manns ilrnrum, i. e. c.?< ffl po- testate drorum v. nol. 700. ad tffldet. carm. dc Nummo p. 188.
Ex cum vcrbis apprllandi con- junctum. V. rarr. Irctt. ad IV- oe/. de re mil. 1-2,7. p. 253.
Exacervare v. rarr. lectt. ad Borth. ( onsol. Phil. Lib. I. Pros.
IV. p. 261.
Exactores Gi. II. p. 74 a. 1. 7. E.x aliquo dicerc = de aliqtio v.
Diccre cx aliqtio. E.x magna cura pro rnrigna rura.
V. varr. lectt. ad Justin. I. VI, 3. p. 213.
Es obliquo Gl. H. p- 74 b. 1. 13. Exalare — exhalarc Vocab. cod.
M .IV. p. 69. v. Alo. is. E.xamen ct expcrimentum diffc-
runt v. /.'.< />i rimentum. Exccssus Veneris i. q. COnOUbitus
v. not. 57. ad Jnh. dc Guti.
Myst Eccl. p. 134. Exeeramwf el Execratur Gl. II.
p. 73 a. 1. 1. 2. Etecratie el furatio quomodo
differanl GI. H. p. 73 b.
I : .\rer ,i (us G). II. p. 73 b. I. 1.
Executor Gl. H. p. 7t a. I. •"> et *>■ Exedra Gl. II. p. 74 a. I. 10. 11. Ex-egil GL II. (seaies) p. 74 a. I. 12—17.
Exi ntplabile GI. II. p. 71 a. I. 1«. Exesns (.1. II. p. 71 a. I. 9. Exicium Gl. II. (quater) p. 74 a.
1. 19—21. rt . "I. b. 1. 1. Exiil Gl. II. (septies) p. 74 b. I.
2—8.
Exi1 (.I. II. ( bia) p.74k 1. 9. 10. Exlandat Gl. II. p. 74 I.. I. 11. Exmanat (11. II. p. 74 b. I. 12. Exokscens Gl. II. p. 74 b. I. 15. Exoletns Gl. H. (bis) p. 74 b. 1. 18. 19.
Exolevit (il H. (ler ) p. 74 b. 1.
16. 17. 2H. Exoptato <'l- II. p. 74 b. I. 14.
Experimentuni ei txamen diffe-
rtmt, v. Eberh. Graee. p. 94.
( incip. Bst txamtn) Expugnatorcs Gl. 11. p. 74 a. I. 8. Bxiare henftre i. e. insignem esse
v. in>(. I. ;nl ./(//(. rlc Garl.
Myst Kecl. p. 148.
V.
-J-Folbalsimum (ungueBtum quod- dam) in Cotnment. ad Ebernard. tir .ire. p. 92. v.Baisamus. (In- i ip. Nobilis)
Fore pi " esst v. not 20. ad < arm. de Mnr. Mens. p. 137. et not. 222. ad Hi /rlr /i. carm. de NvrW- mo p. 173. ol not. 810. p. 175.
-{-Foriiicna i. c. rxtrruus v. not. 1.
,id Carat. dt Duventr. p, 150. Fors pro forsan \. varr. /< < it. ad
Chalcid. Tim. c. 7. p. 271. Fortassis pro fortasse v. farr.
Icctt. ad Cic. Or. IV. in Catil.
c. 5. p. 281. ■{■Fumivomus adjei i. v. kot. '-'i>'»
ad HiltUb. cann. d* Nusnmb
p. 174.
G.
(ialli cantus, crrpusculum antrlu-
Canum, dUut uliini.coriliciiiinin.
intempesta nox differunt. v.
' /v pUsculurh. (iarrulare v. not. 11. ad Carm. dc
( aJlid. Wul p. 152. Gazophylacium, scrinium et sa-
cvarium differunt, v. Scrinium. Gcnis pro Genibus v. not 2. ad
Carm. de Jurrrit. ct Sertect.
p. 158.
Genitivus consilii /</<■• ZrveckeSj in formula munerit Homarti, i. tt. ul haberetur prv munen Ra- nutno. V. rarr. lectt. nAJustin. 1. 31, 8. p. 239. — Gcnit. pron. person. pro possessivo v. Tui. — Genit. absolut. in scrmone latino v. rnrr. lectt. ad l'nul. Diac. Histot*. Lamcob. V. 38, p. 306. — Gcnit. Partit. c. Ad- ject. colleet. t. /<</nis. al uni- versi, cuncti v. liiiversi.
Glorta oantus sader v. not. 97. ad Joh. de Qdri. Myst Ecct p. 136.
Grnbatum, thorus, lettus diffcriini. v. Lectus.
liiirir.i i. r. belhan V. not. 4. ad ( afm. de Daventr. p. 159. ct not 7. ad Carm. de Regirni Mund p. 162.
liiiri;' cursus (?) v. nol. 32. ad I anii. de Callirl. Mul p. 153.
Gurgustium v. not. 587. ad Hthli /<. carm. de NUrnrrw p. 184.
II.
Il.ibena v. Gl. L. p. 71 a. I. I. Habet volvi fucultatem hubtt
vohtnth v. not 177. ad Hildeb.
carni. de Nummd p. 171. Habilis Gl. L. p. 71 s. I. 3. Habitacnlum Gl. K. p. 71 fei I. (i. II ibitard (.1. K. p. 71 a. 1. 5. Habifudo Gl. L. p. 71 a. I. 4. Habitus Gl. L. p. 71 a. I. 2. Hadtenus GJ. F. p. 71 a. I. 7. Halitus Gl. E. p, 71 a. 1. 3. 4. v.
Hastihjdium. Hamare Gl. E. p. 71 a. I. 9. Hamus Gl. E. p. 71 a. 1. 8. Halsta GI. E. p. 71 a. I. 10. Hastile GI. L. p. 71 a. I. lo. v.
Husta.
■j-Hastillus Gl. E. p. 71 a. I. 13. Hasttludium Gl. F. p. 71 a. I. 33. Haurirc Gl. F. o. 71 a. I. 11. ■j-IIaustiltus v. Hastilhts.

II ;iu >tus (5!. E. p. 71 a. !. 12. Hebdomada, leptitnana, sabbata
dillcrunt, v. Septimana. II, bahus vid. //' oenus. Hebenus (i. e. ebenus) 01. » P-
71 ... L 19. • ( ,
Hebere OL E. p. 71 a. 1. 17. Hcbes Gl. K. p. 71 a. 1. 1«. Hebesccre Gl. E. p. 71 a. I. n>. Hebitare 01. E. p. 71 a. I. 16. v.
hehesccre. Hebitudo 01. E. p. 71 a. L 18. Hemisperium (i. e. hemisphae-
rkm) Gl. Ei p. 71 a. L 34. v.
hastiludium. Hera 01. E p. 71 ■■>. 1. 26. v. hcrus. Herba GL E. p. 71 a. I. 20. Herbare Gl. E. p. 71 b. L 10. Herbarinm 01. E. p. 71 b. L 9. Herbtdos 01. E. p. 71 a. L 21. 11( i bosus 01. E. p. 71 a. 1. 20. v.
hcrha.
Hcrcbaa (crehus) GL E. |>. 71 a.
I. 30. v. heriws. llcredilare (il. E. p. 71 a. L 23. Heredttes Gl. E. p. 71 a. L 23.
rcditatio Gl. E. p. 71 a. h 24. llcrcdium OL E. p. 71 a. L 33.
v. hastiludium. llcrcdius fuvm herodtusl) 01. E.
p. 71 b. 1. 6. Heremus 01. E. p. 71 a. I. 40. Herere (haer.) Gl. E. p. 71 a.
L 29.
fHeremoBiula (haer.) OL E. p.
71 b. L 5. Hcres (hacr.) 01. E. p. 71 b. 1 .7. Il( rcsis Gl. E. p. 71 b. I. 3. Hereticus ( haeret.) Gl. E. p. 71 b.
1. 4.
tllcrnus (?) Gl. E. p. 71 a. 1. 30. +Herilia 01. E. p. 71 a. I. 27. Ilcnlis Gl. E. p. 71 a. 1. 28. -J -lIcrmicula (num hercmicola? i.
e.eremicola) Gl. E. p. 71 b. I. 2. llermita (leg. enmita) GI. E. p.
71 b. I. 1. Ili rus (il. E. p. 71 a. I. 26. Hcrva (hcrha) Gl. E. p. 71 b. 1. 8. Hesitare (haes.) G!. E. p. 71 a.
I. 39.
Hcspcrus Gl. E. p. 71 b. 1. 13. Hestcrnum i. e. hestcrnttm tieutM
v. not. 51. ad Carni. de Vullid.
Mul. p. 154. Hcsternus dies vel cibus Gl. E.
p. 71 b. 1. 12. Heu (.1. E. p. 71 b. 1. 11. -]-Hexis i. e. pecunia v. not. 47. ad
Cam. dc Cullid. Mul. p. 154. Hiberus (Iberus) Gl. E. p. 71 b.
1. 17.
Himmare {himnare vel hymnarc)
Gl. E. p. 71 b. I. 30. Himnare \. himmare. Himnus (hymnus) Gl. E. p. 71 b.
I. 31.
lliimire Gl. E. p. 71 b. 1. 32. Hinnitus <■!. E. p. 71 b. I. 33. Hinnulus Gl. E. p. 71 b. I. 35. Hippocras prp Jlij '/>ui rates v. not. 8. ad Carin. dc Dm entr. p. 159.
-fHippOtanms pro hijijmpotumus \. Qot. 635 ad Hilaeo. carm. de Aummo p. 185.
Hircosus 01. E. p. 71 b. I. 14. v.
hircus.
Hin ua GL E. p. 71 b. I. 14. Hispidus 01. b. p. 71 b. I. 38. Histrio GL E. P. 72 a. I. l. fHirtinus Gl. E. p. 71. I. 39. fcHodierdua (?) GL E. p. 72 a. L 2. Holfacere (otfacere) <■!. E. p. 72a. 1. 3.
Holfactus (olfactus) Gl. E. p. 72 a. L 4.
Holocaustuin Gl. E. p. 72 a. L 5. Ilouncida GL E. |>. 72 a. L 6. Homicidium Gl. b. p. 72 a. I. 6. llomo GL E, p. 7'i .i. I. 7. II .....unculus 01. E. p. 72 a. I. 7.
v. homo. Honestai e Gl. E. p. 72 a. I 9. v.
honorarc. Honestus Gl. E. p. 72 a. 1. 8. v.
honor.
Honor Gl. E. p. 72 a. 1. 8. Honorificare Gl. E. p. 72 a. L 9.
v. hoitorare. Hora (hora ct ora) Gl. E. p. 72 a.
1. 14.
Horacium (lcg. orarium) Gl. E.
p. 72 a. I. L6, Horatim, stundlich y. not. 743. ad
Hildeb. carm. de Nwnnta p. 189. Horologium Gl. E. p. 72 a. I. 10. Horrere Ofc E. p. 72 a. I. 11. Horri si ere <■!. E. p. 72 a. I. 11.
v. horrere. Horridus Gl. E. p. 72 a. 1. 13. Horstirc (I. hosttrc) Gl. E. p. 72 a.
1. 22.
Horror Gl. E. p. 72 a. I. 12. Hortanken Gl. E. p. 72 a. 1. 18. v.
hortacio. Hortacio (hortatio) GI. E. p. 72a.
I. 18.
Hortari passive dictum t. not. 114. ad Jch. de Garl. M\st. Eccl. p. 138.
Ilortari Gl. E. p. 72 a. I. 17. +Horula Gl. E. p. 72 a. 1. 15. Hospes Gl. E. p. 72 a. I. 19. Hospita Gl. E. p. 72 a. I. 20. Hospitare Gl. E. p. 73a. I. 21. Hospitarius Gl. E. p. 72 a. I. 30. Hosbbrjum (lcg. hostorium) Gl. E.
p. 72 a. I. 31. Hostamentum (ieg. hostimentum)
Gl. E. p. 72 a. I. 23. Hostia Gl. E. p. 72 a. I. 26. Hostiarius (ostiarius) Gl. E. p.
72 a. 1. 29. fllostiator (ostialor) Gl. E. p.
72 a. I. 29. v. hostiarius. Hostieia (lcg. hostica) Gl. E. p.
72 a. I. 25. Hostimentuni vid. hostamentum. llostioluin (osttoltim) vid. hosti-
tium. llostire v. horstire. Hostis Gl. E. p. 72 a. I. 24. Hostitiuin (lcg. ttostiotum, i. c.
ostiolum) Gl. E. p. 72 a. I. 28.
Hosrium (ostium) G!. E. p. 72 a I. 27.
Hostorium <i! E. p. 71 a. I. 14. Humanare <■!. E. p. 72 $, l. 10. Humanilas Gl. E. p. 72 a. I. 39. liuinari Gl. E. p. 72 a. 1. 33, \
hutnus.
Humectare Gl. E. p. 72 a. I. 34.
v. htimidare. Humei ( ii ^ t.l. E. p. 72 a. 1. 35. v.
hiinudtis.
Humere Gl, E. p. 72 a. l. 33.
Ilumcrillus | li ;;. huincrulus) Gl.
E. p. 72 a. 1. 38. Humerus <■!. E. p, 73 a. I. 41. Hnmescere Gl. E. p. 72 a. 1. 33.
v. humus ct I. 34. (suo loco) llumidare Gl. E. p. 72 a. 1. 34. Homjulus Gl. E. p. 72 a. I. 35. Humiliare Gl. E. p. 72 a. I. 86. Humiliatio Gl. E. p. 72 a. I. 37.
\. humilitas. Humilitas (.1. E. p, 72 a. I. 37. fHumosus G!. E. p. 73*. I. 35. v.
hunidus. Humulus ( I. i umulus) GL E. n.
72 a. I. 42. Huimis Gl. E. p. 72 a. 1. 32 ct 1. 43. Humiis; tplhlS, terra, solum dif-
lcrunt v. Eberhard, Graec. qwn
eomment. p. 93. (1'ertur.) —
origo voc. ibid. Hyare (hiare) Gl. E. p.71 b. 1.15. Hyatus (hiatus) (■!. E. p. 71 b.
I. 16.
Il\ bernia i llibi rnia) Gl. E. p. 71 b. 1. 21.
II* ' malis [htemalis) Gl. E. p. 71 b. I. 20.
Hyemare (hiemarc) GI.E. p,71b.
I. 19.
Il\emps (hiems) Gl. E. p. 71 b. l. ia
Hylararc (hilarare) (il. E. p. 71 b. I. 22.
Hylarescere Ihi/arescere) Gl. E.
p. 71 b. I. 23. Hylaria (hilaris) Gl. E. p. 71 b.
1 24.
Hylaritas (hilantas) Gl. E. p. 71 b. 1. 25.
Hylum (hilum) Gl.E. p. 71 b. 1.40.
Hypallage kdjectivi: piacida suli pe/le dracouis pro p/actdi sub pelle draconis v. varr. /ci lt. ad Seren. Samonic. cap. I. v. 9. u. 313,
fHypomores (?) Gl. E. p. 71 b. I. 31.
1 1\ rnita \ id. kvruta. ■J-Hyronia (heronia) Gl. E. p. 71 b. I." 36.
Hyrsutus (hirsutus) 01. E. p. 71 L. 'I. 37.
Hyrtos (hirtus) Gl. E. p. 71 b. 1 .28. Ilvniilo (hirudo) Gl. E. p. 71 b. "I. 26.
Hyrundo (hirundo) Gl. E. p. 711>. I. 27.
fHyrnta (?) GL E. p. 71 b. I. 39. HystorMgraphus ( histeriogra- phus) GL E. p. 71 b. I. 41.

I (J.)
Ii> cum Ahlat. pro Ablat. instru-
menti. \. rarr. lectt. ad Yeget.
de re mil. L I, 14. p. 261. Inanthea (i. e. bumtva) adv. Vo-
cah. XLIV. v. p. 89. I. 10. lnclitus i. e. Sdmm . xntegtr v.
not. 200. ad ./<///. oc 6W. Mvst.
EcoL p. 143. Inlinitivus pro substanttri accu-
sativo: partitur virere = />«r-
titurvitam \ not 10 ad Hildcb.
carm. de Nutnmo p. 165. — cre-
</cr<? adhihcrr = fidem adhihere
v. iiiit. 14 ad Carm. de CalHd.
Hul. p. 152. -j-Insignantcr advcrli. pro insigni-
ter. V. rorr. /<?<•//. ad Justin.
I 33, 2. p. 240. Insultus, kj v. not 18 ad ./<//<. </c
6 'ar/. Myst. Eccl. p. 132. Intcmpcsta nox, conlicitiium, rre-
/nisciiltiiit, <7<i//< cantus, ante /u-
canum, ddm iilum diffcrunt. V.
/ 'rc /nisi ii/utn. Invidior passive personaliter v.
not. 312 ad Hildeb. carni. de
Nummo p. 175. I |isus pro i /im 1 \. rarv. lcctt. ad
( '« . I >r. I. in ( ntil. < '. 2. p. 277. Jacio verb. lat. — Disputatio de
•fthographia hujus verbi cuni
praepositionibus conipositi (v.
C objicio et obicio) e Joh. Hel-
densi in Spec. Gramm. p. 65. Jamjamque \. varr. lectt. ad Ju-
sim. I. 12, 10. p. 221. Juratio et execratio quomodo dif-
fcrant Gl. H. p. 73 b.
K.
Karisma ct crisma diffcrunt, v. crisma.
,
I.abi.iet labraet labrum differunt,
v. Labra. Labrum, labra <t labia diffcrunt,
v. Labra. Labra et /<///«•/ et labntm diffe-
ruiit, v. Eberhard. Graec. cum
comment. p. 91. voc. Labra. Laetanter, i. <•. laete v. not. 29 ad
( arm. de Callid. Mul. p. 153. Laetari trinmphum pro de trtwn-
pho lactari v. varr. lectt. ad
Paul. Diac. Hist. Langob. I.
c. 21. p. 292.
fLateralia habenare quid sit, in-
certum v. not. **6 ; ,d llildeb.
carm. de Nummo p. 194. Lectas, thorus, grabatum diffe-
runt, v. Eberhard. Graec. com
romment. p, 92. voc. Lcctus. —
ori^o voc. ibid. -J-I.ibrator caeli i. e. rector v. not.
34 ad 7o /i. rfe Cror/, Myst. Eccl.
p. 183.
Liasma campanae v. not. 23 ad Juh. de Garl. Myst. Eccl. p. 132. |
Liquefiens, klar oiler ofjenbar n crdend \. not. 14 ad Carm. de Itegtin. Mimd. p. 1G3.
Loneare 61. E. p. 73 a. I. 18. v.
telan
LOngOi a longc v. A /utige. ( Vcr- ba corrupta vocabularii, quae, Mrara Comineiitarios icnberem,
le;;ere non potni , sic lc»enda videntnr: a lon ^i- 1 adverbium, quod a retnotis, von rerne.) Longum pro adverb. longe v. not. 188 ad J<>h. dc Geri. MystEccl. p. 1 19.
Loqui c. Accusat. pro alloqui V. not. 21 ad Carm. de Calltd.Mal. p. 153.
Luce qnadam, /tncs Tages ? \. not. 4 ad Corm. dc Calad. Mul. p. 152.
Lux domini = dies domintca, Sonntag t v. not. 42 ad Carm de Callid. Mul. p. 154.
M.
Mahil Hebraic. vo« quid signif.
explic. ab Joh. Held. in Spec.
Grarnm. p. 67. 4. 1. 40. Major domui pro major domiu
v. !'<//■/•. lcctt. ad Paul. Diac.
Hist. I.an-ob. VI, 23. p. 309. Mare, pclagus, salum differunt, v.
Sa /iiin.
Memorare i. e. secum cogitare \
not. 56 ad Caroi, de Cal/id. Mul. p. 154. Memoratio i. q. recordatio y. not. 84 ad Joh. de Garl. Myat Eccl. p. 135.
Mennon et Mennonidae aves pro
Memnon et Memuotitdue aves
v. not. 522 ad Hildeb. carm. de
Numrno p. 182. Mensunm pro mensium. V. rarr.
lectt ad Justin. I. 18, 6. p. 228.
et 30, 3. p. 238. Metitur pro metitur v. not. 43 ad
Carm. de Cal/id. Mul. p. 154. Mille passum pro mtllc passus v.
not. 114 ad Iltldcb. carm. de
Nutnmo p. 168. Minuro = dubilo. V. Joh. Ileld.
in Spec. Gramm. p. 66. 3. Iin .2. Misereor c. Dat. v. rarr. lectt. ad
Henric. Septitnell. I. I. v. 43.
p. 332.
Mobile orientis quid sit, non con-
Btat V. not. 78 ad Joh. de
Garl. Myst. Eccl. p. 135. Momentum, monhncn. monime^-
tiim ditlcrunt, v. Lberh. Graec.
p. 94. v. Momentum. Moninien, monimentum <i momen-
ti /in dijferunt v. Momentum, Mortem aegrotare, ou ium Tode
krank sn/n v. not. 45 ad Carm.
de Callid. Mul p. 154. Musitntor. V. Jah. llcld. in Specul.
Gramm. p. 66. 3. I. 6. Musito an mussito v. Joh. Ueld.
in Spee. Gramm. p. 66. 3.
Mussare et mntire — Disputatio de hoc verbo Joh. Ileldensis in Specul. Grumm . pi 66. 3.
Mutire Joh. Held. p. 66. 3.
N.
Nectar cantus v. not. 819 ad BU- deb. carm. de Numrno p. 191.
Neunia in cantu quid sit v. not. 100 ad Joh. de Gafl Myst Eccl. p. 136.
Nil modo pro nil nisi v. not. 113 ad Hildeb. carm. de Numtno p. 168.
Nimio = permagno v. not. 49 ad Carm. de Callid. Mul. p. 154.
Nioba pro Ntobe. V. rorr. lectt. ad Chalctd. interpret Tim. c. 7. p. 271.
Nominativus absolutus in sermone
latino v. rarr. lectt. ad Paul.
Diac. Hist. Lan?ob. IV, 32.
p. 301. et ad floret. I0U. p. 329. Nos corripitur v. not. 27 a. ad
( itm. de Calhd. Mtil. p. 153. Nullare ii q. annihitare v. not.730
ad Ilildeb. carm. de Nummo
p. 189.
Nunc temporis, nunc aetatis.nunc aevi v. not. 11 ad Hildch. carm. de Nummo p. 164.
0.
Ocli pro oculi v. not. 18 ad Carm,
de Mnr. Mins. p. 156. Opobalsamuin v. Oppoha/samum. Oppobalsamum Commettt. \\\Eber-
hard. Graec. p .92. v. Babamtu.
(Inc. Nohi/is.) -J-Orla quid sit, incertum v. not. 5
ad Carm. de Calltd. Mul. p. 152. Ossis Gl. E. p. 73 a. 1. 17. Ostrum i. e. sanguis v. not. 132
ad Joh. de Gar/. Mvst. Eccl.
p. 139.
P.
1 'abula ct pascua difTerunt v. Eber- Iturd. Graec. p. 91. v. Pabttla. — origo voc. ibid.
Parisius pro omnibus casibus ponitur. V. not. 1 ad Jolt. de. Garl. Myst. Eccl. p. 131 ct ad Sulpic. Sev. vit. b. Martini c. 18. p. 287.
Participium Praes. Act. pro verbo finito v. rarr. lectt. ad Hildeb. de Offtc. Miss. v. 597. p. 331., not. 57 ad Hildebert. carm. <le Nummo p. 166. ct ibid. not. 765. p. 190.
Pascua et pabula differunt, v. Pascua.
Pater pro pater v. rarr. lectt. ad Hildeb. de Of/ic. Miss. v. 349. p. 331.
Potet i. <). rigmficai v. not. 65 ad Jo/t. de Garl. MystEccl. p. 134. Patrinas i. e. puer m confirma-
Itttttttt

\l.ll
tione v. not. 90 ad Joh. </< Gafi.
Myst. Eccl. p. 135. Pei i atum el /// 1« lnm differunt, v.
/// /// /////i. Pelagus, mare, sahm differunt,
v. Sahim. Pcrict pro verwtt v. wr/r. Ircit.
■d fiw/. Diflc. Hist Langob. \ ,
6. p. 304. -j-Perontimu.s. V. rarr. lectt. a«i
Yrgit. dc rc mil. 1.3, 14. p. 256. Per qiii me nasci fccit v. At-
tractio.
Petra el rupes differunt, v. Eberh.
Graei - p .94. i [ncip. Est petra) Plaudere c, Infinitive v. not. 18
ad Hildeb. v.wm. de Nummo
p. 165.
Pluralis praedicativi verbi cnm pracpos. e///« conjunctus. V. <'ii iii.
Poena i. <\ pot nitentia v. not 48 ad Joh. </< QarL Myst Eccl.
p. 134.
Polis i. c. //;■/« v. not. 105 ad
Joh. </<■ GarL Myst. EccJ. p .137. -j-Polus wel pohtm instrumentuin
(?) v. not. 11 ad J <ih. tlr Garl.
Myst. Eccl. p. 131. Potereiur pro potiretur. V. rarr.
lectt. ad Arftn. I. »7, I. p, 343. Praeponere i. e. exprobtwe v.
not. 13 adCarm. dc .l/c/ l////s.
p. 156.
Proicio pro projirio Joh. Held. in ftjpec. Gramm. p. C(i. 1.
Proriei" pro projicio Joh. neld. iii Specul. Gramtn. p. 66. 1.
Psalmistieus v. nol. 214 ad ,/oA. ///• 6?ar£ Myst. Eccl. pv 143.
Proelium, duellum, beUutn, pugna dilferuni, v. fielhun,
Pron. Reftsxivuai pro demonstra- ttvo hs v. not. 25 ad Carm. de CakM. MuL not. 35. p. 153 et 50. p. 154. et not. 310 ad Hil deb. caVm. de Nummo p. 172.
Pugna, proehum, belhtm, dueUum differunt, v. Belktm.
Pulvinar, ceri icat, aureale diffc- runi. \. Aureale.
O.
Querelss pro queruhts 9 v. not. 6.
ad Carm. de Calhd. MmL y. 143. Qnilibet e,p&trali venhi conjunct.
v. not. 7 ad Carm. de Ca/lid.
MuL p. 152. Quisque pro quisquam v. not. 7 ad lltltlrb. carm. dc Nummo p. 164.
Qutsquis pro quisque v. not. 153 ad IJi/deb. carm. dc Nummo p. 170.
Ouod neutr. accus. pro ///////// fem. :i n. SCOUS. \. <<irr. /////. ad ////////■. dc (/////. \. 38.
]). 329. — Otiod pro Accusat. c. Inftn. v. not. 21 ad Jli/</<//. carm. de Nuntmw p. 164. — Quod pro /// in enunciatis con-
secutivit. V. ////■/•. //•///. ad I / qt t. de re mil. I. I. prol. p. 250. - Quod pro /// posl curart v. varr. lectt. ad / '/»/•//. \. 860. p, 338. — Quod posl verba ti- mriii /i prfl ///• posilum v. not. H adcarm.de.ffeoim. Muud.y. 162.
— Qood in enunciatis conse- cutivis pro /// positnm v. not. io ad Carm. de liegon. Mund. p. 162.
Quoniam mm Acc. e. Infin. in Orat. olilnj. i onjuncttun. V. varr.Iectt. ad Boeth. ds Gonsol. pkilos. L V Pros. III. p. 366.
— Quoniam pro utt.varr.lectt. ad y//'///e//. de />///V. Jfiw. v. 407. p. 331.
i fnoque i, i|. /•/ v. not. 49 ad Joh. ~ de Garl. Myst. Eccl. p. 134.
15.
■j-Raderrs, quid sit, non constat
\. not. 37 ad Carm. de Callid.
Mul. p. 153. •j-Radius, teli genus, Strahl, v.
not. 7 ad Carm. oe ttaventr.
p. 159.
Rea pro Rht a. \. varr. lectt. ad
.///>////. I. 13, 3, p. 24». et ad
Chalcid. Tat. <■. 26. p. 273. Regia cordnm incertum ijuid sit
v. not. 272 ad ./»//. ife CrorZ
Myst. Eccl. p. 150. Rcgfae pro reaulae v. not. 4 ad
Carm. de Regith. Mund. p. 161. Regulator navis rector Com-
ment. in Eberharj. Graec. p.9$.
(ine. / ndecim) Rcnodare i. e. copulare v. not. 205
ad Joh. dc Garl. Mysf. Eccl.
p. 143.
ReSonari verb. depon. i. q. r////-
gaudere v. not. 24 ad Carm. de
Ca/M .)////. p. 153. Responsdrium in cantu (|iiiil sit,
v. not. 99 ;ni ./<///. ///• Garl. \l\ St.
Eccl. p. 136. Resultaie i. e. tantdnde respon-
dere, v. not .96 ad ./////. r/c Gart.
Myst Eccl. p. 13«. not 148.
p. 140. not 222 ( I 234. p. 144. Rogari cum Gerxcndipo: rogor
domUandta i. e. /// dotniter, dass
ich mich tdhmen tasse, v. not.
26 ad Carm. de CalKd. Mul.
p. 153.
Rostra, suggestwi, sbButn, ca- thedra, tribunal, curule, transtra, rostra', sei /tlc diffc- runt, v. Solinm.
Ruminare iil studii i. e. tractare, v. not. 300 ad Hihteb. carrm. de Nuntmo p. 174.
Rupes ct pctra diffcrunt v. Petra.
s.
Sabbata, hebdomatkx, septimana,
v. Septimauai Sacrarium, scriniwn el gazo p hm
ladum dilVerunl. v. ,SV ruttum.
Salsus potus v. Borr. lectt. ti Henr. Septimell. I. I. \ W p. 332.
Saium, mare, velagus differunt,
v. Eberhard. Graec. p. 98. ( In-
cip. Est mare) Saliim pro saltem. V. varr. lectt.
ad /y»////. de Consol. Phil. I. I.
Metr. I. p. 360. Sandala pro sandalia v. not. 202
ad ./////. ///■ Garl. Mj st. Ei ol. y
113. - Sandala pedibua i. e.
tfuae in pedibus genmnir v. kot.
346 ad ./-;//. /// Gati. Myst.Eci I.
|>. 148.
Sapiens i. e. sciens, inteUujriis.
particip....... uccusat. conjunct.
v. not 174 ad Hildeb. carm. de
\niitutti p, 171. Satis praesidium ]iro Mltis y/r///
sidn \. twrr. fcctt. ad ( '« . Or.
IV. in ( alil. o. 7. p. 282.
Sauoia i. e. hastae <t, aarr. leett ad /'/////. Diflc. Hist. Langob II, 20. p. 295.
Scema i. c. ornatu* v. not. 6 ad Joh.de Gtui. MvSt. Eei I. p, 131.
Seriiiiiiin. ,v////'///'////// el //// :i///////-
lacium differuat, v. Eberhard. Giaec. cum tomment. p, 92. (mcip. ////.) — ofigo v»'. ibid. Secula i. e. hotnmc* \. not. 799. ad Hildeb. carni. de ."\ ////////</ p. 191.
Secum pro / ///// iii v. not. 25. ad
( '.ll lll. de / ///////. .)////. p. IfiB.
Sedile, transtra, suggestus, so l
lium, cathedra, iri/mital, cu-
rule diffeniat, \. Sotitun. Selliumv. Commenf. mEberhard.
Graec. p. 93. (inc. Undecim.) Seps v. not 291. ad Hildeb. carm.
de ,\///////;o p. 274. Septrmana, hebdomada, sabbdta
differunt v. Eberhard. p. 93.
(incip. Dicitur.] Servulus, ecclesiac custos v. not.
54. ad ( arm. de CaUuL Mul.
p. 154.
-j-Sextupcdes i. e. pediculi v. Bot 9. ad Carm. de Mef. Mens. p. 156.
4-Sidi ns i. <\. sttlt rosus v, not 31.
ad Jtt/t. tlt (ittti. Myst liccl.
p. 132. et not. 194. p. 142. Simulare carnem i. e. tamu fi-
bidinetn mittetn v, not. 257. ad
,A/A. ///■ /.///•/. MystEecL p. 1 18. Sineliit ]iro A ////7 v. / ///•/■. /////.
ad /'/////. Diac. Hist Langob.
\ , 8. p. 305. Solium, ralhtt/ra, ifibunai, CU-
rule, mggestue, transtra, r»-
v//y/ . .srtlt/r mfferunt, v. l .brr- hartl. (iraec. cum COtnmtnt. p. 93. (incip. Rex.) — origo voc. ilnd.
Solitarius v. Cotntneni. n<i Eber- hard. Graee. p. 86. (inc. (.'////- /uor.)
Solinn. //'/■/•/-/. //////.v. htinius dif-
terunt, \. Ilumus.

jolo pro Solon. Vid. rarr. lectt. ad Ckalcid. interpret. Tim. c.
6. p. -271. Sophia, i. e. sapirntia v. not. 9.
ad rarni. de Darcntr. p. 150. Spatiam coenand i, i. e. tempus
roen. v. not. 30. ad carni. do
Calltrf. Mul. p. 153. Stasnum ot staiiinim diffcrunt, v.
Stininum. Stannum et stagnum differnnt, v.
Bberhartt Braec. p. 93. (incip.
I>n rfur.) -{-Storis quid sit. inrortum v. not.
11. ad Carm. de lirgim. Munrf.
p. 162.
Subsannare a/ii/aem, i. c. irriderc
v. not. 17. ad Carm. de Callid.
Mvl. p. 153. Suhscllium v. Commrnt. in Klirr-
fiard. (iraec. p. 93. ^inc. Vn-
dccim.)
Suhsistcro suhstantive pro sub- sistcntin vcl existentia v. not. 685. ad llildrli. carm. de ?iummo p. 187.
SubrgestOS, solium. rathrdra, tri-
tmn n l. rurule, translra, rostra,
srdt/e differunt. v. So/nrm. •j-Sulous ignota sisnifioatione v.
not. 265. ad Joh. de Garl. Mvst.
Eccl. p. 148. Superhuincrale, vcstis sacordota-
lis, v. Transhumrrale. Saplico metri cansa Joh. l /i /rf.
o. 84. 3. I. 30. ei Philipp Gual-
ter. Alexundr.
Tabella Gl. E. p. 72 b. I. 9. v.
tabernio. Tahcllio GI. E. p. 72 a. I. 44. Tahrrc vid. tabore. Tahernaculiim Gli E. p. 72 b. 1 .5. Tabernarius Gl. E. p. 72 b. ]. 8. Tahernio 01. E. p. 72 b. I. 9. Tabcs GI. E. p. 72 b. I. 2. Tahrsroro GL E. p. 72 h. 1. 4. Tahidus Gi E. p. 72 b. I. 3. Tnftar (nwtu) Gl. E. p. 72 h. I. 6. Tabore il. taben i Gl. E. p, 73 b.
[> 1.
I ki iUre C.l. E. p. 72 b. I. 10. Taciturnitas GI. E. p. 72 h. L 12. T* itunram Ql. B. p, 7 'i b. L 13. Tacitus Gl. E. p. 73 b. I. 11. Taiidus Uabidus) Gl. B. p. 72b. I. 14.
Talaris vestis \. GL E. p. 72 b. L 22.
fTalassdm Gl. E. pt 72 b. h 23. Talea vid. tarea. 1 aieatum 01. E. p. 72 b. L 18. Talio v. GL E. p. 72 h. I. 19 e* 21. Talpa 01. E. p. 72 h. I. 29. Talus Gl. E. p. 72 b. I. 17. tTamillus(V) Gl. E. p. 72 h. L 30. Taminare GI. E. p. 72b. I. 36. fTaneBdera(t) Gl.E. p.72 b. 1.81. Tanrea (I. taureaf) Gl. E. ». Tib. ' 42.
Tantillus Gl. E. p. 72 h. I. 26. Tantisper Gl. E. p. 72 b. 1. 32. Tahtulus GI. E. p. 78 b. I. '-'ti. v.
tantillus. Tapctum Gl. E. p. 72 b. 1. 34. Taratantara (il. E. p. 72 h. I. 39. Tanlaro G|. E. p. 72 h. I. 27. Tarca (I. talea) Gl. E. p. 72 h.
I. 38.
Tarmes Gl. E. p. 72 h. I. 40. •j-Tarmosus GI. E. n. 72 h. I. 41. Tarsis (riritas) GI. E. p. 72 b. 1.35. Taurra v. tunrea. Taxare Gl. E. p. 72 b. I. 46. Taxatio (il. E. p. 73 a. I. 1. Taxatus Gt. E. p. 72 b. I. 45. Taxillus Gl. E. p. 72 h. I. 28. (uhi
loge taxillus , parrus talus, v.
Dufrcsne Gloss.) Taxns (.1. E. p. 72b. I. 43. Teatruiu (theatrum) Gl. E. p. 73 a.
1. 2.
Tectorius GlL B. p. 73a. I. 6. Tcdet (taed.) Gl. E. p. 73 a. I. 3. Tediosus (taed.) Gl. E. p. 73 a. 1. 5.
Tedium ttaed.) Gl. E. p. 73 a. 1.4. I. gere (.1. E. p. 73a. I. 7. Tegcrium Gl. E. v. tegimen p. 73. I. 9.
Tegfmen Gl. E. p. 73. I. 9. Ti gmen GL E. p. 73 a. I. 8. Tegna (I. /echna vcl techne, te^vr))
Gl. E. p. 73 a. I. 14. fTegnua GI. E. p. 73. col. a. I. 12. Tegula (il. E. p. 73 a. I. 28. Tr^umrntum Gl. E. v. teffhnen
i). 73. I. U. •j -TcguosusGI. E. \.tcgustus \i. 73a.
I. 13. (Icg. tcgosus. v. Dufrtitne
(ilov^. \. Tegna.) ■;-Tr-ustus Gl. E. p. 73a. 1. 13. Tela GL E. p. 73 a. h 16. Telare G). E. p. 73a. I. 1». Telarium GJ. E. p. 73 a. I. 21. Tellus Gl. E. p. 73a. I. 29. — Tcllus, humus, terra differunt,
v. Bumus. Telo Gl. E. p. 73... 1. 17. Tclum Gl. E. p. 73 a. I. lo el 22. Tcmrrarr (il. E. |i .73a. I. '21 efSO. Temeraritas GI. E. p. 73a. I. 27. Temerarius GI. E. p. 73 a. I. 35. +Temeraritas GL E. p .73a. L 31.
Trinnv Gi. B> p. 73 a. I. 26. Trmetiim GL E. n. 73 h. L f. Temo Gt. E. p. 73 a. I. 32. TemolenMs (temulentue) 61. E.
p. 73 h. I. >. Temperantla G). E. p. 73 b, I. 7.
Temprslas GL E. p< 73 h. I. 4.
Tempestivus GL E. p. 73h. I. 3. Tenpeatuosas GL E. p. 73b. 1.5. Tempestas Gl. E. 73b. I. 3. v.
term)estivU8. Templarius Gt. E. p. 73 h. I. 11. Tcmpnerr Gl. E. p. 73a. I. 33. Tcmporare [tempetare) Gl. E.
p. 73 h. I. 6. Temptacio Gt. E. p. 73 h. I. 9. Temptere (.1. E. p. 73h. I. h. TcmptaJnentam GI.E. p .73b. I. 10.
Trmulentia (il. E. p. 73 h. 1. 12. Teolonarius (I. te/onarius) Gl. E.
p. 73. I. 20. Trolonium (I. /elonium) Gl. E. p.
73 a. I. 19. Tcrra. /ellus, humus differnnt,
vid. llumus. Tcrrae marique pro tcrra mari-
Otle v. rarr. lcc/t. ad Cic. ()r.
II in ( atil. c. 5. p. 279. ct ad
l'uiil. Diac. Hist. Langob. VI,
11. p. 308. Thalamista (il. E. p. 72 b. 1. 16. Thalamus v. Commen/. in Eber-
hnrd. Gracc. p. 93. init. et Gl,
E. p. 72b. I. 15. Thanatos Gl. E. p. 72 h. I. 33. Thartarcus (tartar.) Gl: E. p. 72h.
I. 37.
Thartarus (tarl.) Gl. E. p. 72 h. I. 36.
Thema Gl. E. p. 73 a. I. 23. Tholus quid sit v. not. 17. ad
Joh. rfi (.arl. Myst. Eccl. p. 132. Thornator v. Tornator. Thorus, lectus, grabatum diffe-
runt, v. Lectus. Tinnula mctra, i. r. tenui tone
praedita , v. not. 27. ad Joh.
de Garf. Myst. Eccl. p. 132. Tmesis 1 : '// sane sipiens pro sani
infipiens \. not. 34. ad Carm.
de UaUid. Mul, p. 153. Tornatilis in Commeni. ad Tfber-
hafd. Graec. v. Lectus p. 93.
I. 3.
Tornator in Commcn/. ad Eber- hard. Graec. v. Let tus p. 93. I. 3.
Tprno, as in Comment. Eberhard. Graec. v. Lcctus p. 93. I. 3.
Tratisfra, suggestus, solium, ca- thedra, tribunal, curule, fo- stra, sedile differunt, \. solium. rostra, suggestus . solium, ca- thedra, trtounal, curule, tran- slra. sedile differdnt, v. SoRum,
Tribonal, solium, curu/e, smj- ges/us, transtra, rostra, se- i/t /r differunt, v. SdUum.
+Triiantes, Drtizungler \. not.5, ail Carra. de Jlrgim. Mund. p. K>1.
TucUriura Gl. E. v. teqimen p. 73. 19. J
Tui tpens pro tua mens \. oot. 30. ad Ilildeb. Carm. de Nummo p. 165. — Tui conjux pro tua tonjux v. not. 10. ad Carm. dr Catlid. Mul. p. 153.
fTunsio v. not. 218. ad Joh. de Garl. JVIyst. Eccl. p, 144.
-j -Ungurn ct unguentum diffcnint, v. Eiernard. Graec, cum com- ment. v. unglien. p.91. — ori ^n voc. ihid.
Ungnentura ct unguen diffcrunt, v. Vnguen.
Universi cum Genit. Partit.: unt-

ILIV
versi uurnilorum \ varr, lectt.
ad Paui, Diac. Uist. Langoh
1,7. p. 391. Usus et fractus pro wiM /rucftM
\ varr lectt, ad Cttc. Or. II.
,n Catil. C. 8. p. 279. Ut conjunct. c. Indicat. v. qorr.
feett. ad Floret. v. 968. p.328. Ut quid pro '«/ v»"/v. varr. lectt.
ad Aw/, Di«c. Hist. Langob.
VI, f>. p. 808. Uti ex rc pro u/i re.
\ i?arr fectt. ad Veget. dc re
mil. I. 1 , 17. p. 252.
V.
\ pi tes i "rilis v. not. 229. ad Joh. de Garl, Myst Eccl. p. 145.
Velamen album in sacris caiho-
licis uuid sit v. not. 90. ad
./„/, de <■"'■/■ Myst Eccl. p, 133 Velum poeriitentium v. varr. lectt.
ad Floret. v. 835. p. 828, Veluui in sacria catholicit quid
sit v. not. 119 ail Jok. de Garl
Myst Eccl. p. 138. Venio pro vem v. mrr lectt ad
Pinaar. Theb. v. B7. p. 310. Verba bilia v. Bilis veroa, Verbigena, {, <•. Christus, verbo
Xcyiu, natus v. not. 10. ad Carm.
de Daventr. p. 159. Versiculus el versas in s .n rijB
catholicis quid sit v. DOt. 1111.
ad Joh. de Gar/. Myst. Kccl
p. 136.
Vestimen i, a. vestimentum v.
not 253, ad Joh. ie Garl. Myst
Eccl. p. 148. \ iatii iini i. e. .\acra eucharistia
v. not. 54. ad .liik. de Garl.
Myat Eccl. p. 134. Vinclum campanae v, not 24. ad '/' /"»■/. MystEccl, p. 132. Vir^a i. c. bacuhu episcopaha
\ not 80 nd •/»//. rfe 6'aW.
Myat. Eecl. p, 134,
Z.
Zona i. q. cwynlam v. not. 183. nd Joh. dc Garl. Myst. Eecl.
p. 141
B.
ItlllA VERBORin I.IKTI IMtOKI Tl VKTERUjTI.
a ! Camerlinc (kammerting) Gl. E.
p. 72b. I. l(i. v. thalamista. Alleyne io//c(/() GI. E. p. 72b. ; Clagher vid. \t,ut. I. 33. i leyderzom (kleidersaum) Gl. K
Angel Gl. E, p. 71 a. I. 8. hamus
j). 72 a. 1. 16. v. horataun (orariarn J
Angelen (angeln) Gl. E. p. 71 a. cieyt ein kleid) Gl. E. p.
I 9. v, hamare. 72 b. I. 39. v. terea t/a/ea.) Anbangbcn (anhangen) Gl. E. p. j Cleyne (kleie) Gl. E. p. 72 b. 1. 30.
7la. I. 28. v. herere. v ". tamillus.
Vssele (achsel) Gl. E. p. 72a. 1. Crawel («y») Vocab. cod. XLIV.
88. v humerus. v. alpago. V. p. 70.
Aventstern (abcndslern) Gl. E. Cruden (krauten, Kraut machen
p. 71 b. I. ll. v. hesperus. B.
BedecUich (bedecklich vel ie
deckcnd) Gli E. p. 73a. 1. 6
v. tectorius. Ben h f&ery) Gl. E. p. 72b. 1. 6
v. tabor. Betorcn (bethoren) Gl. E. p. 73b
1. 8, v, temptare. Betoringe (4e<Adruny) Gl. E. p
73 b. L 9. v. temjitacio. Bette Gl. E. p. 72b. I. 15. v
thalamus. Blide (/ip /Yer) Gl. E. p. 71 b. I. 21
v. hylaris. Blidsciip (bhdschaft, heiterkeii)
Gl. E. p. 71 b. I. 22. v. %/<(
Bock Gl. E. p. 71 b. 1. 12. v
Bom (eyn bom, un baum) Gl. E p. 71 a. 1. 18. v. hebanus (I hebcnus i. e. ebenus, eben baum).
Boue (6«4e) Gl. E. p. 71 a. 1. 1
v. htstrio. Buscb Gl. E. p. 71 b. I. 25. v
Hyrtos (hirtus.)
vel fe *en) Gl. E. p. 71 b. I, 10 v. herbare. Crudlich (krauttich, vott Kraut) Gl. E. p. 71 a. I. 19. v. herba et 1. 26. v. herbidue. Crut (kraut) GL E. p. 71 a. I. 19.
v. herba. Crothof (krauthof ) Gl. E. p. 71 b. I. 9. v. herbarium.
D.
Dac (dach) Gl. E. p. 73a. I. 8.
v. tegmen. Danne (tannc) Gl. E. p. 72b.
1. 44. v. taxas. Decken Gl. E. p. 73a. I. 17. v. tcijcre.
Demodeghen (demuthigem) Gl. E.
p. 72 a. I. 34. v. humitiare. Demodigheyt (demuthigkeit)
E. p. 72a. 1. 35. v. humttitas. Der idinnspere (non satis intel- I il',,. spere esl sphdre, kugcl) Gl. E. p. 71 a. I. 33. v. hcnu- sverium. Drighea (dingca?) Gl. E. p. 72b.
I. 46. v. taxare. Dobelslcn (spielsteint) Gl. E. p. 72b. 1. 17. v. /(///(.v. Buskich (buschig) Gl. E. p. 71b. d ot (d as /hor) Gl. E. p. 72a.
1. 26. v. hostium, Dorwecbter (thorwdchtcr) Gl. E.
I. 26. v. hirtinus, C.
Camer (kammer) Gl. E. p. 72 b.
p. 72 a. I. 27. v. hostiarius. Dotslach (todtschlag) Gl. E. p.
15. v. thalamus i 72 a. I. b\ v. homicidium
Dreael (drexler) Commcnt. in
Eberhard, Graec, p. 93. I. 3. Drunken (trunken) Gl. E. p. 73 b.
I. 2. v temohmtus. Drunckcnbcyt (trunhenheit) <■!
E. p. 73b. I. 12. v. temulentui. Dranckinge (trunken) GL E. p.
71 a. I. 11. v. haustus, liuinlikr (dumtichve\ tmtmtich?)
Gl. E. p. 7:i .i. I. 26, v. tcmcri
PWai (rasi r) (.1. E. p. 73a. 1. 25.
v. temerarius, Dwasen (rasen) Gl. E. p. 73a.
I. 24. v. temerare. Dwasheyt (raserei) Gl. E. p. 73a.
1. 31. v. temeraritas.
E.
Edelkint (edelkind) Gl. E. p. 71 b.
I. 7. v. heres. Eghil feichel) Gl. E. p. 72 b. 1. 44.
v. taxus, Eai e .ndlich (encUictyQLE, p. 72b.
I. 33.
Endlich (ein endlich) v. ein end- hch.
Enkel (skenkel\e\ ichenkel?) "I.
E. p. 72 b. I. 17. v. tatiu. Eyiiselich (I. eyselich , i. e. («J.
\ "/A'/') Gl. E. p. 72 a. I. 13.
v. horridus, Ere (chre) Gl. E. p. 72a. 1. 8.
v. honor. Kirn (ehren) Gl. E. p. 72 a. I. 9.
v. honorare. Erfmane (erbman, erbe) Gl. E.
p. 71 a. I. 21. v. hcres. Ench (ehrbar) Gl. E. p.72a. I. 8.
v. honor. Eruc (crbe, erbschaft) Gl. E- p.
71 a. I. 24. v. heremtas. Eruen (erben) Gl. E. p. 71 a. 1. 22.
v. hcrcditure. Eruinghe (erbung, das Erben) (■!
E. p. 71 a. I. 23. v. hereditacio. Et vordretet (ts rcrdricsst) v.
I ordretet. Eyselich v. eynsetich

— Al.V
yscn (eisen, i. e. eisiges Gefuhl haben . St hauder t mpfvnden, ichaudern) Gl. B. p. 72a. 1. 11. v. horrere. Eysinge ( Eisung , Eisigkeit . Srhauer. V. eysen) Gl. E. p. 72 a. I. 12. v. horror.
Herscap (herrschuft) Gl. E. p.71b. 1. 32. v. hyrunia (heroma du- ctum a voc. herus, herr) et p. 71 a. 1. 26. v. /// rifift Herzogcn {crzoqen) Gl. E. p. 71 a. I. 34.
Hoycncn (i. c. gdhnen?) Gl. E.
p. 71 b. I. 13. v. Awre. Hoppcn (haufen?) Gl. E. p. 72 a. I. 39. (vidctur librarius errassc, Fan {arbur quacdam) in Com- j exspcctatur enini hianu/us.) ment. ad Eberhard. Graec. j>. i Horleyge ((/Ar) 01. E. p. 72 a. I. 92. v. lia/samus. (Incip. iYo- 10. v. horulogiurn. bilis.) I Hystorienmaker(AM&»rienMuwAer,
geschichtschreiber) Gl. E. p.
G.
71 b. L 37. v. hystoriographus.
i
Gast Gl. E. p. 72a. L 19 v.
Ghelickcn (gleichen, gleichma- Idin spcrc v. c/er idinnspere machen, ausg/eicherj) Gl. E. p. 72 a. 1. 22. v. horstire (I. j£ hostire.)
Ghelickenisse (gleichnisse) Gl. E. i Kcckere (ketzer) Gl. E. p. 71 b j p. 72 a. 1. 23. v. hostamenturn I. 4. v. hereticus.
(1. hostimentum.) Ghelouich (gclovig, nas lauft.
fliessig) Gl. E. p. 72b. I. 14.
^"Jltlg^rfefmi c. nesen. Landscap (hndschaft) Gl. E. p ««WrGl. E. p. 71 a. 1. ^ , ™ a / [ ^f» ^.«g
v habitus 1 («Sf '««'. «»» '""«) "I. K.
Ghewccb,e (^0G ..E.p.72b. rfgjj&fi& L
11. V. AfK.
Lof (/06) Gl. E. p. 71 b. 1. 28. v. /(/////««.
Loghethaftigen ( btgenhaftigen, i. e. lugen) Gl. E. p. 73 a. I. 30. v. Temerare. Lon Gl. E. p. 72 b. 1. 19.
v. Talio.
L 18.
Gille (ga/le?) GL E. p. 72b. I.
43. v. tanrea (taurea ?) Grauen (graben) Gl. E. p. 72 a.
I. 30. v. humus (hurnare.)
H.
Ham (hamen , habe, erbaltcn w
Uandhabe) Gl. E. p. 71. 1. 1.
v. habena. Harm i. c. hcrmcltn v. not. 573.
ad Hildcb. carm. de Numrno.
p. 183.
Hcbbelich (hablich, geschicht zu
etn as, tauglich) GL E. p. 71 a.
1. 3. v. hubilis. Hcbbclichkcit (hablichkeit, taug-
lichkeit. v. hebbe/ich) Gl. E.
p. 71 a. I. 4. v. habitudo. Helle (Ao/fe) Gl. E. p. 72 b. 1.37.
\ thartarui et v. hernus p.
71 a. I. 29.
Hclligb {hollig vcl hol/isch) Gl.
E. p. 72 b. 1.38. v. thartareus. Ilcmelichkeyl (licirnlichkeit) Gl.
E. v. tegumentum p. 73 a. I. 10. Herberdiru (herbergen) Gl. E.
p. 7 '_>,i. I. Jl, v. /ms /iitare. Herbergher (herbergcr) Gl. E. p.
72 a. I. 28. v. hospitarius. Here (Aerr) GL E. p. 71 a. I. 25.
v. herus. Heremite (eremit, einsiedler) Gl.
E. p. 71 I). 1. J. v. herrnita. Herlido (herrtich) GL E. p. 71a.
L 27. v. herilis. Hcrcto (hierzu i. e. hierher) Gl
Lovcn (/o /«7?) Gl. E. p. 71 b. 1. 27. v. hinmuth e. (I. hymnart vel hymmare.)
M.
Made GL E. p. 72 b. 1. 41. v.
Tarrnes.
Madii li (madig) Gl. E. p. 72 b.
I. 42. v. Tarmosus. Mat( rie Gl, E, p. 73 a. 1. 23. v.
'/ hetna.
Menghen (mengen) Gl. E, p. 73b, I. 6. v. Temporare. (temperare) Mensche (mensch) Gl. E. p. 72 a.
I. 7. v. hurnu. Menschlic wcscn ( menschlich inri /en) Gl. E. p. 72 a. 1. 37. v. humanare. Menscheyl (mensehheit) Gl. E. p.
72 a. 1. 36. v. /mrnaniias. Merii her (I. menicher, i. e. men- ger) Gl. E. p. 73 b. 1. 7. v. Temperantia. Mohvorp ( mauhvurf) Gl. E. p.
72 b. I. 29. v. Talpa. Hordere (mdri/er) Gl. E. p. 72 a.
1. 6. v. homicida. Myrmelsteyn (ein myrmelstein,
E. p. 71 a. 1. 7. v. hactenus. ein marmorstcin). \.Alabaster.
N.
Neggen (wiehern?) Gl. E. p. 71 b.
I. 29. v. hinnire. Nercn (ndhren). V. Alo.
0.
Obladcs (vox Gcrman.-Lat.) v.
Curnrnerit. ad Eberhard. (iracc.
p. 92. v. St rinium Ofterhande Gl. E. p. 72 a. 1. 26.
v. hustia ct v. holocauttum
ibid. I. 5.
Pit van weden (bint ron faden.
i. c. bintfaden) Gl. E. p. 71 b.
I. 36. v. hyliirn Plumpen (vhtmp sein. i. c. stumpf
seiii) Gl. E. p. 71 a. I. 14. v.
hebere.
Prouinge ( priifung) GL E. p. 73 a.
I. 1. v. taxatio. Pui kc (?) (il. E. p. 71 a. I. 12. v.
hostortum. Puctcn (oan pumpen ?) Gl. E. p.
71 a. 1. 10. v. naurit\. V .....pea v. l'ucten.
H.
Re (reh) Gl. E. p. 71 b. I. 30. v.
hmnulus. Recht Gl. E. p. 72 b. 1. 19. v.
ta/io.
Rcnte (?) Gl. E. p. 72 b. 1. 5.
v. tabernacuhun, Rincr (Rhein) Gl. E. p. 71 b. I.
15. v. hiberus (sed hoc eit
Jberus, Ebro, non Rhein). Kobcrdige (num beherdigung, i. e.
beherzigung ?) Gl. E. p. 72 a.
1. 18. v. hortacw. Rocke (ruc /i. 1. c. qeruch) Gl. E.
p. 72 a. I. 4. v. holfactus. Rukcn (richen) Gl. E. p. 72 a. 1.
3. v. ho/facere. Rw (rau) Gl. E. p. 71 b. 1. 33.
v. hyrsutus.
s.
Sacte (?) Gl. E. p. 73 a. 1. 28.
v. tegula. Sbale (?) Gl. E. v. tela p. 73 a.
I. 16.
Schepel strch (schcffelstrich?) Gl. E. p. 72 a. 1. 29. v. hospo- rium.
Scot (schoss vel geschoss) Gl. E.
v. telum p. 73 a. I. 15. Secret Gl. E. p. 73 b. I. 17. v.
abatos.
Sone (eyn, ein sonus, i. c. ein
.scha/f) Gl. E. p. 72 I.. I. 40. v.
taratantara. Sper (speer vel spehr) Gl. E. p.
71 a. I. q. v. hasta. .Npillms (spie/haus) Gl. E. p. 73 a.
I. 2. v. tcatrum.
.'..'.J.XXXJ.XJ.J.
rTTTTTTTTl

Stilheyt (sttllhril) 01. E. p. 72 b.
I. 12. v. tariturnilas. Stille (sfill) 01. E. p. 72b. I. II.
v. tacitus. Stum (stumpf) 01. E. p. 71 a. |.
13. v. hehrs. Stnmhel (stvmpfheif) 01. E. p,
71 a. 1. 17. v. hchifitdo. Smnde Gl. E. p. 72 a. I. 14. v.
/;o;v;.
Stnndeken (stiiwlrhrii) 01. E. p.
72 a. I. 15. v. horioln. Swale (schnalhe) 01. E. p. 71 b.
I. 24. v. hyrundo. Swijhen (schneigen) 01. E. p. 72 b. 1. 10. v. tacitare.
T.
Tahcrne (*<•//) 01 E. p. 72 b. 1.
7. v. taherna. Taflc (faf/cr?) OL E. p. 72 b. 1.
9. v. tahcrnio. Tapit (/tf/Wc) 01. E. p. 72 b. L
35. v. tapetum, Taucrnc (tahcrne) 01. E. p. 72 b.
L 7. v. taherne. < Taucrncr (taherner) 01. E. p.
72 b. 1. 8. v. lahrrnarius. Tcwindle (st hirunlt ln) Gl. E. p.
71 a. 1. 38. v. hesitare. Templcre (templer) Gl. E. p. 73 h.
1. 11. v. templarius Tidich (zcitig) (il. E. p. 73 b. 1.
3. v. tempestirus. Tinne (zinne) GLE, p. 72 b. 1.5.
v. tahernaritlum. Tohardcn (zuherzen, i. e. crUak
nrn) 01. E. p. 72 a. I. 17. v.
hortari.
Tol (zoll) Gl. E. p. 73 a. I. 19.
v. teoloiiiuiii. Tolncr (ziillnrr) Gl. E. p. 73 a.
1. 20. v. teolonarius. Torncv (turnier) GL E. p. 71 a.
1. 32. v. hasttliidiuin. Treg ( tr/; trtO, i. e. icA drrhr,
torno) v. Comment. in /sAer-
/(«;•;/. Graec. p. 93. 1. 3. v.
tectus.
Trost Gl. E. p. 62 a. I. 18. v.
hortario. Trostcn (trtistrn) 01. E. p. 72 a.
I. 17. v. hortari.
u.
Untrcvncn (num rrrunrrinrn?) 01. E. p. 72b. I. 4. v. ta-
hrscrrc.
Unwedor (unnrltrr) 01. E. p.73b. 1. 4. Vi trm/trstas.
Unwodi Tlirh (unm tttrtieh) Gl, E. I 1 73 b, I. 5. \ /< mjn ttuosus.
V.
Valcke (falche) GI. E. p. 71 h.
I. 6. v. heredius. (I. hcrodius) Vcde (nvide) 01. E. p, 71 b. 1. 8.
v. herra. (herha) Vemin (?) Gl. E. p. 71 b. I. 31.
v. hypomores. Vertelho\t (rirrlrlhryt, fort. i. q.
merteutuhde) (il. E. p. 72 a. I.
14. v. Aora. \ ianl i feind) (il. p;. p. g I
24. v. hostis. Viantlick (fciitd/irh) 01. E. p.72a.
1. 24. v. hostis, (hostilis) Vienl i laeher ( feindlicher kla-
qerf) 01. E. p. 72 a. 1. 25. v.
Vorba^ (voran) v. bumthea, Vorblidon (erheitern) Gl. E. p.
71 b. I. 20. v. hylarare. Verdiel (veraVi»«) 01. E. p. 73a.
I. 4. v. frdium.' Vordrctet (e< vordretct , m rer- rfnwi/) Gl. E. p. 73 a. 1. 3. v. tedt i
Vordrctich (verdrusslirh) Gl. E.
p. 73 a. 1. 5. v. tediosits. Vormancn (vermancn) 01. E. p*.
72 a. 1. 17. v. hortari. Vormetcnhcyt (vermessenhei/t) 01.
E. p. 73 a. I. 27. v. temeraritas Vorsman (verschmahen) 01. E. p.
73 a. 1. 33. v. tempnere.
Vr (vur, i. c. feuer) Gl. E. p. 72 a. I. 40. v. hiimu/us. (^lossa non quadrat ad litcram //.)
w.
Wagendistel (ivagendeiehscl) Gl. E. p. 73 a. I. 32. v. temo.
Wchcrh (nnm feucht ') Gl. E. k,
», I. 33, \. humidui Wdo-hin (iriigrn) (i| E. p. 72 h.
I. 46. v. faxare. Wekerekcneo (?) (.1 E \ tea-
m» (?) p. 73 a. I. 12. Wendeworp (ttemdemirf, i. o.
mumbvurf) 01. E. p. 72 b. L 29.
V. tal /ia. Wordinno ( mrthinn) 01. E ■
72 a. 1. 20. v. htt .s /tttti.
Wcrt (;ci;//() (il. E. p. 72 a. I. Ili
v. hospcs. Woscn (zustand) 01. E. p. 71 n.
1. 2. v. hahitut.
Wcstenye (wiilffHei) 01. E. p.
71 a. i. 39. v. heremus. Weverhus twtherhaUt) 01. E. p.
73 a. 1. 21. v. telarium.
NN iahftrien (?) OL E. p. 72 a. 1 .2.
v. hodtcrdus. (?) Wintor 01. E. p. 71 b. I. 1H. v.
hyemps,
Winterlich 01. E. p. 71 b. I. 18.
v. hyemalis. \\ intern Gl. E. p. 71 b. I. 17. v.
hyt mare, Wiwc (treih, herrin) Gl. E. p.
71 a. |. 25. v. herus. (hera) W I (vul, faul) Gl. E. p. 11 b, I.
2. v. tabes.
Wohlrighen (rvohirichen) Gl. E. p. i'i a. I. 31 . v. kumtrt. (ab- crrasse videtor lihrarius, quod csse dcbcbat o/cre , non hit- mere.)
Wonon (wohtum) Gt. E. p, 71 a.
I. 5. v. haliitare. Wonnin^hc (rvohiiitng) Gl. E. p.
71 a. 1. »i. \. habitaculutn,
Worst (wunrr) Gl. E. p. T 1 b. I.
35. v. hyruta. (I. hyrnita) Wulen (faultn) Gl. E. p.72a. I
44. v. tabore. (I. tabtre)
Y.
Yariincchen (gahnuug) 01. E. p
7 I h. 1. 14. v. hyalus. Yle (eulc) 01. E. p. 71 h. I. 23.
v. hyrudo. Yrlen (Wr). V. Abiut.

CONSPECTUS
si vf.
E§CRIPTIO TOTII§ Ori lUv
Pars I. Commentabii Chitici (continentes intemam descriptionem codicum) p. J —
A. Codices Latini p. 3 — 101.
a) S( iiii-torks Piiosaici p 3—74.
«) Yktkiiks s C laMHICI p. 3—24. (I—XII.)
I. Justirii Historine Philipp. (diio codd. Giss. et Minbttrg.) — II. Vegetiiis de Re Milil. — III. 1— 5. Bocthius de Consolntione Philosophine cnm Comtnentar. — IV et V. Martianus Capella de Xttptiis Philolog. et Mcrcur. libri II. priores et Clialeidii Plntonis Tiniaeus lutine cum frngment. Commenlnr. — VI. Cicero et Pseudo-Ci- cero 1 et 2) Epistolae ad Fnmilinres (duo codd.) 3) Cnto Major et Laelins 4) Pa- ratlora 5) Invectira Salustii in Tullium et Tullii in Salastium (!) Orntiones IV. in Catilinam (cod. Marburg.) — VII. Seneca et Pseudo- Scneca 1 el '2) Fpislolue ud Luciliuui (diio codd.) 3) F.pistolae nd Paulinn et Pauli ad Senecum 4) Prot erhiit— VIII. Suetonius de XII. Caesaium ritis — IX. Cassiodorii Ymiarum libri VII. prioret (usqiie acl cap. 41.) — X. Severi Snlpicii de vitM s. Martini libri /I . Kpistalne III. de obitu et ndparitione R. Martini, Diulogi III. ile Yirtutibus Moimcho- ritin Oi iriitulium Kxemplu Manuscripta Kditionum :
XI. Julins Krontiniis de limitibus aijrornnt et Aggenii Urbici Vommeiitarins in in eitm, intermixtis leyibus nonnullis Codicis Tlieodosiani. — XII. Sotitia \Mgnituliim Orientis et Occidentis.
: i) Scbiptohss Mkdii Akvi p. 24—74.
a) II istorici p. 24—31. (I —II.) — 1. Pauli Diacoui Hislor. Lottgobard. II. H o- berti Monachi de expedilione Christianor. Hierosol. libri IX.
b) Chronica p. 31 — 50. (I—VIII s. VII.) — I Martini Polo.ni ChronieoH Sum- morum Ponlifirum el Imperatoritm et Historia Romiinii cum Stinpleiitentis et Conlinitationibus. — III. (pcr vit. hajMromin in Comment. pro II. est III et sic porro.) Ottonis F ris i u <re n si s Chronica el Gesla Friderici I. ct Haderici de rebtts Friderici I. —IV. Alberici Monachi Trium Fontiuin Ckronicon [p*n pusterior)— V. Chronici ( vel \Vormatienaii vel Hoguntini) incerti uticto- ris reliquiae — VI. Exoefpta Gctoealogiea ct (lironologica — VII. Adac ClarnaioBtenaia Flores Historiarum s. de serie sex ueiatum. — VIII. Coinpen-

iliuin tronicorum inctrti nucloris. — IX.Gesla Regum Francorum ab ori- gine regni utaue nda. DCCCXXIX. — X. lvonis Carnutensis Epittolne Selcctae. cl ftimerarin Terrae Sanctae p. 51-60. (I—V.) — I. Jacobi de Vitriaco Episcopi Acconensi* Hittorla Hltrot. lib. I.— II. Fretclli Archidiaconi Antiochiac Oescriptio Terrae Sanctae. — III. Guilielmi Bolen Celei equitis aiir.it i Hierosoly- mitani tic Partibu* VUramarinit et de Terra Saneta. — Johannii dc Hese Itine- rariut in Terram Sanctam — V. Excerpta de Terra Sanela ei Vincentio Bcllovac. Spccul. Ilistor. I.ib. XXXI. c. 54—66 — VI. Johannia de Manda- villa Itlnerariut n terra tngliae in Partet Hierotol. ct in ulterioret tcrrns trant- marinas, vid. Addend. ail Comment. Crit. p. 60 (ad V)
d) Historia Naturttlis trnpice exposita s. Physiologus.— Incerti auctorii Trac- tatus d<> Nafuris a n i m a n t i u m per XX Ubrot dittinclUt (quorum noa rfnos prioret habemua) p. 60—62.
e) Gr ammatici et Glossaria p. 63—74. (I —IV.) — A. Libri Giummatici I. D o- nati Artit grammaticae fragment. p. 63. — 11) Chariaii Institut. Gramm. Ex- cirpta p. 63. — III. (numcrus in Cnmmciit. i-rrore omjssus est.) M. Jolianii Heldensis Speculum Grammaticalium Dictionum p. 63. — B. Glossaria et Voca- bularia Latina — a) Vocabularia p. 68—79. b) Glossarium Essendiense p. 70 —73. — c) Glossarii Heyeriani Wragment. p. 73. seq.
|>un \k p. 74—108.
a. CLASBICI p. 74—81. (I—VII.) — I. Q. Si reni liber medicinalis. - II. Virgiliua (duo c.odd ) 1) Bucolica, Georgica, Vtneit p. 7">. 2j Eclogae et Catalecta p. 75. — III. Horatii Epistolae el Ars Poetica p. 76. — IV. Ovidius I) Metamorphoteon fragmenta p. 77. 2) Heroidet p. 78. 3 et 4. 3) .4rs Amatoria el Hemedia \wnris p. 79. — V. Juve- nalia Satirae p. 80. — VI. Venantii Fortunati de Paschtite Hesurrectionis Domini F.legia p. 80. — VII. Pindari Thebani Epitome Ilitutos Homeri p. 81.
8, POKTAK MMDl AKVl p. 82—108. I —XXI.
I. Vitalis Blenensis Geta p. 82. — II Galfridi de Vinosalvo Pottria ttot* s. Ars Poetica p. 83. — III. Floretus (S. Bernhardi ClareV» 11 ens. t) euin Glos- sis p. 81. — IV) Bernhard us dc Contemptu Munii p. 85. — V. Hildeberti Turo- ii e ns is archiepisc. Versus de Offlcio JHittae cum Commento — IV. Johannis de G a r- landia carmen de Jllysleriis Ecclesiae cuin Commente p. 85. — VII. Raymundi de Peniiafortc Summula Sacramt ntnrum (tres codd. cuui Comment, et niiu> Commentarium solum continens) p. 87. —VIII. Poenitentiariut a. Carmen tte Modo Poenitendi p 88.— IX. Henrici Septimellensis s. Samariensis Eleyia de Divertitate Vortunae et 1 'hitosophiae Consolatione libri IV. p. 89. — X. Eberhardi Betun ienaia 1) La- borinthus s. Cannen de miseriis rectorum tchoiarum p. 90. 2) Graccismi s. Graecistae fragm. cum Commento p. 90. — XI. Alanus de Insulis 1) de Planctu Naturae pars poetica p. 94. 2 ) Versus de Sancta Trinilate (etiam llildeberto Turonensi tributi) p. 94. — XII. Nigelli Wlrekeri BrunelU a. Speeul. Stn/t F..\cer[)t. p. 94. — XIII. Philippi Gualteri Alexandreidot Excerpt. p. 95. — XIV. Incerti auctoris libcllui metricut de Calliditate malarum mulierum p. 95. — XV. Incerti auctoris carmen Eacetiarum Comedenlium p. 96. — XVI. Ineerti auctoria Carmen quornndam nobilium qunestionum p. 96. — XVII. Fr»gmentum Cttrinniis dt Miisis p. 96. — XVIII. Duo carmina </<• Juventute tt Seneetute p. 97. (vid. Addend. ad h. I.) XIX. ct XX. Carmen rythmicum de urbe Daventria et Carmcn de ecclesiae B. Variae \iryinis Trajectenttt oriyine p. 97. — XXI. Hildeberti Turonensis Satira de tfummo p. 98. seqq.
UDICE8 Graeci p. 108—113.
I. A .ntiqvi p. 108—111.
1. Apollinarii Mttaphratit Ptalmorum p. 109, 2) Johannis Geometrae Metaphra- tit Canticotum ibid. 3) Johannis Laacaris et Christophori (Rufi?) carmina grueca ibid. 4) Justini Philosophi s. Martyris Oratio Commoniloria ad Graecos p. 109.
II. Exkmpla mss. ab II. Majo Eil. t Codd. deacripta p 111 — 113.

— XLIX -
1) Cons i antini Porpliy rogenitac libri II. tle Caetimoniis Aulae Ryzantinae frag- ineut. p. 111. 2) Kpi grammata Graeca vetusla (Anthol. Palat.) et alia minora carmina Graeca posterioris aevi c cotld. U/fenbach. p. 112. I el II. Sapphii9 duo carmina ibid. III. — Variae lectt. c fragm. coil. bibl. U/fenbach. in Epist. ad Hebrneos ibid. IV. — Menandri Sententiae ibid. V. — Carmen Jainbicniu Anonymi lit toV bytov (r)toSvotov *Vri rt"j &aiuavt tvjv xo>\iSvjv ibid. VI. — Aliud Carmen (Phi- lotheiO tii xuv xaxtora -ia&uvra uovayov Xojfiov, rov xttuivov inl Ttj Ttavi/yt^t i ibid. VII. — Carinen versibns politicis conipositmn in Imperatoreiu (in quem, ignotum est) ibid. VIII. — Traelatus Mcdici a) IIqoui laxrtxa rrdvrojv xtZv toticlojv b) Koivt] dioantta txovtojv ti'jv irro tivvs io t -io).a rth.yivroiv ibid. IX. — Pauli Silentiarii "ExtfQa- ott tif Tt ,v fttyutXt^v ixxk^oiav rjiot n]v ayiav 2otfiav, ibid. X. — Musuri Carmen in 1'lalonetn ibid. XI.
AOVSRSARIA PHILOLOeiCJl Mss . p. 113 — 126.
A. Auvkrsakia Maji Kii.. kt Sihmihii j >. 123 —121. (I — IV.)
1. Cod. Majan. Xr. LIX. continct Praelectt. in Iloepfueri Antiquilates Giaec., Xotas tt Emenilnlituies in A 1 c i p h r o n e m , Theophylacti Epistolas ex cdit. Commelin. de- scriptas, Obserralt. in Aelian. Yar. Hist., Gell. .V. A., in Nov. Test., Homer. Iliatl. a tl in Himerii Oratt. , Epigramm. ct Carm. — II. Cod. Steinhel. continet A'oias in Alciphron., Heliodor. Aethiop., Arrian. Indic. et Ilist. Alejc. M., in Liban., iu Aelian. Hist. Anim. — III. Cod. Majan. Xr. LVI. continet A'oras in Lucian. Longaev., Somm., Xigiin. — IV. Cod. Majan. Xr. MCCXXVII. continct Collecta- nea Graeca i. e. interpretationem noininiiin Graecor. propr. et appellat. — V. Cod. Majan. \'r. MCCXXV. continct Observatt. Maji et Steinhelii in Scriptores Graecos et Lalinos 1) Maji notas in Arrian. Indic. et Histor. Alex. M., Heliodor. Aethiop., in Lonjrin., in Sapphiis Caim. , in Acliau. Hist. Anim., in Choricil orat. in Procop. Gazaeiim. 2) Steinhelii notas o margine cditioniim ad veteres oralores Graecos, Diodor. Sic, Michael. A p o s t o I. Proverb., Nemes. de A'«f. Hom. , Arrian. Comminlat. in Epictet. Dissert. In eodem volumine contineiitur Maji Ex- cerpta, Annvtationes et Yariae Lectt. ad pluriiiios auctores veteres, Yariae leclt. ad Aeneam Gazaeuni de immortal. anim. (e cod. Augustan.?), Observatt. Mss. viror. tloct. e -narg. editt. vctt. cxcerptae in Kuripid. Tragoed., Quint. Calabr. Posthom. , iu Constantini Manassis Annal., in Lucian., Yariae lectt. e cod. hibl. Uffenbach. in Kvan<r. Joliann v Glossne Graec. in Apollin. Metaphr., Yeteres Gtossae verbor. jur. iii Basilic, in Labbei Gloss., Philoxen. et Isidor. Gloss., in Clement. Alexandr. Protrept., in Poetas Graec. Lyric, in LXX. Intcrpret., in Nov. Test., in Florileg. diversor. Epigramm. Anthol. Florent. apud. Iitnt., in Apollinar. Metaphras. variae lec.tt. e cod. Giss., in A. Gell. notae , Descriptio Incunabulor. in Auctores Classicos , Hecensus codd. Oriental. in bibl. Uffenbach. Supplement. Bibl. Uflen- bach. Orient. , Excerpta Iibri J o h. Zecheudorf de Poeseos Antiquit., .Maji Eil. Lexicon Hebraic. Inedit.
B. auvkksakia aliokum vikorum doctokum p. 121-126. (I—VI.).
Joh. Krid. Gronov. iiiiine in Plaut. p. 124. I. Joh. Mensingae notae in Teren- t iii iii ibid. II. Ejuad. notne in Cicer. Offic., Vell. Pat., Iustitutiones Juris ibid. III. et in Flerum p. 125. IV. Kl. Reusner Levrin. in Floruiu ibid. V. Georg. Halae Index Yerbor. in Homer. ibid. VI.
Appendix Cbitica (coutinens Varias Lecliones Codicwn et Car- mina Inedita.)
Cakmina mivmi.i.a i.ativv mkuii akvi niinc primum e codd. edita, ttilnotntionibus crilicis et interpretativnibus inslructa.
I. Johaunis de Garlandia carmeii de Mysteriis Ecclesiae, nunc primuai iiitegnim c codd. Giss. et Daimstnd. edituin p. 131 —151. II. Incerti aucloris Libetlus metricus de Cal- lidilate malarum mulierum p. 151 —155. III. Incerti auctoris Carmen Facetiarum Come- dentium p. 1" j — 157. IV. Incerti auctoris Carmen quarundam nobilium quaestionum j>. 157. V. Incerti auctoris Carmen de Iuventute et Sentctute, Latine et Germanice p. 158—159 (Cfr. ad h. I. Addenda.) VI. Carmen rythinicum de Datentrin t.1 <> ha n nis de Delf'0 p 159 - 160. VII. Inccrti auctoris Carmen rythmicitm Regimcn et Status Mundi
ttttttttttt

I. —
■ i6ii -163. VIII Hftkmi dt Sectn Ckorhmnthm p. 163. (Cfr, Vomment. Crtt. p 39. ieq I IXi Hildeberfi C-enoitnui ei » h Eplscoei Snttra ttt Ifumma t cod. )/<//- «Hr</. Rruicll. Llp*. p. 163-198.
k Lkitionks roDin m ix Sikii-toius \ ktkiiks \< imiktas WKDfi irvi pnrtlm In- iwrlim excnipli tnmm UttafM lirccihitsijiif nnlis crilicis instrurltic. I. Vaiiae lecfiones itttcgftM ad Justiniim Hislor. rWtfrjr fe Md. Ght. el Mitrhurg. enetatae) p. 2(11 — 250. — II. Variae lecrt. integrae ad Vegetium de H< I////7. p. 250-260. — 11 S - Vnriae leitt. ad Hoetliiinu ///• OmUol, Phllot. (c cod. LXXXV. inlegrae eum rxcmplo Cbnmtntnr, ejttsd. cod. el cod. LXXXIV., e eorfrf. LXXXIV et LTL exempla variarim lccii) p. 260—269.— IV. Eseinpla variaruin lcctt. ad Msrtian. Capell. <//■ n«p/«« fttffol. ttMtrtnr. fLib. I S 1-48.) p. 269—270. — V et VI. Variae leclt. integrae ad Chaloidii Tmatmm p.270—274. ad Fragm. Com- ntentar. ejiisdem p. 274. — VII. Exempla variarum lectt. ad Ciceronis Epist. ntl Famil. fe dooliiis codd. Lib. I. cp. 1—9. §. 3. et Lib. I. ep. 3 ) p. 275—276. — VIII. Variae leclt. integrae ad 1 n v e c t i v a m Salustii in Tiilliiun ct Tnllii i n
S a I n s t i ii in p. 276—277. — IX. Variae lectt. integrae a< I Cicer ..... s ihnit. IV. in
fntilin. (e cod. Murburg.) p, 277 — 283. — X. Exempla variaruni lectt. ad Senecae Epis /ol. (cp. 1 — 3.) p. 2*3—2 m 4 — XI. Variae lcclt. iiitcgrae ad Senecae Epistotus u ,i Paulum el Pauli «</ Senecam p. 281. — XII. ExeinpU variannn lcctt. ad Suetonii vitns XII. hnperatorum (.////. Catt, c. 1 —11.) p. 284. — XIII. Exeinpla varianun lectt. ad Cassiodorii Yttrittr. (I. I. cp. 1—3.) p. 285. — XIV. Variae Ieclt. iotegrae ad Sul- picii Severi vil. II. Mnrtini p. 285—268. — XV. Variae lectt. integrae ad Panli Diaconi </<• Gettit Longobard, Libr. VI. p. 288—312.— XVI. Exempla variarum leclt. ad Q. Sereiiuni Samonicum de Medtc. (c. 1—13.) p, 312.— XVII. Exempla va- riarum lcctt ad Yirgilii 0]icra a) ad Eclog. I — IV. e Cod. LXIIL, ad Kclog. I —III. e Cod. LXIV. p. 312. — b) ad Gcorg. 1, 1—203. e Cod. LXUI. p. 313. — c) ad Aeneid. 1, 1 — 122 p. 313. — XVIII. Exenjpia variarum lectt. ad Horat. {Epist. I, ep. 1—6.) p 314. — XIX. Exempla variaruin leclt. ad Ovid. a| ad Mc /nm. «) 1. VII, 237—330. p. 314. — fi) I. IX, 128—231. p. 314. — b) a,l ArU !<//«/. I. I, 1—100. P 31 1—315. — c) ad Remed. .l»/or. v. 1 — 83. p. 315. — X. Exempla variarum lcctt. ail Jiivenal. ijtitir. I. p. 315. — XXI. Variae lcctt. integrae sd Pindar. Thcban. Epitom. tliad p. 315—318. — XXII. Variae lectl. integrae ail Vitalis Blesensis Gettnn p. 318—321. ■ — XXIII. Variac lectl. integrae ad Galffidi de Vinoaalvo Poctr. Xor. p. 322—324. — XXIV. Variae lectt. intcjriae ad F I o r c t u m .S. Bemardt p. 325—329. — XXV. \ ariac lectt. intcgrae ad llildchert. tlc Ojfic. Miss. p. 329-332. — XXVI. Exempla vaiiarum lcctt. ud Henrici Septimell. Elcg. </<• Diversitate For- tuttat p. 332.
Ta BI I.AK I.ITIIIJ i, I 1 A 1' I 1 K \ K II.
Tab. 1. — 1. Bpectni. Cnd. DCLXVIII. Pauli Diac. Histor. Longohtird — Ila. Subscriptio ejusdeni codicis monasterium indicana, unde cod. orlns sit. — II b. Librttrii vel Monatterii subscriprio, ipiae in ccd. Justini Marburg exlal — III. Spocim. Cod. LXXXV, Boctbii </<■ Consol. Phitat. — IV. Spcciin. Cod. CLX. Martiui Poloni Clnonic.
Tali. II. — 1 ... XI. Graeca, quae in cod. Kocth. rfe Consol. Philos. I.XXXV. extant. — XII. I — 4. Graeca , qtiaw noa in exemplis vtirinrum leclt. ad Martian Capcll. attulimus.

\I>I»i:YI »% et ekei9aidji
AI)
COMMENTARIOS CRITICOS.
0 'iainquam • nl h> Praefatione Comment. i ]>. 12. dixi, menda tijpogrttphica in e «/rr operis in- dicaturus oram. tanicn legcntibus comnmdius forc putavi, si omnia, quac aliquo modo crnrndanda eaM vidcrcntur, uno loco conjuncta habcrcnt. Ouare consilio illo mutato onmcs errorcs opcris boc loco indicari' meliiis mihi visuni cst. Atque primo (|uidcm loco nunicro corum, quilius in hoc opcre conficicndo quid dcbeam, adscribcndus nunc cst Vir. Cl. Ili BF .n. Profcss. linguar. rcccnt. Har- burgensis, a quo his dicbus cnnfeeto pacnc opcrc acccpi libruin Angltcum a Thtima Wtight con- scriptum, qua de rc vid. Addend. ad pag. 100 lin. 33.
I.incac nuincratao sunt omncs, nc cxccptis
quidcm lincolis intcrmcdiis (--) cxccpta linca,
qua paginao notantur.
rfeg.l. in dcscriptionc codicis Jnstini (I.) lin. 26. post verba zur Grsrh. ctc. addc hacc: ,,in opere, quod inscribitur Wtirtcmbcrgische An- naleti fur raterldnd. Gesch., Gcogr., Statist. u. Topograph, Herausgegeb. v. J. G. I). Met nmitig er, quod opus qnnm propius co- gnoscere mihi non licucrit, dolco, quod iion accuratius dclinirc possum iil volumcn, in quo illa disputatio Stdlini dc codd. biblio- thcac monastcrii Weingartensis cxtct."
Iliid. pag. 4. lin. 1. pro quttm lejj. quam.
Ibitl. pag. 7. lin. 8. delc voc. citatis.
Ifrid. pag. 8. lin. 27. post verba scriptus sH adde commate intcrposito hacc : ,,quocum sc con- sentirc mihi dixit Vir I). Kxein , Prof. Honor., biblioth. acad. praefect secnnd., cujus hu- manitati atquc amicitiac multa dcbco, quae ad hoc opus pcrtincnt, quod cxcmpluni, e quo liber Psatmorum latine et anglosaxonice :i Thorpt editus esset, de cujus libri actatc (scc. X.) nalla dubitatio relinqueretur, pror- sns gemella latinarum litcrarum forma csset atquc in codice Justini tiisscnsi, cujus cx- emplum lithographicnm dedissel Adrtanus in < 'atalogo codicum bibliothecae acadcmicac (iissensis .ii
Ibid. pag. 9. Iin. 7. post verba prttettr Justini atldc hacc: -Ouaternioncs sunt XI., quarum singulae octonis foliis constant, in infcriore inargine nota QjV notatac
tlid. lin. 19. vcrba ■ quae vcitmruni formis Ita- lieum librariitm prudiint- . nu liiis ita se ha- bcrcnt: •■quae roribus Ita/icis mterdum ad- mixtis ItaBcum /ibrarium produnt.'
Ibid. Iln.27. posl verbumpofwi adde haec: ■Ouare hunc literaram ductnm in tabttla lithographica II. n. 11 b. in lapidc incidendum curavi, ut alii cum intcrpretari conarcntur, si id expe- riri corum interessi t.
Pag. 10. in descriptionc cod. Ycijclti (II) lin. 13. cnunciatum , quod incipit a particula Quain- quam mclius commatc interposito cum prac- ccdente cnunciato ita conjungitur: -quas no- rim , quainqitain - ctc.
Pag. 11. in dcscriptionc cod. Bneth. 1. (III) lin. 5. pro LXXXIV leg. I xxxv.
Ibid. pag. 12. lin. 21. post vcrbuni extat addel: vSpccimcn hujus codicis Boethii dcdi in ta- bula lithograpnii a II. n. III.
Pag. 13. in dcscriptiono cod. Boeth. 4. (III) lin. 38. pro nr. XI. leg. nr. X.
Pag. 14. in descriptione Coxnmentar. in lioeth. i. (III) lin. 11. pro textns leg. textus.
Ibid. in inscriptione cod. Chalddii 2. (IV et V) pro interpretationo lcg. interprctatione.
Ibid. lin. 30. pro fol. 336. leg. 83b.
Ibid. lin. 39. Tltulum libri Eckardiani sic exple: Eckard's l i hir.su /it der Oerter, nu die be- kanntesten griech. Schriftsteller geU l,t haben . iiinl Grundlage zur Geschichte der Biblio- theken. Giesen 1776. 8."
P_ag. i">. in descriptione cod. Martiani Capellae (IV ri V) lin. 14 adde haec: rGraeca, qttae in his rariis lcctt. extaut, in tab. lithogr. II n. XII, l — 4. exprimenda curavi.
Pag. 16. in dcscriptione cod. Ciccran. Epist. (VI) lin. 13. pro authencitate lcg. authenticitate.
Pag. 18. in descriptiono cod. Cicer. Oratt. IV in Catil. (VI) lin. 43. pro antiquissimi leg. an- tiquisstmo.
Pag. 19. in descriptione cod. Senecae Epist (VII» lin. 26. pro verbis adjecit etiam lectiones codicis Parisini, quetn litera A. notavit, quemqUe etiam praestantiorem codice Am- ploniano esse mihi significavit cet leg.: -<td jerit etiam lectiones duorum codd. 1'artsi- norum, quorum alterum litera A nolavtt,

qiicm etimn praestanltorem codtce Amplo- ittano esse mifti stgiiiljcavit, alterum p, qitas noltts etiam in cdtttoite tpsa nttmnt, '„iae medo m htem emissa cst, untle mtlu COpia fatta est. /ectiones a Imckertc , rcce- pUu ,„ ,/ppcnt/. Cnt. P. II. p. 283. X. atl tlerc, f/tiac cum nostro cotltcc comentrcnt.-
11 ,1 ,1 lin ii. post namerom 124. addc haec: »Re- spondct haec divisio librorum, id qnod c tabula concorilaiitiac ordtins Epistolaiiim Senecae, quae in edit Fickertxana (Lips. 1842) Vol. I. Pracf. p. XII ct XIII. extat ct c Pro/egoni. cjiisdcm in novam opcriim L.Ann. I Senerac cdlt. (Nuniburg. 1*39.) p. 50. not. ' intellexi, ei divisinni lilirorum, quac est in cod. Guelfirlnjt. G. s. Gutlian. 10, dc quo vtd. Fichert. in Praefat. edit. p. XX. II, l. d., cum quo codcx Gissensis ctiam in ipsa orstione Scnccac, quantum cx apparatu cri- tico editionis Fickert. pcrspici licuit, tam mirc conscntit, ut idcm codex cx codcm fontc atquc Gttelfcrbtjtuiws illc ortus essc vidcatur. Ouo acccdit, quod in cod. Giss. pariter atqne in Guebferbyt. G. variae scri- pturae ttm inter lincas, qiiam in margine positae repcriuntur, qnae in codicc (Jiielfer- byt. ctiidam Gitidomarti Ihriani tlc plcslin debentur, dc qua rc vid. Ftckcrt. in cdit. I. c. ct in Prolcgg. p- 38. seq., quae rcs, si Fickertiu integrain codicis illius Guelferby- tani leclionis varictatcm attulisset, fortasse ccrtissimis exemplis confirmari posset.»
Ibid. pag. 20. lin. 4. pro lla leg. llla.
Pag. 23. inscriptioncm cod. Frontini (XI. 1.) sic snppieJi i.usIrontinis deUmiiibus agrprum.
Pag. 25. in dcscriptione cod. Pauli Diaconi Hist. tangobard. (I) lin. 13. de vcrbis C. F. Statin, Zur Gcsch. ctc. p. 93. Vid. Addend. ad pag. 3. tin. 2G.
Ibid. lin. 40. post verba nisi quod minores literae sunt addc ».Speciinen codicis dedi in tabula lithograpbic^ II. n. I., quo ccrtius ab aliis dc mea sententia judicari posset.»
Ibttl. pag. 26. lin. 9. post verba zuriickgeblieben \ n aren cxciderunt bacc: hingekoinmcn sind.
Ibttl. lin. 30. post vcrba in Galicia addc: fiub- scriptioneni illam rcctius exprimendam cu- ravi in tabula litbograpbica I. n. II. Videtur autcm non Winningcn legendum, scd Wiut- garttn i. e. Wemgarien. Ouac si conjectura vcra cst, non dnbinm videtur, quin idem codcx Weingartcnsis sit, de quo nunlo dispu- tavimus.
Ibid. p. 27. lin. 3. post verbum scripsit addc: «Ouaternionuiii Domerns est Wl, qnarum singulac oetonis foliis constant in infcriorc | margine notutae.*
I'ag. 31. iu dcscriptione cod. Roberli Monacln \ llistor. Exped. Christ Ilierosol. (II) lin. 5. post vcrba A. M. (i. c. anno mil/esimo) haec adde : rFdrtasse eadem epistola Imperatoruf Ab .ru ni cod. Bruxellensi a. 5460 mariu- scripta cxtat, quum nuper in pcrvestigando Catalogo Bruxeliensi (Invenfaire il> laoiblio- tnegui de Bourgogne) n. 5460 hacc j>er- scnpta rcpererim: Alexis Jmjjcraloris Lettre ait Comte dc Flandre Dumino .... Comm Flandrcnsi. Cod. Sce. Xll., quac inscriptio epistolae piurince cum nostri codicis cpistolae [ Alejcii convenit.
Pag. 31. in dcscriptione cod. Martim 1'oloni (I) iin. 36. post vcrba codicis puto addc: -Spc-
cimen hujus codicis simnl cuni exemplo Snp- plementorum dedi in tabula litkograpfa. I. n. Supplementa antem illa non possunl csse seculo \\ I scripta, ut tradit Vir I I Adriaiitts, sed seculo XV scripta esse oportel propterea, quod ipea illa Supplementa non ultra seculum W. pertinent, neque ab alio scripta sunt nisi ab co, qui suas siniul rea in iis perscripsit Vidc ca, quac de Itbrtrrio tupmitmentorum illonun Gerardo SucgtrotU p. 35. tradita sunt.«
ll/td. lin. 43. Ouac a vcrbis -et sunt sejitem qua- dragcna- usquc ad p. 32. lin. 13. verba , rit/. Adrian.' repcriuntur, mea suin, quae uncis inclodere oblitus tum.
llittl. p. lin. 41. jiost vcrba *de eo expvsitttrus sunt'. adde bacc: »Quum pacnc COnfecto operc ineo exemplu impreaaom s. I. et a. bujus Itincrartt .Itiltaimis dc MandaviUa c bibliotheca Giiclfcrbtjtana per Viri Schtiene- manni, praefecti bibliothecae Guetferbytanae, snnunam crga mc humanitatcm ct bcnivolcn- tiani aecepissem, nequc amplius iu opere ipso de codicis nostri rationc cum cditionc illa disputare posseni, iu Addendis ad pag. 60. (V.) copiosius bac de rc disputabo.»
lbid. lin. 12. pro CMXII. leg. < HXI XII
lbid. Im. 15 et 18. pro nr. XVJII et XIX. leg. \l\ e< \\.
Ibid. lin. 1!». pro nr. IX. Icg. VIII.
Ibtd. Iin. 2«. pro Rcentiatu* leg. /icentiati.
Ibitl. lin. 30. |>ro hoedckinskcczck lcg. hocdekins- kerke, qui, id quod nuper a doclo Batavo acccpi, cst parvus viculus Itclgicus provin- ciac Zeelandiae in insula Sudoeveland dua- ruiu horarum spatio ab urbe Gocs mcridicm versus. In eadcm autem iusula situs cst par- vulus viculus Bortelen, qui eliam tfoiutet vocatnr, sed multo propior ad litus marijs, quiii((iie horaruin spatio ab urbe Goes ad occidcntcm vcrsus. Ob hauc causam lin. 29. non Vbwingen, sed VKetmgen legcndum vi- detur. quamquam in codice sanc eat innitit- gen per erroren calaini, ut vidctur, scriptum.
Ibitl. n. 1. lin. 45. post vcrba cap. 60 adde: »el Fabritii iiibliotb. Lat. mcd. acv. v. Mgrtinus Poloitus-
Ibitl. lin. 46. uro verbis tn du ersts t olumtinbus leg. Vol. V. |>. 183. seqq. el VII p. 655. seqq.
Jbttl. |>. 33. lin. 34 init. pro c/itjttac leg. retiquae.
Pag. 40. pro n. III. leg. II. ct sic porro uno nu- mero minua. usque ad IX. p. 52., qui Dumerus esse debcbat VIII. Xihil eniin deestj crravi in numerando.
Jbtd. in dcscriptionc cod. Ottums Fri.siitg. (III) lin. 32. pro VII. Icg. VI.
tbid lin. 34. [»»t iitfra addc lit. c.
lbtd. lin. 35. Cxciderqnt in repcicuda Adriani ilcscriptione codicis vcrba: rCfr. Archiv d. G.f. aftered. Getchichte l\, 296. III. 225.— Hirsching Versuch [einer Beschreibung ,s<- henswurdiger Bibliotheken Teutschlands. Er- lang. 1786—91. j IV. 248.-
Pag. 41. lin. 3. p »Ni verbum quud adde: jam ah Adriano in Catalogo cummciiiortiliim < t post vcrbum reperitur addc > l^xtat tanicn etiam in cod. biblioth. rcg. ccnlral. Mouat cns. Vid. Bwnge Arckito f.d. d. Gctch. IV, 511—15. cfr. 1. p. 169.-
Pag. 42. in inscriptiunc cod. Alberic. Moiiuth. Chron- (IV.) liu. 22. leg. iu inscriptioiie Gal- lica |>ru: Paraphe au desir dt larrentdus

— LIII -
Jiiilht 17 (i:i. Ilesnit. quam mc non rectc legisse perhunianitcr niilii signilicavit Vir D. Soldun , collcga meus, chiiocrapliorum Gal- lieoruni peritissimus, lege: Paraphc au destr del arrest du .5. Juillet 1763. Mesnil. g, 43. in descriptione cod. Chronici ittcerli (V) lin. 1h. adde post verha Sequtititur traclatus haec: [ad ideni opus Adae pcrtincntes. Vid. infra p. 47. iin. 9. scqq.| V;\%. 17. in destriptionc (hriiiiici .tdac Clarctn.
(VII) lin. 45 pro jieperit leg. prpercit. Pag. 50. m oescriptione tod. Ccsta Keguiu hraitc.
(IX) lin. 31. pro qutiriim lcg. i/uarutti. Ibit/. pag. 51. lin. 12. pro Leodiensis leg. Lova- ntensis.
lbid. pag. 52. lin. 10. et 11. pro verhis ei ipiis— codcx-—reperiatur — a/tis leg.: si <jm—co- dices — repcrtantur — illis.
I 'ag. 53. in dcscriptione cod. Ironis Kpistolae (X) coluinna h. inter Nr. I.WXV et LXXXVIII. ncscio quo casu ex <iderunt nuineri I.XXX VI et I. XXXVII. codicis Ctss., qaa in re doleo, quod, quiini jani non iu manihus niihi sit editio l'aris. , ciini qua codiccin Ci.ss. con- tuli, C (iiii|iarationem iiiimerorum cdttionis il- lins ct codicis Ciss. instititere non possuin; quare indicaho initiiim diiartim ill .iruni cpi- Stolarum Ivonis , quaruiii comparatio per im- meros excidit. Kpistolac, quae iu codice Giss. est KXXXVIma, inscriptio haec est: Lt quod de deo male scnserat diinittat. Ivo Carno- tensis dci gr. hititulis EfitCOf. II. Inciji. Son /i /us sajierc tptaitt opurtrt saprre. — Kpisdda :i iit «-iii codicis KXXXVIIma in -eii- hitur: Lxhortatto, ut regulartter se habcattt. Iro dei gr. h. c. e. m. (sic cod.) dt/ectts tu
o
X ftlits. Walotti cuni celerts fratribus. In-
cip. Sic botti propostti cursuut tencte. I'ag. 56. iu descriptione cod. 1 'relrllt (II) liu. 10.
dele post J. M. sulilitn pareiillieseos. Ilitd. pap. 57. lin. 3. |iro rttsum leg. vullum. Ibttl. pag. 57. lin. 13. post inspexisse adde se. l 'ag. 57. lin. 13. in descriptione cod. Guilielin.
liolcti-(iltt (III) Ub. 39. pro M. 430h—438.
leg. lol. 136 —138. l 'ag. 60. in destriptione cod. Excerjit. e Vincent.
liellov. (V) pro ( KXX .WI. leg. CLXXVI. Ibid. lin. '29. pro salrajiarnnt leg. sutraparum. —
I 'ost descriptioneni horum excerptorum c I titccitt. ISt llovac. adde Nr. VI. hanc descri-
ptionein Johawus i>e M anhavii.h Ittnerarii
Uterosolyiiiituni, quam suo loco oh causam,
quani supra in Coiiiiiient. p. 31. (I) seq. in-
tlicavi, laccre nou potui:
JoilANMS IH. MANDAVILLA Ittnerarius a terra Angliae in partes
llteroso/tjmae et in ulteriores trans-
marinas.
Cod. Giss. Nr. CLX. 1!. S. Ms. 37. M.
Qunm exempla ediu Itinerarii Johanms de Havoavilla , de cujus codicc Cisse/tsi ct de au- ctorc ipso vid. supra p. 31. seqq., perrara esse vidcantur, multuni diuqiie quaereiiti mjhi tandcm contigit. ut hcniguitate Viri CI. Sc/toenemanni praelei ti hihliiitliecae aniplissiiiiac Ciiclfcrbijtauae iiam iscercr exeinpliiin mm loco et anno , quod uescio an idcm sit, quod dcstripsit Crasse loco >upra p. 31. citato. IIoc autem cxenipliiiii quum emm codice Ctssensi contulisscm. intellcxi triti-
cum Jiujus '(coJicis haud contcnipnendum esse, qiium et verhoriim collocatione meliore cditioni praestet et vocihus medii aevi propriis, quae in editione cum usitatiorihus coininutatae nperin» tur, quainqiiam multis vitiis scripturae aflectus est. Ouare unius capitis (IV) varias lectt. ex- empli causa hic aHer .iin. lndultjcntiae aulem illae ttrrnr stmcltic n sumiiiis ponttficibus concessae omntbus fcre contritis et confessts loca scripta dccota et jiersonaliter visitantibus ctc, quariiiii Adrtan. in (,'ata/otjo feeit ineiitionem quaeque lol .21h. incipiunt, num ail idein llincrarium per- tineaiit, incertum cst, qiuiui in meo quidein edito cxeinplo non rcperiantur.
Inoipianl autem hae lndulgcnliae sic: Istae sunt iiidu/geii/iue et perrgrttiationes terrae san- ctae el nota, quod, UMMMI crux est posita m prVMipM litietie quanliiinqui scqiiruli, ibi est /i/euii rcmissio peccatorum i. e. a pena et a cu /pa. In altis rero locts, ubi ponuntur paragrofe ut sic sitnt scptein qiiadragcnae indiilgi uiiae et 0)
anm : c. Scquitur inititun indqlgentiaram: in prinripio introifu ccc/esie sancti scj /u/cri in Jhe- rusa/ein. In montc calrariac, ubt cftristus erat crucifixus, Explicinnt: n <m m dlexandria m loro, ubi beata katherina fttit martirizata. Jo- hanms de . M andavilla Itineraritts incipit: Tabulc cajittttloritm in Itittcrario ad partes Jhcrosolymi- tanas ad ultcriores transmarttias partes. Com- mendatio brcvis terre Ilieroso /tinitane. Capitu- lum prbnum. — Kxempla variarum lectioiitim capituli III. De tirbe cotistatitinojio /i et reliquiis ejus (reliquiis ibidem contentis? Cod. (uss.)
Civitas iiulchra] pulchra civitas? — ct aliij ct aliq" (cou., nuiii aliquot?) — hukcj hucke. — e.\it| exiit? — vestigia ejusj vestigia civitatis? — habentur insnper muTtae rehquiaej hahentur multa inirahilia et insuper inultac sanctorum venerande reliquie? — pars illiusj jiurs om. — cujus me- dictas| cujus altera medictas? — nam et ego indign.J nam ego c( ind.? — pluribus vicihus rcspexij inspcxi plur. vic? — dahaturque inihi par.J dahaturque michi de ilfa par. ? — conser- vavij conservo? —• velut] velud. — juneisj jun- ctis. — purgitivaj peragitira, jtrtinattra, sed postcrius vocahiilum delet. — dedicata) dedica- tam. — oniversaruni e< i les. mandij amv. mundi ccclcs.? — schemate] sceniate? — ihidemj ihi.
— inatris niarie| marit om .9 — dom. nostre| nostre doni.? — translatnm quoque illucj trans- lat. ihi? — helen.J elcn. — sancti lucej sancte luce. — cvang.J ewang. — de hetania] de hiti- nia. — corp. sanct. joh .J et corp. hcati joh.? — cum niultis aliis rcliq.J cum niultis ct inagnis aliis rel.? — velutj velua. — resudansj desudans. — columnanij columpnani. — hyinagoj ymago. — ipsius hyniag.J ytnag., omisso pronom. —■ s]icra niiindij .spere rotonda? — provinciarumj terra- rum? — NamqueJ nam? — asiej asye. — surie| syric. — aliquihusj quihusdam? — tespriaj the- spriam? — lempna, trachiaj lempnam, trathiam.
— eo maccdonia totaj et inachcdoniam totam?
— cortoplii| cortophi.— romanoruinj ( oman.— hyniii.| yiiui. -- e.\teusani| extentaiu? — in orieii- tcmj in oricnten. — Arestot. philos.J idiilos. ari- stot. ? — stageresj stragores. — tiiniha] tumbe,
— certo die| ccrta die? — maced.) mathed. — olimphus| olimpus. — achosj athos. — cujus ul- tima unihra] cojoa ulliini unihr. ? — nuliaria| milia? — probatum cstj prohatiim tonstat? —
» , t , t * i , , • i ' V r V T 1 "i" V T T T i i

per ingeniumj bis exlat in cod. Giss. — ali- Ibid. p. 73. col. 1. yoe.1fgu.shix pro trgun.sux
quanilol quandoqiic? — quas sequonti anno in- log. trgnuxux. — Ibid. voc. tcmo vocem rlstr
vcn.l foa (leg. quax) sequenti inven. anno? — solve in ralster,.— Ibid. col. 2. voc. abartux pro
velul rcc. script] vehitom.% aer puras] puns teperitus leg. leparatus. Ibid. pro ablucracio
ier .1 - sec..... bab.J aab. sec .1 spongias] |eg, abhteracio. Ceteruiu veram omnium vo-
sponseas._ corpus cuiuadaaa BUij drfuncli add. cal>ulorum scripturam, quao in hoc Ghuario
Gissfl _ spelirij sepelire? — sepulehrum] se- aclmocliim eorrupte scripta reperiantttf ac dilfieil-
piiliruni. iiiausoleum] antti/uiim adcl. (■.? — linia lectu sunt, vidc suo quodquc loco in lndiet
loeineratum] inhumatum exlat in marg. — inscul- Yurabiilurum.
p (uni| sculptum? — lieliraieis] helireis? — et la- l»ag. 74. in reliquiis Ghmtmiii llri/rriani voc.
linis] «ic add. 0 .1 — simul] similis. — cliristij Exuctores pro verhis Exaclorcsrrl e /frai tu-
ipsius christi? — groco intemperatori obediuntj res rorantur. Expttgnatorcs rausarum clau-
grcco obed. impcrat.? — baptisatij baptizati. — xtralium vidctur logendiim Exartorrs rrl rf-
ritus suos] suos ritus? — sacrosante| sancte? — frartorrx rocantur cxpugnatorrs rausarum
cccles. rom.] rom. ccclcs. — obmiserunt] omi- rlauxtralium.
serunt. — quinque hah. scdem in anth.J sedem Pag. M. in descriptione corli/. Yirgil. (II.) lin. 26.
quinquc in ant. — anthioch.J anthvoch. — oricnt. pro xrholaxticae leg. xcho/axtiri.
partl part oricnt.? — in istis occid.] in occid. pag, 76, in inscriptione Horat. i III i Epist. pro
istis? — Imperator Constant.] Imper. etiam Con- U, ■>. ue, leg. II. 216.
stant.? — et confert] et om. — benef. ct dignit.J Pag. 78. in deseriptionc cod. Orid. (IV.) Metam.
dignitates ac benef. — similiterque] que om.? lin. 19. posl vocabula adnuinrrandiis esset
Pag. 61. in descriptione cod. de Naturix Ani- adde haec: Ccterum nupcrrimc opere ipso
° manlium <lit. d.) lin. 29. verba »#71 /17? Ger- jam confecto Vir Doct. Kiiin Prof. Ilonor..
manice e dttobits rodd. Yindobon. rrrxa- sic de cnjiis in hoc opus mciim incritis ploribus
invcrte: 'quae Germanicc rcrsa c duobus cxposui in Pracfat. Oper. p. IX. eadcm.
codd. Yindobon.' QU* scmper in me utitur amicitia, pcrlibera-
Ibid. p. 62. lin. 19. antc voc. Panthera colloca liter mecum communicavit, repcrisse se nu-
numerum 1. ff* ■M *i reliquias codic.is Orul. Mrt. pal-
Pag. 63. ponc supra inscriptionem M. Johannis lidiore atramcnto scripti lib. VI, 051.
Heldcnsis cet. niimerum III. usque ad VII, 19., quas solvisset ab intcgu-
lbtd. lin. 32. post verba Rrgimrn rl stalus nuindi mento porvetoris cujiisdam voluminis biblio-
addc haec vcrba c ■ Cata/ogo Adrirtneo: »Ila- thecae acad. Giss., in quo continentur: Mr-
bcmus hic duodecim poemata latina satvrica, morialt metrieum biblicum . . auctore Math.
quorum N. 3. inscriptum est: />r irtordinata Martmio. Brem. 1622. e< Diatribe de Mille
rita prelatorum. N. 6\ De religiosis s. clau- Annis apocalyptiris prr J. II. Alstadium.
stralibus. N.7. De rc/ig. mcnrlirantibus ctc* Francof. 1630., in quo Jo. Conr. Ilarhmann.
Ad hacc adde, quae nos in Commrnt. Crit. | pristinus possessor niiiltorum antiquiorum bi-
P. I. p. 160. VII. notavimus cum Addcnd. ad bliothecac nostrae librorum, ipsc nomen suum
illum locum. inseripsissct, unde sibi suspicionem natam
Ibid. p. 64. lin. 28. pro quamque leg. quam quae. essc, csse hunc codicem tempore belli per tri-
Ibid. • ' lin. 32. |>ro norae lcg. nolae. K>nta annos gesti e monasterio quodam subla-
Ibid. p. 65. lin. 23. post \crbnduodecimo Ene- 1,1111 imperito bibliopcga cum multis aliis
gidum adde (XII, 314.). libris niss. ad conglutinandos libros usurpa-
Ibiit. p. <>•>• lin. 28. pro ~>U> V. leg. Vers. 549. Reperiri enim in ejusdem voluminis
Ibid. ,.. 66. l„i. 41. post Alexandrtidos adde: lergo fragm. codicis MS, in quo ecelesiastica
n | . —■ 1. . 1 n 11 11 ■ 1 1111 111 1 ■ > 111 (• f *■ "•vnrrio 1111 iis 111 ■ r 1 ^ n-t.
Philippi Gualteri. quaedam magnis et j„- pn ns liter.s pa-
Ibid. p. 67. lin. 6. pro squahdas \e*. squahdus. ixt ^ w . " ° l r " la ,' lls rol !T" ls or ." a, '' ,
.. . . .. ■ contineri viderenlur. Ilinc nolns suspican
Ibid. . . hn. 8^ post, voc.-m Doctrtnale addc: ]j C( . t , integrum aliquando codicem Ondti
(Alrxaudrt dr 1 1 lla Dei f) Metamorphoseon sic misere tractatum e di-
N Tiji P viifi tiiv ^ * ^ersis libris impressis bibliothecae nostrac
n-j ■ , -^ 1 -'"- ,- t SUV. antiquioribus trrms a bibliopega agglatinatis
Ibid. in descnptione cod. Giss. XLUI. hn. 32. pro repcrtum iri, si satis erunt oinnes pervesti-
pottsstmumc spissts leg. pottsstmum c sp. sali; qullm p Priri ag n us niiincrus librorum
Pag. 69. in dcscriptione cod. Giss. XLII. lin. 38. blbliothecac lUirhmanntanae (dc qua vid. li-
pro a/aa leg. alou. bros i nobis 111 Praefat. Comment p. II.
Ibid. pag. 70. ad cod. XUV. lin. 20. verba A eaur. el seq. ..........imoratos) in nnsir.iiii bi-
longe cst ad 1 quod a rcotis ro rerre sic Ir^riiila videntur: A longe est adverbium, guod a reconditis vel a remotis, ron rerne.
bliolbeeam academicam pcivenerit
Pag. 79. in descriptione cod. Ovid. Ueroid. 1 V. t X.Adriano facta pro Neumann leg. Nau-
Pag. 71. in exemplis Glossarii Essendtensis ,. A, f n,c '? m au,0 . m ^>y^ '" ^
C «L 1. voc. hcrba et' hcrbtdus pro CTUeUch lcg. ^ 0C J * f 1 ™ \\>*\\™ s /rr,,o,,ts , i ,n, /idi,,i
1 " intrgram a V. II. Wigaittl, l»ir. Gwiin. \\ or-
rrud/irh.— Ibid. v. hesitare tcwinele lc. In indlc. " >:,t - cnotalam in cclitionein OvnU Ilcroid.
— Ibid. col. 2. voc. hespcrus pro enent steree (Colon. 1829.) reccpit Yttus Loers. Vid.
leg. arcntstern. 1'rarfat. ejus P. I. p. X. ct P. II. p. 633..
Ibid. p. 72. col. 1. (T.) pro voc. tabore le». ijiiocl, qiium hos Commentarios scribcrcm, in-
... j „ , . ... dicare non potui, quoil tiiin illa editione ca-
tabeie. - lbtd. col. 2. voc. taxillus pro $mus ,.,,,,,,„ S ed collcctionem i I lan. rar,„,;,„, Irrtt.
raxus leg. parrux talus, vid. Dufresne Gloss. v. rodiris Giss. non satis perfectam csse postea
taxilhis. — Ibid. voc. tantisper pro ein enclich intellcxi, quam ipse eam cuni coiln e (nss.
leg. ra, endtich. compararem, neoae quidquam vcl de disiichis

EV -
illis, quae p. 78. attulimus, vel dc omissis epistolis commcmoravit. Pag. 81. ad descriptionem cod. Pindari Thebani (VII.) lin. 13. post »p. 376.« addc: Cfr. nunc Grdssr Lehrb. rinrr allg. Literdrgesrh. III, 1. p. 114.
Pag. 82. ad dcscriptioncm cod. Yitalis lilesensis
Gcl. (I.) addc supplemcnta in Vontmrnt. (rit.
P. II. p. 318. XXII. Pag. 85 in dcscriptione cod. Joh. dr Garl. Mvst.
Eccl. (VI.) lin. 27. pro Bulrum lcg. lialcum. I/ud. ia dcscriptione cod. I/oreti (III.) lin. 4. pro
vel leg. vet.
Pag. 87. in descriptione cod. Itaymundi de Pen-
naforti Summ. Sacr. (VII.) lin. 45. pro
DCCCLIV. leg. DCCCLXIV. Pag. 88. in inscriptione cod. Poenitentiarii (VIII.)
pro Ih ( \\t \ ii leg, Di ( \( VII. Pag. 90. inscriptioncm Ebcrhardi lietun. ctc.
ita fac:
Enr .RifAnni II fti mf.nsis 1) I.aborinlhus ctc.
Ibid. lin. 23. pro sint log. sttnt.
Ibid. p. 02. lin. 40. pro thoreum aqtic Icg. con- junclim thorctimaque.
Pag. 94. in dcscriptione cod. Alani de lnsults dc sancta trinit. (2.) lin. 31 . post ed.Iieatig.]). 1.343. adde : • Alani autcm potius carmen illud essc, quam Hildcberti, co verisimilius cst, quod Alanus sane ad Pantheismtim , ad quem versus illi spectant, sc inclinchat,v. Tennemann Gesch. d. Philos. Bd. VIII. Abth. I. p. 323. Dc Alano ipso vid. Grdssc Echrb. eincr allg. Litgcsch. allcr Volck. II, 2, 1. p. 76. 1.«
Ibid. in dcscriptionc cod., in quo Xigcl/i Wireker Spccul. Stult. continetur, lin. 43. post Xr. V. I. addc: Itiinhart Itirhs vun .larob Grvnm. Ucrlin 1834. Pracfat. p. CCXX.
Ibid. p. 95. lin. 10. post vcrha r rod. Bruxcllensi addc: »488. chart. fol. a. 1415.'
Ibid. lin. 12. ante n. 1703 ponc 1702. qua in re no- tandum cst illuil, videri hunc codiccm cundcm essc, e quo rarias Irrtt. attulit Monc I. c, quo tcste in codcm codicc cxtat Prtri de lliga Aunira (v. Poltjc. Lei /ser Hist. Poctar. ct Poem. mcd. acv. p. 092 — 747.), Sperti /tim Stu/torum autem .Xtge/li Wirekcri incipit fol. 122. vers., quac omnia prorsus sic se liabcnt in cod. Bruxett. 1702., qucm nmlto diligen- tius, quam in Inventario bibl. Bourgogn. (Inrrntairr etc.) factum est, dcscripsit Vir t I. .1/. lt baron de Reiffenberg In ExtraU du tom. IX, No. 4, drs Bullctins de lAra- demie Iloyale de Ilru.xelles I. p. 1—14., uhi idcm simul dc ceteris cjtisdcm carminis codd. Bruxcll. disputavit, unde tollcndum vidi nr. 10084. (7), qucm ipsc indicavi. quum in hoc codicc aliud carnicn lat. mcd. acvi delnibore, non Xigell. Wtrek. Specul. Stult., cxtct. Do- lcndum autcm cst, quod illa collectio varta- rum lectt. cod. Bruxell. 1702. a .!/><// sec. cxcmplum in Praxi Jocandt Francofurt. 1002. 8. facta nullius plane jtretii critici cssc re- peritur, quamquam variac lcctt. ipsac pcr- honac sunt, quum cxempliim illml Franco- liirtaniim valdc niutilatum et corruptum cssc cx cditione cjusdem carminis Giiclferhvtana perapexi, in qua omnes illi loci extant, quos, quum in cxcmplo Francoluitano decsscnt, c cod. Hruxell. attulit Monc Undc si quis hoc carmcn dcnuo edcrc ve.lit, totus codex Ilru- m II. cgrcgius dc intcgro confcrcndus cst.
Ibid. in dcscriptione codicis, qui cxccrpta c Pki-
hppi Gitaltrri Alcxandrcide continct (XIII.)
Iin. 25. post verha Leyser I. r. p. 7H4. I.
adde: Fr.Jacobt Beitrage znr ilt.Xilt. LBd.
1. Heft p. 383. ct Grasse Eehrh. einer allg.
Eitgcsch. II, 3. i». 443. §. 5. Pag. 96. (XV.) in dcscriptionc Carminis lacrt.
lin. 20. in. dele voc. jtirrni/i. Pag. 97. (XVIII.) post deacriplionem t arminum
dr Jwceittutt rt Srnrrtutr adde quac hac de
rc ct pag. 159. (V.) ct in Addrnd. ad 1 I.
alTcruiitiir.
Pag. 98. (XIX. ct XX.) lin. 9. post verba m dioccesi videtur cxcidisse vcrhiun extant.
Pag. 100. (XXI.) lin. 3. post vcrlmm dixtt adde: I ii Inrentairc de la bibliotheque de Ilourgogne ncque nr. 17018., ncque 8900. nec 10701. ulla fit commcmoratio carminis Hildeberti dc ffuwuno. Sed vide, quae p. 107. 3. dicta sunt.
Ibid. lin. 33. post vcrsum Ex har csse scola non est sapientia sola addc haec : Idem carmcn Pseudo -Orid. dc Xtimmo cdidit nnper plcnius ct cmcndalius Thom. Wright in libro Anglicc scripto: The latin poems romtnouli/ attribu- trd fo Wallrr Maprs, collectcd and edttcd by Thomas Wright. London: Printed for tSe Tamdcn Sociely, hy John liowvcr Nichols and Son. Parliamenl' Street. MDI ( ( XI.I. p. 355. seq. G. c MS. Cotton, Vespasian, A. XIX. fol. 55, r".: MS. Harl. No. 3362. . fol. 8, v°. and fol. 54, v°. Sed vidctur Vir D. car- men illud pro incdito habuissc, quum editio- nis principis s. I. et a. nullam faciat mentio- nem. Idcm vero iionnulla alia carmina et Latina ct Ang/ica ct Scottica ct Gallica cjusdcm argumcnli ac vel cjusdem nominis Gualteri Mapis oarminibus similia ex Angh- cis codd. cdidit 1) Class. II. 29. Contra Araritiam p. 151. seq. Incip. Captirata largitas longc rclegatur Exulansquc probttas miscrc fugatur. Fxplic. (hursa) Communts communitcr cunr /is rrogatur. ■ — 30. Contra Ambitiosos et Avaros. p. 152. seq. Incip. Missus sum in vincant rirra horam itonam. Explic. Srd a dirrrtiru/o repetattir fttbula. Babet hoc carmcn miillos locos, qui niiram ct sententiaruin ct (xemplornni similitudinem habcnt cum Hildebertx carmine /// Xummo. — 31. p. Ki:t. seqq. I)e Avaritia et Luxuria Mundi. Incip. /'///// dechnent homines <i te- nore veri, Quorum status hodie pejor < tt quatn heri. Explic. Simonis disciptilos atl rapinam pronos: Xott habrt ei entus tordida praeda bonot. Hoc quoque cnrmen aliaunn- tiihim sirailitudinia habct cum Hildeberti car- nrine dc Xtnnmo. — 32. p. 167. De Mundi Cupiditate. Incip. Qui potett capere, auod loquor capiat, Os meum dominut, quaeso, cuttodiat. Explic. Quod enim aliqua fiat petitio ln tali aedecus est consistorio. ('lass. III. 44. /// Cruce Denarii p. 223. lncip. Crux est denarii potcns in seculo Itegem rl prttiriprm fucit dc scrvulo. Explic. Prrvrrtil (hununut) oculos judicum ovmium . Sumnu nmlubtlr /il nrcrssarium. — 45. I )r Xummti p. 226. Incip. Manut ferent tnunera Pium facit imptum; Nummus jungit foedera, Xum- mut dat consiltum. Fxplic. Sancta dat crti- mena, Sancta /il amena. Haec duo poste- riora carmina persimilia sunt versibus S igcllt Wireker in Specul. Slult. de vi Xummi, vid.

not nostram 88 ad Hildebert.S&t de Nummo p. 166. Cfr. praeterea Anglica, Scottica e(
Galiica cjus...... Ii carinina a|>ud Wriijht I. c.
iu Jppend, <>/' Translationa tmd Imitations lit. G. 1 — 5. Hiijus autem egregii et perrari liln-i Wrightiani iisiim nrato aninio jirolitoor me debere summae liberalitati Viri I I. 11 1 iikiu Prof. recentior. linguar. Marburg., per cujus doctam censuram ejusdem libri in Novis Diar. Jenens. (Neut Jen. tllg. Literatwzeit.J ; * 1 • a. 1842. nr. 232—233. hujus libri notitia mihi facta est, quem cupide a viro illo doct. cx- petttum iin>\ ab eo accepi.
Ibid p. 101. lin. 14. dele ■/>. 2092.«
Ibid. p. 104. lin. 22. pro 40 lcg. 4» (i. c. forma ijiniii rnaria).
Ihid. p. 105. lin. 18. post vocem poetas addc: (v. Gra.ssc Lehrb. einer allg. Litergescb. III. 1. p. 184. i i 433.)
Ibid. lin. 38. post verba in bibl. Paulina Lipsiensi adde: et m bibl. Marburg.
Ibid. lin, 39. posl Epitomt Sapientiae addc: (v. iJsann in praef. ad I lial. Bles. Get. p .VII. seq.)
Ihid. lin. 40. verba Florcs Aucturwn ita SUpple: Flores Pbetarum </< virtutibus et vitiis ac donis spiritus sancti. Colon. 1505. oct. min. (Panzer VII, 35. nr. 89.), Lovan, s. a. 4. (Panzer 247. nr. 109.), cd. s. 1. et a. (deesl ap. Panzer) extal in bibl. BeroRn., v. Jacob Qrimm Reinhart Fuchs praef. p. LVIII.
Ibid. pag. 107. lin. 28. pro vcrbis cursiris litcris, quas rocant, e.vprimenda curavi lcg.: » in notis reitgiosissimc indicavi.»
Ibid. lin. 41. posl verba ad MoseUam adde : (vid. dc hoc monasterio M. E Bronke S. (iregorii Nazianzeni carmina selecta etc. Pracf. p. V.)
Pag. 109. in descriptione codicis DCLXLX. lin. 12. pro Mcuctp o; leg. Maxapioc.
Ibid. lin. 25. pro cep.iai leg. aeXiat ct pro Stupuiv leg. Sopiuv.
Ihid. lin. 37. pro itpoc lcg. itpoc.
Ibid. Bn. 47. pro usitationibus leg. usitatioribus.
Pag. 110. lin. 5. post vcrbum servari addc haec: Hanc mcam sententiam non inancm esse, nupcr cognovi, qtium nova editio Justini Pbilos. > t Martyr. Operum ab Ottone Jencns. curata (Jennc i842.) Vol. L, in quo Cohor- tatio ad Graecos c plurimis optirnisque codd. cmcndata continetur, accepissem, e cujus editionis apparatu critico pcrspexi, nostrum codiccm maxime cum Paris. Reg. 4. perbono ubique fcre consentire. Cfr. Otto I. c. praefat. p. XXXVII. n. IV. e( p. XXXV. n. 111. Mihi autcm nostri codicis lcctt., ubi discrepant a textu Ottoniano, vel mcliorcs essc vidcntur, quod judicet is, qui utriusque varias lcctt. contulerit.
Pag. 115. lin. 4. pro liaud quaqitam lcge con- junctis litcris haudquaquam.
Ihid. lim. 17. dclc voc. magistro.
Ibid. lin. 26. post vcrba de vita Steinheilii repe- riuntur adde : de cujus arctissima familiaritate cum J. H. Majo Fil. dcque ipso jdura in de- dicatione SIa.ii Observatt. Sacr. edit II., quae extat in bibl. acad. Giss. W. 14001. 8», re- jicriri perhumaniter mihi significavit V. I). Kkin . de quo vid. P r acfat. Comment. P . IX.
Pag. 117. lin. 33. pro novoj leg. novotc
Pag. 119. lin. 5. jiro Gafaeum leg. Gazaevm.
Ibid, lin. 47. post voc. hacc adde ii
Pag. 124. (B.) lin. 21. pro sacua leg. racua.
Pag. 125. lin. 5. pro /iar</ leg. parvi. Pag. 134. not. 51. tlclc ex.se post rtditur. Pag, UJ. lin. 1. (v. 413.) pro carmen [eg.carnem. Pag. 147. (v. 645.) pro qui nos lcg. qumoi. ut
numcrus oriatur 134$. Ibid not 241. (lin. 1. notae) pro Johanm leg.
Johannis,
Pag. 155. ( lll.) not 4. dele rerha mSmu eerte.
Pag. 156. (v. 56.) pro Et leg. Vec.
Pag. 159. (V.) .iil ilispiit ;iti (intiii dc ( anninc. qutid inscribitur Juventus e( Senectui adde haec: Germanicum carmen > \ apographo biblioth. Guclfcrbyt. Cod. Aug. 6. 2. fot, Schoenemun- niano, dc quo vid. Comment. Crit. p. 97. XVIIL, sic se habet: Ich pins dic iugeut dic di tugcnt vnd vn-
c c
tugcnt uehct an Mein gcmute. stet iu plute
die weil ich nit sorgen han Lachcn smgcn
tanzen springc ler ich frawe vnde man Er
ist weis d' nach prcis sich be| mir behalte
kan Wil er sebcn vn durcb spehen wu gar ich vnstete pin. Zu steten dingen sel e*
twingc- Icip scl wort wcrk vnde sin Tn( er tlaz so geschihl iin baz dcnn ob er mir volget uach Wer mein spil nit meide wil den matt
o
ich od' tun fm schach.
Ich pins daz altcr daz von kalter art sich
o
muz wcrmen hic Got erparmc daz mein arinc sein so kalt vnd meiue knie Weilent sang
^ e
ich weilent sprang ich. vn sah frolich hin
o____.
vnd bcr Nu bat tauge mut vn auge, di zeit
e
d' iar gemacht mir swcr Fur daz schimphe.
o ''(I|*
muz ich rirnphcn augc vnd di wange mcin Alsus gcklumphe vn gcrumphe muz ich lai-
o
der lange sein Genuk mir wirrct daz micb irrct wenn ich sol gen auz \wl ein (iotcs
c e
gute mich behute vnd wend von niir dcr helle pcin.
Ibid. not. 10. pro Maria. i/uae verlrurn (XeVrov) genuit. Christum lcg. Christus, qui Xoyoi na- tus est, vid. Dufresne (iloss. \. Verbigena.
Pag. 160. (VII.) ad descriptionem canninis Ilegi- mcit et status tmtndt adde haec: >Nuper quum egregiam censuram libri Wrightiani supra iit Addend. ad pag, 100. lin. 33. com- memorati a Viro Cl. Hubero 1 'rof. ling. recent M.trburg. In nurix Diariu Jenens. a. 1842. nr. 232—233. cditam legissem tx eaoue per- spcxissem, simile carmcn, quod in^cmo Gual- teri Mapes responderet, in opere Wrightiano cxtare, suspicari me significavi in Ind. Rer. v. Wright, esse illud idcm carmcn. quod nos in nno cod. Gissensi haberemns. 8ed quum librum ipstim pcr N iri Cl. Huheri liberalita- tem commodaturn accepissem, suspicioncm istam falsam cssc intcllcxi, i|iiiiin persimile qnjdem carmcn rc vcra e cod. /tngHco ab Wrightio editum exstet 1. c. Class. III. 46. p. 229.. sed et alia forma mctri et orationis.

- LVII -
Inrip. autom sio : Totum rrgit sarculum jia- jtar jiu/esta/c, Cujus jtirisdirlin tcndit lunge late. Explic. A falsis fratrihtts et fraudts gliitinu l/ mc jiru/rgere rura sit domatu. Tantuni tamen abcst, ut maten sententiam meam, hoc quoque carmen vcl ipsius Gual- teri Mapes csse, vel ex eo cortc numero carminum, quae ab imitatione Gutiltcrt Ma- pes orta eadem actate composita sunt, vcl dcniquc propter miram ct argumenti ct pro- rrcsMM lententiarum utriusque carminis si- militudinem ab aliquo poetastro cx illo car- mine, quod apud Wrightium cxtat, csso compilatum, pracscrtiin . qnum librarius, ut
videtur. carminis nostn , non auctor, in ox- trcma parte carminis (XII.) hac inscriptionc utatur: Hic rompilatur nus inrttat ad rmen- daiidtim rt fa/si/ales srttl/i jmrgaitdum, c quibus vcrbis patcrc vidctur. ipsuin scissc. compilatum csse hoc carmcn cx alio lon:;iore vidclnct, quod ob causas modo prolatas baud scio an idcm fucrit atque illud codicis Gis- sensis.'
Pag. 173. (v. 266.) pro partu/tt \ei. disjunctis
vocibus par tulit. Pag. 177. (v. 420.) pro fr.ro lcg. ferru. I 'a^. 184. (v. 690.) pro gramartis \ci. gamarus
vid. Gessneri Tb.cs. Ling. Lat. s. h. v.
Cctcra leviora crrata vcl typojraphica vel litcrata cmcndanda rclmquo lcgcntibus.
ttttttttttttt

INDEX TABIILARUM LITIIOGRAPIIH!ARIM.
TAB. I.
I. Specimcn codicis Giss. DCLXXXVHI. Paul. Diac. Ilistor. Langobard. Lib. III imt. Vid. < ,.,n- ment. Crit. p. 24. I.
IIa. Subscriptio eodicis cjusdcni. qua monaslcrium in<licatur, undc illc codex in bildiothccam acad.
Giss. pervenerit. Vid. Comment. Crit. p. 26. lin. 29. III). Subscriptio codicis Marburgensis Justini Histor. Phihpp. el Ciceronis Oratt. I\' in Catil., qua
vel librarii, vcl nionastcrii noincn indicatur. ubi codcx scriptus sit. Vid. Comment. Crit. p. 9.
(ad I) lin. 26 seq.
III. Spccimcn codicis Griss. LXXXV lit. a. Boethii de Consol Philos. Lib. I. Pros. I. secund. ed. Londin. 1828. p. 64. Vid. Comment. Crit. p. 10. (III.)
IV. Spccimcn codicis CLX lit. g. Martini Poloni Chronic. Sttmmor. Pontific. ct fmperat. de Papa Harco. Cod. fol. 5b. Edit. BasiL 1559. apud Oporin. fol. p. 72. lin. 26. seqq. nr. XXXVI. Quae
in margine ad dextram recentiore inanu adscripta sunt, pertinent ad Sup])lcmcntuin vitac papa e praeceaenlis, quac cadcm in edit. Basil. extant.
--to-<39^-»—
I' % II. II.
I—XI. Graeca, quac in Boethii hbris V. de Consol. Philos. repcriuntur, cum intcrprctationc inlcrli- ncari e cod. Giss. I.XXXN exprcsaa, Vid. Comment. Crit. p. 260. 1. Litera 6 Lib. I. Pros. I. ed. Londin. 1823. p. 66. Vid. Comment. Crit. P. II. p. 260. II el III. Graeca Lib. I. Pros. IV. cd. Lnmhn. p. 96. Vid. Commcnt. 1. c. p. 261.
IV. Graeca Lib. I. Pros. IV. ed. Londin. p. 115. Vid. Comment. p. 262.
V. Graeca Lib. I. Pros. V. ed. Londin. p. 129. Vid. Comment. p. 262.
VI. (iracca Lib. II. Pros. II. cd. Londin. p. 161. Vid. Comrncnt. p. 263.
VII. Graeca Lib. III. Pros. VI. ed. Londm. p. 255. Vid. Comment. p. 264.
VIII. Graeca Lib. III. Pros. XII. ed. Londin. p. 302. Vid. Comment. p. 265.
IX. Graeca Lib. IV. Pros. VI. ed. Londin. p. 353. Vid. Comment. p. 266. \. Graeca Lib. IV. Pros. VI. ed, Londin. p. 351. Vid. Comment. p. 266. XI. Graeca Lib. V. Pros. II. cd. Londin. p. 377. Vid. Comment. p. 266.
XII. Graeca, quae in exemplis variarum lectt. <• Martian. Capell. t /c .\itpt. PhUol et Mercur. Lib. 1. rcperiuntwr, <• cod. Giss. I. XXXII. expressa. Vid. Camment. Crit. p. 269.
1. Lib. I. §. 2. sec. edit. Koppianam ab V. Cl. Carol. Fried. Bermanno curatam. Vid. ( um- ment. P. II. p. 269.
2. Lib. I. s. 2. Vid. ibid.
3. Lib. I. §. 2. Graeca cum interpretatione contineht, quae in marg. ad Graeca n. 2. illu- Btranda adscripta sunt (i<l quod in variis lectt. notarc oblitus sum.)
4. Lib. 1. §. 18. Vid. ibid.

TaV I
Tmcpt liber iii
qjTUK ^Ll qU^NJ I J exT >uci
l> u f Lt ft \>dX Ao ttu n% cit m u. tlttl o C;VCHmti u^illi af" «n^r-eJtutnxir^ ^omtnaiJu ^Trcum utrclf liof ))triufc |uuJtpuJ uic^-xm rvtvrtnclaufurfc^
Q vtcr CmtnmT** tfl- t v m«ww»t e ** L fti n eiTri *v^-^ protJjiufuinte , iiutcoufrmcvuf" tclotruem Gftttti tf *|^rretf \ttclttco Jef Uper^ctlicto folopane^
tn O C ttm p ^tuCtf ci ».KXulif \ici 'LitCUr'
«fctfc». MHVAn>«. <■ n, <»0 0»*4l &»t»r*n q»><U4
™..rt**.» - i I »n
cr ^tt wvjcu tttuW 'yfc vpt<tit;^TatiCt ^
Lta. »r« C**t»^
\y*nejti tt |J ,«ctt»W ttttEfc »-t »»*I .»-»f »i !»*l
vv *tc »tii tOmtOtTtrtuf Ht6 tU ^ttti -f uif*
*»•(%»Vti ..i p » , *c »»«-i*tj «trttctlj >J t -».t »-»6 et»"> . 'jntCttft»*
iftw; (»oT») tttttcn 4 r |j^nmrt(H c5 »(oc.vt»ttl\>
<»con'<t »»|ia |t>t«>ut »5»»»i3
«.tn-j? ttte^lvittfK t»tcpJt0»
:rJ^!Kt faC^ k$ auuM V c> \nu .^ceO*
^CHtlllCtlTv^C l )Oltl»iU

I
Tab .ll.
Ct> iii iv|?t >u6 »t»> (vt*»"'
.vtyfivXtfl
v jjijjait ot-crficif^tft-uicn*-'
v ~»»»o ^»>i»»*> vt tl> n t«» $» -> •N m I cvI .t »»t»J> »i».irt2/>
VI '
MII
«•• f»« rcvvk*» O Mff" » t >»»ci.£
Ita h r o c y jfy j \vo w •
,. vt.v. ti T(7lc- *n>ip»>vt»»tt v, f «»>»^ cvv»»m .-? «&gmtf s^picct»,
^ a/VAp <> c *n 6 p oy ^f epoc»P» a o <*>*c*t iv
•^jfftJoj^.i.t .O-. t»| t..,.tt v X> *\.»»C- cv»*»a""" i yci. c<y\t-
iwlN ro^ y a H \va 0 H«
/II
___ r . T>n". '"it
2. \l»<yc»n."5/)..6>»AM'- < .M«'6'S
<j 11i >m Atif t..tni ^,'rotu^.i^,
4. ^>0»!»VOCUpl«01}tft*OC<U*».0

PARS L
COMMENT ARII CRITICI.

A. CODICES LATIM. a) SCRIPTORES PROSAICI.
a) VETERES S. CLASSICL 1.
Justini Historiae Philippicae.
Conparatur cod. Giss. N. LXXIX. B. S. Mss. 233 cum cod. Marburg. ^cod. bibl. acad. Marb. CI. I. A. 2. vid. Carol. Frid. Hennanni Catalog. co- dicum bibl. acad. Marburg. latinorumP. I. p. 1.} De codice Giss. Adnamis baec refert:
„Cod. inembrunuceus suec. XV. m ltulia scriptus t lilleris (ibroiutn initialibus, modo rubris, modo atris , argumentis ud marginem adscriptis, lineis stilo ductis, ligatura antiqua, foll. 172, quorum 9 et 172. b. scriptura vacant. Conlinenlur: Justini Hi- storiae Philippicae. Inscriptio: Liber Historiarum Philippicarum. ltem Totius Mundi origines. ltem Terrae Situs. (Haec minio picta sunt.) Incip. prol. Primo rolumine eo nMnem ktt haec. Imp e rium assirorum a mno rege etc. Explic. prolog. Lib. XLI'V. continenlur res hispunice et punice. Explic. prol. Lib. XLIV. Incipitur praefutio (fol. 8. a.): Cuin multi ex Romanis etiam consularis dignitatis viri etc. Explic. praef. Industiie testiinoniutn habituro. Fol. 9. b. incipit textus: Incipit liber primus. Principio rerum gencium nationumque imperium etc. Explicitur: In formam pro- rmcie redegit. Fol. 1. a haec legunlur: Monastery Weingartensis. Ao. 1630. Long. ti" 1"'. Lat. 8" 8"'.' c Adrian.
Hic codex Justini histor. Philipp. e bibliotheca monasterii Weingartensis in Suevia >iti inagnaque olim praestantissimorum codicum copia instructi multis magnisque, ut videtur. itmeribus factis, quorum fortasse vestigia per libros ab Adriano in Catalogo codd. Mss. Nr. DCLXXXVHI. commemoratos fPhfl. W. Gercken Reisen I. G. W. Zapf Reisen d. e. Kloester Schwab. et Lit. Reis. C. F. Staelin zur Gesch. etc .J indagare possis, tandem cum magna nostra fortuna primum in bibliothecam Senkenbergianam, tum m academicam Gissensem pervenit, ubi nunc, sicut olim senes Lacedaemone honestis- simum ac tutissimum senectutis domicilium habet. Quem quum domi summo otio per- lustrassem facileque principem codicum philologicorum bibliothecae nostrae cognovissem, dignum habui, qui principem locum in his Commentariis criticis obtineret. E diligentis- sima enim accuratissimaque ejus comparatione cum editione Fischeriana ^Lips. 1757) facta, ad quam adhibui etiam Bongarsianam cum libello variarum lectionum ^Paris. 1581.) et Duebnerianam (Lips. 1831.), intellexisse mihi videor, tantum inter hunc codicem et Bongarsianos optimos graviorum rerum esse consensum, ut eum vel ipsum unum ex egregiis illis codd. Bongarsianis esse existimem, vel certe ex eodem illo optimo antiquis- simoque fonte ductum, unde illi codd. manarunt, e quibus olim Bongarsius egregie Justmum emendavit. Nam quod in nostro codice permagna copia lectionum rcperitur, quarum neque in editione Bongarsiana ullum vestigium exstat, neque in libello variarum
1*

lectt. j id non tam divcr.surn fontem prodcrc videtur, quum Bongarsium vcl vitioso sae- culi sui morc multa, quae parva ac minuta haberet, ai verborum collocationem ct ortlio- graphiam, dc industria omisisse, vel in oonferendo natuntibus, ut fit, oculis invitum praeterisse. Hacc autem cju.smodi errorum suspicio, quac milii in codice Gissenai cum Bongarsianorum codicum variis lcctt. comparando orta certissimis exemplis confirmari posse visa est, eo nobis debet esse gravior, quod et Bongarsius ipsc in praefationc cditionis suae summam se in conferendis codd. suis emendjftndaque Justini oratione dili- gcntiam ac religionem collocasse praedicat (yid. editionis Duebner pracfat. p. VII. seqq.) et editio ejus tantam auctoritatcm apud criticos c.st adcpta, ut qui Ju.stinum post Bon- garsium edendum suscepisscnt, eam fere totam sequendam censercnt eaque usque ad haec tcmpora pro vulgata, quae dicitur, habita sit, quam primus nuper Ducbnerus fju- stini historiae Philippicae secundum vetustissimos codd. prius neglectos rccognovit, brevi annot. crit. et hist. instruxit F. Duebner. Lips. ap. Teubner 1831. 8.), antiqua religione sublata, non dicam plane descrere, sed perpetua recognitione secundum vetustissimos codd. prius ncglectos facta emendare ausus cst. In quo negotio administrando quainquam tanta diligcntia, doctrina ingcniique subtilitate versatns cst, ut cjus editio optima omnium, quae adhuc prodierunt, habcnda essc videatur, tamcn, quuin exeeptis tribus sccundi ordinis codd. (Vid. cjus pracfat. p. XVII.) nullis ei aliis subsidiis practer impcrfcctum illum ac perquam negligenter collectum antiquiorum cditioiium apparatum criticum utcndi facultas fuisse videatur, non taiitum cum ad nativam Justini orationis integritatem re- .stiluendam conferre potuisse apparct, quantum eum prae.staturutn fuisse persuasum mihi est, si vel ipsis illis egregiis codd. Bongarsianis denuo diligcntcr collatis uti licuisset, vel saltem cjusdem familiae codicibus, verbi causa Gisscnsi ejusque fratre gcmino Mar- burgensi. Xam ex his demum codd. diligenter cum edit. Fischciiana fJustini hist. Pliilipp. cx rec. Jo. Georg Graevii cum ejusdem et Joh. Frid. Gronovii animadversionibus ed. Joh. Frid. Fi.scher. Lips. in librar. Vcidmania 1757. 8.1 coniparata perspexissc videmur . quantum esset id, quod etiam post praeclaram illam opcram Duebnerianam in Justinum emcndandum collatam ad nativum hujus scriptoris colorem rcstituendum et ad historiam criticam tcxtus, qucm vocant, conficiendam restaret, quani posteriorem partein fere totam a Bongarsio csse neglectam non immerito vehementer questus est Fischer piacfat. pag. XI. et Duebner praefat. p. XV. Nam primum quidcm nihil dc extcrno codicum suorum habitu dixit, utrmn mcmbranacci fuissent, an chartacei; antiquis an rc- centioribus tcmporibus scripti; num maximam an quadratam an octonariam formam ha- buissent; quantam porro vcl altitudinem vel latitudincm quantumve singiili versua spatii cepissent, quotquc uuaquaequc pagina versus continuissct; utnun deniquc majoribu.s literis, quas unciales vocant, an minutis vcl cursivis, quac dicuntur, cxarati fuisscnt, de quibus rebus etsi ccitiores facere debcbat -\iros doctos, tamen multo facilius id damnum ferremus, si internam praestantissimorum illorum codd. conditionem accurate dcscripsisset. Qua in re illud primum reprehendendum est, quod quum profert lectionem aliquam aut cx uno aut cx pluribus codd., se eam fcre simpliciter dicit invenisse in libris scriptis ct nota ,, 3Iss." vel ,,Codd." nihil aliud signilicat, nisi aliquot codd. vel duo vcl plures, scd eos pauciorcs ceteris, quorum plerumque lectionem recepit, vel minus pracstantes hanc illamve lcctioncm habere nullo piactcrca possessoris nomine ad- dito, ita ut, si nossc cupias, quac sit verbi causa Cuiacianj codicis lcclio, quae Puteanei, prorsus incertus hacreas, unde inultis locis ambiguitas infertur molestissima. Tum codicum familias planc non distinxit, ut scirc possis, qui codd. vel quot ex uno exemplo sint descripti quibusque mutationibus obnoxii fuerint. Denique non dixit, utrum codd. isti correctionibus vel a prima vel a secunda vel a tertia deniquc manu factis praediti fuissent

BB non Quod plane ignoraremus, nisi jam praeclaros illos duos codd. Gisscnscm et Marburgensem cognossemus, fratres Bangaraianoram, quorum quum Gissensis multis secundae, raro etiam tertiae manus correctionihus instructus sit. Marburgensia aoten cxceptis paucia eraendatienibus al) ipso librario factis immunis inanaerit, Bongarsianos quoque vel omnea vel partem eorum ejusmodi correctionibus affectos fuisse eo perspi- citur. quod multae lectionea . quaa in Gtssensi codioe per correctiones ortas esse quum cx hoc ipso codice, tum e Marbnrgensi cognovimua, a Bengarsio sine ullo indicio fontis vel iii ipsam oratibnem Justini illatae vel in libelkim variaram lectiomun conjectae repe- riuntur Qmitto, quod idem vir doctis.simus orthographiae codicum suorum perraro fecit mentionem, quam e nostris codd. aoo reeentiorem istam, qdae in editionibus exstkt, sed antiquam illam fuiSse inteiligitur, quae quum in omnibus antiquioribus codd., tum inprimia iu palimpsestis eptiaaaeque aetatis insoriptioaibus reperitur. Quac res cum quanto lite- rarum Latinarum damno olim nesrlecta fueril . nunc demum viri docti intellijrunt. Cfr. Ge Phili Ebcard. Wagner Praefat. ad Volum. V. Opp. Virgil. Ad baec autem incom- moda a BongaTsio nobia illata accedunt plura alia aliunde nata, quorum primo loco po- iiendmn asf illud, quod eorum codd., qui praeter Bongarsianos antiquiorihus temporibus sunl collati, alii, quamtia iinl optimi, iisdem tamen conferendi vitus laborant, quibus Bongarsiani; aui autem, qui uostra aetate accuratissime sunt excussi, ut tres Duebne- riani, non tantam babcnt auctoritatem , ut nova ex iis recensio, quae vocatur, confici poasit, quae Brmiore ac certiore fundamento nitatur, quam adbuc factum est. (^Cfr. Duebner praef. p. XIII. et XVII. n. 35. 36. 37.) Praeclari autcm illi Bongarsiani codd. dolenduaa esl qood, qoum vel omnea vel partim eorum in bibliotheca Bernensi omnibua praesto essc videantur, fvid. Sinneri Catalog. codd. Bernens. cum praef.) nondum ad Justini orationem multis ex partibus corruptam inde emendandam vel ab doctissimo Orellio plu- rimorum scriptorum et Latinorum et Graeconun sospitatore vel ab alio viro docto Lati- narum literarum perito denuo accuratissime diligentissimeque collati vel in usum vocati sunt, \ el variae lectt. eorum publici juris factae./ Atquc Orcllius quidem V. Cl.. qui se antc aliquot annos Justinum ex iisdem Ulia codd., nunc Berncnsibus, opinor, denuo collatia emendatum editurum esse professus est, (V. Jahn. Jahrbucher fiir Philol. und Paedag. Bd. XVII. Heft 4. p. 379.J quum cum magno literarum Latinarum damno non- dum adhuc promisso suo steterit, vehementer sum gavisus, quod literis amici mei Helvetici Hermanni Sauppii, Yiri Doct., cui, quantum debeam, alio loco exponam. nuper certior factus silm, Platonis aliorumque scriptorum Graecoruin editorem clarissimum Georg. Baiterum largissimum apparatum criticum ex iisdem collcctum habere, cujus ope aliquantlo Justinum esset emendaturus. Quae res quo felicius ei cedat MACTE e lon- ginquis terris acclamo eumque ad nostras quoque copias egregias gnaviter utendas invito, quibus me ipsum et Adrianus, magnus literarum mcarum patronus et Carol. Frid. Her- inannus, Prof. Philol. et bibltothecae academicae .Marburgensis praefectus secundarius pro suis quisque viribus instruxerunt. quorum posterior insigni erga me benevolentia amicitiaque non Codicem tantum Marhurgensem Justini petenti mihi Marburgo Gissam misit, sed, quod pcr mihi gratum utileque fuit, programma quoque dono dedit, in quo insunt ,, variae lectiones ex codice Justini Marburgensi nunc primum fsecunduta edit. DuebnerJ collato fquibus, id quod in titulo programmatis indicare neglaxit, variae lectt. ejusdein codicis Marbarg. in Cic. Oratt. Catil. sec. ed. Orell. enotatae accedunt) ezacripsit G. F. Eysell" (^adjutus in conferendo cod. a collega Gymnasii Hinkel) Rin- teln ls40. Quem libellum quuin in manus sumpsissem legissemque in praef. p. VI. illum quoquc codicem cuin optimis illis Bongarsianis quam maxime consentire, magno ardore adhibita editione Duebneriana cum variis lectt. Gissensis codicis a me enotatis contuli

judiciumque Kvscllii confirmari intellexi. Scd quod in sumrao graviorum rerum consensu auimadverti esse tamen etiani leviores quasdam res, in quibus codex Marburg. a Gis- sensi discreparet, orthographiae autem nusquam fere mentionem csse injcctam, suspicio mihi orta cst, comparationem istam Eysellianam non plane vitiis carere. Quapropter, quamquam conferendis codd. jam satis me defatigatum esse sensi, tamen refectis ali- quantulum viribus non deterritus sum animo, quin codicem Marburgensem propter siun- Mum cum Gissensi codice consensum totum de iirtegro cum editione Fischeriana con- ferrem. Qtiod quum summa diligentia fecissem ac non parum Eysellium errasse iu\•cni.sscm , sive quod codex male scriptus cst, seu quod in compendiis inter- pretandis non satis exercitatus fuit, institutum meum pristinum nullos codd. ex- ternos in his Commentariis criticis describendi eorumque varias lectiones afferendi desercre ausus operae prctium facere mihi videbar, si tam bona conditione Justini ejnendandi data hujus quoque codicis descriptionem integramque varictatem lectionis hoc loeo repctcrcm, Eysellii erroribus silentio praetermissis, quorum partem ipse in scidula pcr Frid. Hennannum ad mc missa correxit, quod me ex ejusdem viri ,, Analectis cata- logi codicum bibliothecae academicae Marburgensis Latinorum'" Q ad novi prorectoris iuaugurationem die XII. 31. Septembris A. MDCCCXLI. Marburgi concelebrandam scriptis} eundem codicem nunc maxime tractarc cognovit (V. Hermann praef. p. 4.). Ouae tamen charta critica nihil mihi utilitatis afferre potuit, qui totum codicem ter ipse contulissem. In describendo autem codice Marburgensi hanc ego ratiouem secuturus sum, ut, quum tantam ejus cum Gissensi codice vel virtutum vel vitiorum similitudinem perspexisse videar, ut, quae de uno horum codd. dicenda videantur, omnia fere etiam in alterum cadant, pcrpetua comparatione de utroque disputem. Ac primum quidem codex Giss., ut supra p. 5. significavi, pcrpctuas praesertim orthographiae correctiones a docta quadam manu, excepta orthographia, persaepe recte factas habet prima lectione vel punctis et supra lineam et infra positis notata, ut, quum pro vetere orthographia j.aepulac" corrector legi voluit ,,epulae", scriptum extat aepulae, vel litura facta, qua nos utimur, deleta, vel penitus erasa, in quo tamen corrigendi genere felici quodam casu pristinae scripturae vcstigia pelluceut, ita ut oculorum acie acrius intenta recogno- scere eam possis, quod ubi jam fieri nequit, hoc damnum ope codicis Marburgensis refici potest, in quo nullae plane correctiones cxtant, praeter paucas a librario ipso factas eaque ubique lectio reperitur, quae in cod. Giss. ante correctionem exstitit, unde, quomodo pristina scriptura se habuerit, e cod. Marburg. saepe vel perspicue demonstrari potest, vel certe divinari, cujus rei insigne exemplum est libro IX. cap. 13. extr., ubi vid. varr. lcctt. in append. crit. allatas. Perraro correctiones tertiae cujusdam manus saeculi fere XV. vel XVI. in cod. Giss. reperiuntur. Alterum autem damnum codicis Giss. multo illud quidcm gravius priore est, quod in eo nescio quo casu intcgrum folium deest, quo contincbatur olim locus libr. II. a cap. 4. §. 16. usque ad cap. 6. §. 14. per- tinens, quod damnum in summa hujus codicis prae.stantia pergraviter sentiretur, nisi per codiccm Marburg. refici posset, in quo iste locus integer extat, qui codex non dubitari possc vidctur quin ut frater geminus Gissensis easdem lectt. praebeat, quas etiam in codice Giss., si folium istud non perisset, reperiremus. Sed ut nihil est in rerum na- tura ab omni partc perfcctum, sic etiam cod. Marburg. eo daninum contraxit, quod in eo exceplis prioribus duobus prologis ceteri per inertiam pigritiamque librarii, opinor, de- sunt, quod daranum contra per Gissensem codicem compcnsatur, in quo isti prolegi pa- riter atquc in Bongarsianis omnibus excepto uno universi Ju.stino ipsi praepositi repc- riuntur, quum vicissim in cod. Marburg. duo isti prologi, ut in uno isto Bongarsiano, singulis libris Justini argumcnti loco praemissi sint (v. Fischer. praef. p. XXVIII._), qui

quum ad verbura cum codicis Giss. prologis conveniant, ceterorum quoquc lectiones sin<- ulla dubitatione ex boc cod. peti possunt. Ac ne qoid alterius utrilM codtcia gratia dissimulemus, de Marburgensi codice non praetermittendum est illud, quod verboium ordo nativus, qai Romanorum legibus alliterandi , ut hoc verbo brevitatis causa utar. magifl respondct, (Vid. Hand Lehrbucb d. Latein. Stiles II. Bucb. 3. Cap. §. 76--127. inprimis autem §. 107 et I. Buch 5. Cap. §. 17, III. Buch 5. Cap. § 32 ed. prim. et Uivinationes Livianas a mo a. 1839 Karlsruae apud Theod. Groos editas p. 44. et Rein- hold Klotz in Ittd. ad Cic. Tusc. Disp. voce ..Wortstelhmg u citatis) multo sacpius in Marburg. codice, quam in Giss. servutus videtur, quum contra Giss. codex orthographiam antiquiorem majore constantia retinuerit. Ceterae autem vel virtutes vel vitia. quae plerumque vel in optimis antiquissimisque codd. reperiuntur, in utroque codice mirum habent consensum. Ac vitia quidem utriusquc codicis pariter atque codicum Bongarsia- norum, quantum e libello variarum lectionum Bongarsii intelligi licet, partim ex eo genere literarum orta sunt, quae unciules vocantur, quibus iUud exempluni Justini seriptum liiisse, c quo et Bongarsiani codd. et Gissensis et Marburgensis ducti sunt, varia de- piuvutionum genera. quue in his codd. repcriuntur, produnt, Qcfr. Uuebner. praef. p. VIII.J partim librariorum corrigendi studio atque inscitia SUnt contracta. E priore autem genere vitiorum sunt ista, quum librarii vel propter terminationum aequalitatem similitudi- nemve aut integros versus et vocabula aut singulas literas omiserunt, ut libro IX. cap. 7. §. 2. duo commata, quae Cicero vocat, et in nostris et in Bongarsianis codd. exdderunt. vel quum, praesertim in prologis perquam corruptis graviterque vulneratis, singula orationis verba a librariis aut malc conjuncta aut male disjuncta reneritmtur. quae a Gisscnsis (piidem codicis eniendatrice manu commatis, quae Germani dicimus, ple- rumque rectius sunt disposita, in Marburgensi autem codice intacta manserunt, ita ut ex hoc codice eorum codicum conditionem, qui uucialibus literis scripti fuerunt, optime perspicere possis. ^ id. varr. lectt. ad libr. XIII. , 4, 22 et 23 et prolog. libr. XXVII. Ad alterum autem vitiorum genufl referenda sunt illa, quum anliquior illa ortbographia. quam olim in Giss. codice exstitisse p. 5. Mgnifieavimus, a secunda quadam manu ple- rumque cum rccentiore commutata est, a quibus alterius manus correctionibus quainquam integer mansit. codex Marburgensis, tamen Jibrarius ipse in describendo codice antiquiore nonnulla suo judicio tacite videtur mutasse. Porro librariorum inscitiae illud quoque vi- tium tribueadum est, quod in utroque codice miro casuum assimilandorum studio vel duorum pluriumve vocabulorum terminationes, quae diverso modo cxircnt, sono exaequa- tae, vel quae inter se non cohaerent verba conjuncta reperiuntur nulla neque grammaticae neque sententiae ratione habita, ut lib. XV., 2, 7. pro verbis ,, Ucmetrius filium Ptole- inaei remittit" in utroque codice extat ,,Uemetrius filiufl Ptolemaei remittit" et lil>. X\'.. 3, 3 pro verbis ,, praemia longa militia parta perdiderunt u librarii scripserunt: ..piaemia longae militiuc parta"'. Perraro in utroque codice pariter atque in Bongar.sianis notae margini adscriptae in ipsam Justini orationem illatae repcriuntur, ut lib. IV., 1, 10 nomen Virgilii, cujus aucloritate aliquis librarius ad confirmanda ea, quae Justinus nar- ravit, uti voluit , in omnibus ejusdem familiae codd. in media oratione Justini extat et lib. XL., 12, 7. in cod. Marburg. judicium approbantis ,,bene a e margine in ipsam Ju- stini orationem irrepsit. In libro autem XXIV'., 4, 9 integrum argumentum orationta Justini, quod in cod. Giss. in margine reperitur, in Marburgensi medio contextui orationis interpositum est, quo exemplo haud scio an optimc omnium probetur, codicem Marburg. et Giss. ex eodem fonte esse ductos. Immunis est autem uterque codex pariter atque Bongarsiani ab interpolationibus, glossematis crebrioribusque verborum inversionibus, quas librarii suurum aurium judicio in secundae classis codicibus fecerunt. Ac de intema

utriusque codicis conditione satis dixinms. Hestal. ut de externo habitu puuca dicaiuus, quem locum quum de Gisscnsi codice Vir CL Adrianus, de Marbur<rcnsi Krid. Her- muniius. inprimis vcro Eysellius diUgentissime tractarint , niliil ego niilii aliud relictum video, nisi «tj qoae illi viri docti dixerunt, vel repetan hoc loco, vel, sicubi opna \ r idebitur. nicam scntentiam interponam. Ac de antiquitate rjuidem codicis Gissensia eqaidem vehementer doleo, quod non possum as.scntiri viro alioquin ejusmedi reruin peritissimo Adriuno, qui in Catalogo coild. bibl. acad. Giss. p. 25. Nr. LWIX. hunc codicem saeculo XV. demum scriptum esse dicit. quum mihi excmpla tabularum palaeo- graphicaruM in codice diplomatico Mabillionis inspicienti saerulo VIII. vel I\. exaratus esse videatur. Nam cur egrcgiam illam scripturam literis semiuncialibus rotundis factam al> librario saeculi XV. arte repetitara existimemus, in quara quia opinfonem incidat, nulla neque ratio neque vestigium extat. Sed ego quam reete judicaverim, vulcant peritiores artis diplomaticae ex spccimine in lapide inciso, quod Adrianus in calce cata- logi tab. I., n. IV. dedit, quamquam id duplici de causa non satis suMe«re mihi videtnr, quoniam neque istam seripturae lotunditatcm, ut ita dicam, habet, quam codex ipse prae se fert, neque duplex seripturae genus in eo invenitur, quod ego in hoc codice reperissc inihi videei, cujus alterum an^ulatius cst et tenuius Qin eckigeren. schmachtigeren und spissigeren Buchstaben geschrieben), quod ab initio codicis pertinet usque ad lib. XIII.. •>. 8 et fere respondet tabulae lithographicae apud Adrian. , alterum rotundius ac pinguius ( in rundercr u. tettcrcr, dickerer Schrift ), quod ab loco modo indicato usque ad codicis nnem pertinet, quo in discriniine scripturae tamen non satis dinoscerc potui, num utrum- que genus scripturae ab eadem manu esset profectum, quoniam forma Uteranim mihi quidcm non videtur essc diversa. Gaudeo tamcn, quod, dum hos Comttentarios criticos (\|ii.s repetendos describo, in actate hujus codicis dehnienda meam opinionem paruin distare COgnOAi ab eo viro docto. qui judicium fecit de catalogo Adrianeo in „Goettinger Gelehrten-Anz." Jahrg. 1841. St. 206 et 207, qui secundum specimen hujus codicis litbographicum saec. X. eum exaralum sibi videri censet. Marborgensis autem codex chartac. Bon potest dubitari quin saec. XV. scriptus sit. Valde difficile tatnen ditrtu est, utrum, id quod Eysellius censet, a duobus librariis exaratus sit, an ab uno. N T am quamquam diversum genus scripturae in hoc quoque codice reperitur, quorum altercm pinguius ac clarius freiner) pertinet ad liW. V. cap. 3. 7 alterum ab hoc loco usque ad finem Justini valde minutum ac perobscurum eat ( sehr klein u. unsauberl mihi quideea forma literarum pariter atque m Giss. codice in neutra parte videtur esse diVersa, ac ne seeunda quidem pars codicis, quae Ciceronis oratlones Catiiinarias continet, ab alia manu profeota videtur, quamquam multo niujoribus Ikeris scripta esl . similioribus iiiis quidcm priori parti codicis Justini, quam posteriori. unde faoile quis conjiciat , utraque opera ex uno codice csse descripta saeculi, ut videtur, XII. Extat cnim in eodem co- dice breve glossarium Latino-Germanicum, quod maaifesto eundem manum prae se fert, qua et prior pars Justini et orationes Catilinariae scriptac sunt. Quodai auctore A iro doctissimo Weigand, Dn Philos., magistro scholac Gissensis realis-, quae vooaiur, eo. qui nuper egrcgiuin libfum verborum linguae Germanioae synoirymorum ( Synonymisches Wbrterbuch der deutschen Sprache II Bde.J scripsit, glossarium illud. qtiod primus cdidit Vir CL Frid. Hermannus in Analect. catal. codd. bibl. acad. Marb. Lat. p. 4. seqq. (Yide supra p. 6.J saeculo XII., si quid e Germanicorum vocabulorum sono et signili- catione conjici licct, compositum est, jure colli»cre posse videor, totum codicem c codice saec. XII. esse descriptura, hunc ipsum auteni altertim saeouli XII. codicem e multo antiquiore exemplo manasse. quod omnes istos naevo.s habuerit. quibus recentius exemplum saec. XV. satis iideliter ac supcrstitiosa religione e multo antiquiore descriptum supra

p. 6. aflectum esse diximus. qui ia recentioribus codd. plerumque vel correcti, vel tacite sublati reperiuntur. Quae si ita sunt, sicuti esse videntur, aetatis quoque similitudo quaedam inter cod. Giss. et Marburg. intercedit, quum Gissensis revera saeculo VIII. vel IX. scriptus. Marburgensis vero ex alio ejusdem fere saeculi co- dice per propagationem ortus videatur. Foliorum numerus est in cod. Giss. de- tracto perdito folio, de quo vid. p. 6 , ( LXXII., cod. Marburg. Iiabet folia CXXX.II. ailnumeratis celeris praeter Justini. Forma cod. Giss. magis quadrata est, quam niaxima, quae Folio dicitur, quam babet Marburg. Singulae paginae cod. Giss. con- tinent XXII versus lineis stilo ductis. In cod. .Marburg. versuum numerus non ubique est idem, ad summum XLIU liabentur, nec fere minus XXXIX. Quaecunque in libris octo prioribus in cod. Marburg. leguntur literae majores sive nominam propriorum. sive initia periodorum, sunt eae rubro colore decoratae ; nomina propria maximam partem Mibdnctis rubris lineia sunt distincta. in reliqua parte codicis nihil ornamenti invenitur ac principio sinajulornn] librorum passim integra vocabula ac versus desiderantur, quos librarii majoribus literis atramento rubro scribere voluisse videntur; in Giss. cod. haec versuum iuitia ac subacriptioates libroruffl majusciilis literis pacne uncialibus partim rubris partim nigris pnlcherrime scriptae extant. In margine cod.Giss. paucae notae sunt partim po- liticme, quae vocantur. perbreves, ut „bene" ,,male" „futiles homines" etc, partim argumenta rerum tractatarum continentes, quae verborum formis Italicum librarium produnt, ut cum pugna dicitnr mttmca. Etiam in Marburg. codice ejusmodi perbreves notae sed pauciores inveniuntur. Raro in Giss. cod. supra versum a man. saec. XV. vel XVI. interpreta- tiones verborum extant, ut ..crescere" pro ,, gliscere^', in Marburg. nullae. Sed in media Justini oratione in Marburg. codice interdum aliquid spacii vacuum relictum est, Bjtto unum alterumve vocabulum deesse significatur, quamquam saepe nihil deest. Has lacunas Eyaellius non ubiqqc ca religione, quam ipse in praefat. secutum se dicit, in- dicavit. Denique in cod. Marburg. vel librarii vel monasterii nomen, ubi codex scriptus esl . additum videtur, quod neque EyseUius neque ego legere potui.
Quodsi jam quaerilur, uin- codex utri in tanta utriusque praestantia sit praeferendus. mihi quidem non est dubium, quin externa conditione Gissensis codex propter pulcher- rimam scripturam multum Marburgensi praestet, interuarum autem virtutum ratione habita neuter neutri tantum sil propensurus, ut sentias.
II.
Liber Vegetii de re militari
qui continet quatuor libros partiales Codex Giss. Nr. MCCLVI. fol. 152 —200 a. B. S. Ms. 161. 4.
.,Vodes chartaceui snec. XV. in Gallia \in calce codicis adjecta sunt verba „Scriplus Paruiia in Collegio Moutumeu/i nnno 1463., d/e rero XVIII. mens. Januarii" Adhi.w iii Catal. p. 381. j safis negUgenter scriplus \sed e/mi tanten satis commode leyi poasit] mutilus ui /ine. inscriplionibu» aut rubris aut a/ris, litteris initiaUbus milto pictis , Crettri» vaeum compendtit, nolis pancis ad marginem adscriptis, antiqua ligaluru , foll. 263, quorum 1 et 236 membi anacea sttnt el aliena continent. \'acua
2

— 10 —
sunt foll. 2—4. 97—99. 201 b. el 232—236. Fuit hic codex quondam in bibliolheca viri reverendi Creigtoni, lum autem, ut videtur, in collectione Brockhusii, cujus no- men fol. 2 a. inscnptum est." Adria.n.
In hoc codice, qui 25 tractatus diversorum scriptorum continet, tria tantum scripta extant, quae ad nostram rem pertinent, quorum prius est lit. m. „ Invectiva Sallustii in Tullium, alterum lit. n. M. T. Ciceronis in Sallustium invectiva", tertium, de quo nunc tractaturi sumus, lit. u. fol. 152 — 209 a. „ Liber Vegctii dc re militari, qui continet quatuor libros partiales." [Ita titulus. Tum sequitur index contentorum et eadem inscriptio. Incip. prologus: Antiquis temporibus mos fuit bonarum artium studia etc. Explic. Quam vetus doctrina monstravcrit. Explicit fcliciter." Adrian.]
Est hic codex ex egregio aliquo codice descriptus, qui et verborum collocatione et singulis dictionibus multo melius nativum Vegetii exemplum mihi referre videtur, quam quod in vulgatis editionibus extat, quas norim. Quamquam mihi et Sclnvebeliana editione (Norimberg. 1767. 4} ad comparandum codicem utenti et Animadversiones. in Flav. Ve- getium de re militari ab viro docto F. 0. A. L. S. in Miscellaneis Observatt. in au- ctores veteres et recentiores Amstelaedam. Vol. VI. Tom. III. usque ad Vol. IX. T. III. e multorum codicum variis lectt. haustas inspicienti non contigit, ut codicum familiam investigarem, cui noster codex annumerandus esset. Quum autem vehementcr sit optan- dum, ut Romanorum quoque scriptoribus Rei militaris tandem aliquando ea lux critica affulgeat, quam mox Graecis ejusdem generis scriptoribus opera et studio Viri Doctis- simi Friderici Haasii Profess. philolog. Vratislav. affulsuram esse speramus, nos quoque aliquid ad haec studia incitanda ac promovenda conferre posse videmur, si integram varietatem lectionis codicis Giss. ad editionem Schwebelianam cnotatam in append. critica proferamus. Liber IV. et V. in hoc codice in unum sunt collati. Quare uno libro mi- nus esse videtur, quam in editionibus, in quibus IV liber a V est disjunctus. Quam rcm h. I. notandam ceusui, ne quis in nostro excmplo aliquid dccssc putaret.
III.
Codices libri Boethii de consolatione philosophiae
cum commentariis.
Q Anicii Manlii Torquati Severini Boethii de consolatione philoso-
phiae libri V cum commento. Cod. Giss. Nr. LXXXV. B. S. Ms. 256. 4.
„Codex membranaceus saec. XV., inscriptionibus rubris, litteris inilialibus aut rubris aut caeruleis, aut vario colore distinctis, crebris vocum compendiis, lineis stilo ductis, notis inter lineas adscriptis, foll. 297, quorum 296 b. el 297 vacua sunt. Conli- nentur: a. fol. 1 — 230. An. Man. Torq. Severini Boethii De consolatione philoso- phiae libri V c. commenta. Incip. introd. Quinque libros philosophiae consolalionis insignis auclor boecius etc. Incip. op. fol. 4. Subscr.:
Qui me scribebat, Gregorius nomen habebat,
ln Gonutcttz natus, illic quoque et parenlalus
Lector mente pia pro eo dicat Ave Maria b. fol. 231—277. Johannis Gersonis de consolalione theologiae. c. fol. 278—296 a. a. Tractatus egregii doctoris Dom. Johann. Gerson. Cancell. Parisien. De gratia et

libero arbitrio et quo tnodo cttm praedestinatione simul stare possunt. Subscripl. A.
D. 1468 in die S. Gregorii Mart. et est S. Johannis Baptiste in Seytz ordinis Car-
tusiensis. Long 9 ". 3"'. Lat. 6". 2"'. u Adiuw
Tertius codex eorum, qui in praestantissimis bibliothecae nostrae sunt numerandi, cst Cod. Giss. N. LXXXIY., in quo praeter duo alia scripta, quae modo Adriani verbis commemorata sunt, Boethii libri V de consolatione philosophiae continentur, qui mira quadam philologorum vel contemptione vel oblivione usque ad hoc tempus turpiter neglecti jacent. Nam nullam editionem ex hujus saeculi legibus criticis einendatam vel illustra- tam habemus, et quae prioribus saeculis sunt confectae, hae omnibus iis vitiis laborant, quae magnam nobis hodie molestiani ambiguitatemque afferunt, quum de critico funda- manto quaeritur, quo priorum saeculorum edita exempla nitantur. Quod si cognoscere velis, vel lidem codices denuo inspiciendi conferendique sunt, si facultas ejus rei detur, vel alii codices quaerendi totumque opus rctcxendum de integroque exordiendum. Quod si quis facere instituerit, is sane hoc nostro codice praestantissimo duobusque aliis bi- bliothecae nostrae codd. adhibitis intelliget, quantum praeclari hujus libri oratio ab impe- ritis vel Jibrariis vel criticis sit corrupta, transposita ac multum a genuino Boethii exemplo mutata prodierit. Has autem turpissimas depravationes ut ipse inveuirem cer- tissimisque exemplis demonstrare possem, primus ille optimus codex Gissensis effecit, qui mira quadain bibliothecae nostrae academicae fortuna, quum jam periculum esset, ne e bibliotheca Senkenbergiana a turpi quodam homine furto, ut videtur, ablatus et in publica venditione venalis in imperitorum manus veniret, ejusmodi emtorem reperit, cujus philologicae doctrinae fama longe lateque per Germaniam ceterasquc Europae terras artibus literisque florentes propagata est. Is fuit V. Cl. Frider. Osannus, Profess. philol. Giss. et Dir. Semin. philol., qui, quum egregium illum thesaurum optimo jure acquisitum ut magnum bibliothecae suae ornamentum sibi retinere posset, magna sane liberalitate gralis eum reddidit. qua de re vid. Adrian in praefat. catalog. p. VII. Tanta est autem hujus codicis pracstantia, ut vix ullum alium codicem meliora daturum existimaverim. Quaie nihil ine inelius ad studia Boethiana vel excitanda vel provehenda conferre posse jmtavi. quam si integram ejus lectionis varietatem secundum editionem Delphinianam Londini apud Yalpy 1823. 8 maj. repetitam in appendice critica repeterem. Familiam codicum, cui nostrum adscriberem. propter imperfectum illum antiquiorum editionum ap- paratuni criticuin indagare non potui, nisi quod eum cum optimo codice Thuaneo primo et duobus Victorianis. quorum excerpta in edit. Londinensi extant, ubique fere consentire intellexi. Quem consensum multo saepius repertum iri spero, ubi tres illi codd. egregii, id quod maxime optandum est, denuo ab aliquo viro docto diligenter erunt collati. Ego vero unum illud doleo, quod mihi in conferendis nostris codd. non ad manus fuit C. Linde- maiini „ Dissert. de tribus codd. Boethii de consol. philos. Zuiccav. 1827. 4." Singulis librorum capitibus metrisque interjectus est Commentarius copiosissimus doctissimusque, qui, quamquam niulto plura continet, quam is commentarius, qui in omnibus fere anti- quioribus editionibus extat, ut in Ascens. Badii Paris. 1504. 4., qui vulgo Thomae Aquinati triboitnr (de quo vide „Grasse Lehrbuch einer allgemeinen Literargeschichte II. Bd. II. Abth. I. Halfte p. 245 n. 120.), sed rectius, opinor, Joanni Gersoni a Goldasto ad Paraeneticos veteres p. 245 seqq. vindicari vidctur, de quo vid. Grasse 1. c. p. 308 n. 267, tam multa tamen cum hoc ipso sive Thomae Aquinatis, sive alius scholastici commentario communia habet, ut communis utriusque commentarii fons fuisse videatur. Qua de re ego ita existimo, quum ex ceteris quoque commentariis omnibus fere hujus Boethiani libri codicibus adjectis perspexisse mihi videar, niagnum omnium quum inter ipsos, tum cum illo Thomae Aquinatis commentario esse consensum, nullum tamen
2*

exemplum Ms. integrum hunc commentarium Thoniae Aquinatis referre, sed in alii.s codd. copiosiorem esse, in aliis breviorem, unum olim antiquiorem commentarium ex- titisse sive a Thoma Aquinate, sive, id quod mihi omnium niaxime probabile visum est, a Paulo Gersone, sive ab alio quopiam conscriptum, qui paulatim a divcrsis inter- pretibus Boethii pro suis cujusque rationibus vel contractus sit, vel dilatatus, ita ut jam vix investigari possit, quae prima illius antiquissimi commentarii, quod Graeci mQitttmtt* vocant, forma fuerit, unde sequitur, ne illud quidem certo dici posse, quis e tam multis tamque diversis commentariis Mss. quam proxime ad antiquissimum illud exemplum ac- cedat. In qua re si senatusconsultorum formula „Videtur" non plane rejicienda sit. haud scio an primi nostri codicis Boethiani commentarius nisi ex ipso OQjrtrvaqi repetitus sit, at quam proxime ad id accedat, quippe qui medii aevi studiorum rationi ma- xime conveniat. Sed quum hoc argumentum hoc loco copiosius persequi 11011 liceat, satis habemus exempla horum commentariorum in appendice critica dare, quibus latius de ea re disserendi facultas detur iis, qui accuratius in eam inquirere velint. Operae autem pretium existimo, hunc commentarium integrum edi, quod et ad cognoscenda medii aevi literarum studia inprimis philosophiae et theologiae et ad emendandos quuin classicorum scriptorum locos, tum inprimis medii aevi poetas plurimum conferat, quorum permulti saepe loci copiosiores ad confirmandam aliquam sententiam afferuntur. Cum illo commentarii cujusdam fragmento, quod primus edidit Ang. Mai in Classic. Auctor. e Vatic. codd. edit. T. III. p. 331 — 345, commentarius Giss. nullam similitudmem habet. in cujus fronte metra Boethiana extant.
23 A. M. T. Sev. Boethii de consolatione philosophica cum commentario
Cod. Giss. Nr. LXXXIV. B. G. XV. 32. fol.
.,Codex chartaceus saec. XV., inscriptiombus et literis initialibus rubris, notis itt margine et inter lineas adscriptis; fol. 364., i /uorum 200 b. 201. 281. 282. 306 b.
— 364. vacua sunt." Adrian.
Ab codice praestantissimo LXXXV. prope abest codicis LXXXIV. ea pars, quae Boethii librum supra laudatum lit. a. fol. 1—•200 continet cum commentario Thomae Aquinatis, quae tamen glossulae potius habendae sunt e commentario excerptae. Quare nulla ejus exempla proluli, sed variarum lectt. specimen in appendice crit. dedi, quo, si cujus interesset, utrumque codicem conferre posset. Collatio facta est secundum ed. Londinensem supra nr. 1. laudatam. Praeterea in hoc codice 9. alia diversorum auctorum scripta extant, quorum ad nostram rem faciunt lit. c. fol. 250 — 262 a. 31. Tullii Ciceronis Cato Major sive de Senectule, lit. e. fol. 283 — 294. M. Tullii Ciceronis Laelius sive de Amicitia dialogus, lit. b. fol. 202—249. Alani ab Insulis de Planctu naturae. [ „ In priori libri operculo haec leguntur.'' Gabr. Byel. Liber eccl. Cap. S. Marci Butzbac." Adhian.]
In calce exempli Boethiani extant verba: ,, Johannes Landspergensis." Collatio hujus cod. perquam manca ab H. Majo F. facta extat in edit. Boeth. de consol. philos. Sitzmann Hanov. 1607. (_Biblioth. acad. Giss. lit. D. nr. 869.)
3) A. 31. T. Sev. Boethii de consolatiouc philosophiae Cod. Giss. Nr. LII. B. G. XV. 12 a. fol.
„Codex chartaceus saec. XV. negligenter scriptus, foll. 137. Continentur: a. fol. 1
— 90. Commentarius in libros octo Physicorum Aristo/elis a. 1474 b. fol. 91—137-

A. M. T. Boelhit de sonsolatione philosophtae — Adscriptae sunt notue et emendu- tiones inter lineus et in margine Sitbscr. Fin. tibri Boecii — LXXII. [1472 f /" Aimi \ v
Codex Boethianus est secundi ordinis, qui, quamqiiam saepe meliorum oodictim lectio- ncs confirmat, magnas tamen depravationes ostendit. Sed, ut pejorum quoque codd. natura cognosceretiir, hujus quoque codicis exempla pauca ad cditioncm Londinensem cnotata in appendice crit. adjeci.
4) V M. T. Scv. Bocthii de ConSolatione philosophiac libri V cum
c o m m c n t a r i o. Cod. Giss. Nr. LXXXVII. B. G. f3.) 14 tol
„Codex ehartaceus saee. XVI. vergentis, ul> initio mutilus, titeris initiaUbus modo rubro, ininto atro pictis, notis et emendationibus m tnargine adscriptis, crebris vocum eompendiiSj 'fol 198, quorutn 59 163 b. 197 et 198 vacua sunt. Continentur: a. fot. 2—58 A. M. T. Sev. Boethii de consolatione libri V eum eommentario. De/icit folium prhnum. Inter fol.22—23 unttm foUum deest. — b. fol. 64 — 74 a. Melhodus epistolandi brevis et ufilis per fratrem WUhelmum Saphonensem Ord. Minor. edita. [de quo rid. Grdsse -Lehrbuch einer aUgemeinen Literdrgeschichte II. Bd. 2. Abth. 2. Hiilfle. p. 742. n. 24. J — c. fol. 75—141. L. Ann. Senecae Epislolue explic. in ep.89. — d. fol. 142—151. M. Tull. Ciceronis Paradoxa.—e. fol. 152 —157. Epi- stolu de querelis conlra mortules. Incip. Xeinus ingens f Forlasse est hoc exem- plum ejus libri, qui inscribitur: Judicium Jovis in vnlle amenitalis hubi/iim etc. auctore Lichtensleinensis Eremila s. I. 1475. cfr. Denis Suppl. p. 595. ef Annal. typ. IV. p. 148.] — f. 157 b. —160 a. Boethius de disciplina scholarium — Explicit ( cap. 1 ui finej Noslraque volumina stili .... Celera desiderantur. — fol. 160 b. — 162 habelur tubula alphabet. in Boethium. — g. fol. 164—196. Poemata lutinu cum com- men/nrio 1. Eberhurdi Beluniensis Labyrinlhus. Fragmentum — Cfr. P. Legseri His/. [poet. med. aev.] e/c. p.759—2. Anonymi Curminu in laudem S. Mariae Virg. I Leyser p. 795. De carminibus illis vid. infru descriptionem codicum, quibus poelue lutini niei/ti aeii conlinentur, nr. XI.]" Adrian.
Kst hic codex pessime foedissimeque scriptus, picturis interdum lepidissimis iu initio singulorum librorum calamo factis ornatus, omni ex parte tam corruptus tamque depravatus ac decurtatus, vix ut quidquam bonae frugis ex eo literis redundaturum pu- taverim. Ego quidem ut exempla ejus darcm, adduci non potui; Boethium quidem vix in co agnoscas; commentarius autem nihil habet, nisi miseras quasdam glossulas Minel- lianis istis notis prorsus aequiparandas.
5 ) C om m e nt a ri i i n Boe t hi i 1 ib r u m d e conso lat ion e phi lo so ph i c a s i n e te x t u.
Cod. Giss. Nr. LXXXVI. B. G. XVI. 11 fol.
„Codex charlaceus saec. XV., tnale habilus, in duas columnas divisus, litteris ini- tialibus modo rubro pictis, modo plane omissis fol. 379, quorum 1. 117 b. 118 a. 145 b. 146 a. 150 b. 295 el 366 b.—379 vactta sunt. Continentur: a. fol. 2 — 75. Commentarii iibri Boethii de consolatione philosophica. — Subscr. Finilum est com- menlum libri ven. Boethii de cons. philos. per me Eccardum de Ameniburg studentem univers. Erfordiens. 1426. — b. fol. 76 —138. Aristolelis liber de Anima. Latine. Cum Commentario [Alexandri ab Hales.]. — c. fol. 138 —150.— Puuli de Geldrtu Tr. de Conceptibus. — d. fol. 151—294. — Anonymi De artibus liberalibus quaestiones. —

— 14 —
e. fol. 296- 366. Commentaria in Aristolelis libros de Coelo et Mundo, Meleorol
et Melaphys." Adhian.
Commentarius in Boelhii libros V de consolatione philosophiae larga doctrinae copia refertus ex eo numero commentariorum est, qui ex antiquissimo fonte hausti, de quo supra IVr. 1. diximus, per singulas aetates magis magisque aucti sunt, neque tam scriptori ipsi illustrando prosunt, quam cognoscendis medii aevi literis inprimis histoiiae poetarum. Tantus est enim in hoc commentario vcrsuum c poetis medii aevi allatorum niimerus. ut paene integram historiam poetarum medii aevi ex eo conficere verbique causa totum exemplum Philippi Gualteri Alexandreidos ^de qua vid. Polycarp. Leyser historia poetarum et poematum medii aevi Halae — Magdeb. 1721. p. 764. I.) ea forma, qua auctori horum commentariorum praesto fuerit, componere possis. Textns Boethii nusquam his commentariis additus est, e quo aliquid critici commodi redundet. Lemmata tamen, quac vocantur, in commentario extant. Commentariorum exemplum in append crit. dedi.
IV—V.
1) Martiani Minei Felicis Capellae Afri Carthaginiensis tle nuptiis
Philologiae et Mercurii liber I. et II.
2) Platonis Timaeus ex interpretationo Chalcidii cum fra^mento
Commentariorum Ctialciclii in Timaeum. (cap. 48 et 49) Cod. Giss. Nr. LXXXII. B. G. (3.) 81. 4 min.
„Codex membranaceus saec. XIV. nitidissime scriptus, litteris ini/ialibtis vario colore distinclis et aura/is, nolia et emendalionibu* inter lineas et in margine adscriplis. crebris vocum compendiis, lineis subtili atramento duclis fol. 84 , quorum 1 el 84 chartacea snnt. Fol. 83 a. scriplura racat. Insunt autem in hoc codice:
a. fol. 2—45. Martiani Minei Felicis Capellae Afri Carlhayiniensis, De nuptti* p/tilologiae et Mercurii Lib. I. et II. Subscr. Finem habet liber secundus Marciam Capellae."— Koppius codicem nottrum non ridit.— b. fol. 46—82. Platoms Timaeus ex tnterprelatione Chalcidii. Ita intcrtptio manu Maji exarala. — fol. 836 habet fragm. instilul. rythmico-musicalium litteris minutisshnis exara/um. ( Est hoc frag- menlum Commentariorum ChalcidH in Timaeum c. 48 e/ 49 sec edil. Fabric. Vid. ntfra.f Fol. 2 a. numiiia eorum, qui olim codicem noslrum possederunt, inseripta siuil. [quac quum nominare aatia habuerit J 'ir Doct. Adrian., notis, quae m cod. ipso additae extant, instructa hic tnteiponam: Matthaei Berneggeri dono Dn. Jacobi Luckii 1624. Nunc posside/ Jo. Henricua Majns F. dono viri consttltissimi Jo. Er- nesti Lambrechti illustris reip. Wormaliensis consulentis. Wormatiae d. 15. Sep/. a. 1729. — Joannes Freinshemius Wormatic. L Jan. 1687. J Cfr. F. Eckard Ueber- sichl etc. p. 147. Lg. 6" 7"'. Lt. 4" 6"'." Adrian.
Ea pars codicis, quae Martiani Capellae priores duos libros continet, initio potis- simum codicis multis glossulis et supra versus scriptis et in margine additis est referta, quae, quamquam ad criticam factitaiHhim raro aliquid conferunt, tamen ad obsciiruni Martiani sermonein intelligendum valde sunt utiles el fortasse ex Remigio Antissidorensi, cujus aliquoties lit inentio , excerptae sunt, qua de re vid. Vir. Cl. Carolum Kridericum Hermannuin in editione Martiani Capellae Koppiana praef. p. XVI. ^Marcianus Capella ad codd. Mss. fid. rec. cum not. var. et comment. perpet. ed. U. F. Kopp. Francfurt a. M.

1*35. II VoU. 4.) et Grasse Lehrbucfa einer allgem. Literargescfa. II. Bd. II. Abth. 2. Halftc p. 836. Scd quod ad criticam utilitatem e nostro cod. percipiendam attinet. non mullum inde mihi quidem ad emendandum Martianum Capellam redundaturum vi- dctur. Quamquain enim lectiones aliquot in eo reperiuntur meliores iis, quas recepit Koppius . tamen si Koppius codd. suos praestantissimos, in quorum numero Darmsta- diensis videtur esse referendus, diligcntius consatuisMl contulissetque,' multo meliores eum in ii/s varietatea lectionia rcperturum fuis.se persuasom mihi est. Familiam autem codicum, cui nostcr codcx annumcrandus cssct. per summam Koppiani apparatus critici tenuitatem investigare non potui. Xain quum Koppius egregiam plurimorum codd. su- peUectilem haberet, raro tamcn unam altcramve lectionem inde in editione sua attulit. Sed ut iotelligentet haram rerum aestimatores, ut Frid. Lindemannus, Vir D., qucm IfartiaBum Capellam Corpori Grammaticorum Lat. Vet. inscrendum constituisse scio, siimn sibi judieium de noaoro oodice facerent, exempii causa nonnullas ejus varietates lectionis iu append. crit. adjeci.
Multo mclior esse videtur ea pars codicis, quae continet Platonis Timaei interpre- tationem Chaicidii cum fragmcnto Commentarii in Timaeum. Nam quamquam J. A. Fabricius in cxemplo Chalcidii exprimendo, quod extat in ejusdem editione Opp. S. Hippolyti T. II. p. 225 seqq., eas tantum lectiones e cod. quodam Bodlejano no- minatira attulit. quas ipse non reccpit, unum illud tamen perspexi, hunc cod. Bod- Icjuiium pcrbonum esse et immcrito sacpe ejus lectioncs Fabricium repudiasse, Gis- sensem autem codicem cum ipsis illis codicis Bodl. lectionibus ita consentire, ut ex uno fonte utrumque ego codicem manasse existimem, perbono illo quidem, de cujus usu critico idem dicere' liceat, quod olim teste Jo. Albcrt. Fabricio in Bibliotfaeca Lat. in libros IV distributa Ilamburg. 1708. 8. p. 560. Lucas llolstenius in quadam epistola de codice Chalcidii, in quo ipsum se hunc scriptorem emendaturum esse pollicitus est, his verbis tradidit: se Chalcidium e Mss. antiquissimo emendasse, e quo perspici posset, quot in illo auctore mendae delitescerent quae quum maximam partem unius codicis Gissensis ope facile tolli posse videantur, hujus codicis integram lectionis varie- tatem sec. optimam cd. Fabricii cnotatam in appendice critica attuli, ut, quomodo nuper Platonis Timacus egregie a viris doctiss. Stallbaumio et Baitero emcndatus prodiit, sic tandcm aliquando etiam Latina ejus interpretatio ab Chalcidio facta e codd. emendata iu luccm exire possit, quos duos libellos valde optandum est ut aliquis vir doctus reperiatur. qui una cum interpretatione Tulliana cdat sic, ut opuseulum illud tripertitum tribus co- lumnis dividatur, quarum in prima ponatur Platonis Timaeus, in altera Tullii, iu tertia Chalcidii interpretatio latina adjuncto commentario Cfaalcidii, quo trium illorum libellorum vcl consensus vel dissensus totaquc tractandi ratio commodius perspiciatur. Multo autem magis optandum cst, ut etiam Commentario hujufl interpretationis ab eodem Clialcidio confecto, qui multo pluribus gravioribusque vitiis videtur csse affectus, ab aliquo viro docto Platonis doctrinae de numeris perito, v. c. ab Carolo Frid. Hermanno, Profess. Marburg., bonorum codicum ope pristina integritas restituatur, ad quam rem bene admi- nistrandam faaud scio an nos ipsi aliquid conferre possimus fragmento hujus commentarii in extremo codice fol. S3 b. invento ejusque variis lectt. in append. crit. allatis. Incipit autcm hoc fragm. a cap. XLVIII. Qed. Fabric.) verbis „ quis igitur primae portionis numerus"' et pertinet usque ad cap. XLIX. verba: ,,quae ratio invenitur etiam in caeteris numeris, qui sunt in formula." Coepit olim hunc codicem conferre possessor exempli Fabriciani Maj. Fil., sed neque ultra cap. 9 Chalcidii interpretationis in conferendo pervenit, nec orania enotavit.

VI.
Codd. libroruin Ciceronianorum et Pseudo-Ciceronianorum.
1) Ciceronis Epistolarum ad Faniiliares. Lib. I— VII IX—XII et XIII
ep. 1 — 16 med. Cod. Giss. Nr. LXXV. B. S. Ms. 232. fol.
„Codex chartaceus saec. XV., ex parte aqua laesus et lucerus, in fine mutilus. pnor purs />i dtnu co/iimnas scissa et non eadem manu, qua posterior, scripta est; litlerue tn illo libro, quem tttb litt. a. recensni, minores sunt et initiales nondum pictae. iii sequente autem liliro rubrae. Foll. 250, quorum 1 et 65 b. vacua sunt Continentur: a. fol. 2 — 217a. Col. 1. Ciceronis Epistolarum ad Familuires libri l—VII, IX—XII el XIII ep. 1—16 in medio. — fol. 117 a. Col. 2—119 b. Se- necae Epistolue ad S. Paulum. — Sequitur brevis notitia de authencitate hurum epistolarum cum epitaphio Senecae (Cura, labor, meritum elc.J et Sentenliis ex S. Gregorio et Augustino. — c. fol. 120 a. Lilera diffidalorialis reyis Dane contra Bo- hemos. — d. fol.l20b.—122 a. Proverbia Lutina sec ord. alphab. [Sunt proverbia Senecae.J— e. fol. 122 b. Epitaphium Senecae. (idem, quod sub lit. b. recens. ) — f. fol. 124—278 a. L. Annaei Senecue ad Lucil. Epistolae 1—88 [87] 90—124. Ep. 89 [88] deest. Posl ep. 102 scripta est ep. 101— g. fol. 278 u.—280. L. Ann. Senecue Epistola ad Lucilium 88 a. [Ea, quae supra lit.f.deesse dicta est, i. e. epi- stola de artibus liberalibue.] (e Admav
Ea hujus codicis pars, quae Ciceronis cpistolarum ad Familiares particulas eas, quas modo commemoravimus, eontinet, quamquam Mediceo codici non aequiparanda est, nequaquam tamen coulemnenda videtur, quod e mullo meliore exemplo, ipso Mediceo fortasse descripta est. quam ceteri harum Epistolarum codd., quos propius cognovimus. ut Cizensis . cujus variarum lectt. exempla sec. ed. Schiitzii a Daehnio enotata in Miscellan. Crit. a Friedemanno et Seebodio editis Vol. I. Part. I. p. 162 —167 extant, et Erfur- tensis. e quo exempla dedit Eduard Wunder in Variis lectionibus librorum aliquot M. Tullii Ciceronis ex codice Erfurtensi cnotatis. Lips. 1827, quod et multo saepius cum Mediceo consentire, quum dissentire reperitur, et quod manifesta persaepe codicis Me- dicei vitia in aliis codd. correcta iniia quadam librarii vel religione vel stupiditate ser- vavit. ut lib. I. ep. S, 2 dietas pro pietas, ep. 7, 8 emblema praefuisti omittit; atque in nonnullis locis verborum ordine Tulliano praestare mihi videtur exemplo Orelliano e Mediceo cod. et editt Victorianis emendato. nisi forte et Victorius, id quod nos nunc non sine causa suspicamur (vide ,, Pelri Victorii curae tertiae in Cic. Epp. ad Famil. edid. Jo. Casp. Orellius Turici ex officina Ulrich 1840." Index lectionuni in acad. Tu- ricensi liabendarum.J, et Fr. del Furia, vir alioquin in conferendis codd. exercitatissimus, a quo Mediceus codex Orellii causa denuo collatus est, oculorum errore, ut fit, nonnullas lectianum diversitales e Med. notare neglexerunt. Quae quum ita sint, non possum as- sentiri niagno operuin Tullianorum sospitatori Orellio reliquos codd. omnes prae Mediceo nimia despicienti. Nam ut concedam, Mediceum codicem, quod ipsum tamen etiam nunc dubitari posse videtur, fontem ceterorum codd. esse omnium, non tamen ante hos prorsus oblivioni esse tradendos censuerim, quam, id quod ipse Orellius in historia cri- tica Epistolarum ad Familiares (Opp. Cic. Vol. III. P. I. p. 22) optavit, talis editio curata erit, quae ipsum exemplum Mediceum in lapide incisum ita referat, ut ne de minima quidem literula ejus ulla amplius dubitatio relinquatur eoque fundamento ceterorum codd. familiae certissiine constitui possint. Quae res quo melius faciliusque administretur

quoque certius u criticis Tulliauis judicium feratur. quantum meac de Gissensis codicis reliquiis Epistolarum ad ITamiliares jadicio tribaendan mt. exempli causa varias lectl libri 1 usque ad ep. IX §. 3 ad exemplam Orellianum enotatas in appendice crit. adjeci. Graeca verba, quae in hi .s Epistolis reperiuntur, abiqae fere codicis Gissensis librarius omisit, quod ea fortasse legere non potuit Liber VIII, quo Caclii epistolae continentui. eadem causa oraisissc videri potesl . qaam Orellius in hist. crit. p. 13 attulit. Vehe- menter autem dolendum est, quod totus codex nescio quo madore tam corruptus est, ut quae in niargine ejas scripta sunt aut aegre aut plane non legi possint.
2) Ciceronis Epistolarum ad Familiares lib. I—VIII. ep. 9. Cod. Giss. Xr HCCXLVll.
B. S. Ms. 35. fol.
„Codex chartaceuM tmec. X V. tcriptue, fol. 346. quorutn permulta aeriptura vm&mt." Aom w
Ilu codex, in quo 23 scripta, quac potissimum ad historiam medii aevi recentiorisque aetatis spectant, continentur, complectitur Xr. 3. fol. 118—164b. Ciceronis Epistolarum ad Familiares particulaa eas, quas modo commemoravimus e codice secundae aUcnjos \cl tertiae familiae, ut videtur, desoriptas. Codici certe LXXV multum bonitate cedit. Qoare satis habui pauea ex eo exemplo com editione Orelliana collata in append. crit. aflerre. A rec. manu in calce exempli Epistolarum notatur „Usque ad lib. 8 epist. 9 ad Familiares."
3) Bf. Tullii Ciceronis Cato Major sive de Senectute liber et Laelius
s i \■ e d c Ami c i t ia dialogus. Cod. Giss Xr. LXXXIV. B. G. XV. 32 fol.
Hic codex, quem supra Nr. III, 2. descripsimus, lit. c. fol. 250 — 262 a. Ciceronis Catonem Hajorem sive de Senectute librum et lit. e. fol. 283 — 294 Laelium sive de Amicitia dialogum continet, quorum uterque tam corruptus tamque interpolatus est, ut nullam prorsus atilitatem criticam afferat, id quod e variis lectt. perspici potest, quas una cum externa descriptione codicis exempli causa dedit Christ. Henr. Schmid in tabula recitation. in acad. Ludovic. |>er sem. hibern. 1791. inchoand., quae omnia quum repeti- verit Vir Cl. Adrianus in Catal. codd. Xr. LXXXIV r . p. 28 seqq. nos illas sordes chartae causa repetere noluimus.
4) H. Tullii Ciceronis Paradoxa. Cod. Giss. Nr. LXXXVII. B. G. (3 ) li. fol.
Non melius judicium fieri potest de ejus codicis exemplo Ciceronis Paradoxorum, qoem supra X T r. III, 4. descripsimus, in quo hic libellus Ciceronis lit. d. fol. 142—151 tam foede interpolatus extat, ut vix Ciceronem in eo agnoscas. Quare exempla varia- rum lectt. afferre id vero chartam perdere est. At quum ipse ego hujus libelli Tulliani varias leclt. e quinque codd. Oresdensibus longe melioribus habeam, gratis eas offero, si quis eis uti velit.
5) Invectiva Sallustii in Tullium et M. Tullii Ciceronis in Sallustium
I n vec t i v a. Cod. Giss. Xr. MCCLVI. p. 85 — 91 b.
B. S. Ms. 164. 4.
Hae duae declamationes, quae praeter multa "alia in cod. Giss., quem supra Nr. II. descripsimus, lit. m. fol. 85 b. — 87 a. (Invectiva Salustii in TulliumJ et n. fel. 87 b.—91 b.
3

— 18 —
fM. Tullii Ciceronis in Sallustium Invectiva) cxtant, pariter atque libri Vegetii de re militari. qui in eodem codicc insunt, ex optimo aliquo exemplo de.scriptae sunt; multo istis codd. quibus adlmc haniin declaniationum editores critici usi sunt, melioribua Quare varias exempJI Giss. lectiones dignaa habui, quas integras sec. edit. Orellianam fCic. Opp. Vol. I. p- 688 seqq.4 enotatas in append. crit. adderem.
6) 31. Tullii Ciceronis Orationcs IV in Catilinam. (Cod. Marburgens. Class. I. Scriptores antiqui A. 2b.)
Quum in illo codice Marburgensi, qui praestantissimum illud Justini exemplum con- tinet, de quo supra Nr. I. satis copiose disputavimtis, etiam Ciceronis orationes IV in Catilinam reperissem, quarum lectt. Eysellius ad exemplum Orellianum (Cic.Opp.Vol .il. P II. p. 5— 48) enotatas in eodem libello, in quo Justini varias lectt. attulit, typis re- petendas curavit, nihil mihi antiquius fuit, quam ut hanc quoque codicia partem aadem, opinor, manu scriptam, quae nisi totum codicem, at posteriorem exempli Justini et Glos- sarium Latino-Teutonicum scripsisse videtur (y. supra pag. 8 seqq.4, suo pretio pon- derarem Eyselliique comparandi fidem denuo explorarem, quae perlustrata illaJustini com- paratione vehementer labefuetata esset Cuiu in re investiganda quum non illud soluni intellexisse mihi visua essem, non minorcm TuUiaui exempli praestantiam esse. quam Justini, nisi quod noiinuUis glossis ac glossematia praeditum reperitur, sed etiam Eysel- lium eosdem enores in orationibus TuUiauis conferendis conimisisse, quos eum in Justini variis lcctt. enotandis commisisse reperissem, hoc quoque exemplum denuo diligentissime accuratissimequc cum exemplo Orelliano contuli largamque messem variarum lectionum abEyscllio vel invito vel ncscio quo consilio omissarum feci. Quue quum ita sint, satis me excusationis a viris doctis habiturum esse spero, si, quamquam externarura biblio- thecarum thesauros philologicos examinare non est hujus loci, neglecta illa lege Ciceronis causa hujus quoque cxcmpli, quo orationes IV in Catilinam continentur, varias leett. integras in append. crit. attulero, quoniam tam multas egregias planeque singularcs ae memorabiles lectiones nobis affert, ut, etiamsi non prorsus sit a depravalionibus immunis, maxime tamen dignae istae varietates inveniantur, quae a novo editore harum orationum critico diligentius examinentur inque locum antiquiorum leotionum succedant. Familiam autem codicum, ad quam cod. Marburg. esset referendus, neque exOrellii', neque e Steinmetzii apparatu critico investigare potui. Videtur autem mihi suum genus sequi a ceteris plane sejunctum, nisi forte multa, quae in praestantioribus codd., ut in nonnullis Sleinmetzianis v. c. Tegernseensi, extare admodum verisimile est, vitio ab editoribus criticia omissa putemus, quae suspicio maxime in Steinmctzium cadit, de quo multis locis queritur V. Cl. Madvig. in Opusc. Acad. eo Ioco, quo nonnullos loco.s ex oratt. Catilinariia emendat. (^p. 185 —194) Pracstat autem excmplum Marburgense orationum Ciceronis in Catili- nam, quod pariter atque Justini e cod. saeculi XII. descriptum esse ex iis, quae p. 8 seq. diximus, non iminerito colligere videmur, non solum inulto meliore vcrbortim ordine, quam exeinplum Orellianum, sed etiam vetere illa ortho»raphia perquam constanter scr- vata, cujus supra p. 5 fecimus mentionem; ct singularibus admodumque memorabilibus lectionibus, quae, quantum ex Orelliano Steinmetzianoque apparatu critico perspici licet, e nullo alio codice adhuc sunt allatae, ut cum orat. II, 5, 11 in eo cod. formula „lerrae marique" reperitur, de qua vide, quae nos in varr. lectt. e cod. Giss. antiquissimi Pauli Diac. Hist. Longobard. lib. VI, 11 notavimus, et Orat. III, 5 in. fortatais pro fortasse, ubi vid. not. et Or. II, 8 extr. usuris et fructibus et Orat. III, 6 in. absque pro sine etc. cujusmodi lectiones rariores facilius sane est criticis removere, quain originem earum ostendere easque scilc defendere. Praeterea animadvertendum est, has orationes in

hoc cod. Ltbros nomiuari, ut orationes Verrinas. Denique in extremo codice extat ..Narratio de clementla Aug. Caesaris", quae hausta videtur e Senecac libro de Clement. cap. 19. , de qua cfr. notain Reiinari ad Dion. Cass. lib. LV. cap. 4. Tom. II. p. 786. §. 146 lin. 10
VII.
Codices Senecae et Pseudo-Senecae.
1) L. Annaei ad Lucilium Epistolae 1—87. 88. 90—124. CocLGiss. \ r. LXXV. f o 1. 124 —278 a. (e p. 1 — 87. 90 — 124.) et fol. 278 a.— 280.
(ep. 88.)
In hoc codice, quem supra Nr. VI. descripsimus, praeter inulta alia I. c. Senecae cpistolae eo ordine extant, quo modo indicavimus, ab alia manu, quam cetera seripta, exarata. mala illa quidem, sed perspicua. Scatet correctionibus a secunda manu factis, quibus eae plerumque lectiones restituuntur, quae vulgo in editis exemplis extant. quum lectiones a prima manu profcctac multum saepe ab editionibus discrepent, de quarum cum cetcris codd. adhuc perquam ncgligenter collatis ratione nihil certi mihi constaret, nisi Viri CI. Caroli Rndolphi Fickerti humanitate liberalitatcque factum esset, ut de optimi codicis Parisini A. ejusque prope aequalis Amploniani Erfurtensis lectionibus cer- tior fierem. Is enim Vir Doct., qui se novani editionem criticam Senecae Epistolarum, quam optimo jure alteram principem dixeris, proxime in lucem emissurum esse indicavit in Prolegomenis in novam operum L. Annaei Senecae philosophi eiiitionem Part. I. Xumburg. 1839., per'literas petenti mihi trium fere capitum libri primi Epistolarum Se- necae ad Lucilium varias lectt. ex optimo codice Amploniano excerptas, quo nostri codicis pretium constituerem, non hujus tantum codicis lectiones \ arias ad edit. Senecae Schw cig- haeoserianam (^cd. Bipont. 1809. \' \"oll.) enotatas mox humunissimis literis ad mc datis misit, sed adjecit etiam lectiones codicis l'arisini ; qucm litera A. notavit quemque etiam prucsiantiorem codice Amploniano esse mihi significavit, e quibus optimorum codd. cxcin- plis intcllcxi , Gissensem codicem non tanti esse pretii, quanti putaveram tum, quum «'Rregiam illam Fickcrti supellectilem criticam uondum cognoveram, sed secundae alicujus ac vel tertiae familiae.
C/uare satis habui aliquot epistolarnm \arias lectt. sec. edil. Ruhkopfianam enotatas. quum Bipontina illa altera carcrem, in append. critic. apponere, quo adhibito apparatu critico editionis Fickerti familia codicum , cui noster codex annumerandus esset, melius perspici posset. Multis locis mediae orationi variac lcctt. sunt interjectae, quod idem in quibusdam editionibus factum esse ostendit Fickert in Prolegom. p. 10. Totum corpus epistolarum XXII libris divisum est hoc modo: Lib. I. ep. 1—12. lib. II. ep. 13—19. lib. III. ep. 20 — 28. lib. IV. ep. 29 — 35. lib. V. ep. 36- 44. lib. VI. ep. 45 50. I. VII. ep. 51 — 57. I. Vin. ep. 5 >S — 65. 1. IX. ep. 66 — 69. I. X. cp. 70—72. 1. XI. ep. 73—76. I. XII. ep. 77—79. I. XIII. ep. 80—82. I. XIV. ep. 83—85. 1. XV. ep. 86 et 87. 1. XVI. ep. 89 — 92. I. XVII. ep. 93—95. 1. XVIII. ep. 96—101. 1. XIX. ep. 102 — 106. I. XX. ep. 107—109. I. XXI. ep. 110 — 117. 1. XXII. ep. 118 — 124 In- scriptio codicis haec est: „Mentis aluinpnus et cultor morum lucius anneus seneca et moralis philosophiae cumulator studiosissimus et beatissimo paulo apostolo mira familiaritale conjunctus ad aniieum suum lucilium has morales fecit epistolas per libros distinguens mira exhortatione doctriuam moralem continentes. Incipit libcr primus de colligenda ct colligenda (sic ! ) fuga temporis. non esse pauperem, cui etiam modicum satis est vel
3*

— 20 —
(^particula vel atramento rubro scripta est.) de volubilitate vel mobilitate temporis •• Subscriptio est: „ Expliciunt epistole lucii (supra vers. a m. 2) annii (cori. annei ) sencce ad lucilium admisse et .siimnie pbilosopbiam moralem continentes scripte die anno domini 1466to. Sequitur epistola de artibus liberalibus bac inscriplione: „ lla epistola est finalis libri decimi quarti (i. e. ep. 88}, ab alia mami addita mtjoribus literis exarata. Epistola 97 in media oratione, qua verba incipiunt: „Accessivit ad se" etc. habet novam inscriptionem „Cyceronis epistolarum liber primus ad tytum." Siogulis denique libris argumenta adduntur similia ejus, quod primo libro praescriptum extat.
2) L. Annaei Senecae Epistolae ad Lucilium Ep. 1— K9 Cod. Giss. Nr. LXXXVH. fol. 75-141. B. G f :j.) 14. fol.
Ilic codex, quem supra Nr. III, 4. descripsimus, eo sibi constat, quod ut eum supra pessimum exemplum Ciceronis Paradoxorum habere cognovimus (v. Xr. VI, 4.). sic etiam Senecae Epistolarum ad Lucilium particulas, quas modo indicavimus, tam inter- polatas tamque corruptas praebet, ut vix Senecam in iis cognoscas. Sunt autem depra- vationes ejusmodi, ut, quum in oratione ipsa continuam paene interpretationem Minel- lianam ante oculos positam habere videare, tum integrae periodi omissis onmibus fere narrationibus ita contractae sint, ut in una epistola duae fere contineantur ac librarius niliil aliud spectasse videatur, nisi ut sententias quasdam morales, quas vooant, <• Se- necae epistolis excerperet, cujusmodi editiones commemorat Fickert I. c. p. 4. Quare nulla ego exempla afferre melius duxi, quam chartam sordibus istis contaminare. Ex- plicit in Epist. 89 verbis „Nobis reliquerunt, niliil scire. Vale."
33 Senecae Epistolae ad S. Paulum et Pauli ad Senecam. Cod. Giss. Nr. LXXV. b. fol. 117 a. Col. 2— 119 b. et e. fol. 123 — 124.
B. 8. Ms. 232. fol.
Harum epistolarum, quae falso in numero scriptorum Senecae habentur, duo extani in eo codice, quem supra Nr. VI, 1. descripsimus, exempla, quae quum nihil plane di- versitatis praeter pauca scribendi vitia ostendant, ab uno exemplo videntur esse descripta. Differunt tamen scriptura, quarum quae in priore exemplo lit. b. fol. 117a. Col. 2—119 b. apparet, recentior est, quam altera. Sed quum in neutro exemplo cum eo exemplo, quod typis expressum extat in Bibliotheca Sancti Sixti Senensis in octo libros digesta Venet. 1566. collato aliquid boni repererim, pauca tantum exempla in append. crit. attuli, inprimis cum codex maximam partem sic madore laesus sit, ut scriptura aegre legi possit. Praemissum est utrique exeinplo notissimum testimonium Hieronymi de his epistolis, e quo olim eas Senecae viri docti vindicare studuerunt. Epitaphium Senecae est illud, quod et in editt. vett. Opp. Senecae et in ed. Hildeberti Beaugendriana Paris 1708 p. 1369 reperitur.
4^) S e n e c a e P r o v e r b i a. Cod. Giss. Nr. LXXV. B. S. Ms. 232. fol.
In eodem codice, in quo suppositae illae Epistolae mutuae Senecae ad Paulum et Pauli ad Senecam extant, reperiuntur etiam lit. d. fol. 120 b. —122 b. Pseudo-Senecae Proverbia ordine alphabetico, quae quum parum aut nihil potius ab editis exemplis dif- ferant, nisi quod unum aut alterum proverbium vel detractum vel additum est, non operae pretium duxi exempla afferre. Inscriptio est: Seuece Proverbia secundum ordiiiem alphab. Incipit: ,, Alienum est quitquitt optando evenit.— Ab alio expectes, quod alteri

feceris." Explicif ..Virtutem cujus (\ac. ) finemque despiciens." Cfr. Publii Syri el aliorum sententiae ap. Orell. Phaedri fabulae etc. ed. altera Turic. 1832. p. 38.
VIII.
Suetonius de XII Caesaruni vitis. Cod. Giss. Nr. LXXVIII.
b . s CS4. roi.
„Codex chartaceus a. t'4?3 m Itatia natue, voeum compendiis rarissimis [i, e. fere nulli>| paucia in margine notatis, fol.tlo, quorum 1. /13 6. 114 tt /16 vacua eunt. Continehtr: „Suetonius </«- XII Caeearum vitie." Subscr.: Cai Suetonit Tranquilti de iuodecim Caeearum vitis liber ultimus feticiter finit. Scriptus per me Leuarum n /iiii Rapnerm d>> Canortis de Sto. Geminiano notarius publicue Floreniinue nd re- quieitionem et inetantiam Raynerii mei jilti studentis sul> anna domini noslrt Jesu Chrieti uh ejuedem talutifera incarnatione milieeimo quadringenteeimo leptuageeimo tertio." A diii \ v
Qtuunquaifl propter criticarum editt. apparatum admodum tenuem et imperfectuin codicum familiam . cujus noster codex esset. imla<iare non potui, illud tamen e compa- ratione ejua cum edit. Oudendorpiana ( Lugd. Bat. 1751) instituta intcllexisse mihi videor, nullius eum auctoritatia esse criticae multisque glossematis refertum. Quare paucas taotum \arias lectt. sec. edit. Oudendorp. enotataa iu appendice crit. attuli.
IX.
Aurelii Cassiodorii Senatoris variarum libri VII usque ad libri VII mi cap. 41. verba „formula etatis nove quam sue promissionis dictat auctoritas. (sec. ed. Garet. Vol. I. p. 113.)
Codex Giss. Nr. LXXXIII. b. S. 231. ful.
„Codex chartaceus diversis manibus sacc. XV. negligenter scriptus, inscriptionibus el Utterie initialibue modo rubrie, modo omissis, notis paucis <id marginem adscriptie, fol. 36 0, quermm 1 (mem*rmn.J 24 b. 25 a. 124.125. 203 b —227 et 288 b. eeriptura waeant. Continentur a. fol.2—123 Aurelii Cassiodorii Senutons Variarum libri. j l'll usi/ue ad ep. 41 verba eupra ollataj — b. fol. 126 — 203 u. Joannis Bocaccii de Certuldo De casibus virorum illuslrium. — c. fol. 228—288 Jo. Bocaccii De mitlte- ribus cluris. —> d. fol. 289 — 360 Collecturius perpetuaruin formurunt Johannis '/< Geglnhusen. u Aurian.
Ea hujus codicis pars, quae priores septem libros Cassiodori usque ad locum supra commemoratum continet ; e vulgarium codd. genere cst saepe interpolatus glossema- tisque refertus, ad quae interdum in media oratione accedunt variae lectiones, ad- dita nota vl i. e. vel, e quo quum non multum critici praesidii sperare liceat, paucatJ tantum varias Iectt. in append. crit. exempli causa attuli sec. edit. optimam Garetii Venet. 1729. fol. P. I. enotatas. Familiam , cui noster codex adscribendus esset, per inopiam apparatus critici editionis Garet. indagare non potui. Subscriptio est: Laus deo, pa.v vivis, requies defunctis. Jo. Friedeberg.

X.
Severi Sulpicii I) de vita S: Martini Hbri IV , 2) ejusdem Epistolae III de obitu e( adparitioue R. Martini 3) Dialogi 111 de virtutibus Monachorum Orientalium.
Cod. Giss. Nr. DCLXXII. B. (;. \v. n. foi.
„Codex charlaceus diversis itianibus saec. XV. et XVI. scriptus, mmU habitus in (ttuts columnas ditisus , rubris tnsci iptionibus, litteris initialibus modo rubris modo caeruleis, fol. tutm. 407. Conttnentui: „Sermones el Tractatus Variorum." Stn- gula, i /uae hoc volumine continentur, haec siint: 1) Ewenci Abb. Sermones IV de nativiiale Chris/i. — 2) S. Ambrosii Expositio super Lucam. Libri 2. — 3) S.Ber- nardt Sermones de tempore et sanclis. — 4) Severi Stt/picit de rita S. Martini. Libri IV. — 5) Ejusdem Epistolae de obitu B.Martini. \ t /uibits accedunt Dialogt tres de virtutibus Monachorum orientalium et Mar/ini libellus de Trinitate] — 6j Al- cuini de vita S. Martini. — 7) Heraldi Odonis Abb. de translatione S. Martini et dc adustione ecclesiae S. Martini. — 8) Sermo de S. Martino. — 9) De vita seplem dormientium per Gregorium Turonensem fol. 387 b. seqq. [His accedunt, msi faltor, aliorum Sanctorum ritae a Gregorio Turonensi scriptae, sed nondum , ttt vtdetur, editae.] — Fol. 1 haec adscripta sunt: Liber Gabrielis Bgel." ADHIAN.
Sulpicii Severi libclli, qui in hoc codice continentur, olim a Majo F. pristino pos- sessore hujus codicis cum editione Operum Sulpicii Severi ab Jo. Clerico curata notisque Vorstii instructa (Lips. 1709. 8.) sunt collati variaeque lectt. codicis notis criticis et interpretationibus instructae ad marginem edit. Cleric., quae nunc in nostra bibliotheca acad. asscrvatur, adscriptae. Neque tamen nos hanc collationem hoc loco repetendam duximus propterea, quod quum ipse codiccm de integro cum eadem editione eonferre coepissem, multa ab IU. Majo pro critico saeculi sui more praetermissa animadverti, quae minime negligenda erant, praesertim quum hic codex e praeclaro quodam fonte manasse videatur, qui ubique fere cum variis lectt. a Vorstio ex optimo quodam codice Ms. bibl. Elector. Brandenburg., quae Coloniae ad Spream est, nou satis diligenter, ut videtur, enotatis, consentiat. Sed quum, ne liber meus nimia mole laboraret, de codicibus, in quibu.s Sacri scriptorcs continentur, nihil dicere constituissem, de hoc codice Sulpicii Severi nullam aliam ob causam hoc loco disputandum censui, quam quod oratio bujus scriptoris tam prope ad Sallustianam accedit, ut propter istam ipsam imitationem dignus sit, qui ctiam a pliilologis legatur tracteturque. llinc exempli causa unius tantuni libelli de vita S. Martini varias lectt. codicis Gissensis sec. edit. Clerici enotatas in append. crit. dedi , ut, qui hunc scriptorem perpetuum Sallustii imitatorein critice velint tractare. quod sane ut aliquando fiat, optabile est, ipsi judicare possint, num codex Giss. con- ferendi honore dignus sil. De singulis autem Severi libellis, qui in cod. Giss. extant. operae pretium facturus mibi videor, si III. Maji F. narrationem ipsius verbis repetam, quum eum bac quidem ex parte nullos errores commisis.se viderun. Ac primum quidem de ea parte codicis, in quo vita S. Martini continefur, baec tradidit ..Titulus seq. libri in cod. Ms., qui Gabrielis Byeli fuit, celebris illius doctoris scholastici, plenius eum ante capita leminata, praefationi, s. uti in hac cditione [i. e. Clerici J iiumeratur, capiti primo subjecta, est de vita et virtutibus S. Martini [,.et sic ipse Suverus nominat Dialog. I. p. 431." Mai in Addend.], tum in calce libri eodem modo. Aliter in Ms. se habet dispositio. Ouod hic praefatio vocatur, illud rectius codex epistolam nominat h. m. ., Incipit epistola Severi de vita S. Martini cpiscopi/' Ouod vero caput primum hic

conficit. iltud in Ms. rectius audit Praefatio, post quam sequitur capitum index atque sic u cap. 2. historiae lit initium." In ealce hujus libelli Majus haec scripsit ..Explicit liber primus de \ ita et virtutibus S. Martini Episcopi." Ita in Ms., in quo sequuntnr tres epistolae, quae hic comparent et dialogus primus, ad cujus calcem haec legas: „Explicil libei- secundus .•■ sic ut videatur tripartita esse historia vitae S. Martini. cujus primam partem libellus de ejus \ ita. alteram epistolae el dialogus primus, tertiam dialogi gequentes duo absolvaut, quamvis uitimifi istis dialogis nulla gil alia subjecta clausula. quam haec: Explicit dialogus Severi secundus vel tertius. Post hos dialogos ■eqnitur Martini libellus de Trinitate et nonnullae epistolae de S. Martino agentes, ad quoruni finem haec legas: Explicit liber de vita et virtutibus S. Martini Episcopi. Tamen quae- dam amplius de Martino videre illic licet. Epistolae inscriptio haec est: ., Incipit epistola Severi ad Eusebium presbyterum. pastea Episcopum." Ilaec Maji V.
Exempla MSS. editionum.
Restant duo codd., qui aon ex cndd.. sed ex editionibus antiquis propter raritatem exemplorum sunl descripti. Sunt antem hi:
XI.
1) Julius Frontinus cum Aggenio Urbico.
Cod. Giss. Nr. LXXXVIII.
B. S. Mss. 499. fol.
„Codex ckartaceuM saec. XVI. acctirate scripttts , fol. 20, nttnrttui t 2 l>. /9 b. et 20 mcim stttt/. Continetur Julnu Frontinu» cum Aggenio Urbico. — Julius Frontinua expHcU fol. 10 a. — Fol. 10 b. incipil Aggeni Urbici in Julhtm Frontinum Com- tnontmrhtm. — Fol. 2 a. haec adnotota sunt : „Isle libellua (quod equidem teiatnj nullibi seorsim excusue est. Describendum igitur curavi ex Codice Theodot., querni Sichardut Batileae 1528 in lucem edidit huicque in calce hunc commentarium sub- junxit." — Infra Itaec tcripta tunt: „Ex bibliolheca Camcrariana accepil C. Ar- nold/' Adhian.
Immixtae sunt huic codici multae leges e codice Theodosiano excerptae. Miror autem. quod quum haec editio Basil. persaepe ab editione horura scriptorum ca, quae in Goesii Rei agrariae auctoribus legibusque variis Amstelred. 1674. 4. extat, discrepet sic, ut e cod. Ms. vel e pervetere editione expressa videatur, quam rem quum edit. Basil. mihi non praesto esset, quum hunc codicem perlustrarem } certo cognoscere non potui. Goesius tamen nullam prorsus hujus editionis rationem in notis criticis habuit. nisi quod in indice editionum eam commemoravit. Quum autem leetiones hujus editionis multo meliores esse videantur, quam quae apud Goesium reperiuntur, eos, qui in poste- rum in edendis emendandisque illis Agrimensoribus versabuntur ; v. c. Zeisium, quem rx Annalibus philol. Darmstadinis ([Zeitschrift fiir die Alterthumswissenschaft .1 1840. fascic. 1). \r. 106 hoc negotium suscepturum cognovimus, monitos velim, ut accuratius in rem a me significatam inquirant, quum exempla illius codicis Theodosiani perrara esse videantur.

XII.
2) Notitia dignitatum et administratiotium omnium tam civilium,
quam militarium in partibus Orientis et Occidentis.
Cod. Giss. Nr. CMXLVI. B. S. Ms. 190 toL
Codex chartaeeus saec. XVI. in Italia, ut mihi videlur, sciiptus, foll. 66, quorUm 1—3. 42—47 et 54—66 vacna eunt. Contenta hujus eodieis haee eunt: «. fol. 4—41 Leges Longobardorwtn. — b. fol. 48—52 Romani ImperH in partibue occidenti» eub Hadriani Aug. principatu dignitatum otnnium et administrationum tam civil. quam milit. catalogus ex membran. venerandae vetuetatie fmann AntonH Auguetini) de- scriptus. — c. fol. 44 — 56. Index dignitatum civil. e .t milit. in oriente ab incerto authore. Iu fine notatur: „Hic index erat in extremo codieie Haloandrini. 1557.— <l. fnl.57—53. [59?] Nolata critico antiquaria. Insunt /taec: Quaedam loea G.Hu- toander a/ifer quam edidit legi debere admonuit. 2) Ex libro 2. primae decndis interpret. Basilici, tit. 2 et 3, qua dissentiunt aut conveniunt c. latin. ipear. legum verba. 3) In quibus dissentiam ab edit. Florent. in primo Pandect. ternione, quem sohtm tantum vidi. — Haec omnia ex Haloandri scriptis sumpta esse videntur." Adrian. Hoc cxcmplum Notitiac Dignitatum Oricntis ct Occidentis, quod cum edit. Boeckin»;. contuli. multorum capitum res ita in unum loctim contractas continet, ut hic codcx me- rito epitomatus dici possit. Unde non ex ipso illo venerandae vctustatis exemplo de- scriptum eum puto, sed ex editione et quidem Basil. 1522 fol., quacum ea quideni ad vrerbum convcniunt, quac ex ca ap. Boecking. fasc. I. pracf. p. VIII. excerpta rcpe- riuutur, nam ipsa editione Basil. nulla mihi utcndi copia fuit. Inscriptio autem illa ,,ex membran. venerandac vetust." tralaticia videtur. Haec suspicio etiam pracfutione et subscriptioue confirmari videtur. Nam m praefat. Not. Dign. Occid. haec verba extant .. Alciatus quem rcfert Panvinius in fine fastorum suorum, impressorum pcr Jac. Stradam Venct. 1551. ponit sequentem Indiccm post tractatum mag. Rom." cet. In extremo autem cod. Not. Dign. Orient. haec notata reperiuntur ,, Hic index erat in extremo codicis Ha- koandrini/' ct ab alia manu, eadem quidem, quae inscriptionem fecit, haec addita sunt: „Fuit |)ostea impressus a. 1557. post fastos Onuphrii Panvini ejus diligentia pcr Jacobum Sti iulam primum dictorum fastorum impressorem; nam in posteriori codice accuratiori impressione hic tndex omissus fuit. De hisdem divisionibus provinciarum imperii factis aub Augusto ct Hadriano et Constantino idem Panvinius in lib. de Comitiis imperii etiam libro 3. Commentariorum reip. Rom. ubi videndum." Denique in fronte codicis haec cx- tanl: .. Ex bibliotheca Antonii Augustini archiepiscopi Tarracensis dono Clementifl Grc- gorii Mayans funtl. Valentini possidet H. B. C. de Senckenberg. Nr. 190. bibl. Senck.*■ Index dignitatum Orientis ab alia manu scriptus est, quam Index dign. occid.
|S) SCRIFTORES MEDII AEVI PROSAICI.
a) HISTORttl. I.
Pauli Warnefridi Diaconi de gestis Longobardorum libri VI.
Cod. Giss. Nr. DCLXXXVIII. B. S. Ms. 135. 4
..Code.r membranaceus saec. XIII. perspicue scriptus, lineis stilo ductis, inscriptionibus et sitbscriptionibus singiilorum librorum rubris, Ittteris initialibus modo milto modo

atro colore pictis, paucis in margine notatut, ligatura antiqua . foU. 120, quorum I u e/ 120 1,. adeo depravata snnt , „/ pix ringula verba legi peorinl. Inler fnl. 1 et 2 ei tnter fol. 74 et 75 duo folia desunt. Contmetur: Pault Warnefridi Diaeoni De Geotis Langobardorum libri sex. Titulu* deest. Fol. i. Index capitulorum l — XIX. (.. Rugorum regeiii) — Fol. 2 mdp. (//(,. I. cap. VI. 1.) . . . fuerant moriontibus ceteris. dum adhuc spirans etc. ExpUc. fol. t20 a. ( lil>. VI. c. LVIIL) Baodolinus nomine, </iu multis miraculis C /iris /i .... Quae sequuntur fol. 1206. legere non patuL Inter fol .74 et 75 deest index cap. l—XXl libri V ln libro IV cap. Llll mmwm desideratur u/ m fine hujus Ubri adnotatum est. — Fol. /20 /,. tnanu recen- tiore haec adseripta tunt: Liber Sancti Marciani .... Hic codex ex bibliotheca Monasterit Weingartenaio Viennam migraese videtur. Cfr. Ph. IV. Qercken Reiseu l 142. — Archiv. d. G. f. d. d.Gesch. III. 227. G W. Zapf Reioen d. e. Klotmt Schwab. p. 11 seifij. Lit. Reis. p. 6 seqq. — C. F. Staelin, Zur Gescli. etc. p. !t-'i Long. 8" 4'-". Lat. 5" 6'". Amuaw. Quemarimodum in aestunandia codd. scriptorum classicorum non riubitanrium putavi- nms. qnin principern locum daremus codici Giss. Justini hist. Phil. Nr. LXXIX., sic in censendis codd. scriptonun Latinorum medii aevi principatus rieberi videtor ei coilici. in quo Pauli \\ r arnefridi Diaconi libri VI de Gestis Langobarriorum contiuentur. Nam quum e riiligentissima accuratissimaque hujus codicis comparatione cum eriit. optima Bianci (^(! rec. Lindenbrogii cum ejusdem varr. lectt. ex ipsius codice enotatis et \arr. lectt. riuorum codri. Italic. 3Iodoetiensis et Ambrosiani, adjectis ootis bistoricis in Muratori Scriptor. Rer. Ital. Meriiol. 1723. fol. T. I. p. 405—51 lj instituta, tum inprimis ex iis, quae de codd. Pauli Diac. hist. Lang. riiligentissime, copiosissime doctissimeque dispu- tavil Vir Cl. Bethmann in libro, qui inscribitur Archiv der Gesellschaft fiir altere ricutsche Geschichtskunrie.'' Bri. 7. p. 274. §. 35 — p. 358., intellexisse mihi viricor. nostrum Codicem non solum cum optimis illis antiquissimisque corid., quos maxime laudat Bethmann p. 326 seqq. i. e. Vindobon. vid. p. 275 nr. 1., Traject. v. p. 284 nr. 2., Palat v. p. 289 nr. 3., Palat. 2. v. p. 290 nr. 3., Trevir. v. p. 292 nr. 4., Modoet. v. p. 294 nr. 5. , fragm. Cassellan. v. p. 283 nr. 1. * et eriit. princ. v. p. 296 A. in jrravioribus rebus ubique fere consentire, sed multis locis eos superare multoque saepius in locis perquam corruptis solum veri vestigia servasse. Quarc ego hunc codicem e multo antiquiore exemplo riuctum esse puto, quam ceteros codri. omnes, e quibus exempla attulit Bethmann. IIuc accedit, quod coriex ipse multo antiquior mihi esse videtur, quam Cl. Adrianus censuit, qui eum saeculo XIII. exaratum dicit in Catalogo I. c, quum mihi exempla codicum saeculo VIII. et IX. scriptorum ap. Mabillon. Cod. Diplomat. cum nostri codicis scriptura comparanti idcm saeculo VIII. vel IX. scriptus esse. videatur, sic ut ejus aetas cum Justini codicis aetate conveniat, de quo vid. p. 8 seq. Convenit enim maxime cum Tab. XII. ap. Mabill. nr. 1. p. 367 et Tab. LV. p. 454, Justini autem pars posterior, de quo p. 8 disputavimus, cum Tab. X. nr. 3. p. 363, nisi quod minores li- terae sunt. Haec autem opinio mea haud scio an confirmetur iis, quae vir quidam doctus de pervetusto quoriam codice monasterii Weingartensis tradit in libro, cujus supra fc- cimus mentionem, Archiv d. G. f. &. d. Gesch. Bd. III. p. 227, ubi haec verba latine extant: .,Codicem pervetustum monasterii pridem Weingartensis, quem ibi viderat, se- culoque IX. adscripserat illustr. M. Gerbert. £ Iter Alemann. ed. II. 1773. p. 235.) in bibliotheca Begia privata, quemadmodum et alios nonnullos codri. ejusriem monasterii ditissimae collectioni olim proprios frustra quaesivimus, u quibus verbis arijungenria sunt ea, quae in ejusriem operis volumine II. p. 237. seqq. Germanice tradit Dr. Moser Se- cret. bibl. reg. Stuttgard.: „Noch fiige ich einige Notizen bei, die vielleicht noch neu
4

— 26 —
sind, dass das chcmaligc Wcingartner Manuscript der biator. Pauli Diac, voa dem /.upl spricht (Reise duroh einige Kldstcr Sohwaben'a p. 11. und lit. Reiae p. 6. h".), sich uahrscheinlich noch jetzt in dcr Bibliothck des verstorbenen Senkcnbcrg uad dicse Bi- liliothek in der Wohnung dea Kanzlcr's zu Giessen helindet; beidcs nach einer mir privatim zugekommencn Nachricht, die ich jedoch nicht vcrburgen kami. Schon dieaea MS. allcin, noch mehr aber die Anseluilichkcit der chemalichcii Scnkcnbcigischcn Bi- bliothek (quae nunc cum academica conjuncta est) iiberhaupt aoheiat fur dcn Werth eincr Durch8uchung dfcraelben ZUm Besten der Gesellschaft zu sprechen. Wohingegcn die 3 Bliitter des gedachten MScrpl.s., die in Weingarten zuriickgeblieben uaren, ist mir nicht bckannt, auf der konigl. Bibl. befinden sie sich nicht." Anonymi verba latina el Ifoaeri narrationem Germanicc repetivit Bethmann, I. c. p. 340. in Indice codicuni 1 'auli Diaconi his verbis sic: „Weingarten 28. Handschrift Sec. IX. von dem Abt Ger- bert (Iter litterarium per Alamanniam p. 235.) hier noch geaehen. Wo sie jetzt seyn mag ist unbekannt. Nach einer Angabe des Oberbibliothekar Moser (Archiv II, 238.) ware sie vielleicht in dcr Bibliothek des verstorbenen Senkenberg in der Wohnung des Kanzlers in Gicsen." Jam quum nunc certo sciamus, cxtare pervctustum codioem 1 'auli Diac. hist. Langob. in bibliolhcca Senkenbergiana, quae nunc cum acadcmica est con- juncta, quem ego saeculo VIII. vel IX. scriptum mihi videri supra signiiicavi et aetatis igitur ratio et narratio de defectu aliquot foliorum et migratio ista, quam subisse videtur cod. Giss., in eundcm codicem optime quadrcnt, equidem non dubito, quin hic cod. Gissensis ipse ille Weingartensis sit, qui nescio quo casu e monasterio illo Weiu- gartensi pariter atque codex Justini Gissensis olim ablatus a Viro 111. Dom. de Senken- berg Viennae emptus tandem in bibliothecam academicam Gissensem migravit. Quamquam nos a viro quodam doctiaaimo accepimus in eadcm illa" bibliotheca Senkenbcrgiana ex- titisse ctiam alium codicem 1 'auli pcrvetuskim, nitidissime scriptum, foima paene octava, qui nunc in ista bibliotheca non reperitur, furto fortasse ablatus, ut olim de cod. Boethii Cons. philos. Nr. LXXXV. factum est. In nostro cod. fol. CXX b. haec rerba repe- riuntur, quorum unum non satis commode legere potui. „Liber Sancti Martini in
^5 ^1 ^W^iVtLI (num Winningen s., ut nunc vocatur Winnike, quod est oppiduluni
inGalicia?) Sed damnum foliorum majus est, quam vcl trium, quae olim, quum Wein- gartensis cod. est ablatus, relicta sunt, vel numero eo, quem tradidit V. Cl. Adrianus. Desunt enim minimum octo folia, quorum 1) duobus minimum continebatur olim index capitulorum libri I. a cap. XX. usque ad scriptoris ipsius verba libri I. cap. 6. ,,fuerant. morientibus ceteris, dum adhuc spirans," a quibus incipit historia Pauli Diac. — 2 ) deest unum folium, quo continebantur verba libri II. cap. 13. „ clarissimus extitit" usque ad cap. 14. verba ,, Benacus lacus Venetiarum" continuaturque oratio a verbis „de quo Mentius fluvius egreditur" 3) periit unum folium libri lll. cap. 31. a verbis „sileamus, ne hoc patri tuo fiat cognitum u usque ad verba „ nam certe ad hoc ista , a sequuntur autem in cod. verba haec „in hanc patriam venit." 4) amissum est unum folium libri IV. cap. 53. cum argumentis capitulorum libri V. usque ad cap. XXII., cujus' haec verba prima sunt „de Arnfrid filio Luponis." 5) deest unum folium libri V. cap. 30. a verbis .. Constantius Constantii Augusti filius" uaque ad cap. 33. verba „ inquirentis, utrum Bertaridus in eadem nave" continuaturque oratio a verbis „ constitueret. Cui cum re- sponsum esset." 6) excidit unum folium libri V. cap. 36. a verbis .. maxiniae populorum factae sunt strages" usque ad cap. 38. verba „ aliis multis ex Langobardis , oblitus" excipiturque oratio interrupta a verbis „ tantorum beneficiorum, quae." Denique aine folii defectu deest carmen Pauli Diaconi lib. I. cap. 20. cum cetera parte capitis 26.

Numerufl loliorum est CXX.. quorum singulae paginae WII versus continent. literis muMiiKun partem perpulchrifl semioncialibufl fere, nisi quod in medio codiee librarius nonnulla folia negligentins scripsit Fol. la et 120 b. nescio qua iuouria cum tegumento codicis coriaceo fusco vcl badio ( braunes Leder} ila arcte olim conglutinata fuiase vi- dentur, ut inde scriptura horum foliorum tota fere tleleta sit. Quod damnum cadit in indioeni rerum s. capitula, quae in ipso codice vocantur. libri I. cap. I. usque ad cap. IX.. cujoa capituli haec verba Bupersunt ., longitudine sint appellati;" quae sequuntur usque ad argumcntum capituli XIX. optiine sunt conserrata. Folii 120 1)., quo continebatur olim libriVI. caput 58., haec sunt extrenia verlia ,, blandolinus nomine, qtti multis mira- eulifl chnsii." quae aegre legi possunt. In margine codicis mnnulla argumenta rcruni reperiuntur ac variae lectt. Correctiones a 2 inan. faclae paucae sunt. yuod ad familiam attinet, CUi noster codex adnumerandus esse videatur, maximam partem cum Vindobo- nensi quem diligentissime descripsit Bethmann I. c. p.271. 1., conscntit, cum quo
tantam babel •imihtudinem , ut omnia ferc, quae de illius codicis optimj vcl virtutibus \ el vitiis idem V. D. tradidit, in nostrum codicem cadant, quo in genere sunt vel ma- jores \ cl minores verborum omissiones, correctiones vel a librario ip.so vel a 2 recentiore nianii factae, tum antiquior orthographia, ut ecum pro aequum eet, demque antiquissimae verborum Bententiarumque corruptiones ex uncialibus primi exeinpli literifl ab librariifl profectae. JVcque tamen totum idem exemplum eum refcrre patet eo, quod interdum propius accedit ad antiquissimum fragmentum codicis Cassellani, quod descripsit Beth- mann p. 283. 1 *, cum quo quum saepius in orthographia, tum in insigni quadam lectionis varietate lih. IV. cap. 52. (Tit. L. codicis Giss.) convenit, ubi pro „sexaginta millibus," ipiain leetionem codd. 1.2. 3. habent, solus cum Cassellano habet „sexugittta militibus." Hujufl autcm fragmenti doleo quod non plures varias lectt. dedit Bethmanu, quo facilius de utriusquc codicis vel consenou vel dissensu a me judicari posset. Interim satis habeo haec vestigia diligentioris inquisitionis ostendisse. Poesunt tamen etiam rationes afferri, quae nostrum codieem singulare codicum genus sequi probent ex multo antiquiore intc- grioreque exemplo ductum, quam antiquissimos optimosque codd. a Bethmanno descriptos. Nam primum quidem multae lectt. quae iu optimia illifl quinque codd. Bctlimaiinianis sac|>c admodum corruptae extant, in editt. autem vel in rcccntioribu.s pejoribusve codd. de conjectura, ut videtur, recte emendatae sunt, in pervetusto cod. Giss. prorsus ita se habent. ut in recentioribus tantum illifl atque corrcctis exemplis leguntur, ut lib. I. cap. 6., ubi optinii primae familiae codd. corrupte vel invaso lilora (cod. 1.} vel invasore litora ( cod. 3.}, vel invasa ad litora (2 .J, vel al> invaso litore (4.]), vel invaso litore (J>. A.) habent, solus ex antiquissimis codd. habet genuinam lectionem invasure litora. Porro multo rarius in Giss. cod. integri versus vcl commata, quae Cicero vocat, excidisse in- veniuntur, quae in ceteris codd. propter similes versuum exitus exciderunt, ut lib. III, 12., ubi verba ecce . . . conculc. in cod. Vindobon. desunt, quac in Giss. integra extant. Interdum etiam e Giss. codice perspicitur, integros versus non tam propter istas sonorum aequalitatcs excidisse, quam alia quadam librariorum negligentia, ut lib. II, 10. verba hoc anno . . . cadere solet in codd. 1. 3. 4. 5. A. plane desunt, quae in Giss. cod. in margine a librarii manu adjecta sunt, quod ea in mcdia oratione oculorum errore, ut vi- detur. omisit , quod additamentum, quum in uno cod. a scriba esset neglectum, in ceteris cjusdem familiae codd. omissum est. Denique in iis locis, ubi optimi codd. apud Bcth- mann. ipsi inter se multum dissentiunt, Gissensis quoque codex prorsus singulares ad- modumque mcnvorabiles lectt. habet, ut lib. V, 2., ubi, quum vulgata lectio sit: ad Aetentem properaul ciritatem, in uua Pertaridi amici manebant, quae in ceteris codd. omnibus exceptis primae familiae codd. extant, hujus autem primae familiae codd. longe
4*

— 28 —
aliam lectionem admodam cowupttm praebeant fvel: Aetensem amici domum manebant (cod. 2.), vel: aeteneem amici domum memebani (1. * 3.), vel: aeteneem, ubi amiet tju» manebani (A.), vel: astensem, ubi mmiei ejut manebant, pervenerunt (4.», vel: aeteneem curitatem amiei domum pervenit (l.)J, codex Giss. hanc singularcm lectionen aabet: „ad aeteneem domum manebat et quia adhuc grimuualdb rebellee extabant/' quae verba corrupta fortasse sic emendari possunt: „ad Astensem properant cieitatetn, in qua Berta- ridi amici manebant 4 qui adhuc Grimuualdo rebelles extabant." Cfr. varr. lectt. c cod. Giss. enoUtas ad lib. V. c. 7. Romuald eum Longob. cet. et ad omnes illos locos, quo- rum ut suspectorum indicem fecit Bethmann, quos egg singulari studio bis terve cum Giss. codice contuli, ut nc vestigium quidem dubitationis de lcctione bujus codicis relin- queretur. Praeterea autiquitatis hujus codicis vestigia cernuntur partim iu antiquiore illa orthographia, de qua in dcscribcndo codice Giss. Justini disputavi, partim in meliore veiborum ordine, quam quac in cditis cxemplis reperitur, denique in toto orationis habitu, i. c. in rectis justisquc scntcntiis, si cum exemplo Bianciano apud Murat. comparantur; vitia autem codicis, quac vel integrorum versuum omissione constant partim ex aequa- litate terniinationum orta, partim ab oscitantia librarii profecta, vel perquam corruptis lectionibus, ab antiquissimo exemplo ductis, cum ceteris primae familiac codd. ei sunl communia, nisi qupd rariora eorum sunt in co exempla. Sed uullam planc rationem babet cum decurtato illo ac vehementer interpolato codice Bambergensi, e quo primus Pauli Diaconi Historiam Langobardorum Germanicc vcrtit C. de Spruner „PaulWarne- fried Geschicbte der Langobarden. Zum erstenmaj nach eincm Codex der kiinigl. Bi- bliothek zu Bambcrg aus d. X. Jahrh. ubersetzt und mit Anm. versehen von K. v.Spruner. Hamburg. lN3?v 8., dc quo codice vidc Bethmann 1. c. Jam quum nihil magis sit optan- dum, quam ut nostri quoque codicis haud scio an omnium praestantissimi reliquiis utatur is, qui Pauli Diac. hisloriam Langobard. in Monumentis historicis Germaniae ab Viro Cl. G. H. Pertz edi coeptis e codd. emcndatum edendum susceperit, nos quoque ali- quantuluni ad hanc rem feliciter administrandam conferre constituimus intcgra codicis Giss. lectionis varietate in append. crit. afferenda, locis iis, quos Bethmannus in indi- cem locorum suspectorum conjectos cruce signavit (f), a nobis quoque cruce notatis pauloque copiosius tractatis. Capitulorum indices s. argumenta singulis libris in cod. Giss. praemissa tantum ab editis exemplis discrepant, ut plane alia esse videantur satis antiqua. Quarc ego ea summa fide omnibus codicis vitiis fideliter repetitis ad verbum describendos et in appcnd. critica rcpetendos censui.
n.
Roberti Monachi de Christianorum principuni in S^riam profectione a MXCVI. instituta et post devictos Saracenos regni Hierosoly- mitani occupatione libri IX.
Cod. Giss. Nr. CLVIII.
B. G. (3.) 118a. 8.
„Codex membranaceu.s eaec. XIII!finientis [cujue literae cnnreniunl fere cum iis hujue saeculi exemplis, quaeMabill. e cod. Flori Vorbei nr.l.dedit}, ineeriptionibue et liiteris inilialibus rubro /tic/is, lineis stilo duclis, pancis vocnm eompendH», foll. 174, quorum 1 b. et 174. vacua sunl. Inscriptio fol. 1 a. munu saec. XV. luiec est: Passagium gotfridi regis iherosoliinam [additur anni nota 1077 —/. Subecr. explicil liber roth- berti. (Haec recenliore manu adeeripta sunt.J Quae fol. 6—398a. hujus codicis

continentur, m ./. t Um ke n Vel Script. p. 308—398. typis deteripta tunt; cetera nondum impreata esse videntur. Fol.la. haec teguntur: Codex Monaeterii Spanhem. Ex bibliotkeca Mujuna. L§. 6». 2'". Lt. 3 ". /()";> Adhiaw.
Ego quum hunc codicem cum exemplo Bongareiano contulisscm. quod cxtai apud Bongarsiuui „Gesta Dei per Franoos" T. I. I». [I. p. 30 — 80. ed. Hanoviens. 1601 fol. eumque multo emendatiorem esse perspexissem. qnam exemplum illud Bongarsianum ( kmge emendatius Reuberiauo), quod uon solum meliore verborum ordine, sed etiam toio orationis colore, qui medii aevi proprius est 3 integrius servato praestarc viderctur, miro gaodio sum ■ffootoSj quod enndem codicem in Catal. Adrian. Inedita qnaedara continere videri legeram. Xam quum spud Bongarsium praef. Nr. II. legissem, Tritten- hemiura in I il>ro de Scrptt. Eccles. tradere, vidisse se Koberti Gestorum in Terra sancta per Christianos tempore Urbani Secundi contra infideles historiam insignem lib. X., quo- rnm adhuc novem tantum editos scirem , suspicabar, no.s in nostra bibliotheca habere codicem, i|iu \ libros integros contineret, inprimis quum etiam ea particula, quae Inedita ista contiiiere dicitur, libri X. nomine in cod. Giss. a recentiore manu stilo, ut videtur, plnmbeo inscripta sit, Sed quum apud eundem Bongaraium 1. c. praefat. Nr. II. legissem, extare eodices Koberti, in quibus XV capita e Fulcherii Carnot. Gest. peregrin. Franc. mediae Roberti orationi inserta reperirentur, alia mihi suspicio nata est, ne noster quoque codex ex illo genere codicum esset. Quamobrem statim locum illum, qui apud Bongars. qotj in orationem Koberti illatus est, sed in Fulcberii historia a cap. XX. usque ad cap. XXXV. extat, evolvi cum iisque, quae in nostro codice Inedita esse viderentur, contuli , qua in comparatione alteram illam suspicionem unice verain fuisse vehementer dolui, quod jam spes novi libri illius historiae Koberti inveniendi irrita facla cst. Ouare vereor, ne Trittenhemius quoque abbas monasterii Spanhemiensis in ejusmodi exemplum inciderit, cujusmodi est Gissense, quod mirum et ipsum c bibliotheca illius monasterii aescio quo fato Gissam venit, in quo revera XV ista capita e Fulcherio Roberto ad- mixta reperiuntur, quorom mentfonem fecil Bongarsius, cujus hac de re vcrba quoniam tota in nostri codicis descriptionem quadrant, non alienum puto integra hic repetere. Sunl autem haeo: „Scias, lectot, ohm editum tllum nostrum pag. hic 80. Un. 35. ex Fulcherio inserta habere plurima: nempe capita quindecim: a cap. XX. ad XXXV. ita: pridie Idi- bus Augusti. His peractis (^edit. his geslis^ placuit quibusdam in patriam nationis suae reverti etc., quae leguntur fine capitis XIX. Fulcherii, paucissimis voculis variantibus. Tandem redire ad ea, quibus opus suum claudit Kobertus: Quia vero hic historicus sermo etc. Haec eodem omnino modo habentur in MS. libro veteri, quem hac editione absoluta forte inter nostros latentem reperimus cum quibus verbis confer, quae idem praef. \r. VI. verbis tradit: Usui etiam fuit (jul Fulcherii edit.) fragmentuni olim editum cum Roberto Monacho, de quo accepimus, quae pag. 407. 408. 409. ducta linea ab aliis separata sunt. Extant eadem in veteri 3IS. (jion in Giss.}, quem ad Roberlum supra diximus respondere olim impressum. In utroque, quae hic fine cap. XXXII. p. 418. lin. ult. (\)uoniam quidcm, ne cet.) et p. 419. usque ad lin. 11. (mendaciter confundaQ habentur, referuntur ad cap. XXXIV. p. 420. lin. 2. auctiora hoc modo: ..Talionem sibi duplicavci ant. X'ec in impetibus, ncc in utrorumque percussionibus, quae in bello fieri solent, ulterius immorabor: volo enim artare paginam limitc parciori. Sed ne vel scri- ptorum neoligentia vel imperitia sive quo:l rari erant aut suis impediti curis insudabant, liaec gcsta etc. mendaciter confundat.'' Quae verba finem operis redolent, ut appareat, repetitum opus a Fulcherio et certe hic Epitomam Fulcherii fniit, qui scripsit gesta Fran- corum expugnantium Ilierusalem." Hactenus Bongarsius, cujus descriptio ordinis, quem in suis codd. reperit, quamquam, ut supra dixi, in nostrum codicem integra transferri

— 30 —
posse videtur, tamen, quoniam mihi qttidem paulo obseurius expressa videtur, nos Mstri quoque codicis rerum ordinem copiosius exponamus.
Ac primum quidem XV. illa eapita Fulcheril, quae a|>. Bongars. revera in Futeherii historia inde a pag. 400. lin. 45. (cap. XX. extr.) a verbis „His gestis (Gisa. cod. hta peractia) placuit quibusdara in patriam nationis suae reverti" usque ad p. 422. lin. 2. verba „talionem sibi duplicaverant" extant, reperiuntor in cod. Giss. Roberti historiac interposita a fol. 130. med. usque ad fol. 181. lin. 6. exceptis iis, quae a Bongarsio <• fragm. cod. p. 407. 408. 409. ducta linea a ceteris separata interposita sunt, nam haac a cod. Giss. absunt. Ea autem, quae ap. Bong. p. 418. lin. ult. a verbis „Quoniam tfui- dem a usque ad pag. 419. lin. 11. verba ..mendaciier confunoat" m Giss. codice in alium locum transposita reperiuntur, qui est sec. edit. Bong. p. 402. lin. 2. post irerba „talionem eibi duplieaterant" hoc modo: talionem sibl duplieaveraut. \ec in impetibus nec in utrorumque percussionibus, quae in bello fieri solent, ulterius immorabor: volo enim arlare paginam limite parciori. Sed ne vcl scriptorum negligentia vcl impcritia, sive quod rari erant aut suis impediti curis insudabant, haec gcsta ctc. mendacitcr confundat ita ut omissis verbis modo allatis extrema praecedentis periodi vcrh;) pag. 418. lin. ult. „ remanet pars tnortua campo" cum verbis p. 420. lin. 11. „His autem oeetie" arctis- sirac sine inlerruptione cohaereant sic: remanet pars mortua campo. (p. 419. lin. ult. ) Hie aulem gestis. (p. 420. lin. 11.) Post verba autcm pag. 420. lin. 2. seqq. talionem eibi duplicaterant. Nec etc. memlaciter confundat" sequitur in Giss. cod. Epilo <;us. qui in ed. Bong. p. 80. lin. 35. incipil „ Quia vero histoiicus sermo" usque ad verba p. 81. lin. 7. „reges eorum fnmietrabunt tibi," quae verba excipiunt in cod. Giss. haec, quae apud Bong. desunt ,, et propheta David dicit: lauda Iherusalem dominum, landa Dominum tuum Sion, quoniam confortavit seras portarum tuarum, benedixit filiis tuis in te, qui posuit fines tuos pacem et adipe frumcnti saciat te." Sequuntur verba, quae extant ap. Bong. „Haec et mulla alia cet. sanat," quibus verbis in cod. Giss. adduntui haec, quae ap. Bong. desunt „qui in trinitate perfecla vivit et gloriatur deus in ontMbue saeculorum suecula Amen." Post haec sequitur in cod. Giss. Epistola, quam nequc apud Bong. neque alibi inveni. Incipit autem sic: „ Hierosolymitanus patriarcha et episcopi tamGraeci, quam Latini universaque militia domini et ecclesie hierosolymitane occiden- tali ecclesie consortium caelestis Iherusalem et sui laboris praemiis portionem: Quoniam ecclesie vestre incremento nos gauderc non ignoramus" cet. — Explicit ,, Nos autem non confisi multitudine, nec viribns ncc praesumptione aliqua, sed clipeo Christi et justitia piofccti Georgio et Theodoro et Demetrio beatoque Blasio militibus Christi vere nos committimus. Finis." Aliam autem Epistolam praefationi Roberti praemissam ab Alexio Imperatore ad principcs Christianos occidentales directam posteaquam pariter frustra et apud Bongarsium et apud Reuberum quaesivi, tandem multis aliis libris pcrvestigatis, in quibus res bcllorum sacrorum tractantur, ab Carol. Ducangio in notis ad lib. VII. Alexia- dis Annae Comnenae e cod. quodam Roberti valde mutilatam editam reperi in Corp. Scriptt. Byzanl. ed. Venet. 1729. Vol. VIII. p. 72. (sec. ed. Paris. p. 335.) Hae autem lacunae Gisscnsis codicis ope, qui ab omnibus aetatis vitiis integcr mansit, egregie pos- sunt expleri, cujus rei jam exemplum sum allaturus cancellis circumdatis iis, quae cod Giss. solus habet. Prooemium cpistolae hoc est: „Hoc exemplar epistolae quarto anno ante gloriosum ihcrosolimitanum iter a Constantinopolitano imperatore omnibus occidenta- libus ecclcsiis directum est, praecipue tamen Flandrensi comiti Roberto. Ipsc enim come.s jam rcdierat a sepulchro domini |n baculo et pera." Epistola ipsa sic incipit: „ O in- clitissime comes et maxime Christiane fidei consolator, notilicare prudentie vestre volo, quantum sanctissimum imperium Christianorum grecorum [angustatur fortiter a pincinnatis]

el turcis cotidie [et deprMdatur] et adquiratur facquiritur Ducang.) sine mtermissione [ct fiunt cedes diverse et inenairabiles christianoruin interfectiones et derisiones]. Sed •jiiia mimI " cet Kxplicit: „Agite ergo duim tempua hahctis, ne christianorum regnum et, quod magis est, domini perdatis sepulcrum el inde non judicium ; sed mercedem habeatis in celura, Ab . M " Restatj ut nonnulia exempla variarum I<■ <■ 11 ei hoc eodiee prae- staatiasimo afferamus. ..l.ili. I. p. 32. lin. 06. ap. Bong. Titulua in cod. est: ie Pelro heremttu et dnce Godefrido. — lin. ati. eremita| Aereniita, Qet sic postea) — magn/
aestimabatnr] magnt» aestimabatur? — re/igionis] re //igi .....s - ctbis] cjrbis tum-
mam m b et inentimm in deliciis quaerebal | famam abtlinentie in deliciis quaerebat? — p. lin. 2. Ungariam] Aungar. ( et sic postea) - Teuton.] TAeuton. fet sic poateal — hic vultu eiegaus] hic vultu erai elegans? — lenis] mitibut lenis ffuitne mitit et le- nm?') — pr«clium | prelium — posset\ poterat? — incompar.] et incomp.?— usqne ad Const.] ad 0111.? — nu;<quam| nu>«quam — vocalur\ appellmtur ? — iiilinitiis aumerus]
n...... infim? — «sitiebaM/] sitieba/?— in mamr*] in manrfaw?— abteniibut franc. princ.]
abtque rranc. pr. ? - dominatur] principatur ? — iu deteriut Imbitur et] hacc verba desunt? - quotidie] cotMid — qui eerum dominaretur] qui eis dom.'? — reprehens. | reproah. — trans;;;<v/;-c | trans////;■/#«/■<?? — Nicomed. | ni <7/omed. ( sic nicAaeam 1 — re -per.] repper. — sustentacw/ujn] sustentamen /am 1 vtro] quippe ? — nun /iarent | 11 u 1 >(*. ( < 1 sie poatea) — quod venerant] quia ven. ? — rapere, non possidere; destruere, 11011 retinere\ raprrc, noo retinere; destruere non possidere'*) —■ iusidiis posit/s] in in- sidiis pnsit/v.v? — aquam eis omnino abstul.] aquam omnino noslris ahstul. ? — per aquae penuriam] pro aque inedia ?— Chrittianoa iinmis.] illos immis.? — quam eene- rari debet omnis anima fidelit] Haec verba desunt? — obsessi antem\ obs. itaque? — quidam] alni - tnirmbUe] horribile? nullum erat vitae so/u/ium. nisi trola mors pereuntibue erat subsidinm \ nullum erat rile so/ncium, ubi eola mors erat aubsidium? — focdii^l fedus — effocni. | effem. — procel. rege et regno] proccl. et rege et regno.
b) CODD. CHROMCORUM.
L
Martini Poloni Clironica pontificum et imperatorum et Historia de quatuor minoribus regnis et Romanae urbis exordio libellus.
Cod. Giss. Nr. CLX. B. S. Ms. 37. M.
„Codex membranaceut, partim saec. XV. /go/hicis lileris, quarum quum charaeter fere similis eamm, quae up. Mabill. e codd. suec. XII.—XIII. dedit, XIII. taecuh polhu Itanc partem codicie puto], pmrtim autem taeculo XVI. fmajofibus et minoribut literit latinit curticie, qitus rocunt / exara/ut, fo/l. 147, quarum I 6. 24 b. 133 b. 147 b. raciiu sttnl. Conlincnlnr a. fol. 1—21 u. Joh. de MandevUla l/inerariut a lerra Anglie in partes Hierosol. el in ulteriores Iruiismarinus tditut primo in lingita Gallicana ab uitlhore suo miltle Anno /455 / 1355 ] iu civilale Leodiens. e/ pmulo fiosl trantlatus in hane formom h%t. — Accedun/ fol. 21 b. Indulgenliae terrae tanclae u aummit pentificibut concessue omnilms rere conlri/is e/ confessis locu acripta decota el personaliler vititantUnm /e/ sitn/ sep/em </ttudrugenue indulgentiue et septem annij. Hoc ilinerurium Jo. de Mandavilla, tle quo uiinc vid. Grusse Lehrbuch einer allgem. Literurgesch. II Bd. 2. Ablh. 2. Hulfle p. 773. et Dr. Karl Schonbom Htbliogruph.

Unlereuchung uber die Reuvthaaehraibung </<-••.• Sir Jeaun Maundetile, Bretlau, gedr. h. Grass el Comp. 24 S. gr. 4. parlic. 1. 1840 Progr. Cfr. Jnhn't Jahrb. f„, Philol. u. Pddag. XXXIII. Bd. 3. //<■/'/ />■ 324. doleo quod mullum circumepicitntt mihi multumque quaerenti nen contigit, ui nancitcerer, quo cum nostro txemplo maqna cura scriplo conferrem inttrnumqut ejue pretium conetituerem, inprimie quum illud exemplum, <///<></ in cod. Oies. extat, cum litulo editionis hujue Itinerarii 1. 1. <■/ <//<«»> commemorat Grdete l.c, ////// mire coneentiat, u/ editionem illam cj - noetre cod. expreteam tuepicari liceat. Quo accedit, quod et editio illa et cod. notter Bel- aicae originit sunt. ()//<>d ri mihi contigerit, /// e bibtiotheca Gutlferbytana, ut spero, edilum exen/)/la/)i hujue l/bn nanciscar, anteqttam hoc opus m vulgue <><l//l//r, in ap- pendice crilica copiosius de eo expositurus si/m. Idem liber Germanice eertue exlat ni cod. Giss. Nr. CMXII. lit. //. 54—104. Hans ron Mandaeilia lieise %u dem //>■/- l/gen Grah. rid. Adrian.) — b. fol. 22 — 23. Indulgentiae /tap. Eugenu (/433) <■/ Bonifacii. — c. fol. 23 b. Carmen latinum regnante Henrico quarlo in Italia scriplum \de //i/o rid. infr. Cedd. latini poelae medii aevi conliiienles nr. XVIII. et XIX.}. — //. fol. 24. Epistolae II Aeneae Sylvii a</ Fridericum III die elect. euae ad pontificem maximum. — e. Ibid. Carmen latinum / </e //</</ vid. mfra m Codd. lat. poet. med. i/er. nr. XVIII. et XIX.]. — f. fol. 25— 90. Delineatio hietoriae unnereahe // ereaUone mundi ii.•«///<■ ad Vespasianum (Finis deest). [vide infra l/t. c. nr. IX./ — g. fol. iH —133. Cronica de summis pontiftcibut el imptraloribut el diversit gettis ipsorum /><■/ fratrem Martinum [Ordin. praedicator.J domini pape penitentiarum compilata.— (Juae sequuii/ur fol. 124 b. inaiiu recenl. scriplu si/nt et Continuatioiiem Chronieae con- tinent. Notae in margine. — //. fol. 134—147. Martini fratrit hittoria Romana. — Continenlur foliit 142. et 143. Indulgenliae Jubilaei Clen/enle papa dalae el ud/i/o- nitiones contra flagellatores. l/i fronte illius libri possessor nomen tuum adecriptit: B. de Crassier." ADRIAN. (
Eadem pagina paulo inferius haec de aliis possessoribus codicis reperiuntur „Liber iste est Hermanni de Dordrato arthim magistri et utriusque Juris licentiatus. — Nunc Petri blanckert de vinninghen in borsalia ex dono CC. consulis dordrateni et heredum ejus. — Pro ecclesia de hoedekinskeczck ex domo petri blanckert de vinningen in bor- salia vicarius ambarum ecclesiarum in dordrato ac editui Nove ccclesie ibidem ao. chr. 1539. aetatis mcae 72." De Borsalia, quod credo esse Borselen vid. Iselin. Hi- .Ntoriseh-Geographisches Lexicon. —■ Post Martini historiam Romanam sequitur cujusdam regis Franciac moribundi, ut videtur. admonitio ad filium de republica bene adiniiiistranda. In calce denique codicis extat: Copia cedule misse reverendissimo domino kardinali (!<• « olumpna de regno Neapolitano contincns subversionem et dampna causarum ex terre motu anuo 1466. die quarta Decembris hora XI. noctis, die dominica advcnientis. Describuntur et enotantur civitates, opida et terre regni Neapolitani et aliis inferioribus partibus — ex terre motu dirute et conquassate et penitus destructe. In inferiore denique niarginc ejus paginae, in quo Martini Chronicon explicit, invenitur „titulus, quo usus est nMgnus Turcus post victoriam Constantinopolis in epist. ad Nicol. V. a. 1453." In primo folio codicis reperiuntur „Nomina regum Christianitatis et Nomina linguarum totius orbis."
1J De Chronico Martini Poloni. Quum ingens numerus codicum Chronici 3Iartini Poloni ; dc quo vid. Voss. de Hist. Lat. II. cap. 60. , in diversis Europae bibliothecis reperiatur (vid. Archiv f. alt. deutsch. Gesch. in diversis voluminibus J 3 perdifficile dictu est, num qui corum nativum atque incorruptum ejus exeinplum servaverint. In integrorum autem exemplorum numero num

noster codex sit referendus quum nenio dicere possit, uisi qui ceteros codd. oiunes di- ligenter pertractaverit, nos satis liabemus Gissensis codicis conditionem describere, quo hujufl rei jicritiores certius de eo judicium facere possint, quam nobis, quibus duas tan- tum editiones coinparandi copia fuit, licet. Usus sum autem editione Basileensi ap. Oporin. 1359. fol. et cxemplo eo, quod extat in „ Aeneae Sih ii historia rcrum Fride- rici III. Subjuncti alii ad German. hi.storiam pertinentes scriptores. Cum praefat. Culpis. Argentor 1685. fbl. 7 " e quorum exemplorum cuin nostro codice comparatione unum hoc inteUexisse mihi videor, codicia Gissensis eam partem, quae Uterie gothkis diligentissime pulcherrimeque exarata est, e mullo meliore codice esse descriptam, quam unde duae istae editiones expressae flunt ac multum etiam totam operis descriptionem ct ambitum ( Anordnung und Urafang ) ab iisdem editt. differre. Nam quum in illis editt. Htsloria pontificum et imperatorum e regione collocata reperiatur sic, ut, quantum potest, syn- chronistica ratio rerum ecclesia.st icarum ac politicarum, quae vocatur, satis commode per- spici possit. ii cod. Giss, Hietoria pontificum et imperntorum ita est disjuncta, ut altera parfl alteram subsequatur. Deinde in vitifl Pontificum inulta, quae in ed. Basil. extant, in cod. Giss. vel plane desunt, vel, id quod multo saepius factum est, intra versus singulorumque capitum spacia et in margine a multo recentiore manu minutis literis latinis, quas cursivas vocant, iisdem paene verbis, quibus in ed. Basil. in media oratione extaut, adscripta reperiuntur, ut quae in ed. Basil. de Amalrico clarissimo illo scho- lastico, qui prhnua Pantheiemum acerrime defendit, de quo vid. Grasse Lehrbucli einer allgem. Literargeschicbte II. Bd. 2. Abth. 1. Ilalfte p. 189. et Disputat. acad. de genuina Amalrici a Bena ejusque sectatorum ac Davidis de Dinanto doctrina scripsit Jos. Herm, Kronlein Dr. Ph. Giss. 1842., et de Johanna Papissa, de qua vid. Gieseler Lehrbuch der Kircbengesch. II, 1. p. 26. §. 5. not. a., et Henke Gesch. der christl. Kirche II, p. 15.. traduntur. Ex quo non inepte conjicere posse videor, ea omuia, quae iii ipso Martini exemplo gothieie Uterie exarato desunt, sed in margine vel intra versus euwenie literie adscripta sunt, in Martini exemplo olim non extitisse, Sed ab aliis postea per interpolationem esse addita, (|iiae paulatim in mediam orationem Martini ita immi- grarinl . ul jam vix genuina ab impositiciis internosci queant. Quod si ita est, non im- merito eam partem codicis, quae golhicis lileris scripta est, in meliorum atque haud scio an optimorum codicum nuraero habendam esse arbitrcr. Mullo vcro pauciores ejus- inodi interpolationes in Imperatorum vitie rcperisse mihi videor. Incipit autem Historia pontilicum in cod. Giss.. ut in ed. Basil. a Christi nativitate et pertinet usque ad Papam Clemenlem l\ \. e. usque ad a. 1272 (jnclus.). Nam de Gregorii X. vita hae tantum reliquiae gothieie Itlerts scriptae supersunt: „Gregorius nalione Lombardus de civitale Placenliu sedit .... quae ab recentiore manu cursivis literis continuata sunt et ad verfoum paene cum iis consentiunt, quae de eodem Papa plenius exponuntur in ed. Basil., quae pertinent usque ad Nieolaum V. i. e. ad a. 1278. Idem librarius secundus ad Cle- tnentie IV. vitam haec notavit: „A Clemenle praedicto pruesens cronica commutatur. Nam cuiit tt principio per annos domini concurrerit et quihbet pontifex anno introitus sui positus fuertt quidem, pluree pontificee uno el eodem anno defttncti ftterunt et in eadem linea poni non potuerunt, praedietue modus servari non potuit, eed distincttonem ponendo statitin cujueiibet pontifieie tteclttravit, sicut patet in Clemente et sequentibus." De con- tinuatione autem Chronici Pontifioum a Gregorio X. usque ad Paulum II., i. e. usque ad a. 1464.. quae in cod. Giss. non extat, tertia quadain manu, ut videtur, haec in margine ad Gregor. X. notata reperiuntur „ De Gregorio papa X mo cum XXVIII successoribus euie videlieet itsque ad Paulum II. vide in libro meo magno, in quo habentur alique comedte theieutii. a Praeterea animadvertendum est illud . in Chronico Martiui de
5

— 34 —
Pontificibus gothicis literis exarato nonnullos Papas vel prorsus praetermissos csse, que- rum vitae in ed. Basil. extant, vel singulas res gcstas eorum omitti, quae ab recentiore manu vel intra versus vel in marginc iisdein paene verbis addita sunt, quibus in cd. Basil. extant. Sic V. c. successiones Paparum in codicis Giss. parte gothicis litens exarata ab a. 1179. usquc ad a. 1272. hae sunt: Lucius III. a. 1179. Urban. III. a. 1182. Gregorius VIII. a. 1183. Clemens III. a. 1184. Coclcstinus III. a. 1187. Innocentius III. a. 1192. Alcxander IV. a. 1254. (duorum fere versuum spacio vacuo relicto inter Inno- centium ct Alcxandrum) Urbanus IV. a. 1261. Clemens IV. a. 1265. Gregorius X. a. 1272. Continuator autcm Cbronici et Completor s. recentior ista manus has succes- siones habct: Lucius III. a. 1179. Urbanus III. a. 1182. Gregorius VIII. a. 1183. Cle- mcns III. a. 1184. Innocentius III. a. 1192. Honorius III. a. 1210. Gregoriu.s IX. a. 1229. Caelestinus IV. a. 1252. (leg. 1242.) Innocentius IV. a. 1243. Alexander IV. a. 1254 Urbanus IV. a. 1261. Clemens IV. a. 1265. Gregorius X. a. 1272. Successionum nu- meri absunt in codicis parte gothicis literis exarata, sed a rec. man. .supra nomina ipsa
III. ix. addita sunt sic: Honorius, Gregorius cet.
Historia Imperatorum incipit in cod. Giss., ut in ed. Basil. ab Octaviano Augusto et tcrminatur in enarrandis rcbus gestis regis Siciliae Caroli 1273. his verbis ,. Rex etiam JYavanae, gtti infimiut ex Africa recesserat, in Syciliam veniens est defunctus," quae eadcm paucis mutatis sunt extrema in ed. Basil. Addita his est subscriptio „Ex- pltcit de Imperatoribus." — Sequitur continuatio prima eadem manu scripta, quae brevem continuationem ac supplementa in vitis pontificum scripsit, quae hos Imperatores habet: Radulphus a. 1273. Adolphus a. 1292. Albertus a. 1298. Henricus VII. (VI. in ed. Basil.) a. 1308. Ludovicus Bavarus et Fridericus Austriacus a. 1314., ubi a librario notatur „Defecl/ts hic. u In eodem imperatore Ludovico Bavaro terminatur cd. Basil.. sed ed. Aigentor. in Fridcrici III. vita i. e. 1211. Ea, quae de Adolpho rege Aleman- niae et Hcnrico VII. s. VI. Continuator narrat, ad verbum fere conveniunt cum iis, quae extant in Continuationc apud Eccard. Corp. Hist. med. aevi T. I. p. 1463. e Theo- dori de Niem libro Vitae Pontificum Rom. a Nicol. IV. usque ad Urban. V. e codd. duobus, Hanoverano et Guelferbyt. A et B editae „De Adolpho rege Alemanniae el de Henrico VI." Cfr. p. 1485. et 1486. Cetera aliundc transscripta sunt, quoruni fontem ignoro. — Brevi aliquot versuum spacio relicto sequitur altera continuatio de historia imperatorum eadem manu scripta, qua prima, usquc ad Fridcricum III. perducta i. e. usque ad a. fere 1440., ubi iterum nota additur „Defectus hic." — Tum sequitur cadem manu scripta tertia continuatio, quae res miscellas, inprimis Belgicas in iisquc potissi- mum Leodiensium et Trajectensium sine delectu atque ordine narratas continet. — Post has historias miscellas sequitur vita Karoli IV. usque ad a. 1378. Continuatur autem Chronicon eadem manu res miscellas continens similes prioribus usque ad a. 1455., ubi extremo loco haec narratio extat: Episcopus Rodulphus (de quo vid. Gualteri Chronicon Chronicorum Vol. I. p. 1544. nr. LIV. ed. Francof. 1614. 8.) per foramen muri civitatis Trajectensis intravit in nocte beati Blasii a. MCCCCXLIX. Qui Rudolphus episcopus dignissimus princeps clausit diem suum feliciter ultimum anno domini 1455. in profesto annuntiationis beate marie. iV Sequitur subscriptio „ Mala mea pelle, bona cuncta posce.*'
2) Martini Poloni historia Romana et Imperatorum et Pontificum
supputationes.
Haec scripta Martini congruunt in codice Gisscnsi argumento cum ed. Basil. usque ad p. 22. verba ,,Ostenso igitur — videlicel Jesu Christo." Tum vero omissis reliquis.

qu >e in ed. Basil. extant. sequitnr llistoria Paparum ab Innocentio V., i. e. ab a. 1276. usque ad Gregor. XI., i. e. ad a. 1371.. quae ex optimo aliquo copiosissimoque eodice descripta videtur. cujus tamen fontem reperire non potui. Nam cum iis quidem, quae apud Eecardum ifl Corpore Histor. med. aev. T. I. Bfr. XX. de iisdem rebus reperiuntur. non convcniunt. M antis aatem, qua liaec altera pars eodicis scripta est, longe diversa esl ab ca , quae Chronicon MartinJ Pontificum et Imperatorum exaravit et ab ea , quae Continuationes ac Supplementa scripsit. Xonnulla folia ita sunt a bibliopega disjecta. ut inter Johmnnem AA7/. et Benedictum XXII. duo folia reperiantur. quae duas Indul- gentias Clementia V. continent. alteran Jubilei onm Bubseriptione „Aom4one IV /o Jul. Po nt if. noslri anno III., alteram Contra lla^cllatores fratres eum subscriptione ,,Data Avinone XII. Kal. Xor Pontific. noetri IV." Jara quum circa a. 1272. Martini Cliro- oieoil Pontiflcum terminetur, haec altera pars codicis pro egregia continuationc illius potest haberi, multo meliore, quam illa, quae extat in cdit. Basil., quae pertinet ad Nico- laum III. i. e. ; d a. 1278. ( inclus.)
Is autem, qui Continuatione» istas ac Supplementa Chronici Martini Pontif. et Im- perat descripsit, ipse nomen suum multis locis prodidit , quum ad ea multa de se ipso tradat, quae eandem manum ostendunt atque ea, quae contiuuationes ac supplementa illa descripsit. Is autem fuit quidam Gerardus Sucgerode, qui ad a. 1400. in historia Impe- ratori.s Sigismundi, regis Ungariae, fratiis regis Bohemiae Wenzeslai haec de se in 111 ur<x. eodicis tradit: ,,Xota: Ego Gerardus de ducatu Juliacensi oriundus , canonicus beatae .Mariae Trajectensis anno suae Q Sigismundi ) electionis in regem Romanum fui in anno aetatis meae quarto decimo, uti credo ex multiplici inquisitione (1 et sub a. 1396. dicit ,, Hoc tempore ego Gerardus Sucgerode natus fui." In vita Papae Eugenii IV. tradit „Hildegardis — in Pinguia —, de qua Sigismundus Imporator in suis dictis maximam estimatiouem 3 ut audivi referri Maguntiae, ubi ego Gerardus Sucgerode librum suum \idi. cum ibidem essem tempore Eugenii Papae IV. residens in praebenda mea, qui liber magnus est et mirabilia continet facta. Et ipsorum amborum Papae et Sigismundi Imperatoris laximam notitiam habui ct familiaris fui licet insufiiciens, quod erat ab anno domini 1431. usque ad an. 1440." In vita papae Stephani III., ubi narratur, hunc omnia a Constautino ordinata deordinasse, dicit „Sic hodie i. e. 1443. faciendum esset Romae.''• In subscriptione Epistolae Aeneae Sylvii s. Pii II. legitur: ,.quem ([Papam Pium II.J egO (« Sucjrerode cognovi minus habere in pecuniis me et socium meum in eodem of- licio; quare quilibet studeat benc \ ivcre." Ad ann. denique MCCCXIC., ubi narratur ,. lUustris princeps dominns Wytoldua dictus Alexander dux Litwaniae in quodam bello contra Tarlaros cum magna Rutenorum, Litwanorura, Polonorum et Theutonicorum mul- tkudine pugnat, observat in marg. ,,Fuit frater regis Poloniae ct factus tempore nostro Christianus." Videtor aotem ea certe pars, quam scripsit Gerardus Sucgerode in Belgia scripta esse, primura, quod tam multae res rainulae ex ista regione , inprimis Leodicensi et Trajectensi in continunlioniiue niiscellis commemorantur, quae vix quisquam scire po- tuit, nisi is, qui vel ipse in eadem regione vixit, vel etiam rebus interfuit, e quo genere illud est, quod de Episcopo Trajectensi Rudolpho supra p. 34. narratum est, ob eamque causam propemodum adducor, ut miscellas istas narrationes Gerardum Sucgerode ipsum de sno addidisse, non aliundc descripsisse existimeni; tum quod possessorum codicis nomina omnia codicera olim in Belgia fuisse testantur. Vid. p. 32. Accedit, quod hoc nomen etiam alibi in rebus Belgicis reperitur. Vidc Historiam Episcopatuum foederati Belgii Antwerp. 1755. fol. T. I. Indic. et libros ab Grasse Lehrbuch einer allg. Literar- geach. II. Bd. 1. Abth. 2. Halfte p. 691. de hislDria Belgica citatos, unde colligi licet illum Gerard. Sucger. ipsum ex una illarum nobilium familiarum ortum esse, quarum
5*

nomina in historia Belgica saepe commemorantur. Continuationis autem Chronici Martim non videtur esse particeps. Nam jam ad a. 1322. Continuator Chronici haec de se ipso tradit ,,Ego, qui praesentes compilavi chronicas et descripsi, fui in festo beati Petri ad vincula, cujus nomen propter hoc mihi fuit in baptismo donatum," ct ad a. 1345. narrat idem, se cuni Frisone quodam deWilhelmo, comite Hannoniac et Hollandiae collocutum esse, quid factum esset de isto in Frisia, cum Frisis bcllum intulisset, illum autem respondisse excommunicatum mortuum esse, quod contra vctus privilegium Frisis a Ka- rolo IV. datum (de quo vid. paulo post p. 38.} in Frisos bellum gessisset. In qua tota nar- ratione gravis error temporum a Continuatore commissus videtur, quum hanc rcm in ann. 1256. incidisse constet, Carolus IV. autem saeculo ferc post Impcrator factus sit Sed idem Continuator persaepe mire diversas historias confundit, ut quum haec tradit ,,Anno domini MCCCCXC. (?) ipso die beati Pauli apostoli couversionis electus est Fridericus dux Austriae in Romanorum rcgcm, qui anno XLII. fuit Aquisgrani eoronatus de mense Julii, qui dicitur Fridericus tertius. Deus velit quod aliter eveniat, quod legi de illo tertio Friderico in prophetiis scil. quod tempore Friderici tertii, qui erit VII. rex pessimus contra ecclesiam." At Gcrmani Francofurtum coeuntes Regem designarunt Fri- dericum Austriacum 2. Febr. a. 1440., qui Augusto anni 1493. mortuus, non electus est. Ille autem, qui Histormm Pa /iarnm ab Innocentio V. usque ad Gregor.XI. Martini Hi- storiae Romanae adjunxit, ipse usque ad hoc tempus vixisse videtur, quum rcs anno MCCCLXXV. gestas, ultra quas ipse non progreditur, sic tradat, ut ipsum iis inter- fuisse appareat. Sed ut historiae medii aevi perscrutatores perspiciant, quid sibi utili- tatis e nostro codice accedere possit, nonnulla ex diversis ejus partibus exempla excerpam adjectis variis lectt. secund. edit. Basil. enotatis.
1) Ac primum quidem e Marlini Poloni Chronica Pontificum afferam vitam Vle- tnentis IV. cum continuatione vitae Gregorii X. lectionibus ed. Basil. parenthesi inclusis nota (B).
////.
§. 1. „Clemens (quartus add. B.) nationc provincialis de villa Scti egidii, sedil annis tribus. M. IX. D. XXII. (Viginti quinque B/) et cessavit annis JII. M.II. D. X. (B. „et cessavit pontificatus annis tribus, mensibus duobus, diebus X." quae verba sequuntur post narrationem de Clementis morte) Mortuus est Viterbii et sepultus in ecclesia Scli. Laurentii (supra vers. a recentioris librarii man. est praedicatorum. B. habct ,,Anno do- mini millesimo ducentesimo sexagesimo octavo mortuus est Viterbii et ibidem sepultus in ecclesia ordinis fratrum praedicatorum." ). Hic uxorem et Iiberos habens prius f pri- mum B.) fuit famosus advocatus et regis Franciae eonsiliarius. Demum (dcinde B.) propter vitam (bonam add. B.) et scientiam laudabilem primo podiensis episcopus et post (posteaB.) narbonensis archiepiscopus ; tandcm sabincnsis episcopus (et cardinalis add. B. et sic G. supra vers. a rec. man.) efficitur. Sed quum post (postea B.) in angliam propter pacis reformationem (post ref. B .J a papa 1111. (Urbano quarto B. In G. syllaba bano est supra vers. et a m. 3. corr. urbano) legatus missus fuisset, absens a cardinalibus perusii in papam electus sic jejuniis vigiliis et orationibus ac aliis bonis operibus intentus fuit, quod (B. in papam est electus, qui sic vig. jejun. et orat. ac aliis bonis int. fuit, quod) multas, quas tunc ecclesia sustinebat tribulationes (multas tribu- lationes, quae tunc ecclesia sustinebat B.) deus suis meritis extinxisse (deus propter illum creditur cxtinxisse B. In G. dicilur a rec. m. est supra vers.).
§. 2. Hic cum Conrad Cinus supra v. a rec. m. addit. — Hic autem cum Conradinus B.) nepos friderici imperatoris (fred. B.) dominum (jegem B. add.) karolum, cui ipse (ipse om. B.) papa regnum syciliae contulerat (concesserat et contulerat B .J, debellatus

fcorr. supra vers. debeltaturus ub ead. m , ut habct B.) apuliam intravit (_debellatunis intraret B.) et plerique factum domini karoli fdom. regis kar. B.) pro desperato habc- rent, tum propter conradini exercitus multitudincm ct proptcr regnum sycilie pene tocius rebcllionem praedi.vit publico in sermonc f in publ. serm.). Videtor autem in G. legcndum consermone, cst cnim scriptum 'sermone, quamquam boc voc. ap. Ducang. in Gloss. med. et inf. lat. non extat), factum conradini tamquam fumum transiturum et ipsum tamquam victimam (ad supra vers. ub ead. m. add., ut esset tamquam ud victimam, B. tamquam ovem ad victimam) apuliam intraturum fintr. ap. B.), quod et rei postmodum probavit eventus. \aiii ipse f B. conradiuus habct pro ipse, quod idcm a rcc. m. in G. est supra \-crs.) captus fui( decollatos frecte B. et decoll.) et factum suum fejus B.) pausis (corr. paucis, ut habct B. ) diebus post tamquam fumus exaruit fevanuit B.).
§.3. Hic et canonizavit fhic etiam papa can. B.) in ecclesia fratrum praedicatorum Viterbii ( vit. in cccl. fr. pr. B.) sanctam euigam Qhade est supra vers., ut esset hade- wigam s. hedwiyam. B. edwergiam) quondam ducissam polonie mire sanctitatis vidu (am supr. vers. a rec. m. add.. Ut esset viduam, et sic habet B.), quae inter alias vir- tutes fiuter alia commendabilia B), cum canonizatio cjus per plures annos protraheretur fdifferretur B. ). ipsa procwatori (juo add. a rec. m. supra vers.) in curia (roinana Buper eodcm negocio a rec. man. supra vcrs. add. in G., quae B. in textu habet) proptcr bec in tristicia existeret f quum essct in tristitia B.), per visum apparuit ac eum de expeditione negocii et die fac ctiam de dic B.) expeditionis certificavit." cet. Se- quitur Gregorius X.
x.
§. Gregorius Cdecimus add. h. I. B. ) natione lombardus f lougobardus B.) de civi- tate placentina f placentia B.) sedit | fllactenus prima codicis manus, quae gothicis Itteris scripsit. scquitur Contimtatio recentiore manu scripta, quae cursiris lileris utitur. E\tut autcm haec continuatio partim inter versus, partim in margine, prouti spacium additamenta ista permittit) anno domini MCCLXXII. ab electione sua sedit annis II. IHIor M. D. X. et cessavit papatus D. X. fannis quatuor, diebus quindecira, et cessavit pontificatus diebus decem B.) [Ilic Gregoriua cum archiepiscopus esset leodicensis ct devocionis causa ultra mare iter arripuisset, ibidem exiens in palatio Viterbiensi in papam a cardinalibus est electus .J fHaec, quae uncinis inclusi, desunt in ed. Basil.) Hic fccit unam ordinationem quinque episcoporum cardinalium quam plurimum laudabilem, quia boncstas fet laudabilcs add. B.) personas assumpsit. Hic tercio pontificatus fsui add. B.) anno pro utilitate terre sancte, quam personalitcr visitaret (visitare B.) inten- debat, lugduni (Jugdunum B.) sollemne celebravit conciliuin, in quo grecorum et tarta- rorum sollemnes nuncii intcrfuerunt. Greci ad unitatem ecclesie redire promittentes magnum fjn signum B.) cujus spiritum sanctum confessi sunt a patre et filio fa patre filioque) procedere symbolum in concilio sollempniter fsolenniter in conc. B.) dccan- tando. Xuncii tractati fnuacii vero tartarorum B.) et infra concilium baptizati ad propria redierunt. Numerus autem praelatorum, qui fuerunt in concilio., fuit fsunt B.) quingenti episcopi, LX abbates et alii praelati circa fcirciter B.) mille. Hic in concilio multa bona constituit finstituit B.) videlicet pro subsidio terre sancte, pro electione summi pontificia et pio statu universalis ecclesie. Ilujus tempore f Hoc temporc B.) rex ro- manorum et rex francie ffrancorum A.) cum multis baronibus pro subsidio terre sanctc cruce signati fuerunt fsunt B.). Hic papa (fuit add. B.) mire experiencia in secularibus. nou fncc B.) intendebat pccuniam lucris, sed pauperum elemosinis fclecmosynis B.). Mortuus est aretii et sepultus ibidem." fet ibidem sepultus. B.)
2) E Vhronica de lmperatoribus haec excerpsi: f ed. Basil. p. 223 )

— 38 —
,J,udovicus rex francie christianissimus non territus praeteritis laboribus et expensis. quas fecerat olim (quas olim fecerat B.) ultra mare, iterato (iterum B. ) cum filiis duo- bus adjuncto sibi regc navarre et quam plurimis ecclesiam (ecclesiae B.) praelatis et baronibus pro recuperatione terre sancte iter assumpsit. Veruni ad hoc, ut facilius terra sancta recuperaretur, ineidit rpsiUS ( ipsius om. B.) consilium, ut rcgnum thunicum (thu- nicii B.), quod in medio consistens non parvum dabat transfretantibus impedimentuni. primitus ib' (hoc compend. i. e. sub'* om. B.) christianorum siibicerent (subjic. B.) potestate (potestati B. Leg. primitus sub chr. sub. potestatem), et quum portum et (ad B.) cartaginem, qui est prope thunicium, poteuti manu cepissent, infirmita.s, quae illo anno maxime circa coniinia maris viguit, in eodem christianorum exercitu nimis invaluit. Et primo quidem de (ex B.) regis francie filium unum, post legatum domini pape ( postea dom. pap. leg. B. ) dominum (et dom. B.) albanensem cardinalem et demum ipsum re- gem christianissimum ludovicum cum pluiibus ( plurimis B.) comitibus et baronibus, nec non et aliis simplicibus de medio sustulit. Ouam feliciter autem praedictus rcx (rex praed. B ) terminavit, rex navarre domino tusculano per literas intimavit (significavit B.) — et cum de morte pii regis christianorum exercitus turbaretur et sarracenorum letarctur ( sarraceni letarentur B.), dominus karolus rex sycilie, bellator egregius, pro quo adhuc vivens frater suus rex francie mandaverat (miserat B.), navigio cum magna militia ad- venit. De cujus adventu christianis (magnum add. B.) gaudium et sarracenis mesticia accrevit (sarracenisquc meram nie.stitiam attulit B. ) quod, licet multo plures viderentur sarraceni, quam christiani (et licet m. pl. sarr. quam chr. videbantur B.), nullatenus tamen audebant bello generali (generale B.) cum christianis congredi (aggredi B.), sed per quasdam astutias alias (alias ast. B.) multas eis incommoda inferebant (multa ab eis inc. infer. B.). — Rex etiam (vero B.} navarre, qui infirmus de affrica recesscrut (ex aphrica processerat), in siciliam veniens est defunctus." (in Siciliam veniens juxta Draponam in domo fratrum Carmelitanorum defunctus est B.) 3) Exempla e Contimtaloris historia Iinperatorum.
a) Ue Adulphe imperatore (variae lectt. sunt e Theodor. de Niemen Chron. in hkcardi Corp. Hist. med. aev. T. I. p. 1463. Cfr. nostram notam p. 34.).
Adulphus Comes de Nassowen (supra vers. pro o est v et alia lect. Nassair) fuit electus in regem Almannie (ap. Ecc. alemanie) et Romanorum anno doinini MCCXCII. Hic adulphus rcx congregavit exercitum (exercitum aggregavit ap. Eccard .J contra al- bertum ducem austrie filium quondain memorati radulphi regis alemannie (et fuit filius rudolphi quondam regis alemannie ap. Eccard.) pugnaveruntquc simul. —- In qua pugna adulplius occiditur et sui iu fugam convertuntur anno domini MCCXCVIII. Regnavit autem apud theutonicos (teut. Ecc.) annis sex, benedictionem tamen imperialem non habuit neque coronam (nec coronam imperii Ecc).
b) De Karolo IV.
Karolus filius Johannis regis bohemie electus est in regem romanorum inortuo ledo- vico bavaro supra dicto et confirmatus est per papam clementem sextum in avinione — praedictUS vcro karolus antequam accepisset coronam suam aquisgrani, venit in auxilium engelberto de marcha episcopus leodicensis, qui guerram habebat contra episcopatuin suum. Et quum dictus Engeibertus esset cum dicto karolo et multis principibus et no- bilibus in campum juxta villam dictam bocho contra leodicenses satis prope ad belluni congregatos dominus de falcomonte prinius cum multis nobilibus irruens in co primo frontc percussus est et cecidit mortuus ibidem/' De eodem Karolo quarto rege Bohemiac nar- ratur, privilegium eum dedisse Frisonibus a. 1345., quo omnes eorum libertates im- pugnantcs essent apostolica auctoritate excomniunicati, quod saepe eum adversus hostes

tutati essent cfr. p. 36., quod sic incipit: ,, Ad oblivionis confusionem evitandani univer- sorum uotitiae cnpimus declarari, quod cum liodingherus dux Saxonie ducatum suum jure feodali teneret ab imperio, nec hoc recognoscere curaret et tributum de suo ducatu a caesare augusto statutum — exhiberi nobis dare contempneret cet. — Explicit „ Ilujus facti nos tcstes sumus: Wencelaus rex Bohemie, Wernhardus dux Bavarie, Bappoldus (leg. RappohhiN ) dux Moraviensis, Henrieus dux Austriae, Octo (I. Otto) dux Sla- u oniae, Conradps marchio Misnieusis, Herbordos Lantgravius de Thuringia et alii quam- plures viri probi el booesti. Actum et datum lateranis anno dominicae iiicaniationis XIII. indictione X. anno regiminis nostri secundo. Anno autem domini MCCCXLV.
4) Ex huttoriu miscellis fy. p. 34.) excerpsi hanc narratiunculam :
Anno domini MCCCXXI. Adulphus Bpiscopus Leodiensis ("de quo vid. Gualten Chronicon Chronicorum lib. I. s. VoL I. p- 1514. nr. XLVI.) infra octavas beati Johannis baptistae obsedit cum potestate villarum suarum villam de Bovinia in comitatu X T amurtensi ( Bou\ igncs s. Bovines), unde maxima discordia inter dominum episcopum et comitem exorta est longe duraus. Sed praedicta villa non fuit capta. Item sequenti anno illi de Brugis (Briigge") combusserunt villam de Seclusa (Ecluse s. Sluys s. Sluis), quae est domini comitis Namurtensis. Unde Johannes idem comes ira motus cum obviaret dictis Brugensibus arniata militia ad ipsos debellandum, mox in pugna ab eis capitur et Brugis in prisone ( prison, captivitas) ducitur et ibidem captus per aliquod tempus tenetur. Sed tandem a quodam milite ignorantibus Brugensibus liberatur. De cujus captione et libera- tione mirabiles extant versus, qui gallice expositi nullam, theutonice vero optimam habent sententiam et sunt lales:
In petra cera de nominibus monumenta Ponte, sed inde pulex seseque canis tulit anser. ("i. e. vel vetere Germanorum lingua vcrsum : Im thurm was von namur mal brugges, aber von da loh er und sich hunten trug er ganz, vel recentiore interpretatione : Im Thurm von Brii<;ge war einmal der Graf von Namur, aber von da floh er und trug sich ganz horunter d. i. unversehrt kam er vom Thurme herunter.l
5) Exempla ex conlinuata historia Romana vel potius e continnatione histortue Pontiflcttin.
Ostenso igitur quot sunt cardinales — consequenter praecedendum est ad pontifices. quibus deserviunt incipiendo a primo pontifice Jesu Christo. Innocenlius quintus natus burgundus anno domini MCCLXXVI. sedit mensibus V. Hic a provincia sua in ordinem fratrum pracdicatorum exiens doctor in sacra scriptura efficitur eximius. Demum in archi- episcopum lugudinensem et post in episcopum hostiensem, tandem in summum pontificem assumitur. Hic licet multa facere proposuisset, morte praeventus nil nobile fecit. Mor- tuus est Romae et in ecclesia lateranensi sepelitur.
Gregorius XIus defuncto supra dicto Urbano electus est in papam. Qui prius fuit cardinalis, vir simplicis vite mitis et benignus. — Ejus tempore videlicet anno domini MCCCLXXV'. mira secta tam virorum, quam mulierum venit aquisgrani de partibus alemanie et ascendit usque hannoniam seu franciam. Vulgus apud leodium dicebat, quod hujusmodi plaga populo contigisset eo, quod populus malc baptizatus erat, maxime a presbitcris suas tenentibus concubinas. Et propter hoc. proposuerat vulgus insurgere in clerum, eos occidendo et bona eorum diripiendo, nisi deus de remedio providisset per conjurationes praedictas. — De ista auteni corizatione seu secta talia existunt rigmata: Oritur in seculo nova quaedam secta, | In gestis aut iu speculo visa plus neglecta, | Po- pulus tripudiat nimium saltando, | Sed unus alteri sociat leviter clamando: | Frisch friscis cum gaudio clamat uterque sexus | Cinctus manutergio et baoulo connexus (pro

connixus?J, | Capite fert pilleum desuper et certum (num desuper erectum ? J, | Cernit Marie fdium et celsum (leg. celum) apertum, | Deorsum prosternitur, dudum iit ululu- tus, I Calcato veutre cernitur statim liberatus. | Vagatur loca varia pompOse vivendo, | Mendicat necessaria propriis perdendo, | Spernit videre rubra (non intelligo.J et perso- nam flentem | Ad fidei contraria erigit hacc gens mentem, | Noctis aub umbraculo iste perpetravit, | Cum naturali baculo subtus se calcuvit; | Clerum habet odio, non curat sacramenta. j Post sunt in Leodio remedia inventa, | Hanc nam fraudem qui suggerit, S .iihan, est devictus, | Conjuratus evanescit, hinc sit Christus benedictus." llaec rigmata infra in Exemplis poema/um medii aevi nr. VIII. repetenda duximus, ut quae in nostria codd. mcdii aevi carminum reliquiae cssent, uno loco collectae repcrirentur.
III.
Ottonis Frisingensis Chronica et Gesta Friderici I. (cum Indice.) et Raderici de rebus Friderici I. libri duo.
Cod. Giss. Nr. CLXXVI. B. S. Ms. 42. fol.
,Codex charlaceus saeculo XVI. scriptus, foll. 246., quorum 22Gb. 234 b. e/ 24Gb. vacua sunt. Coiitineiitiir: a. fol. 2—131. Chronica Ottonis Frisingensis. fol. 128 b. —131. habent Excerpta chronologica. [Est incerti auctoris Catalogus Pontificum ab Aarou usque ad Herodem Idumeneum et Catalogus Imperatorum ab Julio Caeaare nxi/ne ad Conradum II Denique adduntur Pontificea Romuni o Petro uaque ud Lu- cianum et Euaenium.] — b fol. 132 — 287 b. Gesta Friderici l. auetore Ottone Frisingensi. — c. fol. 188—233 a. Raderici Eccies. Frising. Canonici De rebus Friderici I. eontinuatae ad Ottonem historiae libri duo. — d. fol. 233 — 235. S/a- tula ad expeditionem romanam facientta c. aliis genealog. et chronologicis / S/atuta ts/a eontineht Co nslilutionem Caroti Crassi de expedi/ione Romana circ. a. 884. a Frehero, Goldas/o e/ aliis publicalam, de qua rid. „Reges/a Chronotogico-Dipiom. ed. Peter Georgisch. Frencofurt. 1740. p. 151. nr. 10. Ipsam Constitulionem editam habes ap. Dumont Corps Dip/om. T. I. P. II. p. 23. nr. XXXVII. Ltinig. Spicil. Eccles. Contin. II. 148. Goldast Constit. Imperat. T. I. p. 207. Lehmann Chron. Spir. t. 2. cap. 42. Nostri exempti nullus usus etitieue est. De genealogicis istis et chronotogicis vid. ihfra Xr. 177./. — e. fol. 236 — 240. De progenie Soldanwum e/ iniiiio de /itiia Salodini el Calipho etc. Suttt Excerpta ex Chronica Anonymi [e fincent. Bellotac. hausla. Vid. infra Ifr. V.]. — f. fol. 241—246. Index in Chro- nieon Ottonis Frisingensis." Adwan.
Omnia, quae lit. a. b. c. f. extant, ab uno librario sunt scripta, qui ipse suum no- men post Indieem prodit his verbis „Anno domini cqlxx. (nura. 1470 ?J per Erasminn Sayn de Frisinga;" quae lit. e. reperiuntur, a multo recentiore manu scripta videntur; quae denique lit. d. leguntur, casdem fere literarum formas habent, quam quae litt. a. b. c. f. extant.
Eam partem codicis, quae scripta Otlonis Frisingensis continet, contulimus cum ed. Urstisii, quae inscribitur: Christ. Urstisii Germaniae historicorum illustrium Tomi II. Francofurt. 1670. fol., e qua comparatione intellexisse milii videor, nostrum codicem e vulgarium codicum genere esse, e quo non multum subsidii critici accessurum sit critico. Quare exempli causa paucas lectionis varietates huic disputationi adjunxi. In Chronica

Oltoitts desunt ca. quae p. 164. ap. Urstis. rcpcriuntur, cuin nota: „Hucusque Otto Fri- stngeitsis catalogttm wcripnt." Appcndix Ottonis de S. Blasio ad lib. VII. desideratur. In extrcmo libro VIII. hoc epigramma de Ottone cxtat. quod in ed. Urstis. non re- peritur:
Hac ex scriptura lcctor si sit tibi cura, Presulis Ottonis perpcndito vim rationis: Hic in lege studens domiiii, vir ad oninia prudens, Ingenio clarus, cor liabcbat, ad ocia rarus, Se moderana eque discebat nocte dieque. Hinc non paucorum pcnctrans secreta librorum Plene ' profccit. se viro pauca refecit; Magnus progenie, major virtute sophie, Hic tantus, talis vir, sanguinis imperialis, Praesul pracfatus a Ccsare sepe rogatus lloc opus aptavit, Cronicas quod jure vocavit, Nomina nam regum notat et moderamina legum.
In Gestis Friderici I. Imperatoris Romanorum post Epistolam Friderici Imperatoris ad Ottonem, quae legitur ap. Urstis. p. 403. et 404. sequuntur in cod. Giss. „ Rubrice el Capitula tequentie Cronice per ordinem." cum subscriptione „ Cronica Ottonis Fri-
de
rittgeneie Kpiscopi ejusqtte abbretiatoris Ramewini." Tum sequitur historia ipsa citm prologo. Duo scripta Ottonis cxtant conjuncta cum Raderici continuatione. Sed plura iii Cliron. desunt. 1) libro III. cap. XXVI, leges Castrenses Friderici Imperatoris de- siderantur et notatur a librario: ,,Hic est defectus." 2} cap. XLF. in Pacis conditionibus Mediolanensibus dictis desunt verba p. 502. ad konorem iuiperti elevari . . . . et eccle- riam medtoianeneem spacio dimidiae fere paginae a librario vacuo relicto. 3} lib. IV. cap. 7 p. 509. feudorum jura desunt et notatur a librario „Hic est defectus." 4^) Epi- logtts crim Appendiee deest Iu Ottonis historia Friderici I. cod. Giss. maximam partem consentil cum Vindobonenei »p. Muratori Scriptt. Rer. Ital. Vol. VI. Cetera autem et Ottonifi et Raderici scripta quam rationem habeant cum aliis codd., non habeo dicere, quoniam criticae editt. eorum nondum extant. Cfr. de codd. Ottonis Frising. cum con- tinuatione Raderici ; ,Archiv d. Gesch. II. 296. III. 223."' Hirsching, Versuch einer Beschreibung selienswiirdigcr Bibliotlieken Deutschlands T. IV. p. 248.
Exempla variaruin lectt. e cod. Giss. lj Chron. Oltonie cum ed. Urstis. collati haec sunt Lib. 1. cap. VIII. Treverenses tradunt] tradunt trev.'? — in valle pulch. GalliaeJ Voc. (ittlliae deest? — confertissimamj fertilissimam ? — caput GalliaeJ gallic caput?
— appellaverit] appcllavit? — palatium] pallat. — instar| ad instar'? — timcat] me- tuat? — ex incred.] in supra vers. extat a rec. man. — solicitare audet] audet sollic.?
— Caji. IX. apudj aput — sicyoniosj sicinios - thelxione] telexione — uxore sua] sua uxore? — Loth quoque . . ChanaanJ Haec vcrba desunt. palcasj palleas — a tenta- tionc| desunt? — foet.J fet. — 2} Ex Ottonis Itistoria Friderici I. has varr. leclt notavi. Lib. I. c. I. scissum fuissetj scissuin esset — optim.J obtim. — foedar. | fed. tanquam] tamq. —■ deccrnit] decrevit'? (^Vindob.J — baioariae) bauuarie'? — haud| liaut — irrogatasj illatas'? — intronizati] intronisati — querim.] quaerim. — con- nubia] conubia — ab codem pontif.J a summo pont. — his igitur acclam.J cunctis igitur adclam.'? Vind.") — GuibertusqueJ Gwilbertusque — clemens vocatusj clemens vel po- tius clemens voc. (Vind. leg.demens) — exufflaturj exsuffl ? — Cap. II. 0 llomol '° imperator Italiam ingressus Gregorium urbe fugavitj Qualiter unp, ital. ingr. papam fugavit? —
6

— 42 —
post haec] post hoc — ad urbemquej que om. — impeiat. et aug.J et imp. ot aug. ? — nomen sortitur] ab eo nomen sort. ? (Vind.) —seu] sivc ? — nortmannorum | normann.?
IV.
Alberici Monachi Trium Fontium Catalaunensis Dioecesis Chronicon ab anno Christi 960. ad a. 1240.
Cod. Giss. Nr. CLXXX. B. S. Ms. 40. foL
„Codex churtaceus in Gallia saec. XVIIL, ui videtur, ineunte nitidissime exaratus, foll. 225., quorum t — 16. et 189 b. — 255. vacita tunt. TUulus minio pictue hie esl, Alberici, monachi Triutn Fontium Gatalattnensis Dioecesis Chrotticon ab anno Chritlt 960. ad a. 1240. — Notat Senkenberg. fol. 1. Unde sil hic liber, adjecla in fronte demonetrat nota. Nimirum ex Collegio Soc. Je.su Parisino, unde einerat i/litslris Meermannus, Leibnitzio jam memoratum hunc recentiore tmiiiu descriptum codicem, cujus dono perveni/ ad tne. Nondum rero salis curale excusus Albericus, post Leib- nitzii curasj qm Aeeessionib. Histor. eum primus formam sentire voluit et emen- aandue tum e.r alns eodicibus, lectionibus etiam Menckenianis variis m T. I. Seript. German. ac Saxon. [Lips. 1728. T. I. nr. II. j Extant rero phtres Alberici Codices tum membranaeeij tum alii, LeibnitziO passim memorati, aliis eliam, et mihi noti. (1765.) — Cfr. Hirsching. IV. 248. Archiv d. G. f. a. d. 6. I. 442." Aimiw. Titulum codicis, qui recentioribus temporibus ex alio cod. descriptus est, haec verba praecedunt: Collegii Parisiensis societutis Jesu, Puraphi audeoir de larrentdus. Jtttllel 1763. Hesnit." Extat autem in cod. Giss. pars tantum posterior hujus Chron. Alberici, cujus notitiam dederunt Leibnitzio Viri Doct. Hardouinus et bibliothecae ClaremoUtaMe praefectus Tellienius. V. Leibnitzii Access. Histor. Hannovcr. 1700. T. II. Praef. p. 1. Videtur autem cod. Giss., quantum c comparatione cjus cum cxemplo Lcibnitziano in- stituta adhibitis variis lectt. ap. Menckcn. 1. c. intelligere potui, e praeclaro codice. Menckeniano optimo aequiparando esse desCriBtus. Scd ut alii quoque codicem cogno- scant, aliquot exempla variarum Iectt. codicis cum edit. Leibnitz. collati affcram. F. 1. a DCCCCLX. aut ampliantur, aut aedificantur] aut restaurantur, aut ampl. aut aedif. ? (sic etiam cod. Mencken.)—Erardus] Eurardus ("M. Euradus) — p. 2. querimon.J que- remou. — defens.] deffens.— Italiac rcgni] regni om.?—supplices) om.? — luitprandus] luithpr., et sic postea. — Othone] ottone.— auxiliumque expetentes | aux. petentcs, ex&rec. man. additum signihcatur in apographo — quae Jesu Christi sunt] sitnt om. — ad libe- randum Italiam] ad liberandam italiam?— Mogunt.] mag.? — luitprandusj luithpr. — p. 3. rc- giorum) regalium? — compatriotaium] compatriotorum — vasis infigi jussit] jussit
vasis affigi? (Jaffigi M.) — Glambacensisj Gemblacensis, et sic paulo post— rcligionis) religiosis — Saracen.J sarracen. — et toto pop.J ac toto pop.? — p. 4. suscipitj sus- cepit? — ingentibus aurij ingentibus gemmarum, auri (^M.) — jusjurandum] noii add. cod. (leg. jusjur. vero) — adalb.J adelb. cod. e corr.; fuit adalb., sed postea semper adelbert. scribitur. —■ patriam quantociusj quantocius patr. ? — quodainmodo | quodamno
— voluit] nolunt — ecclipsim] ecclypsiin — p. 5. impune illi liceantj illi impune liceat
— feretreunij feretratum — mentcni qui sancti] mentem quod sancti — duello esse] duello vers (^veri M.J — p. 6. Roma| llomam — se nunq.J nunq. se? — filioque ipsius CarsarisJ Caesaris om.? — quaproptcrj ea pro|)ter? — Radulph.J Rodulph. ( M. ) —

AdelstatJ adeitac ( adclrac M._) — p. 7. admiuiculator | admiculator — exorsus) adorsus? — occasiones| a<-cusationes? ( M.) — - deinde] dcin? diaconis) diaconibus? — Tu- dertina] turdert. —■ Vinum diaboli in amorcm bibisse] <iiaboli in amorcm vinum bib.?— p. 8. nunq. nos absolvunt | nunq. abs. nos? — Eiencus] Ilenricus (M.) ? — Sigulphus] Sigulfas — dfasimuletis] dissimulatis? solvendi| absolvcndi? — se ipsumj semet ipsum? — p. 9. eumdem] eundem — Rom. cccles. | eccles. Rom.? — aliquisque, qui] alius quam <jui — dicitisj poscitis? ( M.) — apostolico] apostata? fM.) — Ravaria| bauuario ? (M ) mancipatum] mancipato ? (M.)— a multis et cunctis] a cunctis? — p. 10 lli<- LcoJ Sic Leo ?
V.
Chrooici incerti auctoris reliquiae.
Cod. Giss. Nr. CLXXVII. U. S. Mi. 13». fol.
,,Codex parthn membranaeeue, partim chartaceu* saec. XI'., in fine m utHuo , crebris rocum eompetuUt» tl lit/eris initiatibus riibrts, foll. num. 240. Centinentw .- «. fol. 1—224 a. Cronica Ade (Atlatni ) Claremontensis ad Paptm Gregorinm de geslis tanctorum, florei hietoriarum voeata. Deeinii in anno 127O. (fol.220b.) Sequuntur traetatue de Advenlu Antichrieti, de .XI' tignis ante judicium eontingentibus, de re- tmrrectione mortuorum } qualiter deminue judicat, elc. V. J. Echard, De script. Do- iiitnic. II. 240. FabrieH Bibl. med. et inf. lat. V. Adamu* Claromont. Hi riri doctissimi errare videntur, ei credunt,, chronicam et flores hietoriarum diversos esse libros. — (V fnl. 224 b. 240. Ex Chronica Anonymi (tul a. 1404 ). Fol. 1. haec leguntur: liiber mei Joannie Waldeni \\Yaldi\ Vicarii Eccleeiae SS. [sanctarumj XI. mii. nrfinum in Colonm mm 1544. (1547.) Long. 10" 9"'. Lat. 7" 4"'." Adrian. Quuin Chronica Adae Claromo nteneie partim membranis, partim charta scripta sit, boc modo, ut bina folia mcmbranacea sequantur bina folia cbartacea, reliqua pars codicis lota cst chartacca. in qua quae reliquiae chronici incerti auctoris reperiuntur, initio et fiae careutj quae partes non librarii culpa, sed temporis injuria perierunt, id quod et externi el interna codicis conditio prodit. Est enim extrema codicis pars pessime habita. Incipit autcm Chronicon a papa Innocentio 111. anno domiui MCXCIIII. et pertinet usque ad papam Johannem XXIII., i. c. usque ad 1410. et ad Rupertum (Robertum) I. ducem Bavanae circa ann. 1404. Consentit autem magnam partem non solum rebus, sed etiam verbis atque ordine cum Chronico Martini Poloni de summis Pontificibus et Imperatoribus, ci cum Contmuatiombue ejus ac Supplemenlis, sicut in ed. Basil. extant multasque res miscellas continent, e quibus colligi licet, vel auctorem vel continuatorem Chronici in regione vel Wormatiensi vel Moguntina vixisse , quoniam tam multae res parvi momenti ac urinutae in iis de his regionibus continentur, quae vix possunt sciri nisi ab eo, qui in istis regionibus vixerit , ut quum vini pretia singulorum annorum quanta fuerint Wor- matiensi mcnsura indicat, quo ex genere haec sint exempla. Ad annum 1240. haec notat ..Eotlem anno creri/ tanta habumlantia vini, quod carrata solvit XL denar. \Vor- ma/z: ." et ad a. 1297. trailit „Ilem anno domini MCCXCVII. carrata vini (_est autem carrada dolii vinarii species, v. Dufresne Glossar. mcd. et inf. latin. v. Carrada) solvil V, sc. heller in Wormatia." Ad ann. 1404. haec profert ., Pcr eosdem duos annos ^quibus papa Innocentius VII. sedif) clerus Wormacicnsis in magna fuerunt discordia cum civitate Wormaciensi. Totus etiam clerus extra civitatem Wormac. fuerunt ad tres
6*

annos et amplius. Ipsi clero dominua Rupcrtus rex fortiter asstetebat, civitati vero dominus Johannes archiepiscopus Maguntinensis (\le quo vide Gualteri Chronicon Chro- nicorum Vol. I. p. 767. LXV.) cum magna liga principum et civitatum. Sed clerus videns se derelictum ab omnibus vasallis suis cepit pugnare gladio spirituali el civea processibus multipliciter gravare. In tantum etiam proportae civitatum, opidorum et vil- larum claudebantur ad adventuin eorum, nec intromittebantur ad emcndum vel vendendum, ita (|uod cives Wormacienses et praesertim mechanici male steterunt et inceperunt se et sua a civitatc alienare." De se ipso auctor Chronici liaec tradit ad a. 1241. Ilujus ^Manfredij temporibus in Burgundia imperiali unus maximus mons se dividens ab aliis montibus per plura miliaria cujusdam vallis ad alios montes accessit et circa quinque milia hominuni suffocavit. Et ego ibi fui et vidi ita esse et pertransivi eundem locum in Stiria prope Billach." Cfr. de hac re Gualteri Chron. lib. II. p. 275. ad a. 1241. In vita Bonifacii IX. haec habentur : Promovit etiam Conradum de Zoltow ad Verdcn ct Raba- num (^de quorum priore vid. Gualteri Chronicon Chronicorum Vol. I. p. 1093. nr. XLVI. et p. 888. nr. LXI.) ad Spirenscs ecclesias, qui Rabanus est unus de Helmstat et hodie in eodem episcopatu vivit sc. anno Dom. MCCCCXXIV. in profesto Udalrici scriptum." e quo loco apparet, auctorem Chronici, nisi cst continuator antiquioris Chronici, circa a. 1429. Chronicon in regione vel Wormatiensi vel Maguntina scripsisse, unde Chro- nicon ipsum vel Wormatienae vel MaguntinuM appellari licet. Magna diligentia auctor ejus usus est in tractandis rebus gestis Episcoporum Wormatiensium et Magiintinorum, quare ad historiam Episcopatuum illarum regionum accuratius cognoscendam multum vi- detur posse conferre. Sed ut suum cujusque sit judicium de auctoritate historica hujus Chroniei, duo cxempla excerpenda ex co statui, alterum de rcbus papae Innocentii III., quod est initium Chronici Reliquiarum, altcrum e vita Ruperti I., in cujus rebus enar- randis Chronicon abrumpitur: l^) De Innocenlio III.
Innocentius IIIus successit anno Dom. MCXCIIII. et sedit annis XVIII. mcnsibus IIII. et diebus 23. Hic fecit hospitale Sti. Johannis. Renovavit ecclesiam Sancti Petri. Decretales et sermones ac librum de miseria condicionis humane ac multa alia compilavit. Hujus tempore capta est Constantinopolis a Venetis et Francis. Similiter et Miramolimis Sarracenoruin cum maxiina multitudine veniens contra Hispanos confusus ad suam rediit patriam. Hic etiam Ottoneni iniperatorem et coronavit et deposuit. Hic libellum abbatis Joachim, quem contraPctrum Lonibardum Qcg.Lombardiim) composuit, dampnavit. Dampna- vit etiam quendam Almericum cum sua heresi, de qua in dccretis: Dampnamus, qui asse- runt ydeas, quae sunt in inente divina, creare et crcari. Dixit etiam omnia esse unum et omnia esse deum, et si homo non peccasset, quod in duplicem sexum pertitus non fuisset, sed modo angelorum multiplicati fuissent. Dixit etiam, quod in caritate constitutis nullum peccatum imputaretur et sub illa spe pictatis sequaces ejus omnem turpitudinem com- inittebant. Et iste Almaricus cum suis sequacibus Parisius fuit combustus. Tenipore etiam hujus Innocentii Ordo Praedicatorum inccpit per Sanctum Dominicum in Tholosanis partibus contra hereticos et exemplo praedicavit a. Dom. MCXCIX. Et sub eodem ctiam Ordo Fratrum Minomm pcr Sanctum Franciscum prope Asisium aput Sanctam Mariam de Portiuncula incepit, videlicet anno Dom. MCCVII. Hic ctiam Franciscus prius vo- cabatur Joannes. Hujus Innocentii anno XVII. in Laterano celebratum fuit eoncilium MCCXV. praelatorum pro subsidio terre sancte et pro universali statu ecclesie, ubi multa statuta utilia fuerunt promulgata. Quo etiam tempore consecravit ecclesiam Ste. Marie trans Tiberim. His etiam temporibus Livonia est conversa ad fidem Christi pro parte. Demum cum Innocentius proptcr subsidium terre sancte intcr Pisanos. Januenses

et Lombardos pacem facere intenderct. m itinere ad hoc constitutu.s apud Parisium obiit et ibidem sepultus in ecclesia S. Laurentii in artiri.v ( leg. marh/ns )
Haec ad verbum paene congruunt cum Supplementie, quibus MarUni Chronicon el in ed. Basil. et in cod. Giss. refertum est, in quorum librorum posteriore tamen haec. quae de Amairico sunt. in marginem rejecta sunt. Vide supra p. 33.
2) De Ritperlo I. duee Bavariae.
Rupertue primue duz Bavarie ei comes Palatinus Reni post depositionem Wentseslai praedicti anao MCCCC Sabbati proxima ante festum Sancti Bartbolomei apostoli fuit eleetus per dominos Jolianncni Maguntinensem } Fridericum Coloniensem n Wernsherum Treverensem archiepiscopos, aliis elcctoribus vocatis, sed absentibus, in Rense, et ibi sollempniter ad sedem imperii positus praesentibus quam plurimis principibus. Et regnavil auris l\. mensibus IX. taliter qualiter. Kt sequenti anno scil. Anno Dom. MCCCCI. idem Rupertus Italiam intravit cum CL. lanceatis tantum cum domino archiepiscopo Co- loniensi < t duoe Lothringiae liliastro suo et aliquot aliis parvis principibus contra Me- diolanensem, sed nihil profeni. sed in brevi rediit et consequenter inAlmania inHeidelbOrg mansit et eo toto tempore dominus arcbiepiscopus Johannes et Lantgravins Hassiae in magnis fuerunt guerris per tres continuos annos. Kt cum nullus eos concordarc potuit el multis dampnis utraque parte receptis tandeni se mutuo concordarunt. Huic Buperto
regi Bonifacius papa decimam cleri per Almanniam ..... Cetera desunt. Multa folia
exscissa \ identur.
De ipso autem Fratre Marlino in Martini IV. vita haec in Chron. Wormat reperiuntur: „Hujtu tempore Martinu» ordini* praedieaiorum penitentianu* domhti papae et capel- lanue Cronieam Martinianam composuil. Martinianam voeatam nomine proprio Marlim papae."
VI.
Excerpta genealogica et chronologica.
Bxtant in cod. Nr. CLXXVI., quem supra Nr. III. p. 40. descripsimus , Excerpta quaedam Chroniei (fbl. 233—235.J incerti auctoris, quae magnam narrandi similitudinem habent cum reliquiis iUius Cbronici, quod modo cognovimus. Ac primum quidem agitur in his excerptis de Alberto de Hahbalde (Jeg. Anhalde^ marchione, dc marchione Conrado, qui genuit Ottonem uarchionem de Choburg et tres alios iilios. de Burchardo comite deZolr.; de Friderieo Purcgravio de X r urnberch. Tum scquuntur Excerpta chro- uiid ab a. D. MC. usque ad a. MCCCXCVI., ubi haec reperiuntur „ A. MCCCXCVl. iii die 8. Weneseelay Friderieue dux Auetriae prope Muldorf eueeuhuil in bello et captus eet a duce Ludovico Bavariae, qui Ludovicus adeptus est imperium et regnavit potenter."
VII.
Adae Claremontensis Flores Historiaram ad Gregorium (IX.).
Cbd. Giss. Nr. CLXXVH.
B. S Ms. 38. tot.
In boc codice, quein supra nr. V. p. 43. Adriani verbis descripsimus, quum multa alia, tum lit. a. fol. 1 — 224 a. Adae Ctaremontensis Flores Historiarum nondum, quod

— 4«
soiam, editae continentur, de quorum auetore vid. laprimia Fabric. Bibl. med. et iaf, acv \ Adamu» Claromentanue et v. Adamue BarcMna a nau s * Insoriptio, qusu supra posui- mus, e.st ex praefatione bausta, bbi eam Ada ipsc tradidit; ea autem, quae in Catalogo Adrian. alfertur „ Cronica Ade (Adami) Claremontensis ad Papam Gregerium de §eetie tatictorum. flores hietoriarum voeata" in cod. Giss. a reoentiore manu nescio unde ad- dita e .st. In aliis codd. videtur boc opu.s De Serie sex aetatum inscribi; vid. Fabric. v. Adam Ctaremont. e( Voss. de Hist. Lat. II. cap. 56. Nam recte Adrianum puto judicarc in crrore versari videri cos, qui hofl Floret hietoriarum ci Chronicen de eerie sex aetatum pro diversia libris habeant. Pertinent autem hi Flores hietoriarum, ut ipsa praefatio docet, ad ann. 1270., ct maximam partem, td quod ipse auctor in praefatione prolitctur. ex Vincentii Bellocitcensis Speculo Hisloriali excerpti sunt, sic ut quasi pro compendio illius operis possint haberi ac tota operis descriptio (AnordnungJ cum Vtn- centii opere conveniat. Cronicon autem de Gestis Sanctorum ab eo, qui codicia Giss. inscriptionem fecit , ideo videtur esse dicta, quod Sanetomm paeeionihne exponendis magna pars operis consfat, pariter ut cetera e Vincentio Bellocac. hau.sta. Sed ut, quid scriptor ipse in opere suo spectaverit, melius cognoscatur, praefatwnem, quam ipse operi suo praemisit, cum nonnullis exemplis huc trans.scribere constituimus. Sunt autem verba praefationi» haec: ,,Sanctissimo in christo patri ac domino Gregorio apostohce sedifl summo pontifici Adam clericus Claromontensis episcopi devota pedum oscula bea- torum et in ejus oculis gratiam invenire. Quoniam intcr causas rationabiles nibil ccnsctur utihus beneficio literarum, quibus memoria reformatur et in novitatem redit, quod oblivio obscuravit, nobis in solatium et recreationem spiritofl quedam ex libri.s doctorum ecclesie, quedam ex cronicis Eusebii. Bede, Sigiberti, Jeronimi, qucdam praecipuo ex hi.storiali speculo fratris Vincentii de ordine fratrum pracdicatorum parisiensis el quaedam ex gestis Romanorum, Francorum ct Britonum a mundi inicio usquc ad moderna tenipora (12(5*. ) successivis temporibus stilo breviloquio, prout permisit divinum auxilium, enotlavi, ut cum fueritis secularium depressus tumultibus seu fessus, orationibus vel aliis divinis stu- diis fatigatus ad hunc librum in solaciis rccurrati.s. Et quoniam fides vcritatis verborum adminicula non desiderat et praefationibus coloratis saepe rectus scnsus infringitur et veritatifl immutatur, volens nianum excludere captiones verbis simplicibus vobis seripsi regna s. SScitarum , Argivorum, Cretensium, Egiptiorum, Assiriorum , Sixionorum. Atheniensium, Latinorum, Romanorum, Francorum, Lacedaemoniorum, Corinthiornm, Ju- deorum. Medorua», Macedonum, Lydorum, Persarum, Asye ac Syrie, quibtlfl temporibus ftnem et initium habuerunt. Reges quoque eorum quosdam, quantuin, qualiter et quo- modo caiu gubernaverunt. Judeorum etiam omnes judices, reges et quosdam pontifices usque ad tyty tempora, Romanorum reges, consules et imperatores cum Francorum rc- gibus in Gallia regnantibus, quantum et qualiter et quibus temporibus regnaverunt. Qui etiam et quot Romani pontifices quomodo et qualiter et quanto tempore romane ecclesic praefuerunt. Quosdam quoque martircs majoris famae et meriti, sub quibus principibus et quibu.s temporibus palmam martirii subierunt. Quosdam etiam philosophos poetas ac medicos confessorea doctoribus ecclesie quibus temporibus et quibus provinciis florucre cum quibusdam temporuni evenieutibus sub compendio ordinavi. Sane igitur ego historiographo- rum minimus eorum imitans vesligia praesens opusculum ex diversorum dictorum (nonne ati- ctorwn) dictis et sentcntiis conpilavi et antiquorum inherens historiis clegantiores eorum sen- tcncias, quas jam vetustas hominumquc neglectus quasi jam mortuas aboleverat. in quodam novitatis esseutie suscilavi librum istum, quem Flores Historiarttm intitulo, vobis in so- lalium compilando. Qui licet mei titulo se vestris oculis repraesentat censuram expectans potius quam graliam et in hoc summam sui praecii constituit, si non a vobis reiciatur.

Md tandem, quod ci maximum eat, induJgentiam meroatur, (ete.) — Porro praeseiu opusculum dividitur in tres partes. Prima pars continet Gesta a mundi originc usque ad tempora Julii Cacsaris supcr Romanus primitufl imperantis et imperare inchoantis ante incarnationem domini annis XLVII. Secunda continet Gesta omnium iroperatorum Ko- manorum, Regum Francorum, Komanorum pontificum, martirum et confessorum ramosorum cum cvcntibus quibusdam tcmporum a dicto Julio usque ad tricesimum tertium annum Frederici secundi Lugduni ab [nnocentio quarto condempnati. Tertia continet Gesta va- cationis impcrii a primo anno condempnatiBiiis dicti Friderici usque ad annum domini millcsimum ducentesimum septbagesimum ( 1270.). Continet etiam adventura antichristi et signa summi judicii et qualitcr christus vivos et mortuos judicabit et in hoc termina- bitur libcr iste." Ex postremis prologi verbis apparet, tractatus istos de rebu* dhHnia } quos Vft D. Adrianus in Catalog. Codd. Nr. CLXXVII. alii scriptori tribuere velle vi- detur, ejusdem Adae ssse, qui iu bac (pioquc partc antiquiores cronicas sequutus esl \am in editione quidera Vincentii Bellovac Venet. 1591. Totno IV. Appendix libri XXXI. extat, qui easdem rcs continct.
Sequitur exemplum de Anmxagera pbilosopho. Xerxe et Esdra ex his Floribue Hietor. excerptum, quod conferendura esl cum Vineent. BeUov. Spec, llist. lib. III. cap. 33. ( de Anmxtt§era) ; cap. 37. ( dc Xtrxe} et cap. 43. fjde EsdrnJ.
V alerius. | Anaxagoras post longam pereyi aa Uonom pro studio sapientie in patriam reversus cum possessioncs suas desertas videret, non essem salvus ego, nisi tste periissent. Anno Darii XXII. Valerius Kruti collega adeo pauper mortuus est, ut sumptu publico sepeliretur. Blalachias propheta.] Ko tempore Malachias prophetat unus ex XII prophetis. Kc\ Persarum.] Xerxes filius Darii Persarum quintus cepil regnare anno ab initio mundi IIILXW III. et regnavit annis XX. Hujus tcmpore Pindarus, Sophocles et Buripides poete clarent Arlhabanus Persarum Vltus regnat mensibus sex. Artaxerxes Persarum VII ^ regnat annis XL. Longimanus cognominabatur. Comestor. ] Eo tempore natus est Socrates et lapis habens formam caprinam in Kgeum mare de celo cecidit. Comestor.] ESsdraa propheta sacram bibliothecam reparavit]. Tempore Artaxersis Esdras scriba et propheta de genere Aaron sacram bibliothecam a Caldeis combustam spiritu sancto dictante reparavit el quasdara figuras subtiliores ad scbribendum et ad pronun- ciandum. quam priorcs. invenit; quare aput regem magnificatus est, et modum schribendi a dextra in sinistram invenit, cum prius ad modum arantium homines scriberent, Plures alioa libros scripsit. Hic obtinuit ab Artaxerse rege, ut rediret et in lege domini populum suum instrueret. ."Mittens autcni ad filios Israhel, qui ultra montes Caspios erant, qui sunt inter Uedos e( Pcrsos, non venerunt. Tandem cum sociis 1DCCC undique collectis venit in hierusalem et adjuravit. (cet.) — Esdras sacerdotes principes et levitas, ut proicerent uxores alicnigenas et eos, qui de eis nati erant."
Explicit Chronieon Adae sic:
..Ivarolus cruce figitur et eum fManfridunT) defincit, Ex hinc Corradura filium praedicti Corradi cum filio ducis Austric Henrico quoque lilio regis Castelle Gerardo comite Pisano et II. filio cum Conrado de Antiochia contra ecclesiam et dictum karolum insurgentes in campo Leonis convenerat. Conserta pugna et diu agitata victi hostes ecclesie in fugam se verterunt et fugientes per mare apud piscinam capiuntur et X r eapoli decollantur. Anno scil. D. MCCLXVIII. in crastino omnium sanctorum exceptis H. filio regis Castcllc, quia fugit in ecclesia et Conrado de Antiochia, cui peperit Karolus propter fratres Johannis Gajetani Cardinalis, quos idem Corradus captivos detinebat. Mortuo igitur Conradino sinc libcris pcriit tota progenics Friderici. Karolus quoque de ecclesia Komana in regem coronatus, Campaniam, Apuliam, Tusciam, Calabriam, Siciliam

et iMgmni partem Ytalie sibi subdit." Sequitur de septtata aetate Vincentii, de adventu antichristi etc
VIIJ.
Conipendium Cronicarum incerti auctoris.
Cod. Giss. Nr. CLX.
B. S. Ms. 37. tol
In eodem codice, quem supra p. 31. nr. I. descripsimus, extat praeter multa alia lit. f. fol. 25. opus, quod in Catal. Adrian. inscriptum est: „Delineatio hittoriae uniter- salis a creutione mundi usque ad l espatianutn scd in operis ipsina praefatione nomi- natur: Compendhtm Oonicarum } quod pariter atque Flores Hisloriarum Adae Chtremon- tani iiiaxinium partem e ' ineenth Beltovacensis Spec. Histor. haustum eandem plane descriptionem (Anordnung) habet, nisi quod brevius est. Desunt enim in eo Getta Sanetorum . quae Adamu» habet. Pertinet autem hoc Compendhtm Croniearum usque ad a. 1207.. ubi res Henrici VI. tractantur. Quum autem in posteriore parte codicis folia saepe a bibliopega disjecta sint, qua de re vid. supra p. 35., idem vitium in hac quoque ejus parte ab eo commissum est sic, ut inter vitas Imperatorum Vespasiani et Adriani Martini Poloni Chronicon interpositum sit. Oui autem medii susl inter hos im- peratores, Titus, Domilianus, Nerva, Trajanus, omissi sunt, nisi forte aliquot folia perierunt, quamquam id propterea non est verisimile, quod in inferiere margine ejus folii, in quo vita Vespasiani scripta cst, ab ipso librario haec nota addka esl „Sequitur post /inem dc imperatoribus ulthnis hic continuandis, ubi Anno Domini CXIC. Uelhts Adrianus." Ilaec autem nota librarii fugit Virum D. Adrianum, unde mctum esl . ut in Catalog. Codd. finem harum Cronicarum deesse traderet notaretque terminari in verbis ,Sub tilnlo de Tiberiu imperatore quae verba in prioris partis Cronicarum fine male per bibliopegam ab altera disjunctae repcriuntur et ad narrationem referenda sunt. (juae de testiraonio Josephi de Chrisio inserta est vitae Tiberti, quam rlla nota comparandam significari voluit librarius. Ilujus quoque Compendii Cronicarum proloffum cum paucis exemphs hic repetere visuni est, quo alii , quid in hoc opere contineatur , cognoscant. Ilabet autem sic:
„Sapientis consilhim docet in tempore ocii scribere sapientiam curiosamque rerum indagationem potissime, ut e.v cognitione mutabilitatis creaturarum, quae in subscripto libro declaratur, crescat in humanis mentibus notitia et amor innumerabilis creatoris ac per hoc profectui proximoruni consulatur; hoc, inquam, profecto instinctu cogitationein provocaverunt, me mores apis argumentos ex diversis herbarum floribus mel sibi con- gregantis. Quedam naturalia rerumque gestarum actus nonnullos et in speculatis colligere ex cronicis doctrine, quae illustrium virorum 6. . Josephi, Eusebii, Ysidori, Hieronimi, Augustini, Comestoris, Thomae de Aquino. Vincentii (^Bellovacensis) fratrisque Martini (PoloniJ ac aliorum in unum volumen, cui nomen praeponitur Compendium Crenicarum, in quo de mundi spaciositute qualemcunquc mensionem feci, ut ex ipsius magnitadine immensitatem creatoris et ex varietate specierum ejusdem similiter ipsius creatoris pul- chritudinem nec non ex prolixitate temporum ejus aeternitatem diligens lector possit considerare. Etiamque in eo descripsi de bellis famosis per orbem usquequaque com- mi.ssis. antequam de sinu patris advenerit rex noster pacilicus. (cet.J — Igilur supplico omni (sequitur locus ras.J liunc librum legenti, quatenus, si quid ex eo corrigendum repperit. ignorantiae meae attribuat limaque corrigat caritatis: quod uutem correctione

— 49 —
unvenerit non ind ige re, dortorum probitati ymmo domini bonitati. a qua id acceperunt, cum gratiarum actione asscribat."
Sequitur exemplum dc Anaxagora pliilosoplio et Xerxe , rege Persarum et Esdra proplieta ex hoc Compendio Vronicarmn excerptum, quocum conf. Vincent. Bellovac. •Spec. Hist. liib. III. cap. 33. ( de Anaxagora ). cap. 37. (dc Xerxe), cap. 43. ( de Eadra )
Anaxagoras auditor fuit niaximus Augustin. de Civ. Dei li. VII. Ilic rerum omnium. quas videnius, effectorem divinum animum dixit. Aristotiles in mctaphysica lib. X. Ana- xagoras dicebat, quod homo est mensura omnium rerum. Valerius li. VII. Anaxagoras interroganti « uidani, quisnam esset beatus, nerao, inquit, ex his, quos tu felices existi- raas, sed eum in illo numero rcperies, qui miser a te esse creditur. Idem libro VIII. Anaxagoras post longam percgiinationein pro studio philosophiae in patriani reversus cum posscssioncs suas desertas videret: Nen essein ego, inquit, salvus, nisi iste divicie perisscnt. Symacus in epistolis ait, Cum Anaxagoras disputaret ct mors sibi nunciaretur, se a disputationibus non retraxit, sed ait, nichil novi michi nuncias; ego enim istum cx me natum sciebam esse mortalcni. Boetius libro primo de consolacione prosa tercia. Quodsi non legisti Anaxagore et Socratis veuenum, zenonis quoque tormenta etc. Ex quibus patet, quod veneno Athenis mortuus est Anaxagoras. Ait Aug. XVIII. libro de Civ. dei: Datum est ei venenum tanquain rco mortis, quia solem dixit lapidem ardentem, quoniam solem Atheiiienses dcuni cssc credebant. Hic, sicut dicit Aug., successorem habuit Archelaum, qui fuit magister Socratis, qui natus est tempore Xerses quinti regis Persanun anno mundi IIIMCCCCLXXVIII. Ilic Xerscs adeo luxuriosus crat, ut magnum promitterel praemium ei, qui novnm genus voluptatis ct luxurie inveniret. Qui adversus Greciam bellum per quinquennium instruxit, babens iu exercitu suo VIIC nulia de auxiliatoribus rostratasque naves mille et ducentes et naves provisiones portantes IIIM. Adversus tantum exercitum Leonida rex Spartanorum cum Illlor tantum milibus armorum olisiitit et pugnatum est per tres dies. Ouarta die Leonida jussit suos pausare et ipse cum VI (.' tantum viris irrupit in castra persarum contra XI M hominum. Et bellando ipsi per ae adjuvaat Spartauos et mutis cedibus suis ct pugnatum est a principio noctis usque in majorem partem diei sequentis. Po^tremo Spartani mortui in mortuos ceciderunt. qulbus iinii bellum Leonida rcx dixerat, prandcte hic, inquit, cito apud inferos cenaturi. Eo tempore Esdras legem succensam a Caldeis reparavit ; numeros quoque ac literarum apices excogitavit, qui facUiores ad scribendum fierent ct ad pronunciandum et propterea velox scriba dictus est. Tytulos psalmorum composuit et plura, quae leguntur in pentatbeuco."
Explicit Coiiipendiitin Cronicarum sic:
,,Hcnricus Sextus C praecedunt nonnulla dc Gregorio Nazianzeno et Friderico 1.1 usque ad a. 1207. ab Innocentio papa cum legato duodecim abbates Cisterciensis ordinis in terram abigentium ad praedicanilam lidem hercticis mittuntur. Quibus de Hispania dicatus Oxonienais episcopus habens secum fratrem Dominicum in comitatu pro hereticis convertendis adjungitur. Qui Dominicus post ordinem praedicatoris incepit. Sequitur Otto quartus ducis Saxonie filius a doniino Innocentio papa..... u (Cetera desunt.)
?

IV
Gesta ren-um Francoruni ab orifjine regni usque ad ann. If)CCCXXIX. ex cod. membrau. D. Gerardi Meermaiiii. Syndic. Roterod.
Cod. Giss. Nr. CCLIV a.
(E Bibl. Senkenber<r.)
Hic codex qwm confecto demum catalogo Adrianeo in bibliotheca acad. Gissensi inter codd. Senkenbergianos inventus esset, Vir Cl. Adrianus eum in Actis diumis Darmstadinis (jGrossherzogl. Hess. Zoitung. Darmstadt 1841. St. 1. l.Jan. Spalt. 2. S. 3.) Germanico sermone descripsit, quam nos descriptionem hic Laline reddamus.
„Codex est charlacens saec. XVII. exeunle diligenter scriptus, foll. 113. [(/uoruiti ego quatuor extrema, quum codicem perluetrarem, deesse aiumadvei li, qitne, dum codex a viro VI. Adriano describitur, e/iam e.rtilisse oportet, neque tamen , quo per- venissent postea, percontando investigare potui [, quorum 1. 2 b. 3 b. 111 b. — 113. racant. Inscriptio hmec esl: Ges/a regum Frmncorum ab origine regni usque ad ann. IqCCCXXIX . Incipit: Princifrium regum Francorum [eorumque originem rel geuliiim illarum uc gesta proferamus. Eet aulem in Asia opfridum Ti ojanorum , ttbt est civitas, quae lltiiin dicitur, it/ii regnavit Aeneas. Gens illa fortie el vaiida, viri bellalores atque rebelles, nimis inquietm, certmminm objurgantes, per ggruin /iui/ima debellanles. Surrexerunt mutem reges grecorum adversus eneam citm multo exercilu p ugnm veruntque contra eum cede magna. — Cap. II. uicipil: Eo itidem tempore gens mlmnorum pravm mc petsima rebellaverunt contrm Vmlentinimnum imperatorem remu- morum ac geulium.J. Kxplicit: cum magna letitim el exultmtione eelebravit. [Quum ttittem in exemplo Gtss. quatuor folia, Ut modo commemorari, desittt, espltctt a. DCCCXXIX. ,,Post exactam hiemem in ipso sancto quadragesimalt jejunie pmucit an/e taucta pascnm diebus aquisgrani terrae motue noctu faetue venlusque tam vehe- mens coortus, ut non so /iini humiliores domus, verum etiam ipsam sanclam dei geneh tas basilicam, quam cagrellam vocaitt, tegulis plumbeis teclam non modica denudaret parle. Impermtor vero in diversis occitpationibus etc. — — ubi raria esse comperit, quae de HOrdmannis fama disperserat, sicul prius diepoeilum habebat, medio
nieitse OUgustO wormmciam ventf. Ibique habito"..... Cetera des/tut.f Titulus
est a maiiu V. Cl. H. C. a Senkenberg. Quod sequitur fo/ium con/tnet ejusdem nri docti notas, quorum infra faciemus men/ionem. Foll .4 —49 a. (Principium wuisistit) tgpis expressa exlant apud Bouquel Script. rer. Gull. et Fr. [D. M, Bouqitet. Re- cueil des historiens dee Guules et de la Frunce, accomp. de sommaires, de tables et de noles (conlin. p. Ch. Hmndiquier, J. Precieux, Fr. Clement, Poirier, M. Brial, Duunou et Xtiudet). Puris 1738 — 1832. XIX Voll fol.] Vol. U. p. 542 — 572. cap. I—LIII.— Foll. 49 a. — 53 b. (Deinde . . marlyris) eumpta sunt ex Fredegarii Scholast. Chron. Cou/iii. ibid. p. 454—458. — Foll. 54—55 a. (Carlus . . . missits) ex Ademarii Chron. ibid. p. 576 — 577. — Foll. 55 b. — 92 b. (Pipinus . . . coeptl) ex Annal. Frnncic. ibid. Vol. V. p. 32—62. — Foll. 92—111. (Domnus . . . cele- bravitj ex Annal. Eginhardt de Gestts Ludovici Pti. Fol. 3 a. Dominue a Senken- berg nolarit, Meermannum codicem, e quo nostrum exemplum deecriptum est, e boitts defuncti Baronie de Crassier Lovanii (LobenJ emisse, e cujus collectione codicum plures praeclari codd. in noetram biblio/hecam academicam perrenernnt [Cfr. Comment. Crit. p. 31. seq. I.]. Fui/ autem codex ille membran., unde noster codex est de-

scnptus, saeculi X., foll. 119. fol. min. vcl 4 maj. el ridelur olim Viri Cl. J. ./. Chifietii futsse. In margine itos/n eoeheie Senkenbergm» multas perutiles notas adjecil [queu tamen itiin de suo addidit, oad e margine codicts membranacei traniteripiai tunt, cui eas adjectas fuieet ipee teetatur eo loco, quem mox afferemus j. Bouquet tii cenficiende epert tua elarieiimo Ulo codioe Bmroni» de Crmeeier ueue est uberri- maeque mde fruetue hietorime nuu in tecundt voiumine fet V.f] percepii ln con- fieiendie qutem potterioribu» velummibu» eodex nen umpliue ParieUt fuieee videtur, itl porro tnde proftci posset. Quare muitum etiem nune <•./■ imstro codice ad historiam Erancorum pleniue toguoecendam tidetur poeee rtdundare. Ineerendue est hic codex mCatalofo eoeUeum xnter Nr. CCLIII. tt Nr. CCLIV. nota: Xr.CCLIVa." Adrian. Vk 111. Senkenbergius ipsc fol. 3 a. haec ile suo codice retulit: „Emit hune librum Vir lUuetrie Gerardue Meermann cj - Bibliotheca Baronis de Crassier Leodieusis , cum illa venum exponeretur. Eti vero codex tcripturae taeculi, ui videtur, X. foliorum CXIX. pergatrenortim, parri folii mui fortnae, quiuii quartam rocaut . exceUentiorie, quem ego olim puto fuitte Johannit Jacobi Chifflelii: — Ueui fuit Benedictmie m nora Seriptorum refum GulUearum ediUone per Bouequelum facta. — AlUnuntur /u empite Ubri ut c/ attlii iit margifte Supplemenh loco, aUqua ex Speculo Vinc. Bellov. Hist., unde elttiiti est hietoria illa de serpente, cujus et codicis meminit Montfmueon Bibl. Ms. p. 604. Haec cxscribere nos eupervncuum judieavhnus. In calce odeeriptum eet ntliil. quod ad aetateiu pertineat, sed parte I. cap. 54. videtur innui ietam miniumm par/em eeripfam eeee anno 887. Diversorum vero autorum eet oput, qai per vieee historiam eontinuarunt." Folio 48. leguntur haec: Franci vero theodericum cala monaslerio tnu- tritum fUium dagoberli juniorie regem euper se etatuunt, qui nunc aiiuo sexto in regno lubiietit, Fol. 51). aotatur annus 73.>. — Fol. 52. cap. LV., ubi haec reperiuntur: Eo anno Pippinue dux — cum arunculo stio childebrande duce et mullitudint primatum el agmin^um ealeUitum plurimorum burgundiam dirigunt finee - Carlut prineepe Paritiut baeiUeum tancti Dioniiu martyrit muUa munera tUlavit. — Transiit XI kal. nor. el septtlttts est im basilica sancti Dionytii tnartyrit" notantur haec: „ Hic sequitur epistola Alexandri M, ad Arietotelem de preliie tuit uliae de titu Indiae dicta, sed commenticia, ii/i td erudUii talii eit notum. Nee non fragmenta Eutropu. Id quod tndicio est, la- borem prtmi eontinuatorie morle Carofi MartelU fuisse finUum. Memarandum etiam eimui iil. mttitu saec. XV. ex Vineentie Bellovac. hiitoriam aul falndam antlem de ser- penle ttt tepulcra Caroli MarteUi poit aliquot annoi inveuto, corpore illitts non reperlo, ('odici antiquo Meermanniana esse adscriptam. ISed noluimui lectori hoc insipido addi- tamento graves esse. Sunt capitula oo." — Fol. 53. sequitur nova continuatio ab a. DCCXLI. ,,Carlus major domtis defunctut est." Cap. I. „ Hic incipit Continuatio se- cunda , ttt id etiam ex s/glo et ipsa codicis antiqui forma apparet." — Ad marginem capitis X. ad a. DCCL. de crcatione Pippini — ..Htldericus vero, qui false rex voca- betur, tontorafut est et in monaeterium missus," haec notantur: „Alia recentiore nianu adjecta sunt ea, quae hic iu codice nostro detunl, nitnirum cap. XI. el XII. Incipit autem XI. Iste Pippinut, nl dieium est, ex regalis aule prefecto in regnum promotus" - et pertinet ad ann. DCCLIII. — Fol. 98. desunt nonnulla ad a. DCCCXIX. „Slaotnir abodritorum rex - - per prefecto» taxonici Umitii et legatot imperdtorie — aquisgraiu adduetu» eet. Quem eum primoree poputi sui, qui oimul tnisti, vene . . ." Cetera dc- BunL — Fol. b. pergitur: „ad gregus pluribue interfectit et averlit el de iUa pro- vineia fugavit. Borna rero dux Dalma . . ." Cetera desunt. Pariter ad a. DCCCXXII., ubi haec reperiuntur: „In regtone thuringorum quodam in loco juxta fluvtum cespis longitudine pedttm quinquagenum , latitudine quatuor denum, altiludine sesquipedali de
7*

terra sinc manibu* cl praeeiau» et subUdua esl. El ab eo loco -- , viginti quinque
ptdum spatio diatana inventue eaf. ttem m parte orientali Saxoniae," notatar: tJ Deaunt
folia." Incipit denno:-- „eum quo uuahalum monaehum propinquum eumm fratrem
tidelieet adelhardi abbatia et gerungttm hoatiariofum magiatrum unu direxU." — Kol. denique 106 b. posl verba: „Cedrugua abodritorum princepa poUieitotionibua auia adhibena fidem eum guibuedam primoribue populi sui compendtum venU dilatique per tot tsnmoa Udventua aui admirationem eoram imperatore ii<m hnprobabiUter reddiekt. Qui ahsonis haud dubiam aibi vietoriam pollicebatur/' notatur: „Dees/ hic integer quaternio." Ex his lacunis intelligkur, codicem illum membranaceum non satis integrum fuis.se. Et.no- tandas istas censui lacunas, ut si quis in aliis terris hujus historiae Francicae codex reperiatur, perspici possit, quam rationem noster codex cum aliis babeat.
X.
Ivonis Carnutensis Episcopi Epistolae (88.). Cod. Giss. Nr. CX.
b. s. 16». 4.
„Codex membranaceus saec. XIV. exeunte eleganler exaratu8, lineis elilo dnctis, crebris vocum compendiia, rubria inacriptionibua, lilteris inilialibua milto pictia, pnucis in margine notatis, foll. 93., quorum 1. 2. 92. et 93. ehartaeea snnt. inter fol. 18. etl9.acida membranacea agglutinata est, quae in pag. averea eeriptura vaeat. Fol.l. 26. 9/. 92. et 93. vaeua sunt. Continentur autem hoc volumine: Iconis Carnutenais
episcopi epistolae. Incip. fol. 3 a. SCI SPS ADSIT NOB GRA. (Haec rubro picta
sun!)— Notat Senkenberg. fol. 2 a.: Ivonia Carn. Epiac. Kpiatolae mdnu saeculi XII.
Ivoni aequali exaratne, cujus codicis et ordo differt et meo non editue inaunt, 1764.
Comp. in sectione Amstelod. — Long. 7" 7"'. Lat. 4 " 11"'. Adri an.
Quum bic codex, quem cum optima edit. Opp. Ivonis Parisina 1647. Partes II. fol. flvonis Carnotensis Episcopi Opp. omnia partes duae. P. I. Decr. P. II. Epist. cum notis Jureti et Souchet.l diligentissime contuli, ex optimo aliquo codice exscriptus vi- deatur, quod ct verborum ordine et toto orationis colore multum exemplo Parisino prae- stat, maxime dolendum est ; quod spem, quam de epistolis nostri codicis ope augendis olim Senkenbergins et nuper hujus viri cl. auctoritate ductus Friedlaender V. D. in censura Catalog. Adrian., quae extat in „Jahrbucher f. wieaenach. Krilik." Berlin 1840. St. 79. nr. XLIX., (uh\ vid. Friedl. p. 630.) bistoricis fecisse viuentur, irritam esse certo confir- mare possum. Extant enim in hoc codice secundum edit. Parisinam non solum nullae epistolae incditae, sed ne tantus quidem numerus earum, quantus bl ed. Paris. reperitur, quae 287 Epistolas babet , quum cod. Giss. tantum 88 Epislolas complectatur, sed longe diverao ordine collocatas atque in cd. illa Paris. Videtur autem librarius certum quod- dam consilium in eligendis illis ac describendis 88 epistolis secutus esse^ quod et quae ad unum aliquem datae sunt epistolae in unum locum collatae sunt et quod maximam partem sunt ejusmodi, quae ad jus eccleaiaatieum spectent. Est autem ordo epistolarum in cod. Giss. cum cd. Paris. comparatus hic:

Coil. Giss.
1
Ed. Par.
Cod. Giss.
Ed. Par.
Ep.
I
Ep.
II
En
XLIV
En
LXXVU
»
II
»
CLVl
»
»
LXXVIII
»
III
»
XVI
»
- X. 1 A \ Y
»
LXX\
»
IV
)>
CLXl
»
XLVII
»
LXXXII
»
V
»
I
»
XLVIII
»
LXXXIII
»
VI
»
XII
»
XLIX
»
LXXXV
»
VII
»
XXV
»
L
»
xc
»
VIII
»
XLIII
»
LI
XCVI
»
IX
»
XLVI
»
LII
XCIX
»
\
»
XLVIII
»
liii
CI
»
XI
»
LXV
»
LIV
})
(11
»
XII
»
LXVII
»
LV
CVI
»
xin
»
CIII
»
LVI
99
CXI
»
XIV
»
CIV
»
LVII
XL
»
XV
»
cv
»
LVIII
X
»
XVI
»
CVIII
»
LIX
"
XXIV
»
XVII
»
cx
»
LX
»
CXXXVl
»
XVIII
»
LXXXI
»
LXI
»
CCLXXXVII
»
XIX
»
LXXXVIII
»
LXII
»
CXLVIII
»
XX
»
LXXXIX
»
LXIII
»
CLXII
>>
XXI
»
XCII
»
LXIV
»
CLV
»
XXII
»
XCIV
»
LXV
»
XLVU
»
XXIII
»
xcv
»
LXVI
»
XIII
»
XXIV
»
cxvii
»
LXVII
»
XV
»
XXV
»
cxxxv
»
LXVIII
»
VIII
»
XXVI
»
CXXIV
»
LXIX
»
XVI
»
XX VII
»
LXXXIV
»
LXX
»
XXVII
»
XXVIII
»
LXXXVII
»
LXXI
»
xxxv
»
XXIX
»
XCIII
»
LXXII
»
XXXVI
»
XXX
»
CXXXIII
»
LXXIII
»
CXXII
»
XXXI
»
LIV
»
LXXIV
»
cxxv
»
XXXII
))
LV
»
LXXV
»
XXVI
»
XXXIII
»
LIX
»
LXXVI
»
XXXIV
»
XXXIV
»
LX
»
LXXVII
XIX
»
XXXV
»
LXI
»
LXXVIII
LXVIII
»
XXXVI
»
LXIII
LXXIX
"
CXXIII
»
XXXVII
»
LXVI
»
LXXX
»
CXXXIV
»
XXXVIII
»
LIX
»
LXXXI
»
XXII
»
XXXIX
»
LXX
»
LXXXII
»
III
»
XL
»
LXXI
»
LXXXIII
»
VII
»
XLI
»
LXXII
»
LXXXIV
»
XVII
»
XLH
»
LXXIII
»
LXXXV
»
LXXIV
XLIIl
»
LXXIV
»
LXXXVUI
»
XXXII.
Sequitur lectionis varietas c codicis Giss. Ep. II. cum editionis Paris. ep. CLVI. p. 66. exempli causa enotata.

Argumentum cpistolae in cod. Giss. sic se habet „ Quod non debemue a/iquem se- cre/o sua peccata eonfUentem corporalUer separare."
Olricoj Cod. o - a presbytero] a presbitero — nihil] nichil — prcsbytero ejus cxcomm.J preebylero om. cod.? et habct excomm. ejus^. — cum — ingrediatur] cum — ingreditur? — sibi repugn. vid.] sibi invicem rcp. vid.? — solertij sollerti — cum reddi potest. non rcdditurj reddi potest et non rcdditur, omissa COnjlinct. CUmt — canon. sent.| sent. canon. — cibumj cybum — non permittuntj nos non pcrm.? — quandiu] quamdiu
_ niliilj nil? — pertinaciorj pcrtinatior — communioni] communi — nihil] nichil —
excipi non praecipiturj excipi om. —■ non excommuniceturj ex eras. — vincentium] vin- cencium — vel ab innoc.J vel om. — contra quosj eos supra vers additum ab al. man
— annuntiab.| annunciab. — nc istae ergo scntcntiaej ne cnim istae senl.? - judiciarioj juditiario unde etiamj unde et? — idem in sermonej unde idem in sennone?— corde semper disjung.J corde om. — exitej ct exite? — immund.J inmund. — contactuj cum tac/u e corr. — quod quisj quod quisque? — immund.J inmund. — ex iisj ex his — contactuj corr. enm tactu — damnatosj dampnat. — praedicebatj praedicabat? — se- questr.J sequacstr. — igiturj ergo? — ValeJ deest.
Sequitur varietas Iectionis Epistolae III. codicis Giss., quae est in ed. Paris. Bp. XVI. humilis Carnotensium episcopusj Ivo d. gr. carnotensis ecclesie episcopus? — pellicemj pelicem — vobis vidcturj videtur vobis?— apud vos hactenusj hactenus apud vos? — nunc vero dicitis hoc ipsum] nunc sic hoc ipsum dicitis venire in dubium? — hanc consuet.j esse hanc consuet. — vobis respond ] hoc vobis resp. — aliquisj alius ?
— vel licet licebitj licet vel licebit ? — Cabilon.J cabillon. — raptas sibi j sibi raptas?
— jure vendic.| jure om.? — habemus etiamj habemus et? — esse illam ntulierem] illam esse mul.? — .solemniterj sollempniter — violaverint (bis) J violaverunt ? (^bis)
— ergoj igitur? — focdamj fedam — coercerej coherc. ■— quod veroj qui vero ( leg. quia vero) — imbecill.J inbec. — inter se habent] habeut inter se? — judiciumj judi- tium — misericordiaj comp. niia e. miseria? J — quotiensj quociens — in unum negotiuin conveniuntj negotium om.? — opportunitatej oport. — indulgcntiamj iudulgentia
— huic patronoj huic om. — nec dicto, nec facto] nec facto, ncc dicto? — commune consilium et judicium| commune judicium et consilium? — comprovinc.J conprov. — ex- petatisj deest cum lacunac signo et rasura — longanimiterj lonquanimiter — hoc attcn- dendoj hoc attendo — hujus temporisj temporis hujus? — ValeteJ deest.
' c) CODD. ITIXERARIORUM. I.
Jacobi de Vitriaco Episcopi Acconensis Historia Hierosolymitana.
Cod. Giss. Nr. MCCXLVI. B. S. Ms. 420. lol
„Codex chartaceus diversis mantbits saec. XI'. in Italia, ttl videtur, scriptus. 111- tcripHenibue minio pictis, litteris initiatibus modo rubris, modo omnino omissis, vocum compendiis usitutis, argumentis passim in margine adscriptis, ligatura antiqua, foll. 226., quorum 171 b. et 226 b. vacua sunt. Continentur au/em haec: a. fol. 1—107. Jacobi de Theramo Processus inter Jesum et Belial. — b. fol. 108—157. Aegidii de Fos- curiis, Doctoris et Civis Bononiensis Praxis libri secundi Decreialium. — c. fol. 158

—17ia. Anonymi Ars Notariatits. — d. fol. 172—177. Designatio tenofbsiorum Dioece8eo8 Coloniensis — a. mt/le /.xiAiilor (iiinii. 1444 ). — e. fol. 178—182. Fre- tellt Archidiaconi Antiochiae Descrtplio Terrae Sanclae. — f. fol. 183 a. EpucoporuM llierosolimitanoritin Series. — g. fol. 183 b. — 226. Miotoria Hierosolhnitana Jaeobi de Vitriaco Episcopi Acconensis. — Haec duabus columnis scripta sttnt." ADRIAN. QuiBH tres sint libri Htstor. Hierosol. Jacobi t/e Vitriaco } nos pfimum tantimi //- brum in nostro coil. 1. c. habeinus, cujna inecriptio hacc est; „ ProlofUS M. Jacobt de Vitriato Vanonici regitlaris, Episcopi Acc /uiensis ( de quo vid. Voss. Hist. Lat. II. cap. 57, ) siiper his/oriam ilterosolimitanam. Qui pns/ea factus ftttt EpiscopUS Tusculanus et car- (tiitalts ecclesie liomane eletatits ko m a." Bunc lihrum, quctn cum exemplo, quod cst apud Bongarsium ,,(iesta Dei per Francos" T. f. P. II. p. 1047., contuli, e meliore co- dice descriptum Coguovi, quam unde Bongarsianum excmplum expressum est. Nam et verborom ordine meliore praestat et rariorihus medii acvi vocabulis, quae in pcjoribus co<ld. plerumque cum usitatioribus sunt commutata. Quare nonnulla exempla variarum lectionum e cod. Giss. sec. edit. Bon^arsii cnolata hic repetere nobis plucuit, quo judi- cium nostrum conhrmarctiir.
Cap. XVII. „De peregrinatione critcis s/gnatnritin et de his, tjuae sustinent susti- HUerunl in ria. (sic cod.)"" — Eremita] heremita -— copiosam | capiosam — regoura transicns | regnum pertransiens ? — Ilunj^ar.] ung.— pas.sus incommoda dc exercita SUO fere decem millia amisit] passus est dc exercit. ( leg. passus esl et de exerc.} milia cet. — currus etiam] currus autem — supcllectilia | superlectilia — subsequuti ) subse- eati Alexio] Allexio — habebant) habuerunt?— antiochenam] authioch.— Saracen.| sarrac. — Cap. XVIII. „De obsidione et caplione anthiochie" — hyem.] hiem. — imbrib.] ympr. — aegrit.] egrit. — mortifl gencribus] mortis temporibus generibus afllictiouem] afllixionem — Boamunclum| boadmundum — dante dom.] dom. dante? possederunt] receperunt t — Gap. XIX. ,,De pugna chrislianorum contra carbagat et eorum eictoria * — pauca admodum in civitate vict.] pauca admod. vict. in civ. ? — princepa enim pers.] princ. autem pers. — militiae suae] suae om. ? — carbagalh| carbajrat. — in auxilium miserat) axiam et ruorum addit G. ? — intra] infra — pre- mens] praem. — adeo quod valebat] adeo quod valeret ? — inedia perurgente] inedia peroriente— intolerabili] intollerabili — necess.j neccess. — ab urbe egressis] egressis ■b urbe? — domino conlid. ] in domino conf.? — de supernis | de superius? — animos | optimos — exhilarans] exilar. — robore suscepto | robore accepto? — aggred. | egrcd.
— praesidio | presid. —- gloriose | gloriose se — suprema | sompnia — laboraverant | lahoraverunt ? — hostium | ostium -— vict. inven. cop. ] victual. cop. inven.? — abund. | hab. — hymnis] ympnis — ut gratias referrent | ut gratias retulerunt ? — boamundo | boadm. — hieros. | ieros. — Cap. XX. ,,De obsit/ione e/ cap/ione sancle cicitatis iheru- salem" — regionum | rcgiones — hicrosolymor. ] ierosolim. — ante sanct. civ. | ante civ. sanct.? — erectis autem petrar. | erectis namque petr. — quibusdam sauciatisj qui- dam sauciatis — imbre ] ymhre —- molar. immiss. ] immiss. molar. ? — igne succ. | igni succ. — ab his] ab hiis — martyres ] martires — dies est crucif. | est dies crucifix.?
— strenui | strennui — pcr sajfittas ct spic] et sagilt. et spic. ? — per lapidesj pei o:n.? — et ingent. saxa | el om. — supra muros | supra niurum — sarac. | sarrac. — reperer. | repper. — Surianij zuriani — intoler. | intoller. - lacrym.J lacrim. — ereni. | herem. — preces ] praeces — deo et sancto viro ] ejtts add. G. ? — cereis] seriis — hymnis] ympnis — et alia Ioca visit.] et ad alia loca vis.? — Buillon.j bollon. — Stre- nuum] strennuum — administr.J amministr.

Pretelli Archidiaconi Antiochiae descriptio Terrae Sanctae.
Cod. Giss. Nr. MCCXLVI. Ii. S. Mi. 420. fol.
[n eodem codice, qucm modo descripsimus, oxtat lit. e. fol. 17« —182. Fretelli chidiaconi Antiochiue descriptio Terrae Sunclue. Habet liaec descriptio eandem rerum Iractatarum narrandique rationem, quam Jacobi de Vitriaco bber Imus. Ilaec autem de- scriptio Terrae Sanctae quamquaro multis olim nota fuisse videtur (Vid. Fabricii Bibl. med. et inf. lat' v. Frelellua et Voss. de Hist. Lat. III. P. II. p. 704., Bongarsius Gesta l)ei per Francos T. I. P. II. praef. §. VI.) et Christiunus Adrichomius Delphus in Thea- Iro Terrae Sanctae (Colon. Agripp. 1653. fol.) in Catalogo auctorum (post pag. 286 .3, ea se usum esse lestatur his verbis: „ Jac.de Vitriaeo Eccletiae in terrm eancta legali, posiea Episeopi Aeonensis et tandem CardinaUs Rom. liber de lerra sanclu et de mira- bilibus, quae ibidem ridit. Floruit u. Dom, 1231., eujus manuscriptum exemplar una ciini tlescriplione lerrue sanclae aulhore Fretello Archidiucono Anlioeheno ex insigni Crucigerorum Colonensium bibliotheca usui meo exhibuit M. Tilmannus losmerus Del- phus ejusdem coenohii leetor dignissimus/' tamen uondum, quod sciam edita extat. Mihi auteni Adrichomii verba legenti suspicio orta est, nostrum codicem eundem esse, quo olim Adrichomius usus sit, quod mirus est eorum, quae in utroque codice et Gissensi et Coloniensi continentur, consensus, quum in Colon. quoque codice liber primus tantum Jacobt de Vitriuco, qui descriptionem lerrae sanctae continet, extitisse videatur, quo solo ad suam rem usus est Adrichttmius, ct Frelelli descriplio terrae sanctue et designatto diligentissima beueficiorum Dioecescos Coloniensis a. 1444. scripla, qiiuin nemo facile tam diligenter facere potuerit, nisi qui in eadem regione vixerit, unde ego suspicor, nostrum codicem olim Coloniensem illum fuisse. Sed ut tota liujus libelli ratio in omnium noti- tiam veniat, et prologum Lntegrura hic repetamus et exemptnm afferamus, quod cum Adriehomii descriptione terrae sanctae comparari licet, quo, et quantum ille V r ir D. Fre- tello debeat et quomodo eo usus sit , perspiciatur.
Est autem pro/ogus cum exemplo, quod cfr. cum Adrichomio nr. 145.. bic : ^Descriptlo terre sancte. Archidiaconus Antiocheus Domino suo venerabili et fratri in domino II. Dei gratia Toletano Comiti N. Fretellus eadem gratia Arcbidiaconus aa- thiochie sub spiritu fortitudinis et consilii deo militare. Cum ad orientalem ecclesiam delendorum causa tuorum peccatorum confugisti et in terra promissionts patria videlieet salvatoris nostri Jesu christi percgrinaris, ex qua scil. dominus israel parthos ejecil et arabes sollerter, considera sanctam Jerusalem, contemplare et ipsaiu Syon, que celestem paradisum nobis allegorice figurat et in qua modo fortiores ex israel novi machahei s. veri salonionis inl culum (^sic cod. cum lac .J excubant expugnantes inde phihsteum et amalcch. F. (sic cod.) vero sacra loca regni david, quae divina cathohcis informant, quae sint. At ubi et quid significent tibi diligenter intitulare non pigriteris, ne quandoque revertens ad egiptura fauces incurras babilonis. — Modo autern reverende domine qtioniani a par- vitute nostra sacrorum locorum terram promissionis regionis videlicet israhelitice notitiam quaerere dignatus e.s, prout sanius [>otero, subUmitati tue vigilauter eluoidare non de- dignabor. Explicit prologus. Vertamus eya stilum nostra sumentes initia ab Kbron. (pie et Ilebron. Hebron olim metropolis philistinorum et habitaculum gygantum in tribu Juda, civitas sacerdotalis et fugitivorum, Hcbron sita fuit in agro illo, in quo sumraus dispo- sitor patrem nostrum Adani plasmavit et inspiravit spiraculura vite. Hebron cariatharbe dicitur. quod carracenice sonat civitates quatuor, eo quod ibi quatuor reveiendi patres

in spelunca dupliei consepulti fuerc. summua scilicet Adam, Abraham, Isaac et Jacob et eorum uxorea quatuor Eva . mater nostra, sacra Rebecca , Lya. Est autem Hebron juxta vasum lacrimarum et dicta eo, quod centum annis in ea luxit Adam lilium suum Abel, in qua et postea monitus ab angelo cognovit Evam uxorem suam, ex qua genuit filium suum Setb. De cujua trilni Christus erat oriundus. Secundo miliario ab Hebron sepul- tura Loth nepotis abrahe. In Ebron habetur quidam ager, cujua gleba rubea est, quae ab incolis cffoditur et comeditur et per egiptum venalis asportatur <'t quasi pro specie carisaime emitur, Praedictua ager in quantum late et profunde effbssns fuerit, in tantum Dei dispositione anno linito redintegratua reperitur. Juxta Hebron mons Mambrc, ad radiccm cujus terebintua illa , quae dirps vocatur, id est ilex aut quercus. — Explicit opua aic: „Sctipto eompleta Comtul rodice valelo genuii quem pontica tellus archidiaeo- tuu an/iochenua vorgero fretellue." Ex alio autem exemplo descriptus videtur fuisse codex is, quem inspexisse tradit Bongarsius 1. c., quod initium ejus a Giss. differt. Habet aqtem sic: „Reverendieeimo pmtrt <•/ domino H. dei gratia Olomaceneium antiotiti /i fratellus, stola jucunditati* indui" etc. Quae scquuntur, non excerpsisse se fatetur Bongiir^
III.
Guilielmi Bolen-Celei, equitis aurati Hierosotymitani De partibus
ultramariuis et de Terra Sancta.
Cod. Giss. Nr. CLIX. B. G. (3.) 12 a. fol.
„Co<lej- chartaceu* saec. XV., in duaa columnas diviaua, litteria initialibua rubris, ful. numerat. 142.. quorum 1. et 139 —142. vacua eunt scriptura. Continentur: a. fol. 2— 12. Guilielmi Bolen-Velei, Equitia aurati Hieroaolymitani, de parlibus Uitramarinia et de Terra Sancta. —■ Haec in H. Canisii T/ies. Monum. ed. Basnage T. IV. )i. 331—357. lypis deacripta tuni sub titulo: (iuil. de Baldensee, Hodoep. ad Terram Sanctam A. 133ti. ab ipso scriptum. Deesl Epiat. dedicat. ad Petrum Abb. Aulae Regiae (Het. Ord. Dioc. Prageneis. — b. fol. 13—136. Thomae Canlipralensis Bonum universale de Apibus fde buno univeraali s. de apibus mysticis vulgo hoc opus appel- lan dicit V. D. Friedldnder in censura Catal. Adrian., qui tamen non recle negare ndctar. txtaro editionem antiquiorem ( Daventr, /470.) editione Duacensi 1597. 8., quum iii bibliotheca magni ducis Hassiae aulica Darmsladina Nr. 285. multo anliquior sine loco et anno e.rlel fol., quae haud scio an ea sil, quam s. I. el a. Co/oniae 1475. rel Argentor. 1472. excusam prodisse tradit Grasse Lehrb. einer allg. Literdrgesch. II. Bd. 2. Abth. 2. Hdlfle p. 583. n. 8., qua edit. bibliolhecae Darmstad. ad confe- rendum hune librum usue mutto codicem Giss. hac quidem editione integriorem me- lioremque reperi. Sed quod uiliil ad nostram rem hic scriptor per/inel, nulla nos hoc loco exempla danda censuimusj. — c. fol. 436 b. — 438. Expositiones quarundam ftgurarum in Apocalypsin, — Fo/. 141 b. haec leguntur: Liber Conventus fratrum minorum de observantia in Anlwerpia." Adrian.
Bam partem codicis, quae continet Guilielmi Bolen-Celei descriptionem de partibus ullramarinia el de terra sancta, de qua nunc vid. Grasse Lehrbuch einer allg. Litgsch. II. Bd. 2. Abth. 2. Halfte p. 769. nr. 70., contuli cum exemplo, quod e cod. Matlhiae Eberspergeri eccles. collegii ad SS. Jacobi et Tiburlii Straubingae Dec. editum est in Henr. Caniah Lectt. Antiq. s. Theaaurua Monum. el Ecc/es. e/ Hist. ed. Basnage
8

Amstelod. 1725. T. IV. p- 337. seqq. . e quo cum nostro codice comparato intellexis.se mihi videor, codicem Giss. et verborum ordine et orationis liabitu medii aevi et integri- tate operis ipsa multum illi exemplo Eberspergensi praestare. Quare exempla pauca variarum lectiooum judicii publici causu sec. ed. Basnag. enotata hic afferre non alienum duxi. Sunt autem baec:
Cap. III. P- 341. ed. Basnag. 1. De Elephanto — disciplinabile] ralde discipl.? — instrumenti musici] musiei om.? — chorizatj corrizat — prohoscidcm longam ad modum vaccae rotundam] promuscidam longam ad inodum sacci rotondi'? — peracutam | prae- acutam?— subtus os mittit] subtus in M mittit?— et non laedit] non om.—■ se elevatj se levat — verum enira DOB est] unde verum non est? — ad perceptuni magistri] ad praecept. mag. ? — terram quoque oscalando] terramque oscul.? — quodj quin? — bonorandi hospites] hospiies om.? — bominibus] om. ? — consuetus] assuetUS? — 2. De Jeraffa (GirafaJ — animal in Cairo] in Cairo animal? — Jerafain| Jcraffam — multum elevatum in anteriori parte, longissimum collum habens] in anteriore parte mul- tum longissimum habens collum? — ut de tecto domus cujusvifl altitudinis possit come- dcre] ut de tecto hominis altissimus domus posset comedere (nura leg. omnis allissimae rfo«i««? J — retro est ita depressum] retro ita demissum est? — manu] manu hominis? — 3. baburin, mammones , psi/taci — baburnos, coctos] balbuinos, cattos? (Jet sic le- gendum h. 1. censuit olim Dufresne in Glossar. v. Baburnus, ubi hunc locum afferf) — psittacos] psitacos (et sic paulo post} — gestibus suis homines mirabiliter ad deductio- nem provocantes] gestibus suis homines multipliciter ad delectationem provocantcs ? in bis] in biis — solatia requirentes] solatiare quacrentes. — 4. de Smaragdo — aegyptij egipti (et sic paulo post) — una smaragdina] vena smaragdina? — in meliori forma quam babentur] in meliori forma babentur. quam? — aliquaj alia ? — Insigniter cor- ruptus locus ed. Basnag. Cap. VIII. p. 349. Giss. codicis ope egregie sic restituitur: „Caelesles i ives illic sunl infidele» creden/es fidelea dulci alloquio consolatos" \ Cod. „Ooelestee cives illie viei suni infideiee lerrentes, /ideles dulei alloquio conaaldntee" Basnag. emendari voluit „Cuelestes cires iltuc illuxerunt rel illucescunt, injideles ler- ien /es, fideles dulei alioquio consolantee (visi voluit Canis.). Et paulo post haec in edit. Basnag reperiuntur: „Hic locus eai omni devetione merito reeerendus, ubi corpus Christt sacratissinutui inter iuiquos est crudeUter deputalum , anhna reaaeumpta iuunortalitatis
primitus fieriam.....Saepe dicte demunclttae parte sinistra eontra sepulerum emi-
nel extra eeteros lapides lapis auidam albi oolaris"\ Cod.: Hic locus es/ omni dero/ione merilo venerandue, ubi corptts Christi sacratissimiini inter mortuoe miqite et crudeliter d ep u tmtu m : anima reasaumpta immartalitaHs primifiis gloriatur. In saepe dicte damun- cule parle siuislra exlra eepulcrum eminel exlra ceteres lapides lapis tfuidam elc De- nique exempJum afferre liceat cap. 11. De Manumentis ultra Babglonem et fiuvium Paradisi, ubi Inscriptio affertur digna sune emendatione, quae in ed. Basn. valde cor- rupta extat. Sunt autem variae lectiones hujus capitis hae: ultra babilon. et fluv. ] ultra babileniam ad fluviura paradisi ? — aphric.J affric. — pyram.J piram. — duoj om. — et potitisj desuut haec verba? idiomj ydyom. — petris insculptosj petris inscriptos? Inscriptio sic sc in cditione habet:
Vidi pyramidas sine te dulcissime frater, Et tibi, quod potui, lachrymas hic incesta profudi, Et memorem nostri luctus, hanc sculpo, querelam, Sic nomen decimi anni pyramide alta Pontifuis comitisque tuis Trajane triumphis Lustris scx intra censoris, consulis esse.

59 —
Hos versus cod. Gisa sic pmebet:
Vidi pyramidas sine te dulcissime frater, Et tibi quo potui laerimuu hic mesta profudi Sit nomen deci anni pyramide alta
Pontificis comitisque tuis tyranne CTragne cod. ap. Basnag.) triumph *i Luetre ki intra censoris consabia essa tenebitj tenebat?—nec ad imponendum neo ad servandum anonam] nec ad imponendum nec extrahendum, nec ad conservandum annonam? — bene unitis] bene junctis? — et via BtrictaJ <'t vita stricta veram quodj veruin quia? — sintj sunt?— scriptij prae- scripti — ipsasj om.?
IV.
Itinerarius Johannis de Hese. Cod. Giss Nr. DCCXVUI.
B. G. XVI. 66. 4.
„Cod. chartaceu* eaee. XV., foll. 160., quorum 155. 156. 157 b. -160. racua tunt. ('ontinentur:
a. ful. 2—64. Raymundi <le Penna Forti Svmmula. — b. fol. 65—89. i 'ariu. 1. Pharetra eontra Judaeos. 2. Conlra pestilentiam. 3. S. Bernardi Ep. ad Ray- mundum <le curu el rriodo rei familiaris. 4. Copia Bullae de Anno Jubilaei 1473. — c. foi. 90 b.— 140. Hietoria Rotnanorum mystice desiynata. [Hic tractatus idem esse videlur, de quo dieputavit Carol. Frid Hermann. in Catal. codd. bibl. acad Marburg. Part. poslei<: Marbury. 1838. Cl.IV. Ubr. theol. D. 20. p. 37. et Dronke iii Program. eehalaet. gymnaeit Fuldeneia ab a. 1842. Ineip. autem in Giee. cod. Thoro theue unperator Rome regnavit.] — d. fol. 141—145. Notata quae- dam ex hietoria naturali. Ineip. A. I). 1489. Johannes de hese presbiter etc. Explic. Eet notum. — e. fol. 146—154. Exposttio Missae." Adrian.
Recte suspicatus est Yir Cl. Friedlaenderus in Censura Catalogi Adrianei esse eam partem codicis, quae lit. d. fol. 141 —145. Xotala quaedam ex hisloria naturali continere incipereque dicitur: A. D. 1489. Johannes de Hese presbiler etc., ltinerarium Johannis </,< Hese, (\le quo vid. Grasse Lehrb. ein. allg. Litgesch. II. Bd. 2. Abth. 2. Halfte p. 76^. l.J cujus exemplurn s. 1. et a. editum (\le quo vid. Gra«se 1. c.) nos in nostra bibliotheca academica fLiber bibl. Giss. vet. Repos. III. IV. 4.} habere quaerenli mihi perhumaniter significarit V. D. Klein Prof. l»onor. 7 bibliothecae acad. praefectus secunda- rius. E quo exemplo cum codice nostro comparato quum intellexisse mihi visus essem, multo praestantiores eum lectiones, quam editum illud exemplum, quo uno uti licuit, ha- bere, exempla pauca variarum lectl hic adjicere non inutile duxi. Sed desunt in hoc ciidice tractatus de decem natienibue ChristianorutH. Epistola Johannis Soldani ad Pium papam scd'z Cum epislola responsoria ejusdem Pii ad Soldanum, quae in edit. extant. \ ariae lectt. sunt hae:
dictamj vocatam? — in mari namque rubro) et in mari rubro? — volantes] super <n/uas add. G.? — ad tantum spatium| ad spatium tantum? — quantum balista posset sagittare] quantum cum balista potest sagittari? — rubei] rubii — et habent rotundaj et habentes rotunda? — cattij cattus? — rostra autem velut aquilaj et habentes rostra velut aquila? — praedictusj de hese add. G. ? — eos| ipsos ? — bullirij bullire? — ibidem| *m.» — plura animalia rara| plura animalia alia rara? — marij rubro add.? — quae
8*

sunt] ct sunt? — crescentc] crescens? — choral] thoral? — quae crescit] crescens ? — in ripa stantcs] stantes in ripa? — in civ. hermopoli praed.] in praed. civ. hermopolcnsi ?
_ beata virgo] virgo maria omisso voc. beatal — sua Iavit necess.J lavit sua nec? —
ceci accipientcs de ea recipiant visum, infirmi sancntur] quod ceci vidcnt ipsis accipien- tibus ct inf. sanantur? — et leprosi mundentur] et lcprosi mundantur? — bals. crcsc.| cresc. bals.? — fiigiens in cgiptum] in egiptum fugicndo? — fugcrunt] fugierunt? — de illa vero civ. hermopoli] et de illa civ. hermopolcnsi ? — vocatam amram| vocatam om 2 _ supcrmarc] supra mare? — ubi iterum] et ibidem iterum? — dirccte per mare rubrum] per directum per mare rubrum? — et tantum semel| et nisi semcl? — tredecim numero] trcdccim in numero? — Explicit codcx in verbis (fol. 7. lit. a. ed.~): Et ulte- rhut tiatigando ad portam Orientalcm per mitltas insulas bene per quarlale unillS anni renimus usque iherusatem, iinde exirimus. Et qualiter ibi sit disposilum pluribus est notum. Finis h' deo gratiarum.
V.
Excerpta de Terra Sancta ex Vincentii Bellovacensis Speculo
llistoriarum.
Cod. Giss. Nr. -eWtXXVI.
B. S. Ms. 42. fot.
In eodem codice, quem supra lit. fi. b. Nr. III. p. 40. descripsimus, fol. 236—240 alia manu, quam quae cetera hujus codicis scripta exaravit, tractatum contineri diximus, qui in Catal. Adrian. inscriberetur: De Progenie Soldanornm et primo de filiis Saladim et de Calipho, Excerpta e Chronica Anonymi, quae quidem e Vincentio Bellovacensi hausta esse eodem loco significavimus. Sunt autcm haec XIII capita de Situ terrarum ac eivilatum Soldanorum e Vincentii Betlovac. Specul. Histor. Lib. XXXI. cap. 54—66. (incl.) intcgra ad verbum descripta, nisi quod paucae variae lectt. nullius pretii critici vitiis scripturae refertae in Excerptis illis reperiuntur, quae cum edit. Vincent. Bellovac. Venet. 1591. fol. contuli. Incipiunt autem a cap. 54. his verbis : ,,Quidam Innocen/ius Papa huju» nominit tercius scire volens, quae apud illos sinl nomina satraparnm, contra quos ad bellum parabatur exercitus Christianoritm." Explicit cap. 66. „ Haec de illo libello patriarchae ad papam ad praesens sufficianl."
d) HISTOKIA NATURALIS TROPICE EXPOSITA.
Incerti auctoris Tractatus De Naturis Animantium distinctus per XX libros, quorum duo tantum in cod. Giss. extant. Cod. Giss. Nr. DCCLXXVII.
B. S. 126. 4 maj.
„Codex membranaceiis saec. XII. et XIII. diversis manibus scriptus, in duas columnas divisus, lineis stilo ductis, inecriptionibn* rubris, litieri* initialibu* modo milto modo caeruleo modo riridi colore pictis, ligatura antiqua, foli. 152., quorum 7 b. 19 b. 95 a. et 152 b. racua sunt scriptura. Codex ab initio majoribua qiiam sub finem lilteris scriplus est. Continentur: a. fot. 1—5. Evaiige/inm teeundum Johannem in die cene. — b. fol. 8 — 19 a. Legeuda sli Udalrici. — c. fol. 20—51. De natiritate etc. Mariae, de infantia Salvatoris et de ejus passione. (Hic folia plura deesse videntur.)

d. fol. 52 61 a. Miraeula beat» Virginit Marie. - e. fol. 61 a. — 92. J .egeudae tanclorum. (s/i naatthaei, ttae Catharine, ttiOewaldi, tti MaximiUani <•/ tti lambertij f. fol. 92 b. — 94a. Duae orationet. — g. fol. 95 b.- 96 b. J)e gratiarum uctione — h. fol. 96 6. col. 2 — 111. EvangeUum Nicodemi. — i. fol. 112— 120. Legenda de X mil. martmr. — k. fol. t2i—135. Vuna TundaU. - I. fo/. 136 1,. -138. Ex- eueatio predictorum. Dr loeo non valde bonorum. Excueatio iUtua, quod dixit de rege Comarcho. Gregoriu* m Dmlogo lib. 1111. Vereue, m quibu» tanguntur pene prediefe. Hae tuni ineeriptione» tingulorum capitum appendieem, u/ ita dicam illiui, tiittiil suli lit. k. recenaitum eet, continantium. - m. fol. 139—149 b Traetatu» de naturia animaUum dietinctui per viginlt Ubro». —- Habemu» m codice noitro duoi mado Ubro» (de quadrup. et de avib.) huju» traeiatu». — n. foi. 149 b, 152 </. De tancto Tholomano legenda. -- llaec ecriptura eecuU XIV. vel XV. ess<- videtur. Ta- Imlti conientorum, </uti<- fol. l .~>2 n. <■"/. 2. lequitur, recentiore manu fsaec. XV.) exarata eat. Senkenbergiu* m priori librt operculo haec adnolavit: Codex . . . . tcriptut satis eleganter teculo, nt videtur, partim XII. partim XIII. comparatut Vien- nae e .r bibliotheca Archiepiicopalt 1758. Long. 9" 3'". Lat. 6" 7"'. u Amtiw Tractatnfl illc de Naturi» animantium, cajua noa priorea < Ih<is tantum libros in nostro rodicc lit. tn. fol. 139 — 14 'JI). habemus, est ex numero eorum, qui medio aevo Phgoiologi dicebantur^ in quibua historia naturalia aimul allegoricara s. myaticam expo- sitionera ad doctrinam Chriatianam moresque adcommodatam complcctebatur, de cujus- modi libria vid. Gtas.se Lehrb. einer allg. Ltgcsch. II. Bd. 1. Abth. 2. Halfte p. 537. seqq. et II. 2, 2 p. 578. aeqq. et Vir. Cl. Dr. H. Hoffmann Fundgruben fur Gesch. dcutschcr
Sprache und Literatur. Breslau 1837. p. 16—37. Convenit auten.....>iri codicia particula
ea , quae sola in eo extat „ de animaUbu» quadrupedihu» et volatilibue a maximam par- tem quum cum iis. quae <-x ejusmodi Physiologis antiquioribus et apud Bartholomeum </<• proprietaiibu» rerum fv. Grasse II, 1, 2 p. 585. nr. 10.J et apud Vincenl. Bellovac. Specul. Natur. fv. Grasse 11, 2, 2 p. 589. nr. 5.) reperiuntur, tum inprimis cum iis reliquiia Physiologi cujiisdam, quas edidit Ang. Mai In Clatt. Auct. e Vatic. codd. editis T. VII. p. 589. seqq. et cum iis, quae Germanica e duobus codd. Vindobon, versa altero philol. CCXIV. altero theol. DCLIII., quorum posterior maximam similitudinem cum nostro cod. Iiabet, edidit Hofmann \. c. p. 16 — 37. Quae quidem tam multorum ejusmodi opusculorum similitudo inde ducenda videtur, quod antiquissimua aliquis Phy- siologus pro fbote ceterorum omnium videtur esse habendus. Scd ut Gissensis codicis raiio accuratius cognoscatur, prologmn cum nonnullis exempUt hic afferamus. In fronte tractatus Index eorum, quae in toto tractatu, qtialis in eo exemplo extitit, unde nostri codicis particula deacripta est, ponitur, hoc initio „Tractatu» de naturi» animaUum dittinclui per XX libros, qui liber per ordinem alphabeli, ubi hoc comtnode potuit ob- tervari, eecundum materiam hbrorum. Incipit liber primus." Cap. I. de quadrnpedibus. Cap. II. de avibus (Juicusque cod. Giss.J. Cap. III. de monstris marinis. Cap. IV. dc piscibus. Cap. V. de serpcntibus. Cap. VI. de vermibus. Cap. VII. de arboribus Cap. Vm. de arboribus nromaticis. Cap. IX. de herbis. Cap. X. de lapidibus. Cap. XI. <l<- septem metallis. Cap. XII. de septem regionibus aeris et eorum humoribus. Cap. XIII. de spera et motu cjus. Cap. XIV. de planctis et eorum motu et passionibus aeris. Cap.XV.de quatuor elementis. Cap. XVI. Quaedam noiabilia hinc inde collecta. Cap. XVII. de partibus et diversis membris humani corporis per totum. Cap. X\ r III. dc hominibua BMnstruosis. Cap. XIX. de vitro et vivo argento. Cap. XX. de diversis curis liber nltimus. Seqtiitur prologus: In hoc opere laboravit frater quidam de ordine praetlicatoruni XV. annis extrahcntlo illud de naturis animalium secutus auctores famosos, Aristotelem,

— 62
PUnum (Jcg. Pliniuin), Solinum, Ambrosium, Magnum Jacobum de Viatico ( leg. ,.dc Yitriaco"), qui et librum dc quibusdam animalibus ultramarinis oomposuit, quem Orien- lalcin hystoriam appellavit. Secutus est etiam librum rerum, Galyenum physiologum, Adelinum phylosophum et librum, qui veterum narratio dicitur, librum etiam cujusdam Judei phylosophi nomine Chetel in descriptione lapidum est secutus. Haec autem omniu de facili ad edificationem fidelium adaptantur. Haeo sunt nomina XXIV phylosophorum, de quorum dictis hoc opusculum est extractum utile nimis bonum. Ubicunque invenies ph' vel phs' intellige phyloaophu» vel phyaiofogue. AR, Aristoteles, Rabaous, Ymago mundi. Avenroys. Gundibaldus. Albumasar. Alfragandus. Alexander. Historia Hie- rosolymitana. Avicenna. Thebyt. Plinius. Isidorus Quando naturmUm. Ysaac Quando medieinalia. Mychael Scotus. Matth. Platearius. Luxuvivii ( num Lexoviensiel ). Septuaginta. Galienus. Alvredius (Alfredus an Alfricus, Alberieuef). Ypocras (Hip- pocrates). Euclydes. Diascorides medicus." Praeterea laudat auctor Glosas super libros Vcteris Test. et Johannem physiologum. Caput primum continet 64 animalia qumdru- /iedia; caput II. de avibus continet 68 titulos.
Sequitur exemplum de Panthera, quod comparetur cum exemplo latino ap. Majum I. c. et \~incent. Bellovac. Spec. Nat. lib. XIX. cap. 99. et 100. et Germanico apud Hofimann 1. c. Sunt verba haec:
Panlhera, ut dicit Solinus, animal est colore varium, nimis speciosum, minutis orbiculis superpictum, ita ut oculus ex fulvo circulis reluceat et in caeruleum vel album varietas distinguatur. Est autem hoc animal mansuetum valde, inimicum autem solum habet draconem. Dum comederit saciatumque fuerit diversis cibis, condit se, ut dicit physiologus, in spelunca sua et dormit. Inde post triduum resurgens a sompno emittit rugitum. Ceterae vero bcstie cum sonitus suum audierint, congregantur et secuntur ejus suavitatem, qui egreditur de ore ipsius, sed capitis sui torvitale terrentur, quamobrem occultato co reliqua dulcedine corripit invkatos. Hec bestia, ut dicit Isidorus, nisi semel parit. \ain fetus debiti temporis horum non expcctantes matrem unguibus laniant. l-nde matrem quasi seniscentcm rcddunt inutilcm. X'am, ut dicit Pliniue, animalia cum acutis unguibus sepe non possunt parere, viciantur enim intrinsecus se moventibus catulis/'
2. De Unicomi (^cfr. Physiolog. ap. Hoffmann. I. c. et Vinc. Bellov. Spec. Nat. 1. XIX. c. 104.J.
Unicornis est animal parvum, quod, ut dicit Ysidonts, secundum foetitudinem cor- poris brevia habet crura; secundum magnitudinem suam acerrimum nimis, ita quod a nullo venatore vi valeat conprehendi, sed secundum lac et ysid.sic capitur: puella virgo in silva ponitur, solaque relinquitur, qui adveniens omni ferocitate deposita casti corporis pudiciciam in virgine veneratur caputque suum in sinum puellae aperientis imponit, sicque soporatus in heremiis deprachenditur, a venatoribus occiiiitur vel in rcgali palatio ad spectaculum exhibetur. Hoc animal primo, ut dicit Plin., magnus Poinpejus ad specta- culum rome exhibuit. Hoc crudele animal signat Christum, qui ante incarnationem se- viebat in celo puniendo angelos proptcr superbiam , in terra homines propter inobedien- tiam, sicut adam; propter luxuriam, sicut sodomitas; propter crapulam, sksot filios israhel. Huic nullo contradiccre audcntc claniat ysa. Sion cst, inquit, qui consurgat et tenet tc. Haec ubi in deserto mundi quasi cepit, dum gloiiose virginis marie incom- parabili pulchritudinc castitatis illectus dei filius quasi sinum ejus uterum introivit atque per eam humanatus corpus accepit, in quo a judeis quasi crudelissimis venatoribus com- prehensus occiditur indeque resurgens ad celos ascendens in celestis regni palatium ad dexteram patris conspiciendus collocatur. 1 "

e) GRAMMATICl KT GLOSSARIA.
L
Aelii Donati artis grammaticae fragmentnm.
in antiquo quodam volumine bibliothecae acad. Giss. Lit. C. Nr. " 8 %io. , in quo dirersi libelli graiiunalici primis inventae artis tjpograpaicae teniporibus tvpis expressi extaat. reperitur etiam fragmentum Donatt artit grammaticae .l /.v. saec. W. vel Wl. scriptum „Aelii Donalt Viri Clmrittimi de oeta partibu* orationit editio teeundmJt quae in cod. ineipit a lib. II. Segm. 1. §. i. (X'orp. Grammat. Latin. Vet ed. Lindemann Vol. I. p. 9. ap. Putscfa p. 1743.) „Partet orationia tunt oeto" et pertinel naque ad Segm. 1. de Generibut I. , .nlni tono feminina, intellectu neutra, nt poema, tehema/' Scd quum, quantum e comparatione hujus fragmenti cum exemplo Liindemanniano insti- tuta intellexeriin, nullam prorsus utilitatcni criticam habeat, non dignum habui , cujus rordea variarum lectt. enotarem. Consentil plerumque cod. cum ed. Putaeh.
II.
Flavii Sosipatri Charisii Instit. Grammat. Excerpta. Ouum in codicibus mss. bibliothecae nostrae perlustrandis versarer, incidi in cod. MS Sr. DCCCVIII.j in cujus involucro interiore a bibliopega conipacto fragmentum epitomae Inttitutionum Gramtnat. Charitii de deelinatione pronominum perton. et possess. et de eonjugatiane verbi regularit inveni, quod quamvis maximam partem Charien verbis ( (Mistet. nihil tamen crrticae utilitatis habet. Quare phwa de eo diccre nolo. Notandam tamen rem propterea putavi , ut inde cognosceretur. CharitH quoijue libros, sicat Donati } incdio acvo in epitoniam scliolarum causa esse redactos.
M. Johanois Heldcnsis Fratris Minoritae Speculum grammaticalium
dictionum.
Cod. Giss. Nr. DCCC. b. G. (3 ) 41 b. fol.
,Code.r ehartaceua saec. XV. exeuntis, in duat coluinnas scissus, litleris initialibut aut rubrit aui atrit aut plane omittitj foll. 216., quorum i. 46. 147. et 217 —219. vaeua tunt. Continentur; a. fol. 2—45. Pottilla velue. — b. fol. 47—146. Cam- mentarru» m Raimundi Summulam metrieam. — c. fol. 148—149 . Reghnen et ttatut mundi. [Carmen Latinum, Je quo eid. infra in 1 'oet. med. aev. ///. .'. JVr. XVIII. el XIX.] — d. fol. 149—216. M.Johannit Heldentit, Fratrit Minoritae, Speculiim grammaticalium dictionum.— Quae tequuntur aliena conthtent. [Sunt ejutdem gram- matict interpretationet et explicationet nominum propriorum biblicorum.] — Fol .218b leguntur verba: Ltber fratrum domut Ricileonit in Marpurg." Adman. ESorum soriptorum, quae in hoc codice continentur, praestantissimura est illud, quod Speeuli grammaticalit nomine inscribitur, de cujus auctore M. quodam Johanne Heldeuti iu extrema praefatioue a librario, ut videtur, haec verba acripta repcriuntur: Explicil prahemium magittri Johannit de Helden in tpeeulum grammaticalium dictionum , coi - rectoris egregii ordinit Fralruin Minorum de provincia Coloniensi , t /nod speculiim

complevit ultima vite sue anno scilicet anno domini millesimo ducentesimo nonugesimo secundo (1292.). Laboiraverat enitn in hoc fere annis triginta, eumene tam de grecis, quam latinie. Scivit enim greeum ct multa de hebraeis, ut patet in proeeeeu. Incipit autem sic" cet. De subsidiis autem grammaticis ac de tota operis ratione, quam se- CUtus est auctor, ipse in prooemio haec scribit:
„ Ine vitabilis necessitatis videtur casus, ut errent frequenter et tamcn nesciant, ubi corruant, qui de dictionibus ebreis et grecis tractare presumunt, linguarum ipsarum prius aliquali saltem noticia non accepta. Unde Papias, tum Huguieio, Ebrardus, qui Greeiemum edidit, et alii quidam tractatores in suis, ut aperte constat, operibus proptcr ignorantiam originis eorum, de quibus agebant, graviler erraverunt, ita ut non solum sustinendi non sint, sed pocius corrigendi, non meo, ut spero, temeritatis ausu, sed magis veritatis confidentia, quam a meis doctoribus labore diutino diligentique cura mutuatus suin , qui sciverunt veraciter et potcrant infallibiliter dc hujusmodi judicare. Ad factani mihi in- stantiam subii hunc labOrem, apponens de mco calamum, atramcntum et cartam et manus articulos scribentes hoc quidem exaratum est. Quod <}uia tangit aliquos et ob id forsan emulationis aliquit incurret, rogo fratres, qui non statim conspuendum putaverint, juxta verbum doctoris beatissimi Geronimi, ut privata lectione contenti fastidiosis et ingratis ikiii ingerant verbum; nauseent, quod appetitus eorum abhorreat, quod languens stoma- chus eorum mox rciciat indigestum. Si tamen caritatis instinctus, qui bonum quidem non commutat, reputat amissum, hec cuiquam profectus causa censeat non celanda, operarii subdoli nomen taceat et personam, quia, ut ait quidam, minus est praeciosus el absquc ponderc sermo gravis, quem non gravis edidit auctor. Quodsi prodar alienae sentcntiae rcpetitor, sum absque cypho alicujus Joseph nescicns augurari; sicubi vero videbor duri forsan oris et asperi, legentis magis excitationem, quam arrogantiam intendo propriam vel depressionem alienam. Sciendum praeterea, iu hoc tractatu pauca princi- paliter poni, m quibus pectaverit contra quem intendimus, sive non habcudo quod pro- misit in suo prologo, satisfactionein scilicet vocabulorum difficiliura biblie, cum restent adhuc difliciliora, quamque posuit, sive in hiis, que posuit, non satis acrem examinando vel in accentu, vel orthographia, vel dictionum compositione vel alio quoque modo, nec oportct mihi opponerc, quod Iluguicionein plerumque vel alium quemlibet sit sccutus, quia errorem concipiens el errorem ultro vel negligenter suscipiens et eum ad alios temere transfundens ejusdem sunt novae participes et pene paris redargucionis digni." Explicit prohemium (^sequuntur cetera, quae supra posuimus). Ad hoc prooemium complendum ipse auctor in extrcmis libri sui verbis haec addit: „Quidquid autem hic vel alibi dixerim vel dicant, me sempcr subicio judicio saniori, cui si quid vel scienter forle rel quoquo modo probabili/er me dicere pu/avero, libenter offero et reverenter suppono. Ilu fimt epeeulum grammaticalium dictionum magietri Johannis Heldeneie Deo gratias."
Hae leges criticae, quas ipse sibi auctor scripsit, quum pcr se satis magnam gram- maticarum rerum doctrinam magnamque ejus ingenii sagacitatem prodant, tum eo majorcm auctoritatem auctori ipsi addunt, quod et summa religione ct egregia doctrina judicandique subtilitate in ipso opere conhciendo usus esse reperitur. Continet cnim hoc Specu/um gramthaticalium dictionum cgregium thesaurum rerum grammaticalium, quae quum ad verborum origines potestatesque formarumque doctrinam explicandam spectant, tum in- primis ad Grammaticos latinos veteres, ut Priscianum, Servium, emendandos ac vel complendos Bibliorumque Vulgatae Interpretationis historiam criticam accuratius cognoscen- dam ct ad fontes Yocabulariorum medii aevi investigandos ipsaque complenda multum utilitatis afferunt Ingens enim numerus locorum ex eo genere libronun, quos modo in- dicavimus, in hoc opere affertur criticeque interprctationibus saepe additis e vetustissiniorum

librorum MSS. auctoritate pertractatur. Haec tota autem doctissimi illius grammatici grammaticae tractaudae ratio quo melius ab iis, qui res grammaticas tractant. oognosoatur, quum hic liber. quod sciam. uondum usquam editum sit. pauca exenpll ei eo excerpta hic afferre placuit. Pareum enin esse magnitudo voluminis cogit, quod mihi quidem valdc optabilc vidctur, ut aliquando integrum edatur.
E x e m p 1 a.
1} De verbo jacio cum pra epos i tionibus composito. Adjieio, abjicio, objicio, injicio, tlejicio, projicio, rejicio, subjicin, trajieio, Huguicm affirmui csse composita a talibus praepositionibus et hoc verbo jacio, jaeie e< scribenda per duplex ii, quorum primum consonans et aliud vocale et utrumque profercndum, nigj CMfla inetri unum aliquociens subtrahatur, ut antesedens praepositio brevietur. Iterum dicil haec noH esse composita ab icio, icis, ut volcbant quidam ipso teste probans id per ipsorum praeteritum et supinuin hujus verbi ico et per quantitatem prime sillabe ejus, quau produxerunt aliqui, sicut liuereems, qnanquam Priscianus libro decimo eam cen- seai breviandan. Petrme mten Helie de compositione et scriptione ipsorum verborum incedere dubius videtur. 8ic enin dicit, ubi exponil rara in tractatu tertie conjugationis inventa: ,,Abjicie alierrn eoneonmnte debei dici, si tii compositum a jacio; ei vero ab tcio, quod est percutio, tunc per i vocalem debet dici ab icio, idemque de similibus esl dicendum" etc. IIuc Pelrus Helie ante hec verba dicens icio verbum, de quo nihil dicit HuguiHo, idem esse, quod ico, trahens hoc a textu Prisciani libro decimo. (p. 877. P, ) Abieio guogue abjeci faci/, conicio, conjeci, inicio, injeci, proicio, projeci. IneenUur tmmen eham eimplex ido, icie, unde Virgiliue duodecimo Eneguluin Ictum jam fedus ei omttee Composite leges. u Haec Priscianus. Modus hic loqucndi vidctur supponere, (juae praedicta siut ab icio Priscianum sencisse et hoc etiam commentator suus satis innuit Petrus Helie in verbis jam praedictis et secundum hoc per unum i forent seri- benda, sicut et scripta invenhmtur communiter ab antiquo. Sic enim ea scribi tradit Servius oonmentator Virgiki snper quarti libriJSneidum primum versum (^549. P.).' His germaua tita/is oneras atque obicis tiosti ita dicens: „06 corripilur uaturaliler, sicut rejieio re et adicio, sed producuntur plerumque hac ralione, quia i vocalts, quem habe.nt frequentem per declinationetn praeter in consonantis formam transversum, ul objeci, rejeci; ergo etiam anteqiiaiii transeat, interdum fungitur officio consouan/is et preceden- tem /oiigatti faeit." Usque huc Servius, contcstans se in hoc ipso auctoritatem Jubae et cujnsdan alterius, quem ipse nominat (Jeg. non nominat} secutum (^Nullam prorsus auctoritatem in nostris editt. Servii allatam animadvertimus; quare auctorem nostrum pleniorc Servii exemplo, quale olim illud fuit, quod Danie/is dicitur, usum apparet) et ita ex unius ore trcs unam sententiam inveniuntur amplecti. Qui de compositione nihil tansentes indistincte censent pracdictam per simplex i scribenda. Quae si veraciter a jacto componuntur, ut rationabiliter aflirmat Huguitio, per ipsorum praeteritum et supinum, videtur secundum Servium subtractum unum auctoritate veterum euphania (leg. euphonia) causa in multis locis. Firmum autem aliquid et fixum de compositione praedictorum et jam ipse exprimit Prisciantis, dum libro decimo quarto Qp. 995. P.) scripturam debitam hujus verbi ejicio ponit , ita dicens „e in appositione et conpositione invenitur ante b. d. g. I. m. n. r. et ante v. et ih /oco consonau/ium positus, ul ebibo, ebutio, edo, educo, egero, e/imo, eludo, emineo, emico, enarro, enervo, enodo, eripio, eremo, eveho, etoco, ejicio." Usque huc Priscianus. Haec pro tanto maxime dicta sunt, ut seiatnr vetus scriptura. quae invenitur per i simplex, in verbis praemissis auctoribus
9

66
non penitus caruisse, de quibus ad praesens nil amplius nisi conicio invenitur subtracto // coicm c( pn proicio r addito /uoricio, de quo Virgilius (Aen. V, 237.) Extaque proriciaw m fluctm* ei riiia lii/itentia funJam.
2) De con j un c t i o ne Alioquin. Alioquin secundum Donutum et Retnigium commentatorem suiim conjunctio est causalis vel collectiva, etiam secundum Papiam et sccundum Remigium idem est «juod si non, vel aliter, et hac ultima significatione a Geronimo fi. e. Hieronymoj et etiam ab aliis accipitur satis sepe. Papias eiroa signifieationes ejus verba multiplicat sic: «ZWc ( eras. ) aliaquin ( cras. n J ^Mot/ «t nmttis, quodsi iton, vel aliler, qnod ti alio modo fe- ceris." De accentu conjunctionis hujus quod quidam variant, credo simpliciter cum magistro JEHeiHJ ( sic) de hoc traclanto, qupd, sicut alio noiiien. a i|iio coinponitur alto- qinii, iiltimam producit, ita et producta manebit in aliaquin, Siout ctiam Oniltns ftrmui li/iro Sci iiioiiiiin Eglega qnmia (Sat. I, 4, 3.) in fine versus poauil sic: ,, Sicarws aut alioquht" ei itfl accentum debct. habera in penultima. Ouod Hitgutlto in o/ntscit/o suo
de dubio accentu dicat auic sane contrarium vel usquam sentire se innuat. ...... aredatur.
Keni.it quidem opiuioncm quorundam volentium aUoqmn compooi ab alio adverbialiter posito et sic babcre acoentam duplicem vel in antepenultkaa vfcl \m penuitima, juxta quod hujusniodi o finale producunt vel corripiunt, sed ante et post accentum fixum ponit in penultima. Nec mirum, si opinioncm hanc estimet frivolam, cum, etsi oporteret componi a tali adverbio, adhuc magis connaturalis esset accentus penultime causatus a productione. quam geneialiter omnis dativus et ablativus secunde declinationis habet. quain antepenul- time causatus a correptione accidenlaliter proveniente.
3) De verbo Mussare et Mulire.
Mutire esl ad modum mutorum, ut dioit Hnguitio, murnuirare vel loqui et non audere, a quo venit niiis.su. rmtssas et minuro, vel dubito, secunduin illud ,,Mussat qui dn/ntat, massat i/ut mmutmt idem." Quod hoc verbum duplex * habeat, dicit Bnto, quamvis de hoc ncnio soleat dubitare. De musi/o vero, quod Exodi decimo sexto et Ysate rtcestmo nono ponitur, et cujus participium 2di Regum duodectnio invenilur cujusque verbale musitaiores Isaie vicesimo ttono ponitur, quod frequentativuni esso conatal jam pracinissi verbi mussa, an duplex * habeat. sicut primitivum vel ob rationem eiiquara um tantum scribendum sit, ncc Papias, nec Hiignittu, nec aliquis, quem vidisse mc sciam, tangit. Sed certe de hoc quaestio vult moveri, cum ex eo, quod tam diligentcr suo verbo perfccto duplex i assignat et relinquere videatur. quod modo simili • duplex liabere de- bcat frequentativuro , quod usus non rccipit et conimunis scriptura librorum novorum et vcterum, quae dicit. Ad quod credimus posse dici, quod , quamvis rcquirat rcgulans formatio, ut per duplex * dicatur mussita, sioul mitsso, tamen euphonie causa per an- tiquos ct modernos per simplex s, ut testantur libri, scribitur et profertur. Divinus sine dubio Jttcenciis eliminans primam ejus sillabam brevem posuit, ita dicens : Hec inler se musitaiilt voce volutant." Fit simile aliquoticns nictri causa, ut scilicet subtracta litera lo' a p'g (^sic cod.) sillaba brcviter, sicut libro secundo fl, I. ed. Ingols/ad. fol. VI b. ) Allexandreidos: Dtint s' ma dalis (^ed. sibt niandalas) lega/io mutua partes Exei/ut- tur palere lacttts sitplicaitlis amore (patrie siip/icttn/is ainore a4 r J Rex fedits renovat. Kcce uinim p de hac dictione snplicaitlts suhlractum est, ut mctrum stare posset. Siip- plico quippe componitur a sitb et plico. Sicut autem hiis propter dictas causas subtra- huntur littere, ita quoque aliis, ut sunt hec: rettulit, reitiiutt, relltgio , relliqittae et, sicut vult Brito, etiam usus tcnet comesso, as et sua verbalia multociens apponuntur.

— 67 —
Tainen. ut Huyutlto dicit. qund c omeee o et invenirc ■ % assuniiiiit . si< ut Brito rcch ai. asserere non auderera opere suo oppositura continente. Xola super hoc inuso qtiin s ducet siln mueeo, ted titmen m weusito t u m pltoi tantummodo pouo.
i) De vocabulo Compes.
Vompes secunduni Prisciatititn ct brcvitcr omncs tractatores giammaticae et poetas fa mininnm est Unde Juvenalis ^Sat. \l. 80.): Equalibet m magna fequatida* editt.) fastidtl compede fossor. Unile non credere possum satis, quod Hiertnim uS Trenoruin terho posaerit wuueukne, maxime cum libri veteres il>i discordent, quibusdam „conpedem meum" (V. 7.) hahcntihus et quibusdam „compedem meam." De hoc sic Doctrinale: „Es breris hoc ponit seges et teges hec sociabit Kt compes, triplicat pes cetera qttae ttbi format, praefer apes rel apis ulrumque quidem bene dicis." Cum hoc , quod dicit triplicat pes ceteraqtte tibi format, non videtur Huguitio, qui an/epes, antipedis et cir- cumpes, dis composita a pes vult esse, ut videtur, masculina tanluin , de quorum signi- ficationc secundum librum meum nescio quid Britonie codex habuerit. Sic Huguitio dicit: Antepedes sunt obsequia amicorum rel ipsi antiqui (jog. amici ^ obsequentes; circumpedes obsequia serrorum rel ipsi serri obsequenles. Papias idem sentit, sic dicens : Anlepedes obse- qtita amtcorum, circumpedes serrorutii. Vidcs, quomodo utcrque inter dictioncs has distinguit et quid significent, luculenter ostcndit, nullam dc saiido/tts, quac Brito de glosa tn/ei - lineari Ecclesiaslici quadrigettimo 7 mo assumenda credidit, faciens mcntionem. Et quidem recte. Nam neque ctrcumpedes sunt unquam sandulta, ncque ipsa dans, nisi fallor nimium, osque est in Btblia et Interhnearie praeraissa notatur duplici falsitate, quae tria ne videri possint frivola vel temerana discurrenda. De primo, quod scilicet circuiu- pedes aliud sit, quam tandafia supra satis ostensum est; secundiini. seilicet, quod ctr- cumpede» non si( dc textu. prodU similiter sensus superius ei datus, de quo nec intendit. ncc loquitui scriptura Eeclesiaetiei quadragesimo 7mo, aliquo loco tantummodo eis esl praeaumcio, qui nomen ipsura novis bibliis imposuerunt. Loquitur autem ibi scriptura de saeris vestimentis pontificum et sacerdotum Hebreorum, quale est de circumpedibus, de quo plenius statira dicitur, pro cujus plurali moderni circumpedes posuerunt. De fal- ■itate fnterfinearie, quod tertium cst . patct, quoad hoc, quod dicit circumpedes esse sattdalia, cum illud tibi supra sit expositum ct insuper, quoad hoc superponit falsum. quod uSOS sandalioriim divitibua (Jeg. Levitibus^ J et sacerdotibus Judaicis fuerit ab antiquo, qui potius exeraplum .Mnisi, ut Judei dicunt, ingressi tcmplum terram illani sanctam nudo pcdis vcstigio contigerunt et idco inter indumenta ipsorum, quae beatus Hteronimus ad Fabiolam, magtsler tit historiis, Isidorus ethimologiarum decimo nono recitant. cmlciamenta minimc mcmorantur. Pontifices autem evangelici sandaliorum usum ereduntur ab apostolis accepisse. C/rcumpedi/is igitur mihi videtur fuisse illa subucula vel camisia . quae llcbraice chronet/t i. c. grece poderis appellatur, de qua sic Isidorus e/ltnitologiarum decimo nono (^cap. 21.) ,,Poderis est vestis linea sacerdotalis corport astrtcla et usqtte ad pedes descendens, unde et nuncupatum est , guam rulgo camisiam vocant." Chronelh sub duabus. ut Judei proferunt, posui sillabis, quod quidara nostrum ehoreneth sub tribus sillabis posuerunt. Si quis forte contendere voluerit, circumpedile posse dici tunicam talarem totam iacintinam, cum talus pars pedis sit, in quo circunt- pedtlts nominatur. quam tunicam llcbrei maliil vocant, semper a quolibet discere paratus sum, niaxime cum rabinus commentator Ecclesiasttci ciicens, quod vestis sacerdotalis sit, non exprimat, quae vel qualis; poderis, quod praetactum est, grccum est, derivatum a Greco podos, cujus rectus et secundum sonum scripturarum est pus per oy diptongon «criptum, non pes, ut Latini dicunt, et est idein , quod pes; secundum grecura producit
9*

niediam, quam tamcn corripit noster usus et similiter sic de frenensis (?). Pro ea, quae jam dixi, pfttet Isidori intentio de nominis hujus podoris inpositione; conpositio communis hujus circumpedilis ex ipso sono patet et habere vult in penultima acccntum Eccc compes, circumpes, anlepedes, circuinpedilis ct poderis prolixe satis ct laboriose tacta sunt; sed utiiium sutis bene!
IV.
Glossaria Latina.
a) Codices Giss. Nr. XLIII. XLIV. et XLV. quum inter se, tum cum Vocabulario Guarini Veronensts ed. Basil. 1480. collati. Horum trium codicum is, qui in Catal. Adrian. Nr. XLIV. cst:
a) Cod. Giss. Nr. XLIV. B. G. XV. 14 a. fol.
hoc modo describitur:
„Codex chartaceus saec. XV. finientis, in duas colmnnas dirisns, litleris initialibus ininialis, foll. 330., quorum 1. et 328 — 330. scriptura vacant. Titulus: Lexicon latinum. — Pertingit nomiisi ad primain parlem l/tlerae I et a Guarini vocabulario multis in locis discrepal. Fuit olim Capituli eccl. S. Marci in Butzbac/i." sic cum Guarini Vocabulario Qci\. Basil. 1480. fol.) consentit, ut equidem non dubitem, quin utrumquc vocabularium cx codem fonte haustum sit unoquc hoc utriimquc dilleral, quoil Gissense excmplum plcnius cst, quam Guarini Vocabularium. Quare maxime do- lendum est, quod nescio quo casu non integrum illud vocabularium in cod. Giss. extat, sed tantum usque ad literae / vocabulum Inanthea pertinet. Non minus cura Guarini vocabulario consentit cod. Giss. Nr. XLIII., quem Adrian. in Catal. his verbis deseripsit:
/3) Cod. Giss. Nr. XLIII. B. G. (3.) 36. fol.
„Codex chaiiaceus a. 1460. scriptus, li/eris initiahbuM nul rario colore pictis aut plane omissis, ligalura antiqua ornamentis ex auri chalco factis munita, foll. 360., quorum 1. 300 b. et 358 b. — 360. scriplura vacanl. Conlinelur Glossarium latinum. Tilulus non apparet. — Explicit Amen CCCCLX. Fol. 2 a. in tnarg. H. C. </e Senkenberg haec adscripsil: Educlum hoc opus est potissimume spissis vatuminibus Papiae, BritoniSj Alani."
Ilujus codicis Nr. XLIII. fratrem natu majorem ex eodcm plane fonte iisdem verbia descriptum perspcxi codicem Giss. Nr. XLII., qucm Adrianus sic descripsit:
Y ) Cod. Giss. Nr. XLU- B. G. XVI. 67. 4.
,,Codex char /aceus a. 1435. negligenler exaratus, in duas columnas scissus, crebris rocum compendiis, foll. 325., quorum 1. et 323 a. vacua sunt. Continelur Gloss/trium Latinum. — Explicit: Amen. Subscr. Finilo a. d. MCCCCXXXV. domin. fud. post laelare. Explicit hoc totum iiifunde da inihi potutn. — F. 1 b.: Liber s. marct in Btttzbach."
Est tamen uterque codex et XLIII. et XLII. multo brevior, quam codex XLIV, unde ctiam propius ad Guarini Vocabul/uium accedit.

Communis auteni horum trium codd., quorum XLIII. codicis XLIL potest baberi apographum, cum Gitarmi Vocmbulario foafl eo quoque probari potcst, quod in iisdem fere anbnidtia grainmaticis nituntur. Sunt auteni scriptoras, quibus auctor Glossarii (iiss. \r. XLJV. u.sus est, bi: loidarus, Huguicio, Pmppmo; codicis Gias. \r. XLIII. laidorus, Pmpimo, Brito, A/auus; Guarini Veronensit fontes sunt Isidorus, Pmpims, Brito, Alanus, de quil)us grammaticis vid. PrmefmL in Dufresne Glossar. med. et inf. latin. In cod. Giss.
\r. XLIV. Iiatina vocabula interdum Germanice vertuntur, eo Ber .....ne, qui est saec.
Wini. Incipit codex XLIY. ,,A eecundum Ispdorutn m omnibu» Imgui» primr eot, guia ipsm nasoentium ormlia mperit/' <ie quo dicitur in hietorii* matcul ue cet., ut tpud Guurin Explicit: Inmnthea es/ mdverbtum in vorbmee.
Sed ut utriusque codiois el XLIV. el XLIIL ratio. quae cum Guarim Vocabulario invenitur, accuratius oognoscatur, exempla nonnulla per compara tion em ex utroquc codice afferamufli Sunt autem seeundum ordinem codicia XLIV. haec:
Cod .XLIV. Alnus f. s. est nomen arboris, epn yrle, dicitur ab alo, io, quia alitur, i. o, BUtrltur. Inde alnotum, et esl locus, ubi crescit olnuo. Inde etiam almnu» pro- prie tfrlen.
Cod. XLIII. Alnus esl nomen cujusdam arboris. Inde olnetum et est locus. ubi orescunt alni.
Cod. XLIII. AUoquoTj eris. i. e. ad aliquem loqui. Inde alloquium i. e. mUoeutio ( Deesl ap. Guarin. el in cod. Giss. XUV.)
Cod. XLIV. Alo, ui, itum vel aUum a. t. i. e. nutrio, neren, add' foten. Inde alituoj a, um ct allus et oiitor ve) altor et allilis et ala, aUtnenlum et alumpnus, ales et multa alia. Unde Ula sunt synonyma ^Johmnn de Garland. Synon. v, 142. ap.Leyser bist. poet. el poem. med. aev. p. 318."): Nutrit, fomentat, reficit, fotoet et tocillat, Paacit, ttUt oorvu» hio otnnibu» conbenit idetn. Item educat el faciat escis venfretn liene replet, Hinc alimentum deduciiur mc nutrimontum Fomenlumque comea fomom se<f alitnenlum. Sed mvi, mtum a. p. significat brachia extendere ad modum alarum causa pigritie vel pravitatis, ut quando aliquis surgit a sumpno et extendit brachia sua ad sumpni inercercitiam removendam. Versus: Oseiimt oro citana <il<is quoque cum factia <ilas. Etiam mlmro dicitur spiritum emittere. Inde exalare, et ambo sunt neutra. Etiam idem est, quod redolere. Inde venit a/atus, ui, i. e. odor.
Cod. XLIII. Alo, is i. e. nutrire. (Apud Guarin. deest hic articulus.)
Cod. XLIV. A /oa, e. f. g. est arbor odoris suavissimi, secundum Papyam, quae in India nascitur et ligna ejus vice thymeamatis in altaribus adolentur. Unde et nomen trahisset creditur. Item secundum Popyam et Ysidorum aloes est herba suavissimi succi et constringitur succus ille ad modum picis et fere est hiusdem calotis et est valde medicinalis et potest declinare hec a/oe, hujuo aloes vel Uec aloa, ut dicit Bri /o; secun- dum autem Huguicionem aloes sumitur pro quodam unguento amarissimo facto ab alaa.
Cod. XLIII. Alloa, e. f. g. est arbor odoris suavissimi, secundum Pmpimm, quae in India nascitur et lignum ejus loco thymeamatis vel in altaribus adolctur, unde et no- men traxissc creditur. Alloe secundum aliquos est herba amarissimi succi et constringitur succus ille ad modum piscis et ejusdem coloris cum pisce et est valde mcdicinalis el secundum aliquos iste succus vel unguentum potest etiam dici cosce penlhecostes vel aloes, uloe, ut anchises, e.
Cod. XLIV. Alobastrites, tis m. t. dicitur lapis candidus, intinctus variis coloribus. (^Convenit Cod. XLIII., sed deest articulus ap. Guarin.)
Cod. XLIY. Alobastrum, n. s. dicitur vas unguentarium. Inde factum alio iiomine alabustrum." (Deest arliculus ap. Guann.^

In eod. cod. s. v. Alabastrum liacc glossa extat:
A/nbnslrum n. 8. dicitur nngaeatqm piscis de alabastro et sd. dicitur in hystoria. Ileni cst gennfl inarmorei camliiluiii et lucidum variis coloribus intermixtum, quo incorrupta servantur un<nienta. Unde secundum magistrum in fiystoria similis modus loqucndi e.st. cum dicitur alabastrum unguenti, sed CUffl dicitur ciphus vini, ciphus lactis. Item ala- bastrum unguentum nardi i. e. pixis de alabastro plena unguento nardi. de quo dicitur mfra iiln nardua.
Cod. XLIH. Alabaslrum dicitur lapis praeciosus et est genus marmory. candidum et lucidum, variis coloribus intermixtum. Et quandoque dicitur pixis de hujusmodi lapide praecioso, in quo serv r antur ungucnta incorrupta.
( Ue eodem vocabulo M. Johannes Hehlensis in Speculo grammalicalium ilictio/ium haec habet:
Alabastrum sine dyptongo debet semper scribi et dici et non sic: alabaustrum. Super quo nullum omnino dubium est habendum, cum libri veteres communiter id ostendant et genus hoc marmoris Rome notissimum sit et nomen ejus ibi publico ser- mone teratur .J
Cod. XLIV r . Alabasler m. s. est lapis. eyn mermelsteyn.
Cod. XLIII. Alabaster vel ulabasles, tis in eodem sensu dicitur lapis praeciosus. qui et alnbustrum dicitur.
Cod. XLIV. Alonge est ad 1 quod a rcotis Vo verre (^haec compendia non intelligo. In cod. XLIII. et ap. Giturin. deest hic articulus .J.
Cod. XLIV. Alopacia, cie f. p. al. grece alapace, cis, idem est quod aliena panio, (fuae ab aho nulrilur. £ Deest articulus in cod. XLIII. et ap. Guurin.^
Cod. XLIV. Alopus m. s. est qui propter mercedem patitur alapas. (Deest m cod. XLIII. et ap. Guarin .j
Cod. XLIV. Alpago, as, are a. p. idem quod scalpo vel effodio. Inde a/pugu.i s. i. e. scalpens, eyn crawet. (^Deest articulus apud Guarin. et in cod. XI„111 )
b) Glossarium Es se ndiense. Cod. Giss. Nr. XLV.
B. S. Ms. 146 a. fol.
„Codex membrunaceus saec. XIV., lineis stilo iluc/is, CitfH nOttk i/i/er lineas et m murgine udscriptis, foll. 28., c/uorum 27. et 28. vacua sunl; praeler haec ab tnitio libri folia 5., et in fine 35., quae chartacea sunt, scriptura racant. Continetu/ ■■ „Glossarium Latino-Ger/nunicum vulgo Essendiense ex Carthusiu Erffordiensi. a Itu titulu» manu Senkenbergii scrtptus. — Fol.28. haec adscripta su/it: Carthus. Erfford. Se/ikenbergiits hunc librum ex bibliotheca Krnftiuna Ulmensi a. 1742. 10 florenis eomparavit, ut ipse fol. 2 a. adnotat. Eong. 8" 11"'. Lat. 6" 3"'. Aimi \v
Est hoc Glossarium. quod unde vulgo Essendiense vocatum dixerit Vir Cl. Sen- kenberg, ignorare me fateor, copiosissimum ac nondum, quod sciam, editum, tribus par- tibus constans, quarum prima maximam partem codicis complectitur. altera herbarium continet, tertia breve glossurioliim , non ultra literam A pertinens et desinens in voce Agellurius. In prima et secunda parte plerumque in/erpre/a/io Ger/nanicu idiomate inferiori» Germuniae scripta (Niederdeutsclie Mundartj additur, quod ubi non factum est, lalina inlerpretu/io vocabulorum reperitur, id quod tum factum videtur, cum auctori. ut lit in Glossariis, Germanica vox non in promptu esset. Permulta autem hoc Glos- sarium partim ex un/iquio/ibits glossariis, ut Festi et Placidi haustum . partim e t/tedti ueci xcriptoribus, ad augendam copiam verborum Latinorum, inprimis tnedii aevi confert.

quum permagnus nunierus vocabulorum in eo extet, quae neque apud Dufi etitum in Glossar. med. et tufim. lat., neque alibi me legere memineriin. Dolendum est autc m. quotl in tanta rerum ubertate multis intcrpolationibus pracdi(um videtur ; permulta cnim vocabula a sec. iiutn. erasa sunt in corumque locum alia substituta, multa etiam vel supra rerstis vel intra eos a rec. maii. atldita sic, ut interdum valde sit difficile genutua ab sptiriis s. inlerposititiis discernerc. Sed ut suum sit cujusque de interno hujus Glos- sarii prctio judicium, nos literaruin // et T vocabula integra hic repetamus:
llabcna, cathena, ham.
haliitus. ghewatlc vel wesen.
babilis. hcbbelich.
habitudo. hebbelichkeyt.
habitare, woncn.
habitacuhim, wonighe.
hactenus, hereto.
hamus. angel.
hamare, angelen.
hasta, sper; hastile idcm.
haurire, |)ucten.
haustus, ut druckinge.
hastillus ( leg. haustiilus ) idem.
hostorium, pucke.
hebes. stum.
hebescere vel hebitarc idem.
hebere, plumpeu.
hebitutlo, stumhet.
hcbanus ( leg. hebeuus), eyn bom.
herba, crut, hcrbosus itlem, cruelich.
hcrhidus. craelich.
heres, erfmane.
heretlitare. crucn.
hereditatio, eruighe.
hereditas, erue.
herus, here; hera, wiwe.
herilia . herscap.
herilis, herlido.
iicrere. anhanghen.
hcrnus, helle, herebus idem.
recentiorc manu col. 1. extrema pagina haec addita sunt:
hasttlttdtttni, torney, herediitni, pre- dium; hemisperium ti idin spere; halitua es< flatus, altttts, nutrituSj bejp.
Bequebautur olim plura, quae erasa sunt; initio col. 2. tluo vocabula extant, quae non amplius legi possunt.}
hesitare, twinele.
heremus. w estenye.
hermita, heremite.
hermicula (num hereinicola?) idem. heresis est divisio ab unitate fidei. hereticus, keckere.
heremonium (Megere non potui voc.Gcrman.)
heredius, valke.
hercs, etlelkint.
herva, vede.
hcrbarium, cruthof.
herbare, crutlen.
heu, leder.
hesternus dies vel cibus ab heri servatus. hesperus, avent steree. hircus, bock, hircosus fecunditas, hyare, ho ieaea.
Iiyatus. yamcghc, biberus, riner. hyemps, winter. hyemare, wintern. hyemalis, winterlich. hybernia. eyn lant. hylarare, vorbliden. hylarescere, idem. hylaris, blide. hylaritas, blidscap hyrudo, ylc. hyrundo, swale. hyrtos, busch. hirtinus. buskich. himare (Jeg. himnare) loven. himnus, lof. hiiuiire, ueggen. hinnitus, clamor equorum. hinnulus, re. hypomores, vemin. hvronia, herscap. hyrsutus rw. j hispidus, asper, hirsutus, fecosus. hyruta (leg. hyrnita), worst. hylum, pit va wedcn. hystoriographus, hystorienmaker.

Instrio, boue. hodierdus, winhardcn liolfaccrc, raken. holfactus, rocke. holocaustum, offerhande. homiciilium, dotslach. homicida, mordere. homo vel homunculus, mensche. honor. ere, honestus, erich. honorare, honorificare, honestare , eren. horologium, horleygc. horrere, eysen, horescere idem. horror, cysinghe. horridus, eynsclich.
hora. stunde vel landscap vel vertelheyt.
horula , stundeken.
horacium, clevderzom.
hortari, trosten vel tohardcn vel vormanen.
hortacio vel hortamcn, trost vel rob'digc.
hospcs, gast vel wert.
hospita, werdinne.
hospitare, herbergben.
horstire (leg. hostire), ghelickcn.
hoslamcntum Qeg. hostim.), ghclickenissc.
hostis, viant, hostilis, viantlick.
hosticia, vient clagher.
hostia, offerhande.
bostium vcl bostitium fleg. hostiolum}, dor.
bostiarius vel hostiator, dorwechter.
hospitarius, herbergher.
hosporium, schepel streh.
humus, terra, vel humescere (haec linea
tlcleta sunt) humare, grauen. humere vcl humescere, wohlrighen. bumidarc vel humectare idem. bumidus vel humosus, humectus wchcrh. humiliare, demodeghen. humilitas vel humiliacio, demodichheyt. humerillus, quod extremitati axis infligctur. humanitas, menscheyt. humanare, menschlic wesen. humerus, assele. humulus, hoppen vel vr, ignis. humus, terra humida et caret pluralitate.
Litcra T.
Tabellio, publicus notarius. tabore, wulen.
tabcscere, idem. tabes, wl. tabidus, idem. tabcscere, untreynen. tabernaculum, rente vel tinnc tabor, berch. tabeme, tauernc. tabcrnarius, tauerner. tabernio idem, tabella, taflc tacitare, swighen. tacitus, stille. taciturnitas, stilbeyt. taciturnum, idem. tafidus, ghelouich. thalamus, bctte, camer. thalamista, carmerlinc. talus, enkel vel dobelsten. talentum, gbewechte. talio, recht, lon.
Infra lineam i. e. in extrema paginu haec a rec. man. addita sunl:
talaris vestis, quod ad talos descendal talassum i. e. mare. talio, ejusdem rei recompensacio. taminare, adversari. tantillus vel tantulus ambodimi modicus. tardare, morare, differre. taxillus 4>mus rasus.
i
talpa, mol vel wendcworp. tamillus, cleyne. taminare, adversare. tancndera, alleyne. tantisper, eyn enclicb. thanatos , mortalis tapetum, tapit.
tarsis civitas, de qua natus est paulus.
thartarus, helle.
thartareus, helligh.
tarea, eyn cleyt.
taratantara, eyn sone.
tarmes, made.
tarmosus, madich.
tanrca , gille.
taxus, dannc vel eghil.
taxatus, licitum, impositus
taxare. wdeghin vel diighen

faxntio, prouinge. teatrum, spilhus. tede t, et vordretet. tedium , vordret. tediosus, vordretich. tectorius, bedeckich. tegere, decken. tegmen. dac.
tcginien, idem; tegerium vel tugurtuiii,
pan a domus pro ploTfo te^umentum, hemeliclikeyt. tcgiius, wekerekenen. tegustus vel teguosus idem. t ( 'gna, ne, freus, deceptio. telum . scot. tela, sbale. telo ossis, sorhake. telare, longare , differre. teolonium, tol. teolonarius, tolner. telarium. weverhus. leluin, dolor, laeerus. tlicma , materie. temcrare. dwasen. temerarius, dwas vel iictor. temere, dumlike.
iafrl lincam in extrema pag. a rec.
man
temeraritas, vormetenlieyt. tegula, sacte. tellus, luris , terra.
temermre, loghethaftighen, supra lineam. temeraritas . dwasheyt temo, uagendistel vlstr roder. tempnere, vorsman.
temetum, vimun optimum. temolentus. drunken. tempestivus . tidieh . tempestus . idem tempestas, unweder. tcmpestuosus, unw ederlieh. tcmpcrare, menghen.
temperantia, mericher ( hoc voc. est in
loc. ras.). temptare, betoren. temptacio, betoringhe. temptamentum, idem. lemplarius, templere. lemulentia, drunkenheyt.
Exempla alteriua vocabularii ejusdem «inlicis.
Abactus tantum i. e. fugatus, seperitus.
abamita , soror avi.
abatos, secret vel mensurator.
abduco, cis, i. e. separo vel distraho.
abesus, ubique comcsus.
abgregare, dissociare.
abietarius. carpcntarius.
abiges, fur pecoris.
abigeus, i. e. abactor.
abigo, separare ab intestato i. c. siue te-
slucione. abicio, nis, recessm. abjuro, i. e. abnego. ablactacio n. lacte removeo in. ablacto. abligurio i. e. devastare vel lambo. ablucracio, lucis alienacio. abluces, ium i. e. loca, aqua plena. Pertinet usque ad agellarius.
cj Fragmentum Glossarii Heyeriani.
Nuper quum in disponendis iis versabar, quae ad hoc opusculum pertinerent, attulit ad me discipulus quidam meus, cujus mentem animumque non frustra ad antiquitatis Studia advertissem, Heyerus, lilius Professoi is rerum forestium in nostra academia, adole- scens optimae spei secundo gymnaaii Gissensis ordini adscriptus reliquias quasdam glotearU latini } quas involucro libri cujusdam agglutinatas repererat, quas, ne quid periret, quod ad plenissimum Medii aevi Glossarium aliquando conficiendum aliquid con- ferre posse videretur, hoc loco colligendas putavi.
Kvceramur. detestainur. abhoniinamur. Inter autem execrationem et juratio-
Execratuf. detestatur. horret. nem hoc est, quod execratio in malo:
Kxccratus abhominatus. injuriis uffcctus. juratio vero in bono pronunciatur, ut si
10

(licamus cum cxecrationc: Si lioc fccisti, sic male tibi cveniat: cum juratione .-sic : Sicut ego bona intentione hoc fcci, sic me adjuvet deus.
Exccutor. causarum prosecutor.
Exccutor. ab excquendo tlicitur.
Exactores. vel cfTractores vocantur.
Expugnatores causarum claustralium.
Exesus. macer. macilentus.
Exedra. vehiculum. basterna.
Exedra. vcl absida. subselliorum locus.
Exegit. extraxit. extorsit. ademit.
Exegit. cxturbavit. cxposuit.
Exegit. privavit. exspoliavit.
Exegit. orbavit. abstulit. eripuit.
Exegit. cxpraessit. expugnavit.
Exegit. consumpsit. alicnavit.
Exemplabile est, quod alicujus cxempli. ..
Exicium. labor. infelicitas.
Kxicium. casus adversus.
Exicium. pestilcntia. lues.
Exicium. contagio. morbus. Exiit. cvasit. effugit. abiit. Exiit. cvolavit. elapsus est. Exiit. cmersit. ereptus est. Exiit. exilivit. emissus est. Exiit. egrcssus est. profectus est Exiit. perrexit. discessit. Exiit. iter intendit. cessit. Exit. egreditur. proficiscitur. Exit. iter facit. gressum dirigit. Exlaudat. extra debitum laudat. Exmanat. emanat. procedit. Exobliquo. excontrario. exadverso. Exoptatio. ardens desiderium. Exoptato. ex voluntate. ex sententia. Exolescens. affluens. habundans. Exolevit. a memoria cessavit. Exolevit. evanuit. deletum est. Exoletus. turpis. infamis. Exolelus. vanus. dissolutus. Exolevit. corruptus est. interiit.
b) P 0 E T A E. «} CLASSICI.
t
Quinti Sereni liber medicinalis.
Cod. Giss. Nr. LXXI. B. G. (3.) 26. 4.
„Codex chartaceus saec. XVI., foll. 20., quorum /. et 20. scriptura vacant. Cqh- tinetur: Quinli Sereni liber medicinali». Ita tiluLus. Incip. (M) embrorum terie» recto deductu tenore Ut stet, consimitis inedicine defluat ordo. Explic. Apponiaqiie super petlit medicina dolorem. Sudscr. Liber tnedicinalis quinti sereni /init. — t '/> ■ St. EndUcher [l. c. i. e. Catal. codd. philol. bibl. Vindobon.] p. 185." AORIAN. Huuc codicem , quem cum edit. Q. Sereni Ackermanniana f Lips. 1786. 8.) contuli, ita cum ed. Lipsiensi a. 1515. et Venet. 1588., quantum c tenuissimo editionis Acker- mannianae apparatu critico perspicere potui, consentit, ut, si integram harutn editionum, quae mihi non praesto fuerunt, comparationem instituere potuissem, facilc eflici potuisse putarem, codicem Gissensem totum cum illis editt. convenire, sic, ut ex eadem familia codicum esse videatur, unde istae duae editt. sunt expressae. Nam non SolUm toto ora- tionis Uahttu, sed etiam versuum ordine, in diversis editt. valde discrepante, plerumque cum iis convenit. Quae in editione Ackermann. ad calcem libri e cod. Aldino affiertiBtur, in cod. Oiss. non extant. Haec quum ita sint, pauca ego tantum exenipla vaiianiui

Icctt. ex lioc cod. in appendice cri t ica attuli, ut. quibus illarum editionum inspicicndi facultas esset. haberent, quo ccrtum judiciuin vcl similitudinis vel dissimilitudinis faccrem Quani ratioiiem nostcr cod. cum cod. quodam Turiccnsi sacculi IX. vcl X. babeat, qucm cum ed. princ. contulit Reuss Lectt. Sttnitintcuiiim P. I. 22. S. gr. 4. Progr. Wiir/.- burg \>'S7 nescio, quum liujus libelli famam tantum acceperim, non usuni.
u.
Codices Virgiliani.
1) P. Virgilii Maronis Bucolica, Georgicorum libri IV et Aeneidos
libri XH.
Cod. Giss. Nr. LXIII. B. G. (3.) 22. fol. min.
..Vtute.r MainMMMM pulcherrimae membranae saec. XV. ineunle elegantissime m Italia exaratits et optime consei rafits, uiscriptioiiibus rubris, literis siiigti/orum libro- rum tuilialtbits iiiata ittis ct rurits coluribus, inprimis praeciosissimo illo caeruleo, pu tts, ntiirgine fol. 2 u. et 48 a. rario colore ornata, lineis subtili iitramento ductis. Cons/at fol. 196. eoritinijtie octoiin semper juncta, el cuslodes in fine ultimae cujusque t /utiteinionis pagtuae adscrip/i tuttt, Fol. 1. racuum esl. Conlinenliir: a. fol. 2 — 14. I'. VirgilH Maronis Hitcolica. Inscr. P. Virgilii Maronis Bucoltcou incipit feliciler. Melibetis. Ecloga printa. — Ecl. I. v. 18. deest. — b. fol. 14 b. — 47. P. Virgilit Georgicon Itbri 1 1". Inscr. Indpit liber Georgicorum Virgilit Maronis. Singulis librts praemittiiiittir i/la tetrttsliclttt „Ovidii versus" dicta, quae habes in Burmaiiiii Anthol. II. p. 374. seqq. — c. fol. 48—196. P. Virgilii Maronis Aeneidos libri XII. ftuer, ittil/a. Libris II—XII. praemittuntur decasttcha scholastica ap. Burman. II. p. 377. Subscr. fol. 105 b. : Explicit liber Virgilii eneidos. Deo gra/ias amen. — h'ol. 196a. adscrip/t siinl ,,De Aeneide, veieris scholas/tcae poetae versus, sub no- miiie Aitgtisti Caesaris," quos habes aptttl Bitrintiiiii. II. p. 357. seqq. — Fol, 196 b. t /iia/tinr Uli priores rersns: Ille ego, qui quondarn etc. adjecti sttut et notatttm, quod tu prmeipio Aenetdos poni eeiemnt. — Cfr. Bibl. Uffenbach. MS. P. IV. p. 222. et I. Htielim Dtss. de libris t /tiibiist/tini rarinribtis Bibl. Giss. 1771. 4. p. 7 —//. Long. 9". Lal. 7" 3"'. — Fttit hic codex in bibliolheca Danielis Maini, postea perttnuit ad I' Ifenbachium, denique ad J. H. Majum fil,, a quo eum accepit Academia Gis- sensis." AnniAV
In summa externi hujus codicis habitus praestantia dolcndum est, quod nullis plane virtutibus internis nitere videtur, quara meam .scntentiam ut testimoniis confirmarem, exempO loco singulorum Yirgilii carminum, quae in hoc codice cxtant, paucas varias lectt. ad edit. Joh. Christ. Jahn Lips. ap. B. G. Teubner 1825. 8. enotatas in append. crit. dedi, ut ex ungue, ut ajunt, leoncm! Multis enim interpolationibus et glossematis e( inutilibus emendationibus praeditus est. Codicum farailiam, cui noster esset adnurae- randns-, ne per Heynianam quidem edilionem indagare potui, quippe quae non integrum singulorum codd. apparatura criticum, sed selectas tantum varietates lectionis habeat. 2) P. Virgilii Maronis Eclogae et Catalecta Virgiliana. Cod. Giss. Nr. LXIV. B. S. Ms. 230. fol.
,,Codex c/tnr/aceus saec. XVII.; rttbris plerumque ini/ialibus et inscriptionibtts, crebris tocum coiupendiis, citm glossis inter/itiearibtts et inultis /a recenlissima qttadam tnanu]
10*

in margine notatie. Numerue fohorum eei 148., quorum 16 b. t7 -21. 60 n. 126 b. t27 —129 a. et 148 b. vacuti ntnt. ContinentUr: a. fol. t—16 a. P. Virgilii Maronis Eclogae. Incip. (Eclog.l. v. 51.) Nec. mala vicini pecori» conlagia laedent. Explic. (Eclog.10. v. 77.) tte dominn eature, venil heepeme ite capelle. P.Virgihi Marenie Bucolic. fin. — b. fol. 22—53 a. Horatii Epistolarum libri II- — Habel liic codex annum 1602. — c. fol. 53 l>. — 59. Catateeta Virgiliana. Hortulue. Varmen de ee ipeo et Homero. Carmen de vino et Venere. J)e viro bono et eapienti, cetera. Vatal. ed. Ald. 1517. fol. 68. seqq. — d. fol. 60 —126. D. Junit Juvenalie Satirae. — Explic. (Sal. XII '. v. 77.) Vultur cet. — Fol. 60 b. Notala de metrie. — Fol. 61 a. Argumenta Satyrnr. Incip. Carmine praeetanti conetruxil opue Juvenalie. — e. fol. 130 —137 a. Bernhardue de eontemptu mundi amorie. Incip. Martula [potiueCar- tulaj nostra tiln mandet dilecle salulem elc. Explic. Hoc tibi det munue qui regnat trinus el unus. — Cfr. P. Leyseri Historia poel. et poem. med. aevi Hal. 1721. ■ 0>t* p. 421. seqq. [In fine carmiiiis Bemhardi extat haec subscriptio: zcflxxxvi lipczk - i\r ovltd i. e., opinor, 1486 Lipeiae.] —■ f. fol. 137 b. — 138. Carmen quarundam nobilntm yuaeetionum. Ineip. Quie regitj rex est. Explic. Sive vireudo [vid. infra /?. Nr. XIII. et XlV.f. — g. fol. 139—148 a. Horalii F. de arle poetica. lncip. Humano ca- fii /i ete. Explic. v. 476. Non mieura eutem niei phtna cruorie hirudo. Sequuntur notae variae de vita etc. Horatii. ln /iue annue 1661. adeeriptue est. lnter fol. 59. el 60. ineerta eunt haec tppie deecripla: Juvenalie Anto. Manci. Oomicius. Genr. Val. Argumenla Satgr. Juvenalie per Anlonium Manekullum. Prima docei Satyrae caueae formamque libelli etc. In fine: Nurnberge impressum est hoc Juvenalis opue cum tribue Commentie per Antonium Koberger. MCCCCXCVII. die vero VI. decembrie. V. Panzer, Annal. typ. II. 224. — Satyr. I—VI. adscripsit vir quidam eruditue nolas et emendaliones." ADM \ v
M ;t \imc dolcndum cst, quod ca pars codicis, quae Virgilii Eclogas ab I, 51. Nec mala vicini cet. usque ad X, 77. Ite domum eaHrme cum Cataleclis Virgilianis l~) Hor/ulus, 2J carmen de se ipso el Homero, 3J de vino et Venere, 4} carmen de viro bono et sapiente, 5} de Esl el Non eet, G) de Orpheo continet, quibus duo alia car- mina satirica medii aevi addita sunt, de quibus vid. p. nr. XIII. et XIV., nihil planc habel . quod ad haec carmina emendanda aliquid oonferat Scatet enim variis vitiis, quarum sordium pauca exempla in append. crit. non tam utendi, quam dctcrrendi c&usa attulimus. Catalecta VirgUiana integra reperiuntur in cdit. Virgil. Baeil. 1613. fol. ed. LueitiM ct apud Scaliger. Catal. poet. Carmcn de Est et Non est extat in editt. Ausonii Idyll. XVII. Gfr. EndUeher Catal. codd. philol. bibl. Vindobon. Nr. CXXXI. VI. et VII.
III.
Horatii Epistolarum libri II. (ab lib. I. tnit. usque atl 1. II, 2. 11(5.) et Horatii Flacci de arte poetica.
Cod. Giss. Nr. LXIV. IS. B, Ms. 230. fol.
Idem judicium. quod modo de cxemplis Mss. Virgilii tulimus. cadit etiam in cjusdem codicis partein eam, quae duo ista HoralU opera continft, quae modo nominavimus, in quibus nihil prorsus est, quod ullam utilitatem criticam afferat. Prior pars Epielolarum Horatn, quae extat t'o|. 22 — 53 a. ab init. libri I. usque ad lib. II. ep. 2. v. 216., sub- scriptionem habet anni 1602., altera, quae Artem poeticam complectitur a Fol. 139—148 a.

anni 1061. Ad calcem EpietoUtrum reperitui eartnn latinmm, quod praefixum habel DOmen Graecis literis scriptum ytavQft ^rjog Eoavy.*. Habet autem carmeii sic:
oeneure gravi» hic caetigavii <nl unguem Crispantes nasos, tutus adire queo; Narn si me vicio (jiasqunm Inkefecerat u/lo, Id milii jam censor sedulus erifnnl. Omnipoleus, pro quo deus o/im praemia donet Eslremis faciut vivere temportbus." 1 'nsi hoc carmen sequitur fragmentum epielolae cujuadam Joanni* Honerit Criept CubUenei» nil Mattheum Lupinvm, cujus etiam sant notae ad Horatium et in margine et supra versus adscri|)tae. Ilahet aulem epistola sic:
Johannes Honorius Crispus Cubitenais Mattheo Lupino S. S. P. I). v Superioribu» diebu» quibuedam adouecentibu» etudioei» rogotue, ui tpigtoUu Ho- ratii lectione quottidiane interpraetarer, ne deeiderium eorum fruetrarer , promiet m< facturum, quod vellent. Quapropter quum t <l opue m pleriegue locie d <t deprovatum eete n<l<'i em, ni. niei ferveat leclor aure vaporata, ut ait Pereiue, nihil ex falea leetume colhgt poeeit, confeetim eonveni impreeeorem et adhortatue eum, ui iterum iltud inpri-
meret e .a correctione, <jii<iui <i<t quendam......"
K\ hac ego epistola suspicor, esse hoc exemplar epistblarum lloratii ah eodem Ulo viki docto Joli. Honor. Criepo Cubitenei correctum, quod prelo alicubi vel submissum est, vel submitteretur. Est autem idem exemplum, quod cum ed. Jahn. Lips. ap. Teubner 1824. contuli, tam depravatum, ut vix dignum videatur, cujus variae lectt. afferantur. Dedi tamen pauca exempla in append, crit., ut critici Horatiaoi ipsi facultatem judicandi haberent
IV.
Codices Ovidiani. 1) P. Ovidii Xasonis Hetamorphoseoa fragmenta. Cod. Giss. Nr. LXV.
B. G. (3). 61. fol. inin.
,,Codex membranaeeue saec. XII. exeunte e/eganter exaratu», mutilue, litterie initia— tibue eingulorum Ubrorum el articulorutn rubro pictie, iUa autem libri II. auro e/ vario colore dietincta, inecriptionibue rubrie, fol /.SfJ. Continantun P. Ovidii Nasonie Metamorphoeeon fragmenta. CoUeet.a eunt itt hae cistula duorum oodieum Meta- morphoeeon fragmenta, quae tegendi» altts Ubri» serviebant. — Ceterum in hoc c<i</u < uctione» interdum memorabile» eunt/' Adriam.
Sunt hae Reliquiae duorum codd. membranaceoram saeculo XII. exeunte scriptorum, qui olim ah imperito bibliopega ad conglutinandos alios libros adhibiti sunt. Servantur autem hac reliquiae ah involucris librorum solutae in cistula quadara papyracea pressa charta purpurea obducta. (Pappekaetchen tnit gepresslem rothen Papiere iibenogen.) Uuius codicis reliquiae nigriore atramcnto scriptae sunt, quam alterius, cujus multa fblia vel singulae paginae praeterea sic vctustate consumptae sunt, ut vix conunode legi q u e an t. In quo illud optimum est, quod non magnum damnum factum videtur, quoniam uterque codex valde interpolatus videtur, quum ubique fere ineolenliora verba vel stru- Cturae cum ueitatioribu» commutatae reperiantur. Quod vitium quo melius cognoscatur, pauca ex atraqne codice exempla separatim bi appcnd. crit. sec. edit. Burmann. enotata afferamus. Xam non recte Vir CL Adrianus m Catalog. singulos locos wel particulas,

— 78 —
quae iu illis utriusque codicis reliquiis extant, singulorum librorum ordine enotatas inter se commiscuit. Quare nobis liceat accurate notare, quae pur/icu/ae in altero utro codice extent.
Sunt autem codicifl ttiffriore atramento scripti reliquiae hae:
I. III, 201 fol. a. 272—324 b. 463 —504 a. 521—569 b. 601—683 b. 704. — I. IV. 1-3 a. I. IV, 25-601). 79—117 a. 137—174 b. 638—695 a. — I. V, 81—122 a. 140- 180 b. 239—289 a. — I. IX, 125—174 a. 189—231 b. 357—405 a. 414—460 b. 764. — 1. X, 1—13 a. 21 — 65 b. 186 —242 a. 243—296 b. — 1. XI, 490 —547 a. 548 — 6061). «65 — 7211). 733—751 a. 793. — I. XII, 1— 43 b. 44 — 96 a. 102 — 154 b. 160 — 213 a. 218 —270 b. 286 — 331 a. 342 —389 b. 390—451 a. 452—506 b. 507—561 a. 562
— 619 b.,
altcrius pailidiort atrumento scripti hae: 1. I, 404—456 a. 457—507 b. 509—560 a. 561—612 b. 714-767 a. 768. — I. II, 1—24 b. — 1. III, 497—548 a. 549-6011). 602 —654 a. 655—7071). — 1. IV, 482—533 a. 534—584 b. 585—636 a. 637—688 b. — I V, 192 —241 a. 242 —292 b. 293 —345a. 346 —398 b. 399—449 a. 450 -501 b. — I. VI, 126—177 a. 178-230b. 439—491 a. 492 — 544 b. 545 —597 a. 598 — 650b. — 1. VII, 44 -72 a. 75—125 b. 237—285 a. 290-3351). 547—599 a. 600—652 b. — 1. VIII, 609
— 657 a. 660 — 709. Codicum familiam neque per ed. Burmann., nec per Heinstatittm apparatum ctiltcttm indagare potui, cui noster codex adnumerandus esset.
23 P. Ovidii Nasonis Heroides. Cod. Giss. Nr. LXVI.
B. S. Ms. 133. 4.
„Codex membranaceiis saec. XIV. rergente litteris minittissimis non iuelegatiter exaratus, crebris vocum compendiis, litteris inittulibus epistolurttm et singitlorum rer- SUUtn rubro pictis, cum notis murginulibus el mtt/tis inter liueus eudem tnanzi ad- scriptis. Folia, quue possessor libri niimeris LVII. consignarit, tunl 58., cum fol. 20. nitmerure omitteret. Fol. primttm et ultimiim, a bibliopega adsttta, churtitcea sttnt el scriptura vacant. Contineittur: P. Oridii JVasonis Heroides. Incipilitr: Hunc tua Penelope lento tibi mitlit Ulixi etc. Explic. fLib. XXI. v. 12.J „Quos vereor pattcos ne celit esse tnihi." Tum tequuntw huec qiiutuor disticha:
Si tnmen, ut perhibes fugerem perjtiria vite
VictlB adhuc ditbie perceret (parceretYJ illa tnihi;
At dea nec precibus polerit nec rulnere flecli
Ut que medear esl mihi sola salus.
Nec etiam ricle inest (intereslYJ ciirandoque neganl (quandoque vegrande'tj
Ut vivere imperium imponere ventis hotius (oitus ?J
..... et et queri deqtie sui conjttge (acens
. . . . et qttali sim de te jure vigilis opem. Meiitbiaita lum male hubita est, ut u/lima ilis/icha tton nisi difficillime iegi queant. Dr. F. W. O/to, Seminarii pht/o/ogici col/aborator et Gytnnasii Gissensis co/lega, de hoc codice rogattis, ruriantes /ectiones primae epis/o/ae speciminis causa humanisstme mihi communicucit.
Ed. Burmunn.
Cod. MS.
Ed. Burmann.
Cod. MS.
v. 29. treptdae
timidaeque
v. 36. hic lacer
hic alacer
.. 32. atque
jatnque
admissos
missos
33. hic
hac
„ 38. ii/e
ipse

Ed Burmann.
Coa. J/»V
Ed. Burmann.
Cod. MS.
v.
39. Rheeuntqut
Rhetum
v.
85. ipet
ille
11
44. cautue
euphu
v
103. toc jubennt
liaec faciaul ( tuprm
11
15. micuere
iue/uere
r. jubeanl)
11
51. ihi iila
mbruln
n
105. mm
Cod. supra vers. rel
iiiii
talt
uiims
ii
66. abes
eras (supra rers rel
ii
106. mM
polest
abes)
*
110. «/7« ////.<
avia muski (tupre t
ii
77 tuh
iiulii
vel tuitj
ii
79. vanesca/
mauescat
ii
113. coudas
clmudmt (tuprm v. vei
ii
85. frmetnilut
fleclt/iu
cnndae) venitu
Deett Epmtolm XV. (ed. Burm .J Smpphut eut Phaonem et Ep. XXI. Oydippes nd Accontium, cujtu nonniti prierm tex dietiehm habentur, ut supra notmtum eet. In inferutre mnrgine fol. I u. m recentiore manu haec leguntur: Ex bibliotheca Mente- Hana MSS. Cod. OvidU Epietdlae Heroidum. Cfr. Ovidii Nnedhie op. ed. Bur- mmnn I 306. — Neummnn Catalog. Ubr. MS. etc. Cod. XLVII. p. 16 b. — St. Endlicher Cmt. Cod. MS. etc. Cod. CLIII. p 76. — Long. 6" 10". Lat. 4" £'".«* Amti w
Fortasse liir codcx Giss. idem est, qui olim in Bibliotheca Ufenbachiana univere. Sect. IV. Nr. Cli.W. forma i/uadrata minori vcnalis fuit ? in quo Oridii Epittolat He- roidum pariter notis uberioribut instructas cxtitissc notatur. Quum autcm ea excmpla variarum lectt, quas nos olim in Catal. Adrian. publici juris fecimus hicque repetivimus, satifi Ofltendere vidcantur, bunc quoque codiccm Ovidianum ex interpolatorum numcro esae, cnjoa tamen oodicia familiam. pariter ut ceterorum, neque e Burmannimna edi- tiooe, nec ex HeuteU appmrmtu cntico invenire potui, nolui plura exempla variarum lectt. testimonii causa bic colligere. Versua autem illos, qui in nostro cod. reperiuntur, alibi a ne OOB repertos suspicor a aescio quoOvidii imitatore, eo fortassc, qui Sabiai Episto- las, qnae voeaatur, composuit, de quibus vide Gldser in Mus. Rhen. nov. (^Rhciii. Mus. fiir Pbjiol. 3. Hefl 1842. p. 437. ) epiatolae XXI. esse assutos } quod non integran eam eaae videret. Cfir. Heinsii notam in Commentariis crkicis ad Ep. XXL v. 12. \otae neque antiquae sunt, nec ullius pretii.
3) et 4j 1*. Ovidii Ars amatoria et Remedia amoris. Cod. Giss. Nr. LXVII.
B. S. Ms. 132 4.
Codex chnrtneeue tmee. XV. in 1/u/ia scriplus. Uneie stilo ductis, voeum compendiis usilalis, cum gloeeie interUnearibue e/ pmucie itt margine notatis, foll. 111., quorum I. et 111. membranacea tunt et aliena continent, foll. 54— 58. 77 b. 78. et 110. scri- ptura vacmnt. Ineunt mutem in hoc cadice: a. fol. 2—53. P. Ovidh Nasonis Ars amutoria. — Subecriptio haec e -st: Explicit liber Ovidii de arte mmandi. — b. fol. 59 — 77a Ejuedem Reutedia amoris. — Subecriptio: Explicit ovuhue de remedio mmorie. Deo grmtime Amen. — c. fol. 79—96. Homeri 1/ias cnrmine latino reddila. lla IiIii/iis recentiore nutnu adscriptus. Incip. ( I) ram pande michi pellide disca I dtvn I superbi e/c. Explic. (y. 1075.) Vatis tam pltebe peracto. Subecriptio haec, est: Explicit opueHomeri tranelnlum.— /// fronle libri haec mdecripta eunt: Forean liu /i Feeti Avieni Epilome Iliadie. — V. Poetae lat. minor. Cur. J. C. Wernedorf T. IV. p. 617. eeqq. — d. fol. 97—109. Vitalie Blessis vel Blesensis Geta Ita

— s()
titulu» mimii reeentiore picttts. Incip. Greeorum atudia nimiumque etc. Explie. (v. 483.) Uxor et amphilrion gaudent nidore popine. Subacrtptio: ExplieU hic getu deeeptue ab arehade summo \ilalis /ilessis explicit amphitrion. — Typia descript. eurav. eeleherrimua Angehta Majua in Clasa. Auct. e Votie.Cod.edit. Tom. V. p.463 set/</. (De Amphitrffoue et Alcmena Poema.J el collega ,cl. Fr. Osannus (Vitalia Btea. Amphitr. etAulular. Eeiogae. Darmst. 1836. 8.). De auctoria vitu et de wdriia hujua poemmHa eodieibua cfr. Hist. lit. de lu Erance T. XV. p. 431. — Bioyr. untt. v. Vital. de Hlois. — Osanni Praef. p. XIII. segt/. — Fitit liic eodex quondam in Bibliotheca Z. O. tit> Uffenbach, qui eum deacribi curuvit in Bibl. Ujfenb. MS. T. IV. p. 222. seqq." ADRIAN.
Ovidiana carmina, de quibus nunc agimus, contuli cum ed. Baumgarten-Crusii Lips. ;i|>. Teubner 1884. 8., adhibita etiam edit.Burmann. et Commentar. crit. Heinsii, e quo- ruin posteriorum librorum neutro tamen codicum familiam, cui noster cod. esset adnume- randus, perspicere potui. Unum hoc intellexisse mihi videor, e perquam interpolato gencre codicum eum esse; quare satis duxi, paucas varietates lectt. sec. ed. Teubner. enotatas in append. crit. exempli causa afferre.
V.
Decii Juvenalis Satirae (I —XIV, 77.).
Cod. Giss. Nr. LXIV. B. S. Ms. 230. fol.
In eodem codice, quem supra Nr. II, 2. descripsimus, fol. 60 —126. Juvenalis Satirae I—XIV, 77. tam misere corruptae interpolataeque extant, ut satis esse videatur, si paucissima exempla variarum lectt. ad edit. V. Cl. Heinrichii Bonn. 1839. II Voll. enotata in append. crit. afferam. Codicum familiam per edit. Ruperti, quem epistola ejus nostro codici adjecta eo olim simul cum edit. Juvenalis Koberger. (v. p. 76. J usum tiiis.se (estatur. indagare non potui. Mentionem nostri codicis ut Senkenbergiani fecit Rupcrti in praef. editionis suae p. CLXIII., neque tamen in apparatu critico ullam ex eo varietatem lectiones attulit ac ne in indice quidem codd. p. CLI. seqq.. quibus sc usum dicit, eum commemoravit.
VI.
Venantii Fortunati ad Felicein Episcopum cle Faschate resurrectionis
domini elegia.
Cod. Giss. Nr. LXXXVII. K. G. (3.) 14. fol.
Extat hoc carmen ab Adriano praetermissum in eo codice, quem supra lit. A. a, «. III. 4. p. 13. descripsimus, tam foede corruptum mutilatuinque , ut exempla variarum lectt. <'\ eo afferre me pudeat. Sed ne quid omitteretur, quod in nostris codd. latinorum poetarum extaret. silentio rem praetermittere nolui. Typis expressum illud carmen et in Opp. Venantii Fortunati reperitur et in editt. Lactantii. Incipit: Salve festa dies toto tenera- Ittlis aevo." Explic.: „Cum bene sercieris reddil et aureus opes."

— 81 -
vn.
Incerti auctoris Epitome Iliados Homeri carmine latino reddita.
Cod (. .s- \r. LXVII.
B. S Mi 132. 4.
In eodem codice, quem .supra p. 79. Nr. IV. 3. et 4. descripsimus, extat fol. 79—96. Epitome liiado» Homeri carmHte Imtino rcddita, quae quam vulgo cuidam Pindaro TUe- banu trilmatur, in cod. Giss. recentiore manu Rufi Fesli Avieni videri notatur, in quam opinionem etiam alii inciderant, de qua re vid. Wernsdorf Poel. laltn. min. T. IV. 1*. II. p. 546—567., cum cujus disputatione conferenda sunt ea, quae de auctore huju.s cariinnis postea dispulavit Hearic. Weythiug ni edit. Theod. van Kooten Lugd. Bat. 1809. praef. p. Xll. et ooper Yir Cl. Carol. Lachmann. in publica recitatione de Pindaro Thebano Berolini in acauemia litei arum habita. Vid. Allgem. Lttera/itrzei/. //«//*• 1841. Inlelligenzbl. \r 22. et Zeitechrifi fur die Altertliumstrissenschaft Jahrg. 1841. Nr. 45. p. 376. Idem Cftrmeo Bignificari videtur in carmine latino medii aevi, quod extat ap. Polycarp. Leyser Histor. poetar. et poemat. medii aevi Halae Magdeb. 1721. p. 796. seqq. et inscribitur „Eberhardi Retuniensis Ldboriniuo/' in cujus carminis tractatu tertio de Versificatione eersus 45. et 46. ad nostri carminis auctorem videntur esse referendi, qui quidem eum medii aevi scriptorem csse prodere videntur eo, quod inter medios eos commemoratur, nec ultra saec. XII. amandandum esse docent. Sunt autem versus hi:
Dat Phrygius Dares veraci limile causas
ExiliiTroiae seditionis onus. (^intelligitur Josephus Iscanus, Devonius
dictus, v. Leyser p. 771. V.)
Inslruit in Troiam Graecos et pandit Homerus, (Juae vehat unda rates Argolicumque dolum. In mdaganda autem familia codicum, cui nostrum codicem adscriberem^ reperisse mihi videor, maxirae eum cum optimis duobus codd. Leidensi A ^cod. Arntzen.) et Leid. 2. et edit. Fam 1505. (ex ed. princ. Laurentii Abslemii expressa} ap. Weything. consentire. Neque tamen eum consensum inveni, ut prorsus eundem codicis Gissensis fontem esse exutimem. quum multa singularia habeat, quae neque ex istis codd., neque ex aliis riiiitata viderim, quamquam non sine justa causa suspicio mihi orta est, codd. istos non satis diligenter esse collatos ideoque plura fortasse inter illos codd. et nostrum convenire repertum iri, si quis quando denuo codices Leidenses summa religione contulerit. Cum codice autem Erfttrtensi Amploniano , quem nuper Vir Cl. Ritschl in Novo Museo Rhe- nano ( Rhetnisches Mueeum fur Phtlologie. Neue Folge fasc. 1. p. 137. Nr. 4.J de- scripsit; nullum videtur graviorum rerum habere consensum. Nam illi quidem loci, quos Rittchl tractat. nihil cum nostri codicis lectionibus commune habent. Ego vero codicem Gisseosem nativum hujus carminis colorem multo integrierem servasse puto, quam ceteros oodd. , quoruni varias lectt. adhuc cognoviinus. Quae quum ita sint, integram ejus va- rietatem lectionis in append. crit. secundum edit. Wernsdorf. 1. c. enotatam attuli, quo alii quoque certum sibi judicium facere possent, quid e nostro cod. ad ejnendandum illud carmen rcdundaturum esse videretur.

— 82 — /J) POETAE MEDII AEVI.
L
Vitalis Blesensis Geta.
. Cod. Giss. Nr. LXXVII.
In eodem codice, in quo Epilome Iliadis Homeri carmine latino reddita extat, re- peritur etiam fol. 97—109. 1'italis Blesensis Geta, carmen comicum medii aevi distichis compositum, quod primus Ang. Mai a. 1836. in Class. Auct. T. V. p. 463. seqq e Va- ticano codice multis vitiis ac lacunis praeditum typis exprimendum curavit. Quem primus in Germania excepit Vir Cl. Frieder. Osannus, qui idem carmen e duobus codd. Darm- stadinis multis locis emendatum completumque edidit Darmstad. 1836. Hunc pluribus codd. instructus, Bernens., Monacens., Parisiens., adscitis variis lectt. duorum codd. Darmstadin. ab Osanno publici juris factis et Vaticani ap. Mai., insecutus est in emen- dando illo carmine Carol. Guil. Mueller in Ind. lectiOHUtn in nnivers. liter. Bernensi a. 1840. habendarum s. Analecta Bt r n ent . Part. II. Bernae MDCCCXL., qui perinique cum collega meo Osanno V. Cl. egit, quod eum in praefat. p. 12. not. 26. eo nomine perstrinxit, quod Professorem Gissensem Gissensis Codex latuisset, quo ei propterea uti non licuit, quod illo tempore, quo hanc comoediam edendam suscepit, thesauri MSS. bibliotheoae nostrae acad. nondum satis compositi ne nobis quidem Gissensibus utendi patebant, quos nuper demum e tenebris erutos debemus summis laboribus, diligentiac doctrinaeque Viri Cl. Adriani, qui disjcctas illas opes collegit catalogumque codd. MSS. a. 1840. publici juris fecit, cujus nunc ope omnibus literatis hominibus thesaurorum illorum accuratius cognoscendi facultas data est. Ego vero unum illud doleo, quod, quum V. D. Osannus hoc carmen edeiulum suscepisset, egregio illo codice uti ei non licuit, qui quura in pejoribus exemplis ad emendandum adhibcndis multa vitia magna sagacitate fhdagarit verumque saepe conjectura assecutus sit, multo certiora eum afferre potuisse persuasum mihi est, si hujus codicis ope carmen illud emendare ei licuisset. Nam quod Muellerus, quem ipsum tamen in summa literarum cognitione doctissima exempli Osanniani ccnsura a Viro Cl. Mauritio Hauptio, Prof. Lips. in Annalibus literarum Vindobonensibus (^Wiener Jahr- biicher der Literatur fasc. LXXIX. 12. 105. seqq. ab a. 1837.) facta fugit, de qua re vid. Gersdorf Repertorium der inn- und auslandischen Literatur XXIX. Bd. 6. Heft p. 535. nr. 1444., multa rectius, quam Osannus constituit, id maximam partem optimorum codicum praesidio debet, quorum unum Bemensem litera B. notatum omnium optinium ubique fcre, nisi eum graviores caussae, ut aliter faceret, movissent, secutum se dicit. a quo prope abest Darmstadinns cod. ab Osanno litera D. notatus, quorum utriquc tamen praestare videtur Gissensis codex, qui nullis lacunis, ut Vaticanus, praeditus cst et multo saepius meliores sententias multoque meliorem verborum collocationem praebet. quam ceteri codd. omnes. Quare etiam suum genus cod. sequi videtur, ab ceteris di- versum. In gravioribus tamen rebus maxime cum Bernensi B et b, Monacensi m ct Darmstadino D convenit. Quare ut quam plenissimus perfectissimusque apparatus criticus lepidissimi istius carminis, quae comoedia dicitur, existeret, nos integram hujus codicis lectionis varietatem in append. crit. dedimus. Habet autem cod. eandem subscriptionem. quam Mediceus, de quo vid. Osann. praefat. et Miiller p. 10. not. 22.
Explicit hic Geta deceptus ab archade summo Vilalis Blesis explicit Amphitrion. post quos versus sequuntur in cod. haec verba: Antonius Cardinalis 1543. ultima do- minica octobris, in pientia pomete. Prologum ex hoc codice descriptum versibus 22.

constontem exempli causa olim dedit Mai Kil. in Bibliothee. Ufenhaeh Mee. P. II. p. 22.) Aliud exempluin ejusdom Vitalis comoediae in cod. quodam Amploniano Krfurtensi extare uuper cognovimus a V. D. Ritschl in Mueeo Rhenano Noto ( Rheinieehee Mueemm Xeuste Folge I. Jahrg. 1. Heft 1841.^, ubi haec inscriptio extat: „ Mitthetluugen aus und uber Handeehriflen/' Ad aetatem, qua Vitalis vixit, accuratius definiendam , de qua Viri 1)1). non satis consentiunt, non est praetereundum illud, quod eadem comoedia etiam in Eberhardt Laborinto tractatu tertio de Versificatione v. 15 —18. (V. Polyc. Leyser Histor. poet. et poem. med. aev. p. 826.) significari videtur: „Vuimu amoris habet in pectore Pauipliiliis. I/lud
Pandii in ttntidotUfn tubyenientie onus (jntelligitur Pseudo-Oridus de Vetula ) Laudit Geta gemens, quia captu* Mercuriali
Arte Jorem lectus Amphilrionis habet." \onnulla ad hoc carmen partim codicis Gissensis ope emendandum, partim conjectura contulit V. 1) Axt in Veetritu Spurinnae reliq. lyric. Francofurt. ap. Saucrlander 1840. 8 . ubi vid. [fldices scriptorum v. Vitalis Bles., quarum emendationum nos infra in app. crit. rationem habebimus.
u.
Galfridi de Vinosalvo Poetria nova s. Ars poetica. Cod. Giss. Nr. LXVIII.
b . G. xvi. 22*r-?. 22 ■ S „Codex charlaceus saec. XV. satis eleganter scripttis, literis initialibus rubris, notis tnter lineas et in margine adscriptis, foll. 46., quorum 39 — 46. scriptura vacanl. Contiiienlur Officia Rheloris, Carmen latinum. Ita inscript. Incip. Papa stupor mundi si dixero papa nocentt.
Astepha/um nomen elc. KxpUe. Disposuisset mors victa sua morte redemit." Adrian.
Iloc carmen, quod sine auctoris nomine inscriptione a reccntiore manu facta extat in cod. Gi.ss., e Polyc. Leyseri Ilist. poet. et poem. medii aevi p. 860. partem carminis Ga/fridi de \ uiosalvo Poetriae novae s. de arte poelica esse perspexi, cujus quum singulae partes olim editae essenl, integrum e quattuor codd. Guelferbytanis editum est ab eodem Ley- Mi<0 L c. p. 861. seqq. Consentit autem ubique fere Cod. Giss. cum cod. Gue/ferbyt. II, qui mihi optimus e quatuor illis codd. Guelferb. videtur. Quare maxime dolendum est, quod pulcherrimum illud doctissimumque carmen, quod 2114 versibus constat, non integrum in nostro codice extat. Videtur autem olim duabus partibus constitisse f v. vers. 1219. ap. Leyser p. 932.), cujus nos in nostro cod. nihil nisi priorem partem ab initio totius carminis usque ad v. 1219. habemus. Sed quum ne sic .quidem codicis Gissensis optimi variae lectt. contemnendae esse videantur, quum multum ad hoc carmen emendandum eonferant , integram varietatem lectionis hujus codicis in append. crit. sec. exemplum Lcyser. enotatam attulimus. Librorum capitumque distinctiones, quae apud Leyserum reperiuntur, in cod. Giss. nullae extant. Quam autem rationem noster cod. cum Vindo- bonensi habeat, in quo hoc carmen teste Endluhero in Catal. Nr. CCLlV. n. 5. fol. 49. 2—82. inscribitur „Gatifridi de / uiosalvo poetria nova," non habeo dicere, quum End- licher nullum ejus specimen dederit. De ceteris codd. vide Leyser p. 857. Habet autem cod. Giss. praeter glossulas supra versus scriptas integrum commentarium singulis car- miaH particulis interjectum._______
11*

— 84 —
III.
Floretus cum glossis.
Cod. Giss. Nr. LXIX. B. G. XVI. 13 a 4.
„Codex chartaceus saec. XV., litteris initiulibus rubris, foll. 85., quorum 85 a. rn-
cuum est. Conlinetur Floretus cum glossis. Incip. Inlrod. fcommentarii / Circa
initium libri Floreti etc. Incip. carmen:
Nomine Florettis liber incipil atque facetus Semper erit tutus ejus documenta secutus etc.
Explic. Qui dedil alpha et o sit laus el gloria Chrislo. Amen: —
Subscr. Explicit Floretus. — Cfr. Fabricii Bibl. med. ac inf. lat. 1, 624. (Bernardus
scripl. Floreti) et Vossius de poet. lat. p. 73. J. Chr. Brunet, Manuel du libr. Bru-
xelles 1838. I, 165. II, 215. — Codex nobis e bibliolheca Cap. Eccles. S. Marci in
Butzbach accessit." Adrian.
Hoc carmen, quod non solum glossulis supra versus, sed etiam uberrimo commen- tario singulis carminis particulis interposito instructum in cod. Giss. extat, Angelus Mauriquez Annal. Cisterc. T. II. ad a. 1133. cap. 20. S. Bernardo Clarevallensi tribuit, v. Polyc. Leyser I. c. p. 420., qui tradit, Parisiis in cod. antiquo Mss. bibliothecae re- giae dici Florelum esse compilatum a Clemente Papa, teste Philippo Labbeo in nova bibl. Mss. Belgii, sed semper sine nomine auctoris, ut sit in Catal. harum bibl. publi- catis ab Sandero. V. Carol. de Visch. bibl. scriptor ord. Cisterc. ed. Colon. 1596. p. 41. In commen/ario autem Ms. codicis Giss. haec de auctore hujus carminis reperiuntur: „ Auctor secundum quosdam dicitur fuisse venerabilis Bonavenlura Cardinalis, qui hos flores tbeologicos de pluribus libris theologicis autenticis perventualiter et breviter in stilum metricum in utilitatem pauperum sanctorum redegit. Alii dicunt fuisse Johannem de Garlandia, sed non est cura, quis dicat, sed quid dicatur." Cfr. Grasse Lehrbuch einer allgemeinen Literargesch. II. Bd. 2. Abth. 2. Halfte p. 714. Commentarius autem ipse, qui nullam mihi necessitudinem habere videtur cum eo commentario, qui vulgo in editt. extat, v. c. in Lugdun. 1520. ap. Jo. Marion in fol., qui Jo. Gersono tribuitur (V Grasse I. c.j, perutilis est propter multos locos e diversis scriptoribus, inprimis poetarum medii aevi allatos. Jam quum editiones hujus carminis perrarae sint, non omnes conqui- rere potui, ut quae oplima esset, investigarem, sed coactus sum uti ad conferendum codicem editione ea, quae mihi in nostra bibliotheca praesto fuit. quae inscribitur: „ Floretus Sancti Bernardi continens sacre theolo^iae et canonum tlores ail gaudia paradisi finaliter eos, qui se in illis exercitaverint, perduccntes/' hac subscriptione addita ,, ex- plioit feliciter Divi Bernardi Floretus Colonie impressus ante jubileum centesimum. quarn anni significationem Panzer Annal. typogr. v. Bernardu* ClmrevmlL refert. ad a. 1501 In praefatione hujus editionis haec reperiuntur: ,, Bernardiis abbas moiiaslerii clarevatlis, qui postquam quendam fratrem suum conatus est trahere a seculo per medium cujusdain libri ad eum missi, quem quidem librum contempium optavit ("de quo carmine vid. nr. seq. IV/), hunc librum composuit tam ipsi suo fratri, quam aliis utilem. Incipit Florelus Bernardi Clarevallis. Floretus est quidam liber metricus a Sto. Bernardo Clarevallis editus, tractans de virtutibus et vitiis secundum praecepta dei et ecclesiae ad tuganda peccata et electionem illorum operum, quae hominem perducunt ad deum, finaliter ad- inventus et dicitur Floretus ab hoc nomine tlos, floris ; nam iste liber praeceptorum dei et ecclesie et virtutum continere dicitur." In fine codicis Giss post commcntarium haec verba extant: „Expliciunt puncta theologalia optima et brevia de quacunque theologali

— 85 —
materia tractantia a nic Hartmanno Grugis soripta anno domini MCCCCLXIV 3tia feria post oruli mei, tune ftii laetus, dum ego scripsi explicit Floretus." Jam quum codicem multo praestantiorem essc perspexissem, quam eam editionem, quae extat in bibl. acad Giss vel. ord. nr. 278., una cum Bemardn de contemptu mundi, hujus quoque codicis integram varietatem lectionis in append. crit. adjeci.
IV.
Bernhardus de Contetnptu mundi.
Cod. Giss. Nr. LXIV B. S. Ms. 830. fol.
Hoc carnien Rernhnrdi ( Morlacensis an Clarernllensis? v. Polyc. Leyser 1 c. p 412 \\\\ I et p. 419. nr. XLII.) de contemptu mundi, quod extat in cod. supra p. 75 descripto fbl 130—137 a ab Leysero nusquam commemoratum contuli cum exemplo illo. quod extat in Ed.Venet.Opp.Sti. Bernardi VoL III. p. 792. Sed quum cod. Giss. valde recens parum ab exemplo Venet. discrepet, neque ullam utilitatem criticam habeat, varias lectiones ex eo nuilas notavi. Subscriptio est „Desinil bemtua Bernurdue de contemptu mui/di facfi.xxwi t/pczk (^Lipsiae 1486?")." Idem carmen sine auctoris nomine extat in cod. Vindobonens. sect. philol. Nr. CCLXXXVII. nr. XVII. fol. 116 — 120., teste Endlicher. tn Calal. p. 161., qui quattuor prologi versus cum quinque prioribus versibus ipsiufl carminis exempli loco dedit, e quorum comparatione cum ed. Veneta et cod, Gisv liicta perspexisse mihi videor, hunc codicem utroque exemplo esse meliorem.
V.
Uildeberti Turonensis arohiepiscopi versus de Officio Missae.
Cod Giss. Nr. DCCCVIH B. G. XVI. 57. 4.
„Codex chartaceus saec.XV., foll.270., quorum 2. 151 b. 153 a. 154 b.—156. f75a 177. 180. et 270. racua sunt. Continentur: a. fol. 1—176. iSermones dirersi. Inc/p Multo* enun ttudio etc. Explic. In teeula teeulorum. Amen. — b. fol. 181—369. (lemmenturh m librot sententiarum. Incip. p. inlrod. Scribere ditpetui quae mistica tucra ete, ExpUe. In seculu teeulorum. ■Subscr. Opere completo saltat scriplor pede leto •• Adri \ v
(Dquidem quum in perlustrando hoc codice in altera parte ejus, quae est sec. Adriani Catal. litt. b. a fol. 181—369., verba legerem „Scribere disposui, quae mistica sacra priorum/' Statim memini esse hoc iuitium carminis de officio missae, quod Hildebertt nomine typis rxpressum extat in Opp. Sti. Hildeberti Episcopi Ceuomanensis ed. Benmjemti Paris. 1706. fol. p. 1135. seqq. Quare evolvi editionem Beaugendrianam eoque perspexi illud carmen integrum in cod. Giss. extare vel majoribus, vel minoribus particulis divi- sum, quarum singulis Cemmenturiut interponitur, qui in Catalogo Adrianeo dicitur Com- tnenteriut in tibros tententiarum. In ejusdem autem commentarii prooemio tribuitur hoc Carmen Ivoni, clarissimo videlicet illi episcopo Carnotensi, de quo vid. Grasse Lehrb. einer allg. Literargesch. I. Bd. 1. Abth. 1. Halfte p. 215. seqq. Fortasse haec Sum- mmlu est vel ex Hildeberli opere prosaieo de sacramento altaris (a nescio quo poetastro eomposiU (v Grasse p. 39. n. 113 ), vel ex Ivonis decretis confecta (v. GrisM 1 c

— 86 —
p. 660"). In commentarii autem Giss. prooemio haec hujus carminis inscriptio affertur: „Sumtna sacrificiorum Ifonis." De aliis auctoribus, quibus idem tribuitur, vide Leyser p 386 nr XXXII. p. -421. nr. XLVI. et pag. 449. nr. LXXV. Codex Giss. ex optimo aliquo exemplo videtur descriptus multasque egregias mcmorabilesque lectiones continet auctiorque est editione Beaugendriana. Quae cum ita sint, integram ejus lectionis varie- tatern in append. crit. sec. ed. Beaugendr. addeTe non dubitavi.
VI.
Johaanis de Garlandia carmen de m^steriis ecclesiae cum commento.
Cod. Giss. Nr. LXX. B. G. XVI. 22. 4.
„Codex chartaceus saec. XV., foll. 36., quorutn ultitna pagina scriptura vacat. Con-
tinetur: Johannis de Garlandia cartnen de inysteriis ecclesiae cum commento. Incip. Anglia guo fulget, quo gaudet presule claro Londonie quo pisius fparisius] scrulante sophiam etc.
Explic. carm. Hostia missa. Explic. Cotnm. Et benedictus. Amen. — Cfr. Polyc.
Leyseri Hist. poel. et poemat. medii aevi p. 339. seq. — St. Endlicher Cat. Cod. Ms.
Bibl. Pal. Vind. p. 212. Fuit hic codex olim in bibl. Cap. S. Marci in Butzbach."
Adrian. . •
Hoc carmen pulcherrimum et ad theologiam medii aevi penitus cognoscendam uti- lissimum , cujus prologum et primum caput usque ad v. 22. „Sancti quos Christus." Leyser 1. c. p. 311. XVIII. nr. II. e cod. Guelferbyl. exempli causa edidit, quum non- dum integrum, quod sciam, editum sit, primus integrum e cod. Giss. in append. crit. edendum susceperam, quum felici quodam casu accideret, ut per proxime superiores ferias autumnales recreandi corporis animique causa Darmstadium profectus in bibliotheca magnoducali aulica, cujus opes Mscptorum accuratius cognoscendi summam mihi copiam dedit Vir Cl. Federus, bibliothecae praefectus primarius, in codicem chartaceum circa a 1413. scripturo inciderem, qui praeter multa alia idem carmen contineret. Quem quum cupidissime perlustrassem, raultumque a nostro cod. differre eum vidissem, petivi a Viro humanissimo, ut illum mihi codicem Gissam mitteret, quo accuratius rem persequi pos- sem. Quibus meis precibus quum raaxima humanitate Vir Summus cessisset codicemque Darmstadinum cum Gissensi diligentissime contulissem, non solum multo eum praestan- tiorem cognovi, sed etiam ex Epilogo codici Darmstadino addito, qui in Giss. cod. deest, intellexi, auctorem hujus carminis nullo pacto Johannem de Garlandia esse posse, cui hoc carmen in prooemio Cotnmenlarii codicis Giss. et ab Leysero p. 311. tribuitur, quum hic poeta circa ann. 1040. floruisse putetur, vid. Leyser 1. c. et Grasse Lehrbuch einer allgem. Literiirgesch. I. Bd. 1. Abth. 1. Halfte p. 364., in Epilogo autem codicis Darmstadini poeta ipse carmen suum scripsisse se dicat a. 1245., quo tempore Alexander ab Hala Parisiis mortuus sit, de quo vid. Grasse 1 c. II. Bd. 2. Abth. 1. Halfte p. 238. nr. 106.. siquidem, quod non dubito, Alexander ille, cujus laudes cecinit poeta in epilogo, Alexan- der ille Halensis est, in quem optime quadrant, quae ibi scripta reperiuntur.
Miruni autem est, quod duo nostri carminis versus 458. et 459. Qdc quibus vid adnot. crit. nr. 209.), id quod e Dufrenii Glossar. v. Baeultu cognovi, etiam apud lliiyon de Sto. Victore in Specul. Eccles. cap. 6. extant, qui et multo post Joannem de Gailnndia vixit et multo prius quam is, qui se in epilogo earminis anno 1245. car- men composuisse dicit, quamquam Speculi quoque illius Ecclesiae auctor multo recentior

NM videtur, f|iiam Hugo de Sto. Victore, de quo vid. Gras.se Lehrb. einer aUgemeinen Literirgeach. II. Bd. 1. Abth. 2. H&lfte p. 200. n. 34. et inprimis p. 202.
Verba commentarii cod. Giss. de auctore carminis haec sunt: ,,Causa efticiens est duplex, sc. movens et perficiens. Movens fuit quidam episcopus Londoniensis nomine Fulco. qui libenter in expositione divini officii studuisset. Quare misit Parisius inter sludentes. ut aliquis vellct componcre unum opusculum de expositione divini officii. Causa efliciens. perficiens £sic cod.) fuit magister Johannes de Garlandia, qui precibus illius episcopi
acquiescens coroposuit istum librum.--Titulus praesentis libelli est iste: lncipil liber
de ecclesiae misteriis magistri Jvltannis de Garlandia, vel sic: Incipit liber de mislicis ex- posilionibus rerum ecclesiasticarum. Praestat autem cod. Darmstadinus Gissensi eo, quod et multo integrior est atque incorruptior et gravi interpolatione vacat, quae in Giss. a v. 412 658. extare videtur, de qua vid. notas crilt. ad carinen ■ jpsum in append. crit. Desunt autem in cod. Giss. versus 188 — 255., qui per librarii errorem omissi videntur. KfHltfUM autem in cxemplo eo, unde librarius liujus codicis suum descripsit, non extitisse videtur. Quae curo ita sint, codicis Darmstadini excmplum fundaroenti loco posui, in quo si quid esset, quod rectius se in Gissensi haberet, ex hoc emendandi causa sumpsi. Sed restant tamen nonnulli loci in utroque codice tam corrupti, ut, multo studio parvo huic carmini, qnod ^rc cod. Darmslad. 659 versibus constat, impenso, non omnes ejus mendaa tollere potuerim. IIuc accedit . quod Lutheri doctrinae addictus non omnia me plane in- tellexisse suspicor, quae ad Catholicorum sacra pertinent. Quare si quid in interpretando peccavero, veniam me ab aequis judicibus impclraturum spero. Aliud carmen ejusdem Joannis de Gurlandia eodem nomine Mysteriorum Ecclesiae, quod incipit: „Anglia tjuo tendis, tiin diim ," laudat idem Leyser 1. c. p. 311. XVIII. II., sed quod p. 330. VIII. putat cannen non diversmn esse ab eo, quod et in Guelf. cod. et Darmstad. et Giss. extat, nisi quod Baleus in initio scripti exprimendo erraverit, mihi quidem non verisimile videtur, quod neque posterius illud carmen cum priore quidquam simile habet praeter primam vocem Angliae, neque tantum in legendo errasse Buleum credibile est, ut iute- grum versuin perverse legerit.
Codices, in quibus continetur VII.
Raymundi de Pennaforti Summula Sacramentorum.
Codd. Giss. Nr. DCCXVIII. (B. G. XVI. 56. 4.) DCCXIX. (B. G. XVI. 48. 4.) DCCCLXIV. (TJ. S. MS. 98. fol.J coll. DCCC. (B. G. (3.) llb. fol.) Haec Raymundi de Pennoforti Summula Sacramenlorum metrica, de cujus prosaicd irncliitu vid. Grasse Lehrb. einer allg. Literargesch. II. Bd. 1. Abth. 1. Halfte p. 296. nr. 95. et 39. v. nr. 113., quae in tribus codd. modo commemoratis extat, quo in cod. DCCC Commenlariua in eam sine textu accedit, inirum est ; quod ab Leysero in Hist. poet et poem. medii aevi prorsus praetermissa est, quuro tamen non minore honore digna mihl videatur atque ceterorum minorum poetarum carmina, quorum indicem confecit Leyser, imprimis quum haec Summula ad jus ecclesiasticum medii aevi accuratius cognoscendum haud eontemnenda rideatnr et exempla ejus edita, quod sciam, perrara sint, quorum ego quidem nullum aliud nancisci potui, nisi pervetustum quoddam Colouiense per Henric. Quentell. a. 1498. impressura, de quo vid. Panzer Annal. typogr. T. II. 125., quod extat in bibl. acad. Giss. lit. D. nr. 12° 4 5n) . , e quo unum illud perspicere potui, codicem (,'iss. Nr. DCCCLIV. chartac. seculo XVI. vergente scriplum, scriptura in dua.i co- himnas scissa, lineis stilo ductis, rubris initialibus, foll. 91., cum quinque vacms m fine, qui quum raulta alia, tum fol. 34—86. hanc Summulam ex prosaici auctoris Summa

excerptam, ut notavit Scnkenbergius, commentario instructam continet, multo ementla- tiorem, pleniorem multoque aliter dispositum contextum habere, quam illam quidem editionem, qua sola mihi per ceterarum inopiam uti licuit. Proxime ad hunc codicem BOCedit cod. Giss. Nr. DCCXVIII., de quo vid. p. 59. nr. IV. Tertius autcm codex Giss. Nr. DCCXIX., chartaceus sec.XV. male habitus foll.2l)6., quorum multa vacua sunt , iii quo idem carmen extat, neque integer est — desiuit enim in versu „Quidam mmjomm tolvant hos clave suorum/' qui in ed. Colon. fol. 142 b. extant — nequc tam incorruptus, quam duo illi priores. Tam mira est autem trium istorum codd. quum inter ipsos, tum ab editione Coloniensi non solum singulorum verborum, sed et integrorum versuum et commatum totiusque versuum ordinis discrepantia, ut primum hujus carminis cxemplum graves interpolationes temporum cursu expertum esse videatur, Quare operae pretium existimo, carmen hoc integrum optimorum codd. auctoritate emendatum ac dis- positum denuo edi. Sed quum proptcr nimiam nostrorum codd. discrepantiam ab edit. Coloniensi valde sit difficile ostendere, quid in cujus versus locum successerit, varias lectt. afferri non posse censeo, nisi intcgram editionem velis parare satisque habeo ejus- modi carminum amatores ad egregias nostras opes utendas invitare.
VIII.
Poenitentiarius s. Carmen de modo poenitendi.
Codd. Giss. Nr. DCCXIX. (V. nr. VII.) DCcixCVII. (B. G. XVI. 13. 4.) DCCXCVIII. (B. G. XVI. 23. 4) coll. DCCCLXIV. (v. nr. VII.)
Hoc carmen incerti auctoris de modo poenitendi, de cujus generis libris vide Grasse Lehrbuch einer allg. Literargesch. I. Bd. 1. Abth. 1. Halfte p. 220. et 221. cum seqq,, quod impressum reperi in ed. Coloniensi ap. Henr. Quentell. 1492. Bibl. Giss. Nr. 1264. fcfr. 1'anzer Annal. typ. VI. p. 355.), extat in tribus bibl. uostrae acad. codd., quorum primus est is, quem supra nr. VII. descripsimus, ubi nostrum carmen reperitur fol. 113 —132. commentario instructum, quod explicit in verbis: Invide livorem remove superbe /umorem, cum subscriptione: „Anno domini MCCCCXXX. feria sexta posl octavam dominicam; alter est cod. Giss. Nr. DCCXCVII. charlaceus, saec. XV. literis initialibus rubris, foll. 144., ubi fol. 1—51. idem carmen cum commentario extat. Tertius est DCCXCVIII. chartaceus, saec. XV., initio mutilus, literis iniiialibus rubris, foll. 272., t /uorum 1. et 84. vacua sunt, p. 2 — 83. autcm Poenilentiarium cum commentario con- tinct, qui hanc subscriptionem habet: „Et sic deo gralias per me Andream Urbach Studtus Erfordensis." Quartus denique codex DCCCLXIV. solum Commentarttan con- tinet, in cujus initio de auctore carminis baec reperiuntur: ,,Causa efficiens dicitur fuuse Magister Johannes monachus de sacrobusto, tfui composuit illum librurn pro informa- tione hominum ad confilendum ex una parte et eliam confessorum ex altera paiie." In commentario autem codicis nr. DCCXCVII. haec verba extant: „ Causa efficiens est Johannes de Gar £num de Garlandia?^) rel Johannes C°sosttmus (Crisostimus ? Vid. Collection a vendre de monumens typographiques a Offenbach sur le Main chez Ernest Heinemaun. 1840. nr. 200 a. p. 53.), alii tamen dicunt, t /uod fttit bontis homo e/eratus et monachus de ordine beali Bemhardi, vel dicitur fuisse Berit/tardits Si/restris. Alii dieunt, tjtiod Bonaventum cardinalis. In commentario denique codicis nr. DCCXCVIII. haec verba sunt: „ Causa efficiens dicitur esse secunduin aliquos Johannes de jamlandia 4 i e. de Garlandia); secundutn atiuuos dicttur fuisse Silvester papa." In codice

Darms/adino , qucm supra pag 86. conimemoravimus. qui solum comumentarium continet, inscriptio est: „Johanmi» de Gartandia Summula Poenitenlime. Iucipit sutem earmeo iii cod. Gfiss. fit DCCXIX. sio:
Poemitema eiia pecemtar eum eii miserator
.///</,■./-, c/ s/i/i/ luiec qmmque petenda tibi. Ezplicit: .J / medicx curani ntm madic mmr ne eorput
Non sanant febres quoqtte sire limorem.
Stc animae varias aegre poscunt medicinas.
Apponma igitur animaa contraria morbia
Propria <la/ eupidua. sti cmatu» Iii.i i//kishs Quum aulcm quattuor isti podd aeque inter se, neque ab edit. Colon. multum dis- crepent, carraen denique ipsum non magni pretii esse videatur, nolui varias lectt. eorum in ippend. crit. euotare.
IX.
Henrici Septimellensis ve\ S ;unariensis Elegia de tliversitate fortunae et pliilosophiae consolatione libri IV. Cod. Giss. Nr. MCCLI.
b. S. Ms. 516. fol.
..('odej- charlaceus dtrersis manibua eaee. X.V. et XVI. eeriptue, rubrit inaeriptionibua <■/ litteria initialibua (J.tl. b ), foll. 66., quorum 1. 10 b. 11— 14. 32. 33. 43 b. et 66. icriptura vacant. Coiiltnel praeter multa al/a , </uae vid. ap. Adrian. in Calal.. fol. 44 51 a. Henrici SeptimeUeneis (vel Samarienaia) Elegiam <te diveraitate forluuae tt philoeophime eonsolatione. Ldbri IV. Inscriplio a recentiore uianu exarata: Pauptt Haunrieua
Incip. Quomodo sedel sola probilas flel et ingemit. Wmetm </uast vidua quae prius uxor erat. Cum de le fortuna queror cui nescio quare 1 'erfida me cogis etc. Explic. Vieens el exltnclus le unicam sentper amabo Viventts melior quam morientis amor. Expltcil hai/wici liber hic qui samariensis Materiam miseram qui fuit arte sequens. Dtscrepat in multis ab edtlione Elegiae in P. Leyseri Htsl. Poel. et Poem. medii aevi. Ilalae Magd. 1721. p. 453—496. Cfr. Der arme Heinrich v. Hartmann v. d. Aue. A. d. Strasb. u. Vatik. Hdsch. herausg. ti. erkldrl d. d. Br. Grimm. Berlin 1815. 8. p. 211. et 212 — Habetur hic fortasse apographum Cod. Argent. C. 105. N. 13." Ajmuan.
Hoc carraen. quod cum Jiotissimo illo carmine Germanico Hartmanni nullara planc argumenti similitudinem habere docuerunt fratres Grimraii 1. c. p. 212., contuli cum exemplo Leyseriano 1. c. e codice Helmstadtensi et Guelferbytano edito. Sed quum Gissense exemplum non multum mihi ad emcndandum illud carmen conferre videatur, libri I. tan- tum varias lectt. sec. exemplum Leyserianum enotatas in append. crit. afferendas censui. ( um codice Argenloratensi aulem, cujus mentionem fecerunt fratres Grimmii 1. c, nul- lam inihi rationem videtur habere cod. Gissensis, quod qui ex eo a Grimmiis afferlur vcrsus: „ Finitur primus Itber ineipit hicque secundus" in Gissensi non extat, qui
12

omnino ejusmodi librorum divisionibua caret. Neque codices duos Vindobonenses, (|iios coounenioral EndUcher \a Catal. eodd. phUol. bibl. Vindobonene. Nr. CCLVII. nr. V". et Nr. CCXXVI. nr. VI. cum Gissensi consentire videntur, quum in altero eorum Nr CCLVII. teste Kndlichero p. 159. praafmtio prosaicu carmini praemittatur, quae in Gisa deest, in altero eutem Nr. CCXXVL haec subscriptio extet:
Millenos lenet Itic versus liber uspera plangens
Cerlat cum sorte, parat ktnc fomenta Zoplue. quae itcm in Giss. deest. Versus denique, qui apud Leyserum p. 469. e solo cod. Helmttad. additi sunt, in Gissensi non extant.
X.
Eberhardi Betuniensis Laborintus s. carmen de miseriis rectorum
scholarum.
Cod. Giss. Nr. LXXXVII.
B. G. (3.) 14. fol.
Hoc carmen, quod e tribus Mss. bibliothecae acad. Helmstadiensis emendatum edidit Leysei in Historia poetar. et poemat. medii aevi p. 795. seqq., extat in eo cod. Giss., quem supra p. 13. descripsimus, fol. 164. seqq. tam foede corrupturn, ut nullo pacto adduci potuerim, ut ullum cxemplum variarum lectt. in appcnd. crit. afferrem. Krravit autem Vir Doct. Adrianus in Catalogo, quod carmen illud non integrum in cod. Giss. extare dixit et carmina Anoni/mi in laudem S. Mariae Virg. sequi putav r it, quum nihil ad integritatemEberhardJ earmkiis desit, siquidem carmMa illa Anouymi inMarimn nihil aliud sint, quam Exempla Metrorum docendi causa ab Eberhardo ipso composita, quae extant apud Leysemun p. 845. seqq. hoc initio: „Fac Maria \ Coecis via" etc., quibus Grammaticus quidam ad metra docenda usus est, cujus opusculum extat in cod. Marbur- gensi Class. I. A. 4. , e quo exempli causa nonnulla attulit Vir CI. Carol. Frid. Hermann. in Analect. Catal. codtcum bibliothecae acad. Marbitrg. p. 9. seqq. Unde ex his, quae nos modo diximus , compleri possunt ea, quao Hermann. 1. c. praetermisit. Error autem Adriani inde ortus est, quod librarius inter versus 422. et 423. majus spatium reliquit, quo exempla Eberhardi a praeceptis poeticis discernerentur. Explicit autem codex Giss. aliter atque exemplum Leyser. „Mula snnt viliata petendis Simpluibiis t/uia timplieiter mea earmina scripsi Jure me lector tgnoscere debes eciipsi." Inscriptio est: Jjaborinthue poe/u e/ orator de ritoflim scolarttin bremiensis magister pariswnsis luboribus honortoaue de ora/oritm el poe/arum ius/rttmeii/is et stilis propriis incipit feliciter."
2) Eberhardi Betuniensis Graecista, fragmentum codicis.
In pervetusti cujusdam libri bibliothecae acad. Giss. Nr. 278. vet. ord. tegumento casu incidi in duo folia membrunacea libro ipsi a bibliopega agglutinata, in quibus, quum argumentum eorum diligentius pervestigarem, perspexi pauculas reliquias Eberluirdi Graecistae s. Graeeismi i. e. carminis metrici de ftgitris deque octo orationis purtibits eum commentario. maximam partem secundum AftemDonmti compositi. Sed doleo, quod hujus codicis reliquias aliquaiituluni vetu.state Gonsumptaa non cum cditione aliqua con- ferre potui , quoniam exempla edita perrara sunt. Vid. Leyser Histor. poet. etc. p. 795. Contuli tamen eas cuin codice quodam Duims/udiuo, in quo carnien illud grammaticum integrum extat, e qua comparatione unum illud perspicere potui, Gtssensis codicis

— 91 —
reliquias e multo meliore codice cxprcssas esse . quani Darmslatlinum . in quo integri versus deaant, qui in reliquiis istis codicis Giss. extant Scd quod editione carco, pro cxemplis rariarum lectt. reliquias illas mtegraa cum connucnlariti liic afferam. In alio codice Darinstailiiia, in quo Joh. de Garlainlia iinjsteriuin ecclesine extare supra p. 8C dixinius, dimidia fere hujus carminis particula reperitur.
Kragmentura codicis Gisscnsis, quo Eberhurdi Graectsmi particulae quaedani continentur. a) Fol. I. pag. anterior coll. cum cod. Dantts/ad. \"r. 21. fol. 34 b. Titulus eal </>• Neutrie, | /'n /iii /a sunl homiiiis. sed /lascua d /c aninia/is — coil. Darmst. | Pascua nou taincn Ittts t/trci si /ica /itr tirigo.
Pmbulum et paecua dicuntur, quia pabulum est cibus honiinis, §ed pme eu a fcat eftus peccorum ct i.i singulari est feminini genexis et in plurali neotrku geaerie: p aeeu a sola dmtut et pascua /i /ura dmbuntm ct utrum <|Ue dicitur a pasco, is. Atrim die au/as. emdem eimiterim dieme
C/ lnca emererum dieme cmpud (capu/ Darm.) atrio primum (jirimi Darni.) Ad [et Darm.) rebmuie mtrium proprie dicmtur origo.
l /ri/iiu significat tria. Primo est spacium in aula aut in domo et dicitur al> a, quod est ra /de, et tero, is, quia cum pedibus teritur: ps: lu alrio domus tne, ergo est ciim- terium \ Pro lege diepoeitme eineroea per atria terras. Cinerosa atria i. e. ciniiteria. Tertio est paviinentuin templi et pro hiis ultimis significationibus dicitur ab atruin, quod judei cremahant sacrificia et gentiles funera.
Labra ( la /na Darm.) virorum, sed labia eunt mulierum, I e/ dieme, mehue oued trit, die inferia
( Darm. Sfed dieme quod orU mehue sunt inferiora} Lmbia. Imbra quoque eoutrm die eeee eupremm
( Darm. l.abta sed Imbra quoque dicmtur superiora^
Lmbrum Bt I a h i u m dicuntur, qaia imbrum est virorum, a laboro, quia meadaces laborant cum labiis vel enm ore ncquitiam: ps: Labor Imbiorvm ipeorum operiet eos; htbium auteaj eat mulieris , quia luhrica aunt ad garrilandum et mencianduni. Salonuin: Imbim muiierit mmtte dulcierm, sed nmneemma ejus amara. Alitcr Imbhtm est inferior parsoris ci Imbrum superior et unum ponitur pro altero: ps: Domine labia niea o/ierts, non oris, quia jam garriunl . eed cordis, quia non garriunt.
Eet unmuen (tinguew Darm.J simplex, unguentum composilum si/ [dic D.) Unum /nti reHquo sepe tmmen rideo.
Utunten et unguentum dicuntur, quia unguen est simplex unctio, facta ex uno uro- mate; unmuentum autem est unctio composita ex pluribus aromatibus. ac tanien uiium ponitur pro altero et utrumque dicitur ab ungo, is. Si numeras horas in nocle crepuscula dicas Galli Oantum (galli c&nius D.J et antelucanum dilucnlumque Conqite ftciuia (ticina D.) dic sic {j,\t D.) intempesta deinde.
yuinque sunt partes inc"al" noctis; prima pars dicitur crepusculum ct dicitur a cre- pero, quod est dubium, quia dubitatur an sit dies vei nox. Ast creperon dubhtm si/ crepuscula dicas; 2 da est conticintum et per temesym interponitur, quia dicitur a con ci laceo, quia tunc omnia debent tacere et dormire; tertia pars s. media nox dicitur inlem- fiesta ab in, quod est con et tempus, quod est oportunitas, quia nulla oportuiiitas operandi, quod psalauata 1 (sic cod.) negat dicit: media noc/e surgebam ad confilendtim libi. Quarta
12*

est gallicinitim i. e. cantus gallorum et dicitur a gallus et cano, i». Quinta est anle- htcanum et dicitur ab ante et liur, quia esl ultima ]iars uootis antc lucem diei; postea lit diluculum prima par.s diei et dicitur a tlies et luceo, ces vel a dtan, quod est claruin
et luceo, ces. quia clare lucet, vel dieitur, quia diei ......
Da scrinium, cui ris, *ed <la sacraria lemplis,
Gamarum fgazarium D.) proprie siml gazophilacia (gazoplmacia D.J regis. Scriiiiiiin. sacrarium et gazophilacium dicuntur, quia scrinium est conservatorium cujuslibet regi et habent pauperes et divites et dicitur a SCrinium, quod est suo et neos Dovum , quia servat nova et bona. Sacrai iitm autem est conservatorium sacrorum in- strumentorum et librorum et dicitur a sacrum et greeo. Gaxophilacium autem est con- servatorium, in quo reges servant suas gauzas i. e. thezaurum et dicitur a gauza, quod thesauros et philos servare. Est etiam t'nc g ecclesiarum, in quo ponuntur oblades.
Est tibi delictum fddictum D.J, si non facias facienda;
Sit tibi peccatum, facias si non facienda.
Delictum et peccatum dicuntur, quia delictum est obmissio bonorum, quod est non facere facienda, obmittere orationes et elemosina et delinquo, quod est pecco, vel quod delinquo i. e. dinutlo. Peccatum autem est operatio niali, quod cst facere, quod non debet, ut occidere vel furare et dicitur a pecco, as vel a peco et aptum, quia petit agere actos non agendos. Vs. Si am» delmauit u/ paulus apootolus mgvjs. Qui con- sentit agi est reus ipse rei.
Balsamiis est arbor, folium foli balsama reddit,
Balsama sunl quoe de sponte linquuntur liquores ( loquuntw de spon/e liquoris Darm.J Nobilis arbor dicitur balsamus, de qua fit folbalsimum unguentum ex foliis fan et dicitur a folium et balsamus. Carpobalsamum autem est ungucntuni ex codice factum et dicitur a carpos, quod est corlex et balsamus. Oppobaisamum vero est unguentum. Fol. 1., pag. aversa. fCod. Darmstad. fol. 36 a.J is, quod est muto, mutas. Mililis est bellum fortis pugilisque duellum, Qfortis bellum pugillumufUe duellum D.J Pugnaqne pugnantum, [paconum D.J sed praelia suitt mulierum. [ Rixanturque canes altei cantiirque sophiste addit Darmst.]
Belluiit, duellum, pugna et praeliam sunt idem, sed dicunlur, quia bellum fit per milites et dicitur a bello, as: ps: Et digitos meos ad belhtm mter christi et demonis; duellum autem cst conflictus duorum et dicitur, quia duortrm bellitm. Pugtl autem dicitur a pugilo, quod est pugno. Pugna vero est conflictus cum pugnis et dicitur a pitgnus, ni, vel a pugno, as; praelium autem est conflictus mulierum et dicitur a prue, quod anle et labrum, quia maxime pugnant verbis, postea i iim verberibus vel dicitur amplior. aris. Ac tamen unum ponitur pro altero. ps. docet: Manus meas ad praelinm e/ digi/os meos ad bellum, quia militia est vita hominis sic per terram. Leclus sanorum discumbentisque grabalum Es/ sponsi sponseque /fiorus /horeum aque regum.
Lec/us, graba/um, thorus et /horeuma sunt idem, sed dicuntur, quia leclus est stratum est sani et dicitur lecos graece, quod est requies latine. Versus: Est lectus requies aliam dicitur, inde alli com ho sine requie; leclus autem participium est res lecta et dicitur a lego, is. Graba/um penultima producta est lec/us firmi Evangelio: tolle grabatum tuum. Grabatum penultima correpta est gremiitm. Versus: Pro gremio gra- bdtum, pro lecto tolle grabdtum et dicitur a grava/us et teneo, quia pertat grabatum, vel dicitur a gravo et basis, fundamentum, quod fundamentum gravati i.e.infirmi; thorus est lectus disponsationis et dicitur, quia totus rubeus, quia cum purpura quondam rubebat,

93 —
quae alio nomim- dicitur thalamus: y^. Et ipse tauquam epeneue procedei de thnlrtma sun; thoreuma vero est lectus regalis et dicitur a tomor, aris et oma, odor. quia est tornatilis et bene redolet; thomaior. dresel. tarno, me } ieA treg.
Fertur ad humet ( humor I).) hitmus, sed teltus a lollerando,
Terra , tjtiod feritur a solidoque soliiin.
Otiatuor nomina slgnificant terrain. lunnus et terra et dicitur ab htimeo, es, quia quandoquc rigutur et liuinet; tellus est idem et dicitur a tollo, as, quia inter elementa terra tollat oninia et plures laborcs; vel dicitur tellus, quia tollit super se aniinalia vel quia tollitur alii ut pulvis; terra autem est idem et dicitur a tero, is, quia teritur pedibus aut blancitum vel cuin arator. SaJum, li suh tm est terra et dicitur a solidns, da , quod est lirmus, vel dicitur, quia inter cetera elementa terra est solida vel dura vel factum est unicum, inde fit solitttnus, i. herimita, anacoricus, quae sunt eisdem.
Rex sniiiiin , doctor catedram fca/Aedr. I) ) judexque iribunpl
Poetidet fim ( hmc I). ) praeeul tedem . (eedem premui D ) praetor, coruie ( cu, riie I). ) Obtinet acuean* [accutani 1). ) tugeito», fiuggettui 1).) castra seuatus Vavita fnavida I) ) trmnetra tenet, dictator rottra tenebU, Genlis intnumere, fme mun. 1).) ncmen generale sedile.
LJndecim nomina signiiicant subselliuin i. e. scdem soli, unde esl sedes regia, ande tupei eotium dmvid <■( dicitur totium a sol , quia radiant cum avibus ct gemmis sicut sol e( dicitur solis radium quia te dicta esl sedia doctrinalis, quibus super catedram moysi sacra SUnl M. . . . et phariseoruin et dicitur a calegoriso, quod est praedico. Tribunal < st sedea judicia ps: Omnee slabimus anle tribunml ehrieti et dicitur a tribuo et sal, quod es( sapientia, quia debet tribuerc sententiam cum sapientia. Sedes, sedis, seUium praesulis, i. e. episcopi et dicitur sedeo, des, vel dicitur a se et do, das, quia dicitur quod ovibus dare Kvangelio: pastor bonue animam tumm pro ovibus ponit. Vorule est sedes praetoris i. e. magni judicis, qui da( vel aufert fasas i. e. honores, cui vult. Versus: ( Hor. Kpist. I. <">. 53. ) ( 'uique i olet fmeees dmbit eripi atque curule et dicitur a cm o, as et locus, quia locus curandi injurias. Suggeetut esl sedes accusantis et dicitur sisann et dicitur a sugero, quod esl tumdeo vel orlor, quia sugerit malum. Cattrum est sedes senatoris et consulis e( dicitur a emetrm, quod est eseemvo, quia multos castrant, vel dicitur a cmstrum, quia in modum castri est factum. Seltm est sedes clerici et domicella p° hely sedebat in eum telia anle hoethim et dicitur a se et laudo, inde fit sellium, eubeeltium. Unde divina subsellia, ubi angeli sedes dei. Trmntlra est sedes navis et dicitur a franseo, quia transit per navem. Roetrum alta sedes, in qua sedet dictator i. e. navis regulator et di- cilur a rodo et atrum, quia saepe roditur cum magna ignorantia nesciens quandoqnc quo vadat aut quid faciat.
Est mmre tum (tine D. lege sive^ salutn pelagus, quonimm sil ammrum, Appello pelagus, quia fnrnm D .J pellit litora {Jictora D.) fluclus.
b) Fol. 2. pag. a. fCod. Darmst. fol. 35 b. J a genero generat. Dicitur auremle, faur/ale D .J quoniam tmperponilur auri Cervical eervici fcod. D. pultiuarque plumamj pu /vtnar eo. iXoii atiquid per ee poterie proferre lieenter, Nen adjeetive pnnes ( ponit 1). ) atiquid tmpienter
Septima feete diei teptemmnmi ebdemeda reta (seplena ebdonedalor D .J Sabbate dicuntur haec trta voce parii.
Lsl eris slannum species, sel slans aqua slagnum fjstans est aqua slagnum 1). )

( 'i /siiiii eit id proprie ( crinna fit D.~) quod sumit chrislinamus ( quod fit chrtstianismiis D.) Sit quoque karisma (rar. I). ) [ttbt gra/ia quae data gratis est D. add. In G. deest.| Cauma caumati (eei addit D.) spuma est cassma (casma I).) cassinat fcoruscat D. ) [Cmemm femineum eeterm neutra duo D. In G. versus non potest legi.| Homentutn vraecium, momentum dicito tempue, Sicut enim dieuni utomeutum continet istam [istas D.~). Mmmentum dicas tempore mommen momentiim; Hine eepunmntm proprie dicas monimenta ( Deest hic versus in D.J (Juis moteo menum moveo dicuntur origo. Si proprie attendat examen fcamen D.) judicium sit. F.st examen mpum collectio (co/lens D.) tinmuaque libre Ac souat asperius istic (is/i D.) hoc lenius (lepius D.J Mt E.rperimenta pericula sunt perio quoqtie fons est
A parios est parta sunt discernenda . . . (Cetera legere non potui.J
pag. b. aversa. Eet petra quod firmum rupes quoque rumpitur illud.
XI.
1) Alani de Insulis de Planetu Naturae libor. Cod. Giss. Nr. LXXXIV.
B. G. XV. 32. fol.
Extat liic liber partira metro, partim prosa, ut Boethii Consolatio philosophiae, scripta in cod. Giss. supra p. 12. descripto, fol. 202 — 249. notis fere Minellianis in- structum. Quod posteaquain cum exemplo Leyseriano p. 1045. seqq. contuli, e pessimo aliquo codice descriptum animadverti cujusvis generis vitiis ac depravationibus Scatens. Unde nulla ex hoc cod. exempla attuli.
2) Quidam versus Alani de sancta trinitate.
Cod. Giss. Nr. LXXXIV. lisdem vitiis refertum est breve carmen, quod Alani nomine inscriptum in eodem codice post Alani Plunctum extat, cujus modo fecimus mentionem. Hildebertt nomine tvpis expressum repcritur in Hildeberti Opp. ed. Beaugendrian. p. 1343. Indignum pu- tuvi, exempla corruptarum lectt. afferre. Incipit: „Esse, qttod est, deus esl, per quem itatiir esse. u
XII.
Excerpta carminis satyrici, quod inscribitur
Brunellus s. Speculum Stultorum Nigelli Wireker.
Cod. Giss. Nr. MCCLI.
B. S. Ms. 5t6. fol.
In eodem codice, quem supra p. S9. descripsimus, fol. 51. Excerpta carminis satirici .Xige/li Wireker, quod Brune/ltis s. Asinus vel Speculum Stnltornm inscribitur, de quo vid Leyser. Hist. poet. et poem. medii aevi p. 751. Nr. LXXXVII. coll. p. 445. nr. LXIX. et p. 446. Nr. V. 1., extant, quae pertinent ad dirersos ordines religiosos (vid. BrunettuB

\ tgelli h Vetulu Ornlu Wolfcrbyti typia tSteraiis a. 1668. p. 72 — 86.), quao item i iluobus codd. Smuhkmmmi et reyrmii Sumeime cdita extant in „Murtene et Du r mn d VetonBm scriptorom el inimuinentorum tustor, dogmat. el moraL amplissima ooUeetio^ Paris 1789. Tom# VI. p. 3. seqq., cum quilnis exccrptis codicem Giss. contuli coquc perspexi. ex- cerptl illa proptcr catliolicorum moruin castiiatcm saepe in hoc carmine laesam valde dcpravaia inutilataquc esse, quum contra et in cod. Giss., et in duabus cdilionibus bujus carmiois, <'dit. ('«/»«. 1499. 1.. qnaa e bibl. Darmeimdinm } et ed. Welferby- tmmm, nuara <■ bibl. ecad> Gmttingenei humaaitate Prof. Cl. Hoeek commodatam accepi, turpiculi Hli loci sinc alia interpolatione exteni. E oomparatione autem cnm integra edi- tione Wclferbytana facla adbibitis variis lectt., quas e cod. Biuxellensi enotavit Mone in Libro, qui iuseribitur ,, Atneig» fur Kunde der deutechen Voneii 6ter Jahrg. 1^37. p. 178. aeqq. [cfr. Inventmire de la bibUotheque de Bourgogne nr. 1703.9706.10084. (7.),] ioteUexi Bxcerptorum codicis Giss. nollam fere esse utilitatem criticam. yuare exempla corruptarum leett afferre nolui. Totum illud carmeo in prosum orationem mutatum in cod. quodam Damutadirie <'\iat. Carmen ipaum reperitnr etiam Bla. in cod. Vindobonenei \i CCCXI. iir. V \. Endliehe* Catal. oodd. pbilol. Vjndobon
XIII.
Iv\cerpta e Philippi Gualteri Alexandreide.
Cod. Giss. Xr. MCCLI. In eodcni codice, in quo Excerpta -Xnjelli Wirekeri Spec. Stult. extant. reperiuntur etiam posl illud Bpecnlum Excerpta e PhiUppi Guulteri Alexandreide, de qna vide Leyser I. c. p. 764. I., <|uae Bxeerptm moralie dixeris, quoniam omnes illi loci <■ \ libria coUecti aunt, qui ad dootrinam morum apeotaat. Sud quum coUaliene Excerptorum codicis noatri cum edit bujus carmini.s Ingolstadiana 1541. ex offic. Alexandri Weiasen- bornii Inetituta inteUexissem. criticum aorum usum nullum esse, nihil varietatis lectionum enotavi. Bpigramma illud, quod in ed. Ingolstad. his duObus versibus constat: „Insula me menuit, raputt Cmetellio nomen, Peretrepuit modulis Gnllia totm meis/' in cod. Giss. plenius sic legitur:
Ineuia me menmit, rmputt CaslelUo nomen,
PerelrepmU moduUe GulUu tota meis. Geeta dmrie Mmeedum scripsi, si syncopa fatt Inceptum clausit, abiee utorlie opue!" \ anas lectt ad librum X. c pervetusto quodam codice excerptas et emendationes nonnullas dedil Casp. Barth in Adversar. 1. XXXI. c. 10., quae res fugit Leyserum. In codd. Bruxell. extat hoc carnien nr. 9963. et 10609. Vid. Inventmire de la biblioth. etc.
—6 -
XIV.
Incerti auctoris Libellus metricus de Caliiditate malarum mulieruni.
Cod. Giss. Nr. LXIV. In eodem codice, quem supm p. ?•>. 2. descripsimus, extat post Catalecta Virgi- liana carmen medii aevi, quod in notis huic carmini a nescio quo viro docto margini adjectis inscribitur „Libellus metrieue de CalHditmU mmlmrum mumerum," quod miram

— 96 —
quandam argumenti similitudinem habet cum fabulis Adolphi apud Leyser. 1. c. p. 2007. scqq.. quarum singuli versus sacpe ln notis illis carmini nostro in margine adjectis afferuntur cum aliis ejusdem argumenti fahularum locis comparati. ut Francieci WUhahm B .Philelphi, de quo vid. Grassc Lehrh. einer allg. Literargesch. II. Bd. 2 Abth. 2. Halfte p. 1113.. Doligami, Hugoni» <le deceptione HWkeruM, quae carmina praetenaisil Grasse I. c. p. 1106., ubi de ejusmodi scriptoribus copiose disputat. Simile carmen seripsit Laurentius quidam de dissuasione conjugH. Vid. Leyser. 1. c. p. 430. Nostrum earmen, quod in iis quidem lihris, quorura mihi quidem adeundi facultas fuit. nusquam commemo- ratum vidi.—aegre autem,carui Praxi jocandi Francofurt. 1602. 8. — propter argumenti festivitatem integrum in append. crit. edidi. A latinitate parum commendatur. Refertum cs! enini e( orationis et metrorum vitiis.
XV.
Incerti auctoris Carmeo Facetiarum eomedentium. Cod. Giss. Nr. LXIV. In codem codice, cujus modo feci mentionem, sequitur post carmen de calliditate malarum mulierum non minus lepidum carmen incerli auctoris de Moribus mensae, quod in nolis margini adjectis appellatur Carmen Faceliarum comedetitium, quod miram simi- litudinem habet cum ejusdem argumenti carmine juvenili Johanni» Sulpieit Verulani juvenili de tnoribut in mensa servandis, quod extat in vetere edit. Boethii de Consol. philos. 1'aris. 1504. ex aed. Jodoc. Badii Ascensii. Nihil autem praeter argumentum simi- litudinis habet cum aliis ejusmodi carminibus, v. c. M. Meineri Alemannici Phagifaceto, quem nuper edidit Vir 111. Eichsttidt in Programm. univers Jenens. 1839. Cfr. Grasse Lehrbuch einer allg. Literargesch. II. Bd. 2. Abth. 2. Hiilfte p. 703. et 706. et Moritz Haupt altdeutsche Bliitter I. Bd. p. 281. et p. 111. Quum hoc quoque carmen, quod. quamquam ab oratione latina et metro non valde commendatur, facetiis tamen praestat. nusquam editum repererim, in append. crit. integrum typis exprimendum curavi
XVI.
lueerti auctoris carmen quaruntiam nobilium quaestionum.
Cod. Giss. Nr. LXIV. Aliud carmen, quod in eodem codice fol. 137 b. — 138. hoc initio extat: „Quie recte rex est? se ralione regens, u simillimum est brevi septem versuum carmini de sententiis septem sapientium, quod inter Hildeberti Opp. ed. Beaugendr. p. 1337. reperitur hoc initio: ,,Quaenam summa boni? quae mens sibi conscia recli." Quum hoc breve carmen, quod in cod. Giss. extat, nondum impressum repererim, et ipsum in append. crit. inte- sruni edidi.
xvn.
Fragmentum carminis de Musis. Cod. Giss. Nr. LXIV. In eodem denique codice ad calcem fere codicis extat fragmentum carminis de No- minibus ac ministerio Musurum non sine quadam poetica facultate a poeta medii aevi. ut videtur, compositum, quod incipit:

Moinina i/iiae muoit et i/ualia MHMni nun/ihis
Carmtiie perttrictt dtcere />ro/>ostu. Jti/ipiler a/me /tias dti/neris /laiu/ere natas 1'raestent iineii/is /iiir/ici/iare /nis.
Exphcil autein his dunbus rersibus:
I 'ules Melpomtmo duere melos i/nasi mtiet A/i/ne Tltalia simat ile gerinine stre tiren dt Ouod fragmentuin canninis quominiis inlegrum in uppcnd. cnt. cderein . M res me impedit, quod alibi fortasse integruni extat.
XVIII.
F)uo carmiua de Juventute et Senectute. Cod. Giss. Nr. DCCVIIf.
B. G. XV. 80. fol.
,Coe\ex chartacetts saec XV , 111 tltias collimnas dirisus, lilleris intUalihue rtibris,
fmU. 301 . fuerum 1. 2. 86 b. 87. l'J0b. — lo2. et 301. vmeum tunt. Contmentw: it fol. 3 — 86. GuUielmi Pmrieteneie de Fide et Legibue. —■ b. fol. 88 — 190. Gui- lieim* Ptnieieneie Rhet&ricm tUvinm, — Tnm tetfuuntur carmiua duo „ Juventue a et .. Seneclits" mscripta, lat. et german. — Fol. 3 a. possessoris nomen inscri/ittuu esl: Liber J oh mnni t Reckenhueen; pervenit <ul nos tx bibl. eccl. Butiebme." Adiuav Haec duo cannina pnst caqiium dill frustra in editis libris quaesissem, tandem milii Vir literarum Gcrmanicarum peritissimus Weigand, cujus supra in C ommen tmr. crit. p. 8. Feci meutiouem . signilicavit, vetere Germanorum scrmone composita e cod. optimo Ren- nert a. 1388. scripto a Getth. Ephrmim Lessing descripta et e schedis ejus ab Fiilie- bomio publici juris facta extarc in editione operum Lessingii Lachmanniana Berol. 1839. \ ol. \l p. 4^5. n. 1472. not. Sed quum ex hujus exempli comparatione eum
Gissensi communiter facta perapexisse nobis videremur, Gissense exemphun et multo in- tegrius esse et antiquiorem patrii sermonis colorcm multo melius servasse, Latina autcm, quae in eodem illo cod. Guelferbyl. extant, Lessingium omisisse, quod ea describerc non operae pratinm duxisset, noa non inutilcm operam suscipere videbamur, si carmcn illud el Lmtino et Germmnica termont expressum in appeneHee eriticm repetendum curarem, ut eOBB exeaiplo Gnelferbytnno posset conferri, quod si mihi, antequam hoc opus in publi- cnn cdatur. contigerit, ut per Yiri Cl. Schoenemanni, bibliothccae Guelferbytanae prae- lecti. humanitatcm denuo e ood. isto Guelferbylano descriptum nanciscar, quod eum literis de hac re adii, addam in append. crit., si quid in hoc cod. aliter legatur atque Lessin- ftm» tradidit. In editione operum Lessingii Karlsrucnsi 1824. 6. Bd. hacc carmina non extant. Quae de auctore eorum dicenda esse videantur, vid. in ed. Jjachmann. I. c.
XIX. et XX.
1) Carmen rvthmicum de urbe Daventria et 2) Carmen de ecclesiae beatae Mariae Trajectensis origine. Cod. Giss. Nr. CLX.
B. s. |Ma. 37. fol.
llorum carminum prius. quod est rhythmicum de urbe Daren/ria, extat pariter atque alteruin in eo cod., qucm supra p. 31. descripsimus fol. 24 b., et contiuet graliarmit
13

— 9S —
actionem suinmo nuniini factam pro Daventriu e rariis calamita/ibus erepta, quue rcs quantum ex actate codicis conjici licet, cadere videtur in saec. XV. med., i. e. in illa tempora. quibus Belgia niaximis bclli tumultibus vcxata cst. Supra versum cxtat nomen cujusdam Johanni» de Delf, qui, dubium librarius an auctor carminis, fortasse est idem, qui, Johannes de Wyt de Delf dictus, decanus fuit S. Mariae Traject., conditus a. 1433. Vide Histor. Kpiscopatuum focderati Belgii. Antwcrp. 1755. fol. T. I. p. 76. — Alterum carmcn, quod est deOngiiie ecclesiae beatae Mariae Trajectensis multo emendatius cum historia i|> i« extat in Anton. Matthaei Fundationcs ct Fata ccclesiarum, praesertim quae Ultrajecti et in ejusdem suburbiis ct passim alibi in dioeccsi libri duo. Lugd. Bat. 1704. 4. lib. I. fundatio V. Ecclesiae Mariae Trajectensis seculo XI. p. 134. et in Historia Episcopatuum foedcrati Belgii. T. I. p. 73. Cfr. Gualteri Chronicon Chronicorum. T. I. p. 1535. XXII. Incipit autem in cod. Giss. Tempora cum caitsis templi venerabilis huju» I Quiaquis nosse cnpis ctc., qui versus Virum Cl. Adrianum in Catal. fugit, cum pro initio carminis secundum vcrsum affcrrct: Qttisi/uis nosse cupit.
XXI
Ilildeberti Cenomanensis Episcopi Satyra de Nummo.
Hoc carmen, quod in nullo codice Gissensi extat, ut hurc opusculo interpoiiercmus, non tam nostro consilio factum cst, qui nihil alicni ei inscrcndum constitucrimus. quam auctore ct adjutore Caroio Fridcrico Hcrmanno, Prof. Philol. Marburg.. bibliolh. acad. pracfecto secundario, magno studaorum meerufi patrono, qui quum aliquando a me Gissac audissct, nonnnHa me cmrmina lalinn rmmdttm edifa c codicibus bibliothc -ae academicae Gisscnsis hutc opusdulo esaa addilurum, m his breve carmen de Orplteo, quacsiit ex me, num quid ccrtius dc Litcaut Orplteo scirem, quod mc longias aliquod carmen de Orpheo in cod. Gissensi repcrissc ptilaret. quum tcmporis angustiae me impedirent, quo- nuniis latius coram ipso dc meo carmine Orphico disputarem, nequcdum ipsc c»o dili- gentius id ilspexissom. Extarc enim dixit in codicc quodam bibliothccac acad. Mai- burgeitsis carmen inctlitum. quod maximam |)artem de Orpheo essct. Quod quum utriusque noStrum scire interesset, quam rationcm illutl caiinen cotlicis Jlarbitrgensis cum Gissensi exemplo habcret, ille vir doct., qua est er<ja omnes humanitatc liberalitateque, cxemplum SttUm e cotl. Marbitrgensi desci iptum, quo iti in Analectis catalogi codicitm biblioth. acad. Marbitrg. la/aior/im ( 1 'rogr. ad novi prorec/oris tnaugitralionem d. XII. M. Sep/embrts. Marb. MVCVCXLI.J edcret, Marburgo Gissam se mihi quam proximc mittcrc velle pollicitus est, ut cum nostro codiee compararein et quid ex ista comparatione perspexis- sem, sccum communicarcm. Quod excmplum aliquot QVtifi marjjini adjcctis instructum quum, ut est ille vir doct. ad aliorum studia promovenda promptissimus, paucis diebus post accepisscm cum nostroque codice contulissem, vchcmentcr ego dolui, quod utriusque nostrum spcm concidisse vidi, quum duo illa exempla, quae nos jam in duobus codd. habituros sperabamus, quo emendatissimum illtid carmcn ab altero utro ederetur, tantum inter se differre animadvertcrem, ut ncutrum ullam cum altero conjunctionem habere vitle- retur. Nam quum exemplum Marburgense multo longius, quam Gissense, circiter mtUe ducenlis versibus magnam partem Leoninis constans repcrissem, cujus initio quidem vtlia saecitlt inprimis avaritiae et iiivuliae deplorarcntur fv. 1—490.), deinde autcm, qumntum vir/tts humana valeret, Orphei exemplo sic describeretur, ut, dum ad illius cantum audiendum fcre tota nalura convcnisse narratur, integrum paene historiae ani- malium plantarumque ac siderum vocabularium comprehenderct (v. 498—805.}, in extrema

deoique purtu ad mrtntii vUhrumqm nm deacribeadam poeta redirel (u \. s 0o. uaque
ud BoetH carminis): Giseease cxemplum, proh dolor ! niliil aliiul i^m 1 OOgnevi, quuin —tiTiimiim iilud MptfraMwna de Orpheo, cujus initium est: „Tkreidus quondam vmttM Ftde creditur canora" cet, quod et in Calaleclis l irgilii extat et apml Wernsdorf 1'oet. Lel Min. T. III. p 396. et ulibi. Bed que minoris probi ooetroai oanoen ease r< iperi,
00 majore gaodio aflcctus aoai, quod idem Vir CI. Carol. Hermannu .s pro aiogulari aoa erga ne beoivoleotia amicitiaque liberaliter ae mibj esemphim auum ea cooditiooe typia exprimendum operique meo inserenduin conees.suruni pollicitus est, .si intra annuni carnien illod, quod ulioquin ip .se editurus esset, cum codice Lipsiensi collatum, qucm se idem oarmen oootioore multum qnaereoda ej Lautmri Histor. pect el poem. ieedii aevi p. 2092. n XXIV. didicisse niiln significavit, aderem, qu<> diveraa madii aevi oannioa, <juoad ejua tteri poaset, in uuuin looum coliata aliquando uno volumine poetarom Otedii aevi seoundum nostrae aetutis legea criticas iustituto compreheadereotur. Horum i ^itur offi- eiarom alteri, qood erut io oodiee Idpmen» coofarendo poaitum, u( aatiafacere possem, (actum eet vetere BBairatla el iaaigai orga »ie pumaaitete Viri CI. Mmurint Haupiu 1 'rof. pliilol. I^paieoaia, ooadiscipuli <>lim mei , ad quem quuni exempli Lipsieusis cauao literaa dedissem, paolo pesl exemploa illud Lipsiense mtognuo partim ipaioe, partiai auditoria aui eujoadam philologi aingulari cura ac dlligeatia descriptum Giasam mihi misit, adjeotis etiam Bonoollia utriosque ootis. Cujus rei et med et Hermaaoi nemine Bummas gratias ago utrique. Hoc aotem exomplom l.ipsiense eo mihi gratiu .s fuit, quod in exem- plo Marburgensi multoa locoa vel plaoe deesse, vel siogolas taotum particolaa eorum extare vidi, qoas, ut pootmodo vidi. vetuatate codicia nimis detrites Hermaunua legere ac doacribere non potuit, quod aliud oxemplum melius habitum oaaferre ei non licuit.
1 nde Lipaumaia cxcmpli ope lacunue i.slae commode expleri possunt. Ad hoc autem oommodom accessit etiaaa illud, quod, quum in eodem codice JExcerpla auaouam ta Imdon O ri a ini h u a L IX. c. 4 — 7. et I. XI. cap. 1. extent, qua de re vid. Hermuniu A n mle a t m p, 23., el ego borum exoorptorom oaoaa ab Hermanno peterem, ut mihi codi- aooi ipaom in paucos dies Gisaaai owpicteodam uteodumque mitteret, precibua mei .s lu- bentissimo ummo aatisfecit mihiquc sic carmiuts quoque illius inspiciendi examinandique copia facta est In qua comparatione cum o\cm\>lo Lipsiensi facta luetor mihi contigis .se, ut, dum acrius oculos in exemplum Marburgense intendo diligcntis.simeque exempli Lip- su nsis ope singulas literulas contemplor, multa vcteris scripturae admodum detritae ve- stigia in Marburgensi codice reperirem, quae Virum Cl. Hermannum nullo ejusmodi praesidio in describendo codice adjutum necesse erat praeterire. Aliquanto post Theo- ilorus Oehlerus Moeno - Francofurtensis, vir doctissimus, qui nunc literarum causa Hruxellae vcrsatur, thesaurorum biblio/hecae Bruxellensis gnarissimus, cui jam multa praeclara antiquitatis studia debere ea, quae in Novo Museo Rhenano fasc. 1. et 2. ( Rheiiiisches Museum, Neuote Folge Jahrg. 1. Heft 1. u. 2.} ab a. 1841. testantur, quum ab Hermanno audisset, me proxime in opuscu/o meo nonnulla carmiua lalina medu aevi e codd. bibltolhecae acad. 0 'issensis primum esse edilurum, magna sane comitate humanitateque ultro mihi per litteras significavit, etiam in codice quodam pervetusio BruxeUenai saec. XII. exemplum hojoa carminis extare, quod si habere vellem, parvo Ofl mihi pretio descripturum pollicitus est. Haec pollicitatio quum non ingrata mihi ve- niret, rescnpsi. ut quam proxime promisso suo satisfaceret. Quod ncgotium quum vo- luntate mea in se aosoepiaset, puulo post exemplum codicis Bruxellensis tain diligenter accurateque descriptum ad me misit, ut ne literula quidem deesse videatur. Est codex Bruxe/lensis Nr. 17018., qui nescio uter sit c duobus codd. Bruxellensibus Nr. 9800. ei 10701.. quorum notitiam mihi nuper Hermannus benevole per literas fecit, qui se hos
13*

- 100 -
t/uos carminis sui codices in bibliothcca Brtixellensi extare a viro quodam docto, duin per proxime superiores ferias autumnalcs Bruxellam quasi praetervolando viderit, cognosse dixit. Oehletits quidcm dc tino tantum codice Bruxel/. Nr. 17018. olim retulit, quem mihi postea descripsit. Qui quum satis antiquus esset, sic mihi a bonis codd. instructus esse videbar, ut ultra rem persequi nollem. Videntur tamen etiam plura alia ejusdem carminis exempla in aliis bibliothecis extare. Nam Leyserus quidem in Ilistoria poetar. et poem. medii aevi p. 410. Nr. XXXI. Hi/deber/i Episcopi Cenomanensis carmina enu- mcrans codicesque corum indicans commemorat etiam „Hildeberlt Episc. Cenom. carmeii de Nummo" ex codice Godfridi Prioris S. Swithini Wintoniensis, quod ipsius esse asserat Baletts, manuscriptum extare in Collegio Corporis Christi in Oxonia nr. 255. 5. coll. Catal. MSS. Angl. et Hiberniae p. 55. nr. 1722., quod equidcm non dubito , quin idem sit atque nostrum, cujus initium usque ad v. 206. e cod. Elnoneitsi olim, postea Parisino Reg. nr. 274. Beattgendrium in Hildeberti Opp. Paris 1708. fol. p. 1329. seqq. edidisse post Hcrmannus mihi per literas indicavit, quam ipse ab amico suo quodam «locto de hac re certior factus est, quam fugisse se tum, quum Catal. codd. bibl. acad. Marb. latin. part. posteriorem ederet, ubi Cl. IV. D. 2. d. p. 13. de hoc carmine paucis egit, ipse in Ana/ectis hujus Catalogi p. 26. modeste confitetur. Cfr. Polyc. Leyser. Hist. poet. medii aevi p. 409. n. XXV., ubi quum varia Hildeberti poetnata intcr bibliothecaruin E/noiteitsis, Camberonensis, Parcensis Codices MSS. ab Antonio Sandero bibliotheca MSS. Belgica re- censeri tradit, haud scio an unus ex codd. istis Elnonensis idem sit, e quo Beaugendritts I. c. initium nostri carminis edidisse se testatur. Oehlertts denique significavit mihi, suspicari se carmen nostrom jam integrum typis exprcssum extare inter carmina Pseudo-Ovidianu, quae vocantur, in quorum editione quadam s. I. et a., cujus mentionem facerent Ebert. Bibliogr. Lcxicon nr. 15491. et Schweiger et Hain Repert. Bibliogr., reperiri carmen simili inscriptione praeditum „ Ovidius de Nummo." Sed quum ego ipse e bibliotheca Darmstadina candem editionem s. 1. et a. inspiciendam accepissem, qua Oehlero uti non licuit, suspicionem istam irritam factam vidi, quum carmen illud Pseudo-Ovidianuni quod 50 versibus constat, nullam aliam similitudinem cum nostro carmine habeat praeter ar- gumenti, quod cst De vi nummi; dc Orpheo autem nihil ibi legatur. Incipit autem Oviditts de Nurmno sic: „ ln lerra suiumus rex est hoc tempore numinus
NutitMO mutatur res nunc et ei famulatur.' Explicit: „Sed qui consiimi poterit cilo gloria ntimini
Ex hac esse scola non est sapientia sola." Hacc autem quatuor codicum exempla quum diligentissime intcr se contulissem. per- mirum milii illud visum est, quod, quum tres nostri codd. Bruxel/ensis, Marburgensts. Lipsiensis, quorum exempla integra habemus, singulis verbis tantum ac versiculis libra- liorum erroribus omissis inter se differant, in Elnonensi cod., e quo prinius initium hujus carminis edidit Beaugendritts, neque integrum carmen exlare vidi, ct plurima eorum, quae in edit. Beaugendriana rcperiuntur, non singulis verbis tantum a nostris codd. vehementer discrepare, sed etiam sententiis versuuinque ordine, sic ut exemplum illud Elnonense vel e perquam interpolato ac mutilato codice descriptum, vel ipsum a pio quodam monacho de industria corruptum esse videatur, de qua re postea copiosius disputabimus. Mtilto diflicilior alia mihi quaestio videtur, quae est de attctore carminis deque fon/e, itude sua haitseiit, invesligando, quam mihi partein nimium literis meis tribuens copiosius exse- quendam demandavit Vir Cl. Hei mannus in Ana/ec/is Catalogi p. 28., quod negotium vehementer vereor, ne non satis recte administraturus sim, quum neque a codd., nec a carmine ipso multum praesidii petendum esse vidcatur, quum non omncs codd. eandem inscriptioaera prae se ferant, sed in aliis nulla, in aliis diversa sit inscriptio. Nam in

cod. Elnonensi quidem carmen illud Hildeberlo Episcopo Cenoinanensi tnbuitur hac inscriptione: „Versiis Cynoinansts Episcopi de Xumino s. satira adversus avari/iani . • quacum fere oonvenil inscriptio oodicis Oxonienai* tpud Lememntm I. c. „HUdeberti Epitcopt Cetitmmnennt omrmen de Nummo," siquidem ideai carmen est, Uaec autem inecriptio movieM videtur Amperium (Amperej Gallum' ut in libro, quod Gallico ser- rnonn compositiim inscribitur : Histoire literaire de la Erance arant le donzieme stecie, Paris 1840. 8., T. III, p. 453. scriberet: „niie autre poeste saliriqtie, dont Hildebert est fautenr, eet dirigee eontre favarice univereeUe; elle eei intitulee de nutnmo. Le Htre fait peneer au dit dee monne* iou * Philippe-le -Bel ; muie ia /n tatire est phu gene- rale, elle s elend ti toute la cori up /ion , d lous les desordres, dont fargemt est le prm- <•//»'■• Btc. In Ltpeienei autem codice, qui extat in bibliolheca Lipsiensi Paulinm s memdemicm Nr. 1306. fol.. inscribitur boc carmeu „lncipit euttm qd ( nmn euewe quidem^ virtutie epueeulum Mrnmudi/' non Mmurien, ut Leg e eru* p. 2092. e Joachimi F elleri Catal. bibl. Paoliaae Lips. p. 299. n. 29., ul videtur, p. 2092. retulit. Quis aatem ille sive Ha- nmeiue «ive Mauriemt* fuerit, ignoro, quum pwribus poetis medii aevi nomen Mauritiu* fuerit Vid. l .eyser p. 424. nr. XLVI. p. 4'J7. nr. LXXVIII. p. 788. nr. IX. Mirum tamea est, quod etiam aliud carmen de Mieem, de quo vid. supra p. 85. n. V. in aliis codd. Hildeberlo , in aliis Mmuritio cuidam Senonenei vel Vetro Mauritio Venerabili tribuitur, vid. Eeys. p. 424. XLVI. In Marburgenei codicc denique ac Bruxellensi saec. XII., quae aetas non multum ab auctoris ipsius aetate videtur abesse, nulla prorsus in- BCriptio extat. Neque in carmine ipso auctor quidquam dc sc ipso prodidit, nisi quod et orationis vitia el quantitatis ac sententiac permultae Christianum eum poetam medii aevi saeculi fere XII. fuisse produnt, qucm nescio quibus rationihus motus Oehlerus in epistola quadani ad me data in Elandria vel in Erancia septeu/rioua/i quaerendum esse suspicetur. Quae quum ita sint, valde difiicile estdicere, a i /uo poeta Chrietiano medii meot koe emrmen sil profectum. Hildeberli illud esse propterea non admodum improbabile est, quoil el orationi ejus convenil et idcin quum multis aliis in carminibus, tum inprimis in <•(), quod cst l)e exilio suo uvaritiam atquc invuliam perstringit, quae fere summa DOStri quoque carminis est. Multo autem diflicilior est altera quaestio, quam nlem \'ir 1). Uermmnnu* mibi in Analect. Catal. 1. c. instituendam proposuit, de indagando foute, unde ea, quae de Orplieo sunt qumegue mu.rimam parlem carminis complectuntur, haueta esse rideantur. Nam quum in quihusdam locis juniorum grammaticm um et tnedii aevi tcriptoribu* carmen Eucani, veteris illius poetae Komani Orphei noinine inscriptum com- memoretur ez eoquc vel sinauli versos, vel verba, vel sententiae afferantur, Vir Cl. Her- mannus in Analecl. Catal. p. 28. confessus est, fuisse quum suspicaretur, te illud cmrmen ipeum ui cod. Mmrburgenei reperiese , sed quaecunque ex illo ajferrentur, fruetra ee in suo carmme i /iiaesisse. Quani posteriorem sententiani Hermanni, in qua omnis vis ar- gumentaniii ac concludeudi videtur esse posita, oninihus testimoniis in utramque partem hic aiTerendis examinandisque primo loco persecuturi sumus. Ac primum quidem quod Hermannue <le liuoani Orpheo se olim suspicatum esse confitetur, de quo 1. c. conferri jubet Lil. Oyrald. T II. p. 239., Eabric. Bibl. lat. T. II. p. 150., Weichert de L. Varii el Cassii Parmensis vita et carminibus p. 296. , quibus addi potest is, quem alio nomine lauilat, Berger de Xivrey tradition* teratologiquet Paris 1836. 8. p. 20. et 238., id noo tam ad totum carmen referri voluisse videtur, quam ad eam parlem, quae est de Or- pheo. Nara quum Lucanum, quem cannen Orphei nomine inscriptum composuisse collatis illis juniorum grmmmmtieorum et medii aevi tcrrptorum testimoniis vix dubitari posse vi- deatur, admoduni verisimile sit, hanc solam fabulam tractasse, non carmen tnorale, quod vocant, de corrup/o s /a/u teculi, quod ar »;umentum ut primarium noster sihi poeta sumpsit.

(jui bipertilum illud carmcn fccit, cujus in priore parte vitiorum turpitudinem, inprimis a varii iae ac livoris exenpHa ab antiquitate mutuatis deploraturus esset, in altera virtutis artiunique vim describcrct Orpheique exemplo illustrare aggressus esset. Quod exemplum ut copiosius perscqueretur, quam cetera, eo maxime adductus potest videri, quod in tractando eo medii aevi poetae et Gallici et Anglici valde sibi placuisse videntur, cujus rei rationcm recto mihi exposuisse videtur Ferdinand Wolf in libro, qui inscribitur: „Ueher die Lais, Sequemen itnd Leiche. Ileidelberg 1841. p. 239. not. 74. coll. p. 11. ei 55./' qui qiiiim narrasset, praeter multa alia carmina vetere Anglorum lingua con- scripta extare etiam apud Rilson anc. eng. metrical Romances Vol. II. p. 248—269. carmen, quod inscriberctur: „Lai d'Orphei," haec verba adjccit: da.i Lai dOrphei hatle ttuch eine jener altctassischen Mylhen %Utn Gegenslanile, die ihrer inneren Venrandt- schaft mit detn millelalterlichen Volksglauben wegen bald volkslhiimlich uud itt Volks- liedern beeungen wurden} the romance of Orfeo and Heurodis, sagt Walt. Scott (Poe/icai Worke, VoL II. p. 284.J in which tlte slory of Orphetis and Kurydice is traneformed in to a beautifttl romance, ta /e of faery, and the Gothic mythologis eu- graf /ed on /e fab/es of Greece. Wie friihzeilig dtese Fabel vo/ks /hiim/tch wnrde, be~ weisi eine S/e /te des im lO.Jahrh. lebenden Tegernseeer Mdnchs Frottmiin/ ( rgl. Jacob Grimtn'e Remherdi Fuehs S. 2. und Schmellers lat. Ged. des 10. und 11. Jahrhund. •S 225. /[.). Er sagt ndmltch in einem Gedich/e ad Peringerum Abbat. Tegernseensem (bei Petz TUes. Anecd. Tom. VI. P. I. Col. 184. j , in uelchem er, auf Antrteb dieses Abtes, seine Idssigen Mitbritder ttnd Schiiler auffordert, sich in ernsten frommen Ge- dichten in streng metrischen Formen %u versuchen itnd seiu hier gegebenes Reisptel nachzitahmeii: Si — duicifer — fabiilas possem componere mendas \ Orphetts u/ can- tetnt F.urtdicen revocat etc. Selbs/ noch das millelenglische Gedicht Lay of Sir Orpheo — wets/ auf e4n Bretonieches Volkslied zttritck, das davon gesitngen wurde: — Tha/ lay Orfeo is yo /e \ Gode is Ihe lay, swefe is the note — bei Rilsott 111. p. 336. Dass aber auch t-ine altfran%dsieche Bearbeituna daron existirt habe, bewetst attsser dem im Texte angezogenen (,,Lai de Graelent in Poesies de Marie de France pp. Roe/uefort 1. p. 486.: Nas d'iaus ni noise ne ni tenche \ Le lai lor soue d Orphoy" Wolf p 55.) uoc/i folgende Slellen: Com Alpheus ala harper
En infter, por sa femme traire Apotins fil si deboinaire, Kil li rendi par tel conven/, Se /e ne saloi/ regardant. Femme est tous iors platnne dea vie Regarda soi par mes priste.
Romans de Sept Sages herausgegeben ron A. Keller p. 2. ttnd Guiliaume Machaut (jst. 1370.) in seiner Bearbeitung dieser Sage (Histoire dfOr- /ihee et d'Euridice, bei Stnner, Exlraits de quelt/ues poesies du XII. XIII. et XI l . stecle. Lattsanne 1759. 8. p. 35—36. Jai son lay maintesfois vu \ Et l'ai de chief en chtef leit. Die in Jean Sennebiers Ca/alogue raisonne des mss. conserves dans /a BM. de la vi/le e/ repub/u /ue de Geneve 1779. 8. p. 433. MSS. franc. Nr. 179. IV. angefiihr/e Descrip/ion de /a descente d'Orphee attx Enfers /orsqu'it alla pottr y cher- cher sa femme Euridice, en vers, is/ aber wahrscheinlich nich/s anderes als die ersl- genannte Bearbeititng Machau/s." E la /inis medii aevi poetis nullum novi, qui sibi longiore carmine Orphei res persequendas sumpserit , siquidem nostri carminis auctorem, ut jam supra signiticavimus, Orphei res non singulari sludio tractandas sumpstsse, sed tantum virtutis artiumque vim Orphet exemplo probare voluisse putandum est Quantum

autem sit id, quod illi poelae medii aevi Angliet e( (iallia an!i([iio illi Luemm Orphee debeant, si quidem statuamus hoc quoque carmcn ab antiquo quodam rwiinff HN de- promptum. quod in hae quidem causa Lucani ftiisse putamus. incertum est, quum illi medii aevi poetae tantum in componenda illa fabula ab antiqua narratione deflexis .se vi- deantur. ut vix eam qualis olim fuerit a»;noscas. Xam Ang /icum quidem carmen . quod inscribitur Luy of Sir Or /i/ieo, quod apud Hilson I c extat, nullam ferc similitudinem cum antiqua illa fabula babere per literas mibi exemplis ex isto carmine additis. qued ipse libro carebam. quum banc rem tractarem, benevole indicavil Hermannns. Gnllicum autem ciunien, quod extat apud Sinner. I. c . quam ratioaea vel cum Angtiee vel cnm nostro Latino habeat, aescie, qaua aeqae ego, aeque Hermannm * multum qaaerendo nancisci id potuerimus. Sed in nostro carmine. quanKjuam non totum est de Orp /ieo, vestigia veteris illius Lucunei carminis relicta videntur. HmM mirum sane est [Hud, qaod comjiaratis quamvis paucissimis veteris illius ac gcnuini, ut videtur, carminis Lucanei reliquiis unus certe versus in nostro carmiuc rcperitur, qui miram quamlam similitudinem oum uno ac dimidiato versu rete ris tjumumt Orphei babet, qucin Serviu* ad Virgil. Qeerg, IV, 193. bis verbis indaoit; Lmmanmm dicii inOrpkem eJrmpitum faetum rmdeunte Emrpdire oi kme auim
-- — — „guiuteitt a luce reliclam
Burudiemn iterum eperantee Orpkea m mnee ." Idem versus prope iisdcin verbifl in noetre canninc v 997. aio se babet: „Sci/ ijiua sic iterum epernbani Orphea manee. a Ilac perinira unius versiculi similitudine divenorum carminum propcmodiun adducor, ut luspicer, poe/am moetrum Ckrie t ia nv m wteeVi meei in tnanHue hamuieem antiauum il/mt carmeu Lucuiii Orpkm* nomiue ineeriptum , quod scriptoribus medii aevi etian cognitum iectttatumqae fuiflae <•» coojiei licet, qabd mh medii a< vi scriptoribua non solum mentionem ejus fieri videmus, aed etiam intcgri versus ac singulae res ex eo affernatur. Reperruntur cnnn a|iutl Ald h e im u m scriptorem saec VIII. Anglicum in libno de re gram- matica e/ metrica ab Ang. Majo in Auct. Class. Voi. V. ctltto p. 545. hi duo versiculi numeri Trocluuci docendi causa e Lucani Or/iUeo his verbis allati v Trochaicue: etamenj ut Litcanus ile Orplieo:
„Nunc plenas pemuerm colos et slamuia Parcae Mu /taque de /atis Uaeserunt saecula /i/is" quorum versiculorum etsi non verba, seateatia tamen cadem in nostro carmine v. 991. ln> veibis ezpresaa extat:
„ Fleclunlur Furiae muluntes fuluque Parcae: Quae rupimee doleul fda leguni /li /ares." In trnclu/u autem incerti scriptoris Ckrietiani, qoi paulo post Anmetaeium vixit, ile monmtne et helluis, quem prinaua e eod. Parie. Heg. edidil Julee Berger de Xivrem in libro, t|tii inscribitur ,,Trudtltons teratotogufuee ou reeite <le fantiquite el du moyen age en occident sur quelqites points de /a fuble du merveillenx et de /'histoire nu/uretle mubtiee d u /ires plnsieurs manuscrds uiedits grecs, lalins el envi tUX francais. Paris utprunem pmr aittonsalion mu roi m f iinprime rie royale MDCCCXXXVl. 8vo. (Vfr. Grasse Lehfb. einer allg. Literargescli. II. Bd. 1. Abth. 2. Hiilfte p. 537. J eujua libn DStun debco Viro Cl. Heusingero Prof. Medic. Marburg. non medicinae solum, sed etiam literarum antiquitatis ac rcccntiorum linguarum peritissinio, quem me commendatione sua adjutum hnjus libri causa adire jussit Ilermannus, qui me nescio quo meo merito mire in hoc opusculo conficiendo omnibus litcrarum librorumque praesidiis adjuvit. In hoc igitur Bergeri libro p. 238. cap. VII. de Pantheris liaec extant: Pantheras — quidam miles.

quidam hon ibiles esse describunl , t /nas Poeta Lucanus atl lyram Orphei cum cetens ttnimantibus et bestiis a deserto Thractae per (^cod. proj carmen miserabile provoculas cecinit . tlitin i /ise tnstis essel: et moerens (cod. merens) atl undam Strymonis rap/am Eurudicem f cod. EridicemJ Ittcrymttbili (^cod. laerimCy deflevit cttimnte", quo loco Ber- geru» nota 3. Iiaec addit: // esl encore ici qttestion du poeme tVOrphee, comme au chapitre VJ de tti premiere partie. Voyex la note 5. de ce chtipitre. Mais on trottve en effel dttus la Phttrsalie, amsi qtte Vobserve Bitfftin , /e mol pardus: V impetuositee t /e Cisar est eomparee it cette de cet animaux:
Ul primum cumulo creecente cadatera murum Admovere solo: nou segnior extulit illum Saltits e/ m metlias jecit super arma catervas , Quam per tumma rapit ce/erem venabula pardttm. Lucttu Phars. I. VI, 180." Sed non est verisiniile, id quod suspicatus videtor Ber- gerus, auctorein hujus tractatus ad hunc Pharsalicorum locum respexisse, sed carinen de Orpheo intellexisse, quum ideni auctor p. 20. haec habeat, quae nullo pacto ad locum quendam Phai stilicorum referri possunt, quum nihil prorsus simile in iis extet: „Fanitt — silvicolae homines — Quos poela Lucanus secundutn opinionem Graecorttm ad Or- phet Igram cum innumerosis ferarum generibus canlu deductos cecinit." Quo quidem loco Bergerus rectius haec notavit: „On ne trouve point de semb/ab /e enumiration dans /a Pharsale. II est evident que Vauteur parle ici tlu poeme, que Lucain avait compose sur VOrphee, et dont il existc plusieurs /emoignages au commencement de Vedition d "Oudendorp. Lugd. Bat. 1728. in 40. Dans la vie de Lucain ex commentario anti- quissitno on lit: Vertamine penlaterico acto in Pompeji theatro laureis recitante Nerone fuerat coronalUS et ex tempore Orphea scriplum in experimeiilitin ingenii ediderat." — On purrait sttpposer qiiil y a t /ue /qtie reminiscence de ce poeme de LuCOin tlans Vepitre de Vlaudien ad Serenam, ou les animaux sauvages apporten/ des presents de noce u Orphie, que Vlaudien appelie leur poete suo rati, tnais il n'y est poinl qttestion de Faunes. Voyez les notes du chapitre XLIX." l)e Faunis quidem sane ne in nostro quidem carmine quidquam extat, sed de panthera sermo est versu 652., quamquam nihil ibi <le ferocitate ejus poeta dixil, versu autem 651. sec. cod. Marburg.. 637. sec. Bruxell. et Lips. de pardi ferocitate hic versus reperitur:
„En leo magnanimus, graude patens elephas Et qui permo/its ruit in venabula pardus.* 1 (Juum autem hac duae bestiae pardus et panthera saepius inter se confundantur. lacile nostri quoquc carminis compilator utramque bestiam permiscuisse potest videri, unde hic quoque versus suspicionem nostram confirmare videtur, poetam nostrum pariter alque auctorem illum tractalus de bestiis apud Berger. e Lucani Orpheo multa hausisse. Alias genuini Orphei Lucani reliquias certo nomine laudatas nondum adhuc reperi, nisi forte huc referendus sit versus quidam de Eurydice, quem Servius in IV. Georg. 1. c ex Ovidio affert: ,, Bts rttptlur vixitt/tte semei," qui quum in iis quidem Ovidii earminibus. quae nos quidem integra habemus, non reperiatur et optime in Lucani Orpheo extare potuit. haud scio an a Servio memoriae errore Ovidio tribuatur. Distichon autem quod- dam. quod Vincentius Bel /ovac, in Speculo Doctrina/i lib. IV". cap. 162.: De cupiditute secnndum poetas, ut Lucuni affert:
Nemo nimis cupide rem sibi desideret ullam
Ne, cum plus cupiat, perdat et hoc, qttod habet quamquam argumento ex Lucani Orpheo desumptum esse potest, per metrum tamen liuic carmini non magis convenit, quam Pharsalicis, neque in ulla editione Lucani illud a viris

doctis cnotatum rcperi. Sed hae ipsae paucae reliquiae in suspicionem me adduxerunt, esse haec resligia antiqui tllitis carminis l.ucnni de Or/ilieo. quo poeta aliquis C/iristiaiiiis metlii aeri pius ac relujiosus usus sit ad sutim carmen alienis coloribus exornaitditm iletractis rel aililitis iis, quae ei ad suum cousiliiini " iiiiiis pertinere rideren/iir. Huic suspicioni meae conlirniandae possem etiam illud addere. quod ea tioslri carmiitis pars, qtto quasi lo/a tia/itra ad Orpliei cauliim ttitdiendiiin SMMMHM ttarrtitiir ( v. 499 — 725.), laittatii lutbent cunt loco qnodam Lttcani 1 'harsal. lib. IX, 700 — 941., ttbi Ltbgae pes/es serpettlinae describtintiir, similitiidinem, ut lianc nostri carintnis partem ex Lit- cano expressatn ptitetn , Litcanuin aiitem ipsitm stti ctirminis de Orpheo, tti quo easdem fere descripliones pestiferorttm serpenliitiu faclas esse admoditm probttbtle est, tam me- morem fitisse, ut ea in Pharsalicis rel ad rerbitin, rel certe sentenliis repelirertt, qttoiiuun tn utrttmqtte carmen optime qttadrarent, id quod et Graecos et Latinos poctas saepe factitasse constat. Vlaudianttm quidem in Epislola ad Sereiiaiit , cui addi potest initium libri 41. de raptu Proserpinae, imitatum esse carmen illud Lucani de Orpheo non incredibile est, praesertim quum nostrum quoque carmen miro saepe modo in de- scribendis animalibus, quae se aAOrphei cantum audiendum congregaverint, cum Clait- iliftno consentire repcriatur. Qoid quod Hildeberlttm ipsuin non minus. quain alios et medti aeri poetas et recenlioris aetalis antiquioribus curminibus ad sua carmina majore doctrina elegantiaque exornanda ac commcndanda usum esse ex unius carminis „de Homa a exemplo non improbabiliter conjecisse videtur Vir Graecarum Latinarumque lite- rarum peritissimus Eschenhttrg in editione operum poetae clarissimi Golth. Ephratin Les- siiuj Karlsruhe 1824. Vol. VI. p. 302. Sed ne quid suspicionis meae conlirmundae gratia dissiniulasse videar, non praetermitto illud, qtwd poeta noster sua de totius naturae concursu non minus ex Isidori Origg. ling. lat. lib. XII. hausisse videri potest, quam ex l.uctuii Oiplteo, quein ipsum Litcani PhmrtmHcit ad excerpta sua historiae nalnralts oiiiiiiiiii/iuiu conlicienda usum esse Liictini versus e Pltarsttlicis crebro ab eo prolati testantur. Ex aliis autem libris sua corrasisse poetam nostrum illud quoque docet, quod et quae praeterea ex historia n iturali allert. quae neque apud Lucanum, neque apud Isidorum reperiuntur, e Vincenlii Helloracensis specttlo iialttralt petita videntur, cum cujus descriptionibus naturae maxime conveniunt, et ca, quae de vi musicae ad animos homi- MHB commovendos affert , omnia e Hoelhit libro de Mttsica hausta sunt. Sed quum tota illa quaestio tum dcmum ad certum 'qUendun exitum perduci posse videatur, quum felici quodam casu, id quod non incredibile est, antiquum illud Lucant carmen de Otpheo, quod medio aevo etiam oognitum lectitatumque fuisse supra signilicaviinus, in externa aliqua bibliotheca vel Gallica vel Belgica vel Anglica repertum erit, nos interim satis habemus, quantum nostris literarum copiis adjuti potuimus, dixisse. Fortasse plura erui |xissiini ex compilationibus historicis, grammaticis et poeticis, quales sunt Alberti van Effben Margarita poetica, quae in bibl. Pauliua Lipsiensi extat, Matthiae Vindoeinentie Aequivoca, cujus exemplum MS. in bibl. Dannstadina reperi. Jeremiae Epitoma eapientiae et Flores Avctorum, in quibus pemiulti poetarum medii aevi loci afferuntur. Apud Vin- oentiutn autem BeUovaeeneem in diversis Specttlis et apud J .oannem Salisburiensem in Pelycrat. niillum locum reperi, qui ex Liteani Orplteo baustus esset. Quod denique ad exemplum Elnonenee miitilatum multumque, ut videtur, interpolatum attinet, ne h;iec quidem quaestio, quam nos supra accuratius persecuturos polliciti sumus, ad liquidum perduci poterit ante. quam omnes codd. hujus carminis diligentissime erunt collati, unde e( quid antiquissimi contineant et plurimi perspiciatur. Nam nuno quidem conjecturae taatuai locus estj non argumentis historicis. Extant enim in hoc codice, qui initium laniuin oarminis usque ad v. 206. continetj permulti loci, qui in eo vel multo aliter
14

— 106 —
leguntur, vel plane desunt, vel longe alio denique ordine sequuntur, quam in nostris tribus codd. inulto , ut videtur praestantioribus, quorum Bruxet /ensis S &ecuii XII. non multum ab aetate poetae ipsius abesse videtur. Quam miram ego diversitatem collato loco v. 89—92., in quo manifestissima gravissimaque interpolatio latere videtur, quum eoruin quidem , quae de vi poenarum infernalium ibi tecundum doclrinam Chrietianam traduntur, in noslris tribus codd. nihil plane reperiatur, inde ortani censeo, quod librarius illius co- dicis pius fuit monaclius, cui quum carmen illud non satis dogmalis C/tris/ianis refertum videretur, vel mutarit quaedam, quae sibi nimis gentilitatcm redolerent, vel addiderit, quae deesse putaret, vel denique omiserit, quae non satis sacra ac religiosa haberet, quo in numero quum multo maxima pars, tum inprimis ea, quae est de Orpheo, fuis.se videtur, unde illa omnia ut nimis gentilicia omiserit.
Restat, ut de codicibus disputemus, e quibus nos hoc carmen integrum emeiulatumque edidinius quamque viam tractandi ejus ingressi simus. Atque in describendis quidcm codd. maximam partem necesse est sequi auctoritatem eorum, quorum benignitali nos hos codd. debemus.
1) Optimus e quatuor istis codd., quos supra commemoravimus, est Marburgensis, quem Vir CL Carol. Frid. Hermannus in Catalogo codicum bibliothecae academicae Mar- hurgensis latinorum parte poster. Class. IV. libri theolog. D. 2. p. 13. sic descripsit: „Codex membi anaceus saec. XIII. folior. CLIX. formae quadratae A. M. antea S. Ma- riae 1'irg.nis de Au/esbiirg. — Conlinet: a. Evangelia S. Johannis e/ S. Marci latine cum glossa; b. Cyc/os paschales sine glossa; c. Glossarii lalino-germaiiict fragmentum [continens excerpta ex Isidori Originum 1. IX, cap. 4— 7. et 1. XI, c. 1., quae idem Hermannus edidit in Ana/ec/. Catal. p. 23. seqq.]; d. Co//ec/ionem carmmum eleytaco- rum a fol. 152. seqq. lerlia munu scriplam, quarum primae hoc principium es/:
Des/i/ui/ /erras decus orbis, gloria reritm l irtue mor/ali dic/a negure mori e/c. [ Haec est nostra elegia, de qua Hermannus ipse copiosius exposuit in Analect. catal. p. 26. seqq.] extremae autem hoc:
In cratere tneo thetis esl devicla lieo Est dea ricta deo etc.
Reliqua silu et madore hausta ex parle tantum nec salis dilucide a juniore manu re- ttituta eunt." [Extremos versus Hermannus in Analectis Catal. p. 28. sic emendavit: ,,ln cra/ere meo Thetis est conjuncta Lyaeo | Est dea juncta deo /' ubi addit versus illos nori carminis ab antecedente diversi principium constiluere, de quo latnen, quia plurima evauuerint, hoc solutn dicere possit el ipsum Christianam originem habere, si- quidem Phariseorutn nomen in sequentibus conspicuum sit. Hujus ego carminis plures reliquias legere potuisse videor, quare integras eas liic interponere nou ahenum ab hoc loco visum est. Habent autem sic:
„ In cratere meo Tetis est conjuncla lieo.
Esl dea juncta deo ...... eo
Nil valet is ultra ttisi cum fuerit Pltarisea
Haec duo interea sil deits absque dea. Res tam dtversae /ice/ sin/ bona per se
Cum /am diverse coeunl, perdun/ pariter se
............. eo simu/ agnus."
Tertium carmen, quod Hermannus commemorare sprevit, quamquam et ipsum magnam partem ,situ ac madore confectum, nec satis dilucide a recentiore mauu restitutum est, propterea omittere nolui, quod et perlepidum est et quod particula ejus e cod. quodam

post Britonts locab. a Dufreene m Glossar. med. et uifun. latin. iffertui v Mantum,
qood in Marburg codice i(a se liabet:
Pontificis 8t\ fex cleri sordida semver
_ ...... , ) ruma , r
(Jiu dedit in b/ iiuiii mantellum tuum.
Hoc indumentum tiii mm» dedUt an fmt emptumt
Eei ms tuum neetrumt eed tfui* dedit obsta vel OtU
Patiper mant\ tenuius miser sine p\
Si potes exp/ tenter rabiem qui po/
Tunc i/u mnnteUue: miht ner pilue eti neaue vellus
Et facerem versttm, sed Jacob, noti Esau sum: ' Cernts adesse nives, morieris ln ncque vir . . .
Hcis quid agesY printas ne pelles obsfrue\
Ittme peiliculme vix erunl eeenla mille,/
VteJerunt veleres vivere pontifices;
Viderunt fteri gvendem /u monut ....
Viderunt profugi fratri ab urbe .....
Vtderunt jueti ful §entia reejnn, . . . Apud Dufresne 1. c. hi versus exlant:
Pentifleie etrumo, faex cleri, sordidu spiiina,
Qut dedil iii hrume mihi mesntettum eine /duma,
Pattper mantette eum eiht el sine pelle
Si potes expresse frigtis rabientque. procellae
Dixil mmntettue: Mihi nec piltis est neque vellus. Htldcberti carmen de Nummo in cod. Marburg. dolendum est, quod. quum optima.i lectiones praebeat, permultas particulas habet, quae vetustate detritae vel aegre vel plane non legi queant. Qua in re ut, quoad ejus fieii posset, summa diligentia ac re- ligione \ crsarer, ea, quae , quamvis paene tota evanuerint , tamen legere potuisse mihi videbiir. ciirsn is It/eris. quas vocant, exprimenda curavi, ut, quid hodie salvum et in- ii■^ruin euel. dinoseeretor ab evanidis.
Raro singuli versus librarii errore omissi reperiuntur. Singulae particulae carminis (Abschnitte^) a librario majueeuhe lileris notatae sunt, quas ipse pinguioribus literis in meo exemplo notandas ccnsui. Hermanni notas, quas exemplo suo idcm addidit, si qua OOOtinere viderenlur, quae ad meam rem pertinerent, nomine ejus addito in notis criticia repetcndas curavi.
Integ errimu e omnium, neque tamen optimus codex est:
2) Lipsiensis membrunaceus bibliothecae Paulinae s. academicae Lipsiensis nr. 1306. formae maximae, olim monasterii veleris celle sancte marie virginis, saec. XIII. velXIV. scrip/us, ubi nostrum carmen legitur fol. 148—151. Hic codex quamquam leclionum praestantia multum Marburgensi cedit, nobis tamen magnae utilitati fuit, quod illi versus, qui iu Marbttrgeitsi aetatis vitio detriti sunt, in hoc codice integri extant. Difficilioribus autem lectionibus saepe faciliores suppositae videntur; graviores interpolationes non reperi. Idem codex propter summam versuum integritatem saepe succurril:
3) Codici Bruxellensi JVr. 10718. oltm Hospitalis S. Nicolai prope Cuss ad Mo- letlam membraii. binis coluninis el characterib. uiinulissimis exar. saec. XII, ubi nostrura carmen sine inscriptione incipit fol. 1946. col. 2. Codicem esse eundem, e quo in Novo Museo Rhenano (^Neues Rhein. Mus. 1841. 1, 2.) Versus TranquiUi, Fragmentiim P. Annaei Flori cet. nuper ab Ritschelio edita sunt, addit Oehlerus. Desunt in hoc codice nonnulli versus Ubrarii errore omissi, quos Lipsiensis codicis ope commode restituas.
14*

Lectiones ejus proxime acoedunt ail Marburgensem codicem, nequo tamcn glossis et aliis oorruptionibua vacat.
Pessimus autem e quatuor istis codd. est:
4) Cod. Parisinus Regius, oliin Elnonensis, Nr. 274., quem tamcn quum Beau- gendrius, qui eo usus eaty non uccuratius descripserit, non alia ex parte nisi ex interna describere pos.sumus. Quod quum supra a nobis factum sit, id hic repetere noluimus.
Est igitur codicum ordo si internam eorum conditionem spectamus, bic:
1) Marburgensis, 2) Bruxellensis, 3) Lipsiensis, 4} fragmentum codicis Elno- nensis s. Parisini Reg. ap. Beaugendr. in Htldeberli Episc. Ccnoman. Opp.
Fundamentum autem, quo in edendo carmine nostro usus sum, est codex Bruxel- lensis, non quod integerrimus sit, sed quod proxime accedit ad optimum codi- cem Marburgensem, qui quum vetustate pluribus locis nimis delritus sit, ad cannen nostrum priinum inde edendum non satis idoneus nobis visus est, sed ubicunque scriptura ejus perspicua extat, maxima diligentia lectionibus ejus ad vitia Bruxellensis tollenda usi suinus. E Lipsiensi autem codice, qui, quamvis multis vitiis praeditus sit, integerrimus tamen est omnium, eos versus restituimus, qui vel in Bruxellensi librarii errore omissi sunt, vel propter evanidam scripturam codicis Marburgensis jam non amplius legi possunt. Elnonensis denique codicis mutili ac vebemcnter interpolati fere nullus alius usus fuit, nisi ut rationem interpolationum medii aevi inde cognosceremiis. Sed omnium codd. varias lectiones integras notis criticis addidi, quo critica historia textus, qui vocatur, plene cognosceretur familiaeque codicum, in quibus hoc carmen continetiir, con- stiluerentur. Praeterea notas criticas et interpretationes rariorum nicdii aevi vocabuloruiu ac locorum difficiliorum adjeci, locosque antiquiorum s. classicorum poetarum, quos poeta no.ster more poetarum medii aevi vel integros repetivit, vel imitatus est, significavi et omnes omnino fontes, unde poeta ille hausisse videtur, indicavi, quantum me memoria mea hac in re adjuvit. Quod quo facilius fieri posset, et ab Carol. Frid. Hermanno et ab Hauptio ejusque auditore eruditissimo aliquantulum me adjutum esse, quod hi viri docli aliquot ejusmodi notas margini exemplorum suorum addiderunt , quibus mihi uti licuit, postremo loco grato animo profiteor.
B. CODICES GRAECI.
I. ANTIQUI.
Quamquam nescio qua fortunae invidia factum est, ut, quum magna eaque egregia Latinorum codicum copia in bibliotheca nostra academica reperiatur, tanta tamen ejus Graecorum codicum inopia sit, ut exceptis aliquot recentioribus exemplis (neuere Ab- scliriften) codicum, duo tantum codices Graeci iique recentissimi saeculi XVI. in hac bibliotheca extent, quibus triutn scripterum ecclesiasticorum opuscula continentur, id ta- men solatii habemus, quod hi quoque pauci codd. ex egregiis exeinplis descripti videntur. Sed quod in uno tantum codice trium scriptorum ecclesiasticorum opuscula extant, quae necessitatem quandam cum classicis scriptoribus, qui vocantur, habent, quod vel anti- quiorum scriptorum exemplo composita sunt, vel in rebus versantur iis, quae antiquitati
>

debentur, nos quidcm hoc loco de iis taiitum scriptis disputaturi sumus, quae in uno illo codice reperiuntur. Kst uutein liic codex
Cod. Giss \r. DCLXIX li. G. (3.) 76. 4.
„Codex chttrtaceus saec. XVI. eleganlissiine exaralns, tnscripltonibus et litteris tm- tialtbus ritbiis, foll. 213., quorum 13. 148 b. 149. 150 b. -153 et 210 — 213 vacua stint scriptttra. Conlineittur :
a. fol. 4 — 148a.
ATZO /.tvaoiov ftstaqoaatg sig tov tCrt/.Ti/n<x xai
'Iwdvvov rswfiitoov iv otg tyoatye xut tvSoxta aiyoiatov xat Si itiu ^tnv AwQoOtog
IsQoao/.vfittr\e.
lta inscriplto rubro picta. Incip. MaxaQ og dvi,Q og ovx ixootvOii: "O/.fiiog oatiq dvr]Q ayoQr\v etc. JExplic. Apolltn. Metaplt. psal. Dav. 151. fol. 137 a. IItQkpQ09oe lOQtxqXo.v. Sequilur tetrasttchon in Meurs. ed. Psal. Apol. p. 420. lypis expressuin. Ibid. inctp. Metaphr. Cantic. Joannis Oeomelrue. Inscriptio: ^ittdtfoaatg twv o)Swv «rcd cfoivr\g Iwdvvov PswftitQov. Incip. Aiyvntiwv novtwaig wSr} Mwaiwg elc. Expltc. 2isfivoig apQa- uiSrig. Recensentur haec largius [cum exemplisj in Btbl. Uffenbach. MS. p. 481. seqq. IQuttre nos plura de ista parle codicis, qua Joannis Geomelrae Paruphrasis Cantt- corum conttnelur nondum, qitod sciam, edila, quae valde optundum est u( tandem ultqutindo e lenebris in lucem proferalur, hoc loco dicere noluimus.]
b. fol. 148—150. Jottn. Laecaris <■/ Chrietophori alicujus [quem Christophorum Rufum esse euepicatur Wriedlander in Censura Cutul Adriau., qui eonferri jubet Ban- tUm Cod. JLaurent. II. €74.] Carmina Graeca. Ila inscriptio in Catal. Majano. Incip. curmen primum: 'Iwdvvov slaoxuQswg
Xa '/.xotvnoig asfiiat ftovawv dydg iSquxs Swqujv
Siyvytwv zluvaog tov Ttot tSst^s tvrtov Kai 'cf 'E/.ty.wvtdSsaat' ti uilofisv' si x&tov avOtg "H/.Ooutv r]ftcf(wv, 'E/./.dg tS' av OaliOst cet, [Graeca pcrquum difflcilia leetu tuni .J tneip. carmen teeundum:
XQtatocpoQog tw aQiatw xai aocfoitdtoi -Ostotdtw rs Oitr\ xskiw Movaoqjth] fihv dnavta tOvrj tov Osiov Osvts, Tatvtaiat xauovO' sivsxa usv tv^isiv' "A \fsvSrjg aocfir k g iQvar\at atitpwuiv ye Avaoviwv xai~fr\fi itoiwv ts xXiog elc.
c. fol. 154 —198 a. Tou dyiov Iovathov cfi).oaocfov Xoyog ■jaoairttiy.og ^Qogl./.- \t\vae- Ite inecriptio rubro picla. Incip. (A) qypp .tvoe rijfi wo? vpae etc. Exp /tc. JtSaaxovtwv rjudg. Ti/.og.
d. fol. 198 — 210. lovativov txOtatg iiatswg rjtot rrtoi tQtdSog. — In unteriori Itbri opercitlti emblemaZ. C. ab Ljfenbach conspicitur, cui Majue jun. haec adeeripeit: A/> itluetri Ufenbaehio permutationie jure accepi." Adriav
lj ApollinarH Metaphraein Pealmorum contuli cum optimo exemplo edito^ quod BxUt in Gallundi Biblioth. Veter. Patr. Venet. 1788. fol. T. V. p. 359. seqq.. «' cujus exempli comparatione cum nostro codice facta perspexisse mihi videor, codicem nostrum multo integriorem emendatioremque esse, quam exemplum Gallandi 7 in quo et multi versus de- Mint, qui in nostro codice extant, et multae interpolationes eo factae sunt> quod inso- lentiora et mugis poelica i. e. mere Homerica cum usitationibus commutata reperiuntiir.

Nostn autem codicis praestantia ut ab omnibus cognoscatur, nonnulla cxempla variarum lectionum hic afferamus. Non minor est praestantia alterius codicis partis, qua Justim oratio commonitoria ad Graecos rcperitur, quam cum edit. Coloniensi 1686. fol. e Syl- burgii ed. Commelin. 1593. cum ejusdem notis expressa contuli eoque perspexi sermonem Athcum in ea multo mclius servari. (Juare hujus quoque codicis pauca variarum lectionum exempla hic apponam. Coepit olim hanc orationcm cum edit. Colon. Mai F. usque ad p. 106. conferre, sed quod multa praetermisit, nolui ejus excerptis exempli causa uti. Sunt autem exemp/a variarum lectt. ex Apolliiiarti Metnph. sec. ed. Gallandi haec: Psalmus I. "OXfStog ov nenooivtai Svaoefiiwv ivi plovXij] "OXpltog oartg dvrjQ dyonijv 3' ov viaaer dXtrQoTg? — ovS' fyvog iartjQi^ev dXtrQordroiot xtXev&otg] ovS' ini Sr ]v f« corr. pcr ras.) orr ']Qt $ev drao&dXorv t^vog druQnw ? — v. 7. dv-ttXXov] dvriXXwv (e corr. et ras.) — v. 9. reXioaet] reXiaae — v. 10. oirnore ?oiot\ ov vv rot oTv (sic) roTatv — v. 12. ovSt nor' dvorrjoovrai dXeTrat] ovnor' dvorrjoovrat dXeTrat? — v. 14. ndrvv] dSdvt — v. 15. rovvexa Svorijvwv yever] nQO &iXvfivog dXeTrat] avrdg dptaQTtrdwv dXowv rQtpiog aitv dXeTrat »
Psalm. II. Tit. iva rl icpnva^av e&vrj — v. 4. «zaftplaciXriog tov re xard yQtaroTo <>eoTo] d&avdrov xarivavra xarivavrd re iqIotov. Inter rt et rov ^niorov deest syllaba ; cetera optime se habent. — v. 9. dunvelwv] iunpvfovf — drd^et] dri^et^ — v. 13. ifioTo] i /teTo? — niXeig av] av niXetg? — v. 18. avvrQvipeiag] ixTQvxpetag? — v. 19. avvir\re] ovvirjre — v. 23. eaai]v] vufttv — v. 25. iyeiQr]] iyetQetl — v. 26. Uf avrov] t tx ' avrw f
Psa/itt. III. Inscr. d^eaaaXoiviov trjv Xlne xotQavog idQrjv fie rle 'nXtj&ijv&rjoav. v. 1. Svau.] dtofi. — v. 4. KQOfiayt ^otg] nnofiayiXetg^ —■ V. 5. yeyovwg] yeyawg — xeqaXijv intQ avyiva] xecpaXijV &' vnd avyiva? — v. 13. otti] ort ? — xtveavytvag] xevedcp^oivag ?
Psa/m. IV. v. 3. intxixXvOt\ intxXv&i — v. 6. et 7. Ildg 8' datov q>Qa£to&e dva$ dv tcpr]vev dyrjrdv Avrdg inovQavtog fiiv araj jiowovrog dxovoot] nwg 8' oaiov q>Qu£to&e &ra£ q ?u >vf]g inuxovootl — vfifit rerv^Ow] vOXrj rervy &w? — v. 12. to' J om. — v. 13. xoaoYij | xnaStrjv — v. 15. cpeQe^woi] om. cum lacunae signo. — v. 16. in'] om.
Psa/m. V. KXr~]Qog Xafiovorjg ni/vnrov] rijg xXrjQovofiovorjgl — V. 2. wxa\ w — v. 4. i -raxovatrai] eiaaxoioerat Q leg. iaaxij — v. 10. ix] iv ? — v. 11. i ^&atQOt] iy&etQtt. — v. 15. r]ftertQr ]v] tjfiireQov? — v. 18. Xavxavir]] Xavxav(r]g — v. 19. ptv&otg] /tdy&otg'? — v. 21. xai xe xard] r}8' ov xard ^num r']det ?j — v. 26. yijnaiQotg] yrjQatQttg? — v. 27. aV evdoxivg] are evSox.t
Psa/m. VI. In titulo habet XvyQov pro XiyvQov — fti /<t/ r'<g Ov/ioatt — v. 1. tunf- oaTf] axrjpaToi, - — V. 3. t'Xir ]Oov] iXrjaov — V. 5. <}fo*oj 'tjTa <J ire (fOQrjrat ? — v. 8. ndfi- fjttaiXei] ftiv fSaotXev? — v. 9. fivijoairo] fivijctro — v. 11. ifirjatv] iftijot — rjftiriQotatv \ rjfieriQotat — v. 17. t'aor \v] eaatv — v. 18. &edg ixXvev] &edg om.
Psa/m. VII. Javtdov] davidtjvt — noifiivi] notfiatvt — 6 8' tTiXero iftdoftog] 6 d' r]v tf3doftog. In marg. additum: fte~ o &T |u s — v. 3. icpaQxd!;eie] dcpaQndoete? — iuov otd rtg t/too] oid rtg iftdv rjroQ — v. 25. tpeJa] eXe^a — v. 6. xaTa yttQag] fterd ^ffpa^? — v. 7. eiye xax.] r]rt xax.l — «wpjjja] pV|at (num metrica licentia leg. ijjtja?! — v. 8. tiioii'] iftdv — v. 9. furadijios] xaraSrjiog^ — V. 11. utr\voi] utyeiij'^ — v. 18. deaitdv] &vptovt — imeixrjXa] inteixeoi — v. 22. cpvXdaarjg] cpivXdaaetl — v. 25. aveii- xaxoi'] dXXe^ixaxov £ leg. a /.«|/x «xoi') — v. 27. cpdeivov] cpatvov — v. 28. irotfidrarov\ irvftog — v. 29. in avrw] in' avToV? — v. 30. tohtj Se xaQyoftivotg] eto yaQ xaQtp. (Jeg. cto yaQj — v. 32. xi'cr «To| xi '( J ( t«to — ■ v. 33. f '£uipv2;£] i £6ov £t — v. 34. nicot\ Sic supra vers. e corr. ; in textu fuit niaei. — fid&Qot] fidy &ov? — v. 36. fTri /StfcifTai] vntf- ^rjairatl

— 111 —
Psalm. VIII. Titulus cum ed convenit. Praeterea additur ue o n ifi Im — v. 5. Minir] wiMvl — v. 6. duvvxon 6).iaa\\\ duvvroQa ).vaor t v1 — v. 19. ytvttjg^ /3toTr/ s '? 1 2) Eveinpla rartarum lectt. e cod. Giss. Jtislun > Pltilosophi ).6yov m a o a t vt t 1 x o v *E).lr\*ag sec. ed. Colon. enotata haec sunt. Pag. 2 a. 1. 11. mi] m1 —
I. 12. ti.ijifit/.f ,' Tzag' vftu>r\ nan' vuoiv rr /.i /uuf /.t;? — 1. 13. rrpoTfpoi] xoonoyuiv — L 14. «/«iVoiTo] ff taiVf irf of — 1. 16. xa /.oig t/tiv no).).dxig\ millcMC m 1 w$ i-^tiv^ — L 23. xr /pDTTOi '0"/J ttpoxr /pVTorfft I — P. 3. 1. 2. rrap' rjuaji'] ;rap' i>ui>? — L 3. gi /.oo "dgoi| oi qt )oc6qoi1 — L 4. ixayye/.koftevot Trap' vftiv eiSivat yvoiatv\ eiSivat :rap' ifttv inayyt).- /.ofievoi yvoiotvl — I. 8. UQOttQOf] rrpojTfpov — L 19. ).e youfVrjtJ yevouivtjl — 1. 20. rjuii'] vpivl — I. 23. qpjjdt»] gr /rrt'? — I. 26. ilvottd^et rto ).).dxtg\ TtoX).. diou.? — L 32. xtii TouToy] xa\ om. — I. 34. vno r' d ).).on\ t' om. — I. 36. ot « uoij 6r' tuoi — 1. 38. i'TT«p] vtto'? — 1. 41. fterd rr t g\ xard flfff — 1- -12. inifSovlij.;] jSoi /.r/*,-? — P. 3. 1. 1. xai ti\ ei om. — ■ 1. 6. r t oav\ ojqhv — 1. 7. tpo, - ] tpw,' — 1. 12. oij oTfJ ovS' oTf ? — I. 13 ouoTf] onoxav — 1. 17. ared /}iOftijdog\ vxo dtou. ? — 1. 27. Tpt ^xaitJfxaJ rQtigxat- <5fxa? — 1. 29. oiVjtoiJ oiarov — I. 3. Tort xiv ftiv\ rore xiv ttfp ? — 1. 36. r ;/.r /'/.aTo | tirjilaTo ? —■ 1. 42. TdTaT' 'y /rrdAylojiJ ibV arrdnojr. — P. 4. 1. 5.,vftdg\ i\ftdg ? — 1. 8. Toif xai] xai om. ? — - 1. 10. &eovg\ rovg <9fOVff — 1- 14. pvoNvMf] ftv &tudr\? — 1. 16. ravrr\v avrovg\ aiJTod? vavrTjvl —■ 1. 23. dxayyi).r\\ iitayyi).Xei ? — 1 .25. tfdjarj yrwftr\v1
— I. 39. rrarTaJ ra fraYTa? — 1. 41. tojv rrarTaji J toj»' attarTtoi'? — 1. 45. igi /rj gtjat?
— P. 5. 1. 5. xai ffftiu.J xai om. — 1. 6. xai Tas iv avroig aQftovtag xa/.tij xa/.fi xai rdg iv avrtii aQftoviagt — 1. 12. orrf dl)..\ otV d).).' — 1- 16. qiltav re xai rtixo ^J Tt om.?
— 1. 18. <rogoj»', ovg OtdWxa/.oi;? iuujv rr]g Oeoaefieiag yeyevir ]a &ai\ om. haec omnia cod. Giss. — 1. 26. t«iV v-x '\ raira t!t"? — - I. 30. urjtf' tat >Toi 'sJ fttjSe avrovg — 1. 36. ftvai] om. — 1. 37. ti ;,'] om. — 1. 38. Tapff /.r/grjratJ f i).tjqr}vai ? — 1. 44. gaffirj gjaffi — P. 6. 1. 2. xai rdg rovrmv\ rdg supra vers. est. — 1. 8. xarelr\Xv&oig\ xart).r\0u>g — I. 9. ufuai >r/xuii ;J om. hoc verb. Giss.? — 1. 14. rr ]v W.aruirog dvatQet S6^av\ rrjv rov ID.ar. etc?
— 1. 20. qaaiv\ qaai'l ■ — I. 27. oi>'toj yovv\ ovrwg yovv? — 1. 29. veqi).r ]at\ vtqiXyaiv ?
— 1. 36. avTorsJ avrrig — P. 7. 1. 6. g^r/ai Ta itdvra fiYaiJ Ta warTa atVflli qtjaet ? — 6 &*kijg iiQog avrov qr t ai — 1. 9. 8s\ rs — 1. 12. oiJi V iv rot\ ovSev rotg — 1. 16. rti» iraiyTuirJ toji ' wavToji'? — 1. 20. ^frou.J ytroft. ? ■— 1. 21. oj£ ap/r/jj rrjv ap^r/i'? — 1. 30. vuiyj r]fttv — I. 37. japj om.? — 1. 39. tTrn ^fur /TixdyJ i -jt&vfttxov — 1. 40. qr\aiv\ (j .r/(ii?
— P. 9. 1. 1. gnt/aii j gr/oi ? — 1. 3. dk).r\Xoig\ d).lr\).ojg ? — ■ 1. 8. riaaanag\ reaaaQa — 1. 13. d*s>qr\vag\ dnoqtlaag — 1. 21. «A /.'J a /./.a ? — 1. 22. avroiv\ avrtiiv — ireQtvoia \ izaQivoia — I 24. yroivat] om. ? — 1. 30. qt/.ovetxeiv] qO.ovixttv — 1. 38. tvi udviij] tvi Se ftovor ? ■— 1. 39. T/.aioj /ttVoi 1 ?] rtlavoftivovg — P. 9. I. 1. tjftiv] vfttv — 1. 6. rcapa] Tfpi ? — I. 14. tV] tra?
II. EXEMPLA MSS. AB H. MAJO FIL. EX CODD. DESCRIPTA.
1) Constantini Porphyrogenetae libri II. de Caerimoniis Aulae
Byzantinae fragmentum. Cod. Giss. Nr. LVUL
B. G. (3 ) 62. 4.
De hoc HS. e cod. bibliothecae Uffenbachianae descripto, qui nunc in bibliotheca Scnui. civit Lipsiens. Nr. XXVIII. asservatur, quum satis copiose disputaverit Vir Cl. Adnanus, mihi quidem nihil amplius disputandum videtur.

2) Epigrammata Graeca vetusta (Anthol. Palat.) et alia minora car-
mina Graeca posterioris aevi.
Cod. Giss. Nr. L. b. G (8.) 119. i.
„Codex ehartaceus snec. XVIII. a Jo. H. Majo Gissensi elegunter exaratus, nolis rl emendationibue eadem mann in margine adscriptis, foll. 148., quorum I. 81 b. 86b.—89. 91—93. 103 -105 b. 134 b 135. 147 b. et 148. vacua sunt ecriptura. Continentur:
E p ig r a m mata gr aeca ■e I u s t a ab exemplis Imiis bibliothecue Ufenbachianae descriptu et Jo. H Maji notis iltuttrata.
Ita titulus. Incip. ZTPATSINOC TIAIDIKH MOJCA. 'Ey. di6c dQx <»ut&a e/c. Explic. ivaaq uez' ohov d/Sov nlvem. — Cfr. Bibliotheca Uffenbach. Manusc. P. II. p. 574 — 585. — Hess. Hebopfer II. 924. — F. Eckard Uebersuht der Oerter. uo die bekannteslen griechischen Schriftsteller gelebt haben p. 146. — A. G. R Xun- mann Catal. libr. MS., qui in Bibl. Sen. Civ. Lips. asserv. p. 4 a. C. IV." Adrian. Continontur in lioc volumine M.ijano haec, quae e tribus codd. bibliothecae Uffen- bacliianae descripta sunt hor ordine:
I. Epigrammata Graeca Anthologiae Palalinae, quae nunc a V. Cl. Vr. Jacobsio integra edita est, e cod. UfFenbachiano Nr. XXIII. (nunc bibliothecae Senat civit. Lipsiens. C. IV. v. Naumann Catal. C. IV., quocum confer uberiorem deseriptionem ejus cum initiis singularum partium et exemplis ab H. Majo factam in Bibl. UfFenbach. Uni- versal. T III. P. II. Sect. II. nr. XXIII J descripta ab H. Majo Fil. et collata ab eodem cum altero ejusdem bibliothecae UfTenbach. codice, qui item nunc in bibl. Scnat. civ. Lipsicns. Nr. V. extare videtur. de quo vid. Naumann Nr. V., cujus varias lectiones Majus margini exempli sui adjecit. additis notis criticis locis aliorum scriptorup com- paratis, a p. 1 —160. — A pag. 61—169. sequuntur Adnotationes ad hoc an6yowpo9, Ad- denda continentes et a p. 201—202. Supplementa Ahthologiae tune ineditae ex cod. MS. bibliothecae Uffenbach Xr. XXII. Additus est a Majo his Epigramnialis a ) Index alphabetieue Epigrammatum ad paginas exempli sui accommodatus eo moiio. quo apud Jacobsium extat. — bj Index poetarum ct poetriarum alphabeticus, quibus assignantur Epigrammata; a pag. 104. autem extat c) Index Epigrammatum Graecorum in libro septimo Xuthologiue editae occurrentium sec. numeros ab Eilhardo Lubino servatos ejus- demque editioni adscriptos. — Tum dj idcm Index repetitur, ita ut bis in exemplo hoc Majano extet. — Tura sequitur ej Index auctorum et seriplorum in Scholiis ad Antho- logtam citatorum, dispositus ad paginas editionis Graecae Francof. MUC. fol. — Porro sequitur alieno loco interpositus Index Scriplorum ni Arethae Commenlarios ad Apo- eafypsin editionis Graecae Veronensis MDXXXII. fol. citatorum.
II. In eodem codice p. 113. seqq. sequitur aliud anojQOtfoi Epigrammatum Grue- corum ineditorum, qtiod incipit 'Ex Anl^ cum notis margini adscriptis. In fine reperitur haec nota : „Haec Epigrammata prhnum a Salmasio, i/iii ea edere voluit, exhortante Jos. Scaligero ex cod. bibl. Heidelberg. descripta. Vide Colomes. Ga/f. Or. p. 192. 194. 268 Vid. tpse Sahnasius ad Achill. Tat. 533. 641. 659. 732."
III. Sequitur 2anq>ovq vrjg Itcfting uiXr\ aj -rpo? yvvaTxa iotnutim* cum versione Henr. Steph. et b) etg t(pQoMrr\* noixiloqjgwra d&dvat', cum eersione T, Fabri et Eliae
\ntlreae, cum hac nota: „descripta ex cod. ls. Vossii/' Descripsit nimirum Mai ex apo;>raplio Bibliothecae Uffenbach. Nr. XXII. (_cod. bibl. Senat. Lips. nr. V.)

IV Yuriue lectt. e Fragmento codicis Bib/ I ffenbach. P. II. p. 417 nr. I. Epistolae ad Hehraeos saec. VII. vel \ III. : 7/ Tpc,- Eflnaiois /«WToltj ixre&eloa ug iv n(- vav.t. Ts /paijTj « to Izu/.tug dtd Ttuo &iov. Incipit loi.vfteouiq v.a'i •xot.vrooimq idXut etc. Sed non addidit Mai. cuin qua edit. codex collatus sit.
V. MevdvSqov yvuifiut ftovoartynt cum conjecturis Maji. Incipit \lyuQtaroq ocrtg ix rd&oiv dfivrifiovei et explicit D.uiaaijg ftdXtara navrayov ■xeiQiZ xnaretv. \4vdnuiv ydn ic&Xuiv ariqvov ov fiaXdaaerat. Cfr. Menundri e( Philemonis reliquiae: ed. Wleinecke Praef. p. XI. seqq. e( p. 311. seqq., qoi Ufenbaekiano codice. nunc Liptienri (^cfr. Catal. bibl. Senat. Lips. n V.)j non usus est
VI. Carnien jambicuin Anonymi eiq rov dytov QeoSoatov iit't roi &uvfturt ruiv xo).v(3uiv
«■ cod. bibl. Uffenbach. Nr. XXIV. III. fol. XXXVb; nondam editum. Vid. p. 586. bibl. Uffenbach. Uiriv.
VII. Ex eodem cod. bibl. Uffenbach. Nr. XXIV. IV." fol. XLI b. descripsil Mai uliud carmen, senariis LXIV. constans nondum cditum, cui titulus praefigitur rov qtXo-
..... ( sic enfan putat legendam Alaj. scribendi notam compendiariam OtlS in MSC. ad-
hibitam) ilf rov xdxtara -ra&ovra fiovuyov Xuifiov, rov xetftivov i<x\ rrj rrarijytps '. Cfr. Bibl.
Uffenbach. Universal. p. 587. Sequitui
VIII. in fmperatorem carmen ineditum constans versibus centum ex eodem cod. Bibl. Uffenbach \'r XXIV. V. fol. XLIII a. descriptum ac nondum editum. Incipit: Ev ciyxqtrot ei (tuaXev, ctydroiaav oi Xoyot. Idem est finis carminis. Cfr. Bibl. Uffenbach. Univers. 1. c.
I\. Ex eod. cod. Bibl. Uffenbach. Nr. XXIV. VI. fol. XLV b. descripta sunt non- dum edita 1} llnocjvXuxrty.a rzdvruiv ruiv io(16Xoiv. 2^) Koivrj &eQuneta ndvroiv ruiv vno U90t io(36 ).ov altifivxom. Cfr. Bibl. Uffenbach. Univ. p. 587. IV. 1.
\ Posi Kpigrammata e cod. bibl. Uffenbach. Nr. XXIII. exscripta sequitur IlavXov jLii .evriuniov lotrjrov "Ex^Qucig eig ttjv fteydXr\v ixxXrjcluv tjto( ttJi' dyluv Eocriav cum multis lucunis. Itedem fere, quae in ed. Bekkeri ^Corp. Script. Byzant. Paulus Silentiar. cum Georg Pisida et Sanct. Niceph. Bonn. 1837. 8.) reperiuntur, neque textus ipse multum ab hac ed. differt. Accedit Meleagrt Zrtkparos et Philippi Corotta.
XI In eodem cod. Bibl. Uffenbach. Nr. XXIV. fol. LXXXV a. continetur Marei Mtuuri eormeh, disticfais LIV. coustans, quo Platonis patroni sui enarrantur fata ct quid illustrissima familia Medicea, quid Lascaris, quid Baudeus et Aldus in eo ornando prac- stiterint. Cfr. Bibl. Uffenbach. Univers. I. c.
C. ADVERSAMA PHILOLOGICA MSS.
Vcnio nunc ad postremum horum Commentariorum locum, qui est de Adversariis philologicie MSS. s. Collecfaneis phUologicie, quue dicuntur, quorum permagnus numerus in bibliotheca nostra acudcmica extat, in quibus priorum sueculorum viri docti thesauros ernditionis suae quasi in promptuariis rcposuerunt, ut vel, si quid e memoria excidisset, eo quasi ad oraculum confugcrent, vel, si quid aliquando edere vellent, ea tanquam of- licuiu operum suorum utercntur, qui tamen, ut res humanae sunt, morte saepe vel in apparandia ejusmodi operibus vel paene ad exitum perductis occupati rcperiuntur. Est
15

114 -
autem triplex horum Adeeriariorum genut, quorum primuin esl illud, quod ab ii» virit doejii Bcriptum ettj quk in dhertit liierarum ditciplinjtt magno itlitn nqttrat acadetniae ornamento fuerunt, in quorum nuraero inprimis sunt babenda <-a, quae \'ir III. Jo. II Mai FU. doctissimus olim <•( theologus et philologus cooscripsil , i|uorom Index univer-
salis, ui lioc verbo ut ;ir fein Verzeicbnisa im Allge.....ineu~), reperitur in lihro, qui
inscribitur: Hettitcket Hebopfer theologischer und pkilologitcke.r Anmerkungen. Gies- sun 1739. Stuok 20. „V,er%eichnit» vnn J. H. Mai't gtdruckten und ungedrucklen Sickriften" p. 927. seqq. et M Grundlagen %u einer Hess. Geiehrt. u. Schrifltlellergetck. v. Dr. Fried. Wilk. Stiieder" 8. Bd. p. 350. seqq. Alterum genut est etrum, t /uae ab externit virit doetit profecta vel etnptionibut vel donaiionibut vel haereditatibus in noslrain bibliotkecam academicam pervenerunt, in cujus guneris libris AJSS. referenda suot Colleeianea Jo. Frid. GronovU } ./». MentingaeJ Reusneri, Steinheilii fv. Catal. Adrian. Nr. L \I. L \ll. LXXVil. LXXX. LXXXI. LXWIX XXI.} Tertium deniqut genus ett Epistolarum, quibus extertii viri docti olim cum nottrat academiae viris doctit suas de lileris sentenlias cominuimurunt, quarum volumina MSS. huuruditutibus in no- strum bibliothocam sunt trunsluta, cujusmodi Collecticnes Epistolarum umplissimas ha- bemus, in quibus principem locum Maji e( Steinkeilii Epittolae mutuae obtiuent, de quibua vid. Catul. Adrian. Nr. LIX. MCCXXV., ad quas copios nunc aliud volumen accedit. quod nuper demum in bibliotbecu oostra acudeniica repertum est, quod commode intor Nr. MCCXXV. ut MCCXXVI., vel, si arguoieotum ejus specles, ioter Nr. LIX. et L\. interponi licet. Continet eoim ilkrd volumun Adtrrtaria Steinheilk in Alciphronem fet Heliodori Aelhiopicaj, quod quasi pro respoosorio potest haberi altcrius voluminis Nr. LIX., in quo continentur Adversaria Maji m Aleiphronem.
Sed quum illorum tcmporum rationes philologicas recordor, quibus haec Adverearia ct Epistolae scriptac sunt, nescio quae religio duhortari me vidctur, ne hodie in VulgUS edam eu, quae illis temporibus in hoc genere literarum scripta sunt, ioprirais quura plurimu uorum non uliam ob causam nisi scholarum academicarum collucta esse vi- deantur atque unum ex illis viris doctissimis, quorum nos copius philologicas hubemus, Majum Fitium vel teatameoto eayisse legerim, ne quid tcidularum tuarum e bibliolheca acad. Giss. (ilto transferretur f vid. Hessisches Hebopfer. Gicssen 1738. St. 19. p. 923. not. quo testumento Vir III. etium illud cuvere voluisse videtur, ne quid sctdului um suurum , quod quippe imperfeelum esse sciret, in vulgut tmanartt fcfr. Jo. Aug. Wuijner Praefat. ad Aleipkronit Epistolas ed. Lips. 1798. T. I. p. X. seq.J. Quam religionera testamenti valde animi pendeo utrum scrvari an migruri praestare existimem. Sunt eniffl oinnia illu Adversaria unle saeculum et eo amplius scripta, quo atudium literarum unti- quitatis tam diversum a nostra carundem rerum tractatioue urut,' ut, qui tunc maxinii doctrinae thesauri haberentur, hodie muximam partem nihil aliud fure esse videantur, nisi exempla e diversis omnium aetatum scriptoribut stne ttllo suepe delectu coacervala, quibut divern teriptqret inter tt eompararentur invicemque illuttrarentur. Quare impium, im- probum, injustum, malitiosum et ingratiim est, illorum virorum vel industriae ac diligen- tiau vul ingenii monunienta nostra studiorura aotiquitatia ratione metiri ac oontemnere, qui illoruin humeris, ut itu dicam, innixi fructibusque ub illis collectis usi tandcni eo pervcnerimus, ut non externara solum literarUm autiqoitatia formam, ut illa aetas ferebat, intueri sutis babeamus, sed etiam ioteroam earura conditiouem omnibus ex partibus cogooacere studeamus. At haec literarum antiquitatis tractandarum ratio quiun itu demura optimos fructua afferre ab intelligentibus aequisque horum studiorum existimatoribue jam dudum satis conpessum sit, ai cum difigentissima, creberrima copioaissimaque ipaorum acriptorum lectione sit conjuncta; uoatrarum autem literarum tam raultiplex ratio sit, ut

bodie haec omnia vix ab uno hominc in summa aninii el COrporis virium contentione recte administrari posse videantur, nisi plurimorum vires ac Studia in unum locum conferantur. literaram humanitatis causa religionera istam tolli. quam servarl praestare ratus, qoum in nonnullis certe antiquiorum illorum philoln<rorum Adversariis aliquot opcs haud quaquam etiamnunc contemneBdae repositae esse videantur. integra imlice eorum conficiendo exemplisquc afferen lis, quae IHi olim viri et ingenio et doctrina exccllentes summa dili- ffcntia ex omnibus fcre antiquis scriptoribus BOllegerant, gratiam quandam inire mihi videor ali iis, qul, quum unum aliqucni alterumvc scriptorem tractandum sibi BUnrpserant, non superrilio.se , ut hodie adolesccntcs philologi saepc ciim magno literarum damno fa- oiuat, omnia fastidiunt, quae olim maximis vigiliis summa diligentia ab illis priorura aaecadorum viris doctia ad interpretaadoa emendandosqoe scriptores antiquos sic collecta aunt, ut hodie quoquc Uteris antiquitatis uliquid prodesse possc videantur. Hunc autem laborem eo promptiua ac lubentius suscepi , quod jamfolim viri doctissimi extiterunt, qui hi-. bibliothecae aestrae copiis magno cum fructu in tractandis scriptsribus Graecis nsos ■c esse publice professl sint; alii autem lubenter se iisdem usuros fuisse scripserint, si utendi aihl facultas fuiaset Vam Weiskius quidem, Professor olim Lipeieneie olarissi- liiiis. quo me Ipsum aliquando magisiro optimarum literarum artiumquc magistro iisum esse jiici gratoque animo profiteor, quum Dionjteium Longinum de Stiblimitate editurus esset, literia adiil Viram VenerabiJem, Collegam olim suum, Kuinoehlium, Professorem icad. Gisseos. clarissimum, summum rerum mearum , quum inter vivos esset, patronnm, nuper magno multorum dolore moerorequc morte ct literis ct amicitiis ercptum adiit, ut sibi Adversaria Joh. GuiL Slentlieihi. in quibua no/as ejns inedilas extare cognosset, utendas mitteret; quod quum Vir Cl. Kuitooehlius potestate ejus rei praeditus lubentissimo animo fecisset Weiehiueque copiis illis usus csset, non poenitenda inde in euum rem eertieee palam postea professus est in Praefat. ad Longin. p. XX XVII., ubi simul paura de vita Steinheilii reperiuntur. Sed quod idem Vir Doct. Weiskius dixit, traneecripeieee m omoMUij anne '"/ Longinum perlinerent euque integra nihikfue mutafu, ut eo faeiliu* exiotimuri pooeet, quantum boni in oe eontinerent illa, quae in Heliodorum conecripla /ii illo voiumine religuisset, ca res quomodo se habeat , non satis expedire potui. Nam nusquam eum SteinheilH mentionem fecisse, vcl noias ejus signo aliquo ab ceterorum distinxisse reperi, neque vestigia notarum indagare potui, quum ipse exemptum Siem- heiliamnn cnra edit Longini fVeiekiana confcrrem. Alter autem Vir Doctus, qui et ipse Steinheitii et Maji Fil. Adveroaru* philotogieie nsus esset. si ci horum MSS. ropia faria essel , fuil Jo. Aug. Wagner, qui in pruefat. ad Aleiphroni» Epistolas T. I. praef. pag. X. scq. narrat, tfuduiose se , qnum Alciphronis Epislolus edituru» esset , naneieei Jo. Heiu Maji editionem Alciphronia abso/u /um , necdum editam , quam in bibliolheca mead, Gissensi detiteeeere cognoseef, oed rescripsisse sibi Virum Cl. Prof. Giss. Schmi- iliiim uiliil iln adeeeo. niei editionem Berglerianam , eujue ad mmrginem Majne forlaeee in ueum laetionum oeademiei» jueenibu* habendorum ellevieeet, eundem tamen teetamento eueiete, ne quid tcidalarum euarum m vulgue emanaret. Quam religionem non poluitrte iidii revereri afque laudare doloremque ex eo Comceplum levasse alque devicisse tandem eo, auod, quantum ex ulns boni illhtt viri eeriptie licerel colligere, nomtulla ad dluttrandum Aleiphrenem idonea, md emendandum parum out nihil, quotl graviori» oeoel momenti, inventuru* fuieeel. A /tam editienem a SteinheiUo paullo posl Berg- lerum preto paratam, magio ueut futuram non eine causa se ouepic ttum eeee idem Vir 1). praef. p. XI. addidit. angulum tamen, in quo forlasse iafcret tineaeque pasceret, mubagar* mon potuieee. Haec Wagnerus. Quae quam rera sint mox patebit. Nunc ad singula volumina Advereariorum illorum ropiosius describcnda vcniamus.
15»

A. Adversaria Maji FiL et Steinheilii.
L
Cod. Giss. Majanus N r. LIX. (B G. (3.) 60. 4.) et Cod. Giss. Steinheilianoa i n Catalogo Adrianeo non commcmoratus. „Codex (Giss. Mujunus Nr. LIX.) churluceus saec. XVIII., f»fl. 231., quorum mufta tcriptwa racant. Continenfw a. fot. 1 —60. Jo. Henr. Maji jun. Praeleciionet iii Hoepfneri Graeciam antiquam s. an/ii/ui/a/es Graecas. — b. fol. 62—113. Ejusdem uotae el emendationes a</ Alcipkronis Epistolus. — c. fol. 117—155. Theophylacti SitnocaU Epislolae morale», rusticae et amatoriae ex ed. Comet. 1599. descrip/ae c. notis manu Maji jun. exarati* atque ex Steinheiliuno exemplo, ul videtur, sumptis. — d. fol. 157 — 230. J. H. Maji jun. Observa/iones in Aeliani His/oriae Variae initium ja lib. I. ust/ite ad tib. III. cap. 47. J (fol. 157—181), ad Aul. Gett. \ub init. ttsqite ad lib. I. cap.lt.] (fol.185—197.), inNov. Test. ex Constunt. Porphyrog. [notae exegeticae ad Evang. Matth., Luc, Acta Apost., ad Rom., 2 ad Corinth., ad Galat., 1 ad Thess., 1 ad Timolh., ad Ebraeos, Apocal., quibu* nolis interdum variae tectt. e cod. l r ffenbach supra p. 113. IV. laudato P. II. p. 417. Nr. I. petitue adduntw.) (fol. 198 — 213), in Homerum f lliad. a\ 1 70 / (fol. 215 — 218.) et in Himerii Orutionem j potius Orationes, Epigrammala el Carmina I—III, quas notas scripsisse vide/ur mo/us codice bibl. Uffenbuch. P. II. Nr. XXIV.] (fol. 219 — 230). — Cfr. F. Ec/eard, Uebersicht e/c." [e/ Strieder, Gi undlagen l. c.] Adrian.
Ad a. Ea, quae III. Majus in Hoepfneri Antiquitates Gruecus sec. edit. Halac- Magdeburg. 1710. commentatus est ? quem librum in fronte editionis, qua ipsc usua est cuiquc multas praeterea notas adscripsit, e scriniis Pfeifferii compilatum dixit, scholia in hunc librum continent summa diligentia e diversis scriptoribus Graecis commentariisque viroram doctorum in eos collecta, quibus loci vcterum scriptorum recentiorumque indi- cantur, iu quibus haec vel illa res copiosius exponitur, quam ab Hocpfnero, quorum .scholiorum ut excmplum habeant viri docti, pauca ex iis hic afFeram:
Ad Hoepfneri Antiquitatiim p. 37. quaest. 5. ,,Ve ritibus orandi" haec notavit: Accurate et fuse de his rebus egit Brissonius de Formulis Lib. I. p. 39. seqq. Nec quisquam eo melius. Egit etiam de praecipuis Lomcierus de lustrat. cap. 33. in com- pendio. Pollux I. cap. 1. n. 24. Quoad ritum protensionis illustra 1. Timoth. II, 8. Evolve m. Demosth. orat. contra Midam ante med. Locus egregius in Aristaeneto Lib. III. ep. 2. init. Ev roTg iepoTg detvoza.Tots jwptre/wTiuxa novos s. tzt yan vtpov ngog- avaze(vun> to> jfifp« xa> irjv iy.ereiav xar' tfiavzdv laluiv etc. Incidi in sacris (^sic Menerus vertiQ in gravissimos labores, adhuc cnim sursum levabam manus; preces tacitus con- cipiens. — Ibid. ad qu. 6. Jussit Pythagoras rcm divinam facere et orare, extractis calceis. Jamblichus in cjus vita cap. 23. Idem fecit Proclus, teste Mariano in ejus vita. cap. XI. p. 26. His addit Majus in ipso exemplo Hoepfneriano p. 37. n. 5. hacc: „Cfr. Luc. de saltat. 792. Manibus in coelum expansis omnes fere gcntes oraut. Testi- monia citavit Grotius ad Luc. XVIII. et ad 1. Tim. 2. 8. et quidcm utrasque manus extendcbant oalag ds &dg y.al aQiareQag. Demosthen. in Mid. p. 392. C. conf. Arrian. Diss. IV, 9. p. 437. Heliod. p. 472. Ps. I, 4.
Ad b. De notis Muji in Atciphronis Epistotas, quae non absolutam editioncm continent, sed scholas academicas, quum ip-e earum auctor in operculo editionis Berg- leriauac adnotavei it, coepisse se publicc interpretari Alcipbroucm a. 1718. die XIII. Jun., absolvisse XIV. Martii 1719., notandum est, olim Vir III. Majum ipsum exempla earum ex Adversariis Alciphroniunis suis excerpta in lucem emisisse in opere critico, quod

inscribitur „His/oire crilique de la repnb/ique des lellres lanl ancienne que ■iJmn" Tom. XI. a Amsterdam. 1710. p. 141., quibus usus ul Waonerue Quae quam aihil |(lane differant a ccteris notis , quae in Adcersariis Alci /i /irnnitinis reperiuntur, non opus esse videtur, alia h. L excmpla arterrc. Mihl quidem largissiiuus exeniplorum uppurutus eo maxime et ad cxplicandum et ad emcndandum Alciphronem utilis csse videtur. quod scriptores locis similibus optime et illustrari ct explicari constat. Prorsus autein candem A/ctphmnis et mlerpretaiidi ct einriidtiiidi rutionem ingressus cst Vir III., Majo amicis- simus, Guil- Steinhei/ in eo volumine, quod dcscripsit Vir CL Weiskins in Praefut. ad I .niKjiiiitm p. XXVII. , quod quum diu in bibliotbeca nostra frustra quacsitum cssct, nupcr tandcm a diligentissimo bujus bibliotbccac pcrscrutatore Adrutnn in scrinio quodam valdr rcmoto ac recoudito repcrtum est. Vid. supra pag. 114. Continct autcm illud volutnen jiractcr Alcipbronca haec:
1) Helwdnri Aellunpica ., tuiiiu/luaria, ut ipse Steinbeil tradit. opere collala cuin quibusdain relerum scriplorum locis" partim perpetuis notis, partim per singulas Kpi- stolas ad .Majum circa ann. 1714—1716. datas dispersis.
2) Nbtaa td Arriant Indica et Hislor. Alex. Magn. 3) Xotas ad Libatuum sec ed. Morell. 1) Nbtaa in Aehmn. Ilist Antmal. (Juum autem omnium notarum idem color sit, pauca exempla e nolis ad A/ciphronem afferamus. Rarae sunt nolae criticae.
Ep. I. p. 2. iarooeae »•] Tbucydides 1. 6. cum aroQ^amftev to ((Qdvrjua baud ineleganter dixisset, Scholiastes ejus p. m. 99. edit. Basil. annotat tmm iand OovxvtVdtj tqotix«» nvoadroiv to ax).j ]noTa .Tov rovro ittt — \4qo6^\ Eunapius vita Proceresii p. 102. crispam demissamquc comam, cui cani jam erant intermixti evqotxdat] (j>\c cxcmpl. Steinh.) lia /.dTrri ob colorem comparat, eodcm modo, quo hic mare partiin (telatvdiievov, partim ob spiimam albescens describitur. — nQoar^daaeTo] Vox haec alias de januis pulsundis vel effringendis sacpius usurpatur. Lucian. navig. p. m. 300. cdit. Aldin. <xnoaanaid7hiaav erliv rr}v Irvnav. Euoap. vit. Proceres. p. 103. apa'£a? rr }v OvQav. Schol. Theocr. ad Idyll. 2. p. 216. aQQa ^ev, ("xQOvatv.
Maltae ejusmodi rjotae extant in excmplo Majano Alciphroaia Berglertmni Lips. 1715., quod in bibl. nostia acud. hodie quoque asservatur. Notavit ibi Majue exiure etiain Sclinttgen attmUmtionee in quaedain Novi Tesl. loca ex A/ciphrone petitas in Massonii Hi»t. Crit. ( i. e. Histnue Criitqtto, quam supra commemoravimus} T. XIII. p. 125. et loca quacdam Alciphronis cmendasse et illustras.se Jo. Conrad Schwarlz in Momtmentis inmeniorum Tom. III. p. 114. seqq. et p. 174. seqq.
Haec autem duo volumina Maji et Sleinhei/ii, quibus notae perpelitae ad A/ciphronis Epislo/as el illuslrandas et emendandas perttliles continentur, vcllcm perlustraret Vir Doct. Eduard. Seiler, popularis meus Saxo, philologus Graeci sermonis peritissimus, qui sc propcdicm Aleiphronie Epietolae , quue nimium diu neglcctae jacuerunt, denuo emen- datas illustratasque editurum esse in Cata/ogo lihrorum Weidmanniano proxime superiore nercatu autumpnali Lipsiensi edito hoc nomine professus est:
Aleiphronia Epietolme , graeca ad fidem codd. mae. Pariss. Palal. Italerum tt/w- rumque recensuit , tatinam interpretat. et Bergleri commentar. et indic. verbor. add. Ern. Ed Sei/er. Acced. inedi/a. 8 mtij. i .ipsiae. Hinriehp,
Quae praeterea in volumine Mujano ad divcrsos scriptores, quos supra commemo- ravimus, notata sunt, et pauca sunt et nihil ferc nisi locos e diversis scriptoribus ox- plicandi causa collectos contincnt.

B. G. (3). 17. fol.
„Cotlt'jr charlaceus snec. XVIII. elegunler scriplus, c. nolis IM morgine ndscriplts, foll. 28., quorum ultunum et plures averaae paginae eocuoe sunt. Dontinentur:
Notae ad Lucianum cengeetae ab Jo. H. Maja fU. eub initium aun. MDCCXIX. ■— Cfr Luciani Libellue de Longuevis vers. tut. fecit nov. notisi/ue perpetuia mttruxil J. 11 Mojua. Giss 1724. 4., ubi hue notae maximam parlam typie exprraeae aunt." Adriam.
Contioentar notac in haec scripta Luciani 1) nig) tov irwnvlov, ijtoi ;.W tovuuwai T. I. p. 1. edit. Amstelod. 1687. 8. 2} ad Nigrinum. Constant autem pariter atque illa»- in Alciphronem maximam partem locis similibus ct similes sunt carum , tpius Majue iu ed. Luciani de Longaevis dedit, cui cxemplo multas alias ejusmodi aotafi iden atijecit.
III.
Cod Giss. Nr. MCCXXVII.
B. G. (3). 92. 4.
„Code,- chartaceus saec. XVIII., quorum uiutta vacua sunl. Continentur: a. fol. 1— 154. J. H. Maji Collectanea graeca et aliti [guihua nomina proprim Graeca el u/>- pellatira locis e diversis scrip/oribus collectia e.rplicttntur, v. c. Jupilei■ j. \'nl. Hom. Iltad. elc. — b. fol. 155—-500. Ejued. Glossar. Graeco - Barbarum , vocea uondum obserratas exhibens atit non aatie accurate perlractatae, aut no/atas quidem . aad uou tam rariis significalionibus instructas. Incip. 'AQa .fela. Abigeatus. MS. fol. 2 a. ubi y.ar' afidyeta, etc. Explic. ( 4 >u>fitoi ) Ab Imperalore tlattis. MS. fol. 3 a. — Paginae hujue gloaaarii [i /uod nihil fere praeler locoe scriptorum continef, in quibua tocabula in lemmole nolala reperiuntur et inchoata illa collecltinea potius sunt, i /nam aieoluta, multe plura folia scriplura vacua tnaueerunt, t /uam tn t /uibus quid perscnptum extetj siuit 1013—1707. et MS., cujus paginae a Majo cilantur, est Codex graecus Bibl. Ufenbactuanae, Const. Porphyrogeniti Libros II. de Caeritn. Aulae Byzou/. cou /tnens, uuttc in Bibl. Senal Lipsiensi." Aurian.
IV.
Cod. Giss. Nr. MCCXXV.
B. G. (3). 88. 4.
„Codex chartaceus saec. XVIII. ineun/is, foll. numerat 326. Continentur: Joh. fteinr Maji Jun. et Jo. Guiliel. Steiuheilii Varia.
Ila inscriptio. Singuia, quae hoc volumine conlinen/ur, haec eunti I) Maji Episfolae tjd Steinheilium c. Steinheilii uonuullts. — 2. Steinheilu Obeerv. md rel. oratores graec, Diod. Sic., Mich. Apostolii Prorerb., Nemes. de uat. Itom. elc. — 3) Maji excerpta, annota/iones et variae lectiones ad piuruuoe auctores ve/eres tm- pritnie graecos ex biblio/hecae t ffenbachianae tibris manu erudita nottitis ttescriptae. — 4. Ejusd. Becensio codd. Hebr. MSS. bibl. Vffenbach., eorum inprimia. quaa tn Bibl. Vffenbach. MSS non occurrunt. — 5. Glossarium Hebraicttm brere, Maji jun. manu exara/um." Auriw

In prima parte n. 1. i ,Majt EpietoUm mdSteimheiUum c Steinheilu nonnuUim" con- tinentur: 1") Aio/ae M <tj> "* Ainain ludic. Hisl. c. 6 —15. 2) in He/iodori Aelhiop. r. li;. p. ;y.n\ ,-. 21 A) iii .1/ FMMU hk fW O septem Biot. Alex. AI. I. I, 7—21. I. V, c. 9. etc. 4) in Lomjiituin '/« Siili/nn 5) in SmAw caiuitiia. 6) in Aelian. His/ liiuit. ?) in Vhoricii "< Procop. Gafaeiiia %. XV. p. 849. Sunt hae lilerae re-
sponsoriae Viri III. -1/«/' ad Stmutheueum dutue, quue origiucm debere vidcutur illi vo- liiimni Steinlteiltaiio , (|iio praeter notus ejil.s in A/cipltioms Kpistolus HHtiiuinlT ejusdcm notue iu Lonytnuiii, Helioderum, Amaut Indica et llistor. Alex. M., Lihaiiutm, Ae/tati., H/.i/or. Anini., de quo vid. p. 116. seq. Kiut enim inler illos duos viros doetos, id quod e multis RpittwUt eoruin satis cognosci licet, ejiismodi non vitae coiuinunis solum vel umicitiac. sed etiam studiorum humunitutis coiijunctio ac familiaritus, ut, quuin iuter eos convenisset unum uliquem sciiptorem conjunctis viribus et emendare et illustrare, literis mutuis de eo dispu- turent. Est autcin Aniina<lteisinitiiiii illurum ratio eadem, quae in notis utnusque in Aleiplii oms Kpisto/as ragpat, Quae .secundo loco in Catal. Adrian. n 2. ufferuutur SleinheilH Obeerv, a</ veleret <n<ii<n<s Grmeemo, lh<></ Sic., Michmeit Apoetou* Proverbim, Vemtet, </<■ nmt. hom'., vidmntui eeee notae SieinheiUi mmrgint edMeetie Ordlorum Grme- corum Henr. Stephmm M /IL .XA I . /'<>/. adecripiae ab ,Jo. H. Majo excerptae, quae con- tinenl netme S. /<>cos a</ iUuetrandot ormtoree Aiiieoe t diversie tcriptoribut eoUeetoe. \il Aeechinem et Lgjeiam nihil adnotatum est, ad reliquos fere omnes pluru, i. e. ad Ando- eidt in , lemeum, Dinarchum, Anliphon/em, Lpcurpum, Herodem et alios. —- Notae, quae ad Biodorum Siculum scriptae sunl . depromptae sunt e mmryine edit. Henr. Ste- phmM u. 1559. fol., quam olim Steinheil. possedit eique has notas eeterarum similes adscripsit. - Apoetokt Pmroemime Centur. 1 —XXI. eodein modo diversorum scriptorum locis margini editionis Klzevtr. Lugd. Bat. 1619. 4. adscriptis illustratae sunt, quae non iudignac videntur perlustratione eorum , qui in explicandis illis proverbiis velint versari, quum multa leetione ingens numerus ejusmodi locorum UlustrantHiin e rcmotissimis lite- larum Graecarurn angulis in iis comportatus repcriatur. — Notae in Nemettium e margine cdit. Oxon. 1671. 8. Graeco-Lat. descriptae sunt. — Sequuntur notae in Arrimni Comment. de Spieteii dieputatt. atc e margine ed. Hteron. Wolf. Colon. 1595. 4. excerptae. Sed omues illae netae vaide dubium est, num ab Sleinlteilio ipso e scriptoribus Graecis haustae siat, an e notis incertorun auctorum margini antiquarum editionum, quibus usus esl SteinheiUue, ab eodem excerptae indeque ab Jo. H. Majo in sua Adversaria relatae, quurn interdum Mmjue tradal, muUmt notee in margine velerum edUiouum mb incertie aueloribut profectet emtare, cujusmodi exemplaria quum permulta olim in Bibliotheca Ufenbmchimnm extitisse Caialogus librorum Bibliothecae Uffenbachianae editorum doceat. i|iia de re vid. Bibl. Vfenboch. Universal. T. IV. 8. min., Steinheilius autem magna familiaritate cum Ufembmchia ipso conjunctus fuerit, quorum societati ad.scriptus erat Jo. II. Mmjue, sio ul tres illi viri doctissimi doctura quendam ac perfamiliarem triumviratum cfficerent, facile quis suspioetur, SteinheiUum magnam illarum notarum partem ab exem- plis illis editis bibliothecae Ufenbackianme descripsisse ab eoquc euet animadvertionet biiusis.se Mmjum Fil. Haec autem suspicio quam recte se habeat, ita demum plane poteril cognosci, si quis casu in ejusmodi bibliothecae olim Uffenbacbiaiiae exeinpla in- ciderit, in quibus notae incertorum auctorum margini adscriptae reperientur, quas cum Majauorum Adversarioram notis coaferat. — In tertiu hujus volUminis parte \r. 3., quae continel Majt Excerpia, annotatienet et variat leetionee ad plurintoe auctoree veleree, inpiinas Graecoe ex bibUoihecae Ufenbachianae Uhrie mmnu erudila notatit deecriptae, conttnentur haec: Variae leciionee ia Aeneae Gazaei Theophrmetum ex rec. interpret. et cum" animadv. Caep. Barth Lips. 1655. 4., de quibus Mojus haec notavit: „Merilo

aes/imandus hic diulogus Platonico Chrisltunus de resurrectione morlnorum eo, quod cum MSC. quodatn contulit eum iUuetri». noster Steinheilius ad marginemque sollicite indicavit varietatet lectionum , quat rtunt omnes et singulas, ne levissimis quidem prae- lermisttit, cum lectore eommunieabhntu } eo majorem fortan inituri gratiam at> karum elegantiarum amatoribue, quo raTioret sunl hujus Aeneae codices manu consignatr' Exoraplum Barthianum, quo ipse ad perlustrandas illas variat lectt. ab Steinheiko e codice quodam cnotatas usus sum, extut in bibl. acad. Gissensi, quod tamen quum aliam imprettionis typograptucae unni netam prae se ferat hoc titulo „ Aeneas Gazaeus et Zachariat Mitglenaeus ex rec. et eum auimadv. Casp. Barth. Lipe. tgp. Jo Baur a d. MDCLIII. 4.", nescio an idem sit atque illud, quocum codicem contulit Steinheihut, quamquaiB nihil offensionis mihi oblatum est. quum codicis lectiones cum ed. Lips. 1653. compararem, in qua comparatione, quuin familiat codicum indagandac causa, cum qua variae leetionet illac Steinheilianae consentirent, codicis Auguttani variat lectt, quac in Friedemanni e/ Seebodii Miscell. Crit. Vol. II. fasc. 1. p. 374. seqq. ab Wernsdorfio excerptae extant, perlustrarem, maximam partem cum Steinheilianis convenire perspexisse mihi videor. Unde suspicor, Utrumque virum doctum eodem codice usum esse, nisi quod Steinhtihue pro sui saeculi rationibus criticis multa notare praetermiserit vel non sutis recte legerit. Idem consensus codicts Steinheiliuni reperitur cum vuriis lectionibus trium codd. Pmrisinorum A .B .C., quibus ad emendandum hunc Aeneue Theophraslum usus cst Vir CL Boissonade in editione, quae inscribitur: Aeneas Gazaeus c. Zacharia Mitgle- nensi nd codd. recensuit, VV. DD not. add. ./. Fr. Boissonade. Paris 1836. 8.", cujus usum liberalitati Viri Cl. Frider. Uermanni debeo. Jam quum ad quatuor istos codd. Auguet Parit, A .B .C. ap. Boissonade } qui ex optimu familia manasse videntur. Sle/n- heihanut ille proxime accedat, non inutile duxi, hujus codicis variat lectiones integrat huc transscribere, inprimis quum libellus ille Aeneae et parvus sit et non aclmodum magnus numerus variurum lectt. a Maju ex appuratu Steinheiliano collectarum. Suut autera variae lectt. hac:
Ed. Barth. a. 1655. 4. p. 6. v. 1. Aivtlov rov rataiov QtotfiQaexog] Aittlov 2oqiioxov dtdloyog 6 &t6tpQaotog cod. Steinhcil. (et August., quem A. noto .j — v. 4. Al-l&tog] Evty&eog ubique (A .j — v. 9. na\ itpdff] Deest r.a\ (A .j — v. 15. i/ «ro /./.»,V| >• <no).).i)v (A .j — v. 23. dXry^oai] c./.yijoat {jiXyr\ Aug. dXyr\oag Boisson. ex A.B.C. Paris .j — p. 7. v. 8. ioo- fteror] totiptro* — v. 13. Ivxwg] <> Xfatog (^Boiss .j — v. 21. tmto9oo/t(a] Innodgojtlai (^A .j — p. 8. v. 2. aOrjvmv] rolv d&rjvuv (_A .j — v. 8. ooqjure^Qovg] ooqmxiqco (_A .j
— v. 18. rj udXa\ r) udXa — v. 22. ayttooxog] Additur t^tXrjkaxai ^ap. Wernsdf. ex Aug. notatum est „ supru rers."^ — v. 27. dSiOeov] Loco hujus vocis legitur y.ard {ietov (^y.ard ii. kJuov Boiss .j — p. 9. v. 13. ovSsv. A!z.] Ante AS. praefigitur titulus "Oti ovx eortv dv&Qolirojv <xoofitorr\, ovre nd).tv t3tu>oerai r) ipvyrj (_A. 7 nisi quod oroYj — v. 6. TtQortfor] noreQov corr. A. el Boiss. ex A.B.C .j — v. 15. ydo] Deest (_A., sed A. et B. ap. Boisson. Xtywuev orrj — v. 17. QEO.] Iterum titulus additur tXtyrog rrjg srap' 'EX ).t \ai /.oyoua%iag (_A .j — V. 22. \pvY ^g] xijg ^c/t ;,- (Boiss .j — p. 10. v. 3. ruira fravrayov \ ravrd narrayr] (A. et Boiss. ex A.B.C .j — v. 4. uev ev\ uit 6 it fBoisS .j
— v. 7. oij/ian] ooj/tart — v. 22. ri ]v ydn] Additur rot (A .j — p. 11. v. 1. otitt olo i t v\ oi/ oiot re t /c ( Boiss. j -— v. 11. ix6vrt\ exovri — V. 21. itQog ro] ctqoc ; tto — v. 34. /a, 7i .l j fj -w (^Boiss .j — p- 12. v. 8. dtah&orxtg] y.ara).vovreg (^Boiss .j — - v. 18. ovr dv\ ovd' dv —- v. 19. oa <\.<tjv] aacpw? (Boiss .j — v. 31. d).).<u&tv dXXatt X6yo>v\ d/.Xort dXXoiv Xoyorv (Boiss .j — p. 13. v. 4. yXacpvQov] glossa y.otXov (A .j — ult. avror\ orait- titur (A. et A.B.C. ap. Boiss .j — p. 14. v. 1. ivSi3xoxoi\ txdtddoxot fixdtodor.rj Boiss )
— v. 2. ar «<7i» J idXiv (^Boiss.) ibid. A&IQ.] Praemittitur titulus "<ht oi utxuftalta xig tlg
V

d ).).ovg ayOoumovg xat d).oya ^ma 17 dt t^pojTiVr; utvyrj (A., nisi quod add. xai Ttpi tqo- voiag et supra m om.) — V. 8. «re >Wa <;J t«> :« f A. et Boiss. ex A.B.C.) — p. 15. v. 7. avtfpdjV] Schol. <J»> ; w iraw — v. 9. y .uxiar\ y .uxiag ( Boiss. ex A.B.C.) — p 16. v. 3. ojiTTfpJ Schol. firtp — V. 23. voui ^ctai] Schol. oroud ^tTut — p. 17. v. 26. iw *tUnit\ Mtettfrtw (A. et Boiss. ex A.B.C.) — p. 18. v. 22. fioijfia,?] ftotxttag (et sic vult legi Boiss. ex A.B.C.D. in not. 135., quum in textu habeat vulgatani.) — v. 16. tV >'f <>>• ] , . ( Boiaa.) — p. 19. v. 26. | „. ( uvla Boisa, tx A II ( ) — p. 2(1. \. 1. ■Jf .pTr /rTaiJ f '|r/pTr ;Ta< (Boiss.) — p. 21. v. 1. tot/J ToVf (Boiss. ex A.B.C.) — v. 9. tovto«;J Tat : Ta« (A. et Boiss. ex A.B.C.) — v. 19. <raiVr /Ta <J 8ta (jaireTai ( Boiss.) — v. 35. Tpd dXXwv] too to')v ilXmt (A. et Boiss. ex A.B.C.) — p. 23. v. 25. arTov] tug av tov ( Boiss.) — p. 24. v. 12. ot < Tap 'J oT <rrap (dV /Ttp Boiss.) — v. 13. Tpd (5/ ojJ wpd toi > /?<a> (Boiss. ex A.B.C.) — v. 19. xai uivTot xaij y .at «r /V y .ai (xai /ir ]v Tapa Boiss. ex A.B.C.) — v. 22. fVeiporTf/J dyeiQorTeg (Boiss.) — p. 25. v. 1. dVtJ ov8i ( Boiss. oTf ovdf 6 dv &Q. Aug. et A.B.C. Paris. bis ov8i habcnt.) — v. 4. Tarfpa td yvvatov viroxQtvofievov] Tartpa ovre to yvvatov er8et $uv, aXXa /aXerzor rua Sati^ova tov narioa xai to yiVa<ov VTOxQtvoftevov (Boiss.) — v. 27. avTog fiiv dj adVds fiev j-ap d ( Hoiss. atTof ftiv oiv 6 -1 'cuxp.) — v. 29. atVdfJ uvtt] v ( Boiss.) —■ v. 30. <rtJ.rjjJ < tj<- XtxTjv (^yvXaxTjv Aug. e corr. et A.B.C. ap. Boiss. Ilucusque exenipli causa Boissonadii lectiones contuli cuin no.stri codicis varietate lectionis.) — p. 26. v. 2. xai vyetag] Trj? vytiag — v. 22. <5 >/Vr /Ta <J dvvaTat — p. 27. v. 14. Trjg cpajjj .ujfj Tr ]g tujj » opadAaj»' — ult. arT<- xaTaiaTTfcr #a<J avT <xaTaiilaTfTat — p. 28. v. 4. d' dv] 8' av — penult. ye iro /te vov] yev- voiftevov — p. 29. v. 9. oi tov ] ei Tor — v. 14. ^ovi.erat] (lov).eveTui — v. 24. y .at 6 fStllttovQyog] Deest xai' — p. 30. v. 27. t « tV rjaffj Toi tV Tjfiir — p. 31. v. 12. /ttTajio/.ai] Schol. d-xofioXal — p. 32. v. 5. ftiXXovTog] (idXXovrog — p. 33. v. 15. iSntq xaxiuV] fiTfp xai xaxiuv — v. 17. tq>' tj /i/paj tcprjtifpa — p. 34. v. 22. 3ie).eyx&sig] iit).tyx&eig — p. 35. v. 19. 6 £O .J Praeligitur titulus: Jtd ti tu>v TtxTouivwv Ta nd&tj; — p. 36. v. 7. im- o"n 'pfTa<] inupfoeTat — v. 9. avve dTai /tvtjtJ avversTU/.ftivijv — p. 37. v r . 3. dvatrofii rovg] dvaivofiirTjg — v. 7. ttji d).6yft] tio \6yu> — V. 14. avyiuiQttr] Additur yiyreaOat , tog dv ffr} avvTUQaiOeiT] yvoig, tjv avTog ha^ev. t "3tt Si avy -fuiQeiv x. t. ).. — v. 18. dy .otfieaTiQa 3i] uy .oipeaTiQa- ydo — p. 38. v. 4. tot V oJ TavTo — p. 39. v. 22. SEO.] Praeponitur titulus "OTt XQTlatfiov Trjg TelevTrjg to Stdqooor — v. 35. ot yuQ uvtti] ov ydo uvti} — v. 38. t ^ftj toyiei — p. 41. v. 21. To '/.fitOs -J Ttolifttog —■ v. 34. ei 8' dr] ei 8' av — p. 42. v. 10. drto xtfTOfffJ vtto XTjTovg — p. 43. v. 25. Tap' d &rjvaiov g] reap' dxtTjraiotg — p. 45. v. 17. vniQ ifti] Tfp< ifti — v. 18. zotg Si -iVpo</| Ta<"? <5^ yvvat^i — p. 46. v. 8. fciib '0.] Titulus apponitur " O t< ytvovTat xul uOuvaTot ai tujv dv&Quinujv xpv ^ai —■ v. 12. xai vvv trt\ tTt xai vvv — p. 47. v. 26. ap ^t /s" tjfj apxtj Tf r]v —- p. 48. v. 7. <?tojp «t <tfVf ;J Stui- ota /tivov — p. 50. v. 1. Tot~ aV#p <uTot>] Abest tov — v. 16. d&dvuTov 8e] 8i om. — v. 17. ndvTuig xuitTut] -xdvToig nov xuttTui — p. 51. v. 9. dfkutg Taig ^.oytxaf ^J dvlotg xai Xoytxatg —» p. 52. V. 4. 'A-xoXloiv] xai ' A<x6 ).).uiv — v. 14. dyoQU t/ Tijtya] ai &iga xai Tpi ^a — p. 53. v. 1. too W tovJ Toaovror — v. 18. aTo /.f <'Tf < l ,*J Additur Ev ^i &ee — v. 28. fvpaj evooi — p. 54. v. 7. ftia — 1 <n : /tTio <aJ uiat — aij /XTjvotat — p. 55. v. 13. TOTfJ To '<?f — v. 15. qri /ffijj <pjj <rfw<; — - p. 56. v. 23. i.iyet] Xiyuir - —■ V. 30. fti [iri \Tai ir] fiiuri \Tat ydo ir — p. 57. v. 8. to yiyover, Xiyovai \ to yiyovev ov yiyove Xiyovaiv — p. 59. v. 3. flrj u [ia otjj Prius <Vjj omittitur. — v. 22. avvTt &iv] avv8e&iv —■ p. 61. v. 5. a line dvTas -J dcTo;; — p. 64. v. 26. cpopTioi'] ijoQTtuiv — v. 28. douxviotg] rotg dou/vtotg — p. 65. v. 19. ov ovTuig <r <u 't <aT <J otoj oiv auiuaT' — p. 66. v. 16. d).).o ftiv ija &Tj , iXXo 8i] d ).).u> ftiv i,a&ij, d ).).ui 8i — v. 18. rTa ^fTa ^J ott ^Tixi — p. 67. v. 3. Tarr yt] Deest — v. 30. > gofriij d (foivt^ — p. 68. v. 29. fcTTot a iei&eig] tOTtv rj <jet &etg — p. 69. v. 9.
16

ytytitiiifiira] yeyQafifitrov — v. 10. dfteivov] dftttvoiv — p. 70. v. 3. it (i '/.xoiv\ ittikttttf ' " v. 19. ravra] rzdvra — V. 31. StdqoQa xat] Stdqooa SivSQa xa\ — v. 32. ixdarov\ 6 rxdarov — p. 71. v. 8. rovro] rotovro — v. 11. eirj y_a ).y.ovg] arelr\ yaXxovg — ibid. Se yoovt')] Se tw yQorq) — v. 18. avyyoirevaat] praeiigitur eha — p. 72. v. 5. <xeQtr\et\ Tfpj £('r/ — v. 14. xttrare(^vvxoig] xat ze&vrjxojg — v. 23. yvo ~ivro] yiviovrai — V. 28. evoiaxeiv] iitvnioxttr — V. 30. mxJQ fj» xa\ roiroi] 6 natg xeiotro xat tiig rovror — p. 73. v. 20. duoiQa r ]r xdt dl/.ojg] duotna r]r, daOevif re xdt neotrrd xdl eixr}. xeifteva Tjv xai dllojg — v. 22. fiov /.eafte] [3ov ).eoQat — v. 25. ovxcq ] eineo — p. 74. v. 12. rov &eov\ riiv fiiov — v. 13. OEO.] praeligitur titulus: /ltd ri \ir\ xdt roiv d /.oyoiv drdoraotg ytyvernt
— v. 19. rtfi atofiart] roig aiiifiaat — ult. dvOQoi -jivrjg] rr \g dv&Qojizivtjg — p. 75. v. 15. IHquov ] tttQftri — p. 76. v. 11. i ^eTtovrjae] ixtvorioe — p. 77. v. 11. avvei-jero] avvr \itrtro
— p. 78. v. 4. iieinorrttt] i -KatQovrat — v. 14. Nvv yovv irt\ Ante quac hic ponitur titulus Ort y .uv rtoSe roi fiito yiyojve izo).).dxtg vexotnv dvdaraatg nQog aTtodei^iv rr ]g fie/.- /.oiarjg - — v. 17. Tfoi rr \v rpvyt\v] xa\ rr ]v \i>vyr \v — v. 29. {tav /tarog] rov {rav /iarog — p. 79. v. 10. aoivotSt] o -xtiniSi — p. 80. v. 20. d/./.d al ^piqtu] d).).' V ijftiQai — p. 81. V. 17. ,Trt (ifi 'o)£ v] 'raoiayev — p. 83. v. 8. TtioetStort] Schol. ovSh rov viov xa &dneQ 6 KQttov rov Mevotxia, ovSh rr \v ixaiSa, xa&dniQ 6 Attw rr \v ritja ^t &iav. ovS' 6 ).tog dv \>QO>- tiojv , ojgntQ iv \4Qxa8ic$ roi Koovqi.
Sequuntur 2} iVotae Iu Euripidis Tragoedims scc. edit. Venel. ap. Ald. 1503. 8. „Euchidis Tragoeditu sep/endecifn", de quibus Majus haec adnotat: „ Primvrm hoc volumen decem priores exhibet tragoedias Euripidis, manu Joachimi Camerarii, ul qui- dem existimo, notis quibusdam marginaltbus locupletatois, quarum ratio ut lectoribua conslel, quas ad omnium primam tragoediam, cui tituiue Htcaba, adscripsit, nunc /m- blicmbimus." Sunt loci e diversis scriptoribus ad illustrandam hunc tragoediam enotati. ldem color repcritur 3) in notis in Euripidis tragoedias octodecim Bustl. ap. Hervag. 1544. 8. Gracce, de quibus Majus haec scripsit: „Habes hic leclor amice nescio tujus adnotatione», quae Euripidea potissimum illutVrant promerbia ah adagiorum collecloribus observala , quorum nomina ad marginem sunt posila. Usus vero esl vir doclut etlilioiie Chiliadum Erasmi Basileenst 1574. fol., cui et aliorum similes av /./.oydi sunt adjectae. 4j ejusdem farinae notae in „Quinli Calabri Dereliclorum ab Homero libri quatuor- decim", excusi sine temporis nota apud Aldum in forma librorum octava, Graece una cumTryphiodoro de excidio Trojae ex Colutho de raptu Helenae, de quibus Majus haec addit: „ Gilberlus Gaulminut, eruditistimis annumerandus rtris et magnum Graecarum Heque nc orietUalium litterarum decus, manu tua tractavit hoc volumen et doctissAmit abservationibut nondum tditit auxit atque emendavit, quat etsi emnes adscribere cum maxime vellem, obstat tamen scribendi character negligens u Gauimino usurpaius, lectu difficiilimut." 5j Nolae in Constantini Manassis Annales Graece et Latine Jo. Meur- sius. Graece nunquam hactenus editos primus nunc evulgavit. Lugd. Bat. 1616. 4., de quibus Majus baec: „Divini Claudii Salmasii maaus priohbus horum Annalium foliis cerreclionet paucas, sed oppido ingeniosas ad mnrginem adjecit, quas inter sunt non- nullae a Meursio jam in notis occupatae." 6) Notae in Luoiani operum tomus se- cundus Basil. 1555. Graece tantum, de quibus h&eb obaervat Majus: „Omnet pmginarum orus udnotationibus suis etipavit An/onius Aemi/ius Aquensis, e quibus pleraeque omnes euni Grammalicalet maximam partem pubescentis danvottg, adjeclae tamen paucae ali- quot tunt nolae satis bonae." 7) Variae lettt. e cod. Evang. Joann. bibl. Uffenbach. MSS. P. II. pr.IIL p. 421. V. Bibl. Uffenbach. Unirers. V. I. Sect. II. nr. III. 8) Glos- sae Graecae in ApoUinarii interpretatio Psalmorum versibus Heroicis. Paris. 1580. 8. Graece", de quibuA Majut haec notavit „ Incertum quis vir doctus ad oram obscuriora

passim vocabula Graecis synonymis exposuerit et Itinc inde texla emcntlarei tt. Nos /iraecipua , quoiiiam non magntis est numerus, aliqua tamen utilitas, hic recensebimus." 9) Xotae in ,,Veleres Glossae verborum juris, quae passim in Basilicis reperiitittitr. (Juas ex cariis MSS. codd. Btbl. Heg. Varolus ItaHmut MHM primuin ermt. Paris. 16()6. 8.", de quibus Majtts haec habct: „Incerta niantts riri docti quaedam in /lis G/ossis emrndarit ac in mitllis Mmtrtii glossaratm secuta est. Quae ex suo ingenio correxit vir doctus, haec stait:" Sequuntur notae criticae et explicationes Glossarum liaud con- teranendae. 10) Notae criticae et explicationes in „Thesaurus ulriusqite linguae h. e. 1 'ltiluxeni ii/ioriimque veterum auctorum Glossaria latino Graeca el Graeco Latina. Isidori Glossae latinae. Veteres grammalici Latini et Graeci, qui de proprietalibus el diferentits vocubitlorum utriusque linguae scripserunt. Kdita omnia atque recogmta stndio et opera Bonarenliirae Vitlcanii. Lugd. Bat. 1600. fol." Majtts liaec notavit: .,/ticer/its d. tamen doctissiiiius vir, quem Jo. Hogersium esse censel Lffeiibachius , in- ntimeris in locis emeiidaril Glossas et supplevit. Neque Bonaveiiliirue Vit/canii nottis et castiga/iones iit Glossuim ii/riusque lingitae dimisit absqite suis aniiiiadcersionibus." Perutilcs illae notae sunt et ad einendandas et ad illustrandas Glossa.s Philoxeni inprimis et Isidori. 11) Notae in „Clemen/is Alexandrini Opera Graece ex prima omnium edi- tione Florentina MDL. fol.'\ de quibus Majits haec: ,,///'« qiiasdam adscrtpsi/ emenda- liones nonnisi ad Vrolreptici p. 13. magniis Ilenr. S/epltaiiits pelilas, ut conjicio, ex MS, quadam <-<<<l<c<' Sane quas reverendistimus Praesul Oxoniensium Joannes Pollerus in eplendida novissitna operum Cletnentinorum editione in scrip/o codice Novi apud Oxonienses collegii variantes lectiones invenerat, eae in mullis cum adiiotalis conve- niunt Stephaniattis , quod patebit ex collatione Oxoniensis edilionis et II. Sfephmni oaetigatitn &usj m /loslerioribus tame/i uonnulla eHam ocevrrunt , quae nemini adhut visa, notata, animadverea eunt, a Sequuntur varr. lectt. Edit. Oxon. et //. Stepmtni correctoris. 12) Notac in „Carminum Pottmrum novem, Lyricae poeseos principiun fragmenta editio •. MDLXVI. Kxcudebat Itenr. Sleph." De his Majus notavit: ,,1 'aii- eietimm» adnotationes vir d. ineertum quit ndjunxit, nec tamen rejiciendae. Kmendat Smpph. versns ap. Stob. legendos verba in Scholiis Pindaricis citata p. 48." 13) Notae in ItXX. Interpret. versio. Argentorati 1526. ap. Wolf. Cephalacum tomi tres in 8. pure Graeca et sine capitum distinctione; de quilms Majue: „Mngitam hnpendit ineertut vir d. operam hisce illustrandis libris mox Ebraica vocabula adscribens, quae Graecanicae rersioni respondent, mox Latinam, mox Germanicam addene versionem, mox alia ad- ferens ad personarum el locorttm itlustra/ionem ( quae tamen pleraque ex Bocharto hausitj mox lexlum einenduudo , mox dogmalica, mox etiam Kabbalislica inspergendo, mox ver.sionem rmr 6 cum locis ex ea in N. T. additcta com/iarando." Critica sola affert Hai. 14) Notae in „Novum Testameiitum Graeco-Lat. Basil. 1566. 8." „Non ditiimili ratione idem anon /tftnut illustrare conatur N. T., qua in versione LXX. Intt. et Compliifensi edit. librorum sacrorum novi foederis fecerat. Etenim hic Graeca vel Ebruicis vet aliis Graecis synonymis vel Latinis vet Germanicis verbis affert, loca parallelu laudat, ita tamen, itt tingularia quandoque interpretamenta sua adferat , vere /mradoxa et cum L. Graecae consueludine non convenientia, nonnunquam etium licorem prodat advereue Iheologos evangelicos, qttoriiiu tamen in tinu enutritue ipse videtur." Hajue, qui hoc quoque loco Critica tantum excerpsit. 15) Notae in „ Florilegium di- versorum epigrmtnmmtvm in teptem libros 'Av&oloyla diacpoQwv i-xiyouimatmv. Florentiae per lieredcs Phil. Juntae 1519. 8. „Manu Tlteod. Junsonis ab A/ineloveeu ilhtetratutn. Xotant ud o/am /laticissimi.s vir doclus, ubi et a quibus tiititm aUerurnve epigrttmma La/ine redditum re/ieriu/ur." Mai. 16) Collatio codicis MSpti. Apollinans Metaphrasis
16*

— 124 —
bibliothecae acad. Giss., inchoata et usquc ad Ps. II, 4. perducta a Majo, pristino hujufl codicis possessore. Vid. supra p. 109. seq. 17) Incerti auctoria adnotationes MSS. ail A. Gell. N.A. ed. Argent. 1581. 8. Majani» similes. de quibus vide aupra p. 116 et 117. extr. 18) Sequitur descriptio editionum antiquissimarum auetorum claseicorum, t /nae Ineu- nabula dicuntur. 1!*) Heeeneue eodicum Orientalium bibliothecae Uffenbachianae, ab Majo factus, qui typia expremua est m Bibl. Uffenbach., sed adscripait Vir III. in Ad- verearue suis niulta, quae in Bibl. Ufenbach. edita non extant. Inter hunc recensum codicum dedit idem Vir Cl. Excerpta libri Joann. Zechendorfii de Poeseos antiquitate „qui se philologiae et orientalium linguarum cultorem talutavit ac tx duobue opueeulie innotuitj Incentwa a. 1640. 4. edita et Cireulue cenjugaUum ad Unguete Ebraie. Chald. Syriae. et Arab, faeilUmo labore et brevieeitnp sludio cognoscendas a. 1626. 8. et in Cod. MS. Uffenbach. exlat Coronis de Poesi Arabum seu Arabicae linguae ratione tnetrica ab i/>so manuscripta." Mai. 20) Postremo loco reperitur Maji Lexicon He- braicum, la/iue illuetratum ab «73^ perire usque ad -■ furnus.
B. Adversaria aliorum virorum doctorum.
I.
Cod. Giss. Nr. LXI.
B. S Ms. 137. 4.
„Cod. ehartaceue saec. XVII., mutilus et valde depraratus, foll .49., quorum I. 2 a.
5 b. 6. 7. 46 b. 47 a. et 49. eacua sunt scriptura. Titulus: Johannis Frederici Gro-
norii Excerpla Plautina." AnHIAN.
Sunt hae notae ad Plaul. Atnph. Aulul. Trueul. Pseudol., quae continent explica- tiones singularuin dictionum, v. c. „vae vic/is, uuro expendere uliquid" locis alioruui scriptorum collatis. Criticum usum non habent.
II.
Cod. Giss. Nr. LXII B. S. Ms. 136. 4.
„Codex chartaceits saec. XVII., mttllis vocum compendiis, foll. 152., quorum 1 — 4. 140 b. et 144 b. — 152. scriptura cacanl. Insunt: Joh. Mensingae in Terentii sex cotnoedias Dicta/a. Subscr.: Finis Terentii. Ao. Chrieti 1690." Anm av
Notae sunt ad modum MineUii, quibus difficiliora verba ac sententiae facilioribus Qxplicantur. Doctue animadversiones nullae reperiuntur.
III.
Cod. Giss. Nr. LXXVII. B. S. Ms. 12. 8
„Codex chartaceus suec.XVII, foll. 114, quorum t b. 2 3. 95 b 96. 105. e/ 114 b. vacua sunt. Titulus: Joh. Mensinga, Prof. Groening. No/ata in Officia Ciceronie, Tit. X. prior. Institutionum e/ Vellejutn Paterculum/' Adiu vv

\otae in Ctcer. de Of/ic. ad interpretationem aliquid conferunt, ad criticam nihil. Seutentiae Tullii cx aliis scriploribus illustrantur; pcrcxigui pretii sunt notae in Insttlit- Itones, quibus singuli tituli cum Pandectarum locis similibus comparantur. Animadver- siones denique in Vellejum explicationes difticiliorum locorum continent et pauculas adnotationes criticas parci pretii maximam partem ex aliorum comincntariis collectas. quibus pleruni(|ue vulgata lectio defenditur.
IV.
Cod. G i ss. \ , LXXXI.
B. S. MS. 10. 8.
„Codex chartaceus saec. XVIL, foll. 120., quorum 1. 119 b el 120. scnptura ra- cant. Continentur: Joh. Mensingae Annolaliones in L. Florum." Adrian.
Sunt notae, quibus sententiae et liistoriae illustrantur, aliorum scriptorum locis com- paratis.
V.
Cod. Giss. Nr. LXXX. B. S. MS. 11. 8.
„Codex chartaceus saec. XVII. ineuufis, foll. 318., quorum I. 2 b. 307—318. vacua sunl. Ti /iilus: In L. Florum hisloricitm Commenlarius in incluta Salana dic/alus Et, Reusnero Leorum. Exceptus Georg. Pfizmario Pt. Palat. A. 1602. — Subscr.
Desinil ecce liber qiiartus plaudente calerva,
Laus sit Reusnero, laus et inde Deo."
AOHl w
Sunt notae, quae olim historico - polilicae dictae sunt, cujusmodi notas scripserunt Lipsius ad Tacit. et Freinshemius ad Curlium, alii in Caesarem. Xunc nullius fere pretii sunt.
VI.
Cod. Giss. Nr. XLIX. B. G. (3.) 2. fol.
,Codex chartaceus saec. XVI., foll. 472., quorum I. 3 b. — 4 a. 470—472. scriptura tacant. Foi. 6 b. habet piehtram rudi arle [diversis coloribitsj faclam , Aristotelem repraesentantem / modemo habilti. itl ita dicamj, Continetur: Georgii Halae Elenchus Homerieue, Incip, (post varia poemata graeca et latina et praef.J fol.7.: EJEVXoi 0MHP1K01 II (NTIME2HMEPTN02. H dvTtrdvxrog — De hoc codice et ejus uuclore cfr. Awrmann, Spec. Itbr. rarior. Bibl. Gissens. Giss. 1733. 4. p. 4. — Frischlin. Mem. Iheol. Wirtemb. I. p. 22. Supplem. p. 48. 221. et 243. — Pip- pingius, Arcana Bibl. Thom. Lips. p. 121. — A. Boehm, Diss. de nonnullis Bibl. Acad. MS, etc. Gtss. 1771. 4. p. 4." Adhian.
Continet hic liber Indicem plenissimutn diligentissiineque confectum omnium voca- bulorum Homericorum cum omnibus eorum formis quottescunque reperiuntur ne tmnima

— 126 —
c/uidem rorufft, ut rt , St , ftJv , oi> e/c. praelermissa , «ti//a interpretalione adjectu.
Unde hic Index simillimus cst Sekcriami in Homerum. Kditionem tamen, secundvm ifiiam factus est , per inopiam antiquissimarum Homeri editionum. quarum plurimae in nostra bihliotlieca acadcmica dcsidcraiitur. invcnire non potui.
Haec hahui. quae de Adcei sarns phitnfogicis hihliothecae nostrae acadcmicae diee- rem, quibus , nisi longum esset et a consilio nostro alienuni, adderc posscnius lndicem OMMttftN earum hujus bibliothecae editionum scnplorum classicorum, quorum tnargini ube rrim ae doctistunaeque taepe antiquiorum /diilntogorum ac theologorum nolae adscnplae reperiuntur. Sed ne nimia mole opus nostrum crescat, flnem httjoa partis faciamus.
Expliciunt Commentarii critici.

PARS II.
APPENDIX CRITICA.

L
CARMNA NONNULLA LATIW \lfc]I>II AEVI NUNC PRIMUM E CODICIBUS EDITA, ADN0TATI0ND3US CRITTCIS ET INTERPRETATIONIBUS 1N STRUCTA.
'7

L
Johannes de Garlandia de Mysteriis Ecclesiae. ( B eod. Giss. Nr. LXX. et Darmstad. V. Comment. Crit. p. 86. VI)
Prologus.
Anglia quo fulget, quo gaudent praesule claro Londoniae ')> quo Parisius O scrutante sopliiam Florcbat studium; basis aurea, fulgide Fulco, Firmae justitiac, mysteria suscipe sacrae 5 Ecclesiae, studio distincta metroque Johannis, Tutius ut veniant in apertum judice tanto Mystica. Parisius licet haec recitata probentur, Exposcunt subtile tuum, pie pastor, acumen, Qui sacer instituis sacros ad 3 ) sacra ministros.
Narratio.
10 I. Est domus ecclesia domini; summus faber illam De 1 ) petris vivis, quadris 5 ) pariterque rotundis Construit in caelis et amoris scemate b ) jungit, Fundamenta locaus. Pes et basis est petra Christus; Circumstans ~) paries populus gentilis, hebreus 8 ), 15 Christo fundalus per partes quatuor orbis. Sancti quadrati lapides sunt, celte 9 ) politi, Quadrata "') stabiles virtute, poloque ll ) parati Artilici .s suiiimi praedocto pollice, quorum Quidam portantur, nec portant; simpliciores 20 Sunt isti; portant, portantur; sunt mediocres; Sunt et portantes, non portati; tamen hi sunt Sancti, quos Christus ad caeli sydera portat II. Turres doctores sunt; summa gallus in arce Pervigil est doctor; gallus se verberat alis; 25 Ore movens horologium denunciat horas, A sompno vicii doctor nos excitat; ante
(G. est cod. Giss., D. Darmstad.)
I I Sn Leys. Ludonie D. — 2) Sic G. Leys. Pariseus D. h. I. et v. 7. et 635. Qua in re notandum est, forniam Parisius et in iiis locis et apud plerosquc niedii aevi scriptores cujusvis casus vicem ^ustiuere. — 3) et Lcys. — 4) Sic D. ex G. — 5) Sic G. Leys. de quadris D. — 6) scema est ornatus. V. Dufresne Glossar. med. et inf. lat. — 7) Sic D. Leys. circumslat G. — 8) gentilis, hebreus est gentilis et hebreus. — 9) celtes est quoddam instruinenlum apluiu ad scindcnduin lapides. Gloss. ap. Leys. Cfr. Oufresne. — 10) Sic Leys. quadratos G. quadrati D. — 11) polus vel polum quid ait h. I., ignoro.
17*

Sese castigat; contra se n ) tlamina venti
Vertit, ciiim doctor insultus '*) sustinet 11 ) orbis.
Duplex ala sonans lex est nova lexque vetusta. 30 1'resbiter et doctor cantare docere tenentur.
Aetas, ordo, locus, intentio, tcmpus, honcstas.
Canon, materia, modus observatur ad aram.
Virgula, qua gallus sedet' 5 ), extat virgula recti.
Virga crucis posita summo ,0 ) rcctum quoque firmat, 35 Et tholus 17 ), in quo ,8 ) crux defigitur inviolata,
Est tholus iste ,q ) fides, quae pollet tota rotunda.
III. Vitam praelati signant pinnacula "*) turris: Ardua vita petit sydentis-') sydera M ) caeli. Campanae signant doctores; lingua "■") sonora
40 Lege nova resonat et tinnit lege vetusta.
Lignum campanac crux est, dilectio vinclum J1 ); Est virtus humilis de stupis pendula corda JS ), Aunulus ,() ) in fine monstrat sine fine coronam.
IV. Ecce, vir electus, tamquam campana sonora . 45 Ecclesiae secreta sacrae committo magistro
Discutienda Petro, qui cancellarius urbis Parisius studii directas ducit liabenas, Ad limam cujus resonant haec tinnula J7 ) metra. Non sequor ornatum, quia sum brevitatis amator. 50 Tantaque tantillo claudo secreta libello,
Quae scriptor certis studeat disccrnere punctis w ).
V. Scripturas sacras J '') vitreas dic esse fenestras Quae veri solis homines splendore serenant.
Intus sunt latae, strictae foris; explicat illud. 55 Quod foris est simplex sensus , diffusior intus.
Dicas doctores has exercere fenestras,
Dum sensus quinque domino fecere nitentes.
Ecclesiae porta Jhesus est, qui sydera-") pandit:
Suppositos aliis doctores dico - yi ) coluinpnas; 60 Templi sculpturas morum dic esse figuras,
Vivas picluras animarum non perituras.
Qui miseros relevant, sunt tigna; ligantur amore.
Ecclesia brevior cancellus mysticat esse
12) Sic G. serfcontra flamina D. — 13) insulhts rarius est voc. pro intultntione. — 14) Sic D. continet G. — lb) Sic G. sedet om. D. — 16) Sic D. virguln- crucis lummo /msittt G. — 17) tholus e»1 illml rntimrlnm . in quo illa virja et illa crux defijjilnr. Gloss. Giss. Cfr. Dufresne. — 18) Sic G. in quii I). — 19 Emendavi est tholus iste, quiim in G. sil est thnlus itttt, in D. et tholui isir. — :0) Sic D. pinntuln G. — 21) Sic D. sidenlis G. Est autem sidens i. q sidernsus Dcest voc. ap. Dufresm-. Redil haec vox v. 437 — 22) Sic D. sidertt G.— 23) lingua cst eampanae, ferrum in medio eampanae pendenij soiiniii faciens ex utraqiie parle campanae. Gloss. Giss. — 24) vinelUM ett, quo campana allisatur. — 25) tordne campanarum sunt cx stuppis faetac. Gloss. Giss. — 26) annului est circulus g.nodus, pendeni in extremitate cordae. Gloss. Giss. — 27) tinnuln melm sunl tenui lono praedita Decst hoc voc. ap. Dufr. — 28) Sententiam Glossa Giss. sic explicat: Legeus hune liluum turet rrl ttudebil pronuntiare eertit nitnrtis ijisum libntin, rel ner certn punrtn futlet dittiuctionem, ne fiitt confUllo, Ejusmodi puncta extant in D. , sed non ubique recte posita sunt. — 29) Sic D. sacrus snijiturus G. — 30) Sic G. quiuque om. D. — 31) Sic D. syderu G. — 32) Sic G. dic esse D.

— 133 —
Praelatos humilcs, subjectos corpore, mente ■'•'). t>."> \ i Ksi kltare Jheaus, in qao lii viotima isncta; Sunt vestes arae Sancti, quos induit almi Librator ') caeli. Gradibus, quibus itur ad aram. Discipuli Christi sijrnantur, sanguine (jiiorum Kst sinus ecclesiae roseus ; ter quinque figurant 70 Psaltem paalmos. Tempkim Salomonis babebat Hm ter quinque gradus: totidem virtutibus ease Voo decel arnatoa. Snnt illi lumina, quorum Kulget doctrina, signum regale triumphi. Signum justitiae, rignnm pimenobile \ iiae. 75 In medio crux ecclesiae spectanda locatur; Corde redemptorem debemus amare profundo. VII Bxtra niteat qninqne ). intua sunl qumque nitcntes Sensus; quinque per hos aliis exempla relinque <•): Sic nitet interius quis ;7 ) exteriore nitente. 80 Hi suni asoensua sanotomm, quando gradatim [ocipionl el perficiunl tiuntque beati. Knmv peotua cruce munitur; mysteria signant Haec crucis, et corde Christum fatemur et ore : Fit crux in fronte sursum prius, inde deorsum; 85 IncJinavit enim 3h ) caelos deus yma !g ) requirens. A laeva rcdit ad dextram, terrcna " ) refutat, Kl redit ad dextram patris salvatio no.stra. Urbs et Iherusalem domus haec civesque beati Siini Suncti; Christus rex est, rcgina Maria. 90 VIII. Scribo mysteria, pando mysleria sacrae Ecclcsiae; faveas spiritus alme mi Johanni ^ 1 ). Dedicat ecciesiam praelatua ; circuit illam Ter, populum totum '•') praecedens; hic beiiedictam Undam dispergit; ardentia lumina bis sex 95 Sunt foris ac intus; ad portain cum venit, inquit: „ Primi Praeclari 4; ) portas attollite vestras : ,, Aeternae portae tollantur, rector ut iritret „Glorificus ";; elsusua intus levita reclamat: „Iste quia est rex glorificus?" respondit et extra ,5 ) 100 Praesul: ,,Virtutum dominus, qui gloriae rex est." IIoc ita ter dicto reseratur porta, subintrat 40 ) Cum populo clerus, et praesul talia dicit: .. Sit pax huic domui;" post cetera debita complet. IX Ifens domus est domini; domino domus haec dedicatur'"), 105 Fundamenta iides ponit, spes erigit, ignis »
33) i. e. corpore et mcntc. — 34) lilirrtlor h L est reetor. - 35) Sic I). qitiiiuiie nitent G — 36) Sic D. rrqnire G. — 37) Sic l>. tit internus homo nitet G. — 38) Sic G. eniin om. I). — 39) Sic I). G. — 40) Sic G Om. vcrha terreitn . . . nd liejtrttm I). — 41) Sic D. faveas o s/iiri/us titme Jo- liitiini G. — 42) Sio D totitm tinjiiiliim G. — 43) i. c. vos principes. — 44) Sic D. h I. et seq. vers. tllorifictilus ulroque loco G. — 45) Sic D. ad extram G. — 46) Sic G. reseielnr — sitbinlrel D —
47j sic D. ista Hemlm G.

Consamat; sal est sapientia, pena" 8 ) piatrix
Peccati; sperso signatur praesulis amne
Mersio baptismi triplex, aspersio trina
Nomine facta patris, nati, quoque v >) pneumatis almi.
110 Crux signum veri pastoris; mente 5tl ) caracter
Est pius impositus, oleo quoque, crismate sancto 5I )- Hoc signum regis; immersio trina sigillat; Inde sequens fidei sit confirmatio sanctae. Affectus VJ ) mundos suprema perunctio signat,
115 Ut caelum redeat 5J ) mundi completa dieta M ) Per salvatoris assumpta viatica 55 ) veri, Si cor contritum confessio plena sequatur. Instrumenta, quibus sensus sunt 5u ) quinque parati, Uncta madent oleo, si mors animosa minatur,
120 Ut peccata per haec, quae fiunt, cuncta pientur, Gustus et olfactus, auditus, visio, tactus, Cypridis excessus 57 ), deformis actio 5 *), gressus 50 ). Hoc breviter tacto, quae complet episcopus, edam.
X. Lumina discipuli sunt bis sex; virga 00 ) potestas, 125 Est praesul Christus; percussio trina 01 ) figurat
Imperium caeli, terrae barathrique °-) vorantis ° 3 ).
Quaestio 01 ) levitae patet ignorantia ° 5 ) plebis.
Ostia 00 ), quae reserat praesul, vacuata figurant
Plebis peccata; quod pacem nunciat, hoc est, 130 Quod mediator adest hominumque ° 7 ) deique ligator.
Orat pro templo praesul prostratus, et illud
Exorasse Jhesum demonstrat mortis in hora 0h ).
Post surgens orat, tamen non ille salutat;
His applaudendum non est, quia sanctificati 135 Nondum sunt, sed 6<J ) eis supplex oratio prodest.
XI. Post alphabetum 70 ) terra proscribitur 71 ), hoc est, Quod lidei 7 j ) simplex plebi doctrina patebit.
Ex alphabeto crucis est translatio 7 •') Graeco, Ex nostro 71 ) Christus, quia lex elucet utroque. 140 A laevo versus oriens deducitur 75 ) anglo 7 "). Solis ad occasum dextrum deducitur altrum ''),
48) pena videtur h. I. esse poenitentia. — 49) quoqne ei# h. 1. et. — 50) Debebat esse menti. Sed metri causa vitium videtur esse factum. — 51) crismnte sancto videtur esse explicandi causa addituin esse rocabulo olei. — 52) Sic G. affectos D. — 53) i. e. ul in ciulum reileat. — 54) dieta proprie est iter uiiiiis diei, tuni simpliciter pro itinere ponitur, ut h. \. } V. Dufr. — 55) viaticum est sacra eucharistia. quae aegris ac morituris datur. V. Dufr. — 56) Sic D. sunt tentlu G. — 57) Sic D. subridel esccssus V. [ntelligitur «wiir carnali*. — 58) Sic D. deformis et actio G. — 59) Intellige turpem incessum. — 60) rirga esl b. I. Imritliis epiteopali*. V. Dufr. — 61) percussio triplex eo constat, quod episcopus ter pulsat ad j.uiuain templi in dedicando ecclesiam. Gloss. Giss. — 62) barathrum cst locus damnatorum, inferna, die Hdlle. — 63) Sic D. voracis G. — 64) quaestio pertinet ad v. 99.: iste quis est rex glorificus , quibus verbis spectatur ad Psalni. 24, 7—10. — 65) i. e. Ngnifioat gloriam — 66) hostia codd. — 67) Sic G. que oin. D. — 68) Sic D. <»</ Iwram G. — 69) Sic D. et G. — 70) atptiuhetum in moduiu crucis bis in pavimento describit pontifex, cum consecrat ecclesiam. V. Dufr. — 71) Sie D. conscribitur G. — 72) Sic fi. fides D. — 73) Sic D. transversio G. — 74) Sic. emendavi; ex nostra D. et nostro G. — 75) Sir icripsi e conject., quum in G. esset oriens educitur, in D. orientis ducitur. — 76) i. e. angulo — 77) altrum per syncopam dicitur pro alterum.

A dextro versus orientis mobile ?x ) anglo Solis ad occasum laevum; crux inde notatur""). Quae s ") redit ad gentes, quando retrocedit Hebraeus. 145 XII. Advocat inde deum praesul. ut pugnot in armis sl ) Conversus fidei; post haec benedicitur unda v -') Cum sale, cum Btnere < cum vino cumque Baento* 3 ) Est aqua plebs; sal est doctrina. scientia dulcis; Est cineris pulvis humilis memoratio M ) finis; 150 Bacchus aqua mixt us hominemque w ) deumque figurut. Post haec ecclesia lympliis lustratur et ara . Ut jnatna doniiM sit sanctus et batus e< cxira Virtutem signat humilem, quam mittit ysopus Undam . luiin ClmMus humilis nos compluit ymbrc. 155 XIII. Tegitur ara quibus dcsignant linthea carnem Christi. quae fragrat, quae candet quaeque refulget. Hine tlllU accensum super aram corniger 8U ) affert, Inquc modum crucis hoc affert; per quatuor anglos Altaris facit ille crucem; de sanctificato 160 Dlinit hos oleo, procedens ordine muri.
Tres facit ille cruces, sancto crismatur olivo, Albo post ara velamine candet operta. Thura praeces signant et gratiam praestat 8 <) olivum. Quae sanctos replet per partes quatuor orbis 88 ). 165 Album vclamen poterit stola caelica dici, Quam sibi debet homo felici fine mereri, 1 Suscepit postquam nomen speciale 8 '*) patrini'"' i. Postquam crux oleo signavit pectora sancto Et scapulas pueri, frons est et crismate tincta. 170 XIV. Esdras luce quater domino praece psallere sumiim. Nocte quater statuit; dixit domino David horis Laudes septenis, media de nocte cubile Linquens; octava vice magnificare supremum Elegere viri, quos spiritus inbuit almus. 175 Compactum corpus elementis, quatuor horas
Quoque die, totidem praecibus de nocte reservet'''): Nocte Jhesus natus de virgine mane resurgit; Adam de limo factus fuit et sine limo 9J ) Tertia peccantem vidit illum, sexta vagantem ^ 3 ), 180 Angelus ad primam dixil mulieribus horam: ,, Surrexit Christus ; " inflammat tertia sancto
78) orientis mobile qiiid sil ignorare nie fateor, cjnuin etiain tula oratio perobscura sit. — 79) Sic I) rncntm G. — 80) Sic l). quod G. — 81) Sic eincndavi e conjecl , (jiunu in ii. sit praecerlet iit nrtnis. m I). ptiynnt nt nrnns.
— 82) undn h. L i. q. aqun. — 83) Sic G. fluente D. — 84) memoratio est h. I. memorin . rerordntio. — 85) Sic D. que om. G. — 86) Videtur esse corniger is , qui cornu jjerit, quod erat vas qundclam eccle- MMtiOM. V. Dufr. , apud (ineui voc. corniger non repcrilur. — 87) Sic D. praestet G. — 88) Sic G. urbis D. — 89) In G. est speale, in D. spale. — 90) .\uin pitlrinus h. I. est puer in eonfinnatioiic ? V. Dufr. Alibi est (ietatter. In G. haec »lossa extat : Per iilbum relnmen signifirnt nobis regnum caeleste s. stolam cuelicam, quam stolam homo debet mereri, postquam susrepit spirituale Ispuale) nomen ipsius Christi.
— 91) Sic G. reservat D. - 92) sine limo h. 1. est sine macula. — 93) vagnntem e paradiho ejeetinn.

Piicuniate discipuloa; sexta crucitixus in hora Exspiral uona Christus; nos commemoramus Adventum Christi supremum vesperis hora. 185 (iaudia sanetorum per completoria ,JI ) leetor
Accipe, quae ficnt, cum corpora nostra resurgent'' 1 1. Solvuntur lahia post factam nocte quietem; Poscitur auxilium, jubilat data gloria trino. i Sequitui supplementuni e rcid. Darmitad. haustum, de qoo vid. Com men t. Crit. p. 87.) Poat hacc invitat cantator voce levata 190 Ad laudem trini, quod praetermittitur usu
Ad lcstum stcllac; nullo duce namque periti Advenere magi, ubi summi principes orti Sydere praeclaro; vox mitis. deinde levala: Laua est ecclesiae pro se, sed deinde propinquis lil.j Ymnus subsequitur invitatique resultant 4t >) :
Designanl opera bona; psalmi bis sexque sequuntur Pro bis sex horis noctis, quandoque novem sunt. Ut nos accipiat caeli chorus ordo novenus. Luce quidem domini sex canis ordine psalmos 200 Gloria ,,: ) prolata cum psalmis quatuor una.
Collaudamus in hoc patriarchas atque prophetas Et Christi comites; monstramus eos habuisse (^uatuor in trino virtutes cardine primas. Sahctorum monitus vocat alternatio psalmi. 2()."> Antiphonae *•) signant flammas ardentis amoris; Gaudia neuma '"") notat nulla manifesta loquela; Versiculus 1 ') pigras mentes docet evigilare. Post domini scquitur oratio, corpora, corda'"•) Bfundificans: domine jube benedicere u lector 210 Profcri. ecclesiae majestas panditur illo;
Christi persona reddit bcnedicta 1111 ) sacerdos. Pulchre procedit oratio, semina sparsa 9ie legat nec ales, aut spinae suffbcet liainiis tjuod vero pctitur bcnedictio. inonstrat. ut audax 215 Spergere sil nullus, nisi missus. semina verbi. ..Tu vero doinine nostri miserere" supremo Dieitur, ut vcnia detur pro pulvere fastus.
91) cnmplctorium est offirium ecclesiasticuni, quod caetera officia diurua complct et claudit, unde dicitlir ~nli nootis initiuin V. Dufr. — 95) i. e. pustquam mane surrcximiis. — 96) resultnnl i. e cantando respondent. Ur. v. ;)64. — 97) Gloria esi caulu.s: Gloria in KxceUit e l.iic. 2. 14. suniptus, — 88) In- lellige virtutet cardinalet. — 99) „Antipkona <st cantus ecclesiasticus alternus, cum scilieel a duobas cboris allernatim psalmi aut bynini coiicinuntiir; strictiui loquendo in ecclesiastins officiis dicuntttT nierae e.\ variis paalmis diversorum versuum, qui ma;;is solenuftatii mysterium exprimutit, eelogae, quae psalmis ipsis cnn- cinendis praemittuntur, seu sententiae, quae psalmiim antecedunt, quia ad ejus lymphoniam pMlnras cantaliu pei iuoi clioros ipsaque antipliona conjiin<riintur duo chori. Differt autem antiphona ■ retpomotio , quod in
retpontorUt dnus dicat versun..... antipkonit auteai alternent versibus cliori.'- Haec Dufr. v Intiphona.
— 100) Xeuma i q. jufjilus, productio cantus ia Bnali litera antiphonae; V. Dufr. v. Pneuma et Wol( liber die Lais , Seqiienxen und L,eiehc. Heidelberg 1841 p. 30 ct p. 285. — 101) versinilus et vertut sunt breves sentenliae biblicae et aliae paraplirases. V. Woli I. c. p. 30. — 102) i. e. corpoia et corda. — 193) betieilictum est i. q. benedictio.

Gratia. quae domino data sit, non spoctat ad illud, Quod lector profert, scd nos quia lertio pavit. 220 Responsum sequitur, opus illud signat honestum: Sermo praecedit, subeunt praeconia facti; Designare lidem trini ternarius ordo Dicitur ; ordo quidem repetitus si quater assit Ojiadruplex sensus 1 '") dici valet; historialis 225 Est unus; sequitur post allcgoria; sequenter Est tropologia; dioctur post anagoge, Sicut llicrusulcm polis est tcrrena, fidelis Constans ecclesia, mcns fortis patria summa. Imle Deum collaudamus, venit ordinc oantus, 230 IIoc ut mirifice laudemus tempore Christum. Vcrsiculo reddit stabiles in laude sacerdos; OHicium sequitur, populum quod signat Ilebraeuni BubmerM Pharaone Deum laudassc suprcmum. Denotat ecclesiam primam prior ordine psalmus, 233 Ecclesiam psalmus notat alter gentibus ortam. Posl dao janguntur psalmi, quod credit uterque In Christani populus in mundi fine Adelis. Leviathan stragem puerorum dcnotat ympnus, Tres psalmi laudum signant Noe, Iob, Danielem: 240 Presbyter hortatur, ne deficiamus in hujus
Hundi conflictu; consentit in hoc canor ympni: Excitat hinc vetaa», nt nos dixisse prophetas
Ver ..... credamus; Zaohariae verba seqmmtor:
Monstrant . praedicta de Christo impleta fuisse. 215 Deferl ihnribulnm sacrifex: cor denotat illud,
Encensumque 10t> ) praeces. Amor est, qui clauditur ignis. Vntiphonac prius ineeptae plene recitantur. Post psalmum, quoniam Christus dilectio sancta Incipit in mundo. Post hunc plenissimam vitam 250 Gaudia neuma notat; oratio pascit, ut illud,
Quod nos incipimus, caelestis compleat auctor. Quod Benedicamus pueri cantare jubentur, Monstrat, quod nostras excedit gloria laudes, Unde Deo grates audis in fine resultans. 255 De reliquis horis l(v7 j praemissae sunt rationes.
104) Haec verba eo referenda sunt, quod sacra scriptura quatuor inodis explieatur, historite, i. e. res narrmitur, sicut gestae sunt: allegorice per siniilitudinem | tropologice, cum vel sermo verus de praeterito ad fuluriiin convertitur, nt si de hac propositione Uarid interfecit Golinm formamus istam de futnro, scil. Darid interficiet Goliam, rt tulic per talem si^nificainus , quod liumilitas oceidet superbiam , vel tropologia est con- versio ad niorcs vel sensus morales ad correclionein morum , ut omni tempore restimentn tna sint candidn el oleum de capiie tuo iioii deficiat, i. e. opera tun sint munda el caritas in mente tua non desinat. Expo- »itio nnngngica est , quando per terminns, significantes res temporales aeterna vel ad iiiinus incorruptibilia dicuntiir, ut si per hunc terininmn Iherusalem caelestis patria significetur. Haec e Gloss Giss. excerpsi. — lOo) polis esl h. I. Graeca vox 7ro7»s, urbs. V. Dufr. — 106) incensum thus dictum , quia igne consumi- lur. dum offertur. — 107) Aori» sc. canonicis, i. e. officiis diurnis, quae in ecclesiis fideles psallendo ex- «eqiiuntur. V. Dnfr,
18

( Hactenus ca, qnnc in solo /tttrmsttiil. cod. reperi. Quae seqiiuntiir in utroque codice rilaiit.)
\ Pos( vcsperlino .succi ilct tcmpore cantus.
Quinos cantaniiis psalmos, ut (juem venialem
In nobis quinque l " s ) sensus feccre reatum .
Pnrget psalmodia, purgct miseratio '"'') Christi: 260 Sanctorum monitus cst ultcrnatio psalmi.
Est amor antiphona, caput U "J exhortatio vitae.
Responsum confirmat apnsj simul et canor ympni
,, Magnificat" sequitur, per quod devotatio surgit .
Cum dominus mites exaltat, deicit altos. 265 Bis biDOS psalmos ad complctoria psallas,
Nam nostrum corpus ex quatuor est elemcniis
Illius labes purgat oratio vera ul ).
Non caput hoc ympnum praecedit tcmpore paschae;
Non ympnum canimus in festo; namque tcnemus U J ) 270 0 uem "*) praedixerc, quem laudavere prophetae.
Nos liortamur 11 ') in buno** s )j quctn longa laude canebant .
Nos vocat ad verum lumcn cantus Simeonis.
Est humilis virtus praecibus monstrata profusis :
Et signata genu cordis contritio flexo. 275 Ambo flectuntur, Judaei nc videamur no ).
In domini luce. Paschali tempore (lexis
Non orare licet genibus, revcrentia causa est.
Quod crttX velatur, quod fit detectio festo
Parasceues , signat legis vclamina sacrae, 2*0 Passio, quae Christus priscis obscura retexit u ").
Demissum UH ) legis est consummatio velum 11 ''),
Tunsio n ") fit culpae , mens, vox, opus ul ) inde notatur.
Liiica campana pulsatur vespere, manc,
Et quia principium deus est. linis deus unus: 285 In reliquis horis pulsatio l j -') plurima tinnit.
Miilliplicuntur enim divini semina verbi
XI. Est iter in caelum processio 1Wa ), vitaque munda
Qtiae praecedit aqua, pietatis facta luoernae.
Inde triumphale signum crux alma secuta 290 Post cvangelium fertur; praecedit at tttud
Pulvinar lvJ b) ; textus Lovitas pulvinar habctur
Et clausus 1 -' 1 ) lextus; hoc delectat, docet ilhub
Sudoris tcmpus est septuagesima nostri;
108) Sic D ftWSl G. — 109) Sic D. ■UOfltTiO G. - 110) rttpul h. I osl rnp,l uliim . qUOd p |ernmque
praecedit byauwm Krani auleag capituta breveo leolioneo, quae m divino ofBeio loco iectionnni i. ( < \- 1 11 iiiuriiin e ss Patribua in aingtiiia horis tain notturnis , quam dfnmie dn uiiiur. \' DutT i Citpltnlwm.— 111) Sir D. piifyaM ormUe mifonl 6. — 112) i. e. m mott§ rst. — 113) Sic (i. illum D. — 114) kortnri
h. I passivu gonore pooil ...... lot. — Ue>) Sic D. mi tmm G — llfi) Hnr dietum . qule Jueleei nnum
tantuin UOnu llectiint. Gloee. Gisa. — 117) l .nriis hic vidctur esse corruptu». — 118) Sic D. ilimixxiim G. — 119) rtlitm tempore lecturae passionis ( liristi solet deponi in ecclesia. Gloss. Giss. — 120) Deest haec vox ap Dufr. — 121) vox rt opus D. Dolovi; pnx npus G. — 122) piihntio sc. rainpana -iiin. — 123 n) proressio fit circa ipsaui ecclesiam legendo et cantando. — 123 li) Sic (J. prr pitlrinnr D. — 124) Sic G. est pltnisus D.

Sot pentateuchus superas in\ itat ad aedi-s. 295 Aonos hoc teinpus designat septuaginta,
In quibus Hehraeos teuuit Babylonica pcstis. \os decet exilio citliaras suspendcre nostras. Et latitante Jliesu cantus latitare jubentur, Gloria quod monstrat post responsona lapsa m ). 300 In cena domini venerabile crisma sacratur;
Tunc pius est agnus inorti se tradere 1 -' 1 ) proniptus. Ad paccm missae sacrari crisma jubetur. 1'raecedunt pascha tenebrae. quibus est quasi mcstus 1'ropter defunctos cantus, cantusque tacentur. 305 Principium, iini.s 1 j: ) , quod morti traditur ille,
Quem scis principiuin rerum iinemque 1 Js ) bcatum Extinctae signant candelae. dum celebrantur Paschalcs tenebrae, quod vitae luce prophetae Fulserunt, taraen est illis extincta luccrna 310 Vitae pro doinino. Major candela supremo
Denotait extincta r19 ), quod Christu.s <l<uiquc reddit Vitam pro populo; sed lu_x abscondita surgit, Et surgit ChristiU sol verus; spleadef Olympi 1 "). In tenebris kyrie ceatatux, quod mulieres 315 Signat quaereutes dominum; percussio lu ) facta Surrexisse Jheeua aanltas terrore ligurat. Campanae mutac metus extant discipulorum, Ucsertum monstrat arae nudatio Christum; Imne raero lotM siguant altaria Christum 320 Iii cruce baptismi laticem fudisse cruorcm Ifartyriij vicii purgamen martyris ostrum XII. Parasceue missae caret olticio, quia ChristO Compatimur; signat oratio multa profusa Exorasse Jhesum pro nobis in cruce ser vis. 325 Cereus Ui ) esl paschae lux muinii; lectio legis
Priscae '**) demonstrat, Christum cecinisse propheias Quadras virtutes 135 ) ordo notat ille quaternus, Corda renatorum demonstrant cantica laeta. Lectio, quae prima tractu 1 ;o ) caret, innuit Adara 330 Nbn cecinisse Deo laudem, dum credidit Evae: Non fertur ,,I)ominus \obiscum,'" lectio nulla Proelainat titulum 1 '). dum Christus gaudia surgens
125) Hunc vcrsum ita intelligo : Hoc signat Glorin, qui rnntiis post responsum remissior est. — 126) Sic I) se morte trmiere G. — 127) i. e. principium et finis cantus. — 128) Sic D. finem rerumqiie G.— 129; i. e. candela niajor postrcmo e.xtincta. — 130) Sic D. splendor sol verus olimpi G. — 131) percussio lil trina corporis, quia Christus tres alapas acccpit n Juilaeis, ciini esset coram Pilato. Haec hausi c (iloss. Giss. — 132) ostrum MtaUigo siinguinem. qiiasi colorem ostri h.-ibenteni, quod est £enus purpurae. — 133) cereus pnsclialis est, qni in sabbato sancti paschatis a diarono benedicitur «t novo igne accenilitur. V. Dufr. - 134) Sic D. parasceue G. — 135) i. e. quatuor virtutes cnrdinales. — 136) Jractus est cantm spccies a trahendo dicta, quia Iruclim caniiur. V. Dufr. et Wolf I. c. p. 97. ■— 137) prophetiae profe- ruutur et Ufrlial III siue titulo, i. e. ut opinor, sine laudibus , quae saepc gignifieant idein q. nlleliijaticar sequentiae ». jubilus.
18*

Protulerat; pacis non donans oscula 1 ' 58 ), per quae Monstratur Judae fallacia tecta 1 -''), dolosa. 335 Alleluja canis unum 11 "), dum sabbata paschae
Concelebras, tractusque scqucns haec trislia mon.strat 111 ). Praecedit pascha lectio Jheremiae; pascha Subsequitur eaeli detectio facta Johanni: Gestaque sunt lecta post fortia discipulorum; 340 Gentilis populus faciens 11 -) arvambula 11 ) Homae Excoluit festum Cereris, sed munera Christi Virginis et matris festiva rogatio poscit, Scilicet ecclesiae pacem caelesteque regnum XIII. Post penthecosten nos regum fortia bella 345 Arma jubent ferre; sapientia post Salomonis Augusto legitur, qui mcnsis sextus habetur. Nos aetatc docct sapientia vivere sexta 1 "). Septembri legitur Iob, Tobias, Judith, Esdras ; In mundi fine Syon feret "') aspera multa. 350 Inde per Octobrem 3Iachabaei gesta leguntur; Octavus mensis surgentum gaudia signat; Scripta prophetarum nobis sunt lecta Novembri, Oonec in adventum deposcit nos Isaias, Plenius explanans aeterni principis ortum. 355 XIV. Natalis missao pandit celebratio primae
Ante sacram legera tempus, panditque secunda '"') Auroram legis; dat nobis tertia lucem. Post festum stellae nos pascit epistola Pauli; Mundandi lavacrum, dum septuagesima monstrat. 360 Ad Moysen tempus ab Adam notat illud; in illo Mors regnum tenuit. Hoc nobis commemoratur Ad paschae tempus, dum cessat Gloria, cessat Alleluja, Deum laudamus, Gaudia promens Gloria non, canitur 117 ), tamen Alleluja resultat 1IM ) 365 Adventum domini 1 quia laus in lege dabalur Sed lex non pacem, nec justitiam dedit ullam. Alleluja duplex paschae post tempora prodit Ad penthecosten, quod gaudia plena figurat; Janua peccanti reseratur votaque dando 370 Stantes oremus 15 "), quia summi principis aula Aeternus plausus aeternaque gaudia rident 1 ^ 1 )- XV. Ordo subsequitur cleri; patet ordinis ordo:
138) Oicula pucis inde dicta , quod uliin in ecclesia is modus nblinuit . nt in nnsvae celebratione, durt sacerdos post hosliae consecratioticni liacc vcrba proferret: Pnx domini sit lemper robisnnn. V. Dufr. v «.«ulum imcis. — 139) Sic G. recla D. — 140) Sic D. verium G. — lll) Bic D. siijnnt G. — 142) Sic D fnciens om. G. — 143) Sic D. ornabulm G. Vox m rnmbulu metri cansa b. I corrupta eat ei nm barvaiia, cujuamodi corruptionem nuaquani alibi reperi. — 1M) Vcrba texta uelate releruntnr ad antiquaag illam chronographorum diviaionem , qna sex aetates mundi numerantur, quarum sexta incipit a Ghriati nati vitate. — 115) Sie G. fert D. — 146) Sic D. pnndit tempusque G. — 147) Sic D. recitntur G. — 148) retultat est quasi cantando, respondendo annuntiat, V. v. 195. — 149) Sic D chrisli G. — 150) Sic I* oramut G. — 151) Sic D. reddent G.

— 141 —
Janitor et lector; post exorcista venire 1>'-I*et et acolytus ; commuiiior ordine. major 15 -) : 375 Subsequitur; sacrifex est ultimus, ordine major 15 '): Septcm sunt numero, septem mysteria signant. \on sit morosus clerus, sed morigeratus lia ), Est quia morosus ex more malus reprobatus, Janitor indignos cum clave recludere debet; 3H0 Scripturas lector 1 ") sapit, exorcista i;o ) rccludit Dacinonis incursus: candelas vasaque defert Acolytus ; coinniunior 1J ") ordine circuit aram ; Corporis hic Christi vas fert et sanguinis, unde l;s ) Hic castc vivat, calicis qui tegmina mundat. 385 Hic calicem tangit manibus tractatque patenam ''"). Levitae sancti sunt aurea lumina scptcm. Isti sunt etiam septena tonitrua ,0 "); septcm Dona sacri flatus 101 ) debet in pectore ferre. IIis evangelica dispcrgere semina fas est. 39(1 1'raecones genua persuadent Hecterc plebem. Levitae c manibus calicis vas sume sacerdos. Vigenos annos habeat levita lidclis. In scapula defert oraria ,0 -') sumpta sinistra, (}uac juga designant Christi, quae praeco subivit. 393 Ter denos habeal oompletos presbytar annos.
Illius et praesul 10 ') tangit caput, ordinis auctor 101 ), Presbyterique simul, ut spiritus influat illis. Accipit inde stolam, scapulam , per utramque sacerdos. Armis justitiae munire debct utrumque 400 Praeaulia a manibus, calicem eapit atquc patenam: Infula traditur huic 10 '), sacrandi sacra potestas. Ordo nec 100 ) est major, si praesul in ordine praesit, Hoo cst, ne liui discordia, scandala ,o: ) surgant. Janitor es I ( hristus etiam, dum mittit ab aede 405 Vendentea domini; lcctor fuit ipse legendo, Ojiae dixit vates Isaias; pectora mnndans Daemonis a menda fuit exorcista, fuitque Acolytus , quando dixit Sum lux ego mundi; 11 Sublevita, lavans vestigia 168 ) discipuloruro. 410 Se dans ipse suis fuerat levita ministris,
Et quando dixit: ,,Vigilate et ,0 >) orate vicissim/' Verus erat sacrifex ' 7 "), cum panem cumque Lyaeum
152) Sic 1). communior videtur esse minnr ilimoniis, hypodiuconits. Iti G. est fioni minor ordine niilor. Scd locus vidctur essc corruplus. — 153) uilinius in nriline D. Kjeci imi G. Iiabrt snrrifcj- est oriline mnjor y omisso vocabuio itllimus. — 154) Sic l). morit rnlits G. — 155) Sic D. lectot om. G — 156) Sic O. et exorcisln G. — 157) Sic l). loni niinor (i. — 158) Hunc versum suuipsi c.\ I). Dccsl iu ( j- — 159) Sic u. cttlicem traclel recteque patennm (i. — 160) llaec vcrlia spectau! ad Apocalyps. 1,12 el 10, 8.
— 101) dontt sncri fttilus lunl tlnnn stincti spiritus. — 162) oriirium est stoln sacerdolnlis, de qua vid. Dulr.
— 1631 Sic D. et om G. — 164) Sic D. ttctor (i. — 165) huic scripsi e conjcct. , uiiiim in codd. sil hiit.
— 166) Sic G. non D. — 167) Sic G. et scand. I). — 168) i e. pcdes. — 169) Sic D. el om. G. — 170) Sic D. smerdos G.

— 14* -
In carmeii propriam mutaverat inque cruorem 11 ).
Ut memorea mortis m ) eadem feoisse studerent. 415 Sic 173 ) sacrifex sacrumque 1;1 ) pium fuit in crucia ara.
Cujus tcrra, polus, respublica xervit honori,
Qui sacra constituit septein celebranda per orbem 1 " ).
Ilaec sunt conjugium et 171 ') baptismi debita fornia.
Ordo sacer Cliristique caro de pane sacrato : 420 Praeseiu pcna piat 177 ) confessos crimina justos 178 ),
Hoborat inde lidem sacra conlirmatio nostram;
Unctio 17 '') suprema pietatis praemia monstrat ls " »).
Matrimo. bap. or. ca. pe. confir. unctio summa 18 1 »}.
XVI. Accipio calamum vestes describere promptus 1 '). 425 Sumere quas debet divini vinitor agri.
Alba 18J ) notat mentes albas et zona 183 ) pudoreni:
Jus humerale 1M ) notat rationaleque lsi ) sophiam
Accipe ; trans humeros desigMUt amictus ls0 ) utrumque.
Fortis in adversis ut sit, stola ls: ) pendula signat, 430 Illius longum 188 ) finalis linea fertur;
Denotat illud idem talaris candida vestis ls ").
Zona stolam jungit, virtutes nccte n,i> ) per illud 1 " 1 ),
Infula l95 ) comprendens totum designat amorem .
Abstergit sordes animi vigilantia pi<;ri. 435 Fertur, quam gestat vigilantia, laeva manipla 11 i
Sideos dalmatica 1 '") levitae prodit amorem;
Linea coccinea •''^) duplex retro pendet el anle ;
Utraque lex extat bissenaque nmbria signat.
Perfectum quia 196 ) pollet 1 ' 7 ) opus, quod prodit ab igie. 440 Fimbna per varia 1 '* 8 ) quam servat laeva, figurat
Aitivam vitam, quani rerum cura molestal.
(Quae icquuntur uique ad finem, sunt e cod. Dnrmsltitl., (iiiuni in Uiss. niulto aliter legantur, non taiueu. ul icnseo, rectius. tjuare se<|iii nniliii codicem Diirmstatlintini. F.pilvijus in Giss. deest. Viit. supra C o mm e nt. crit. p. 87.)
Pontifices tunicis 1 '"') uti perpende duabas, Ut de thesauro promant nova, prisca disertim Signtim signatwat, quod gerat cum nomine claro 445 Pastor, ne pcreat. si sit sine teste valoris.
171) Sic f). in cnrne propria miimrit atiiue cruorem G. — ■ 172) Sic D. mortis meinores G. — 173) Sic D. hic G. — 174) Sic D. sacrisifHe G. — 175) Stt D. per urbem G. Post hiinc versum sequitur in G. is , qui in D. est versus aieniorialis per compendi.i compositiis , ut oninia iiiio vcrsu coniprclienderentur, quae autea copiosius erant e.xposita, unde rectc utlhi viiletur oratiuiiein terminare in D — 176) Sic D. et om. G. — 177) Sic D. fiat G. — 178) confessis justis G. D. Correxi. — 179) Sic D. unxio G. — 180 a) Sic H. poscit G. — 180 b) Versum exple sic: Matriinoniitin, Baptisma, Orilo, Cnro, Penn, Confir- mmHa. — 181) Sic G. prvmptut D. — 182) alba est vestis sacerdotalis, de <|iia v. Dufr — 183) tona vul;;o cinyutiiin appellatur, de quo v. Dufr. r. Cinijuliim. — 184) !)e hmnerali v. Dufr. — 185) De rti- dWll veste v. Dufr. — 186) trnns huinero amic/iis cst transhuinertile, quod vulgo superhitnitrate dic itur, de quo vid. Dufr. r. Superhumerale. —■ 187) De stoln v. Dufr. — 188) tonyitm est h. I pro MSrerbio po- sjtUBI. — 189) talarts testis non extat ap. Dufr.. sed est vox auliqua. — 190) Sic G jumie I). 191) Sic D. per illam G. — 192) De infuln v. Dufr. — 193) De munipla v. Dufr. — 194) tUem ilnlmaticu est sijerosn vestis dalmatica. Vid. nut. 21. et Dufr. v. Dnlmaticti. — 195) tinea cst vestis inlciior, stricta. dc >jua \. Dufr. — I9 (i) i. e. tinnd. — 197) Sic D. prutlit G. — 198) Sic D. fimbria ttt enrin G. — 199) De tunicn sticerttotali v. Dufr.

i
— 143 —
Klebilis hypocrita semper gemit: inclitus 50 °) omnis
Semper gaudebit inopi solatia praebens.
Pontificis mitra- l " 1 ) duo testamenta iigurat.
Sandala-"•') pontiticis signant postponere terram 450 Caelis: inferius sunt integra, praesul ut astra
Aspiciat; caligac Mi ) calles sermonis liabentur.
Annulus J '") est signum regis, regat ut bene corda
Consolidetque fide lluidos Christoque renodct-" : ).
Ouo colit sc ecclesiae caelesti gratia sponso 455 Inclita sanctorum chirotliecae 2 " 7 ) facta figurant.
Kst baculus-"*") rectuni, quod debet in omnibus esse.
Pastorale pedum regit agnum, dirigit hocdum
Curva traliit mites pars, pungit acuta rebclles.
Curva traliit, quos virga **) regit, pars ultima pungit. IfiO Quac capit archiepiscopus 21n ) demonstrant pallia 311 ) quod sit
Legitimus miles. Cocco notat infula M9) papae
Murtyrio promptum ; praecedcns crux notat ambos
In cruce lcgitimos pugiles pro nomine Christi.
Crinis tonsura resccanda superflua signat. 465 Innuitur rasis actcrna corona coronis.
Presbjteri HUM est oleo sacrato peruncta,
Pneumatis ostendit donura, quo dextera pugnat.
Mvstica complcri poscunt haec cuncta videri ,:
Rfysticas esl clerus domini de sorte vocatus. 470 Janitor cst. quicunque lidem docet: illc docendo
Mores lector crit, erit exorcista precando ;
tcolytllS locem ilando , pronusque minister
Est sublevita; dici levita meretur,
Si laicos exhortatw verboque manuqin'. 475 Hostia Deo >aurla si fiat, presbyter extat.
\\ II llis dictis missac paueis cgo mystica scribo.
Sanctorum primum signant suspiria, missae
Introitus vcrsus cxtat psalmisticus - n ). Gloria, laus, cantus. iteratio pectora primum 480 Priscorum signat suspiria saepe dedisse. A nobis kyrie dcsignat tcr triplicatum. Antiquos patres coctus optasse novenos Aethcris; interea procedens veste sacerdos Ornatus si^nut sponsum de virginis aula
200) inclilus h. I. est integer, bnnus V. Dufr. — 201) De milrn v. Dufr. — 202) Mtminln pet lllllllH nictricniu dicta mt pro suiitlnlilins, dc quibus v. Dofr, — 203) I)e cnligis v. Dnfr Scd quid B .L sint cnlles sermnnis non intellijr» — 204) l)c annuln v. Dnfr. — 205) Christn renmlel est quasi nodn. vcl vinculo ciiin Christo copnlet. Deest vcrbmn renodare ap Dufr. — 206) sttonsus ecclesiae est Clirisfus. — 207) chirnthecae snnt manicae , Ilandsclnilic . Gallioc yants. V. Dnfr. — 208) Imculus cst pasturalis V. Dufr. - 209) curra lcgilur ap. S. B « g —i de Victore in Spec. eccles. c. 6., ubi hi dun versns iMMkr, V. Dufr. v. Haculus et Commentt. noslros crit. p. 8f>. - 210) arrhiepiscoiius b. I. quatunr syllabis pronnntiandiiiu est, quasi dicas arclncopus , ut apud poctas mcdii acvi intcrdiini senlenlta legcndinn ps ( quasi esset sentia. — 211) De pallin sacertlolnli v. Dufr. — 212) cocco infnla cst infuia coccinea. — 213) Hio vcrsus obscnrus esl — 214) Hoc voiabulum deest ap. Dufr

— 144 -
185 Tanquam «1«' tlialamo vostitum carnc venirc, Processus duplex es( cujus matris al> alvo Eque summo patre '' 1 '')? est el seeretus uterquc. Kt chorua antiquus portator luntinis 7t0 ); neque Sublevita lequensque simul lcvita ; uoveHae
490 Plebs jegis 117 ); post hoc positus liber est supcr aram: Ponitur in Syon lex, quac se fundit in orbem; Assit confessio communis, tunsk> 7,H ) crebra, .Missa , Pftter Mtter. Elemosyna; sit benedicta Hinc aqua; peccata nobis vcnialia toUmt;
49.> Postquam Conflteor profertur, presbyter arae Oscula dat positoque libro designat Hebtaeos Ara '•"'>) liber gentes, ofTertque minister uterque Presbytero librum, gentiquo scmina sancti Dum spergunt, redit ad Christum plebs subdita ('luisto.
500 lncipit altaris a dextra parte sacerdos
Missam, Judaeos signans, quibus edita lex est;
In medio vero cantatur Gloria . pcr quod
Esi mediatoris ortns stgnatos ab alto;
Ki chorus angclica designat cantica laeta.
505 Post fcrtur ,,Dominus vobiscumChristus in illis
Ct maneat. „Sit pax vobiflcam" praesul adorat -•'"). Quod Christus dixit, postquam surrexit, amicis. Ilinc Oremus ait, ut nos orarc vclimus. Discipulos Christi designal epistola lecta.
510 Responsum notat offensum , quia scmine jacto Credidit autor ' J '-'). l'ost Alleluja rcsultat -'--' i. I liiur ecoresia primis tribus unica linguis' J,s ) Denotat Ilebraeum legcm Graecumque sopuiam; Itala vox regnum, quibus est laus principia aucta.
515 Est onlo: lex auditur; plebs inde resultat rM ). Quod repetis laudem , notat alti gaudia caeli, Plausus inexpressus in caclo semper abundat. Ostendit tractus i vitOe lacriraabile carmen Contemplativae. (pio pro sc proque propinquis.
520 Pro patria luget. His factis ordine cunctis Kst Evangelium lectum, sed parte sinistra, Nam redit ad gentes Christus contemptus Hebraeis Coutra te legilur, aquilo -•''). quia caelica verba \os armant contra sathanam, qui pectora stringit.
5*25 Stirps Levi quondam dignos transmisil ad aram Assumptum dic esse Levi, dic inde levitam, Ut levita probus arae sumatur ad usum .
21.») ('onstriic : CHJV*procesitu tltqtlex est, e matris aIvi■ et a patre. — 216) Haec verb» non intelligro — Hnec quoque obacura sunt. —■ 2lb) Deeil h*ec vox ip. Dnfr. — 219) Haec obscura sunt. — 220) h. |. cst itis:t/ter ortit, qnar si^riilicatio a Dufr. non tiotatur. — 221 ) llacc vrrba non inte!li«;o. — i. e. rrMinat — 223) lloc nini bltelligo. — 224) i. e. rcspundet cantando. — 22o) De trnctu \. 136 — 226) i e. ad septcntriones versus.

— 145 —
Magnus ul in populo fiat justusque MCerdos; Dcpositi baculi monstrant nos linquere Christo
530 Vindictam; caput est detectum, corpore. mente iV ) Ut prompti simus, stemusque lM ) pugnare parati. Crux frontem munit, ne vectes **) rumpere possit Hostis. Verba gradu domini majore '*■">) leguntur, Nam doctrina Jhesu doctrinas praeterit omnes.
535 .. (!redo u sequens notal aseensum tribuisse popellam Dicitur binc ,, Dominus Vobiscum } ( ' quae tulit oliin ,Verba Boaa prkna mtMurlhm '*') ut remanere Plebs velit in fidei doctrina, quod jubilando Promittit, quoniam canit Offertoria M ' i ) eoetos.
540 Inde quiden dojnino fert acceptabile niunuv.
Ouod feeil Salomon domino. lum templa dicavit. Postea ferl panem . ferl vinum dextra sacrantis Utraque; Melchisedech haec obtulit; utraque Christus Discipulisque dedit et in illis se dedit ipse;
545 Alterntrnm capiena perfecte aumit utrumque,
I)e multis speculis simul et semel ut speculare Sn ChriBtna melius, multis speculatur Ms ). In aris Tolle locos loycae ' 16i ), fidei locus hic operatur; Spea el ^anctus amor, quorum vestigia tendunt
550 Clterius, penetrant summi sacraria caeli.
Physicua ostendit, quod imago praeit ratioque Subsequitur, tenet inde suam memoratam Ji5 ) sedem. His studet occnltaa naturas pandere rerum ; Snl medicia occulta fides caelestia pandit.
555 Sana Bdea inedicum Ji ") sanat vitamque reformat, Hic cibus ad gustum ducit deitatis: utrumque Snmitur et corpus et sanguis, detur ut illis Corporia ac animae laus duplex, gloria duplex; Sumitur in speciem panis. ne, si videatur,
560 Esse caro cruda, populi mens horreat ista. Hic panis mentem confirmat laetificatque Vinum; auscipitnr pariter totum , quia sanat, Quem Christua sanat, qui sanat corpora, mentes. Panis hic est granum frumenti, quod moriendo
565 Attulerat fructum; conteruntur - i7 ) plurima grana. Ut fiat panis; plures, ut vina liquescant, Conteruntnr acini; personae sunt ita plures Bcclesiam aanctam statuentes, quae velut unum Sunt corpus; Christus vinclo quas unit amoris.
570 Jungitur unda mero, conjunctus sanguine Christi
227) i. e. corpore ac inentc. — 228) Sic, cmendavi, qiium in D. esset stamusque, in G. stemus vugnare parati. — 229) i. c. corilis claustrn. — 230) De yrariibus in ecclcsia v. DnCr. — 231) Vid. Huth 2, 4 — 232) offertorium est canfus, qui inter olTerenduiii canitur. V. Diilr. — 233) Haec non intelligo. — 23») i. e. acutias riialeclicorum. — 235) lloc non intelligo. — 236) Nonne legendum meriici I — 237 j lege contruntur b, I. et paulo post njetri eausa.

— 146 —
Gaudet homo Christo; conjungitur unda Lyaeo. Fundit utrumque latus Christus calicemque locatum Cernimus in dextra pani.s; cum sanguine mixtam Uudam projecit lateris pars dextera sa uct i. 575 Antoriore tamen panis si parte locatur
PostquB calix, illud rationis norma tuetur. Est crux ara, calix tuinulus, petra summa patena, Estque superposita byssus vice syndonis alba. Tot sacramenta memori sunt mente retenta, 580 Quae mctrum claudit. quae lector cemit et audit. Voce jubct clara nos suraum corda levare Presbyter, hoc signat, quod discipulos vigilare Jussit et orare, jussit dormire: Sacratur In cruce post agnus. Nos mentis habere quietem 585 Persuasit, quando Vigilate , Quiescite, dixit. „Oremus" fertur post offertoria tantum, Clam quoniain dominus verbi sacra semina sparsit, Est tamen domini nomen vencrabile vcri Amen monstraun -ii ; assertio dicitur Amen ;s ) 590 Hoc resonat verum, quae pars tuuc nomen habetur. Nunc verbum sequitur ct tunc adverbia spectat, Ut verum fiat vere quasi stans sine fine. Amen connectit muneris elementa, movetque Cuncta sator stabilis, qui frigore temperat ignem: 595 Prolatus fuerat canon-' 1 ') sublimiter olim; Dicenles eadem pastores verba per agros In carnem versum stupuerunt cernere panem. Illos caelestis percusserat ultio dignos. Mysterium crucis cst sacrae praefatio missae, 600 Divinis sociat quia crux humana ligatrix. Braebia presbyteri tendit praefatio facta; Praefatur festi cantum divinaque tangit. „Sanctus" subsequitur. Isaias aetheris illud Audivit coetus mellita voce canentes. 605 Angelicus cantus hic est, sacratio sancta: Civibus angelicis hominum consortia jungit. Quo caro sacratur est canon, regula dictus. Post Domini sequitur oratio; Vita futura Primis praecibus tribus. Inde petuntur 610 Dulciftuis praecibus praesentis commoda vitae.
Agnus ter fertur, quia pcndens in cruce Christus Patrem cognovit, matrem ter virgo Johannes ' )
238) De v. Amen v. Dufr. — 239) De canone v. Dnfr. — 240) i c cantm, qui incipit „StmetU$" ex Isai 6, 3. — 211) Hie locm perobscuiiis fortassc ita explicaniliis est: ( liristns matrein suani Mariam ter coininendavit Jolianni illscipulo suo carissimo, qnod ipse rilnini non liabehat ve) cngnatiim, cui enoi comniendaret, qiiamqnam in Kvangclio Johannis 19, 26. 27., nnde sna liausisse videtur poeta, de ter fact» roniinendationc nihil lesitur, nisi forte ad Lejrendam qiiandam spcctavit. Virgo antem Jolmnnrs ChristUl ideo dici videtur, quod pariler atque ille loatrimonio non inito filiuin BOH liabebat ideoque rirginiilis 'lici

Commisit. Gcnus humanum pietate redemit. Est agnus Graece pius, est quia Jhcsus pius aguus 54 ') 615 Pax petitur cordis, pax temporis, ethcris alti. Sacri participes dcsignant oscula pacis. Illud idem signat Doniini concessa dicbus Allati panis benedictio scmper abundans, Ut nobis detur panis, saturatio veri. 620 Est autem panis sacrati portio triplcx: Ista piat vivos; salvandis altera pcnas Defunctis minuit; dat portio tertia laudes Propter salvatos, est quorum gloria Christus. Extremo sequitur communis laudc hdeli, 625 Ut nos consociet sanctis celebratio missac
Ite, canit, missa est, sublima voce minister, Ut nos in patriam secutn trahat hostia missa: Indc Deo grates refcruntur voce levata. Est autem mcntis vox iuterjectio laetae, 630 Ouae grates donat, qua mens rotunda resultat. Kinita missa, plebs ad sua propria tendit, Quem sacrifex vere satiavit sanguinc vitis, Haereat ut palmcs illi quicunquc lidelis.
Epilogus.
IIoc opus exiguum ludcndo tempore feci
635 Exiguo, quod Parisius J , i ) practore rclatum 344 )
Conscripscre manus, studium quo tempore mortem Flevit Allexandri -'") studiosi cannine tali J4t) ): ,, Geinma pudicitiae fuit liic, flos philosophiae, ,,Aula decens moris, redolens velut area llorum,
640 ,,Quem virtus rexit humilis, queni vultu.s herilis „Prompsit paciiicum, doctum, rationis amicum. ,, Floret Alexandro locus hic, dedit Anglia florem 247 ), ,,Cuju.s Parisius •'"•) caelo transmisit odorem .. Mille ducentenis quater inde decein ligat annifl
645 „ Virginis a partu, qui nos censura w> ) .......
„ Missam legatus pro defuncto celebravii, ..Oua Jhesus oblatus feria nos sanguine lavit. „ Assunt praclati de consilio venientes, ,, Cum praece dellentes mortem doctoris humani.
650 „Virginis assumpta festivo tempore sumptus
.. Yirgo- 5 ") vir ad caelum virtutem pracmia sompsit;
puiuit, quud coanomen Jolianni forlasse s suis Iributiun liabebal. Quodsi res ita se habet, xicuti ■ habrre videlur, hic locus ita verti potest: Als ein jiinjjfrauliclier Joliaunes empfahl er (Christus) seine Mutter (Maiitj) dreimal (dcm Joliannes). — 242; Vcrsus cst corruptus, nisi fortc Jhesus una syllabi proniintianduiu est — 243) i. e. Parisiis. V. not. 2. — 244) Hoc non intelligo. — 245) Intelliji videtur AlrTandrr nb ■alWj qui anno 1243 iuortuiis est , de quo v. Commrnl. Cril. p. 86. VI. — 246) Incertum est, num hi vir .us a nostro pocta sint, an ab alio a noslro petita. — 247) Matus in Anglia ituduil litcris Alcxander Oionu. — 248) i. e. Parisiis. — 249) Dcest aliquid in cod. D. — 250) i. e. virginalis, inttytr a maculis
19*

— 148 —
., Qui mundi pompam prius archilevita 551 ) repressit. ..Francisci cardas VVJ ) non parvo tempore gcssit, „ Interius reprobat mundanae gaudia vitae, 655 Stringere cum nodis hanc studet exterius.
,, Excitet ergo senum sperulum probitatis amenuni
Exemplar juvenum florenti dogmate plenum. „Qui fuit ecclesiae dicta columpna, fenestra ,,Lucida, thuribulum redolens, campana sonora.
„Explicit misterium ecclesie." Darmst. I.oco versuum 442— 658, quos praebet cod. Darmst., in Gissensi hi lcguntur: Praeter pracdicta vestimina J5J ) mystica quaedam Praesul habere solet, quae post hic plenius edam, Vestibus hisque nitet merito, quia autor honore Extat" 1 ), et hac vita portabit pondera nostra. Exornat vestis hunc duplex, serica primo, Iacinctina sibi nomen vocat altera ferri. Prima bombyces generant, quos nulla voluptas Carnis producit, etiam nec copula gignit. Serica fit vestis; humilem signat quoque castum Vivere pontificem, luxum fugiendoque fastum. Iacinctina monet, quod compatiens et amice Congregat et miseros pacis pietate gubernet. Testamenta duo dant cornua bina coronae, Quae praesul gerere debet sub mente tenace. Discipulos signat dependens lingula ' J55 ) duplex, Qui juxta veterem legem vivuntque novellam. Aspiciunt pedibus sursum sandalia sulcus J5t 0, Integra summa vident, ast ima videre recusant. Ammonet hc-c , mentem quod praesul tollat in altum Et simulet carnem 257 )? nec mundi gaudia quaerat; Pontificis caligaeque docent, quod visus agros Christi i5S ), sitque cavens, ne semen avis vaga tollat . A via conculcet, nec spinae vel petra furet J5 i ). Anulus est signum pacis fideique sigillum; Hic monet, ut cunctis sit pacificusque fidelis ■'"'). Sanctorum vitas bene signo per chirothecas, Praesul sollicite quas palmis 701 ) debet habere. Defendet viduam, pupillam judicet J6i ), aegros Visitet, hospicio quoque colligat ipse vagantes. Est baculus rectum, quod debet in omnibus esse. Pastoriale pedum regit agnum, dirigit hedum.
251) nrchilevita est archidiaconus. V. Dufr. — 252) Francisci canfa est Sli. Franrisci habitus , fuit cnim Alexander de ordine Sti. Francisci De carda v. Dufr. — 253) nstimen rarum est vocabiilum. V. Dufr. — 254) i. e. insiynis est. — 255) Hoc corruplum videtur pro lineola; de lina veste v. Dufr. —
256) sulcus quid h. 1. sit , iijiioro. Nuui leg. est subtust pcilihus sanilala sunt quae pedibus (teruntur. —
257) i. e. carnis libidinem mittat. — 258) Haec prorsus corrupta sunt , cfr. v. 212. — 259) furet dictum videtur pro furetnr. — 260) i. e. pacificus et fidclts. — 261) i. e quas dcbet manibus indulas habere. — 262) Lege vindicet.

— 149 —
Curva trahit, quos virga regit: pars ultima pungil.
Pallia portahunt patriarchae, mctropolitae,
In signum fidei, quod certent pro «rrcge Christi.
Cunetis papatum supcresse notat hene manluin •'' '.
Papam namque facit snmmum divina potestas.
Accendit flanwi mantum rohur undique signans.
Martvris promptos praecedens crux notat amhos.
XVII. Kst dictis inissae celehratio scire neces.se ,,v ).
Advcntum Christi patriarchas pracmonuisse.
Qoi sequitur versus dicit scnsisse prophetas.
Qood faceret gentes sese Deus hospite laetas.
Cloria signat eos, felici tempore quorum
Illuxit rerum rex atque salus populorum.
A nobis kyrie designat tibi triplicatum,
Antiquos patres cetus exoptasse novenos.
Presbvter ipse notat missam celebrare paratus,
Quod Clwisius venit nostros delere reatus:
Dicitur illorum vitam levita monere,
Quos Dominus misit gentes baptisma docere.
Qui textum defert hos signilicare videtur,
Ipsa quibus nomen confessio ferre meretur:
Quique duo pariter pueri procedere curant.
Quae data sunt nobis duo testamenta ligurant.
Solua ad altare tum preshyter ingrediatur;
Quod Christus tantum Jl ") fuit in cruce, testificatur.
Presbyter accedens confessus basiat aram:
Sic Deus ecclesiam veniens junxit sibi sacram
Incipit altaris a dextera parte sacerdos
Missani , Judaeos signans, quibus edita le\ esl
In medio vero cantatur Gloria , per quod
Kst mediator orlus signatus ah alto.
Ast chorus angelicus designat cantica laeta.
Post fertur Dominus vobiscum ; Christus in illis
Ut maneat. Sit Nobiscum praesul adorat,
Quod Christus dixit, postquara surrexit, amicis.
Hinc Oremus ait, ut nos orare velimus.
Dicit collectam ?6,) ), quia colligit intus eorum
Vota, quibus spes est opcrum mensura bonorum.
Presbyter ad Dominum pro se populoque profatur.
Plebs, ut sic fiat, Amen canendo praecatur.
Lectio se capiti praefert evangeliorum,
Praemisit Dominus quia quosdam discipulorum
Sic eadcm media graduum statione legalnr.
Haec evangelio longe minor ut videatur.
263) ile mnnto veste v. Dufr. — 261) liaic rorrupta sunt. — 265) Hoc corruptuin est. — 266)
colieeta v. uufr.

Quod sunt ante cliorum tractiiti gradualc ''" ) canentes,
Signant discipulos nos ad divina trahentes.
Expedit, ut, quociens nos Alleluja canemus,
Voce Deum magis hoc laudari velle putemus
Sunt Alleluja, quoque Gloria ,M ) cantica festa;
Dum suspenduntur -'°") , dant primum tempora mesta;
Dat prius abjectas signare Sequentia * 7 ") gentes,
Quod sit ei data lcx, domino laudem referentes.
Ast Evangelium cum dicitur, est quoque standum,
Postquam iide nn quasi sit bello properandum.
Hoc ideo legitur lator' J71 ) de parte sinistra,
Illinc nam pariter sceleris cecidere ministri.
Dum canimus corde plaudcntes voce serena,
Confirmatur ibi populi confessio plcna.
Nobis supplicibus dant offertoria signum,
Quantum sit pro posse praeces offerre benignum.
Presbyter inde manus lavat, ut vcstigia sordum
Si qua manent, penitus mundentur regia 2 ") cordum.
Ast stantem 11 •') populum fralerna voce praecatur.
Pronus ut astra super orando quisque feratur.
Verba sacerdotis interveniunt praece digna,
Ut mentes hominum capiat Deus aure benigna,
Ut laudemus eum vox semper praedicat esse,
Gensque salutatur, ut corde Deus teneatur.
Qui nec principium nec novit terminus esse.
Praccipimur sursum mentes et corda levare,
Ut calcando scelus celum studeamus amare.
Praeterea Christo debemus reddere grates;
Vere dignus ut est Sanctus Deus optime voces.
XVIII. Genus humanum designat Dei deitatem,
Stans crux in medio federat ista duo.
Solus praefatur hinc presbyter atque praecatur.
Laus sua, quae canitur, quod celo suscipiatur.
Idcirco patres Sanctus triplicasse fatemur.
Ut tres personas sine principio veneremur.
Et Dominus dixisse semel monstratur, ut unus
Esse suis qui se dat post certamina muMU
Et exercituum Sabaoth Christo propriatum,
Graecus Osanna sonat, quod dicitur o lierro -"•) salva.
Quod bis cantatur, Christi dupla forma notatur,
lgnatius martyr his apposuit Benedictus.
Patrcs Secreta ' J7 ') secrete legi voluere,
267) fraduale est rcspoiisorium diotum, quia in «jradibus canitur. V. Dutr. ct WtAf I. r. p. 289. — 2r >K) i. c. Alltltija et Gloria. — 269) i. c. cesMnt, non cantantur. — 270) De sequentiis in cantu v. Dufr. et Wolf p. 292 Dat signare est datur ad signandum, iitniiuqiie autem est intelligitur signare. — 271) leg» legil lector. — 272) Qnid sit regium h. I v non intelligo. — 273) Sic teripai c conject. ; astantem cod. G.— 271) Haec verba Germanicum poetam produnt, diveraum ab illo, qui versus fei it istus, qm in D. cxtant, quo- ruiu auctor est Anglus. — 275) secreta est oratio, quae post iiraefationem in sacra liturgia secrete ct submis»» vocc

Ut per signa crucis pcrcat cato duri pictus- 76 ),
Hacc quia cantando pastores intcriere.
Postea fert panem; fcrt vinum dextra sacrantis,
Postquam Melcliisedech liaec obtulit; utraquc Christus
Discipulisque dedit et illis se dcdit ipse.
Alterutrum capiens pcrfecte sumit utrumque.
Presbyter inde pia praece dum caliccm veneratur,
Postulat, ut digne tam digno vase fruatur.
Est crux • 77 ) calix, tumulus, pctra summa patena.
Quae superposita byssus vico sindonis alba.
Hincque Pater expressa voce cantatur,
Signat, quod nova lex non sub velamine fatur.
Pax dominum scquitur, Deus hiuc bene significatur.
Quando salutavit fore clausa - 7 \) quos adamavit.
Agnus tibi format, quia pendens in cruce Christus
Patrem cognovit, matrem tibi virgo Johannes
Cominisit; genus hunianum pietate redemit.
Pax petitur cordis, pax temporis aetheris alti,
Ut Deus a culpa nos absolvat, quoque pena.
Idcirco canere dcbenius bis Miserere.
Quaudo dividimus scrcna per oscula pacem,
Exoramus, ut hanc possimus habere tenacem.
Est autein panis sacrati portio tiiplex:
Ista piat viros; salvandis altera penas
Dcfunctis minuat; dat portio tertio laudem
Propter saivatos, est quorum gloria Christus,
Extremo sequitur communio laude fideli,
Ut nos consocict sanctis celebratio missae.
Iste canit, missa sublimi voce minister,
Ut nos ad patriam sccum trahat hostia missa.
; , Et sic est finis hujus opusculi." Giss.
II.
Incerti auctoris libellus metricus de Calliditate malarum mulienun.
(E cod. Giss. Nr. LXIV r . V. Cumment. Crit. p. 95. XIV.)
Summe procus cavcat, nc ducatur mala conjunx,
Ne miscro socio conumerandus erat ')> Quae facienda negat, ct quae sunt obvia parat. Conjuge punitus vir -') miser ante 3 ) fuit.
a sacerdotc dicitur. V. Dufr. — 27fi) Hoc carrnptaiB ost. — 277) In cod. D. v. 577. recte le^itur ttt
irux ara, calji ctc. — 278) Xum lioc e»l foribuf rlttusis!
1) Num legciidiim eril, quae synlaxis in hoc cnrmine, quod inultis viliis gramnialicis scatet, non of-
fensioni esse dcbet; vcl legcndum est enl, quod lioc verbum pro esse usitalum est medii aevi seriptoribus.
Vid Maurilii llaiiptii censuram cdit. Vilal. Bles. Gel. Osann. iu AllMlibM Vindnbori loto supra iu Commriil.
Cril. p. 82. I, allato p. 111, — 2) vis cod. — 3) anle h. L signiOcat olim . quod in cod. supra ver». •criplum esl.

— IM —
5 Quadam vicinis conjuuctus luce sederat ')
Orla ';: ceperont verba loqui varia. ilternant juxta scricm sua verba querela °)
Quilibet 7 )j et narraiit, <|iiae sibi damna vidit. Bis binis latere vicinis juugitur ille 10 1'rimus, et incipicns de muliere refert:
..Oinnia, quae coago 8 ), mea perlida dissipat uxor 7
Juin crapulis, jam scums, modo'') fert aliis." ,,Kert aliis tui conjux 1 "): pejor inea multo:
Me spernunt homiucs, garrulat") haec in eos." 15 ..Tertius responso sua dixit simplici damna:
Cara nimis cupide femina vina bibit." „AcbJ ego quid dicam, conjunx quod adultera vivit 1 '-'),
Cumque domo desum. convocat haec alium." ..Oiiintus uit: colitis dignos auro mulieres: 20 Ora domate viri: nain mea deterior:
Ut mea prae nimio pignusque furore coriset:
Kn, faciam pono 1 » ; crederenon adhibent." Omnes gaudentes ponunt, quo pignore certent |J ),
Cumque domum lustrat 1 »: leiuiua pepla lavit,
4) Hic versus cnrruptiis fortasse sic legcndus est : Quariam ricini conjuncli luce setierimt. In cod. pro conjttnclus esl jt/nctus; quiulnm luce videtur esse un jour, eines Tages ; in verbo serierat quantitas falsa est. — 5) Orln quid sit nescio. Apud Dufresne frustra quaesivi. — 6) Num querela pro querula dictum est? — 7) quilibet primo loco collectivo modo cum plurali numero conjunctum est, altero cuin singulari. — 8) coago nusquam alibi pro cogo reperi. — 9) Versus est vitiosus. Fortasse legendum est crapulis, scurris, jam morio fert nliis. — 10) lui conjux dictum est pro lua conjux. V'. Buddimann Institt. ling. lal. T. II. p. 45. not. 14. ed.Stallb. — 11) garrulans participii forma Veperiri docet Forcellini, verbum finitnm non reperi. — 12) Ad Iiuiic locnra ■ nescio quo viro docto saecnli XV. in margine haec verba addita reperiuntur : Arioliriius contra adttlteras in haec prorumpit rerba: lleu tnihi quam frnude mnlicr nntltt raria sorriet | lntegrn jurn tori non tenet illn viro , | Alterius segetes semper putet esse uberiores." Extant hi vcrsus in fabulis Adolphi apud l.etjser Hiator. poet. et poeni. meJii aevi p. 2009. v. 35 -37 , nisi quod pro putet ibi recte cxtat putnt et rsse recte omissiim est. Inilio nutem carniinis quasi prologi loco idem vir doctus in marginc liaec scripsit: „ Libellui metrleus * callidttate malafum mulierum compositus; Sient arenu muris et sicut multa siriefa polorum, multa sic fraurie feminu prnvn viget. Hnec Ariolffus in libm , qui riia/ogus intitulatur (vid. Legser I. c. p. 2007. init. et seq. p, 2008. v. 7.: Sicut arena maris, sunt siriera multa polorutn. Multa sir fraurie femina prnva viget.) et etiam Erancisco Wilhe/tno in satiris decade prima heccatasla nona (cfr. Ordsse Lehrb. eiucr allg. Ltgesch. 11. Bd. 2. Halfte" 1. Abth. p. 1113.). \am qtiicquiri feminn secutn cogitat, insiriins totum frnuilesque ministr nt. Vt ergo tnelius nobis tt fraudibus mulierum malarum praeeaveamus , opere precium est, fraudes enrundrm cognosccrc, cum iiiuliiiii evitare «»« pptest . nisi prtus cognitum , secundum Aristotelem in Elenchis et cum tela praerisa se- pius nunquam leriaitt. Kaproptct «,/ vestiganrias aliquas fraudes mulierttm tractalulum huc acco ( mo? ) damus, qui de mulierum calliditate et fraude tractat, iiims (fraudest) autor idee descripsisse vide- tur, itt titni Jutenes, quam etiam senes easdem vitarent et formiriarent, eum mala mulier at sit venosissimum iti /iriis siin frnnrie, sicut busiliscus visu inficit, ut tttestatur JOolignmus dicens : Aurii rioc trinum, qui vii vitart ruinam \ Quisquit eris, q u i credideris fidei mnlieris, | Crede mihi, ti tu credis, te dt cipierit) \ S niwdnhit illa fidem tibi, quam vioiabit ibidem. | Vana firies, quam curta fitles manet in muliere. \ Dum tibijurat, quae te super omniu curat, | Aspice, quodjurat, qnatn longo tempore riurat, | Postqunm discerias, ul eam firiam tibi credas, \ Et cnve, ne tu prave capiaris ub illa, | Namque fidem tervare pridem sic femina nulla potest. Qtnmi sint ftigientlae et forntirianriae, patet ex his versibus: I nge nibus ( ingeniumt) mores, animus, res, cor- pus, honores, | Tot perdit vere bona Clericus in tnuliere; | Hanc animo stabili vita, ne te derideai alter, | Femina namque facit, quori satanas refufit. \ Vemina nequicior (lege nequitia) vincit genus omne parntu (lege barathri) \ Pejor sub celo bestia nulla tenet." Haec Ilii;» de deceptione miilierum (Sunl lamen tres posteriores versus apud Ariolphnm in fabulis v. 212 — 214 sec. Legser. p. 2017.)—13) Verba |iaulo obscuriora sic conjungenda videutur : En faciam et iiigtttis pono, ut mea prae nimio furore coriset, i. e , opinor, chorizet, saltet, exiliat. — 14) creriere h. I. pro sub- stantivo poiihim est , ut sit fitlem non ailhibent. — 15) ffr. Virgil. Ecl. ID. 31.: 7 *11 dic mecttm quo pignore certes. — 16) In cod. supra vers. est circuit.

— 153
25 lminundis manibus (|uae tangere masculus audet, Tunc ndpatqae virum llendo inarita suum, Oiiam vir subsannans '") lateri supponit utrique
Kracbia: tunc ceutruin >fl) curritur absque inora Teinporis: affines''') amhoruin cena pusilla-"), M 1 'ost. vocat uxorem: sic loquebatur) eani: Kn dilecta inea! cunctos convivia--) nostros
Accersi -••) aflines et resouare -') mihi: Secum**) laeteris, iram domitaiula rogeris ••'),
Cuinque nos abscedant M »), hi mala ne referant 17 •>). 35 Illud ait mulier: votum spondcbo libenter:
Me cemes gratamque- s ) hospitibus placidam. Ilortis in vernis lentantur ig ), mensa paratur,
Cenandi spacii •*") cumque adesset hora, Iiimpida translluxit rapido quos ;i ) gurgite •>->) npa 40 Subliniuin fundum huic semper aderat "), Et circumposuit ornata sedilia, scamna,
Uxorem sumnio ponit adesse loco. Accedat propius mulier, vult ipse maritus In sane sapiens JI ), cedit at illa retro. 45 Illam cuin curis 15 ) non horum adverteret ullus, Nomine daemonis cecidit ilia retro. hittora transcendit ") ripae capitque radentein ■*').
llospitcs, ille, peto sitis ut auxilio. Unus dixit ei: decurras littora ripae !S ), 50 Uxorcm attente quaercre si cupias.
At vir: nequaquam, quia vita curro sinistra Jy ): Novi, semper eam sic obitu videain "').
•
17 ) subririetts in cnd. est siipra vers — 18) ln cod. supra vers. est per riomum. — 19) nmicos ex- plicatur in cod., ut v. 32. — 20) Sic scripsi c conjcctura, i. e. coena pusilla vocat amicos tam virorum, quam inulierum , sic, ut e seq. v. revocetur v. rocat. In eod. est cennm pusilluin. — 21) loguebutur dictum csl pro alloquebatur, quod in cod. est supra vers., undc hoc verbum liic cum accusativo con- jiiii ^iliir. — 22) conriria accersi dictuin est pro ml convivia accersi, quae praepositio in codice supra vers. additur. Amat lianc libertatcm praepositionis omittendac poeta, ut v. 28. curritur centrum dictum Mi |iru: Mllilui per HilillHM Cfr. v. 69. negrotut mortem. — 23) Arcessi soloecismus est pro urcessivit.— 24) In cod. supra vers. infinitivus pendcre dicitur ab omisso rogo ; resonnre autein explicatur congaiiriere. Kortasse tainen pocta ipsc resonure pro imperativo vcrbi deponentif resonor liabcri voluit, qiiamquam ea ipsa verbi dcclinatio insolens est — 25) secum est pro cum iis dictuni, ut casus obliqui pronominis reflexivi apud medii aevi seriptorcs saepe pro demoiistrativi pronoiiiiuis it f en, iri casibus obliquil ponuntiir. Vid. l.atcinische Gedichte des X. und XI. JU , heraii.s<;eg. von Jac. Grimm nnd Andr. Sclimellcr. Gottiiiir. 1638. p. 227. — 26) i. e. rogari te patere, ut iram domites, i. e. refrenes, ut cst in cod. supra vers. — 27 a) nos absceilunl supra vers. explieatur a nobis abscerinnt allines; nbsceriere auteni eum accusativo conjuiictuin in- ■•itatum est: in pronotuine nos quantilas nc^lecta cst. — 27 b) refernnt supra vers. explicatur ilicuiil. — 28) <\ne partitnla conjiingenda est cum adjcct. plnciilmn — 29) Pro lentnntur videtur esse legendum lne- NMMr, ut sit MMtflr mensn pmiiliir. — 30) spntii supra vers exponittir temporis, ut sit coeniuiili temporis horu, riic Siiiinle der Fsscnsuit. — 31) iiiios snpra vers. refertur ad horlos v. 37. — 32) gurgite exponitiir rursu. — 33) Hunc versum inendosum non intelligo. — 34) in srne sapiens exponitur supra vers. per tniesin sane insipieits, i. e. profecto Mlm/ — 35) cnris videtur esse dictuin pro prae curis. — 36) lillorn trnns- cemlit supra versuin exponitur mnrginem nscemlit.- — 37) Quid sit rtntens non iutelligo , supra vers. additur <\itnerenrio vxorem, unde suspicor rmlentem esse conium , quo altiludo fluminis exquiritur. — 38) Supra vers ad hunc locua haec ■■llWlllll seorsum et non rieorsttm, i. e. quaere uxoreui non in flumine , sed in MM i iun alio viro ainbulantem. — 39) Snpra ve r s. exponitnr M ritn riecnrro sinistrn. — 40) Haec, quae ob-curiora sunt, supra versum sic exponiintur: ririeam nn etitint in obitu sir velit fncere, sc. nutitnilo aquum sursum.
20

Hanc uiius vix semivivam extraxit amicus: Donum pcrpctuo suscipe dc domino. 55 Cenae cum dapibus convivae scmpcr fruuntur, Tcmporibus vitae scis memorare meac 11 )■ Cum domini luce Vi ) mensae sociatur uterque.
Cogitat haec herum fallerc posse suum. Optima fert vina, facie dicit simulata: 60 Accipe tu lacte et optima vina bibc.
Accipit haec igitur, haustus non metitur 1; ) lance
Aequali: stare, sydere non valuit; Et velut exanguis fusus tellure jacebat, Spiritus exalat, nec corda bene levat. 65 Claustrum tunc hilaris lcnte non uxor adibat, Verbula funcbria protulit ipsa sua: Kn meus attente vestro cupit ordine conjunx
Esse comes, vilam vult reserare iq ) suam: Aegrotat mortem 45 ) ; referatis ao ) eum, dabo vobifl 70 Argentum multum, si fuerit placitum. Exultant monachi mulieris supplicae votis,
Expertcs quoniam nobilis erant hexis ,: ). Atque domum veniunt cappamque duuntque 18 ), coronain Radunt et portant cum nimio W) jubilo. 75 Circuitus spacio mox cum custode reponunt, Parca mandante sic obiisse M ) putant. Postera lux tacitas ut primum depulit umbras,
Et solis nitidus orbe micat radius, Oscitat hesternum 5I ) dissutis undique malis. 80 Et sobrius factus surgit ct egreditur 5i ). Defuncto surgente viro percurritur 5J ) ille
Servulus 51 ), absque mora defugit attonitus. Inter et haec verba bilis 55 ) dicit: fugiendum Est, vere daemon regnat et est in eo. 85 Hic cernens se ipsum coronatum, vel crine rasum Orbatumque videns se tunicis propriis, Cappatum, memoral "), uude hoc dominus sibi dat ")?
Credit. Dcvotus 5S ) protulit ore suo: 0 Deus omnipotens! qui presbyter en tibi factus 00 Sum, donius atque mea facta monasterium:
41) Haec verba supra versuin Germanice sic exponuntur: ich wUl dit tHeu nil verfeuen . HeweU ick leb. — 42) IVuin lioc est die dotaittica , i. e. die tolitt — 43 in verbo meutur quantitas negleeta est. — 44) reserare supra vers. exponitur ememliire — 45) Supra vers exponitur: infirmtttut mortaliter. ipiud nus dioianu er itt bit som Tode kritnlc. Dc ouiiaaa praepositione vide not.22. — 46) referatit oxponitar ntfortate.
— 47) Veraua claudicat, leg .kexii eraut; hexit est pecunia. Sententia est: pecuniae itidigebmut. — 48) Hoc iupra vcrs expointiir induunl ti. — 49) nimio b. I. eat permagno —50) Sie acripai e eonject. In cod. est sir tbine tt pmkmt, quod a corrupia illa tjuidera latinitate nibil uffenaionia babet, q,ua se pro emm poaitur (v. not. 26.), metrum tanien niniis claudieat, — 51) hesternum scil. rinnm heri tumptmm exponitmz supra verfl
— 52) de loculo additur aupra vers. — 53) haec mira oratio: aententia eal Ule aufUeil Kortasse vemi ita emendandus: perterritur ilte tervuimt, abtqne mora defugil attonitut. — 54) tertmhu exponitur teetetiae nistos. — 65) terba bilis expununtur ilirae — i<6) meinornt exponitur cogitat in se, i. e. secnm huec ctnutiti.
— 57) versus claudicat. — 58) devotus explicatur tanquam ilevulus.
t

— 155 —
Xon tihi perpetuo grates sat dicere possum:
Procidit et grates multiplices dcderat. Suscipit ;o ) exurgens, obnixo mento revolvit
Structuram tcmpli saepe, quod orat ibi. 95 En, dicit, dedecus propria mibi tale °") contulit uxor.
Itputa suevcrunt calliditate viris. Terminat in domini monachatus laude maritus
Vitani: mansil ibi mortis adusque diem.
III.
Incerti auctoris Carmen Facetiarum comedentium.
( K, cod. Gis .s. \r. LXTV. V. Comment. Crit. p. 96. XV.)
Mensae doctrinam da nobis discere, Christe,
Desursum donans optima dona tuis. Sunt quia nonnulli, qui pcccant in comedendo
Xec agnoscentes, sit J ) ubi rusticitas, 5 Manderc nobiliter doceatur usu et arte,
l ct ars docuit, quod sapit omnis homo. NaSUS purgetur, post hoc ipsa manus lavetur J ),
Vec manua attinga posce nuda lucm 3 ). I 'i »tquam manus ccrte sunt omni a sorde lavanda 1 ),. 10 Bt bene tergatur, sit lue nuda caro. In quem locum aedeaa herua aedis.
QlMB tibi signat, nec dicat socio, tu loca sume 5 ). Est raodus in mensa mensuraque semper habenda,
\c eomedas minmm, quod tibi sit nocuum. 15 Inmensua paatua malus eat nimiumque nocivus.
Displicel et superis et fugit ipse vires. Inde mali morbi nascuntur et inde dolores,
Prandia sunt semper haec fugienda nimis. Dum stas in mensa, sis largus desque libenter 20 Ex his, quae mandis, nam cito praetereunt. Von tua claudatur ad vocem pauperis auris;
Nunc sercque, plena postea falce metcs. Ne tecum pravc socius stomachetur ad unguem.
Iram vitabis, mandere quundo velis. 25 Tu quoque suspensis aliis digitis tribus esto:
Non tibi detuipet os quoque, pectora, crus. Pauca sedens comedas, si vis urbanus haberi:
Nec Bocium fallas, nec bona cuncta petas.
69) nonnc sii.sjiicit lcgendum I — 60) haec vox nietriim turbat.
1) Sic scripsi i conject. Iu cod. extat: \ec agnoscitnl est ubi rust. — 2) Hic versus vehementer i -.laudicat. Kniciidafur, si legimus: mnnus i/isu. — 3) Versus non est intejer. — 4) Neo hic versus recte se habet. Succurri fortasse ei potest, si legamus : Postqunni cerle mnnus nianns cerle sunt omni sorde In- iMM — 5) Hi duu versiis tam corrupti sunt, vix ut (|uidquain emendationis efficiatur.
20*

Non intingatur BODtellae bis bolus idem. 30 Praesertim socio si sociatua eria.
Non super lancem dependeat os alicujus .
Atque supra mensam nemo jaceat valens 6 ). Qui tenet in mensa cubitum vel brachia tensa. Non est urbanus corpore sive manu. 35 In mensa oaveas, ne sternntatio liat,
Ac prope te spuere semper adesto memento 1 ). Gausape non tcrgas nasum, sed margine vestis.
Cum potis comedat x ) ; quisquis idem faciat. Sextupedes '') pulicesque truces inter coracdcnduiii 40 Tangere non temptes, scalpere sive caput. Os ne te delectat l ") derodcre more canino.
Nec nimio morsu faux tua turpis erit. Non digitos lambat, quisquis volt esse facetus, Altera neque ora cernere saepe velit. 45 Ora nec a manibus 11 ) rara pingucdine fedes, Alterins morsus dinumerare cave; Nec in parte tua comedas spectando cacumen,
Nec tibi dormitet jugiter una manus. Semper avariciam fugito luxumque voracem: 50 Obvia sunt famae talia namque tuae. Invidiam sortis praeponat 1J ) nemo sodali;
Jam ,;f ) comedens omnis turpia acta fuget; Normaque potandi decus affertur comedendi, Inscius inde mea pulcrius nrte bibat. 55 Ac labraque 11 ) cum manibus ls ) tergas pinguedine prinmm Et tibi tnandati praecipue sume merum °) Kst ergo binis manibus cratera teneoda.
Tangere non pollex dulcia vina velit. Non nirais immergas crateri labra bibcndo, 60 Temperet in vino se nimis omnis homo. Restringatur aqua multa vis improba vini,
Crapula qnum multa possit obesse tibi. >I ulta meri genera cave, nec sumere temptes, Saepe duo faciunt, quod nequit unus homo. 05 Oia cibo tuinida semper potare caveto,
Ne respirabis 17 ) postea, quando bibis : Continuos oclos ,8 ) nec circumquaque revolvas .
Ac cratera super dicere vcrba cave. Porrige craterem post hoc socio potamlo 1 ' 1 ), 70 Nec tua ponatur hic, ubi labra sua.
6) llaec fOOque cornipts simt. Fort. Icg. jaceto. — 7) Hacc emeudare non andco. — 8) Hacc corrwpta snnt inetlicinam non tento. — 9) siint peiliculi. — 10) Xonne delecter? quani<|uaiu in sequenti versu est erit. Cfr. v. 66. - 11) u mnnibus videtur pro ablativo instruiueiiti solo dictuni esse. — 12) Xuin hoc est ex- probret, vorriickeii? — 13) Yidetur legeiidum Xam. — 14) que nielro adversatur. — 15) Vid. Hand Hor. Tuisell. Vol. II. p. 159- — 16) Versus claudicat. Num le». A'e tibi mimilatum prnecipue sume merum?
_ 17) Cfr. not. 10. — 18) oclos dietuin est ut rinclum, nnylus pro nngntus cet. — 19) Kortasse legendum
est sociotfue potaniliim.

\d niensam residens noli nimiuni fore-"') ridcns.
Saepe quod tristis exitus inde venit; Xec coinwlas prius, nisi postquam carpsorit unus. Xec dentes tergas nec 21 ) prius ipse tibi. 73 Kst liber expletus, sit doctor parce receptus. Finito libro fjloria lausquc deo.
IV
Incerti auctoris Carmen quarundam nobilium quaestionum.
( K. cod Giss. Nr. LXIV. V. Comment Crit. p. 96. XVI.)
Quis recte rex est? Se ratione regens. Cui debetur honor? Cui sit bonoris amor. Quis vere sapiens ? Yir sapientcr agcns. Ouis ratione docens? Quod docet. Ulutl agens. 3 Quis vere locuples? Cui faniulantur opes. Ouis nullius eget ? Cui satis est, quod habet. Quis plus possedit 1 )? Qui niiiiiiniim cupiit. Qaae ros maxima? Mens maxima despiciens. Qois pauper nou est? Qui sibimet satis est 10 Quis minus est pauper? Qui patienter eget. Quis iniiiii^ est dives? Qui magis optat opes. Quis vere stultus? Stultitiam peragens. Quis vere dominus? Vir rationc vegens. Qnia vere servus? Qui vitiosa facit. 13 Qana studiosior est? Qui meliora legit. Quae turpissima res? Sordida pauperies. Quis Satbanae lilius? Presbyter baud luunili.s. Qois petit injuste? Qui dare nescit opes. Quis merito poscit ?• Sponte daturus idem. 20 Quaenam pessima sors? Quae caret invidia Quae mulier casta? Quam Deus ipse beat Quis pejor cunctis? Vir sine mente loquens Quis similis cribro? Futilis omnis homo. Quis melius discit? Utiliora legen*. 23 Quis docet utiliter? Qui docet atque facil J ). Quis censoris eget? Absque pudore puer. Quis custodis eget? Yirgo parente carens. Quis magis abjectus? Qui caret arte senex. Quis vir nobilior? Qui aine criminibus. 30 Quod pejus damnum? Tempus inane Buens.
Quae carissima res? Quam precc quisqnis emit Quis sine peccato? Credite, nullus hom,o!
20) fore dictuni est pro esse, ut saepe apud scriptores medii aevi. — 21) nec abundat, quod ad Hpntentiain attinct ; metriiin autem non repudiat.
1) res ipsa praesens tenipns ut roqnc loco postulat. — 2) i. e. qui pariter ajfit atque docel, i, e. qiii sic igit , ut docet.

Incerti auctoris I. Nota dignus sermo prosaicus de florida juventute amenus.
Versiis: „Ducta per erenlus Iransit tnale slulta jurentus." (E cod. Giss. Nr. DCCVIII. V. Commenl. Crit. p. 97. XVIII.)
En juventus, per eventus mea cerno studia, Nuiic benigne, tunc indigne vitae ducena gaadia. Amo florcs et amores ac aestatis tempora; Colo cantum, dampno planctum et annosa corpora. 5 Placet risus atque visus comptus pulchritudine. Taedet vultus, dum incultus constat aegritudine Galatlieas et choreas frequentare soleo, Quae si strident, me dum vident, toto corde doleo. Vestimentum et argentum enitor acquirere, 10 Sed sors mortis nimis fortis cuncta cogit linquere. Nescit actas, quales metas vitae cursus praebtiil Donet dcus, factor meus, ut laus finem teneat.
Sequitur interprctatio Germanica. Di(i ist ein mercklich rede von der jugent. Ich bins die jugent, die die dugent und undugent fehet an; Min gemiite stet in bliite, die wyle ich nit sorgen kan. Lachen, singen, danzen, springen lere ich frawe und man Er ist wyse, der nach pryse sich by mir behalten kan. 5 Will er sehen und durchspehen, wie gar ich unstede bin.
Zu steden dingen soll er twingen lip, sele, wort, werck und sinn Dut er da3, so geschiecht ym ba (3, dane ob er mir folget nach. Wer my spyll nit miden will, den matt ich oder dua ym schach.
II. Nolabilis serino prosaicus de grandi seuectute biduius. (sic cod.)
Versus: ,,Triste gerens pertus frit/esmt cana settectus." En senectus, gero pectus vacuatum sanguine, ftisi dudum amans ludum, laeto gaudens omine. Sed nunc fessa cruris pressa curiia') vix sedeo. Cum ad ea, quibus rea sum, taxandu redeo. 5 Colo focum, dampno jocum et lasciva eorpora. Turbat dies, placet quies ct unibrosa tempora. Plena rugis, vera nugis conje('lurans rcplico . Dum prae curis et laesuris genu genis ') complico . 1 'ectus tundcns et effundens lacrimas tristitiae. 10 Dampno rcam mentem meam veteris stulticiae.
Ergo clemens et non preniens meae nunc dementiae Sit in fine menda sine sunima rex clementiae.
I )i I iat ein merekhch rede ron dent aller. Ich bins da3 alter, da3 von kalter art sich nii m'u|-i wermen liie. Got erbarme, da3 myn arme sint so kalt und min knie.
1) i. e. curva. cruris cst pro critribtts. — 2) genis dictuiu est pro genititts.

— 159 —
Ktw an sangk ich, ctwan sprangk ich, und .sach frblicli hyn und her.
Xii hat daugen mut und augen dic 3iit der jare gemacht myr swere. 5 Vor da^ schympfen und gekriimpfen muP ich leider lange sin.
Genug mir wirret, da3 mich irret, wan ich gan sall ujj und yn.
Gotes gude mich behiide und wende von mir der hellen pyn. Amen. ( Kx exemplo Lessingiano . quod, quum modo c cod. Guelferbyl. a Yiro CL Nchoene- maiuio dcnuo ililigcntissime descriptum acceperim, cmciulatius iu Addendis edam, apparet, in codice Giss. vcrsus 5. 6. in unum esse contractos , qui apud Lessingium ita se hahcnt:
Nun hat taugcn Mut uih ! augen Di zeit das jar gemacht mir swer.
Fur das schnii/ifen (\scherzenj Muss ich rimpfen Augen nnd die uungen nieui
Alsus geklumphct und gerumphct 3Iuss ich leider lange sein.)
VI.
Carmea rythmicum de Daventria.
Johannis di l)< ll ( ? ) ( I-: cod Giss. \i \' Commettl. Crit. p. 97. XIX ct XX.)
I. Daventria laudabilis, Insignis ct amabilis, Innisa crcatori, Kjus cs amminiculis Crebris tuta periculis, Sint grates plasmatori!
II. Laudet, plaudat indigena, Pangat Christo forigcna '). Da\ entria contuita ') Kjus cst mcns gratuita ')-
III. Kn es cribrata pestibus, Kainc. gucrris '), aestibus. Unda diluviali. Saturnius intomiit,
\ iv Martis in te sonuit Vi freta supemali.
IV. \'ao tremor et vccordia Te pracsiilem precordia 5 ), Caligo Saturnina
Telis fixit pestiferis, Nec miis. oec sceptriferis \ is detulit ") di\ ina \ \on thorax, hastae, radiua i. Uorica, sica, gladius Non pixisve resina ; Ul speculer sublimius,
\rc Ypocras' 1 ) eximius
Hac juvit in ruina. Vi. Non cetus perspectabilis
Magnatum, formidabilis,
Pcrterruit tc rixa,
Decurionum gloria,
Castra, tela, tentoria
K regione fixa VII. Ut verius conicio.
Tanta vix ab initio
Artavit te ruina.
Primates conspiravi ranl.
In te vota paraveranl.
Sed corda leonina. \'III. Arrisit dia veritas,
Cladis peril sei eritaa .
Vis undae refrenatur.
Saturnus sic contunditur,
Jus Thetidis confunditur.
Vis Martis enervatur. IX. Vertit a vchementia
Gratuita clementia
Sua dia sophia'').
Cessit alienigena .
Protexit te verbigena*"),
Non laesil monarchia.
1) i. e. exteruus. — 2) h. e. nisi fallor, cnm DavenUiam viderit. — 3) Deesse videntur dtio vcrsiis.— 4) i. e. bellis. — 5) Haec non intelligo. — 6) Xonne defuit, i. e. h. 1. pepercil. — 7) Quae esset h. I. bajnt vucnbuli putestas, quuiii nescirem, quod apud Dufresne v. JImWki ejusmudi teli ntdla lit nientio, significavit mihi WMfndlni meus , respondere anliquo vocabulo Germanico Strtil, quod tighincarei tafittnm. V. Grunm deutsche (iramm. T. iii. p. 444. — 8) i. e. Ilivviicrtites. — 9) i. e. sapienlia. — 10) i. e. Maria, qnae rerbum (koyoi ) geniul . Ck l i t tt m.

X. Laus Christo per circuitum Te regat, ut intuitum Salvet. sanam te servel.
Clerum clero reuniai, Plebem cum clero muniat. Hostes tuos eneriret.
VII.
Incerti auctoris carmen rythmiciim. Regimen el statns mundi praesens. (K codice Gissensi Nr. DCCCfcVHI■) Quum ncscio quo casu factuni sit, ut, dum in" Commentariis criticis conficiendis de carminibus medii aevi ago, quae in codd. Gissens. extanl. invitus praeterierim carmen quoddam rythmicum, quod in cod. Giss. Nr. DCCCYlll. litr c. inscribitur: „ Regimen el status mundi praesens," hoc loco de isto carmine dicenda putavi ea, quac supra praeter- missa sunt. Codex ipse est is, quem supra in Comment. Crit. p. 63. III. Adriani verbis descripsimus, qui quidem vir doctus eo erravit, quod, quum carmen istud duodecim particulis distinctum sit, has unius carminis particulas pro singulis carminibus habuit. Agitur autem in hoc carmine rythmico incerti auctoris medii aevi, ut videtur, de cor- ruptis hominttm diverst ordinis moribus et non argumento solum, sed etiam metro tan- tani cum Gualteri Mapes carminibus de corrupto statu mundi, de quibus vide Polyc. Leyser Hist. poetar. et poemat. p. 776. VIII., similitudinem habet, ut mihi prope ab eodem compositum esse videatur. Quod carmen quum frustra et apud Leyser. et in Matth. Flacii variis doctorum piorumque virorum de corrupto ecclesiae statu carminibus Basil. ap. Lucium MDLYTI. ct in aliis ejusmodi _ carminum collectionibus quaesissem, non minus dignum habui, quod in lioc ODere ederem . nuam Gualteri MaDes carmina. I. Prohemium. Viri fortcs , servi Dei, Non vos turbent vcrba mei, Scd auditc propter dcum Flebilem sermonem meum. 5 Mundum dolcns circuivi, Fidum undique quaesivi; Ubicumque (idem quaero Vel in plebe, vel in clero? Vel in claustro, vel in foro' 1 ? 10 Ubi fides sit, ignoro. Fides nullibi apparet, Totus mundus fide carct. Filius non scrvat patri Fidcm, neque frater fratri. 15 Heu de sede sua ruit
Fides, quae tam iirma fuit, Quoniam pro ea dolus Triumphat per urbem solus Tam potcnter et tam dire, 20 Ne quis possit contraire. Quidquid dolus jubet esse, Hoc implere est uecesse.
1) le->. iriorihuala.
II. Quomodo dolus universatiter dominatur.
Clerus populusque totus
Dolo subjacet devotus, 25 Dolus papam, cardinales
Et episcopos totales
Rcgit et ubique reges,
Dolus facit jura et leges,
Dolus omnia pro voto 30 Disponit in orbe toto.
Qui cum dolo convcrsantur,
Illi sunt. qui prihcipantur.
Sed qui vcrc dolum nescit,
Est abjectus et vilescit, 35 Et vocatur vdiota,
n
Non cst dignu.s una iota. (cod. v iota) III. De ordinala 1 1 vita praelatorum. Praelati ecclesiarum Habcnt dolum valde clarum, N iim proinde praebendantur 40 Et potenter domiuantur. Estimo pro sensu meo, Quod praebendas non pro deo

Praebendant, sed inos est sibi, I)u mihi, tunc dabo tibi. 45 Sic adinvicem colludunt, Foras paaperea excludunt; Qoi rcdonant, illis datur, De egenia nil curutur. llcu! quani ob rcm non adtendunt, 50 Quodsi bOM Christi vendunt, Quae praecepit Deus dari Gratia el ikiii renundari SymoaiMot, <'t esl aequum, Quod mercedem sumunt secum. 55 .Miror. qaid tano respoudebuat, Ante Deum dau pnrebaat
Bene factum (Bii f /V^/ cod.} de re gesta,
Si sit vilis, vel honcsta. I l»i gradus, res, honoresl 60 Hae niihi sunt adjutores.
Sed qui bona hic gesserunt, Illi soli salvi erunt. \dveruront voa praclati. Quanta oportebit pati 65 Post hanc vitani propeccans •), Hinc. quae justa sint, agatis. IV. De pretbUeria h*bentibu* eurae aiu- ■MTHM . i /nae sit eorum aclio. Hinc curari s ) sacerdotes Possidentes amplas dotes. De salute animarum 70 Subditarum curant parum.
Nichil quaerunt, quam habcre. Et hominibus placere. Non advertunt ad clamores Paupcrum, sed claudunt fores. 75 Sic non subditis, ut dcbent, Formam bonae vitae praebent. Sed per pravos suos mores .Multos ducunt in errores.
V. De Canonicis. Canones regulae vocantur 80 Hinc canonici gignantur, Scilicct quod regulari Vita debent famulari
Cum dcvotione dco:
Ifodo canuat nil de eo, 85 Sed libentius ad forum
Currunt, quam frequentant chorum .
\ mandanu ferunt,
Nil (juam mondnne quaerunt,
Non impertiuntur dignis 90 Suas opes, sed malignis,
Quidquid eis Bo p ere eaet ,
Hoc pro deo superesset,
Modo oabeol a\ arnni
Cor, quod nihil dant, vcl parura. V. De religiosis sire claustralibus. 95 Item qui in clausa degunt,
Juxta iiormum non sic regunt.
Quam patres instituerunt,
Sed quae sunt, vel ita quaerunt.
Vestes deferunt claustrales, 100 Sed in mentc non sunt tales,
Quoniam sub regulosa
Veste latet mens dolosa.
Rixas, lites et rancores
Habent inter se majores 105 JMonachi et moniales
Vivunt uti mendicales.
Qui vult daemoni servire,
Claustrum debet introire. VX De religiosis mendicantibus.
Item faciens mendicantes 110 Vere omnes sunt trifantes 5 ),
Parent quasi sint devoti,
Cum sint nisi nequam toti.
Quidquid praedicant sermone
Pravo, implent actione. 115 Metunt, ubi nunquam serunt,
Semper plus, quam sua, quaerunt.
Oves alienas tondunt
Et parochias confundunt.
Dantibus applaudunt care, 120 Sed qui aiehil possunt dare,
Vel replere ejus manum,
Illos mittunt ad plebanum.
Valde diligenter notant,
Ubi divites aegrotant,
2) 1. pro peccntis. — 3) hoc rorriiptuni est. — 4) proniinliandum reglne. — 5) hos duos versns non intelligo, nisi forte haet vcrba sic inteili^eudii putes : llem facientes mendicantes vere omnes sunt trilinyues, i. e. biiingues, doppclaiingig.
21

125 Sed ad lectuni miserorum Nullus ire vult eorum; Puto, quod pro deo esset, Si in mundo nulhui esseJ Monachus, vel moniales, 130 Postquam tantum decrcverunt, Lex et fides perierunt, Et totius mundi Btatus Et°) in pravum conimulatus Utrum culpa sit eorum 135 Novit conditor cunctorum. VII. De principibus et regibus et aliis /uijus secu/i magnalis. Caesar, reges, marchiones, Duces, milites, barones, Omnes principes terrarum Possident de fide parum. 140 Inter omnes non est unus, Quin aspiciant ad munus, Et justitiam postponunt, Proximis qui dona donant. Per superbiae guerram ') 145 Dissipant ubique terram,
Magis quaerunt Christianos Debellare, quam paganos. Non verentur, nil formidant, Quod innocuos occidant^). 150 Cur tam diu sinit deus,
Quod occidit justum reus? Quondam milites statuti Erant, ut per eos tuti Essent vidui, pupilli; 155 Clerici nunc autem illi Tales minime defendunt, Sed praedantur et incendunt. Cor eorum pronum Est ad malum, quam ad bonum. IX. De civibus et atiis nobilibus. 160 Cives nobiles et communes Raro dolo sunt immuues, Nobiles invitiantur ") Cives vero fenerantur; De communibus vix ullus 165 Est fidelis, sive nullus.
X. De nau/is et agricolis.
Nautae maris et coloni. Qui fuerunt quondam Ixnii. Sic pervcrtil eos dolus. Quod ] ") vix jiisius unu> sohu
XI. De mercatoribus,
170 Item mundi mercatores
Quid sunt, quam defraudatores? Sive emunt, sive vendunt, Semper fallere practcndunt. Deum sanetosqoe perjurant
175 Et mentiri nichil curant.
Quando boni nummi vadunt. Statim eos igni tradunt, Et quod manet purgamentum Storis ]1 ) est et non argcntum.
180 Sic confundunt mundum totum. Illud undique est notum. Pondus, numerus, mensura, Simul omnis creatura Sic per illos sunt infectae,
185 Quod vix ullus agit recte. O quam venenosa pestis Fenerator, falsus testis, Fur, perjurus, latro , mcchus . Homicida tantum decus
190 Habent, tanquam probi, veri. Quidquid potest nunc acquiri Sive bcne sive male, Est hoininibus aequale. Nemo facit id, quod debet.
195 Nemo alteri hoc praebet, Quod habere vult ab eo. Nemo curat jam de deo, Nemo tenet modo brictum ' -'l. Nemo videt rectum victum,
200 Nemo novit misereri, Nemo curat confiteri, Et quando confiteantur, Inde parum emendantur, Inde nec populus 0 ), clerus
205 Est in suo facto verus.
6) nonne est legendum ? — 7) i e. bellum. — 8) De particula quod pro ne posita v. Osann. ad ViUL Blesens. Get. v. 196. — 9) niiin infiliantmr legendum , vel exponciiduM vitiii tnquiaantur. — 10) qnod pro ut in enuncialis consecutivis salis frequens est apud medii aevi scriptores. — 11) Nescio, quid sit stoiis.— 12) Hoc non intelligo. — 13) pronuntiandum est popiilus.

XII. Ilic comfidator nos iitcilat ad emen- dandum et fatsitates secn/t
Liqnet licns quod eramus 1 '), Tempus est ut redeamus,
Scimu.s, quia transit liora . 215 Redeamus sine mora,
Vitam nostram emcndemus, Redeainus, non tardemus. Nenio debet desperare,
Teni|)us cst nos revertendl, Neino debet dubitare;
Tempus nobis extat llendi, 220 Tam nusericors est deus,
210 Teinpus est nos redeundi Nullus vivit ita reus ,
Ab errori u ) falsi mundi, Tcmpus est nos emendandi. \'ere teinpus est plorandi,
Quin, si veniam precetur, Deus ejus miseretur.
.. ExpliciJ regimen muiidi
VIII.
Rhythmj de secta ehorizantium.
(K cod. Giss. Nr. CLX. excerpti. V. Comment. Crit. p. 39 extr. et p. 40.)
Oritur in seculo nova quaedain secta, Mendicat necessaria propriis perdendo,
In gestis aut in speculo visa plus neglccta, Spernit viderc rubra 1 ) et pcrsonam flentem.
Popohu tripudiat nimiuin saltando, Sed unus alteri sociat leviter clamando: Friscli friscis cum gaudio clamat uterque sexus
Cinctus manutergio et baculo connexus 1 ), Capite fert pilleum desuper et certum '*), CenU .Maric lilium et cclsum *J apertum, Deorsum prosternitur, dudum fit ululatus, Calcato vcntrc cernitur statim liberatus. Vagatur loca varia pompose vivendo,
Ad fidei contraria erigit haec gcns mentem, Noctis sub umbraculo iste pcrpetravit, Cum naturali baculo subtus se calcavit; Cleruni liabet odio, non curat sacramenta, Post sunt in Lcodio remedia inventa, Hanc nam fraudem qui suggerit, Sathan,
est devictus, Conjuratus evanescit, hinc sit Christus
benedictus.
IX.
Hildeberti Cenomanensis Episcopi versus de Nummo seu satyra adversus avaritiam. !armeu uunc primum integrum editum e codd. Marburg. (M.) Bruxell. (IJ. | Lipsieus. (L.). adhibito fragmento codicis Eluoueusis (E.) Beaugendr. in Opp. Hildeberti Cenomanensis Episcopi p. 1330. seqq.
( lu margine adjeci folioruin rationem codicis Bruxellensis [not. Br.], quam diligen- tissime ootavit Ochlerus: de Lipsiensi boc fieri non poterat, quod nullam ejus rei significationem liabui ; Marburgensis denique foliorum rationem inire nolui, quod non aatis intcger est, de qua re vid. Comment. Crit p. 99.)
Cod. Br. foi. 1941). i. Destituit 1 ) tcrras decus orbis, doria rerum col. 2. ",■ \ irtus, mortali dicta •) negare mori.
11) hoc non intel!i»o, nisi forle liquefiens legeniliiiti et verba sie inteiligenda sint quitm tiqtteat, quod fnimiis, da es klar ist, u-as trir tcaren. — 15) Sic cod.
1) pro connixus I — 2) num desuper erectitm t — 11 leg. celum. — 4) non intelligo. 1) Sic M. B. L. dentituet K. — 2) Sic M. B. E. dca L. per compend.
81*

— 164 —
Non hanc J ) in quoquam spondet flos indolis usquam ') : Scis, nihil 5 ) est pietas, nominis umbra lides. 5 Si caelum 6 ) staret, si sol lucere negaret, Si nix ferveret, frigida flamma foret, Non sic pallerem , non sic mirando stuperem,
Quam si nunc usquam quemque pium videam 7 ). Fcmina s ) quod vitulum generavit, vacca quod agnum . 10 Quod vulpes 9 ) quondam filia suxit equam 1 i. Tunc enarranti non demeruit mage credi,
Quam si nunc aliquem dicis habere fidem. Vivit quisque sibi nunc temporis 11 ), una voluntas ' ) Pectore diverso nescit habere locum. 15 Quaerit quisque suum, sibi soli solus amicus, Non existit, onus quem l3 ) gravet alterius. Cum fueris felix 14 ), multo stiparis amico:
Prospera mutentur 15 ), respice, solus eris. Quos praesens jungit, fugiens fortuna resolvit, 20 Testans in praecio l6 ) se 17 ) fore, non homines. Assecla fortunae praerodit |s ) callidus hamum ;
Morsus apis solvit quos mcl habet socios. Non est, ex alio 19 ) qui vere dicere possit:
Hic meus alter ego, mens sumus una duo "°). 25 Desperet''"), quisquam quod poslhac non erit usquaro, Qui tibi, tu nulli; qui sibi, nemo tibi. II. Quos tu nunc audis in climate quolibet oibis
Dulcis amicitiae par generare novum? Quis frater fratri ' n ) nunc cst Pylades '-'■') Oresti ?
3) Sic M. B. I.. hunc E. — 4) Sic M. B. L. unqunm E. — 5) Sic B L \. uichil U. — 6) Sic M. B. celum L. eoelum E. — 7) Sic M. L v nisi quod in poateriore <;<<;; per comp. scrtptum est. — quntn ti nunc aliqticm ilicis hnbcre fitlcm B. c v. 12. Qtiisquc pro qnisqiimn insulcnter b. I. posiliim csl. — 8) Sic M. B. L. facmina E. — 9) vulpit conjcc. Beauy. — 10 1 8ic M. B. equum I. E. — 11) Sic M. L. E.
lunc ceperis B. Nunc temporit dicl..... eet, nt tunt temporis. Cfr. v .'17. mune aettUit, \ 337. nunc aevi.
— 12) Sic M. L. E. voluptat B. — 13j Sic B. E. quod M. L. — 14) Sic M. B. I.. fotlix E. — 15» Sir M. B. E. mittuntur L. Cfr. cuni his rersibus (Ivid. Trisl I , 9, 5 et 6: Donec eris felis multoi nutnerabit amicos: Tempora si fuerint uubila, tolut erit. Hermnnnus in ezenipli sui marff. addit Wcrnsdf. Poet. L. M. 111. p. 74. — 16) Sic M. prccio L. prelio B. E. — 17) se h I. opponitur hnmiiiibtts. — 18) Sic M. B. L. praeludit E. Cfr. Horat. Sat II, 5, 25: lii vafer unut et alter intidiatorem praeroto fugeril eallide Itamo.— 19) ex alio diccre pro de alio diccrc nusquaai alibi lcjji. — 20) Cfr. de similibua veleruin sententiis Beier. ad Cic. Lael. 21, 81. p 127. ed. uiajor. — 21) Yidelur legenduui detpertt sequente particula quod pro accusativo c. infinitivo posita , ut sacne rl in hoc carinine faetnni est et in aliis medii acvi caroiinibua. Sentcntia autem paulo implicatior verbosiorque hacc cssc videtnr: Detperet, i. e. tpem ponat, abjicias, post- hac nsquam quemquam fore, qui tibi amicus sit, net tu ullnm habebit amicum qui tibi amicns rst, tibi non est amicus Cfr. v. 29. < ctcrnm iu E poal vecsum 27. quatuor distieha sequuntiir^ quae in nostns tribus codd. desunt: quae quuni quaai interpretationem oontinere videantur eorum, quae prioribiu 26 versibus vel elegantius vel obacuriua a poeta prolata erant, equidein non dubilo, qulo ei interpolatione orta sint. Sunt autem hi: Pottquam eann fnlrs, quod ubiqut vigebat nbhorrtn»
Deteruil mundum . cum pietatt nefat
Yir impretta tuit vtttigia liquerat uni Soli si fuerat, sal puto, nullut erat.
Amplcctcndo fulem, cunclis Deus aller eidcm
Vnut nullorum, non tuut ( Bcaug conjec. sinit) esse suum
Instai nvit riirur (Beaug. inttlligit lcarum) tpecttmdut in nert ptnnnt Dum librat, ul perhibent, nnufrayio /wriit.
Quos tu nnuc cet. 22) Sic M. B I/. fralri fntter E — 23) Sic M. B L Pilades E.

30 Quis cniquam ■') Thcscus. quod **), Pirithoe *), tibi f Xil Telamon JT ) voluit, nisi quod secum Js ) Mcleager •" j
Quac. Patrocle, tui mens 3l ) et Achillis 51 ) crat Quos nunc •*) cmissos Orcus si redderet orbi,
Discors, aut nullus esset utriquc n* u ). 18 Si rcdeat vitae Polynices *•), non sibi quisquam
Quera Ji ) Thcbas mittat, Tydeus ') alter erit. Qui nunc ls ) aetatis vivi moriuntur amicis?
Defunctus Scipio vixit adhuc Laclio Vl ). Teste solo Pollux partitur vivcre v ') fratri, 40 Fratribus, cn, multi, quod tibi, Rerae'"), tuus. Flammae '•') Phaetontis successerat umbra sororum ,
\iinc multae fratrum morte larcm vacuant. Plauserat 1 ) Alccst e pro conjuge futa men n .
Plures, ecce, viro, quod Clytemestra ") suo. 45 \;ic sine m natna mare cum nato subil Ino 4 *),
Nunc multae natis, quod sua mater Iti "•)• ESjos, qui patrem per mille pcricula collo
Impositum soli tunc metuens oneri Hortl subduxit, simili pro 47 ) laude subivit 18 ) 50 Lausus lu ) ovans gladium pro patre fulmineum. 11 1 meruisse mori se palre superstite gaudent,
Natos nunc : ") aetas longa patrum cruciat. III. ^%'aturale sacrum par, ipsi, dico, parentes
Quod fuerint '■') natis niateries scelcris.
24) Sic M. L. K. quein^_' per comp. B. — 25) q«" h. i. ct paulo anle i,. pcr comp — 26) Sic E. perilhoe M. B. periloe L Cfr. cum hoc loco Ovid. Met. i , 145 : Vivit ex rnpto : non hospes ah hospite tutus : \on socer n genero: frntrum quoque grntin rnra est. Trist. i, 9, 27: De eomite Anjolici postqiiiim cognorit Orestne Xnrrattir Pyladen ipse prohnsse Thoas Quae fuit Actoridae eum magno semper Achille. l.niidnri solita est Hecloris ore fides. Quod pins ad maites Thesetis comes isset amico, Tartareum dii ttnl in- dfilu.s^r ,1,11111. Adde MMvig. ad Cic. de Fiinb I. c. 20. Wetzel et Beier (ed. maj.) ad Cic. Lael. 4, 10. 7, 9. — 27) Sit M R. E. Thelamon L — 28) Sic M. B. E. sec L. — 29) Vid HygiH. fab. 173. et Ovid. Met. VIII, 377. seqq. — 30) lui mens est dictum pro tua mens, cfr. v. 221. 401. 1083. — 31) Sic B. L. E. Arhillus M. De re cfr. Wetzel, Beier et Madvijf. 1 c. — 32) Sic M. b. L. quos etenim E. — 33) Sententia haec est: aul inter se discordes essent, aut neuter hahcret amicum. — 34) Sic B. polinices M. L. E - 35) Sic M. B. E. qui L. — 36) Sic M. L. E Thebis B. — 37) tideus M. B. thideus ¥.. Thrsetis sine neccssitate conjec. Beau». Cfr. Hom. ii. 4, 372. seqq. 5, 800., nbi vid. Scholl. Stat Theb. II, 3. Diod. IV, 65. Apollou" III, 6, 5. — 38) Sic M. B. L. Nunc nunc E. — 39) lelio E. Cett. Lnelio. De I.nelii et Scipionis anncitia vid. Cic. Lael & 4. — 40) partitur vivere dietum est pro partitur rilam. Cfr. v. 51. 263. 265 . 75(1 751. — 41) o signuni exclunandi M. supra vers. habet. — 42) Sic M. B. L. lu- MAm E — 43) plauserat mt reri fatn, i e. benlam se praedicaverat, quod pro conjuge sibi mori liceret. —
44) ( lilemestrn M. L. clitemnestrn E. clylemneslrn B. Cfr. Forcellini Thesaur. Uu, Lat. v. Clylemnestra.—
45) Sic M. B. L. nno ¥.. Versns videtur csse corriiptus: non enim intclli £0, quid sit sine se nntus. Kabula, qiiam pocta intelligit, liaec est: Athamas qiimn persequcretnr necis causa Inonem cuin filio Melicertc, illa se cum filio de scopulo in inare praecipitavit.— 16) Sic M. B. L. Iti deest in E., undc Beau>{eiidrius pnncta
posuit sic : quod sun mater ..... Intelligitur autein Proyne, cujns filius Itys crat, queui illa cuin sorore
Mia Philomela inlerficiendiim statuit, quod pater suus sororem ejus, i. e. Philuini lam stuprasset. Cfr. Hfiiladiuin iu Elep. de Kortun ap. Wernsilf. P. L. M. III. p. 263. Sententia deproiupta est ex Ovid Met. I, 147: Lurida terribiles miscent aconila norercae. — 47) Sic M. L. post B. sub E — 48) Sic M. B. E sttbibit L. — 49) Sie M L. E. lans (_et supra vers.) otitns B. Pliiusus infeliciter conjecit Beaug. Sed legeitdum videtur sintilis, ut hoc adjcctivum rcferatnr ad pronomen ejus v. 47., quo pronominc intelli- jendus esse vidi tur Antilochus, qui patri Xestori vitam servavit eo, quod quuin Paris unum ex equis Nestoris vulnerasset et perieuliim esset, ne Xestor ab insequente Meninone interficerctur, Antilochus Meinnoni se objecit, quo patcr effu^eret. Simili aiitein ratione Laiisus filius Mezcntii patrem , auuni is in proelio vilam periclitaretur, defendendo servavit. Cfr. Virg. Aen. X, 790. — 50) Sic M. B. L. Qimsilnm nttnc ¥.. Sententia est ex Ovid. Met. I, 148: Filius ante diem patrios inquiril in annos, cum quo versu cfr. Buhnken. nctani ad Hutil. Lup p. 97. ed. Krotscher. — 51) Sic M. B. E. fueranl L.

55 Certi sunt testes ia se Pharnax* 1 ) el Orestes, Hic miserae matri i,! ) letifer ''), ille patri ')■ Pectoris humani fraus faeta doniestica vincens [psara naturani svrgit in omae nefas Cod Br. rut. I95a. Haec 50 ) igncm eineri subdens i aeoaitaque melli Js ). «0 Secli '') luxus iners, fastus '"') et alta tumeas: Fax odii 1 "), furor excedens, spinosa simultas, Heu! sibi divinum subdiderant feJ ) hominem Cujus nunc menlem. dic'"), non juvat csse nocentem? Quis non volvit 01 ) homo quodque nefaa animo? 65 Xon tot nox stcllas, tot habet maris urida procellas, [Von tot grana seges, crimina quot 6 ) species 4 *). IV Servil Avariciae sed in hoo aevo scelus omne:
Incestat 07 ) muadum nunc furiale lucruni. Haec ° s ) fas atque nefas confundens, sacra profanis '''') 70 Btiscet, iioii curans, unilc. sed ut rapiat.
Haec praegnante tapa magis haec et ; ") tlgride fera 71 )
Grassans in mortem spe praecii •) rapitur: Fulminis ocior igne ruens ]>er tela, per igaea ' i. Omne, (|ui )d occurrit, dira Celaeno rapit. 75 Plus adquirendi 71 ) sitis incandet cupienti 7; ), Hydrops 7 ") exliaustis ut magis ardet aquis. Illi potando sitis, huic ignescit hahendo ;
Sanando morbus crescit utrique suus. Turbine tam piceo non candens ") aestuat Aetna 78 ), 30 Fumat ut igne lucri pectus, Avare, tuum.
Hunc auri bibulum '•'') Pactolus et Hermus Sl ) inundent, Incandescit aquis Tantalus in mediis.
52) Pharnax intelligitur Pharnaces } Bliua Mttbridatu , qui, dum pater expeditionem in Italiaui medi- latur, patreni per defcctionem una cum cxercilu pcrdidil , iinde ille vitam sibi eripuit. V. Vellej. Pat. II, 10. — 53) Sic M. B. E. matris L. — 54) lethifer E — 55) Sic M. B. E. patrit L. — 56) Bic M. B. K. Iiic L. Videtur haer refercndum ad Althneam , quae filium Meleagruni propter fratres suos ab avo uccisos
eo ulla cst . q.....I stipem in ignem injecit, e quo cjus vita pendebat. Vid. Ovid. Met. VIII, 445. seqq et
Pcntadii Kleg. de Kort. ap. Wemsdf. P. L. M. III ^ p. 263 — 57) tubdent videtur esse dictum pro .*»/<- deas est vel subilit, .cujiisniodi noniinativi parlicipioruni pro verbo finilo positi perquain frcquentes siint apud medii aevi scriptores. Eadem constructio redit v. 908. — 58) Hacc pars versus videtur ex Ovid. Met. I. 147. hausta: miseenl aconita notereae. — 59) Sic scripsi e conject. Viri Cl. Maurit. Ilaupt, qunrn exemplo suo adscripsit: cod L. sec 1 M. B. scciim. — 60) Sic M. B. L. factut e. — 61) Sii M. fas B. L. E. — 62) Sic M. B. I.. tubdiderunt e. — 63) Sic M. B K. ilic cujus mculcai nunc L. — 64) Sic M. II. L. ,,,1 ,1 ,1 e. — 65 Sic M. B. ( per comp. qTT ) e. quot eriminu L. — 66) Sic M. E. spes L. B. Cfr. Ovid. Art. Am. 1. 59 : Quot cneliim stellns. tot habet tun Homa puellas. — 67) infettal conj. Beaug. Oe aen- teutia Herinann, in margine ezcmpli sui conferri jubet Barth ad Claiidian laud. Stilicb II, p. 112. Wernsdf. 1'. 1.. M. III, p. 62. 65. 107. 27«. — 68) Sic M. B. E. hoc L. hucc sc. araritia. Cfr. tiiui liac parte rarminis, quae est de Avaritia s. dc Numtno } Pteudo Otid. carnien dc Summo, dc quo vid. lumment. Crit. p. 100. Nigelli Wirecker Spec. Stult. p. 88. seqq, ed. Wolferbyt. 1662. e< Henrici Heptimeilentit Eleg. de Kortuii. ap. Leyser Hist. Poet. med. aev. p 484 . seqq - 69) pro/</i:inis L. Cctt. pru/an. Desunt autem versns 71. et 72. in Elnon. cod. ap. Beaii£. Exciderunt per pron. hnec repetitum. — 70) Sic M. B. E. sed L. — 71) Sic M. feta B. L. E. — 72) Sic M vretii B. E precii L. — 73) t fr. Virjr. Aen. II, 664 : Wi pei trla. per ignei eripit. Horat. Kpist. I, 1, 46.: Mercator pei mare puupericm fugient, pet tasa . /«< igucs. — 7i) Sn M. acquirendi L. K aouirenti B. — 75) Sic B. a m. 1 et L. cupiendi B. a m. 2. et M. supra vers. , in lextu esl rapiendi. Herniann. coinpaiari jubet Wernsdf. P. L. M. III, p. 236. et Juven. XIV, 139.: Creteil «<«»< »«»<<<<<, <<«««/«<» ipta pecunia crevit. Cfr. Horat. Cann. II. 2, 12.: Cretcit <«- Jiityens sibi ilirus kgdropt. — 7«) Sic M. K ydrops L. B. — 77) Sic M. B. L. cnndent «<>/< K. — 78) Si« M. B. ethna L. uiulit K — 79) Sic tanguinis bibulut Caesar v. 37». et Fulcrui bibului ap, Horat.Epist I 11 . 34. — 80) Sic M. K. <V m> L. Er us cuin lacuna B. Praeterea BOlanduei lius duos veraui

Ouos morsu lacsit*'), sic lorrida dipsas ' ) adorit.
Tanta siccatos afficiendo sili. *5 lloc ardorc minor sit"- ; ) ut" 1 ) lianstus quihlici iiiimoi.
\'ec tam candcntis sit si ) medicina sitis. Sed genus lioc pestis, novus hic fcrvor ") sitientis
Corpus siccali inortc nrcat celeri. Suavis^ ) at obsesso vitiis stipata cupido 90 Irendo niulcet, exa<ritando placet.
() liiriam viiltus duliii. soror haec tua, Frotlicu * ),
.Morhorum niorbiis creditur esse salus. Caudcat iu cupido cum sic "'') scelcrata cupitlo'*"),
Dicam nil talis'") nequius igne sitis. 05 () patuli rictus iiiimquam saciabilc ''•') monstrum .
Semper hiando vorans. semper, ut addat, Iiians! Influat iioc barathrum " ) quod muntlus'" ) continet "^) auruni.
Ilarpyiae '"') talis in^luvics sitiet. V. Aurum quae tan^it faciens Mitla" 7 ), talis egcbit 100 Xon minus hoc, quod habet, quam quod habere cupit. Sed qucm tam plcno pei liuidit w ) Copia cornu.
Tc nudum trita posce tegat tunica: lluic Kippletx insta "'') qua mollires pracce'"") saxa ;
Os "") rapics sicca fauce lupi citius. 105 VI. Ilinc '"•) virtufl abiit. terraa Asiraca reliquit'" ).
Terga dedit Fietas, dando locum scelcri. Jus. fas, majestas, regnum""), curule , tribunal
«I rl 82. ap Braiijr. post v. 98. inclusos extarc lioc ordinr 1) llnrp. 2) Iliuir nur. 3) Inciinri.. poil qnen »crsiim apud Beaugendriuni lii diio versiis scqiiinitiir:
F.stinsit ifwmftffl airiens Yeseurus, ut njnnt, F.stingiii neseit ignis nrnritine qui (| ii iiin in Marburjr. cod. in inferiorc marjriue cxtra textnin nescio quo loco interpoiienili repc riant ur liar varielate lectionis Yeserus , iu B. et L. autcni plauc dcsint , spurii vidcntiir. —.81) Sic M. leitil vel tnesit B. L. K. — 82) ilypsns M. Cctt. dtpsas. Cfr. Lucan. Phars. IX, GIO. : in meriiis sitie/innt rii/isniles unriis el 718. tonirin iUiisiis. — 83) Sic M. B. L. flt K. — 84) tit oin. K. — 85) Sic M. B. L fit K. — 86) Sic M. B. I.. nirior E. — 87) Versus 89. usque ad 92. (inclus.) dcsuut apud Dcang., sed eoruin loro hi roporioBtnr: Finis et hiiir nwrbo snus instnt corpore nerto,
(Jui rirum noriiit, nil noeet esnnimi. \t sunris menti, sunris rui proriiia rnrni
Oiios riros terret, siinir riijiirio foret. Cnm rero terme sun reililirierit rnro sese,
Krre rupirio rogi mnteries Stggii Post finem sine fine rin/iit flnninms ilii riemtim ( Bcauj; vnlt rii -mon )
//((/hc ( Beaug. vnlt ;si/««) uon nnitno sufficiens nniinne. Candeat cet
1 ii lns ego versibus, qui ab hoc loco plane alieni vidrntur jtisttiniqiie oratiouis cursiiin lurbant . interpolatiii-
.....n pii istius muiiaclii a<rnosco, de quo supra in Comment. Crit. p. 106. dixinius. — 88) protheu M. (ctini
sigiio rxelaiiiantli o supra vers.) B. L. — rultns riiihii est px M. B. riiibii rultiis L. —. 89) Sie M. L. K. sit B. —,90) Sm M. B. L. In M. est supra vers. stigis escn cupido, quod e.x Klnon. dedit Beaug. — 91) Sic M. K. tnlis B. L. — 92) Sic M. sntinb. Cett. — 93) biirntriim codd. — 94) Sic M. B. L. MM4MI .(»»(/ K. — 95) Sic M. B. L. possiriel K. — 96) Sic K. hnrpiue M. nrpgiite B. nrpie L. — 97) Sic scripsi e conject. vestigia sccutus codicis L. , in quo est NM qui tangit fnriens mirin , in B. est MM i /une imiiiit fnriens miiln , iu K. denique nuruin qune. tnngit fneies nurin. Sententia haec cst: (Jui qunsi nttei Mitin in HrM n ilil. qttirqnid tnngit , is tnmen egebit , sicut Mitlas ipse , qui , qiiuin, qiiidqnitl langeret, 111 aiiriun niutaretur, 11011 liabuit , quod ederet. —■ 98) Sic M. L. K. perfttdit B. — 99) Sic M. B. L iiistn K. — 100) prnere pro prere M. — 101) Kuit in M. hos, sed h erasiuu est. Videtur hir versus ad fa- liulani rie lupo et grue referendus. Cfr. Phaedr. Kabul. 1, 8 aec. ed. Orell. — 102) Sic M. B. L tUc K. — 103) Clr. Ovid Met I, 150.: Vltima cnelestum terrus Astrnen reliquit. 104) Sic M. B. L. regui K. I tr. Horal. Kpist. 1,6, 53. 54.: Cni libet ktc fasces rinbit eripietque curule Cui rolet impnrtuniis elmr.

Nummo cesserunt; DOlllia solus erit 1 "). Publica spes nummus, nuno rege potentior omni JIO Kxtollit pracsens, deicit"*) aufugicns.
\uminus nobilitas, nummua sapientia, quem 107 ) nunc
Praetendena superat, pauper ubique jacct; Quique oupia florem ' ) , nummo stipa latus ; ipse ,u *) Te sublimabit ll ") quaeque cupita ferens. I 1 5 Sccptriger est cresccns ex omni crimine nummu.s , Oinnia virtutis praemia solus habens 111 ) Si praeter nummum te spes animat bona rerum.
Spem cassam paseis, plus et Oreate furis. Si via virtutis tibi apondet 11 -') culmen hcnoris, 120 Pendukia in baculo fidia arundineo.
Si Pegaso fultus ccntum superando Chimaeras
In cinerein dederis, nil modo 11 ) pauper eris. Quem prius illustrem bis sex fecere labores .
Passum mille 11 ') quidem nunc tegerent inopem. 125 Omnis inops inglorius est, si 11 ') dignius ipsa Praesens hunc virtus sublevet in manibus. Pi.scis aquae, mel api debetur, vitibus uva ; Caseus et lacti: gloria NUMME Uo ) tibi ! Cod. Br. foi. It5a Solus nunc numinus virtutis habetur alumnus ll7 ), 130 Solus diligitur, aolua adhuc colitur.
Stipatur multo tua curia, Numme, senatu : Incurvare genu quem pudet, alme, tibiV Si nummo lls ) nonduin templi' 14 ) surrexerit 1 °) ara, Oivina colitur relligione 1 j tumen: 135 Si non per nummuin juratur, quis tamen horret Nunc causa nummi vtl ) sacrilegus fieriV Olira philosophi fuerat lucra n ) spernere nummi 1M ),
Nunc nisi nummatus Plato foret fatuus. VII. Xhebanus Crates ni ), amor hunc cum philosophandi 140 Cogeret, exutum corporis illecebris 1 •°)
Optaret I J 'j doctas ut adire docendus Athenas 1J8 ),
1051 Sic M. B. L. eril pro omni E. — 106) Sic M B. L. dejicit E — 107) Sic M. B. L. quae E. Cfr. Ovid. Fast. I, 217.: In pretio prettum nuiic ett: ilnt census kouoret Censui nmicilins: prnuper ubiqitc iaeet. — 108) Sic M. qui fiorere cupis Celt. — 109) Sic M. B. E. ^pe L. — 110) Bic M. B. L. subli- mabnt B. — 111) Sic M. B. L. hnbet E. — 112) Sic M. B. L. spondet tibi E. — 113) nil modu h. I. pro nil iiisi positum est. — 114) passum tnille tefrerent dictuin est pro passtis viitle tejjerent. Intelligitur autem Hercules. — 115) Sic scripsi de conject In codd. est et. De senlentia cfr. .Juven. Sat. III, 164.: Haud facile emeryunl, auorum virtutibut obslat Hes nnguttn domi. — H6) Uoc vocabulum majusculis lileru acriptuin evtat in M. Post himc versum auteui lequiintur apud Beaii};. Ili dlio: , Umbra) jubar sniis, nummi jubar, umbra deeorem Assequitur: uon sit nummus et umbra petit. qui desunt in nostris codd. — 117) Sic M E. alumpnus B. L. - 118) Sic M. B. L. itummi E. — 119) Sic L. E. templit B. — 120) Sic M. L. E. surrrserat B — 121) Sic M. Cett. reUfiome. Cfr. Juven. Sat. I, 113. 114.: Inler nos sanctissinin dMtiaruM Majeetat, Etti funestaPecunim tempte Nendum hmbitat, nul- los nummorum ercximut aras. - 122) causa praepositum reclil v. 267. Cfr. Huddimann. Ins 11. \iftg. lat. P. 11, p. 244. not. 49.— 123) Sic M. L. E. lura vcl liinii B.— 124)SicM.L. nummusii. nummitm E — 12.5) Sic B. L. E. Socrates M. Vid. Diojjen Laert. VI, 87. ibique inltpr. Sic tollitur oirensio Hermnnni in Analecl. t 'attU . p. 28., cui haec narratio de Socrate Thebanu mira visa est. — 126) Sic M. B. L. illecebrat E.— 127) Sic E. ornaret noslri codd., cjuod fortasse pro adornaret, i. e. appararet, dictuni ist. — 128) Cflr, Ovid. Heroid. II..s3.

Ipsa ritc prius re sibi philosophus ,- -' Q ), Xavigio secum 1; ") prudens homo duxerat 131 ) aurum. Qo6 lVl ) sibi, quidquid erat, hac vice veudiderat, 145 Cum duce jam vento puppis raperetur in alto, Aurum, quod duxit, fluctibus imposuit. Kn , dicens, imum pete dira cupido profuiidum ; Xe male me mergas, te bene mergo prius.
VIII Diogcncs ,l ->) lecto positus cum membra quieti . 150 Saccis nuinmorum suppositis lM ) capiti
Audiret lM ) furem nninnioniBi spe Fodientem,
Mox huic projectis quos habuit loculis, Nnmmos, quos quaeris, compos , ait 1 '■), accipe. mentis, Ilac ut 137 ) me cura sollicitum releves 155 Kt nostrum eerte requiescere possil 1 ' nterque, Tn quofl quaeris habens, his ego non metuens.
IX f .raecus Anstippus, grave cum servos onus auri Cogeret in Libyam 1 ") tardius ire viam,
Indignanfl auri jubet illos fasce levari 160 Kt medio trivii tale nefas abici "' ).
Ili '**) se philosophos aurum calcando probarunt lr -');
Est sine consilio nunc vacuus loculo, Nunc contemplari nummos est "*) philosophari Nemo carens praecio MS ) nunc manet in praecio. 165 Atria 1,( ') praetoris pulsans stipate camenis ll7 )>
Doctns jnm nune eat, inquit, Athenat. — 129) Sic B. L. E. phylos. M. — 130) Sic M. L. E. fetit B. — 131) Sic M. B. L. vexernt E. — 132) Sic codd. nostri, quod conjectura assecutus erat Beaug., quum in Elnon. csset quori. — 133) Sic M. B. E. riyogen. L. — 134) Sic M. L. E. subpositis B. — 135) Sic M. L. K. uuiiirit B. — 136) Sic M. L. E. nut B. — 137) Sic M. L. B. ut E. — 138) Sic M. B. E. possrt L. Fontem hujus narrationis nusquam investigare potui. — 139) libinm M. B. lybia L. E. — 140) Sic M. B. L. nbjici E. Kein narrat Diog. Laert. 11, 77, ubi vid. inltpr. Noster poeta videlur HoraHum expressisse Sat. II, 3, 100 seqq. — 141) Sic M. B. L. his E. — 142) Sic M. pmbnbunt ( ett. — 143) Sic M. B. L. et E. — 144) Sic B. L. E. phylos. M. — 145) Sic bis M. precio L. pretio B. E. Sententia est: Qui non pecunin instructus est, nihili nestimutur. Videtur poeta ante oculos liabuisse Ovid. Fast. I, 217: In prctio pretium nunc est, dnt census honores , Ci nsus nmicitius : puuper ubique jucet. — 146) Versus 165 el 166 desunt apud Beaujf., sed eoruin loco reperiuntur ii versus, qui in nostris codd. v. 193 seqq. ex- tant , sed in his quoque ordo versuum multo aliter se liabet, quam in nostns tribus codd. Est autem ordo versuum apud Beaug. hic:
Nemo cnrens pretio nunc manet in pretio. Instm cui iamdnt fin ruui titn. Musica, fnimae, Ictus fnlnilrs 1'ytiiyoiiis UtpieMS, i II, duo versus in nostris cudd. innt 193 et 194.)
Ksses mallcolo nunc vilior arte rejecto (Hio reraui respondet reraibuj duobus , qui in nostris codd. sunl 195 et 196, quamquaiu aliis verbis •Unt expressi.)
Si nihil in loeulit, niinr JOCUi est mnlhesis. (Hic versus ■imilu < st ei \i rsui, qui in nostris codd. est 162, qiiamqiiam idem etiam apud Beau>r. eodem loco extat)
tjuid nunc nrs abaci , pm s ^tuu vilissimn cnlci
Aunc usurn vornx cnlculat ipsn sibi, Creiiitor ecre refert Abncistn promptior omni, Quid rtdemi lucri quoqur die capili, (Hi quatuor versus in nostris codd. cxtant v. 189—192.)
Concludendo sibi fucili sophismute fnlsum Iftnu itiiirt elinguem nummus Aristotrlem (Hi duo versus in nostris codd. extant v. 167. 168.)
Os quod sis nummi, te , fncundissimr Tulli, Causas acceptae spingis ngens docuit.
22

— uv -
Si nihil 118 ) attuleris, stabis, Homere, foris. Concludendo sihi facili sophismate falsum
Nunc daret elinguem nummus Aristotelem Fruudatus nummo nil tempore Tullius islo 170 Ad persuadendum diceret apposite.
Causidico pereat qui linguam nummus inaurat 1 '• i:
Os torrens vcna pauperiore fluet. Quolibct in stulto nunc, numme, fluis sale multo, Delirat tantum pauperis ingenium. 17.") Quisquis agens vincet, si '**) causam nummus honestet; Justitiae soli fisus aget fatue 1jJ ). Sienl leges tecum, pro te causetur hoiiestum, Vincere si poscis ljU ), jus trahe de loculis. Causa reum dampnet, proscribat judicis urna 1 : ). 180 Cervix innexo palpitet et laqueo:
Fac mediatorem nummum, citus acta liH ) resolvet,
Ipsa fauce reum mox nccis eripiens; Ipsum se praetor falsum dictasse notabit 15 ''), Nec mora: quae nummi vox erit et populi, 185 Nec metuet ""') vinci modo controversia nummi, Ipse potens viris ltjl ) est decus omtie suis. Exacuehs causa nummi suadela per horas l0j )
Frena regis theatri, numme, manu facili. Quae lo3 ) nunc ars abaci lol )> pars quae inillcsima lo5 ) calci? 190 Nunc usura vorax calculat ipsa sibi.
Creditor, ecce, refert, abacista promptior 10t) ) omni,
Quid ,07 ) redeat lucri quaque 1,,s ) die capiti 1<,<) ). Instar cui 1; ") dandae fuerant 171 ) tibi, Musica llr ), formae ,
(Horuiii diiorum versiium sententia aliis verbis expressa, sublilioribus illis quidein, extat in nostris codd. \. 169. 170)
Quolibel in stnltn . mtnr , inimrnr , fluil sttle multo,
I), liral iniiiiiiii pauperit ingeniam. Cnnsidico perent qui lintjunm ttummiis innuret, Os torretu vena pauperiore jluet (Hi quatuor versus nnitalo ordinc cxtant in iiu-lns codd. v. 171 —171.)
Gonjonn prnesetitnns in pectore non sine nnmtno Desiperet Q K mm til rertice nnta Jovis. (lli duo versus desunl in noslris codd.)
Quiiquis ageui vincel eeL } ut in nostris codd- Videntur autem et turbae istae versuum ordinis et additamenta nnius codicis Elnonensis ab interpo- latore profectae , qui mcliorem senteniiarum ordinem suo judicio restilucre vellct, quod ea, quae de arte nuuierandi rationumque computandi dicla essent, in codice suo non satis inter se cohaerere putaret. Sed jam .id ea accuratius persequenda, quae in nostris codd. extant, revertamnr. — 117) Sic M. L. citmornis B. — lis) nichil M. L. — 149) Omrre B. Versus partim ab liurat. Epist I, 5, 31. mutuatHa est: Atriu ser- vantem postico falle clientem. Tertius autem ab lioc veraus est »b Ovid. Art. Am. II, 479 seq.: Ipse lirrt Wttsis rrnius contittiliis , llomrrr: Si iiihil aituleris, ibis, Homere forus — 150 , Sic B. E. Aristotilrtn M L. — 151) Sic M. L. Tulitis I! — 152) Sic M. L. inaiiret E. honestat B. e versu 174. Construe : Pereal nummus , qui causidico linguam inniirut. — l."3) Sic E., quod ilictum est pro quisque. Cett. quis- quid. — 154) Sic .VI. E, nisi L. B. — 155) Sir M. B fatui K. — 156) Sic M. L. B et Keaug. e con- jcct., qiium iu E. essct possis — 157) Sic M. L. B. irn E — 15») Sic M. L. B. et Bcaug. e conj., iiniiiu in eod. E esset nltn. — 159) Sequitur poal liiinc versum apud Beaug. Iiic : Xrr solvisse rriun fiei nt inde pudor, in qun versu terininafur lioc carmen apud Beaug. qune M. L. </""'" B. — 160) Sic M B. metuil L. — 161) Bic B. jnns M. L. — 162) Sic M. orus L. aurat B. a. m. 1., e corr. horas. — 163) Sic M. quod B. quid L. E. — 161) Sic M. L. E. abiei B. — 163) Sic M. L. B. rilissimn E — 1(16) Sic M. L. E. promptior (per COmpend. J) prior) B. — 167) Sie M. L. E. quoilrl. — 168) Sic M. B. L. qiioqttr K. 169) capili est summae pecuniac, Kapital, — 170) Sic M. B. E.qui L. — 171) Sic M. B. E. fuernt .L. — 172) o

Ictus fabrilcs, 1'ythagoras sapiens IW ), 190 \uiunio philosophante sibi l75 ) nunc vilior esset Illo nollins malleolo praecii 17 °), Qaea qiiliituiii pro je eerel ipse. quod nono habitudo Discors sejunxit quatuor a reliquis; Ce4 Br. fol. 195 b. Sic dominans rebus rex hoc in tcmpore iiummus
200 Solus habet volvi 17; ) sub pede cuncta sibi ,78 ).
\ Oniil loquar Invidiam 1; '), furia quae saevior onini
Spirat letifcrum viperea sanie. Solis laeta malis haec ^ 0 ) uritur igne doloris^ Andieril si quem prosperitate frui. 205 Haec •**) infaine Stvgis monstrum. Plutoni.s oestrum ls; ), Alllans extinguit indolis omne decus. Haec 1 '•' Studii florem, vurius hacc abdidit artes:
Hinc obdueta situ, Philosophia 181 b ), lates. Haec niorum rodendo fugans l8S ) insignia multos 210 Sirenis lh0 ) mittit sub juga Desidiae,
Cum livnr pravus plures, quos ardua virtus
Illustrea fecit, digniua excoluit ls7 ), Hinc IM ) nunc mordendo, nunc conditione lv 'j pracmendo IIos >''") documenta suae nequitiae dederit. 215 Ilinc , cum perplures virtutem non tolerantes 1,11 ) Semper livoris expositam , ' J ) jaculia Hunc placaturi sic et palma carituri
8e male torpnri vendiderint animi, Artes, hcu! multae penitus jacuere 1Q3 ) sepultae , 220 Cum virtus furiae cesserit Invidiae. Livor edax ! jocunda tui dictante veneno
Vitri flezibilia ars homini pcriit. Livor livori collisa 1 ') velut "*) petra petrae Ars mors auctori quod fuit, auctor eras. 225 XI. Ouidam lunc solus l9 °) primus, sed postea nullus
supra vcrs. B. — 173) Sic B. pyliujoras M. L. E. — 174) sapiens h. I. est participiuni vcrbi sapere cum ■ccnsativu conjuiutum fabriles icltis. Cnde vertemlum est: Pythagoras, iter ilie Hammerschliige rersland. — 175) Sic M. carens B. I.. — 176) Sic M. precii L. pretii B. K. — 177) liabel volri siffnificat facullatem Itttbt l rolrendi. Cfr v. 215 Hacc syntaxis cliam apuil Konianos reperilur. — 178) Scuteiitia loci paulo obscu- rioris hacc est: Sicut (ins ar) Pylhayoi as, a quo (cui) tibi, Musica, ilanilae fuerant formae , fMHB sciret (sapiens) rationem icluum fabrilium (iclus fabriles), nunc, nbi Summiis philosophatur, i. e. ubi omnis ars philosopliamli in comiuirenilis htibcndistiue numniis positn est, sibi nunc rilior esset, quam iste mnlleolus quinlus . quem ipse , fuum ilissonanliam animadrerleret, a quatuor reliquis matleolis sepaiarit, vel potius prossus rejecit. sic hoc tempnre nulla resiillum habet prttium praeter niimmnm. Exempluin ipsiim pocta siunpsit e Boethii libro I. de Musica cap. X. p. 1069 ed. Basil. 1546 fol. Cfr. libros a Griissio Lelirb. einer allg. Ltgest-h. aller Viilcker. I. Bd. 1. Abtb. 1. Ii.ru. p. 485. laudatos. De pietio iiumini cfr. init. Pseudo-Ovid. de Niniiino : In terra numnms rer est hoc tempore siimmus. — 179 ) l)e Inridia cfr. carinen apud Wernsdorf. P. L. M. T. III. p. 389. - 180) Sic M. B. h' L. — 181) Sic M h' L. Sec B. Ladein varietas redit v. 207.— 182) Sic B. stigis M. L. — 183) oestrum h. I. trisyllabum est. Cfr. v. 630. Videtnr autcm pocta alluderc ad fabulam de Jo.— 184 a) Sic M. L. nec B. — 184 b) Sic 1,. B. phylos M. — 1*5) Sic M. L. fiigas B. o supra vers. addit B M. — 186) Sie M. B. Syren. L. VeTboruin ordo t .i eji M Hittit Syr. B. L. Siren Ignavia extat v. 461 K.st imitatio llorat. Sat II , 3 , 14. 15: Yitiinda est improba Siren Desidia — 187) i. e. et diynius excoluit. — 188) Sic M. L. hic B. — 189) Sic M. cum supra vers. est. i ett. cum ditione. — 190) hos quodammodo abundat , sed additum est, quod nlura interjccta sunt. — 191) Sic B. tollerantes M. L. — 192) Sic M. L. exposilum B. — 193) Sic M. I/. tacuere U. — 194) Sic scripsi e conjectura pliilolo<;i Lipsiensis , qui Viro t'l. Hauptio in descnbcndn cudice Lipsiensi [iracsto fuit. Codd. coltisae. — 195) Sic B. L. relml M. — 196) in B. est comp. sel' Narratio bausta est ei Plin. Hist. N»t XXXVI , 26. Cfr.
22*

- 172 —
Vitri naturam floxcrat arte nova, Cederet ut flexu sinuoso, more metalli,
Quod modo percussum dissilit ut glacies lf,7 ) ; Quaslibet ut 19s ) formas imbutum mente magistri 230 Susciperet docti pollicis arbitrio.
Quid '"'') sibi paupcr homo promittat 5n0 ) tempore longoV
Incertus certum quid sibi mundus habetV Auctor hic ut summus qui Jlil ) summis summa daturus Tunc procuranti publica Tiberio 2 "') 235 Magnus ut magno pro magnis magna volendo 2 '") Ejusdem vitri detulerat phialem. XII. Quod cor non angis, quae M ) non praecordia tangis
Livor " 2 " J ), rubigo demoliens animam ? Cum perspexisset Caesar, quod J0D ) mox retulissct 240 Auctor cum vitro laudis hic hoc praecii ' J( ' 7 ), Invento tali decuit quem 208 ) laetificari, Mentis inops duplici fluctuat invidia. Hinc malus artifici titulos 109 ) inviderat artis, Quos sibi Jt0 ) divinum contulit ingenium : 245 Hinc vindex auri, cui semper habet famulari Saevum 2tt ) funestae pectus avaritiae, Invidit vitro, quia jani praeponderet 212 ) auro,
Addas si tantum vim- sibi tlexibilem. Demum n ')> sive sagax artis promissa J14 ) probando, 250 Sive magis domina jussus ab Invidia,
Ecce , novum vitri vibrans insigne scelesta 2U )
Mente pavimento proicit incutiens; AUisum silici vitrum non frangitur, immo Flexum se plicuit qua silicem tetigit. 255 Mox insperatae praesens artis medicina Sollerti vitrum pollice restituit. IIoc genus Jtt >) ingenii miser expallendo tyrannus
Corde venenato consulit artificem, Hic calleret nl ) adhuc hoc artis 2lH h ) solus, an alter? 218 « ) 200 Alter seu didicit, sive sciens docuit?
Solum quum primum 2l '') se testatur, capitali
Uampnatus paena 220 1 scire suum tulcrat. Amisit sic scire sciens nolendo docere:
Heimari not. ad Cass. Dion. LVII, 21. — 197) Sic M, B. glaties 1.. — 198) Sir M. tt H L. — 199) Sic M L. qitotl B. — 200) Sic M. B. promittil L. — 201) Sic M. qui summits Cctl — 202) Sic M, L». lyberio B. — 203; Sic M. L magna daturut II. e v. 233. — 204 Sic M. L. qun B. — 205) In B. est supra vers. o — 206) Sir M. L. quuil B. Sententia valde contorta haec esse videtur: tjnum iiers/iexisset Caetar, quid pretii hic auetor cum vitro hoe mox reltUittet (teirde iluvon uetrngen kabem). — 207; 8ic M, precii L, pretii I!. quid pretii esl quantum pretii. — 208) Sic M B. quod L. — 209; Sic M. L. titulut B. — 210) sibi h. I. ut saepc apnd mcdii aevi scriptorea pm ei poaitum est. Eadem pnmaminaa eommntatio reilit v. 248 et 645. — 211) Sic M. B. seirum L. — 212) Sic M. L. prnepuntlernt B. — 213) demum h. I. pro tlenique ponitur. Vide Hand llorat. TuraelL II. p. 254. 4. — 214) Sic M. L praetetmiua B. — 215) Eic M. L. celetta B. — 216) Sic M. 15. hoc decut L. — 217) Sic M. L. caltret B. — 2l8a) Sic B. hic M, L., sed hoc artis dictuin est pro lirinc artem. — 2l8b) Sic M. L. nmnlter B. Sententia hiijus versus interrogativa, rjnac pendet a contulit, haec est: Ultrum aliut nb eo didicrrit , mt fauia alius. qui tmiic artem sciret, ei docuerit. — 219) Sic scripsi e conjeclura ; quem M. B. qui L. testutusM. B. L. — 220) Sic

- 173 —
Livor livori sic fuit interitus. M5 Sic "') fore r -' J ) perdebal solus qui noluit; alter Invidia rejjis sic perit artificis. Causa sic auri vitrum praeciosius r:3 ) auro Delevit 2jl ) livor mixtus avariliae. Br. foi. 195 b. J n superos irani non Styx ri5 ) exercuit unquam rj0 ). 270 MiMistro quod spurcae par forrl invidiae. Auro pro^nata ^ 37 ) genitum talaria fratris
Cum veherent caesa • ") Gorgone saxifica Porlantem terris urit quas ^ 0 ) orbita solis,
Quod de fratre 231 ) Borof pacta capul meruit, Destillans menstri |ms ■) ia pestes animatum,
Hac nil de sanie partulit invidiae. Noo tantum craaai vomil aspis •'■ | surda veueni, Xon patiens hiemis saeva minans scytalis -• i >), Notx , quan •' ) finil utrimque - '■) caput, gravis amphisibaena -' : "). 280 Xon draco J3S ) cristatus, non volucer jaculus • i ' ) ), \on curvo flexu graditur qua '-'"') torta cerastes jn ),
Xon tendens recto tramite -JVJ ) cenchris "*) iter, Xon cum centipeda -") ranae cosfnata botracha Xon dampno crescens hvdra J > 0 ) rei capitis, 2*"> Nbn qui vix cauda terram J ' : ) tangendo parias M8 ) Altus qua J1 V) graditur ' J5 ") sulcat eundo viam . Non quaa -' ') tangis - '-' i aquas, natrix * 53 ) virose, venenans,
Xon salpiga ,M ) nocens, non malus 155 ) harhmodites ,J5 °), Non tractu faciens terram ,57 ) fumare chelydros ,58 ), 290 Xon puncto caudae scorpius - J '') interimens,
Sod (rux chersydrus •""). non rex alios aw ) basiliscus
Flatu serpentes ante venena necans, Xon qui -''-) cum somno ' J "0 concludis lumina laeto Hypaalis 20 >) ut facilis, sic J05 ) celeris 2 ") rapiens;
M. iioenn B — 22I) Sic M. L. sit B. — 222) fore h. I, iit saepe apud medii acvi scriptores, ilictmn est pro esse, i. e. vitam, das Sein. Vide Dnfresne Glossar. med. rt inf. lat. v. Fore. Kedit idem usus v. 356 H 730. Sententia est: Sic amisit vilani is, qui nolnit soltis artem scire. Sed qno referendum sit vocabn- loa nrlificis nescio. — 223) Sic M. prec. L pret. B. — 224) Sic M L. deletuit B. — 225) Sic B. stii M. L. — 226) Sic M. L. umqunm B. — 227) Versns 271—277 siimpsi ex B. L. E.xciderunt in M. propler repelitionein vocabuli Iniidine. Kst antein nuro progntiln Danae , cujus filius (genitus) fuit Persens , frater anteni Persei, a qno idem talaria sunipsit , est Mereurlu». Ch. Lntan. Pliars. IX, 645 scqq. — 228) Sic M. B eesnr L. — 229) i e. e terris. — 230) Sic L. qitos B — 231) Sic B te frntre L. — 232) Sic L. plus B. — 23.J) Ail haec , qnae de diversis serpeutium venenis clicnntiir, clr. Lncan. Pliarsal. IX 700 seqq. Isidor. Etymol. XII, 4 et Vincent. Bellovac. Spec. Xat. 1. XX. c. 19 seqq., e quibns scriptoribus hi versus compositi sunt. De nspii/e v. Lucan. I. c. v. 700 seqq. et Isidnr. I. c. S- 12. — 234) stylhtilus B. seitttlis M L. v. Lncan. v. 714 Isid. $• 19. — 235) Sic scripsi e conject. pliilolojri Lipsiens. ntmquUm codd. — 236) Sic I,. utrtimque M B — 237) v. Lucan. v. 719. Isid. $. 20. — 238) v. Lucan. v. 728. Isid. g t — 239) v. Lucan. 720. 822. Isid S 29. - 240) Sii M. L. qitem B. — 2U) v. Lucan. v. 716. Isid. S- 18- — 242) Sie M. B. cnlle L. — 243) Sie M. H. chenoris L v. Lncan. v. 712. Isid. § 46. — 241) v. Isid. $ 33. — 245) Sic M. bothrncn B. botracn L. v. Isid. § 35. — 246) ydm M. B. L. v. Lucan v. 644. Isid. §. 23. — 247) Sic M. B. terrnm rnutln L. — 2:8) Sie M B. pnritis L. v. Lnran. v. 721. Isid. § 27. — 249) Sic M. quttm B. quo L. — 250) Sic M. B. trnhilur L. — 251) Sie M. L. fMM B. — 252) Sie M. L. frnngis B. — 253) Sic M. B. mitrix L. v. Lucan. v. 720. Isid. S- 25. — 254) Sic M. B. snlpingn L. Snlpugn Lucan. v. 837 Isicl. S- 33. — 2.55) Sie M, mttlliis L. mnlo B. — 256) v. Lucan. v 716. Isid. S 39 — 257) Sic M. terr. fttc. B L. — 258) v. Lucan. v. 711. Isid. S. 24. — 259) v. Isid. §. 4 — 260) chesidrus B. chersidrus M. L. v. Lucan. v. 711. Md, S- 24. — 261 ) Sic M. L. nliis B. v. Lucan. v. 726. 827. Isid. S- « — 262) Sic M. L. que B. — 263) Sic M. B. IMHM L. — 264) ijmnlis M. L. o supra vers. B. v. Isid. J. 11. — 265) sit B. — 266) Sic scripsi

— 174 —
295 IVon ut piscifl aquam patiens salamandria J07 ) flammam, Non praester i(,x ) rictu fumivomus J ''") patulo ' J7 °), Non metuenda tui rabies, liaomorrhois >tt) ingens, Quae facis, ut totus saDguine manct J7 ' J ) homo, Sanguis flinl ' : ) lacrimae sudorque nihil '■«?*) nisi sanguis, 300 Sic unum vulnus totus homo rubeat :
Non fugienda boas '''^), non vipera non mala dipsas vl ),
Non enydrus J7S ) aquas incola J7 ") certus amans, Oui somno ,JStl ) pressum Jtl ) si forte videt cocodrillum J8J ), Littore quod ' Js3 ) Nili saepe solet fieri, 305 Kcce per os ingressus hiantis viscera monstri Depastus necat hanc victor et egredilur: EHiciens etiam motu vafer aspida caudae Enecat expressa tutus eam sanie *•*). Viscera sed vivi licet iste voret cocodrilli, 310 Et leto dampnet aspida letiferam - ).
Invidiae si eontuleris, mihi credite, dices:
Non est enydrus ' Js °i laedere quod valeat. Non tantum pestis Libyes M7 ) fuit JSS ) omne venenutn, Ileu! quantam livor J8 ") fauce vomis Stygia. 315 In rodendo tibi sunt artes mille nocendi,
Ouid J "") non depravas, quid male non penetras? Seps ' i<n ) de tabe tui caro solvitur, ossa liquescunt,
Heu! mox nec J, '' i ) corpus plus anima videas. Huic pesti situs " JJ ) est liquefacto corpore finis: 320 Hac vitiante W) n ihil ) post obitum metuas. At solidi 240 ) rosor subvertens omnia livor
Nec parcens fronti ruminat id studii -''"), Unum 24S ) defuncti ' iW ) famae decus ipse sinister Oblinat !0 ") interpres qualibet ut macula. 325 Alter nec 301 ) cessans Tricerberus • i,li ), heu! resolutos In nihilum 3ul ) cineres mandit adhuc avide. Hoc tamen invidiae debes, te vindicat in se,
Te mordens proprio se iugulat gladio; Nam laedens proprias magis omni peste medullas 330 Imminet ipsa sibi maxima Tisiphone *°*).
e conject. — sceleris codd. — 267) De talamandria vid. Isid. §. 36. — 26M) Su |f. L. praestu B. v. Lucan. v. 722. Isid. §. 16. — 269) Vocabulum fumiiumus deest in Lexicis. — 270) Sic M. L. patule B. — 271) emorrois M. L. emorrhois B. v. Luc.m. v. 709 Isid. § 15. — 272) Sie M. L. madet B. — 273) Sic M. B. sint sang. L. — 274) Sic H. L nichil M. — 275) v. " v Isid. §. 10.
290)
„upra v. acld. B. v. Luctn. v. 723 Isid. §. 31.-- 392) Sic
293) Sic M. fitiu L. B. — 294» Sic M. B viciante L. — 295) Sic L. B. niehii M. — 296) Sic M. L soliti B. — 297) iil studium L. Cctt. ttudii. — 298) Sic scripsi e coriject. , vivutn B ri- num M. uniiit L. — 299) Sic M. B defuncta L. — 300) obtinat. M. e curr. , in lextu est obliitet . std ublinul L. B. Construe : Litor rumituU id studii, i. c. trnctat, ut MHtfM defUHCti dCCUt, i. e. dccus famat, • •• sinister inleiprcs oblinnt iiuulibet MOCKte. — 301) Sic M. 1 j. non B. — 302) Su M. Itic cerberns B. L. — 303) in nicltilmn B. M. B. L.— 304) Sic M. L. thetiphont B. Bermannus in uiargine c.xempli sui confert

Sic, sic cum domina terris virtute fugata
In numero 3 ""') vitiis cedat arena ■ i '") maris, Cum morum plures aestivo pulvere sordes Divinum misere polluerint hominem , 385 Prae cunctis mundo nunc par nequam dominantur '°'), Pestis avaritiae morsus et invidiae. Haec duo nunc aevi palmam retinendo noccndi
Orbem virtutis evacuant radiis. Altera virtutis ascribcns •"'*) praemia nummis, 340 Altera viroso dente terens solidum. Col. Br. fol. 196 a. His nunc consulibus, hoc nunc regnante scnatu Si quis tu , si quis tertius • i0<) ) a superis Lupse Cato vel Phocnix 31 °) alter te tibi spondes Purae virtutis cgregium penetral, 345 Haec tam monstra duo •>"), maculam quam criminis omnem, Expallens caveas ut furiale nefas j Sic utroque tamen careas, merearis ut unum :
Cum dod invideaa, invidiare aia ) volo. Uret livorem fulgor virtutis umara 330 Tabentem J1J ) macie perpetuo crucians.
Iluric te rodentem, rabido te denle petentem 314 ),
Hunc se tam stolido pectore, quam tumido Inllantem tibi, nec " 1 ') 3 si rumpitur -^ 10 ), aequiparautem Ut misere 31T ) miscrans mente pia toleres. 355 Hunc odio nunquam diguatus ab hoc quid agatur 3l8 ), Dicaa stultitiae, non fore ;1 ") nequitiae. XIII. l't ; ' j0 ) peccare velis, praecium 3il ) tibi sordeal orbis,
Integritas animi sit diadema tibi: Experiendo scies, quod Si3 ) culpae pena 323 ) satelles, 360 Clauda licet tardet, certu tamen veniet;
Ultro, citro; cito, sero manebil pena scelestum:
Oeclinare nequit mens mala, quod meruit. Fastu sublimi cum Caesar Julius orbi Servitii frena fervidua impruneret 365 Et rerum summu jam libertate repressa -'')
Solu8 tunc Romam cerneret esse 3i7 ) suam, Oivina quidam praesagus mente kalendas
Illi praedixit vindice i '- !H ) quando -'') manu.
Hmih. Adv. p. 112. — 305) i. c. quod nii numerum attinet, numero. — 306) Sic B. L. harenn M — 307) Si<- M. ilominatur L. B. Srnlentia videlur esse: ut par doinniantur pestis el morsus. — 308) Sic B. assrr. M. L. — 309) Sic M. B. tercius 1.. — 310) Sic M. L. phoenix B. — 311) Sic M. B. tuo L. —
312) (KviaHttre est h. I. pcrsonaliter posituin, ut apudllorat. A. P. 56: ego cur acquirere pauca- incideor? —
313) Sic M. B. lamhentem L. — 314) In M. fuit anle corr. prementem. — 315) Sic M. B. nunc L. — 316) Alludere videtnr pocta ad Ilorat. Epist. 1, 29, 15., ad qneni locnm cfr. A. Weichert disput. de lar- hila Timnqenis WmUttWt in Opuse. s. Poet Lat. Reliq. p. 402 seqq. — 317) Sic M. B. miserum L. — 318) Sic M. quod ag. L. B. — 319) fore k I. est pro esse dictum. Vid. not. 222. — 320) Sie M. L. \e B. — 321 Bic M. prec. L. pret. B. De siniili sententia confert Ilermanii. Juven. III, 57 ;54): Tariti tibi non sit opaci Omiiis nrena Tnyi quodque in mnre rolvitnr auriim , l't somno careas ponenduque praemia sumiis. — 322) Sic M. L. quiVi B. per comp qz. — 323) Sic M. L. pena citlp. B. — 324) Sic M. frenos B. L. — 325) Sir M. L inprim. B — 326) Sic B. L. repraessa M. — 327) Sic L. ipse M. B. — 328| Sic M. L. vincere B. .— 329) ijm L per conip. Reui narrat. Suelon. Jul. Caes. c. 71., quocuin cfr.

lloc nece multato, quid lcgum jure negato ;; ") 370 Lihertas audet 331 ), Roina palam faceret J3a ) Venit dicta dies et Julius omnia credens Tuta sibi vatcm sponte notando suum Subrisit, dictae, dicens, sunt 33 ), ecce , kalcndac Ille futura videns intulit astipulans: 375 „Vere venerunt, sed nondum practerierunt": „Laudetur demum vespcre laeta dies." Nec mora: vallatus Cacsar vadit ense senatus,
Sanguinis et bibulum sanguinis unda rotat, Doctum, quod pcnam differre nequiret in horam, 380 Hunc nece qua meruit fixa dies rapuit.
Suffecit proprius cruor huic, cui non alienus,
Et quem non mundi climata , mors saturat " 3| ). Sic dominans orbi 335 ) procubuit victima mortis, Quid 33 °) foret, experiens; quod dedit, accipiens. 385 XIV. Hinc et justitia 33i ) quondam dictante senatus 3 ') Urbe fuga lapsi 33 ') cum sociis Marii. Sulpicius quamvis tunc Romae publicus hostis
Proditus a servo procubuit gladio; Par referendo pari scrvum 3) "), quod 351 ) prodidit hostem . 390 Ecce, manumitti jure pium statuit;
Prodidit at dominum quia in ) servus, praecipitari
Tarpeja jussit rupe reum sceleris. XV. j%_uscultes pariter, quam justa lege frequenter Saeviat 3U ) ipse malus criminis in socium. 395 Cum clades hominum Phalaris furialeque monstrum Sceptra furens aulae pollueret Siculae, X T on aliquod M ) nectar, non ulla Sirena 3I5 ) tyrannum
Mulcent, ut diri gloria supplicii. Huic 3 " 6 ) etenim M7 ) mens fervet inaudito cruciatu . 400 Argumenta novae tradere saevitiae.
Prava sui causa mens qua non 348 ) consulit arte?
Quid non materiam nequitiae faceret 3 '")? Quidam mox opifex aerarius arte tyranni Saevitiam sperans conciliare sibi 405 Aere fabre fuso taurum limaverat illi'
In clivo lateris limina 35 ") caeca parans. Improbus hoc penae genus hac statuebat i5 ') iu arte 35J ),
not. Reiinar. ad Cass. Dion. 1. XLIV, c. 18. Quare non invenio, cur haec nariatio mira visa sit Hcrmanno in AntdeCt. Catal. p. 28, qui in margine exempli sui liaec ad h. 1. habet: „Sic Philimws pro Pharsalo poelu tip. Wernsdorf III p. 243." — 330) Sic M. L. B. (e corr., quum in textu sit notato. — 331) auilet dictum e*t pro audeat, — 332) Vcrte sollte Rom zeigen, i. e. quasi fato constitvtufn erat, ut Roma exemplo esset.
— 333) Sic M. scis assunt B. L. — 334) Sic M. L. saturant B. — 335) Sic M. orbis B. L. — 336) Sic M. L. quod B. — 337) Sic L. B. justitia M. — 338J Sic M. L. senatu B. — 339) aut lapsi pro etapsi positum est, aut legcndum est elapsi. B. habet lapsus et socius. Praeterea cogita: elapsi sunt. Eandem rem tradunt Plutarch Sulla c. X et Vell. Pat. II, 19. — 340) Sic M. L. servus B. — 341) Sic M. 8. qui I..
— 342) Sic M. B. quod L. — 343) Sic M, B. seniat L. — 344) Sic M. L. aliquid B. — 345) Sic M. B. syrena L. — 346) Sic M. L. hinc B. — 347) Sic M. L. etiam B. — 348) Sic B. quid Ti per comp. M. quid nisi L. — 349) Sic M. L. facietB. — 350) Sic M. L. lumina B. — 351) Sic M. L. struebat B. — 352) Sic

Ut, de quo regis dira fremens animus <od.Br. roi. i ;»6a. I ra e consulcrct, hic tauri claustra subiret, 410 Taurus supposito 1 •■) candeat atque rogo.
Artis ln hac opera plausit fabcr, hic quod in uno
Donarit regem 3i ') munere dupliciter: Pravus enini pravi pravo** 1 ) cum conscius 310 ) cxtet 357 ), Hoe in tormento scit sibi cara duo, 4I"> Unum, quod regis defervere feceris iram,
Candenticandens taure, satisfaciens: Hinc aliud, quod ei musa ■'') |iraeponderct omni
Innniiiim plangena ciauaua in acre cavo itK) ); Qnippe scit, bine Ulnm 3 *'*) mnkeri; cnm miser ustus 3,11 °) 420 Sciniillaiite fero 3c(i ) , concrepitante rogo Utatur oj ) jam leste doloris voce ***), vidcri
Tauri mugitum, non hominifl gemitum. Donatus Phalarifl sibi mnnere convenienti Demnm laudanda saevitia 3o: ) fruitur: i'i~> Usus namque tyrannus digne mente tyranni 300 ) llis verbis paenam i07 ) dictat in artificem: Artis dona tuae prior experire, Perille!
Scilicet id fuerat noininis artifici 308 ). Mox pravus juste, nequam bene, turpis honeste 430 Tauri candentis dedicat hunc latebris.
Sortem sic aequam "") sortitufl eras homo uequam,
AncepS; <;ipte tuos sic cadis in laqueos: Huinani duiii niugitus paenam tibi plaudis-^ 70 ), Inmugis 371 ) tauri primus ab ore tui! 43.> X\T. Ilac quod et ipse dedit Busiris 37i ) lance recepit J73 ) Legeque, quam suasit 371 ), suasor hic interiit. Aegyjiti ' 7j ) tellus est nubibus altior, imbrem
Neacitj ferventi anbdita signifero. Hanc unbrifl vice fecundans 3;o ) effusio Nili 440 Exustam ccito tempore certa 377 ) rigat.
Nilum, contigerat ;78 ), quod anilis naenia tractat,
Hac ope praedictum destituisse solum. Spondet aquas Pliario J7 ") Busiris 38 °), si properata Hospite mactato sacra Jovi fierent. 445 Cui rex, hospea tu! tibi, quod suades, subeundum, Ilospes aquas nobis hostia facta 381 ) dabis.
Im B. — M. om. verba in arle. — 353) Sic M. L. subposiio B. — 354) Sic M. reyem donarit B. regem tammret L. — 355) Sic M. L. prttca prnvi I!. — 356) Sic M. L. conlius B. — 357) Sic M. B. exttet L.
— 3 .VM Sio M. L. ctmdentil B. — ■ 359) Sic H, U mutat B, — 360) Sic L., ut M. e corr., in quo fuit ab aere cavo — cano B. — 361 a) Sic M L. hunc mirum B. — 361 b) Sic M. L. aestus B. — 362) Sic M. L fere B. — 363) Sic M. L. utitur B. — 364) Sic M. L. roce doloris teste B. — 365) Sic M. B. saeiicia L. — 366) Sic B. L. tiranni M. — 367) Sic M. his poenam verbis B. L. — 368) Sic M. 1,. anificis B. - 369 i Sic M. in tBZtu , supra vers. tucralus, quod L. B. in textu habent. — 370) Sic M. L. ptnngent. B. — 371) Sic M L. immttgis B. —■ 372i Sic M. L. busyris B. — 373) Sic B. L. recepil oin. M Bwtril Mt filius filiae Epaphi Lasianassae et Xeptuni. t fr. Penlndii Eleg. de Fortun in Wernsdorf. F. I. M. 111. p. 264. 374) Bic M. 1.. suasit B. — 375) Egipli M. egypli B. L. — 376) Sic M. L fe- ruiidas B. — 377) Sic M. L cneca B. — 378) Sic M L. continyerat B. — 379) Sic M. L. sphario B.
— 380) Sic M. L. bitsyris B. — 381) Sic M. B. facle L. Est atlractionis genus, quale extat apud
23

Ecce, videns !R -) memori qua 1 ') mente decet ,J1 ) memoran,
Crimen quam 3S5 ) certo pena ;s<l ) tenet laqueo. Ipsa morte magis fuge crimina, concipe ■ ;s: 1 justum, 450 Propugnans vero pectore magnanimo:
Patronus justis, pravorum publicua boatis,
Vi possis nulla mente quati solida. Ut liquido siccum, nigro dissentit et album, Sic tibi, sic nullum coaveniat vicium i 455 Si, quid sit virtus, negligat faex temporis hujus. Sentina carnis more voluta suis ; '' i, Tu sanae mentis spernas aniinalia ventris ? '"'),
Te quid dedeceat propositum doceat. Qui iniles dominae virtutis castra subisti, 460 Dans modo te viciis transfuga vilis eris. Te non enervet Siren 3 '") Ignavia, noli
Monstri fallentis credere blandiciis 3VJ ). Illustrat studium, labor instruit, otia solvunt. Motu flamma carens ,,; ) deficit in cineres. 465 • Si Tiphys ■'") regimen ventis ;<)i ) daret et sibi cura Nulla foret, clavum jura docere manus; Si non vitaret quosdam inu ) quosdamque secaret
Fluctus, dans latus his puppis jq ') acumen ,,,s ): at his Si non stellarum Phebi s *>) lunaeque docentis 470 Ex ortu, cursu, saepius ex obitu,
Ex avium gestu vario, nunc acquoris aestu,
Aeris et nebulae vel '"") nemoium facie Sciret venturis componere carbasa ventis,
Nunc haec corrugans, nunc vigil extenuans; 475 Si vada non fugeret, si non scopulosa caveret Omnia praeveniens ingenio celeri '"'), Si non ipse trudes, antennas tm ) } vela, rudentes, Contos cum remis prospiciens a»;ilis, Cod.Br. foi 196b. Invicto prorsus si pectore non aninuitus ooi. . Praeciperet " 3 1 menti suavia nolle pati,
Ipsi nec vitae parcens virtutis amore:
Credita prima maris fluctibus Argo rudis 101 ) Nunc debens arti, tetigit quod littora Colchi '' ). Obruta fuerit ludibrium pelagi. 485 Haec modo te, Tiphy " l! '), splendescere posteritati
Propert, II, 2, 2 : Leclule deliciis facte beate nieis , dc quo vid. G. T. A. Kriiaer IXatenuch. aus d. Gcb. der la*. Sprache 3. Ueft. Bnumcbw. 1627. 25, 2. coll. § 32. seq.— 382) Sic M. B rides L. — 383) Sic M. Lu quod U. — 384) Sic M. L. dicet B. — 385) Sic M. L qua B. — 386) Sic M. L. poena B. — 387) Sic M L. conspice B. — 388) Sic M. L vitimn B. — 389) Alludit ad Horat. F.pist. \, 2, 26 Vi- xisst t auiis immuiidus el amica luto sus. — 390) Sic M. L. ventii B. ln hoc loco nisi corruptio iniit, nt sno quac sint tmimaiia tentris, nisi forte vcrtendum sit das Thierische des Leibes y i. e. voluptates cor- poris. — 391) Sic M. B. syren L. — 392) Sic M. L blmuliiiis B. — 393) Sic M flamma caretu motn B. L. — 394) typhis M. L tysis B. Erat autcm Typhis gtibcinator navis Argonautarum. — 395) Sic M. B. rentis remmen L. — 396) Si« M. B. qnosdam seinel oin. L. — 397) Sie B. pupis W. L — 398) accuiuen B. — 399) Sic M. L. plioebi K. — 400) Sic M. L. nunc B. — 401) Sic M. L. iceltri B. — 402) Sic M. antemnas B. untempntu L, — 403) Sic M. L. prospiceret B. — ■ 404) Sic M. L. nacis B. \uni \cg. ratis? — 405) Sic M. cholchi B. L. — 406) liphi B. typhi M. L.

Laudi- daret "' 7 ) celebri ,,)S ) Musa vetando mon. Sed monumcnta tui, quae post fugient sepeliri.
[tjuuy qui corpus, nunc tegeret tumulus, Sl non insignis vallatus robore pubis, i!IO Quain traxit secum laudis idein studium, Ferro cornutos ignito '"'') gutture tauros
Feceril Aesonides subdere colla jugo, Commisso sulcis insomnis "") dente dracouis, Undc ruit fratrum mox peritura segcs; 495 Non Aeta m i victo, non divite vellere rapto Ingratus vitae, pernicies patriae, Cujus defuncti nunc vivit fulgida virtus,
Vivus dcfungi posceret ipse sibt. XVII. Arti maternae junctum sudando laborem 500 Manibus extorsit Orplieus Eurydicen m ). \on hic frenaret lluvios, non saxa movcret,
Vellet si blandae sc dare dcsidiae: Sed studio dictante sagax dum 11 ') temperat odas, Musac demulcens omnia blandiciis nl ), 505 Stant amnes, currit lapis, excita cursibus ni ) arbos Altera se ramis irn (»1 i«• at alterius. Accurrunt "'') rubei malus floris, pirus "") albi,
Persicus autumni " s ), veris honor cerasus ; Fagus "'') cum quercu VJ0 ), juncta ruis escule pinu . 510 Non erat hirsutis hic mora castaueis.
Anticipana oursus vitem viduaverat ulmus, Glandes ilicibus, nux periit corylis 421 ). Dactylua m ) hic palmas, oleas orbavit oliva, Carica de ficu, vitibus uva cadit. 515 Fraxinua <-t cornaa veniendo volant citiores
llis. quibus in pugnam matcriam tribuunt, Haec rigidis hastis, fallentibua illa sagiltis;
Hia nec posterior populus it bicolor. Admittit u ') passus victoris gloria laurus ; 520 Currit myrtus. itcr discolor aequat acer. Festinant cornus, luctum tcstata cupressus;
Caelibe cum platano pallida buxc venis. Non retinent petrae te quas findis 1 - 1 ) caprifice, Nbn nigris moriS more ruens metuis m ).
407 Sic M. L debet B. — 40S) Sic M. L. sceleri B. Vir 01, Haupt in marg. exeirjph sui confert Ilorat (Od IV, 8, 28 ): Diannm Imitle rirum .tlttsti relnt mori. — 409) Sic M. L. guture B. Aesonides est Jtison. V. Orph. Argon. 868 et Apollon. Hhod. 3. 404. — 410) Sic M. insomni B. insompni L. — 411) Oeltt B. elti M i thtt I.. bl Aeetes. - 411) Ettridicen codd. — 413) Sic M. L. lum B. — 414) Sn M. L. MmtdUUt B — 41.)) citrribus M. L. cursubus B. — 416) Sic B. L. occurrunt M. — 417) Sic M I,. iiyrus B. — 4lH) Sic M. B. aiittiinjmi L. — 419) De diversis generibus Arborum , quae h. I. de- «tnbuntur, cfr. Isid. Origg Lib. XVII. c. 7. ft Vincent Bell. Spec. Nat. I. XII. c. 43. et E. G. GrafT alllioclnleiilschiT Spiaclischatz 3. Th. p. 863 U S 3l>l. Z. 25 u 26 , ubi pleraruinque arboruin nniuina, quae in hac parte carniinis lommemorantiir, oerinanite versa reperies, quod mihi per angustiain spatii facere h. L non lnel. — 420) Sic M. L. gercu H. — 421) corilis codd. — 422) Sic B. dactilus M. L. — 423) Sic M. L. tttlmilit 14. - 424) Sic M. fWM findis le B. I.. — 425) Fuit in M. metuet.
23*

525 Tunc abies montana, paludcs liquerat alnus.
In sicco properat ,J ") incola lothos aquae. Ecce levi tilia non segnior est w ) saliunca 4 j!< ),
Asper viminibus certat eiunlo rubus "). Non liumilcs ibi se patiuntur abesse myricae ' "l. 530 Nec canam salicem ripa tenere potest.
Non siler hic lentas praecurrit ' ' I molle genestas.
Aspera non olidas juniperus 13J ) piccas Dumus cum rusco 134 ), tercbintus vtl ) cum sycomoro 1 °) Currunt 1 ;7 ) , nulla suo silva loco remanet. 535 Non citrus boream^ non taxus abhorruit **) austrum. Mons redolente cedro deseritur Libanus. Ecce, cares 13 '') Mcroe, quae nusquam flcctitur umhra .
Usta tui cancro nuda comis ebeni ""). Se montes nudi plangunt ferventius uri, 540 Nudatis umhram non crit '") aura ferens.
XVIII. ]%on repetcbat avis ,,Vi ) nidum, non bestia lustrum.
Festinant potius, quo vocat aurea vox. Ore ferens M3 ) escam nudis inplumibus ales Nescia se matrem voce viri rapitur. 545 Non lacus aut silva 111 ), non campus, non mare, non mons, Non aliquod flumen quamque moratur avem. Advolat herodiiu '**) , postponit aquas alietus ,1(l ), Insula non tenuit te, phasiane W7 ). Phasis m ). fod. Br. fol. 196 b Adveniunt ornix 11 ' 4 ), onocrotalus ,5 "), attagen 131 ), orix 'l. 550 Unicus et phenix 133 ), plurimus atque parix ,31 ); Qui nescit potum, sed tingit aqua comedendum 1 ").
Porrigit et rostro cum pedc porphirio ' "i; Charadrius l ,; ) vitam spondens qui ' ' ) respicit acgro. At contra 13 ") mortcm, si negat huic faciem; 555 Atlacus '"") et turdus, turdela, nitedula""), stunius. Vultur nare sagax et fluvialis anas, Nec dcsunt passer galloque comcs vigil anser, Alcs noctis amans diruta "'-) niclicorax "" i . Alta gradu, virtute minor, brevis ardca caudae,
426) Sic M. B. propriiu L. — 4<»7) Sic M. B. it L. - 428) Sic M. L. laliuncae B 429) Sic K. niber M L. — 430) miricae codd. — 431) Sic M. ti praecurl L. — 432) Sic M L. ./««;>< ras B.—
433) Sic M.' L. pineiu 15. — 434) Sic M. ruslo B. risco L — 435) Sic B terebintut M. L — 136)
ticomoro M. L. siccomoro B. — 437) Sic M. B. ctirrit L V. Rnddiinann Instit. linjj. lat. T. II. p. 20.
nut. 1. et 62. — 438) Sic M. B. adorruit L. — 439) Sic M. L. carens B. — 440) Sic L. kebeni B.
hubeni M. Cfr. Lucan. Puars. X, 304 — 441) Sic M. L. erat B. — 442) Do diversis \uium reneribua cfr. Isid Origg. 1. XII, c. 7. ct Vine. Bellov. Spec. Nat. XVI, 18 schatz Th. 3.
ir. — 153) Sic
M. L. poenix I!. — 451) Sic M. L. phttrix B. — 455) Sic M. L commed. B. — 456) Sic M. L. i»>r- rifthio B. — 457) caratlrius M 1} caradiui L. — 4"8) Sic M L. </«<«• B. — 459j Sic M B < <•««//<; L. — 460; Attncum coniinciiiorat Vincent. c. 114 GialT p 436 . Weitair, Weiher, attacns. — 161) Sio M. B. phicedula L. Scil ficetlnln redit v. 600. — 162) nuin tlirutn pro dirurni dicta l' — 463) Sic M. B. tiicii- corax L.

569 Nomine tcstatus quid sit et opiniaclius ""):
Opimachus **) Graece. serpentum pugna Latine
Ciim sonat 100 ), est sciri, quid *') sibi sit studii: Et vicibus gratis qui nutrinienta rcpendis
KfTetis patrihus, paste nicrops apibus; 595 Florula , bitriscus >°'') celsique monedula fustus .
Conscia nec nisum scilla '"') timens socium Filia delicti, luctus pater, ambo capilli
Immemores uno gaudet uterque sono llic e( (juae pemix immunda 171 ) dolosaque perdix 578 Alis compede ,7J ) nunc, ut prius arle vigens.
Vir r; ) prius haec ex spina piscis erat tuus auclor
("ircine 171 1, serra tuus; fecerat ars sua vos l7i ); Cum corvo cornix, cum furfurione "*) coturnix.
Cum fulica mergus, cum grue pellicanus. 575 (,um laro ciris, cum frigello 17; ) garamantis '"*).
lox 17 '') cum quacara w 'i, butio' M ) cum stridula. Cuin inerula grudipcs '*-'), cum tiirture rauca palumbes.
Tendit cum pico pica loquax vario. Cruculus aluudae comes, ortigometra ,;3 i pelorae 4 .* 1 ),
589 Non metuunt ,-i i dictum de capiendocapum. Crederel hic puJlos milvo gallinu. oolumbam
liollem ikiii rostrum terret hians aquilae j Humani mulcet cygnum ih(JU ) dulcedo canoris.
Hamatoa ungues non ,80 O timet aceipitrisi 5*5 Fussa S7 J creatus Itya***J Procnen in irundine ' h ') nescit ,
Inmemor hac 4,u ) coctum '' 1 i se genitrice patn. Sis "■) hcet elinguis et pelex'') facta sororis,
Non cristatus epops 49 ') te. Philomena, movet. Capla melo colubris inimica ciconia purcis.
590 Oiiiiiiis el diri garrula parra taces.
Von cum curruca ' 'i cuculi dolus alteral <>va:
Herculis haul '"') metuonl Stymphalides l ' r ) pharetram. Ossifrange lyram '**) meditans non conteris ossa, Non ibis 1 '") spurca spurca vorare i vacat 595 Quae mulcet M ) cantans mulcetur acredula cantu.
461) Hic versiis est c B. L., quorum L habet t/uis. In M ileest. — 465) Sii « uiiil. pru oplii- ■tfcdMM. Vid. Vinc. c. 114. — 466) Sic M. sonel B. L — 467) Sic M. L. iiiii B — 468) lliijus avis BMMn ■MfUMI alibi repori — 469) Sic N. B iu/risrns L, Aveni ipsum Mfl novi. — 470) Vide d» fnliulii. (|iiae b. I. spectalur, Ovid. Met VIII, 60. — 471) Sic M. L. intnitmtit B. — 472) Sic H. O MM L. B. — 473) Sic M. B. ut L. — 474) Sic M. B. rorcine L. — 47.5) Sic M. B. fnrs L. Ot faliula ipsa vid. Ovid. Met. VIII, 25t). el Isid. LXIX , 19, 9. — 476) Sic B. pliurfur. M L. — 477) Sic M. frinyello L B. — 478) Sic M MMMMJflWl B. gityttmanlis L, Vuineu nustpiaiu reperi. — 479) Sic M. ixon L. B. Avis ignuta, nisi forte lejjenilinn s.t Ibox vel lnn , de quilms avibus v. Vinc. c. 154 — 480. de iiimcii n nihil nuvi — 481) Sic M. Inilio B. pucio L. Videtur leg. Iiulen. — 4*2) Sic lr. grtttliriipis B. gttttipes M. Aveni non novi. — 183) ortogomelru M. orilogometru L. orllingH.
— 484) peiorem aveni nescio. — 485) Sic M. L. m-liinm B. — 486 a) sie B. L. inelHeuilo M V. Isid. I. XII , 7, 57. — 486b) ciynum codd. — 486 c) Sic M. L. nec B. — 487) Fnssu est fnsnnus — 4 k*) UU codd. Dc fabula vid. Ovid. Met VI, 455. soqq. — 489) Sic M. Iiir. L. B. — 190) Sk M. B. UC L.
— 491) Sic M. L coslum B — 492) Sic B. si M. L — 493) Sic codd. — 494) Sic B L. M M. — 195) Sic M. L. eorruca B. — 496) Sic M. huuri L. B. — 497) slimpltitliilts M B. sliplutliiles L. — M8) Bic I, Hrmm M. B. — 499) Sic M. B. ibi L — 500) Sic M. L. vocnre B. — 501) Sii M. L.

Dulce sonans audis dulcia corydalis 5(I ' J ). Jactat 5 ' 3 ) cum collo'"") caudae spectacula pavo:
Capte 5tl ') lyra " l0 ) nescis psittace 5l >') chere tuum: Nec retines volucrem tribuis cui cardue nomen, 600 Xon "") ficus dulcis est mora ficedulis 5i ").
Vlcyones 511 i aderant, fetis quibus aequore, mirum 51 -),
In brumae medio motus abest pelago. Quarta dies pasci, per se quos tercia 511 ) nasci Miralur pullos. o speciale datum ! GOo Septiina plumatos , bis septima cernit adultos; Hoci taudem facto bruma redit pelago. \on tc cum uido 515 )j quem cinnamus arbor honestat u6 ),
Ciunamolge 517 ) venis, cinnamon hic redoles 518 ), Kt quac pennarum eandenti 51 '') lampadis instar 610 Lumine demonstras '-•') ernrca noctis iter.
Mennonides ■) assunt. quos ,ri ) quarto mittit in anno
Aegyptus'•'') Trojae Mennonis ad tumulum 5 '-' 5 ), Posl planctum tridui, qui ' ) rostro saevit '-") et ungui Illic enectas daht velut 5 ' 2 *) exsequias, 615 Et quae de sociis volucres factae Diomedis
Dum Graecis plaudunt 5 " a >. quid fuerint, referunt. In pennis aquilam similans, per membra leonem,
Tunc non hostis equi '•'"») gryphis 5J ") adest quadrupes Cod Br. fol. 197». It pedes '') alatus sua struthio qui tegit ova (a| C "man ) Pulvere congesto 5 • ), nec memor haec :tl ) repetit :
Pulvis at immemori dans faetus ,i5 ) esse parenti
Fota calens animat ipse carens anima. Omine ferales nec desunt upupa , bubo, Strix cum nocturna triste sonans ulula. 625 XIX. M*raeter aves genus advolat omne, quod utitur alis . Musca, locusta, culix 5itl ), papilio, cyniphes 517 ). Cum blatta hi>i ) bibio, cicendula cum scarabaeo,
Xulli tinnitus, nec mel apes revocat. Huc 1 ") qui debuit j " ) esse suum 51 ) fuci, cabro, vespae, 630 Hic mulis 51 -'), hic equo, vespa quod est asinis jlj ).
muleens B. — 502) coridnlis codd. — 503) Sic M. L. lactat B. — 50t) Sic M. L. colo B. — 505) Sic M. L. cape B. — 506) Bic L. Ura M. B, — 507) psitace M. L ptitacke B. Est e Pcrs. prol. 9. : Qttis erpettimt ptittaeo ikiim %aiQe1 — 508) Sic M. L. cardieit B. — 509) Sic M. B. nec L. — 510) Sic M. ft. fidedulis B. — 511) altionet 15. nltktoet M. L. — 512) Sic M. L. nurum B. — 513) Sic M. L. terlia II Cfr. lsid. XII, 7, 25. et 0%id. Met. XI, 410. seqq. — 514) Sic M. B. hic L. — 515) Sic M. L. nomiiie i/i""'» nido B. — 516) Sic M. L. honesta B. — 517) Sic M. L. einttauuttt B. - 518) Sic M. redolens B. L. — 519) Sic M. canitcndi penna B. vennn cttmlescts L. — 520) Sic M L. demnnstrans B.
— 521) Sii M. L. ermea M. Emeriae dicuntur ap Vinc. c 69. — 522) Sic codd. pro 31emnonidae et Memnone — 523) Sic M. %uat B. L. — 524) Sic M. L. egy/itus B. Cfr. Isid. XII, 7, 30. — 525) Sic M. L. tumultum B. — 52f>) Sic M. L. quae B. — 527; Sic M. L. semet B. — 528) Sic B. L. tselud M.
— 529 a) Sir M. L. plaudl pcr comp. B. — 529 b) Sic M. hoslis tquit L. ei ttestis equi B. — 530) gri- phis codd. — 531) Sic M B. hippotles L. — 532) ttrucio M. L. strutio B. — 533) Sic M. B. conjecto L. Ceterum ab hoc versu in cod. Bruxell. teste Oehlero alia manua, sed ejusdem saec (XII.) incipit. — 534) L. per comp. h'. — 535) Sic M. fetus L. foetus B. — 536) Sic M. B. ctitex L. — 537) Sic M. ciM- phes L. teinifet B — 538) Sic M. B. batra L. — 539) Sie M. B. hinc L. — 510) Sic M L. debent IS.
— 541) f *IMH cst genit. plur. nominis sus. — 512) Sic L. hi mnlis B. M., iu quorum M. fuci supra vers. est. — 543) Sic M. B. asino L.

Efac cum pace bouni vcnit Jmionis oestrum ")•
Cuncta traliit major carniinis unus amor. XX. Mec minus accurrit fera quaelibct, atlonitum Stal Auribus arrectis omne quod est quadrupcs. fi.jo Bubalus ecce, ferox, tigris aspera. dromeda velox, Kn leo inagnaninius, grande '"') patcns clepltas, Kn ''"), qui permotus ruit in venabula , pardus .
Intenta 4 ' solis pascitur aure modis. Quem leo de parda vel pardus niiitre leaena <>-10 Degenerans generat, nec leopardus abest. Cnjofl adusta caro perimit gustata leonera Affuerat, dictus inde leontophonus 10 ). Kn pigargus ,J "), ibix opiges "•'). cirogrillius ,5i ) . istnx. Autula 551 ) cura lato cornua tragelapho ; 645 Simia deforniis secumque '**) camelus cnormis, Acer cum damula 50 ) rhinoceron : " 7 ) timida; Tortis equus cervusquc fugax cum vulpe doiosa.
In sc non 55s ) ibi se merserat ericius 559 ,\ Lyni '°") aderat, cujus liquor solidatus urinae 501 ) <>.">0 Ifife ligurium vertitur °') in lapidem,
Inguinis et dampno redimens te, provide castor 51 ' 3 ),
Stas 514 ), pelli carae nil metuendo tuac. Stat '"), quae fit 500 ) raro genitrix pantbera sccundo. Glis somno ,uT ) gliscens hinc cupide vigilas. 655 Xon rictu leo, non morsu lupus, ungue nec ursus ''''). \od cornu taurus, dente minatur aper. Xon timct agua lupum, non ccrva leonis biatum,
Tigrini nou hinulus , daniaque 5t>,) ) capreolus. Sub cane versatur S7 '') pede demulcens lepus aures, fitiO Xec cavet yA ) insidias mus ibi, catte, tuas.
Se discunt onagros asini jri ), bos se videt urum.
.Mustelam nieminit candida se niigalis ' 7 ; ). Kmersit terris, faciem qui iiiuris et ursi ln se praesentat, turpis hcrinacius ; (>(>.> Xec minus hic aderat cum grillo caecule 7> ) talpa.
514) nestrum h. I. Irisyllabnm est, ut supra v. 205. Vid. not. 183. — 545) Sic M. L. hubuliis B.
— 546) Sic M. I... genile B. Ccleruin cfr. de diversis besliiirum generibus Isid. Origg. I. XII, I. Vinc. Bellov. Spec. Nat 1. XVIII, 3. seqq. et Claudian Epist. ad Scren. — 547) Decst hic vcrsus in M. h. l. f jed seqinlur post versum 651. In B. L. h. I. extat, quo rectius collocatus vidctur. Cetcruui vide de hor loco, quae supra diximus in Comment. Crit. p. 103 lin. extr. et p. 10-*. — 548) Sic B. L in te nc (per comp.) M. — 549) Sic M. leontophonos L. leontofonlis B. — 550) v.Vincenl. I. XIX , 132., ubi jiigargittn inter aves nuuierat. — 551) v. Isid. XII, 1, 16 17 — 552) opigem non novi. - 553) v. Vinc. XIX, 35.
— 551) Sic M. B. iilluln L. Non novi hoc animal. — 555) i. e. citm eo. — 556) Sic M.. in quo supra vers. add. rel tnn, ul legatur dnmn, quod habet L. rinmmn B. — 557) rinoceron codd. — 558) Sic M. L. nec B. — 559) Sic M B. ericeus L. — 560) linx codd. — 561) Sic M. urinne solitiatits B. L. — 662) Sic M L. ittitur B. Sequilur in M. vetsus is , quein nota 547. deesse diximus : Et qiti ( B. L. En qui) per- motus ruil in reniibula pardtts. — 563) Cum hoc versu Hermann. conlulit in marg. exempli sui Juvenal. XII, 34 : imilatus castora, qui se Eunnchum ipse facit, cttpiens erttdere dnmno Testiculi — 564) Kcrepi hunc versum ex M. L., deest in B. — 565) Sic M. L. stat B. — 566) Sic M. L. sit B. — 567) Sic
M. B sompno L. — 568) Sic M. L. nisus B. — 5G9) Sic M. dammitln B. L. — 570) renatur B. ttantur L.— 571)SicM .B. timet L. — 572;SicM.B. asinos onagri\j. — 573) InM. est supra v.harm, i. e. hermelin. V.Graff IV, p. 1033. v. Harmo. Cfr. Vinc. c. 132. — 574; herinalius M. erinaliits L. B. — 575) M. »upra veri. o.

— 184 —
Cum stellione 57 °) pigro turgide gurgulio.
XXI. j\ec tarde mixti geuus assunt, quos famulantc Naturae vitio procreat ars hominum.
Patrfl lupus latrans rabiem cane matre lyciscus :; i 670 Et porcac mixto conditus ibris apro.
Tityrus S1n ) ille gregis dux , ex :,;i ') ove natus et hirco,
Dc jK ") capra 4 * 1 ) musino S8J )j cui pater est aries. Matre creatus equa minor ex asino patre mulus, K.\ asina burdo, sed patre natus equo. 675 Ouem non invitat jr " f ), quae 581 ) non praecordia mulcet Siusica J ' s5 ) dulccdo, quam sapit haec animoV
XXII. En pisces muti vocis dulcedine capti Exstantes im i summis conspiciuntur aquis.
Nfon gurgustia oS7 ), non hamus, non retia terrent. 680 Quin iM ) caput emersi dulce melos capiant.
Lucius et mullus, lupus, allec, tructa jS '0 , thymallus 5 *'),
Hamio cum squilla 5 '"), scorpio cum sepia^ 2 ), Congrus, esox, anguis, lolligo, locusta, peloris,
Cum tinca Wi ) glaucus, cum solea gladius 5()1 ), 685 Sparus i9i j cum serra, dentex, uranoscope 5y0 ), umbra,
Gephalus et pagrus, mytilus atque scarus; Sepia cum 5 ' 7 ) polypo jls ), melanurus cum tiberino ; '' 10 ),
Cum curris '"■" >. thynno prodite corve sono ; Sar, torpedo, lepus, squalus 01 ), pistrix et echinus,
Cod. Br. (>y() Adnatat <m ) adjuncta gramarus 0 "' s ) auranea 00 ');
rol. 197 l. ,,, ,4 . .
. 2 petit escaurus 0 '") properans quas ruminet escas ,
Dulcis eum musae sola fames tenuit.
Il sale perdoctus parcis 010 ) servire lacertus,
Aemulus hic magnis, aphorc°" : ) parve ruis.
695 Non tibi niillago 0USa ) cedit pecten properando,
Ignarus sibi se defore<"' s b) dimidium.
\uguillae colubri cognatae mugilis astat.
Hetia qui penetrat; huc volitusse putes.
Rhonibe°"'') venis, mensis ol ") tantum dignate potentis,
700 Pauperis et loculo gobie ou ) conveniens,
576) Sic B. ttcliout M. L. — 577) Sic M. L. Ucuscus B. V. Isid. XII, 2, 28. — 578) Sic M. B. lytirus L. — 579) Sic B. L. ex M. Eadem varietas mox redit. — 580) Sic M. B. deque L. — 581) Sic M. L. capro B. — 582) Sic M. musmo L. musco B. — 583) Sic M. L. iuritnnt B. — 584) Sic M. L. quem B. — 585) Sic M. L. musca B. De diversis Piscium generibus cfr. Isid. Origg. L XII, 6. et Vinc. Bellov. Spec. Nat. I. XVII, c. 30. seqq. et Graft altlioclid. Sprachsch. T. 3. p. 708. — 586) Sic M. L. extante* B. — 587) Sic L. gvrguttria M. B. V. Dufresne Gloss. med. et inf. lat. v. Gurgitstium. — 588) Sic M. B. qui B. — 589) Sic M. B. tracta L. — 590) timallus codd. — 591) Sic B. suilla M. L. — 592) Sic loripai e conject. clepia B. depia M. L. — 593) Sic L. tinca M. trinca B. — 594) Sic L. gradius B graduus M.
— 595) Versns 685 et 686 desnnt in M. Extant in L. B. Excidenint in M. per repetitum voc. Sparus, quod est in hoc cod. pro Sepia, vel propter linuleni somun in vocabiilis sparus et squarus. — 596) Sic L. uro- noscopus B. — 597) Sic B. L. sparus M. — 598) pnlipo M. B. L. — 599) Sic M. B. tgberino L. Piscis ignottu. — f>00) Sic M. concwrit B. L. — 601) Sic scripsi e conj., gqtuitu* M. B. suatus L. — 602) Sic M, L. annatnt B. — 603) Sic M. gramtnarus B. gamarus L. Non novi piscem. — 604) Sic M. B. aujranea L. Nnm lej;. aranen, dc quo pisce vid. Isid. XII, 6, 13. Vinc. c 43. — 605) Etcarut eat »pnd Vinc. e. 52. et ap. Gratf p. 710.: Hiiso, hausen, escurus, esox. Escaurus vero apud eundem p 709.: Erline, eteawru*
— 606) Sic B. parthis M. L. — 607) Sic M. L. afore B V. Isid. XII: 6. 40. et GralT p.709.: Phrilla, njforus. — 608a)SicM B. milragoL.. — 608 b) defore h. I. idem est, quod deesse, ut fore pro esse dicitur.
— 609) Sic M. rnmbe B. rumpe L.— 610) Sic M. L. mensas B. Cfr. egregiam Juvenalis Sat. I\ r . — 611) Sic

Kt quae ,,n ) salmonis muraena hibendo cruorem Cum spina careas. hunc minor ipse domas. Adveniunt Tyrio ,,u ) lanam potantia'"') fuco Ostrea, concha" 1 ) natat murice plena suo. 705 Qui navem figis" 1 "). cum vix sis M ") semipedalis. Iinpiilsam ventis. affluis cnchinais 11 ). \ec capitis""') squamas ) obversus abest acipenser °'- M ),
Moustravit vesci quem gula prima sibi; Kt vos, quae montes aequatis M grandia cete, 710 Ksca quihus facilis urbibus aequa ratis;
Anni quae " ) sterilis dampnum quae capta rependis,
Xoc balaena lates, aequor eundo movens. Xec grex defuerat alimentum suetus utrumque Pa.scua nunc terris, nunc repetens in aquis, 715 Cnguibus armatus X'ili monstruin cocodrillus "•'), Kt qui fertur equus aequoris hippotamus 6VS ). Monstra ruunt pelagi specierum mille gregatim "•"').
X r on tibi grex rcmanet, Protheu "•"), quem numeres. Prosilit incerto gre.ssu °- s ) gaudcns ihi delphin "'•"»;; 720 Suillus cum phocis 63 ") gaudet adesse modis. Sic musa dulci dulcis fuit Orpheus orbi,
Sic animal nullum negligit hoc theatrum""); Tot rcs" ri ) ac tantae laetantur eo modulante, Hafl et quac vegetat musica laetificat. 725 WIII. Occasum vitare volens Phehus ') retrahenti Caelo"") se totis nisibus opposuit: Xunc inclamat equos largas effusus hahenas,
Xunc movet hos stimulis verbera continuans. Sol urgens instat, pro se luctantur et ipsi"' 5 ) 730 Musae, tam suavis aflore" 1 ") deliciis b37 ). Prosilit Kous, se tollit in alta Pyrous ols ),
Colla tumet" 1 ") Phlegeton ""), crura rotundat 641 ) Aethon 6 "). XXIV. Aplanes 64 i stacel obluctantesque planetas Non contra secum" 11 ) praecipites rajieret, 735 Xon boI occideret, lux .sucressore 015 ) carcret, Nec noctem tellus, umbra tui, faceret, Si non quem 01 ") suminae vertigo celerrima sphaerae M ")
M. I.. gobio B. — 612) Sic B. qtiem M I.. — 613) Sic L. tirio M. B. — 614) potantia B. L. portantia M. — 615) Sic M. choncha B. conca L. — 616) Sic M. B. sistis L. — 617) Sic M. B. sis vix L. — 618) Sic M. echinais B. echineis L. V. Vinc. c. 49. — 619) Sic M. L. capiti B. — 620) Sic M. B. sumnas L — 621) Sic M. B. acifenser l,. — 622) Sic M. B. aequatis quae tnontes L. — 623) Sic M. L qui B. — 624) Sic M. L. crocodillus B. Cfr. varr. lectt. ad v. 303. not 282. — 625) Sic M. pro UppopotamuM. L. ippodamus. B. ippotanms. — 626) Sie M. B. gradatim L. — 627) Sic M. L. prothee B. — 628) Sic M. incerto gettu L. incerlu gestu B. — 629) Sic B. delfin M. L. — 630) Sic M. L. focis B. - 631) Sic M. L. thatrum B. — 632) Sic M. et B. L. — 633) Sic M L. phoebus B. — 634) Sic M. I,. cado B. — 635) Sic inleger versns extat in M. L. In li desunt verba pro se luctantur et ipsi. — 636) Sic M. L. afore B. Dictum est aulem pr6 adnsse. V. not. 222. — 637) Sic M. L. delitiis B. — 638) Sic B. pirois L. pirotis M. — 639) Sic M. L. tument B. — 640) Sic M. phtegon L. pheton B. — 641) Sic M. B. retundit L. — 642) ethon M. L. eehon B. — 643) Sic B. aplanos L. at planes M. —
644) Sic M. L. setum B. — 645) Sic M. L. snccensore B. — 646) Sic M. B. ttV per comp. L. — 6*7) Sit B. sperae M. L.
24

In se rapta facit maximus ille sonus, Quem sic 0ls ) ingentcm, sic affirmant vehementem, 740 Ut parva tantus nequeat aure capi'' 1 ' 1 ),
Si non mundano suus hic, inquam, fragor orbi
Clauserit'"") Orpheiae mollia plectra lyrac 05 '), Stante polo nec de doctis eessare planetis Exlex cessasset temporis ordo ratus. 745 Ilinc molis tantae natura, sono mediante, Tand em primaevi juris id obtinuit, Cederet ut spacio'"-) vi signorum revoluto
Alma dies noctis dando locum tenebris. XXV. Hujus musa 05 ") viri mundum dulcedine tali'"') 750 Dum permulcebat ° 55 ), esse palam dederat,
Vis harmoniae 050 ) quod ° 57 ) rerum temperet 058 ) esse
Unanimi modo 0511 ) dissona COnciluuM Nectit constantem de diversis et eisdem Haec animam mundi lege rata Dumeri ^ 00 ), 755 Ut liquidum sicco consentiat, ut grave puro, Ut (laniinae frigus nexor adest numerus. Et quae majoris eadem moderando minoris
Naturam mundi lex copulat numeri. Bruma rigens, ver flore decens, ferventior aestas, Cod. Br. 760 Autumpnus ° 01 ) replens copia cornu tuum 0M ) c ' o) | ' Discordes animi l,,,:) ) corpus concorditer' ,(l1 ) unum
Conficiunt ''' l5 ), numero pacificante suo. Haec animo corpus, haec facderat " ,,: ) ima supemis, Haec mores ornat, membra dolore levat. 765 Naufragium mentis perpluribus haec quoquc passis °° 8 ). Portus pracsentem contulerat requiem, Et 00 "), quod erat multis haec corporeae fuga pestis.
His expertorum creditur indiciis. Quidam dum juvenis vino calefactus, ut 07 ") annis 071 ) 770 Aedes rivalis ignibus aggr.editur,
Intus quod scortum non posset habere reclusum,
Hunc ncc frenaret aut pudor aut ratio, Noctu stellarum pro consuetudine cursum Prospiciens vigili Pythagoras hU ) opera,
648) Sic M. B. si B. — 649) Sic M. tture capi netiueat B. L. — 6ol>) Sic M. I. ctauserut B — 651) Sic L. Urae M. B. — 652) Sio M. L. tpatio B — 653) Sic M. L. morti B. — 654) Sic I.. B. tnli om. M. — 655) Sic M. L. JJdemulcet B. — 656) armoniae codd. — 657) Sic M. L tfuia B — 658) Sic M. B. temperat L. — 659) Sic M. B. ntulo L. — 1160) Sic M. 1,. muneri H. — 661) Si< M. itiiluntniis B. titiluvipnitiue L, — 662) Sic M. B. Copia gttemque tititni L. — 663) Sic M. L. nnni B. 664) Sic M. L. concordilitr B. — 665) Sic M. L. constuunt K. — 666) Sic M. L. nuinnit B. — 667) Sic M. federal L. faederal B. — 668) Sic M. haec truia inis^is B. L. — 669) Ab hoc loc» usque »d v. 789. scriptura codicis Marbtirg. muKis partibus vetustate sic consumpta est, ut nisi in(egriore exemplo ascito aegre legi possit, cujusmodi praesidio qumn Bermanno uti non conligisse supra in Comment. Crit. p. 99. indicaverim, vebementer laetatus sum, quod ipsi inihi prospcrior lux iffulsit, ExempU lutem illa de vi artis nmsieae oinnia liausta sunt c Boelhii libio de Musica I. cap. 1., quorum primnm est de adolescente ebrio, quem quibusdam musicae modis ac nnmeris emendavit Pythagoraj. — 670) iSir M, L. et B. — 671) Sic M, B. ignis L. — 672) Sic M. pytagoras B. pitagoras L.

77 .J Cum mox audiret, uri"") tibicina 1,7 ') tantum Inter vina modi blandiciis "" ■) Phrygii llT0 ), Percepit cautus, quod tunc lascivia cantus
Motus lascivi causa fuit juveni. Mutat Pythagora " :: ) suadente modum modulator; 780 Mox, ut spondei succinuit gravitas, liascivo frontis rediit pudor, ira resedit,
Suadens fugit amor, pax et adest animi. Accusatur ,,: ") ab Kmpedoclis reus hospite quidain : Victum dampnavit actio judicii. 785 Vindiee auccensaa dampnati filins ira Accusatorem putris init gladio. Ouas docuit ratio mox odas pollice docto
Inllexit miserans """) hospitis Empedocles. Eflectu cautus fugit mors hunc, scelus illum: 796 Facta salus illi corporis, huic animae. Vexatoa sdasi ''"") mox absolvendo saluti
Arte modi sola reddidit Ismenias •>"'), Hac harmonium " s • ) vi ne dubites animatam, l"t patct in multis, pleniter instrueris, 795 Si W) resonante taba furibundior impetus ipsam Kxcitat in mortis belligerofl raliiem. Ne dubites, mentrm) permotus quin modus apte
Junclus pacato conciliel statui, Kt cam nunc mulcet, nunc asperat et modo pacat 800 \lfectum mentis musica temperies,
Cerlo certiofl est, hominis subsistere ,|H5 ) totuni
tpte conjungi w *) temperie aomeri. Non hominia tantam, sed reram qaicquid in orbe, Pbk elementoram lege rata vegetat. ^l).") XXVI. Iftinc a tot rebafl tunc odas vatis ad hujus Matria ut ad vocem curritur absque mora; Hoc" s; ) etenim propriom natara probat sibi rerum
(iaudeat 1 "*") ut siinili territa "'9) dissimili. \ T ec mirum dictu, quod Musa tui, sacer Orphea, 810 Tanti dulcoris extiterat '""') superis:
Tartara flexisti, legem Stygis 041 ) annihilasti °' ,,Jl1 )
Te modulante madent"' ,ib ) fletibus Eumenides ° 9i ) Mors uti postquam serpentis dente ministro
673) Sic scripsi e conject. In M est utri, in B. L. uti. — 674) Sic M. B. lybic. L. — 675) Sic M_. L il— mtih B. — 676) Sic M. frigii L. phigi B. — 677) Sic B. pytug. M. L. — 678) Sic M. L. m ,isati:r \i Haec quoque narratio est e Boethio I. c. haiista, de qua copiosius disputanteiu vide V. C\. Simon harsten Philos. Gracc. vct. Hell. Opp. Vol. III. BwjeSttl. p. 25. seq. — 679) Sic B. miserens L. — 680) Sii. M. B. rhiaci L — 681) K.xempluiii est e Boethio I. c. dcpromptum, quo tollitur olTcnsio Viri CL Hrul. Btftanl in Analect. (atal. p. 28., quasi poeta dc suo multa commentus esset. Suut uinnia ex anti- quioriliiis scriptoribus liausta. — 6*2) iirmoninm codd. — 683) Hi duo versus 795. et 796. desunl in M., «\lant iu B. L. — 684) Sic M. L. menle B. — 6 ho) snlisistere est h. I. existentia, quae a scholasticis dicitur. — 686) Sic M. L. conjugii B. — 687) Hi quoque versus 807 — 810. in Marburg. eranidaiii scripluram habeut. — 688) Sic M. L gaudiat B. — 689) Sic B. terrida L. Syllaba terr restat in M., reliqua pars rocis legi non potcst. — 690) Sic M. constiteral B. L. — 691) stigis M. L. — 692 a) eodd. anmchilasti. — 692 b) Sic M. B. moves L. — 693) Sic M. ettmenides lacrimis B. L.
24«

Jure suae legis audet in Eurydicen 6g, ) ; 815 Comittens fidibus questum conjunx viduatus '•'''• ) Cuncta suis 1 ''" 1 ) lacrimis solverat in lacrimas. Saxa fluunt lacrimis, lacrimas pluit humidus arr.
Nix quoque llQ; ) non Phebo, dimaduit lacrimis: Dat Strymon fletus, se fletibus auxerat Haemus, 820 Liquitur W8 ) in lacrimas stricta gelu Rhodope ^ 1 ' 1 1; Quaelibet hinc arbos scindens plangcndo capillos Quas sibi non boreas, decutit ipsa 7 "") comas XXVII. Expertus demum, non esse manus 7l ") superorum Fauce semel leti condita restitui, 825 Invia corporibus loca Ditis et horrida regna
Quaerens Eurydicen '"'-') doctus adit fidicen. Venerat ad portum, qua miscent 1<a ) gurgitis aestum
Flammae torrentis, sulfureus Phlegethon 7 " 4 ), Laeta fugans 7 " 5 ) Acheron, cogens lugere Cocytus 7 " 6 ), fdd.Br. 830 Styx, qua nil unquam tristius esse potest. '"co/^2 ° Fluctus in alta fremit, rorant 7 " 7 ) aspergine nubes,
Instar glandifici " w ) turbinis unda ruit. Huc veniunt animae, mundi quaecunque 7 "'"') sub axe Infrenes animo 710 carnis erant famulae. 835 Has dandas flammis exspectat 7 ") cimba Charonis 712 ), Tritum mundanis hac iter illecebris. At virtus terris, quam texerit 71i ) ante moratam
Divinae mentis purius ingenium, Carnis in hospicio 711 ) fuerit quae 71 ) dedita caelo 840 Nil nisi divinum certa sibi licitum,
Haec ;l ''), inquam, legi Ditis non subjacet orci 717 ).
Nec cernetur ab hac atra vorago Stygis 7ls ) Corpore deposito, sed caelos libera scandit Immortale decus postpositura'•"') polis. 845 Ille, scias, solum nequit ;n ) hoc evadere littus,
Quem mundus mulcet, quem caro blanda fovet; Hic scelus admissum praesentat ;r -') quemque scelestum,
Istic rii ) quisque suo 7 -" 1 ) raptus adest vitio. Luxus adest ; trahit ingluvies servum 7 '-' 5 ) sibi vulgus , 850 Cui, dum vivebat, vivere 7 -°) ventcr erat.
Heu miseri! quos districtos sibi nata voluptas
694) Euridietn codd. — 095) Sic M. L. viduatur B. — 690) Sic M. L. sui B. — 097) Sic M. nisque L. nir quae B. — 698) Sic M. B liquerat I.. — 699) Roriope codd — 700) Sic M. B. i/ise L. — 70!) h. e. in potestate tuperorum. Mnniis cst gcnitivus, f|iii pendet e verljo esse, ut sil non est mmtus deoruvi, ut dici potest non ett potettatit deorum , ib pro manus legenduin est tUMnus ? — 702) tSuridicen codd. — 703) Sic M. B miteel I.. — 7U4) Sic B. L. flegeton M. — 705) Sic M. I,. fugeni B. 7061 eoeitut B. L. chachitut M. — 707) Sic M. L. rortmtur B. — 708) Sic L. gtanriifici M. grantHferi B. — 709) Sic M. quocunque B. L. — 710) Sic M. B. anime I. — 711) Sic M. B. espectal I,. — 712) Sic B. L. enroiiis M. — 713) Sic M. rexerit B. L. — 714) Sic M. I.. h—pitio B. — 715 ' Sic M. L. quori B. — 716) Sic M. L. Nec B. - 717) Sic M. L orti It. — 718) Sic B. stigis M. I . Snnil .-in senten- tiam vidc in Epilapliio Lucceji ap. Wernsdorf Y. L. M. III, p. 206. cfr. p. 209 — 719) Sic M. li. scuiulet B. — 720) Sic M. L. potlkabitura B. — 721) Sic M. L. ne quod B. — 722) Sic B praetentum M. L. — 723) Sic M. in vis L. in jus B. — 724) Sic M. B. suum L. — 725) Sic M. It serrit I.. Cfr. Horat. Epi;t. I, 19, 19.: 0 imitatores sereum pecus. — 726) Sic M. L. rireret B. — 727) Si.- M.

Instar qui 7 ") pecudis nullata ; "t vi rationis
Sunt numerus tantum frugis 731 ), et hoc '^) baralhrum. 853 Ven{osos levitas rapit, ira furen.s homicidas, Factio versutos. ambitio tumidos. Kraus ducit fures, mechos ') incesta libido,
lleu quot ") transinittis, livor edax ;i ), Stygiis! Ilic cum blasphcmis 7 ' ) accurrit scurra bilinguis , s<50 Affluit ni ) et ganeo, cum nebulone latro. flic detractores . hic nigro felle dicaccs ,
Commcntum fraudis, ecce, dolose, luis. Gloria vana trahis vires " s ) aurae popularis, Quos Inflat favor hinc, hinc sua credulitas 7 m ). 865 CoUa catenatum, palmas post terga ligatum 71 "), Ecce trahit cupidum tctra cupido suum. Advolat umbra recens ex omni climate mundi:
Dives, inops similis; par famulo dominus 7U ): Omnis conditio, gradus omnis, sexus et aetas. 870 Yir, puer et juvenis cum seiie decrepito.
Xon tot habet guttas Styx ; "), non tot volvit arenas.
Illuc ' ') horatim quot properant animae. Xec" 11 ) rapit hos leti via simplex: ille veneno Solvitur, ignibus hic , deficit ille fame 875 flic se praecipitat, mergens hunc obruit unda,
Fmmolat hunc gladius, strangulat hunc laqueus, llunc solis fervor 715 ), hunc pestis ct hunc rapit algor
Sic. mors una pracmit ; °) mille modis humines. Quemlibet exspectal i culpae praesena sua paena,
Respoadena aequa crimimbua trutina. Stipantur stricti collo tortore '*") tyranni,
Koi tunae strepitus bic prior obticuil: Paenas majores lucratur gloria major, (Jtetur dives dttius igne Stygis 7,< *). 885 Nummis orbatus, quibus olim plausit, avarus Cum naulo careat, quo vada mortis emat, Audiet 1M ) hic numinis os ; 1 ) infusus liquefactis ;5 -).
'IV' quod apud superos, urct apud Stygios ;ii ); Uret nolentem, quod et usserat ante volentem.
discinctos B. L. — Sic M B. syr. L. — 729) Sic M. B. cui I.. — 730) Verbum nullive nu*.qii»m
reperi; iisitaticirs sunt apud medii aevi scrlplores verba millificnre et itnnihilare. — 731) Cfr. Horat. Kpist. 1, 2, 27.: \ns ntimervs sumus frtif/es constimere nnli. — 732) Sic M. L. hic B — 733) Sic M. L. muerhns B. — 734) Sic B. i /Morf M. L. — 735) S.ic L. M iu textu, in quorum M. supra vers. est edens, quod B. ni textu habct. - 736) Sic M. L. plusph. B. — 737) Sic M. L. nffuil B. — 738) Sic scripsi e conj. jures L. utrtl M. B. — 739) Sic M. L. crudelitns B. — 740) Sic M. L. ligali B. Cfr. Virg. Aen. II, 57.: Ecce mantis junmm inlerea pnst lerga reiinctum Pastores magno ad regem clamore trahehant — 711) Sic M. L. domino famuliis B. — 712) Sic B. slix M L. — 743) Addidi hunc versum ex B. L. In M. deest. Horalim adv. teinp. est stiindiich, quod nusquam ulibi inveni. In L. est horlalim. — 744) Sic M. B. .Von L Cfr. Virg. Georg. III, 482 : Nec via mortis eral simplex ct Stat. Theb IX, 280.: Mille modis leti miseros mors |M faligat. — 745) Sic M. L. sol fervorum B. — 746) Sic M. premit B. L — 747) Sic M B. expeclat L. — 748) Sic M L. solo torrore B. - 749) Deest hic versus in M. stygiis B. — 750) Sic M. L. audeat B. — 751) Sic M. L. hos B. — 752) Sic M. L. liquefaitus B. — 753) sligios codd.

S90 Qua siceus candes, pellc bibcndo sitim.
XXVIII. Npcral ; ') Eurytlicem nondum transisse paludem,
liirlaniat, mihi me dulcior Eurydice! Te tuus, ecce, suam, sine te qui non suus unquara, (Juaerit, rcspondc 7S4 ), fert tuus, en, tibi se. s95 Non est, cur ; ") vivam, nisi te merear mihi vivam, ProptOT te vixi, quid' ') modo vita mihi? Vel venies mecum, remanebo vel, en 7 ^), ego tecum; \c • ) redeftm sine tc, non eris hic sine me. Cod, lfr. rol. 198 a. Cessauti tccuni niihi nil occurrit amarum, co " 900 Te tantum mcrcar, ecce libens moriar.
Tecum communis Styx 7( "') arridet mihi dulcis,
Mors mihi sacva mcam , proh dolor! unanimem Insidiando tulit: moriar, ne tollerc possit:
Vivus non poteram, mortuus hanc teneam '°'), 905 Hanc fucrat fati me vivo tradcre morti: Ambo nos una vivimus ex anima " ) HiC si quid juris examinat urna Minois 7 "').
Si respondentes 7 " 5 ) cuilibet ex mcritis. Vns. o VOS iManes, jus lance pari trutinantes 7ot >) 910 Nunc cx jure mihi redditc, quae ;o7 ) merui. Vos adii vivus, defunctam reddite vivo,
Huc quae me tulerat , hinc reveham 70s ) liceat. Si quid adest justi ""), juste dccernite justuin. Mortua pro vivo viva decet redeat. 915 Si modo vos unam pro tempore redditis uni, Vobiscum citius post duo nos erimus. Sic opc tunc 77 ") artis dictata canentc doloris
llic . qui debilitat, et dolor hunc animat. Eurydice 7T1 ) plectro, fidibus clamatur ct ore 920 Eurydicen clangens ripa Stygis 772 ) resonat 77 ' 1 )-
Quaelibet in portu Stygio 771 ) stabulantia monstra 775 )
Alternis 7 ") gradibus membra movent fidibus. Titan 77 *) centimanus Gereonis et umbra tricorpor 77 ") Centauri, Lapithae 7Sl ) monoculusque Cyclops 71,1 ), 925 Turpes Harpyiae 78a ) colubris crinitaque Gorgon i. Corpus ut hic, ibi non saxificans animam 7 "), Blandae Sirenes 7x5 ), Sphinx 7S0 ) callida, Scylla biformis
754) Sic M. per comp. sprrnt — spertint B. spernt ut Eur. L. — 755) Sic M. L. retpondere B. — 756) Sic M. B. curn B. — 757) Sic M. L. quod B. — 758) Sic M. hic B. L. — 759) Kmt in M. non, ■ed eras. eat, — 760) Sic B. stix M. L. — 761) Sic M L. tenernm B. — 762) Sic M. hnnc nec ernt \itit B, hiiiit net rntt fateor L. fnli ertU signiftcal fnto conttitutHM rrnl. — 763) Sic M. L. exanimnt B.
— 761) Sic I/. mynou M. mineril B. — 765) Sic M. L. spondetis B. Kortasse participinm pro respnn- denlet ettit peaitum est, ut saepe apnd mcdii aevi scriptores. Cfr. v. 59. — 766) Sic M. L. tmetdimtet B. — 767) Sir M. I.. iiiimii B. — 768) Sic M. L. rerenm B. — 769) Sic M. L. jutti om. B. — 770) Sit M B. nttnc L. — 771) Codd. Kitridice. b, I. et mox. — 772) Sic B. sligis M. L. - 773) Sic B. L. reterat M. — 774) Sic B. stitji,, M I,. — 775) Sic M. B monstro L — 776) Deest liic vcoiis m M. — 777) Veraua 922— 936. in cod. Marburg. propter evanidani acripturam aut vix ant aegre legi poesmt. Quae perapicue apparerrt , onmia suo loco notabo. — 778) Sic B. ii/inn L. — 779) trieorpor extat in M.
— 7H0) Itipliittte B. Inphidne L. Inpile M. — 7Hl) Sic B. cid. L. — 782) nrpijne B. L. — 783) Gorgou extat ui M. — 784) Verba suxificnns a n i m am extant in M. — 785) Sic B. syrenes L. — 786) spMU L,

Pelicis :s: ) ingenio monstra marina ||T|M, Quaq '*") quinquaginta pus 7 *') efflat hiatibus hydra " 930 Et nimio candens igne Chimaera triplex : " ). Hoc inconipositas comitatu ilante choreas Inferniim clangor personat insolitus : '»). Oblitae cursus umbrac plausere canenti "'*•), Deposuit contos immemor ipse Charon 7 " T ), 985 Accedens augetur opus cessantc ina<jistro "'"*),
Secula concurrunt : ' w ), nauta stat, unda vacat 8 ""). Oiiuiia turbanti referebat portitor orci *"'),
A sc transpositam jam prius Eurydicen. Cuneta suis fidibus cessura pericula fisus Ml Cndis uon timuit credcre se Stygiis : Ipsa viro tali se cimba h ") volens onerari
Sponte subit pondus facta ferendo sl ) levis. Xunquam s,li ) Iacta prius , Charon, tua cruda senectus Indulgens conto s "°) gaudet in obsequio; 945 Laeta levans puppim leni s " 7 ) Styx s " s ) alluit s "") unda Dimittens"'") tristis suaviter cxpositum. Expositus ripae ceno non distulit odas,
Quas summas juvenis" 11 ) matris ab ore bibit: Qui<'quid jucunduin resonant discrimina vocutn sl ' i ) 950 ChordiB", et s ' 3 ) viva voce sagax resonat. Blanditus vati cauda rictuque trifauci s ' 4 )
11 vdris u *) villosus Cerberus it *"■) socius. Exhilarant umbrae frontem praesente Megaera. Dum lyra" 1 ) permulcet. pena hl ") dolore caret. 955 Ad nectar cantus K1 ") hilarescit OVUU Rhariamantus "'-'"). Ridct pcrmulsus hJ1 ) carmine trux Aeacus. Illc BUam } (juain voce sonat, quam nicnte gerebat.
Restitui cupiens Eurydicen superia Pro meritis loca diversos diversa lucratos 960 Praeteriena fundum venerat ad barathri * ri ). Rex ubi tartarcus nulla flecti praecc hJI ) doctus In pe— ***) saevit, intoleranda * as ) fremens. \\l\ Kxccdens visunt nigcr acstuat ignis in Rltum Involvens aestum turbine sulphureo,
spix B. — 7K7) Sic B. 1.. — 788) Sic M. Inlrnns B. L. — 789) qune om. L. — 790» Sic L. pluris M. iihms piis B. — 791) Sic M. L. effieit iiitibus yilra B ydra codd. — 792) triplex extat in M. — 793) Sir M. 1.. hoc B. — 79t) Verba tlnnte chorens extant in M. — 795) insolitus extat in M — 796 Verba ere cnnenli extant in M. — 797) Verba immemor ipse Vhnron extant in M. inmemet B. — 798) Verba cessnnle magistro extanl in M. — 799) Sic L. cuncurrum B. Heciilit anteni snnt li I. homines. V. Forkicer ad Lucret. II, 503 p. 253. - 800) Verba nnuln slnt, unda ruciit habet M. — 801) Verba . . anli refe- rebat portitvr orci habet M. — 802) Sic B. stiyiis M. I,. 803 ) Sic M. L. cymtm B. — 804) Sic M. L. [cremtii II. — 805) Sic M. L numquam B. — 806) Sic M. L cerlo B — 807) Sic M. L. leri H. — 808) Sic M. L slrix B — 809; Sic B. abluil M. L. — 810) Sic M. L. ilimileus B. — Hll) Si, M. umijunm B. L. — 811) iliscrimina rocum sunt apud Virjr. Aen VI, 616. jocumlnm B — 813) Sic B. L. M. (e corr. s ni. I., fuit seu.) — 814) Cfr. Virj» Aca VI , 417. Cerberus hnec inyens liilnitu reyna trifnuci Wmmmm. - 815) ydris M. B. hydrops L. — 616) Sic M. L. id B. — 817) Sic B. lira M. L — 818) sic M. L. poenn B. — 819) Sic B. L. nnneclit M. Cfr. PrriilM prol. e.xtr.: Picns cunlaie rredns Peya- seium nectnr. — 820) Sir. M. adamantus B. rodamantus L. — 821) Sic M. B. permixtns L. — 822) Sic B. baratri M. L. — 823) Sic M. prece B. L. — 824) Sic M L. poena B. — 825) Sic M. L. intollernnda B.

— 192 —
965 In cujus M6 ) medio majcstas fulta s3 ?) tyranni Ardens incendit quos fucit ipsa 8 ' JS ) reos. Circumstant stridor cum planctu, fetidus 8JlJ ) horror
Kt quicquid penae culpa parens genuit. Hic gcmitum cordis dum plectro credidit artis 970 Dulcispnans 8 '" a ) vates, Kurydicen iterans. Odas plus undis te, Tantale, jam sitientem
Kxspectant "■"•>) facili poma S!1 ) tenenda manu. Qui nunquam fibris vultur fidium satur S( ') odis [mmortale 8U ) jecur crescere H ") nunc ^ 15 ) patitur. 975 Tunc dediscenti lubrica statione revolvi **)
In saxo residens, Sisyphe 8 "), te recreas. Stirps Dunai patiens siccari qua **») replet urnam. Quas perdat refluas sumere cessat aquas.
f
Turbine rapte rotae qui te sequeris fugientem 980 Ixion s ") cessas ; stat rota, turbo perit.
Non terret torvum lapsura" 11 ) silex Catilinam,
Perlambunt Ml ) fiamtuae mitius Aloidas. Orbam M quae MJ ) mutrem nec s ") respexit rcvocantem
Kx thalamo patrui regna tenens erebi MS )j 9S5 Immotam lacrimis quam s "') Styx s '~) stupuit genitricis,
Fletu mota viri, fletibus ecce suum Cogit, ut obtineut nunc orbus s,s ) conjuge conjunx,
De nata genitrix quod sua non meruit. Bfiratur flecti frendens furor sl<l ) ipsius orci 990 "iLmsuescendo SM1 ) stupens 1,41 ) se h5 -'i periisse * M ) sibi. Flectuntur Furiae mutantes fataque Parcae,
Quae rupisse dolent fila" 5l i legunt hilares. Jam doctis s ' 5 ) flecti qui nescierant misereri,
Quos mulcent gemitus, laetificant lacrimae, 995 His, inquam, flexis, his velle rogata coactis
Oilis empta viro redditur Eurydice s5t> ). Sed quod s ' ; ) sic iterum sperabant Orphea Manes,
Legem nou meritus lege siS ) ligatur amans;
826) Sic M. L. insciliits B. — 827) Sic M. L. slulta B. — 828) Sic M. ipse B. L — 829) Sic M. 'cdidn* L. foetitlus B. — 830 a) Sic M. L. dulcisonus B. — 830 b) Sic M. B. expectnnl L. — 831) Fuit in M pona. — «32) Sic M. L. falur B. — 833) Sic M. L. inmorl. B. — 831) Sic M. B. pascere L. — 835) Sic M. L nunc B. — 836) Sic M. L. resolri B. — 837) Sic B. sisiphe M. L. — 838) Sic M. ,)unw B. L — 839) Sic B. L. Yxion M. — 8|0) Sic M. L. filix B. Recte aniuiadvertil Beruiannus in Analect. Catal. p. 28. iniram hanc esse narrationem de 1'ati/inu, rjuippe quae in Tanlalum cadat, neque quisqtiam vel antiquorum vel medii aevi scriptorum tale quid de Catilina tradiderit. — 841) Sic M B. prae- lnmhunt L. — 842) Sic M. B. orbem L. — 813) Sic M. I-. qui B. — 844) Sic M. L. nex B. — 845) Sic B. herthi M. L. — 816) Sic M. quam B. L. — 847) Sic B. slix M. L. — 848) Fuit in M. orbis. — 849) Sic M. L. furit B. — 850) Sic M. B. mansuetudo L. — 851) Sic M. B. studens L. — 852) Se pro emn dixit poela , ut v. 888. — 853J Sic M. L. peruisse B. — 854) Sic scripsi e conj Hermanni , quam iii marg exempli sui notavit. Codd. Iiabent fata e superiore versu. At confirmatur Hermaiini conjectura nimili versu , quem eX Lucani Orpheo Grammaticus Alilhelmus de re gramniat. et motr. alfert iu Mai Auct. class. T. V. p. 545., ubi lii versus reperiuntur: Nunc plenas posuere colos et stamina Parcae Multaque de iutis haeserunt laecula filis, de quibus supra in Comment. Crit p. 103 diMoius. — 855) Sic B. L. docl M. uniissa syll. is. — h56) Sic M. L., nisi quod Huridice babent. Kmridicen B. — 857) Sic M. L. quia B,
_ Similis versus exitus ex Luciini Orphco affertur a Serrio ad Virgil. Georg. IV, 493. : gaudent a luce
relictmn Euridicen ilerum tperantet Orphea manes } dc quo item vide Comment. crit. p. 103. — 858) Sic M. L. lege oax. B. cum lacuuae isigno.

— 193 —
Jamquc fere corpus, jam pinguis**), non lcvis umbra 1000 Assequitur carum jam quoquc **°J pacne suum. Karescunt tencbrae, jam spirans rarior aer Edocet lios , duram jam supcresse viam ; Cumque forcnt ambo jam limite mortis in ipso, Ilic malc pracccdcns , tardius ^ 1 ) illa sequens, 1005 En, amor Infreoia nullis modcrandus liabcnis Iiii[)uticns legis legc sua rapitur. QuiA s; ' •) non emollit, quid non amor edomat cxlex?
Vidit amor victum quem labor indoniitum. Impos mcntis amaiis in amantcin liimina llexit, 1010 Quid fatis obstct, fata quis aufugiat 80 '). Jam subicns luci, jam paene sui sua retio
Eurydice soi ) rapitur, rapta lit umbra prior. Musae conhsus rursum so °) iidiccn gencrosus Squalorcs so; ) imi mox repetens baralliri sos ) 1015 Conciliante Ivra s °") molliret saxea corda, Placaret Parcas, flecterct Eumcnides; Dcllcns pulsaret, pulsando praeces itcrarct, Sollers cflectum nec negat ingenium s7 °). Scd fugit exosus s;l ) Stygios ct dona fercntes nrl ) 1020 lodignaoa supplex S7J ; nequitiae lieii.
Numinc sic artis lidcns industria mcntis
Fortiter extorsit a Styge s71 ) quod voluit. Sic ars naturam vincit s;5 ) studio mcdiante Virtuti dominae cedere cuncta probans. 1025 XXX. Ilinc tibi persuasum sit nobile mentis acumen Artis mella tliymis s7 °) collige de variis. Sis nescirc pudens s77 ), quod s7s ) honestum discere nunquam,
Non sit qui decus lioc turbo ST ") tibi rapiat, Et cum dcdiscat virtutis amans, nisi discat, 1030 Ojiac tibi vivendi ss ") meta sit et studii.
Pectoris iiiformans "l) schola &SJ ) te ratione magistra
Fervcntem tcneat semper amorc novo. Artis scande !• ; ) gradu, quo te vocat ardua virtus, Scandas audcnti mente, tamen vigili. 1035 Studens pradenter, prudena audenter agcndo Fortia librata lancc tcne medium.
859) Sic M. L. pignus B. — 860) Sic M. L. jnm sun B. — 8G1) Sic M. B. tnrdior l. — 862) Sic M I.. bis in hoc vcrsu, qnnd B. titruqiie loco. — r-63) Sic M. L. quis B. — 864) Sic M. L. nn fu- giat B. Bc tranMtiva vi rtrti nufuyiintti v. Forcellin. Thcs. UMff. lat. — 865) Kuridice codd. Similis versus ut Ovidii «Itciiur a Scrvio ad Viry; Georo;. |, c . : B/s rrpitttr risiltiue semel, de quo vid. Ctimtm nl. crit. p. 104. — 866) Sic M. rurstts B. L. — 867) Sic M, B. sunlores L. — 868) bnrntri codd. — 869) Sic B. lirn M. L. — 870) Sic M. B. inyeniitm nec neyut L. — 871) Sic B. L. exosos M. — 872) Cfr. Vir». Aen. II, 49.: MM Duiuws et donn (erentes. — 873) Sic M. L. suplex B. — 874) Sic B. stige M. L, - 875) Sic M. L. vicit B. — 876) Sic B. Ihimis L. tltymtis M. — 877) Sic M. L. prudens B. — 878) Sic M. B. quod L.—879) Sic M. quod decus fcic lurbo L. non sit qui decus turba libi rupint B. — 880), Sic B. viventi M. L. — 881) Sic M. L. imformnns U. — 882) scola codd. — 883) Sic M. L. tcandens B.
25

fol. 198 b. col
— 194 —
Ipsa sibi constans vitiifl stipatur utrimque ss ")
Virtus in medio fixa gradu ssr '; stabili. Haec lateralia ***) oum freno rationis habenat ( od. Br. 1040 Ire ss ") negani ultra, vel remaneio citra S8S ).
Haec metam dictans moderandi tam tua dampnat
Membra triplex Gereon, quam tua, lusce Cyclops s "°). Caelo certantes non praefert illa Gigantes Pygmaeo, quem grus ungue rapit facili 1045 Non substes infra, nec te quaesiveris extra :
Illud enim timidi constat, at hoc tumidi 8W ), Si bona Daedalcae fiducia dcforet arti, Non juga Minois exul hic cffugeret: At si non quateret 891 ) nato consultius alas. 1050 Esset ut Icarium 8 "-) jam s " ; ) mare Daedalium Audax evasit Minoe s ''') providus undas,
Alta petens tradis 8<JD ), Icare vi; ), nomen aquisv Provida se tollit virtus. temeraria sternil Expers s '' ) consilii vis nocet ipsa sibi. 1055 Quem praemit Inarime 8< W), latus et qui mutat in Aetna ''""). Praecipitare probant vim sine consilio, In multis didicit virtus, quid'"") debeat arti.
Praestat enira vires viribus ingenium. Quod vi non potuit W) cornix, effecerat arte, 10<'.0 Quas non effudit, surgere fecit aquas.
Est equidem tutum, dare se cessando quieti Velleque contentum 903) vivere sorte sua, Tutior extat * w ) enira testa limace recepto Intra '' '") fortunam quisque y " 7 ) latendo suum. 1065 Ilic male nec vixit, qui, dum vivit, sibi vixit. Viven.s, ut moriens , fallere qui potuit '"*): Sed gaudens duris virtus, ignara quietis,
Conspicuo graditur vertice laudis iter, Quod pronum spernit, obstans praemit "" '), ardua scamlit. 1070 Ducens pro summis aspera deliciis.
Cum labor impendet, sibi materiam ' !,1 j fore ' l - 1 gaudet, Qua clarnm faciat, quid velit et vale;it.
884) Sic M. L. ulrinquc B. — 885) Sic M. L. grailits B. — 886) Sic M. L. ncr lafet nlio B. Est in lioc versu vitium, naui cutn et supervacaneum eit et vernim turbat : Interalin autem quid h. I. aint, ignoro. — 887) Sic M. L. Hrc B. pcr comp. — 888; Sic M L. eura B. — 8*9) Sii; H eiel. M. I.. Cfr. \. 1092.: Ne vclit extra se quit male quaerere se et, quem locum Hermannus laudat , Pera. Sat. 1,7: Hxamett improbum itt Ula Castiget trtttiita, nee te tjuaeshteris cxtra. — 890) sic M. L. tuim nMmt tumitii constat timiiti B. - 891) Sic M. L. at si qua tertet B. — 892) Sic. B. i/carium M. ucareum I,. — 893) Sic M. I,. niinc B. — 894) Sir M. L. dedaletim B. — 895) Sie M. minoem B. minncn L. — 896) Sn M. B. tardis I.. — 897) Sic B. ycarc M. I,. — 898) Sic B. l .. e.rsncrs M. — 899) Sic M. . in quo supra vern esl glossa Tipkeum — inmarime L. inarimt B. — 900) ethna M. I.. chcna B. intelligi vi- delur EUeeladut. — 901) Sic M. L. quod B. 90») Sie M. L. /loterat B. — 908) Sic M. L. convtn- tnm B — 904) Sic M. L. extat B. — 905) Sic M. I,. teste II. — 906) infra H. — 907) Sic M. I.. qutque B. — 908) Expreaait pocta Ovid. Trist. III, 4, 25 , ubi, qirum Ovidms antM de lce.ro el Dnedalu Lo^utus esset , hi versus adduntur: Credt mihi: hcnc qui latuit, bene rixit: et intrn Wortunnm debet quiiqut mnUert sunm. — 909) Sic M. premit B. L. — 910) Sic M, L. iticcns II. — 9il) Sie M. L. matronam B. — 912) Sic M. L. fcre B.

Einicuit bello. quem pax absronderat. Hector; Trojanus Stlieneluni " ) notificavit " l 1 ) equus. ll>7."> Si jaceant " ) undae, vacat ars tua tnox, Palinure 0,t> ), Si valeant honiines, nil Hippoeratis' l: ) opus. Kt ne virtutis speres insigne rcmissus,
PrMHI sudoris non dabit alta quies " ls ) Laurea bellanti . bravium debetur agoni, KM) Qui jiraeciosa'"") petis . des praeciosa dccet. \on Horct Alcidcs nisi tot subeundo labores,
Yobis , o Musae. copia materiae! Quae magis exliausit, hacc laudc magis cumulavit Hydra ' ' ) tui rapitum turba renata virum. lOK .j \er nimis" •) incautus tamcn usurpes tibi pondus. Quotl subeundo tui deficiant humcri W), Quae deceant. (|iiac non . trutinans ) yrot&i ai avtov "• 1 ) .
Qofd to sit dignum, ronsule posse tuum. Os cum carne frequens collisit fasris iniquus q2i ), 1090 Fortius alta radunt, plus tumefaeta''- ( ') i rcpant.
Bcllorophon "■ ) lapsus ct Phaeton qJ8 ) terreat ustus,
Ne velit extra sc quis male quacrere se. Qnod minor Alridae te praetuleras Aeheloe q3q ), Oa truncuro **P) mergis nuoc pudibundus aquis, 1095 Hentfl tomena dentis 9M ) quod aprini fulmen Adonis Oecidit expertus. plangit amata Venus. In flammis natum Clymenc flet 9 "), in arbore natas,
Dum Phaeton lleroea spcrnit babere patrem. Ouod posl poeniteat , sapiens admittere' i vitat: 1100 Nbn nisi posl dampnum corrigitur stolidus; Hallet, ai vivat, Phaetoo nunr Solc carere,
Quain prius optatos 1 ) scandere solis equos. Ergo sagax mensusqee tuo cum posse petenda "^) Scandes i rirtutia anlua passibus his. 1105 Monstro tibl callcm, si non in eo gradientem
Tu iion liunr" ;; ) quis eat 9 * 8 ), plus age, quid dereat " "). Fortunae tundas animoso pectore tela:
913) MtaMM. stelanus B. slelenenum L Cfr. Virg. Aen. II, 261. — 914) Sic B. I,. mortificarit M.
— 915) Sic M. L jacent B — 916) b B. supra vers. est o. — 917) ipocr. B. L. hypocr. M. — 918) Cfr. Hurat. Sal. I, 9, 59. 60.: Ai/ sine tnngno Yila labore dedit mortnlibus. — 919) Sic M. prec. L. prel. B.
— Kadem varietas codicinu babitur :ilteru loco. — 920) ydra M. B. L. — 921) Sic B. L. neminis M. — 922) Ifr. llural. A. P. 39. 40 : Versate diu, quid ferre recusent, quid viilennt humeri. — 923) Sic M. Irutiuutis B. L. — 924; Sic scripsi e vestigiis codit., qiioriiui M. babet IIi}t-)TC IHT&S2N \ B. gnotis elilon, supra vers. cognosce te ipsum ; L. gnotis eliton sine intcrpretatione. ("fr. Juven. Sat. XI, 27.: K coelo 0M i ndil yvoi&t oiavrur, figendum et memori trnctaiiiliim pectore. — 925 ) Sic M. L. iniquis B. — 926) Sic >l H. Iremcfacla L. — 927) Sic M. hellorofon B. belloforon I. - 928,i Sic M. feton L. phaetor B. — 929) Sic IS. L. achiloe M. — 9o0) Sic M. B. truncus L. — 931) denlis B. L. dilis M. — 931) Vcrsus 1096 ct 1097 desunt in M. — 932) Sic M. L. ferl B. — 933) Sic M. I.. admitere B. — 934) Sic M. obtalos B. nlilatos L. — 935) Sic M. mersusque (M cum petenda posse B. cum posse luo mensusque petenda L. Cfr. Juvcn. XI, 35.: \oscenda est mensura sui spectandaque rebus In sunnnis minimisque. — 936) Sic M L. BawbM B. — 937) Sic M. L. huc B. — 938) Sic M. L eas B. — 939) Sic M. B. quod doceal L Sentcnlia autcui liujus loci tam milii implicata videtur, ut cam explicare non audeam. Pliilulojfus Lipsiensis, qui Hauptiu in dcscribendu cod Livs. adfuit, pro grudientem legi voluit grndienti.
25*

Non te dura pracmnt "'"). blanda nec alliciat or ). Cod. Br. Si resident, laxa; si turgent""' 1 )* contrahe vela <MI ),
f °co' 9 2 b IHO Mirctur tibi tc casus uterque parem:
Ut dominus til>i res, tc noli subdere rebus <m >.
Si rcs possideas, te tibi ne 415 ) minuas. Non jactura gravis sit rerum, te tibi salvo In te rite tuo sint sita cuncta tibi. 1115 Nunc dominans mundo tibi sit pro peste ' m ) cupido, Calces ut sputurn sub pede turpe lucrum. Uno virtutis desiderio 4,7 ) rapiaris;
Ferveat haec animi sola cupido tui; Nam morum servus permittc sit omnis avarus, 1120 Utilitas nummi serviat ipsa tibi.
Si non sufficiant tibi res, tu suffice rebus,
Sufficiens fucris nil cupicndo magis. Ne causa ventris obscurcs lumina mentis, Esse viri discas spernere delicias. 1125 Ensis ut in bcllo jugulans " IS ), in pace voluptas, Ut necat hic corpus, non minus liaec animam. Largus opum ^ 1 ' 1 ) vivas tibi pauper, dives egenti.
Affecta superans ,|5 ") munera, quae tribuis v51 ) ; Parcens nolo tuis sis prodigus ex alienis: 1130 Raptor, non dator est, non sua qui tribuit.
Pro nebula reputans fucos 9M ) aurae. popularis
Quicquid "' ; ) sis 5* M ), tu te consule, non alium. Velarat qui se sub pelle fremens aliena, Turpitcr exutus cognitus est asinus. 1135 XXXI. Sis decet ut talis, qualis vis ut videaris, Laus te dcdecorat, quam tu;i vita negat. Cornix Aesopi comptos cxuta colorcs,
Qnae laudata prius, jam sua, risus erat q55 ). fmpeilens tumidos prostratifl parce: leonis 1140 Ipsa sit exemplum nobilis ira tibi"'°).
Ilostis qui stanti, spernii q ' 7 ) servirc ,|5S ) jacenti.
Non dignans ira, qucm vidct exanimem. Fraus absit verbo, careat" ' 1 ) cinis igne doloso, Fida sit interpraes lingua loquens animi qbl ).
940) Sic M pwear pcr comp. B. premat L. — 941) Sic M. B. illicinl L. — 942) Sic M. I.. lergenl B — 943) Sic. M. B. lor» L. , sed veltt ante lora fleletiim viileri notavit Hanpt. Cfr. Horat. Ocl. II, 10, 21.: Rebits tntgustit nnimosns ntqite Vorlis nppnre, snpienter iilem Contrnhes vento niminm secitnilo Titrgida telli. — 944) Cfr. Horat. Kpist. I, 1, 18. 19 : Nunc in Aristippi furlim praecepta re- Inbor Et milii res mm me rebus sitbjungere conor. — 945) Sic M. 4.. non B. — 946) Sio M L. tesle B. — 917) Xota ■ccentlM in desitlerio. — 948) Sic M. B. rigilnns L. - 949) largus npitm est ap. Virg. Aen. XI, 338. - 9">0) Sic M. L. superns B. — 951) Sic M B. qui sun non trib. L. Sen- tenlia est: „ qtti ex alienis largilitr." — 952) Sic M. L. sucos B — ■ 953) Sic scripsi de conj. (Iititiiuiil M. iiiiisiiniil I/. quis ijitod B. — 954) Sic M. L. fit B. — 955) i. e. risiti irat Cfr. Ilorat. Ep I, 3, 14 — 20. — 95G) Sic M. L. dei B. — 957) Sic M. L. spe non B. — 9M) Sic M B. sevire L. Senlentia ccncisior videtnr esse hacc: Hostis qiti stnnti spernit servire, spernil etinm servire jncenti. — 959) Sic M. L. carea B. Cfr. Horat. Od. II , 1 , 8. : Periculos'ae plenum opus aleae Tractns el incedis per ignes Supposilos cineri doloso. — 9G0; Sic M. inlerpres L. H. — 961) Cfr.

1145 Invideas %: ) nulli. placarc tamen tibi noli
Certam Oo3 ) virtutis inviiiiam comitcm.
In solido **) fac oflendat, fac laedat acumcn
Te rodendo potens dens malus invidiae.
Fac verum dicens laudcm cumulet tibi nolcns ;
1150 Si ffclsuin ''i dictet, id tua vita ncgrt
In dicto "° 7 ) si quis diasyrticus "° s ) id studet artis .
Pectoris ut vulpem vellere celet ovis.
Oedipus '"'"), ecce, sagax solvens acnigmata Sphingis 9 ' I
\e tutus pereas , hanc prior intcrimas.
1135 Fel caveas sub melle prius, quam regna Q71 ) Sinonis 07 ')
Flammis rccluso Pergama tradat equo.
Vultus mutantem nodo constringe tenaci
Cogens in facicm Frotca 1 ' 7 ) depositam.
\ ..... ■ aqua, nunc ignis, nunc ursus, aper, leo. tigris
1100 Per te mox redeat Vultus iu QOC, quod erat
Jura tuere pater patriae, spes publica, toti
Te reputans mundo, non tibi te genitum.
Sis inopi spes ccrta, patens insontis asilum <i:i ),
Terror nequitiae, regula justiciae ' 7i ).
1165 XXXII. Quicquid agas, flecti ncqueas de tramite recti,
Impendcns alii, quod tibi vis fieri.
Si suadendo nefas tauri dictet " 7o ) tibi flammas
Prava jubens Plialaris, te magis esse velis
Dampnandum tauri, quam tradere pectoris igni.
1170 Quen peccans animis ventilat ipse sibi;
Omni Dsm furia magis et' 77 ) Ferventius Aetna 97 ')
Torquet et incendil se sibi conscia mens.
Causae vivendi vitam praeponere noli,
Nec metuas carni proliciens '") animae.
1175 tVil juris niorti, mens est ubi conscia recti,
Criminis immuni ^ 81 ) quid nisi vita mori?
Hippolytus ,,8 '0j vilam dum nolens hanc nisi castam
Morti postposuit, Virbius huc rediit.
Ilinc necis immunem pcccare sciens fugientem
Cud Rr. H80 Et necus hunc" s ; ) moitis qui suus est viciis ° 81 ).
fol. 199 a. , ......' 1 .
co l i Assecla justiciae IS3 ) mortem coutempne timendam ost> ).
Mors demum carnis, cum prior est animae.
Ilorat. A P. 111.: Post effert nnimi motus intrriirete lingiin. — 962) Sir M. I.. inririins 15. — tlfil I >ic M. B. cnnctnm L. — 96t) Ouao serpinutiir a v. 1116 —1163. in M. evanidam scriptnram ha- bent. Verlia fnc o/fenrinl — riic Ittiitl. cnm. (v. 1149.) — U tun ritn (v. 1150.) — In dicto si (v. 1151.)
— regnn Sinonis (v. 1155.) — tigris (v. 1159.) peripicue appaicnt. — 985) Sic B. potens M. L. — 966) Sic M. I/. ftis IM B. — 967) Sic M. (in rpio ctiam si perapieuc extat ) 11. idcirco L. — 96*) Bk It. diasinticus L — 969) Sic B. F.dipus M L. — 970) spingis B. L. - 971) Sic M. L tegnu B.
— 972) Sic B. Sinonis M. L V. Inttpr. ad Virjr. Aen. II, 79. — 973) prothen M. B. L. Cfr. Hurat. Epist. I, 1, 90.: QtU leueum riillns miiliiuhm Protea norio? — 974) Sic M. L. nsyliim B. — 975) Sic M. L. jusliliae B. — 976) Sic M. B. riicles L. — 977) et om. B. — 978) ethna codd. — 979) Sc M. prosiiiciens B L. — 960) Sic B. L. jures ML — 981) Sic M. L. iiimun. B. el sic paub po«t.
— 982) ypol. M. L. ippol. B. — 9.-1.)) Sic M. L. hinc B. - 984) Sic M. L. vitii* B. — 985) Sic M L. justiiitw B. — Sb6) Sic M. L. timendam B.

— 198 —
Haec via virtutis. quun m non orbita signat, Si ruscata situ, aanc minime teritar. 1185 Vivcndi solain tamcn hanc faciena tibi causam,
Huic vigil insudea } hac duce summa petcs 4 * s ). Cuncta tiui secum dabit" sl) ), te sola beatum
Kflicit. ipsa tuo certa quies animo. Conscia virtutis mcns altum spirat honorem '''"') 1190 In quodam secum culmine pacis ovans
9s7) Sic M. L. orbitc li — 988J Sic M. L. putes B. — 989) Sic M. L. dans B. — 990) Sic M. U. odorem L.

II.
VARIAE LECTIONES CODICUM m SCRIPTORES VETERES AC POETAS MEDD AEVl PARTIM CVTEGRAE PARTIM EXEMPLI CAUSA ALLATAE BREVIBUSQUE XOTIS CRITICIS INSTRUCTAE.

[. V UUAE LE( TIONES I. I ODI< [Bl S Jl STDfl <ils-l \M <<;.) I I M tftl I ROl \M ( M. |
sec. edit. Fischer. (Lips. 1757.) enotatac, additis lectionibus editionis Dmbiitr. (]).) (l.ijis. 1X31.) iis, quae euin nostris co<id. conveniiint et vitiis Kisellianarum lectio- niiin (/:'.). Vid. Commen t CrU. p. 3—9. Signnm interrogandi [t] aingnlia lectionilms additum significat lectiones mihi probatas. Vid. Prarfaf. operis extr.
Inseriptio lotius liliri in cod. Giss.. haec est : Librr Itis/oriariim P/ii/iji/iirartim itrm fu/iiis mi/ndi urirji/ns i/int /rrrtit si/t/s. In Mar/i. niilla inscriplio extat. Prulurji. qoi apud Fisrlt. in calcc opeiis Jiisiini p, 403. seqq. adduntur. in cod. Giss. autem et Mtirfj. Justino ipsi praeiniitunHir. in cod. Giss. partim numerorum notis. paiiini ipsis vocaliulis numcranliir, v. c. Prul. lib. II. vel Pru/urjus liliri stptimi. In eod. Mtirl/.. «pii, ut in Cummr/tt. Crif. p. 6. divimus, rli/us j/riurrs tantum pro/ofjos habet, nu- mcrus plane omissus est. Prarfatiu autem in eod. cod. praeinittilur pru/urjo j/rimo, in Giss. MquitUI j/ru/utjos.
Prolog. lib. 1. assyrioruin) assir. M. — sardanapaluni) sardana/ialliim G. o corr.. fuit sardana- palnm : M. sardauapaldtoaa. — arbaerin| nsparcm G. M. Falso K. asjmccm. — astiagenj asttjagem G. e corr. : fuit astiagem , ut habct M. (leg. astiagem) — cyro] ciro M. - - pcrsao] Sic G. c corr.; rait jierso.
— crocso] Sic G. c corr.; fuit crueso; M. croso. — lydiae] Sic G. a m. 1.; corr. lidiae. ut liabct M.— beUam intalitl bcllum tulit (i. M. — cyrus| cirus (i". — ccpit| cocpit G. — dicti.aeolicarumj dietae oligarum (i. M.— lydorumj lid. (i. — cyrum| ciniin >I. — rainbyscs] cambisses G. c corr. ul liabct M.. fuil cambasscs. — ac^yptiun] cgiptam M. cl Sic paulo post idcm cgtpti. — rcpctitac] Sic G. c corr.: fuit npetite. — cambysc]"cainbissr (i. cambisc M. — babylonc] babllone M. — scytliica| schitica M. — ninlilusj Sic G. e "corr.; fnit moBitue. — 1'rolog. lib. 11. sccundo vol.] inscqucnti vol. M.?— scytlu.ic] Sic G. c corr.: fuit scylhtcac. — orisincsquc] Sic G. e corr.; fuit origines quum. — graociae] grcciac G. gretic M. — dalinj' datim G. M.? — ct tisafcrncm] ctisaferncm M. (falso E. et tisafernen.) — quod] qi/otl G. e corr. pcr comji. qf; fuit olim comp. ijr — athrnicnsrsj Sic G. c corr.; fuit athcniensios.
— tcnuercj Sic G. a pr. m.; corr. sustiitiicrc , ul habct M. rt rcccpit I).? — tyraniiidcnij tir. M. — cx- tincta| ejctotcld. i. c. extinctam, G. — rationc) rationc G. rdne, i. e. ratione , M. marat/ione D. ? — ricerej Sic G. c corr.; fuit rincere. — xcrxcsj xerses G. c corr., ut habct M.; fuit xcrrcs. — gracciac] greciac (i. grctic M. — rcjictitacj Sic (i. c corr.; fuit rcpctttc. — thossaliae| tcssalia M. tcssaliac G.
— graecia] ^rrlia (i. M. — xcrxej xcrsc G. M. — xcrxis] xersis G. c corr., ut habct M.: fuit xerses. — Prolog. Iib. III. (Qmac mo sequunlur variae lcctiones usque ad fmcm prologoruni unius sunt (Jissensis. V. Cvwimemt. Crit. p. (>.) senej aetaeO.— arauenea pulso calcrfectorepatriaartabano] artexcrse pulsus intcrfcctorcm patris artabanum (i. _ acchaemcnes] aclhemrns G. — agabazumj agabaxum G. — aegyptoj aegi/jitus G. c corr., quod rccepit D.; fuil ncgi/jitum. — graccisj grecis G. — pacificatis| Sic G. c corr.; fuit paci/icatus. — rcpctitaej Sic G. e corr.; fuit rc/ictite. — pclopnnm nsiiiin] peloponensium (i. — deindcj dcin G.? — messiaiiia| niersiani.i G. — sicroniaej sicrome (i. — boeotisj boctis G. — prloponnrsiisj pelo- ponnesis G.— Prolog. lib. IV. dclctamj Sic O. c corr.; fuit dclecam. — Prolog. 1 i b. V. dccclcicunij decclci cum (i. ■—arla.xcrxcj artav rse (i.— initunij iiiuitiim G. — cyri cum fratrrj cyricum G. e corr.; fuit a/ritum cum fratre. — gracc.J grcc. G. — 1'rolog. lib. VI. iaccdacmonioruin| lacacdacm. G. — 111 asia| Sic (i. e corr.; fuit in asituti. — cum pcrsicis pracf.J persicis cum pracf. G.?— bcrculidrj dcrculidc G. dcrcyllide 1). — praeliiiinj proelinm G. — navalcj tiaralae G. c corr.; fuit naraltae. — cnidoj nidoi G. — repctiere] rcpclcre G — quo et cuctrixj et om. (i. — spartani amiscrej spartania iniserc G. — thcssaliaj thcsalia (i. — cpireij cpyrei (i. — sociale beUnai] solia beUnm G. — ct phodiisj cl cphodiis G. — byzanliis| bizantiis (i. — baac] lnc (i. — maccdonicas] mached. (i. — Prolog. 1 i b. VII. mace- donicaej inachcd. (i. — gcstacj Sic («.' c corr. : hul grstc. — niotlioneinj motoncn G. niothoncn D.? — illyr .j yllir. (i. — pocnumj In G. supra vcrs. cst adscripta syll. or, ut csset pocnorum; in tcxtu est poenum. — Prolog. lib. VIII. captam] Sic G. c corr.; fuit" capttim. — phoc.J foc. G. — quod sa- crumj quam sacr. G. — quod phil.J qiiam pbiL G. — eakhidoniis] calchldiois G. calchidicis D. — nuoruiiij quaruin (i. D. ? — olynthon| olvaion G. — victi sunl| victi sint G.? — thraciaj tracia G. — thcssalia| tesalia G. — ab eo "subacij ab co om. G. D.? — arybaj arvppa G. — Proloz. lih. IX. bi- ■aatij Sir (i. r corr.; fuit In/tzanti. — linicrant, usque| (inieranius quae G. — gracc.] grcc. G.— praemissaj praeinira G.— a dario] ab darco G.? (v .Ziinipt GtanuD. I.*. M.nlvi^. ad Cic.Fin. p .711.) — nothoj Sic G. c corr.; fuit nvto. — ar(axrrxrs| ttrtarxerxes (i. c corr.; fuit artarxcrscs. — cnido) Cuido G. — per conona claaaej per conon aclassc G. — laced.J lacacdaem. G.— cyprioj casprioG. — repetitae] repetitG. — Prolog. I i b. X. artaxcrxesj artarxcrscs G. — acej acac G. — conipararit) conp. (i. — cadusiis) cadusisG. — victorj rictoa G. — MTSefuUtUs] persecutos G. — repctitaj reprtitita G. — dcinj deinde G. ? — bcllesponti ario- barzanrn| bellcsponliario barzaneni (i. — svriaj siria (i.— orontem) oronti G. — ocho. lsj ochois G.— rcgnarit arsenl regnari tarscn G. — dcinde"reus] Sic G. a pr. m.; corr. dein dareus? D. acin darius.— riaihritj Sic G. e corr.; fuit confluxit. — Prolog. lib. XI. (libri undicimiG.) in exccssu) in om .G.—
26

L VARIAE LECTT. Al) JUSTINUM.
Prolog. lib. XII. baclrianaj bactiriana G. — indica usque ad) inclicatis ad G. — in graecia| m gccia (i. ■ — laccdacm.J lacacdacm. (i. — apulorum, samnitum, sabinorum] I populorum lueanonim samnia ciiin sabinorum G. apulorum , lucanoruin, samnitum, sabinorum I*.? — zopyrion in ponto] /.opi- rionimiponto G.— Prolog. 1 i b. XIII. (tirrio decimi sic! G.) molitij molUc G.— rolictisj rolootis G.— in graooiam| in gretiani (■. — pbi(liono| pbiloni- (i. — lanisacumj l.insaeuiii <■. — giaeoia | gretia (i. - ariaratoiiij ariarctcm <■■ — ot <>< oisus i-s<| il »in (i. — cratoruiiij cralcrcon (i. (leg. rrulrrnn , ut <-xtat SCriptum I. 13, 1. cx<r.) — cyronarumj <|uircnaruin (i. — Prolog. lib. XIV. cappadociaj capadotia (■.
— pbrygia majore] frigia minore G. phrygia minorc D.?-—arida <-um| arridaenm (i. — clitonj clipon G.
— argyras|ii<las| ari/irii\ptdii\ (i. o oorr., fuit artjirasj/id; syllalia as supra vers. addita cst. videtur olim liiisso ari/iriis/iida: interluoot onim qiioilaiinnndo litera a dcleta. — polyp<-rcli.J polip. (i. — capla- que] <i. e corr. caeptaqut ; fuil captaque. (Fuitne olim recaeptaque? I». receptaque.) mychiaj inicliia G. — 1'rolog. lib. XV. antinohi| antigoni G. — ga/.aoj gazo G. — ab ptolomacoj ab ptolo- mco (i. ■ — polyperconutes ut ptolemaeum] poliperconntes proptolomeum G. — ab obaidione] ad obsi- dionc G. — rhodiorurn] hrbd. (i. (r('r. prol. 35.) — a cassandroj acfcassandro (i. — gracciam| grcciam G. •— repetitao| rcjietilaeqvam (■. a pr. m. ; corr. rcjiclitaequem (lcg. rrjielilaeqvc.) — seloucij sc- lcu< hi G. — aandrooottij sandrocottie G. — collcctaoj collecta (i. — illyr.J illir. G. — rcxj Sic G. e corr.; fuit rcs. — Prolog. Iib. XVI. alteri] alter (i. — macedoniae] macaed. G. — pyrrbo] pyrro G.
— ptolom.J ptolom. G. — filid filadelphoj filiae adclfo G. ■— andromache] andromachae G. — repetitae] repetititrae G. — bithyniacj bythiniac G. — dionys.J dionis. G. — Prolog. 1 i l>. XVII. scleucoj se- leucho G. — commil.J conmil. (i. — seleucusj selcuchus G. ■— cappadociaj cappailolta (i. — ab ptolc-
maeoj ab ptoIomeoG. fratre] fratrae. <i. - pioleinaens| piol.....<us (■. ocraunusj caera unus <■.
pyrrbub — pyrrho] pyrro — pyrro G. — composuit] conpos. G. — tarontumj darentum G. — originos rcgum epiroticorum] origincs regnuni tenuit, qno mox euicMa epyroticorum G. (cfr. prol. 35. ot 14.) — pyrrhum — pyrrhij pyrrnm — pyrri G. — Prolog. lib. XVIII. pyrrhoj pyn-o <■. — carthaginieBaes] chartag. G. ■— indej id G. — pboi-n.J Sic G. e corr.: liiil jihcn. — siuonisj si<lonos G. — cartliagi- niimqucj earlagiiieniqiio (■. — 1'rolog. I i b. XIX. (im/u dcrii/ii (i.) uiidi viccsimoj In G. duplex est rasina. Videtur fuiaae Vtncensimui. — carthag.] cartag. G. — ccperuntj cocpcr. G. — <lionys.| ilionis. G. — pfaoeni] pfaaeni (i. — homilconem.] Sic G. e corr.; fuit omi/c. — quo<l obsidionoj quoil sidionc (i.
— exorciliinij Sic (i. e corr.: liiit cxcrrdumn. — Prolog. I i b. XX. viccsimo| In (i. ras. est. Videtur fuissc viccnsimo. — dionyaiij dioniaii G. — gracc.| grec. G. — dionysii rehus| dioniaiae rcbns G. — africa] affr. G. — Prolog. fib. XXI. vicesimoj Videtur in (i. fuisse vicensimo; eal enim pro litera n rasura et sic in seqq. prologis. — <lionvsins ■— dionysiusj ilionisius — dionisius. — ad hcllol a bello G. — carthag.J carlag. (i. — quo b<-ll<>J Sic G. e corr.; fuit quod bello. — Prolog. lib. XXII. aga- thoclisj Sic G. e corr.; fuit agathocltt. — nanctnsj Sio (i. a pr. rn.; corr. nactui. ■ — in sioiliaj in siciliam G. — africam] afli-ioam G. — provinciaj provinlia (i. — oecupata] Sic (i. c corr. ; fuit occu- pato. — dominalioni j Si<- (i. <■ corr. ; fuit doi/ienationc. — in alricam] in aflrii am G. — compos.J conpoa. G. — dissidentesj dissidontis G. •— 1'rolog. I i b. XXIII. bruttiia — bruttiorum] hrutiis — bruliorum G. — inlulorit] intulit (i. — opprcssusj oppraeasus <i. — niotum quaej niotumque G. — pyirhum — pyrrhusj pyrrum — pyrrus (i. — regemj rege <■• — mamertinis] mamertinin (■. — victusj victusq. <■• — revertit in epirnml revertit epirum <■.: sed corr. esi revertttw epirum. — Prolog. lib. XXIV. continenturl conttnentur haee G.? — piolenia<-us| phtolomius (i. — coraunus| caoraunos (i. fi \r. prol. 17.) — ptolemaeoj ptolomeo <i. — utque] ui quae <■. neeiip.irantj occuparunt G. Probat D. — eraeciamj greciam (■. - deletiquej Sic G. e corr.; fiiil delitique. aunt| sinl G .f - Prolog.
1 i h. XXV. voluminej libro (>'.? — cassandreac (yrai.....| cassamlra e( tyranno <■. transierint] trana-
ierunt G. — antigono] antiocho G. I'.? — bithynio] bitfaannio <i. — pyrrbus] pyrrua (i. — maced.j macaed. G. — cxueritj Sic G. c corr.; fuit cxuit. — lacedacnioniamj lacaedaemoniam (>., s< <l ( piinilo notatur. — cum mytilo] cvan <>in. <i. — bellumj (n <i. videtnr iniaae bella. — Prolog. lib. XXVI. graeciaej gretiae (i. gonatasj conatna <■• — delevitj Sic <■. <■ corr.; fuii delebit,- - lacedaemoniorum] lacedemonnim G. — suij Sic G. e corr.; fuit suis. — filioj filio suo G. — achaia<-J aehaic (i. — aratus sicuoni mj aralusicuonem G. — princeps — OCOOparit] j/ri/iri//r.s (i. e corr.; fuit jiri/icej/s, scd ocrti/ia- rint sinc oorrect. exstat in cod. — filius| filios (i. — ptolcma< iJ ptolomci (i. — sooio timarohoj soohio timarcho G. — seleucus] seleuchus G. — gallinicus] gallinicum G. — acceperitj Si< <;. <■ corr. ; fuit acciperit. — Prolog. Iib. XXVII. seleuci] seleuchi <i. ayria] siria <■. — ptolemaeum] ptolomeum G. — in asiaj in asyriam G. — fratrem simm hieruocm : quo Ix-llo angurae victus est a gallis| lialrem suuin anlioi huni hi< •raci-nn- quinl bollo ang. v. e. a g. G.— ab ataloaiae laiiihitiiinimj ahataloziaolanhiliinuin <i. — plol <-nia< iis| ptolomeus <i. — euni| a<l <'iim G. Keelo I). arhari/m. — aiiligoiiiiin| antigonus <i.
— navalij navalio G.— artami-ncmj ariami -ncn G. aria/ne/iem I).— slryponio] slriponio G.— a gallis| u om. G. ■— seloucusj seleuchus G. •—■ decesserit] ibeossit G. — cpacoriosj Viiblur in (i. fuissc epa- rorios. — Prolog. lib. XXVIII. octavo et vicesimo] et om. G.? — cpirij' aepyri <■. — lainlamiam| laod. G.? — epirotae] aepyrocae G. — in <-\< <-«ii bastarnici] m excessu bastamaci <■. a pr. m.j corr. in exccssvsuba.slarnaci. — cx maeedoniaj 61 maccdoniae G. — silj Sic G. e corr.: fuit sic. — antigO- nusque] antigonusq. (sic) G. — ailjutisj Si<: G. e corr.; fuit adjulus. — clcomcncm| clcomenen G. — lacedacmonaj lacaedemnnia G. laccdaemoniam I).? — spartanosj Sic G. a pr. m. ; corr. tparthttnos. — consulugitj confugil (i. I).?— Prolog. lib. XXIX. actulosj Si<- <■• a pr. m.: corr. aetalos. — creticae] grtiiae G. e corr.; liiit cretiac. — romanis| romane G. — Prolog. 1 i b. XXX. ptoloniai o ■trifphoBel ptolomaiut rupphonac G. — philopaterj (ilopater <i. — galhocli-aoj gathaclcae G. — r<g<-j rcgem G.
— cum movissotj commovisset G. (Fuitne cvm commorissct ?) — actolaj aotolo G.— Bulptciol sulpltio G. — persequutusj persdcutus <i. in aaia maccheum] in aaiam acheum G. — in romana bellaj in bella romana G.? — descendit] Sic G. e corr.: fuit ditcendit. — Prolog. I i h. XXXI. uno et trices.j et om. G.? — continetur bellum] continentur haec: bellum <i.? — lacoil.] lacaed. <;. — flamininns] Aaminiua G. — achaichorum] acfaachorum G. — cum antiochoj cum antiochum G. — in asiaj in ariam

L VARIAE LEI TT. \l> JUSTINUM.
G. — annihalisj Sic G. a m. 1., corr. hann. — ab carthaginc] a carthagincm G. — graeciaj grcc. —
Prolog. lih. XXXII. triccsimo| II. I. 6. sfcsd ms. trirrstmo __ - lareda riu. j larcdcm. 0.— mcsscniorum|
mcsscnnior. (i. — philopocnicn) philopormcn (i. — ailvcrsnin] ailvcrstis (i.'. — aninuis] animos (i. — oh hocj Sic (i. e corr. ; fnil ab huc. — Srjrr.] il|ir.(i.— dacior.] «latior. G.— in asia| in asyam G. — a regej ad rc- gcm (i. fleg. M rcge.) — ortiagoncin] or/iagancm (!., in qno corrcclio vidctnr facta,'c qua lcgcrctur ortiago-
iiini. — prnsiamj prusian G. I».?— annihale — annibal.sj haniiihali -- hannihalis G. — nio\| mors(i.I).? —
Prolog. lih. \WIII. opirosj cpyros G. — unitatef nnite (i. — arliaosj achcos (i. — laccdacm.] lacedem. (i. — nmu] rursus G\? — Prolog. lih. XXXIV. pei aucelluja] p' mac. G. — quo diruta csi| quod fraita (i., priore a puncto notato. — coriiitbus| corinlhos G. — cumcnis] Sic G. c corr. : fuil tiiinctie.s. — gallograrcis| gallogrecis (i. — ploltinaous-ptoleiuto] ptolomcus-ptolomco G.
— rcpctilac] Sic (i. e corr. librani. iiiit repjicl. — rcgum| rcrum G.? — lilomctor ct eiicrgetes| filo- tnecorctc ycrgeles G. e corr. ; fuil /ilun. — pcr romanos) // rotnono.s; corr. roinan. — morluo rcgc syriac antiocbo| niortuo antiocbo rcgc syriac (i.? — clam| Sic (i. c rorr. ; fuit rclam. — orcupalaquc] occu- paloquc <i. — timarcho] tvmarcbo G. —' ariaratrnj ariaratr G. — rcge capp idot umj regc cappadocum; rcppctitac (corr. rcpct.) intlc origines rcrum cappadocum (i. (cl 1>. c (iraiterti cincnd., nisi quod rrgttm pro rerum Jiabrt ct repet. pro rcji/irt.) — ariatcn| ariathen G. — orpln rncin] orphrrnrn G. — sclcgen- silius) sclcgcntibus G. —• Prolog. 1 ib. XXXV. (libri trirrti.simo imtlo (■.) — quinto et tric.] et om. G.? triresimo sinc ras. — rhodios] hrodios (i. (cfr. prol. 16.) — ccnnciiscsl rcrmcnses G. — quo bello viclus dlBMlliU invisum slullitia alc.xandrom.J Ilacc vcrba prr rcprtiUiin vocahulnm bcllo cxciderunt in (i.
— bello vicitJ bellum vicit (i. — ptolemaeo filomctorc] ptolomco philomecoM G .j corr. jihtlomctore. — diotoro (rypbonc| diulboro triphonc (i. — a tryphonc| Sie (i. e eorr.; fuit triphonc. — factos] Sic G. e corr.: luit factis. — asacem] asacen G.? — Prolog. lih. XXXVI. sexlo et tric.| cl om. (i. — hyr- cano) hvrcaso (i. — WUeorum) iudcor. (i. — impcrii) inpcrii (i. — philometoraj iihiloniecora G. — philomctorc] Sic (i. e corr.: fuit jihi/omccore. — qua) quo G. 1).? — Prolog. lib. XXXVII. rcpctitisl Sic (i. c corr.; fuit rr/it t/idi.s. — rcgumj SicG. c corr.; fuit regnum. — mitbrid. | milrid. (i. — reginim] Sic (i. a m. 1. corr. rignm. — colchor.f cholch. G. —• Prolog. lib. XXXVIII. oelavo ct trir.] et om. 8.1 — mithrid.l mitrio. (i. — eupatorc) eeupatore G. — aralhc] aratc G. — cappadociam] capadotiam (i. — maltbinof maltino (i. — bithvniani| bythyguiam (i. — plolemaeo) ptolomeo (i. — philomctorc] Sic (i. c eorr.: fuit /iliilomcrr. — nc| om. (i. — acgyplij Sic (■'. c corr.: fnit aegyptis. — scditionc) sedilioncs (i. — |bcllumqiiej Inclusit Fisch. ()m. G .l — Prolog. |ib. XXXIX. nono ct tric.| et om. (i. — dimissusj dcniissiis G. — recepitl decepit G. — adversus| advorsum G.? — alcxandro| G. e corr. qfriTWfnfrlfK*. — zahhinco| zabinco G. — iiliusque) filiusquc rjus G. ? — antiochu] antiocbos (>.
— S r yi '|" ,s l gryjios (■. I). — yzigcnoj izigeo G. — ciliciaquej Sic G. e corr.; fuit cyriaque. — alexan- driaj altxandrea (■.? (v. Madvig. ad ( ic. de Fin. p. 711.) — mortuo] Sic (i. e corr.; fuit mortr. — pto- lemaeo] plolnmro G. — physconc] fisc. (i. - - ptifleinaeus] ptolemeaa (i. — suflcrto| subfrcto G. — in loeum cjus alcxandronej in locum cjus fralre alexandronc G.? — pcr alex.J p' alcx. G. — la- pDyrmn] laphjmm (i. — rcgnarit| rekurel (»• • — sulTcctiis| subfcetus (i. — ptolcmacusj ptolo- nii iis (i. - pirat.| pyrat. G. —> cilicia) Sic (i. c corr.; luit cilia. — eracleo] herac/io (i. a in. 1., corr. kerae ka . — Prolog. lib. XI.. qudrasesimo] quadragisimo (i. — cizyceausj cizizcnus (i. — bii| hi (■. 1).? — cizycenij cyriccni (i. — cstbe| esebem (i. — domo tigr.ines| domoti grancs G. — alcxan- dnain| alexaMTemn (i.? — ptolemaei] ptolomci (i. — latiriij Sic a m. 1., corr. latyrii. — post clautlii| pclomi (i. e. jirncrlodii) G. — rogalioncinj rogatione G. — flagitatiis| Sic (i. e corr.; fuit /lagntatiis. — romamj romc G. — gabmimn] gabinum G. — gesto rccepil) grstore coeiiit G. —■ flliusj filio (i. — alexanilriat | alexandrcar .0; f— soror regno] rcgno soror (i. ? — ptolem. | ptolom. ■—• Prolog. lib. XI.I. uno et qudrajjeaimo] Sic G. c corr., fuit uno aeqi/adragriisimo. — partnicaej particae G. — pcr assa- cem] p' assaracem G. — saraiicae] sarauciae G. — socdunos] sdcdhiaiios (i. — Prolog. Iib. XLII. habvl.] babil. (i. — Sclcucinissc| scleucenisse (i. — inilliinl.) milrid. (i. — annt nis| armoeniis G. — complur.j conplur. G. — qui grassumj quam grassum G. — et syriamj Sic G. e corr.; fuit ae.si/riam.— pacormnj bac. (i. — phraates] pratcr (i.; c corr. jirates. — tindate] tiridatae (i. — tboclarorom] Sie G. c corr.; fuit tocl. — interilusque] Sie (i. e cnrr. ; fuil iiitiritiisquac. — sard.j scard. G. — Pro- log. 1 1 h. XI.III. tcrtio ct quadr.j et om. (i.? — [priscorumj Inclosil Fisch., sed exstat in G. — [deinde] Inclosil Fisch.; cxstat m G. — massil.J Sic G. c corr. ; fuit marsil. —■ Prolog. lib. XLIV. hispaniaej
s .s
(i. c corr. hi.spanar. altcro i puncto notato. — „Explicit pro/ogns /ib. XLllll. inci /iit /irarfalio y y' (oTnahU rau.sa adjictac Hmt notae) G. — Praefatio.j ( od. Marb. nullam inSCriptiOMm hahet. — Qutn]
t(//;t U., t|iii nbiqu eum prc quum habit Marb. omissa prima litera, qum ptsjgeve voluissc videtur libr .ii ins. incipii ab / .'/. •— ex roinanis| erromanis M. (fuitnc e romatiis?) — gracco| grcco G. — in historiamj in istoriam G. in om. M. — ■ sivc — sivcj scu—sivc M.? ct sic habet G. e corr., in quo fuit i me u — tne. — aemulationej cmulacionc M. — graccasj grccas G. — totiusj tocius M. — coinposuitj eonpos. (i. '— graccc graccaj grcce grcca (1. — rcm| res (i. — adgressusj aggrcssus M. — aut tur| autor M. — audaciaj audatia G. M. — adgrossus| aggr. H, — graec.J grcc. G. — comniodum| como- duni >I. — cuique| r«/ (i. a pr. m., que. supra veis. atldit. — inler sesj | inter sc (i. M.? — grcgatnn| Sic (i. c corr.; fuit gregati. — occuparuntj occupaverint (i. M. occupaverunt l).? — omissis quaej Sie (i. e eorr.: fuit ontis.sisq. — M. ommissis. — ca omniaj ea om. (i. M. — sericj Sic (i. c corr.; fuit seriae. — oasapoeuitj COnpoSOil (i. — quatuor) quatluor (i. — totidemj lol idem (i. — oliumj ocium (i. — cognitione uacquc| Sic (i. e corr.; fuil cogi/attonc quaqtte — M. cognicione qucque. —voluptatcj (i. M. (Non cst uhium, ut falso ait E., ulruni rolittttate an roluiilnti legcndum sit. ( lare oniai expressa cst litera e). ccessariaj ncccess. M. — ct qui gracca didicissenl, quo admonencntur; et qui D0D ditlicissent, quo ■smerenturj ct qui grccae diditlsscnt (corr. didicis.sent) quo (rorr. qtiod) non didicissent, quo inslru- t renlur, omissis vcrbis mcdiis G. — ct qui grecc didicissent; qui non didicissent, quo instrucrcntur M.. itcm omissis verbis mediis. — non tam cognoscrndi, quam cmcndandi caussaj non tam cognoscendi

[. VARIAE LECT. AD JUSTINUM.
magis, q. em. causa <>• M. n«n <<>gn<>sccn<li magis I). •— otiij ocj M. Iii G. fuit iKii. scil corr. otii ib librarii manu. — cujusj Sic G. e corr.j fuil cajus. — tatoj catho M. — apud tel /•//-//</ om. G. M. — obtrectation.] obtrectacion. M. — „Explicit praefatio" G. — In M. nolla ost subscriptio. In (1. una pagina inter praefationem <_•( initium liori prwu vacua relicta est. Tum sequitur inscriptio nova „Incipii (iber primus"
Eilb* ■• <'"]>• I- gentium] gencrum G. — assyf.] assir. G. avituinj Sie G. o corr.: fuit abitum — resistendum] res sisti ndum <■. — terminos usquej ad terminos usque G. M. (e( August i iv. I). IV, 6.)? — lil>\,n | hliiac (i. M. — antiquiores] 8ic G. e corr.; fuit antiquioribus — se- sostrisj vizosis G. visosis M. (Falso E> visosis.) — aegyptij egipti M. — SCythiaeJ scithiae G. e corr., fuit scitiae. M. scithic. — acgyptumj egiptdm M. — ncc imp. sibi, sed pop. suis glor. quacr. ] Hacc vcrba dcsunt in M. — qua< sitac| quesitae G. — domination.| dominao. M. — fortior| forcior M. — totiusj tocius G. M. — postremum illi bellum cuin zor. reg. bactr. ruit] postremum bellum illi fuii com sor. rege bactr. G. M.i (E. solara inversionem in belhan ilh uotavit, de inversione voc. jint tacet) — ipse] et ipse (i. M. — impubere adhucj adhuc impubere G. (in quo siraul m/i.) M.? (Mir<> 6rroreE.in leminate <t in variis lcctionihus i-asdcm lcodones afferi Bic: impubere adh,] imp.adh.— ninyaj ninia G. M. — semiramidej samiramide (i — Cap. 11. nec immat.] neque immat <■. (inmat.) M.? — patienter] pac. <•. M. — uni viro] nino viro (i. M. — lineam.] liniara. (.. .M. — ac croraj et
crura G.M.? — veli.....•n (is| calcii.....mtis <■. calceamentis M.? — tiara] thiara G.M. — ini(iis| iniciisG.
superatam] supar. G. — simulasset] Sic G. e corr.; fuil simulaset. — admiration.] admirac.M.— babyl.]
babil. (>. M. — arenae vice, bil.....ine interstrato] harena, pice, bitumine interstrat; G. M. — passim
<■ terra exaestuatj passim invenitur e( erectae statue <■. M. (Fuitne passim mveJtiiur e terra ex- aestuaml) — adquisitos viroj adquisitos a viro G. M.? Praetere» ip G.aaguis.eai <■ corr.; fuit adques.
— aethiopiam| ethiop. <<■ — indiae — quo| in<lis — quoa G. M.? imlis — qu<> I».. quam lectionem E falso M. trihuit. — alexandrum] allex. M. — petissetl petysset M. (fuitne petiissetV nam semper M. pro (/ habet y) - duo <t quadraginta] <lu<> <•( XXX G. <lu<> < t triginta M.V — ninyaj ninias <>■ M.? — exemplum] Si< (i. <• corr. librarii, lui( txphim. — scquutij sccuti M. sequuti <■ corr. G.; fuit sequentet
— internuntios] internuncios (i. — assyriij assyriorum (i. <• corr.; fuit assyriL — s\ii | sin G. — Cap. III. sardanapalusj sardanapallus (i. sardanapaldus M. — arbactusj Sic <>. a m. I.; fuit arbactus.
aiiii>iiione| ambic. (<• — olitinuisset] Vidctui in (i. liiissc ultten. — purpuram] purpuras (>. M.? — mollitia| mollic. G. ■— partientem] parc. G. — subjectumj lu (>. a rec. m. supra vers. add. esl popuhtm.
— tractantiquc lanam fcrrum ct arina portantcs parerej tractantesquc ferrum et arma habentcs parcre
(i. M.? — sociosj sodos M. — < i parere] Sic G. c corr.; fuit el par. — qui] Sic G. e corr.; fuit q_
— sarilanapalo) sar<lana|>all<> (i. sardanapaMo M. — mcompos.] inconp. G. — recipitj rccepit G. M. I).? — et extructaj ul>i extructa G. M. ubi exsdrncta I).? — pyraj pira M. — divit.| divic. G. — suasj IIoc voc. a ree. m. in G. supra vers. a<ld. — Cap. IV. astyagen] astiagen M. — naturalibus] In G. a rec. m. supcrscriplum cst genitaHbus. — filiaej Siqua v. a rec. m. add. suac. — palraite| palmi- tibus G. M.? — bariolij arioli G. M. — praonunticturj praonunc. G. — eij ejus M. — amiss.| ammiss. G.
— (iliaui| liliam suani (i. M. — dinc temporisj tum temporis (i., in quo oliin liiit ubscurtum temporis pro obscurum tum temp. cambysij cambise M. — a<; ue sic <iiiiil< iii| (!. omisso w babet e corr. net sic quidem, ut M ; ftul nec siquidem; m om. etiam M. — ut sul> avi potissimum ocuhsj ut solius avi |iot. o<'. ( Fuitne ut sub solius av\ pot. oc., vel sub oculis avi potiss.% ) regis amico < t arcanorumj amico i/ om. (>. M.? regnis (i. a m. 1. archan. M. — participL Is.J participus <i. (in qu<> corr est participi. Is.) partii ipiis cunscio M., et idein vocabulum in (i. inargini adjeclum crat, scd eras. est a rcc. m. — nltion.J ulc. (i. — quam a patrej quo G. quoniam M.? — pecorisj Sic G. e corr.; fuit peccuris — tra- didit| tradit G. M. D.? — filius na(us| n iius filius (i. M. I).? — exposition.] exposic. M. — precibusj praec. <■. afferril praeferri G.? preferri M. (Falso E perferri, ul habel D.) — precib.J praec. (>.
— anxiej anxia M.? — proseqnente] Falso E. e M afferl prosequenti. — in manusj iu manum G. M. I).? — ailosii] Sn ti. <• corr.; fuit lu\il. ul habct M. Miro errore E. adlusit] puer adhisit e M. affert. Voc. puer non extat in G. ct M. ct rccte om. D. — apparnitj Sic G. e corr.; fui( apar. — uxorj om. G. M.? — |qu<> siiiim partum pro illo exponeretj Haec verba inclusa a Fisch. om. G. M., <///» inclusit D.
— fortunaej Sic G. e corr.; fuit ////•/. — atqucj Sic G. e corr.; fuit aduue. — nutrici spaco postca aomen fuitl nutrici postea nomen spargos (leg. spacos) fui( (i. M.? Cap. V. cyrij ciri (>. M. — delectusj dclctus G. — flagellis] Sic G. e corr. Videtor fuisse fragellis. — querela est regi delata| est om. <i. M. — affectos] adfectos (>. D. — admiratus] Sic G. e corr.; fuit admiratur, ut habet M.
— constantiamj eonstanc. G. — alquoj Sic G. e coir.; fuit adque. — et vultus similitudol < t vultus et sim. G. M. — duntaxat] dumtaxat M. dumtaxau, i. e. rhantaxauii (i. — caeterum] cet G. M. — har- pago] arp. (i. — epul.j Sic (i. <■ corr.; fnit aep. — harp.J arp. G. — cyrusl eirus M. — ablegatusj adlig. (i. aUigatus <■ corr, adleg. M. — in persas ah avo] al> avo in persas G. M. D.? — ut benef.j et ben. M. — offenderit] Sic (i. e corr.; fuit offenderet. — hortatnr] hortatus G. M. — transit] -transsit G.
— epistola — ferri| epistolam — ferrc G. M. — exeatento] Sic G. e corr.; fuit cxinteratu. M. ex- interebrato. — inseritur] (i. <• corr. inscrit: s<-<l hoc ipsum denuo corr. inseritur, ul 1 'uit a m. I.— cyroj ciro M. — retiaj rhetia M. — venationis] venatoris G. Mi (probat I». in Addend.) — dolos| dolus G. M. I).? — Cap. VI. jussus est| est om. G. M. — primumj Sic G. e corr.; fuit //.////////. — coeptis] ceptis (i. M. — Rssumeret] adsum. (i. — rurij ruris G. M. — sybaremj sybaren (i. sibarem M. soe- baren D. — demtisj demptis (i. M. — comped.] conped. G. — assumroquej adsumptoque (i. M. ad- sumtoque 1). — adessej esse ti. M.? — quod cum] quod G. e corr. : furt <////</. — strenuej strennue (>.
— postera <li<-| postero die M.? — apparatis epulisj adparatas epulas (i. (qui habet aep., sed corr. ep.) M. (leg. adpavatU epulis) — deinde curaj dein cum G. ,M.?— proponaturj ponatur (i. M. 1).? — epul.j aep. G.— acclam.j adciam. G. M. — epul.j aepul. G. — laetisj letis G. — medis ln lluin| bellum medis (i. M.? — astyages) astiag. G. M. — in harpagum] iu arpago G. M. (uisi quod posterior harp. . ut D..

[. VARl \i: LECTT. \1> JUSTINUM.
habot. — cyro] ciro G. M. — ilcdit.] ilcilic. G. — ulcisciturj Sic (i. c corr. ; fuit u/cissilur. — astyagesj Su <i. c corr.; fuit aetjmgut. — auilivit| autltu, i. c. audtiit (i. (cfr. c. 5. §. 5.) — a tergoj dc tcrgo (i. M. |).? — ni ] Sic G. c corr.; fuit nisi. — etiam post tcrg.) ttittm om. G. M. 1).? — ncccss.J aecceaa. M. — exercitui ct vis] exercitui eiua (i. M. 1).? — puisa itaque] pulsataquc (■• M. — or .mt in praeL ri vi rt .intur] etajM ut in prael. tvt, 6. 1 pneaum h. I. M.— obscoena] obacena f* M- — vdintj vel- lcut (i. M.? (probat paene I>. in imtis, improh it in Atltl.) — reprcssi ] ropraessi (i. — iinpressioiie| iii/hiicss. G. e corr.; fuit iupraessione. — coinpell.] conp. G. — aatyagea] aaryyagcs M.— cyrus] cirus M.
— egitj Sic O. e corr. ; fuit acgit. — ciimquc niaximae genti birc. pracposuit ] eui>u|iic duceiii gcnti yrc. praep. G. M. (quoriiin postcrior habet hirc.) — incdoriiiii imp.] imp. iiu d. (i. M. ? — aimo.sj aiiius (i. 11.1 — Cap. \ II. initio] inii io (i. — cyrus] cirus M. — BybareaaJ socbarcm G. a m. 1., corr. sy- harnii, quod probat l>. iu Atltl. In tcxttt est loebaren. — cocptoruni) Sic G. ante corr., per qvam faclum BSt itjit., ut habct M. — soeiuinj sotiiim M. — mutatam] Sic (i. e corr.; fuit mittatim. — de- mumj deinde (i. H.I — babyl-] babiL G. M. — babjloaiis] (i. e corr. babiloniis, ut babet M.: fu .t batiums. — lyd.| IkL G. M. " — croosusj cresiis M. — et divitiae] divitiaequc (i. M. 1>.? — crantj Sic (i. c corr.; fuit eruul. — ac] om. G. M. — desolatiis] Sic G. c corr.; fuit dcsnliitus, ut habet M. — in regnusaj m m regnum (i., ita, ut prius m i» extrenu pagina sit, alterum initio novac paginao. — compos.] conpos. (i. — babylonia] babilonia G. e corr., ut babct M.: fuit babiloniam. — lyd.| lid. M.
— percnUnuaj mmnrinai Q. e corr., ut babel M.: fuit percubum. — croesi — eroeaos] cresi — crcsus M. — victona fuit| Ebec vcrba oin. <i. M. — crocso] cn so M. — partcs ct urbs barcc conoossa sunl. in ana] parte scd urbs viro ct cojkceaea, in quo <i. M. — graectsj grctia G. M. — illatum] Sic G. e corr.; fuit inlatum, ut habct M. — croeso] crcso M. — velutj relud M.— extinguendum] Sic G. e corr.; fuit c.rit/ciiiluiii. — croesij cresi M. — cyrus] cirtis M. — gracciae| grctiao G. M. in croesuni| in croeso G. M. crcso 1). — cyro] ciro M. — cquij Sic G. e corr.; fuit acqui. — adcmtij adempti sunl (i. M.? — jnasique] sicque G. M. — cauponias] cauponas G. e corr., ut habet M. — et sic] ac sic G. M. ? — gcnsj om. (;. M. (Fuitna gttu pottnst) — atrenoaj atrennua G. — cfTeniinata] Sic G. c corr.-. fuit tffhn. — cjrnunj cimni <i. — praestiterantj praestiternnt (i. M.? — otiumj ocium G. — lydisj Sic G. c corr.: fuit Ittli.s. — compar .J coupar. (i. — quam propterl quapropter G. M. — conscicntiaj con- si icncia G. — damnuni] dampnani G. — afBrmationi] adfirmationia G. H. — sygi] sy?y M. — hostcmj Sie (i. c corr.j fuit ostcm. — amorc] amori M. — caedcs] cedes G. — - canduli] t aitt/au/i (i. c corr.; fuit canduaS; M. eandaR, — auptiaruai praemina fuitj nuptiarum (G. nubciar. a m. l., corr. nupcia- rum.) fuU praem. G. M.? — adoiteroj Sic <i. c corr.: fuit adulierio. — Cap. VIII. cyrusj cirus G. M.
— scythis] scytis (i. — scytharum rc^ina| regina seylhariim (i. M. (scithar. M.) D.? (qui in Adtl. re- vocat vulgatum ordioem.) — tomyris] tamyria (i. tanurya M. — ryrus| cirus M. — in acythiamj in om. <i. ct babel Kytliiam. — quasi refugieiis castra ilesernisset, vini allatimj q. ref. castra deseruit, scd ita vini adfat j.M. affal.) (i. M. (leg. cum p. detewuMt, ita rini ufjat.) — epulia] aepul. G. — neccss .l neCCeaa. M. — reliquitj Sic (i. c corr.; fuit rcliquid. — nuiitiatiim re^inacj rcginae nunciatum M.? mmcint . pro nuiii. babel etiaaa G. — adolesc] adaL (■• — tertia] tercia G. — ad cyri castraj ad castra cyri (t tri M.) (i. M. I).? — ignaraa rei mil .J ignarua et mil. (i. M. — adolcsccnsj aduletc. G. e corr.; luii omtHtc. — onerarej bonerare G. — scytliae| ecutae (i. e corr.: fuit scitae. — cbrietatej aebr. G.
— his| liy s M., i. e. hiis. — cyrusj cirus M. — saiiciosj s iutios M. — Opprunit] obprim. (i. — scy- thas] acytaa <i. — interfieit] interfecit <i. M. I).? — amissoj anuniaab G. — tomyria] tamyrxs G. e corr.: foi< tmmti tns, M. tamtris. — lacrymasj lacrimaa (>. M. — cynunl cirum M. — produxit] pcr- duxit <i. M. I). (falso E. inccrtum cssc dicit, utrum perd. an prod. lcgcudum sit, quum comp. cod. M.
att tfduxit.) — coaapoaitia] conpos. G. — capntj Sic G. e corr.; fuit capud. — cyri] ciri M. — rcple-
toml ln M. fuit replemtum. — conjici] coici G., e corr. conici, ut habet M. ■ — ■ satiaj sacia G. — in- qaitl Sie (i. e corr.; fuit int/uid. — bisatiabilis] insaciabilis G. — ^cyrusj cirus M. — annosl annis G. M. I). (qui in Add. revocat vulg.) — Cap. IX. cambyscsj cambiscs G. M. — offensusj Sic G. e corr.; fuit offesus. — auperstition.J sunerslic. <i. M. — aegyptj egipt. M. — a|iisj Sic G. e corr.; fuit apes.
— CaeterorumJ cct. <i. — aedesj cdcs (i. — ammonisj G. e corr. hammonis; M. hamonis. — cxercitiunj exertitom (i. — Bmerdim] mergyni <i. mergim M. — qui cum contemtiij qui contemptu <■• M. ( li-^. t/iit eum contemplu.) — minist.| mynist. (i. — dclegit] Sic G. c corr.; fuit dil. • — comcfemj comcten G. M. I). (qui in Atld. revocat vulg.) — gladio sua spontel gladio suo spontc (i. — in fcmorej in fc- mur G. M I).? — poenasl penas G. M. — sacril. perpetr.j perpetr. sacril. G. M.? — amissij ammissi G. — amerdel mergide (i. y\. — erat enim et orisj erat enim dccorus G. M. — lineam.j nuiaia. G. M. — neminej Sic (i. e corr.; fuit neminem. — araerde] mergide G. M.? — ocpulitur] ocolitur G.; e corr. OCuBtur. — concilianduml Sic (i. e corr.; fuit cunciHandrum. — vacation j vacac. G. — rcmit- tuntj promittnnl (i. pemittunl Sl. I).? — indulgentia et largitionibus] indulgenriae largic. G. M. D. — oatanij hostani <i. M. — in conjectaria sagacissimo] in conjecturas sagacissimo G. M.? — pclliccs] uaelices (i. pelices M. — cyri] ciri M. — rcgisj om. G. M.? — dormienti caputj caput (G. e corr. ; fuil capud) dorm. (i. M. D.? (qui in Adtl. revocat vulg.)— magoj Sic G. a m. 1., corr. magis. — cam- bys.| cainbis. M. dcindej dein (i. M .1 bertiorj cercior (i. rss, regemj regem ease <■. M, D.
— indicat] indicanl M. — impuls.] inpula. G. — coniurat] conjurac M. — poenitentiamj pocnitenc. G. penit. M. — per qiienquamj per qucmctimquc G. pcr quccumquc M. (Falso E. per quetnc.) — tamenj Sn (i. e corr .j fuil tantum. — gobryasj cobrias G. cobyyas M. — sociisj sotiis G. — adigij adici (i. M. — tamenl Sic G. c eorr. : fuit* tanlum. — regente*/" Sic (i. e cnrr.: fuit rcgcnti. — incolumi] incolomi G. — Cap. X. recepti recni] receperat regni (i. M. (Fuitne rcciperati rCgni f) — erantj Sic <•■ e corr.; fuit crat. — clcction .J Sic G. e corr.; fiiit oelection. — judiciuml juditium G. M. — equosj Sic G. c corr.; fuit aequos. — cquiisj Sic G. e corr.: fuit aequus. — cdidissctj Sic G. e corr ; liiit edisset. — is| Sic G. e corr.; fuit hts. — cquosj Sic G. e' corr.: fuit aequos. — cratj ct erat G. M. f
— hystaspisj hiiptasi G. hyiptasi M. (Falso E. hyptasi.) — cqui — cquum — equac] Sic G. ter e
26*

I. VARIAE LECT. \I> Jl STINUM.
corr.; fuU n I>i<j«i<- ncn. — darii] darei <>. M.? — edidit] aedidit G. — auspicinot — anspicio] auspi- tinm - auspitio G. M. — caet.] cet. (i. M. — eqnisl aequis (i. — desilierintj desilerent G. e corr.; faii desiUrent, ol habel M. ? desilirint I). — danumj darcnm G. M. — jndiciuml jnditinm (i. M. — collatumj collocatum (i. M. patientia] patiencia (i. cesrisse eoj gessisse eos G. M. quanquamj quamquam (i. D. ? — cyri] ciri M. r <-sis| <>ui. G. M.? — cyrij ciri M. — assyrii] assirii M descivissent] Sic (i. e corr.; fui( desevissent. — babyl.J babil. G. M. zopyrusl zopnirus G. M. praecidi] praescidi M. — atque] Sic <i. e corr.; fuil adque. — quaerent.J quer. <i. — foedaej fedae G. M. - propositio (vit. iyp )| proposito (i. ,M. I».? — edocetj Sic <i. <■ corr .j fuil aedocet. — tituloj lyt <i. babyl.] babil. (i. M. — proficisciturj proficissitur G. — petitionel peticionera <■. M. (falso E! petitione). — ausjiieio| auspit. <i. M. — judicioj juditio G. — equi] aequi <i. — jubet illos| jubel et illos G . sed ct punctis not — horatur (vit. typ.n hortatur G.M.D.? — moen.J tnen. M. — recentiorej
recei.....re G. atquel Sic <■• e corr.; fuil aaque. — cedent.j caed. <■. — consulto] exconsulto <■■
M. 1).? praeliaj proel. G. — a<l postremum] ac postremo (i. M. ? a/ postremo, m lalso K. legit, vult D. • — redigit] !Sic G. a in. !., corr. redeg. — s <\iliis| scytis G. e corr.; fuil sytis. — referetnr] refer- uir li. M .1 — „Pbmpei Trogi epitoma historiarum Uber primus expUcit, incipit Uber secunaus G." In M. oulla neqne inscriptio, neqne snbscriptio ezstat S<<| seqnitur prologus Ubri secundi rnbro atra- mento s< riptus.
I.il». II. Cap. I. in relationej in relacione G. — scythisj scytis G. . — repetcndnm] repetundum M. — illustria) inlustr. G. M. — imperioj om. G. M. I).? — autemj 1I<« voc in (i. habel notam K. scxusj cx bys M. — illustriorj inlustr. (i. M. scytharnmj scytar. G. — quanquamj qnamquam G. — srylliasj scytas G. — aegyptios — aegyptiisj ogiptios— egyptiis M. — imman.J ininan. (i. — vclamcnta— invenirentur] velamentum — invcniretur G. M. ? — aegyptum] egipt M. — aestivij cstivi G. — preme- rcntj pracm. G. — alimentorumj Sic G. c cor/. Videtur fuisse althn. — feraciorj faeratior (i. leratior M. — facillimej facilime M. — scythaej scytae li.— caelij celi (!.— distinxit] distincxit G. — quaequej quoque G. M. et D. in Add. — sttque frugj ac frug.G. (e corr .j fuit hac frug.) M. ? — regionnmj rerum G. M. ? — condit.J condic. M. — quanioj Sic G. <• corr.; fuit quantos. — scythisj scytis G. — aegyp- tiisj egipt M. — ct corp.J ct om. M. — csse dnriora] duriora cssc M .f — cact.j cet. G. — illuviesl inluv. <■• (corr. illuv.) M. — BcythasJ scytas G. — possessioj Sic (i. e << <rr : fml possio. — hiemisj ycmis JH. — acgyptunij egipt M. — pxapstuctj pxcstuapt G. — submcrsacj suinnicrsae G. M. — editissimam ct §. 19. cdiliorcmj acdit. G. utroque loco. — bumillimoj humilimo M. — cocpisscj (< p. M. — editior.J edic. M. — in macotimj in mare atim ('<. e corr.; fnit mareotim, at habet M. aegyptium—apsyptum] pgipt. M. — rpgumj Sic G. p corr.; fuit rcgnvm. — saccul.J scr.| G. — (ot antc sacc.J om. G. M. — imppns.J inp. G. M. — molilius] Sic (i. c corr.: fnit moffibus. — mhilominus] Sic G. e corr.; fuil nihilhominus. — colij om. G. M. (fuitne olim nilo coU?) — non posse videri] nec possil videre G.; e corr. rideri, ut hahct M.: nec possit vidcri nltima pro vttiiiiam. — quac sivc exaggerstio- nilmsj qnae vcl (rel in loc. ras.) a genercttionibus (c corr.; fnit generationebus) G. qne a gcncracioni- Iius M. — vidcalurj vidcantur (i.; scd n puncto not.— aegyptKs] egipt M. — scythae] Sic G. e corr.; fuit scythiae. — Cap. II. antem] In G. compend. est K. — et ab alteroj et om. (i. M. 1).? (<jui in Add. et rcvocat.) — riphaeisj ripheis G. — a tcrgoj ac tergo G. at crgo M. (leg. ab tergo). — ct phasij ct ithasi G. (in quo supr. vi-rs. a rpc. m. addit. rcl thanfn) ythasi M. (Falso E. stasi). — sedesj Sic G. e coir.; liiit sedis. — solitud.] Sic G. c corr.; fuil \i .llit. — quibusj om. G. M. — hicmisj ycinis M. — justitiaj justicia G. — sinc tccto munimcntoquej sinc tccti munimcnto (i. M. I). in Aild. — pccoraj pcccora G. — ct armcnfa inter silvas liabentibus , quid salvum cssct, si lurari licerelj ct armcnta et (ei om. M.) alimcnta hahenlibus quid inter silvas supercsspt, si G. M. et anncnta lialiintilms (jiiid intcr silvas supcrcssct I).? — aurum ct argenlum pcrindp aspi rnantur ac rcliqui mnrtalcs appetlUlt] au-
rum et argentum non perinde ac reliqui ......tales adpetunl (M. tmpet.) G.M.? (Eisellii nota valde obscnra
est) — lanaej Sic G. e corr.; fuit lithac — iisj his G. bys M. — ignotus] Sic G. e corr.; fnit ignotos.
— qnaaquamj et quamquam G. .M. (quanq. M.) I).? — aut mnriniej ac murinis G. M.? — jnstitiam] jnsticiam G. — cdiditj con<li<lit M.? — ibidcmj idem G. M.? — atque] Sic G. c corr.; fuit ai/ijitc. — et absiincntiaj abstinentiaque (i. M. D.? — eonditioj condic. M. — graecij greci (i. M. — sapientinmj sapientnm M. — collat.J conlat. G. M. — Cap. III. Mimmoveruntj submov. G. M. D.? — cyrnml cirum M. — ropyrionaj sophiriona G. sopriona M. — parihiciimj j .ariicum (i. jiarti cuin M. — hactr.j pactr. M. — immcns.J inmcns. G. — parerej jiaravcrc (i. M. (vel jiro pararc solent accipicndum, vcl lcscn- duni pararr.) — amittere] ammittcre G. c corr.; fuit admittcre, ut habet M. — indixit| induxit G. M.?
— vexoris] vezosis G. v< ■/.••■/. s M. (lalso E. vesosis. v. ad 1, 1, 6.) — aegypt] egipt. M. — lcnoiii !<>;s| Sic G. c corr.; liiit legationibus. — ccrtiorj rcrcior G. — rcspomlcntj Sic G. e ras. — stolide] colcndi G. M. — damnaj dampaa G. ; scd p. jiuncto not. — cxspect.J cxpcct. G. M. — vcnialurj Sic G. c corr.; fuii veniantur. — celer.J caeler. (i. — apparaluj apar. (i. — apsv |.(o| csy j >i<> (i. psi|>(o M. — impos. inpos. G. — immor.J morati G. M. — HagitationeJ Bagitione M. — dennntiantinmj denunciantibus G. M. I).? — redeant] Sic G. e corr.: fuit redirent. — scytharumj scytarum (i. — assyr.J assir. M. — impo- sini| inposuit G. — Cap. /1 scythasj scytas (■. — ylimos| In (i. corr. yUnus. — factionemj Sic (i. c corr.; luil pfationem (falso E. factionestM. affcrt.)-— oj>tim.J obtim. G. — cappadociaej capadotiac G. M. — thermodonta] thcrmothonta G. thermodontha M. — themiscyriosj themis cyrios G. themisci- rios VL — assuetij adsueti G. M. 1). — conspiraf.J consj>irac. G. — summovcntcsj submov. G. M. l>.?
— auxerc rcnip.J rcmp. augcre G. M. ? (remp. atigcre jx ndet ex ausae per epcxegcsin.) — contcmtuj contemptu G. M. — se luentur] \e om. G. M. D., (qui in Add. revocat pronomcn, quo non opus < si;
objecti......rationis esl remp.) — consequunturj consecuntur G. — concnbit.....] concubitus G. M. D.? —
otioj ocio G. — venation. venac. M. — dexteriorihusj Sic G. c corr.; fnil dexferiobus. — sagittar.J sagitarum G.— impedlretur impediatur G. M .D.? — undc amazones dietae siinl] ande dictae (G. e corr. dicti / amazones, omisso sunt, G. M.— unde am. dict., omisso sunt, D., qui in ./<-/</. sunt revocat. (leg. unde dictae amazones sunt.) — marpesiaj martesie G. marthesie M. (ralso I". marthesia.) — lanipedoj

— 207 — I. V UtlAE LEI TT. U) JUSTINl M.
lampoto (i. M. — inclytac) inclitac (i. M. — viciluisj Sic (i. c corr.; fuit ritibus. — solac| solo Ci. M. (Falso E. so/i.) — altcrnis] iJtcrnio (i. nltcrno M. ct I). in Add.? — majorc] inajori M. — curopac| Sic (i. c corr.; fuit etirttpae. — cuin marpcsia] marl/te.sta M. In cod. (iiss. |>ostcrioris vcrlii hae tantum syllabac in extroma pasina cxstant i -mar.- Quac scquuntiir usquc adoap. VI. t$. vcrlia /icr dttorlium co in cod.Giss. ilcsunt, quoil ncscio quo casu intrsrum folium dcsidcratur. quod v< l cxcisum cst vcl cxcidit. Vid. f 'iiiiimenl. Cril. p .6. ( ontinuatur autcm oratio ■ cap.VI. ?>. 11. vcrbo deeeilen.s. I ndc quac usqiie ad liiinc locum dcsidcrantiir variac lci tt. codicis Ci.ss., c .Marbtirijcii.si Iratrc cjus srinino i iuiiiiiiide KipplenSBr. Sunt aiitcin variac leott. liac : orithya| orithia M. ct sic ubiquc. — aflcrrct | adlcrrct M. D. — sracciac| srctic M.— assred.| adsrrd. M. I). — ■ anliopij BBtbiope M. — Uttns] lilus M. I).— applic.J adpjic. M. — infrequonsl Irequi iis \|. — ciiiii antio |ia| rum uin. M. ct lialict attlliiopa. ct sic uliique.—■ erat| om. M. — sumcrcntj MWtKBl M. — liippolytcl ypjiolite M. — adsuinsit| adsuinpsit M. — luppol.| yppol. M. — illa(iiin| mla- tum M. — sagilloj sagy lo M. (Falso K. sagi/o.) — genus sc scytli.] se oni. M. — nccess.] nccccss. M. —
a«seeulas| adscc. M. 1). — scd anti — minitliya] minitliia M. — soboleni
ct antc M. — dcmum] di inde M. I).? — absumtn| absuinpto M. sobulem M. — intercidit| Sic M. e corr. librarii: liul mterdtcit.—
Cap. V. "et'libcris| ac lib. M.? — al>ftiissent| fuisscnl M. ? — e.\«.poel.| e\pcct. M. — velut| veluti M.
— non tclaj tela oni. M. rton armn babet I).. tinde K. arma falso 111 M. "iiussuin c -se dicit. — a(fcr.| adfer. M. 1). — ac flag.| ct flag. M.— inopin.J inoppin. H. — intentaBt] UlteataBtn M. — non ut host/ ttt om. M. — BBjl ■llliat ] quicumqiic M. 1). — iancyri) iain cin M. — buii j hio M. — oiitin.J obtin. M. — srytbiam| srxlliie M. — istri] bistri M. — dcindij dcin M. D.? — loniis) ionis M. — auxil. contra scj contra se auxil. M .1 — Ca/i. VI. patrataj peraeta M. I). ? — votoj victo M. — quia nonj et quia non M. — colluvics) conluvies M. — orbi| urbi M. — ct screre] ac. sercro M.?— littcrac ccrtcj littcre ceric M. — ordo discipl.] discipl. ordo M .1 — cranaus| graBMS M. — HM filic M. — rcsioni ao we aj nnmcn rog. M.? — amphictyon| amphictionidos M. — illuvics] inluvics M. — absumsitj ah sunipsit M. — rcccpcrunlj suscepcriint M.? — ad orcchtheuin] ad erciiin M. — suh quo friinioiitt sati apnd eleusin a triptolemo repcrta] sub quo friunentis satio est eleiisin a ncptolcmo rcpcrta M. (leg. sub i/ini /rttmcitlt Miliii e.st ajiitd eleustn rep.) —■ colchos] cliolchos (i. — mcdio| medeo (i. o corr.: fuit medio. — .icgro| egco (i. — thesciis| tbcsaciis (i. lesoiis M. - thcsei| lliesaci (i. — demophoon] do- mofoon (i. demophon M.— graccisj srccis (i.— crant — ■umdtatDJB vrteres offensacj erat—simultatio vetcres (corr. t ili rts) olfensao G. — cvcntuj Sic G. e corr.; fuit erectu. — praclii] proclii G. M. D. — ni| Sir (i. r roi r.: fuit ne, ut habrt M. — hostiumj ostium M.— praclioj proelio (i. 1). — atquej Sic (i. o corr.: fuit at/t/tir. — oft"crcntis| Sic G. e corr.; fuil offerentiofu. — Ca/>. VII. BBBBia] annua G. M.? — civitati] Sic G. c corr.; fuit ciritate. — nullao tuuc lesrs] niillar Irges tunr M.f — legitnrj losihiis (i. — justitiac| jiisticiae (i. M. — lembus| Sir (i. c corr.; fuit lcb. — vclutj retad G. — egif] aesit G. — InliBSCt] vidissot M. — hujiis viri| Sic (i. e corr.; fuit Ittijiis jurr. — egregi a ] sreciac G. gretie M. — post cladcs mult .is] post miiltns cladcs G. M. ? — capitnlej capitalcs G.. e corr. eii/u/ii/. ut habrt M. — rocpit] eopit M. — si quis] Sic G. e corr.; fuit si quit. — aut censrndo, sibi| aut ccnsendo offi nderet, sibi G. M. ? — denientiaiiij demonciam (i. — dissiiiiiilarelj dissimulet (i. M. — coopit] cepit M. — vctahatur| Sic G. o corr.; fuit retebatur. — ccpit| cocpit G. — cxtcmplo] Sic G. e corr.: fuit explo. — niesarensos| Sic G. c corr.; fuit viiy. — Ca/i. I///. intereaj intcr ca (i. — mcsarcnsesl Sic G. e corr.; ftiit intgar. — illati| inlBti G. M. — vcriti| desorti (i. M. I).? — oleusi- niis| aclcusiniis (i. In M. fuit elusitiis, sed corr. elcus. — locat, jussis BMtr.] locari jussit (i. M. (Kuitno lucari jttssit et nialronas cc/ebrare?) — mesarenses] Sic G. e corr.; fuit ntrijarrntes. — inopin.) inoppin. G.; scd altrrum-puneto not. — assrrssus| adsr. (i. M. I). — rlassc captiva| clausae rapti- vae (■. elause captiva M. — intcnnixtis] interim artis inteiniiathis (i. intcriiu actis intcrim actis M. (Falso E. ittterim actis, altcro voc. oiniss.) — contcnditj Sic G. e corr.; fuit contendunt. — paullumj G. in loco raso pait litm. — ahfuit] Sic (i. e corr.; fuit ad/uit. — Biegarenses] dorieiises (i. M. I). in /4dtL f — suis dolis| dolis snis M., in quo fuit sulis suis dulis, scd su/is litura dcletum. — tvr.J tir. M. — ■ lacerato] laccratoquo G. M. D.? — progredftnrj iigteditu (i. degredilar M. — concioni'| con- Ikiiic (i. in mars-; in textu fuit cugnitiotte, ut habet M. — a quihusj aequibtts G., corr. e fuitus, ut habet M. — qneritnrl qnaeritnr M. — invidiosaj Sic (i. e corr.; ftut insidiosa. — mult. crcd.| cred. mntt M.? — Bceenditnr] Sic G. e corr.; fuit acceditur. — Bffirmatj simulat G. M.? — obtinrt] optinet <i. M. — tyr.J tir. M. rt sic patilo post. — Cap. IX. cjus) hiijiis G. M. D.? qui in Add. e/tts rrvorat.
— tCBeretj Sic (i. c corr.; fuit teniret. — cemprehendi] compraeh. M. ronprarh. (i. — pndicit] Bndicic. G. — dario — dariil darco — darei Ci. M. — siruti| sirut (i. M.f — laredacm.J lacedem. Ci. — sociaj Sic (i. e corr.; fuit sociata. — petiveruntj porduravorunt (i. M. Prohat paone D. in nnt.
— qua(ndui| Sic (i. ante corr., qua fartiun rst truadruatt, ut habrt M. — relisioncj reMgioni M. — exspcetatoj cxpect. G. M. — anxiuo] om. Ci. M. D. — plalaccnsibusj iilarcntibiis (i. M. — in campos marathoniosj in campis maralhoniis G. M. D.? — praclium] Sic h. I. M. procl. G. — ■ egred.] argrcd. CJ. Fuit aegregiuutur. — miltiadesj Sic G. e corr.; fuit meltiades. — exspcct.| cxpect. Ci. M. — fidoeia]
Idotia (i. M. — reperal] COeprrat (i. — jilus] Sic Ci. c ras.: fuit p/urrs. — sociis| sotiis fi. — alacr. an.J animi alarr. (i. M.f — sasittar.J sagitar. G. — vrncritj vcnerint (i.; fuit dcrr/icriitt. — audaciaij audatiao (i. M. — confogemnlj Eat in (i. in loco ras. VidetBT fuisse confutukruttt. — praelio] prpelia G. — jndicinm] jnditiom G. n. — caetorosj eet G. — adoleacentis] adul. G. e corr.; ftnt adu/iscmtis.
— in quoj in aua (i. — jam tunc| tunc sm. M. — dignitatis] Sic (i. c corr.: fuit dit/nitas. — cynac- Siri) cvncsiri G. — praelj proel. G. — manum] tnclusil F'isrh. Om. Ci. M.? Prohat fero I). in not.
— amitleretj aminttt. (i. o corr., ut hahol M.: fuit adm. — dcxlraj doxtera G. M. — comprebcndit] eonprai h. G. comprach. M. — dctinuit| Sic G. e corr.; fuit detcn. — arnissis] ammissis (i- M. — veluti et imbida fera] ot volud (sic M. pet d, relut (i.) rabida (sic G. e corr.: fuit raptda) G. M.? (do vorborum transpositione tacet E.) — coj In G. supra v. oxtat. In tcxtu fuit perseo praelio. — sinoj
sivo G. — amisi roj Sic G. c corr.; fuit misere]\ — lyr.J (ir. M. — athcnicnsisj Sic G. c corr.: fuit

f. VARIAE LECTT. AD JUSTINUM.
atheniensit. — concitor] conditor (. M. diis] <lis t;. — altoribusj Sic (i. e corr.; fait uitttr. poen.| pen. M. — Cap. X, darius] iareus G. M. (Falso aatein E. trauil ...*//■ ubique est in .!/.•• Re- peritur iii boc eod. interdum etiam darhts e( dari pro darii,) — deceditj (kcidtl G. in loco raso. Vi- <lctur fuissc dcdidit. — c.x liis| cx liys M. — arlcmcncsl artlicm. M. — actalis| Sic (i. o corr.; fuit aetatatis. — vindic.] vendic. ti. e corr. — dedit] om. G. M. fFnitne ordo mucenai dediCi) — xerxes] xerscs (i. — umm ] nam (i. M.? — arremenemj artam. M. — darioj darco (J. M. — sc regij sc rege M. — darinsj dareus G. M»? sibi vind.] vind. (e cerr. vend.) sibi G. — matento] paterno • •. M. — rvrum] < iriiin M. — artaphcrncm | ariafcrncn (i. M. artaphcrnen I).?— qui doini eognila caussa lerxem praeposuit] Haec verba desunt in G. M. (Obscnre loqoitur _ „qui praeposuit) <,/«.••) — ipsoquc] ipso quoquc M. — inviccm muncra| inunera inviccm (j. M. I).. qui in Add. vukatuin ordineM revocat. — miserint| mis<■runt <i. M. — ct jac.| H om. (i. M., ct habcnt joc. — eredttla] scd crcdula (i. M. — convicio| (i. e corr. cotiriliu, ut habet M.; fuit confitio. — regna maxhnal inaxnna reapa G. M.? — partiiintur| parc. .M. — xcrxcs| xerses (i. — cocpt.] ccpt. M. — graeciam] srcciam (i. M. — d< inaratus| dcmcratus M. — la<-cdai in.| laccilcm. (i. — xerxemf xcr.xcll (i. M.? — amicior] amicicior <;.— in tabellis] Sic <•. e corr.; fnil itabellis. perscribitj Sic G. e corr.; videtur fnisse perscripsit.
— eadcm <|Uc| eiMnMM G. M. — indiciuni] iiiililiuin (i. M. — ceraj cacra (i. — tradit] In G. vidctur linssc traaitur. spartan.] gparthan. G. M. — lacedaem.] lacedera. G. — quacstioni| In G. fnit quae- stione. — occultior] ocnltior <;. M. — ceraj caera <■. — xerxesj terses. — <!<■ regno armaveral el trecenta millia] Haee verba desunl in G. M. — immer.] inmer. G. — graeciamque] grec. (i. gret M. _ millc dncentas] decies centum milium (i. M. — <a< t.| cet G. — praelioj proelio (i. D. — Gdncial Bdntra M. — ducebat] deduc. (i. M. I».? — aequabatl aeqoavil (i. M. (fuitae aequavttfl) — navigatj
navigac. (i. M. — <•.....pendj conpend. <;. — Cap. XI. traeciam] grec. <;. gret M. — foedusj fedus
M. — namj n:lmq ^l<• (>. M. I>.? — spartan.| sparllian. <;. M. — tlu rinopyl.| tcrm. M. — xerxcsj xcrses G. — contcm (u| contcmptn <i. M. — succed.J Sie (i. <■ corr.; fnit tuccia. — deindej dein <■. M.? — caedes] cedeu (J. — tunc] tum (■. M.? — sociosj sotioa (i. M. — spart] sparth. G. — plura se] »« om. G. M.? — caeteros] cet. (i. — graeciaej grec. (i. — lacedaem.J lacedem. (i. — initioj inic. (i.
— spartanor.] spHrtlian. (i. — lionidaj lcunidas <i. M.? — dainno| ilanipno G. — spart.J spartli. G. — qnalitercnnqne] qualitercumque G. M. D.— praeliantibus] praeliatis G. M.— cadendnm] Sic G. a m. L; corfj ced., iii habet M. — nec exspect.] Sic <i. <• corr.; fuil ne; deinde expect. uterque <•..<!.. <i. «•< M.. habeT — irrump.] inrnmp. <i. — spartani] sparth. - posteaquamj postquam <i. M.? — caeduntj ccdunt G. — sciantj sciunt (i. M.? — praclioj proelio G. D. — Cap. XII. susccpcrantj susccpcrunt (i. M.? sollicitare eos in partes suas stat.] soll. in partes < -<.s suas stat. M.? — colloq.J conloq. G. M.— appliciturij Sic (i. c corr. : luit amplicituri, ut liabct M. — syml .olos| simbulos G. — olimj olym G. — mocniaj menia M. - non haei | imn om. M. — darioj dareo <■. M. — oostra castra] castra vestra G.M.? (leg. castranostra) - at vosj at om. G. M.— inhibete] Sic G. e corr.; fuil inhibite. — praelii] proelii <■■ D. belli M.? — quatuor millia armatorumj quattuor milia militum armatorum <i. M. —■ apol- linisj appolinis M. In G. fuit apollonis. — immort.j inmort. <i. — fulminibus] fluminibns <i. M. — in- telligeretj intellegcrel G.M.— adversusj adversnm (■• — viresj Sic (i. e corr.; fuil vvcos. — thespias]
thespiadas (.. M. — plataeas] plateas (i. — praem.....inte Ihem.] In (.. fuil praemonenti eihem. — fa-
hricaverantl fabricavernnl (■. M. — tuerentnrj ruerentur M. — moen.] qien. M. — non in aedif.J in aedif. iton M. — pretios .J praecios. <■■ M. — salamtniij salamini G.M. — occupassentj Sic (i. e corr.; fuil occupasset. — bello] Sic <i. e cprr.; fuit bella. — a <l sna tuenda] ad statuenda M. — dclabi] dilabi (i. M. I>.? — themistocles] themisthocles G. — graecj grec. G. gret M. — facillimel facilime M. — civitatesj Sic (i. <• corr.; fuil civitatis. — abire] cetire G. coire M. — majorij majore G. M. D .1 — consci i :iii .|asj collc<-t■iii.las (i. M. — impcll.| inpelL <i. — graecij greci G. M. — collatis] conlat. G. M. — capessunt] Si<- <i. <• corr.; fui( capesctmt. — vclut| Sic (i. <■ corr.; fui< vehuL — spectator] expectate G. M. — littore] litore (i. M. I).? — artemisiaj arthemisia (.. artemesia M. — halicarnassi] alicarnasi G. M. — xcrxij Sic G. e corr.: fuit xerxei. — audaciam] audatiam G. M. — ancepsj Videtnr in (i. Iucm' ancenps, ut cap. 14. 11. in (.. esl princenps. — themistoclisj Sic (i. <■ corr.; fuii themistocles. — coep.l cep. M. ■ caeterorumj ceteros (i. M. — trepidatione] trepidacione M. — saevitiamj servitium <i. M.V — dilab.J delab. (i. M. — Ca /i. XIII. dnbium consilu xerxemj du- binn xcr.xcn consilii M.? — acgred.] adgn d. (i. — hortatorj hortatur ut G. .M.?— ahcatj Sic G. e corr.; fuit habeat. — in majus] rt in majns (j. M. D.? — graeciam] grec. G. grct. M. .— aliter] Sic (i. e corr.; fuit a/trr. — fi ratj fnerat G. M. fucrit I).? — rcduccrc in rc £nuin| in regnum dcd. M. ded. in regn. G. (leg. in regn. red.) — rraeeij greci R. —• pontisj Sic <;. <■ corr.; fuil /nmtes. — tbemistoclesj Sic G. e corr.; fuil themistoclis. — in grafcia] In G. fuil in greciam, ul habel M., sc <l ni in G. cras. — < :i< t.| cet <■. — ad xerxeml ad xerxen M ? — eertior.] cercior. G. — ntaturata] matura M. — tr,nlit| In <i. fui< traditw. — tugaj Fst hoc voc. in <i. e corr. additnm. — abydonj abydum (i. M.? — ies] In <i. cst supra vers. — a<'stimat.] cstimac. M. — mirandaej miranda G. M. I».'. — carenl m| carenti (i. M. — etiam omni] omni etiam G. — assign.J adsign. G. M. D. — qnoti- diano| cottidiano G. quotltdiano M. — laborij Si< M. <■ librarii corr.; fuii labore — inopia] copta (■. M. — contraxeratj «traxerat G. — focd.J fed. M. — illcc.J intec. G. M. — Cap. XIV. m graeciaj in grccia G. in gretiam M. — olynthum] alintum G. M. — in speni pacis amicitiamque] Haec verba om. <;. M. - regisj reges G. M. — eorumj cjtis <;. M. (malc librarii genitivum ejui ad urbis retulerunt.)
— restitution.J restituc. t;. M. — posteaqnamj postquam <;. M.? — prctio| praecio (i. M. —• videl liis vi n.] his ven. vid. <i. .M.? — incensis qttac| Sic (i. <■ corr.; fuit incenstsque. — coeperantj roeperat G. M. — copiasj ln G. est supra vers. — in boeotiam] in boeciam G. in boetiam M. — gra< c.J grec. (i.
— graecos] grccos G. — crpit| coepil (■. — eodeirlj (;. e corr. eadem. — praelio] G. e corr. proeho, ut D.; futt proelia. — sub inontc mycale] sub niontc mosiac G. mosyc M. — s rnccos ] grec. G. — oc- cidione] occisione G. e < <.rr., ut habct M. — occidissej cccidisse G. M.— tantam famae veloc. (uissej fuissc tant. fam. vcloc. M.? — praeliumj procl. G. D.— in bocotiaj in boetia G. M. — nuntiat.J nnnc. G.

— 209 —
_t, VAKIAK LgCTT. Al) JISTIMM. _
— confecto] Sic G. o corr.; fuit confeto. — judicio] judit. G. — cact.J cet G. ■— thrmistoclos] th<■ - misthoclcs G. — princeps] Sic G. e corr.; luit prmrrnps. (cfr. c. 12. ancenps.) — eivitatuin I In (i. supra nm additum cst i, ut essct cirifatinm. — Cap. XV. condcre] Sic G. e corr.: luit condire. — mol iunl u r | Sic (i. e corr.; fuit molliiinliir. — mocnia] mcn. M. — complcxi] eoii|>l. (i. — essc] Fuit in G. essenl ante ras. — lacedarm.j laccdem. (i. — coep.| cep. M. — reputantilius] putantilius (i. M.
— mittiuitJ Sic G. c corr.; fuit mittit. — cxstruant] cxtruant (i. M. — laccdaenionem| laccdem. (i. lacederiioncn M. — diniissis| Sic G. c corr.: fuit ilim. spartan.| sparthan. G. M. — in legationom in lesatione G. M. — proficiscitur] proficisscitur (i. — in itincrc] in in (i. ost supra vcrs. — collog. Sic G. e corr.; fuit rollig. — ooiiciunom | contionem G. (c corr.; fuit cognitioiiciii.) M. — nuntiatur nunciatur (i. — spartan.f sparth. (i. M. — consulatur] consulant (i. M. — illatum) inlat. (i. M. — 9i- qunl| siquidcm (i. M. — rctcntos] Sic (i. e corr.; (uit rrcrntos. — castigat] castigavit (i. M. ? — iinlicc.] inhec. (i. — dimissus] ilemissis G. e corr.; fuit dimissis. — spartanis] sparth. M. — spartani. nc vircs otio corrump.] sparthani ( M. spartani) vcnire socios {snlttis M.) rorruinp. (i. M. — illat.| inlat. (i. M. — graeciar] grce. (1. grct. M. — depopulantur] popul. (i. M.? — graeciae] grcc. G. ^rct. M. — affcct.J adlcct. (i. — proditionis] G. e corr. priidieitmis . fbit proditiones.»— quoscuni|tic] quos- cuniqiic (i. M. 1). — nuntios] inmtios pontios (i. M. — socius) Sic G. c corr.: fuit sorios. — daiiinatur| dampnatur G, scd p puncto not. — prodit.J prodic. (i. — ciinonem) timon (i. thimon M. (Falso E. chnnoii.) — graecij sreei (i. — iniltiadis) inclciadis (i. — futuram| futurac (i. M. - delig.J dilis;. G. M. — judic.| judit. M. — xerxoni] xcrxcn (i. M. — •Pompei (enrr. pompcji) Trogi epitoma liistoria- riim lilier serniidiis r.r /i/i /il. iiiti/n/ lilnr /ercins- (i. -Incipit Itlicr lerltus Irogi pompei fc/tcitcr- M.
l-ili. III. Caj/. I z> niiiiiii| gcncium (i. — in sraeciaml in aretia G. M. — cont. inlui) con- tcmpliii (i. M. — coepit] cepit M. — quotidie] cottidio (i. quottidio M. — in spom] in sjie M. — ami- citiao| amicic. G. — asgredj adgr. G. M. D. — a dario] a darco G. M. — adolesccns.] Sic (i. e corr.; fuit adulisr. — impell.j inpoll. (i. — artaxorxem] artaxerxon M. arthaxerxon (i. — parricidium] Sic G. e corr.; fuit parridmm. — darii| daroi (i. M. — sreleri| Sic (i. e corr.; fuit sre/ere, ut hahet M. — assumit] Sic G. e corr.; fuit adsiiniit. ut hahot M. 1)., syllaba mit in (i. itcm est e corr. — soeiet.] sotict. M. — hacahasuiii] hacrahasum G. baccasahum M. — arta.xcrxi| artarxorxi (i. — occisus] occisus sit (i. M. I).? — opprcss.] ohpress. G. — his] hiis G. M. • — cognitis) Sic (i. c corr.; fuit ronnitis. — artaxorxes] arlhaxerxes G. a pr. m., corr. arthaxcrses. — artahani) arthahani G. — caet.] cet. G. — et ipscl et om. G. M.? — assist.| adsist. G. M. D. — loricam] lariram G. c corr.; fuit liiriram. — trajicitf traicit G. M. — atquef Sie G. e corr.; fuit adtjue. — adolesc.J adul. G. c corr.; fuit adulisc.
— caedcm| cedcm G. — Caj/. II. ciacciaf grccia G. gret. M. — lacedaein.] lacedem. G. — divisaj Sn- G. e corr.; fuit dirasa. — laceilaemj lacedem. G. — civitatuin| ciritatiiim (i. e eorr.: fuit ctri- laiitium. — trahchan(| trahore G. M.? — illustr.| inlustr. G. M. — virihus] urhihus (i. M. — atqur] Sic G. e corr.; fuit adquc. — graociae] gret. M. grec. G. — institutis] institnti M. — lycurgi] lygurgi (i. liirurgi M. — paresj Sic G. c corr.; fuit patres. — cx aeniulationej e.x simulationo G. (qui hahot -tnnilac.) — lycurgusj ligurgus (i. M. — cum fratrij cum fratre M. — polydoctacj polybitac (i. polibite M. — spartanoriiin| sparlhan. (i. — vindic.J G. e corr. rend. — cliarilo| carvllo G. rarillo M. — postuinusj Sic (i. a pr. m.; corr. postlium. — fuerat| crat (i. M.? — aetatem] ac.xatcm G. — intellig.) intcllcs. G. M. — spartanj s|iarthan. G. — sanxit| sancxit G., sed c puncto not. — doruuirntal doru- mcntiim (i. M.? — justitiain| justic. G. — formavit] firm. G. M. ? — parcimj parsim. (i. M.? — omnihus suasit, cxistj oinnilnis idein cxistimans. omisso suasit (i. M. (in (i. liiit item. Fuitnc oiiinil/us \uasit itlt ni . cxisl ') — a^sid.] adsid. G. M. D. — compens.J conpens. G. — velutj ut G. M.¥ — omnium scel. matj onnnnn mat. sccl. M.? — Cap. III. ordincs| ordinans G. c corr., ut hahct M.: fuit ori/tit/iis. — judiciaj judit. G. M. — per annuas successionesl ct annuos succcssores G. M. D. ?
— populo) popnlnm M. — altero| alteri G. M. — ne cujusj Sic G. c corr.; fuit nec cujus. — pcr- inisi(| pcrmissum (i. M.? — quenquam) quomq. (i. D. ? — opulcntj oppoji M. — bnitatiol imitac. G. M. — praecopitj Sic (i. e corr., fuit praecipit: M. pcrccpit. — ncquc priusj nr prius M. (leg. nec pr.)
— cliscioiiHirJ Sic (i. c corr.; fuit cleg. — nullis dotis fraonis| nullis frenis dotis G. M.? — tcnercnturj tlt tint renltir M.? et sic vidotur fuisse in G., in quo tcncrentur e corr. est. — senumj Sic G. c corr.; fuit MMPM. — honoialiiircinj Sic G. c corr.: faft honorationem. — apollincmj appolinem M. — detulisse| Sic G. e corr.; fuit deluiissel. — ahiiciquoj ahirique (i. M. — lacedaem.J lacedem. (i. — solutos se spartanij solutos BflM (parthani [marfk. hahot ehun <i.) M. (Fuitne: solutos essc se spart .1) — Cap. IV. solonnij solemaj (i. (o eorr. sollcmni) M. D. — e.xpugnassentj Sic G. e corr.; fuit expugnaset. — initiiunj iniciam G.
— graeciaej grotic M. In G. fui( graegiae. — querelis| Sic G. c corr.; fuit qurrcUts. — nxotomj Sic G. c corr.: fuit uxorem. — post tani| G. c corr. post, omisso tam ; fuit postquam , ut hahct M. — fccunditatr| Sic G. e corr.: fuit fecmdUateHi, ut hahcl M. — suppleri| stihpleri (i. suplcri M. — brllij brllis M. — assiduaj iusidua G. M. — spartaml sparth.ini (i. spartani M. — expcrirentur) Sic (i. o corr. ; fuit cxperiruntiir. — maternij patorni M. — phalantnm] paliinliim (i. (in quo fuit palaHCtHm) M. — asstimuntj adsumunt G. M. 1). — s]>ar(an.J sparthan. G. M. — dignitatis suae] dignitati suae G., in quo fuit etiam sui, quod corr. est. — adultorioj adultum M. — arce| Sic G. e corr.; fuit arrae. —
balantosj palantoa G. M. — scdition.J sedic. (i. M. — brandosiam] Sic G. c corr.; fuit brwtdis. M.
rudusium. — hisj is G. M. — taeftej In G. cst supra vcrs. — dclph.J delf. M. — sentential sentenc. G. — parlhoniisl Sic G. c corr.; fuit partlienis, ut habet M. — phalanto| palanto (i. palato M. (FaUM B. fmlanto.) — Uap. V. messeniij mrsseni (i. a pr. m., ut M. : corr. mcssenii. — deinl Sic G. e corr.: fuit drlitiic. — eactj rrt. G. — captivitatis malaj captae civitatis mala G. M.? probat 1). in Add. — poea.] pen. M. — paticntiamj patienc. G. — lacedaem.J lacedom. G. — conspiratiusl ciiin spiratius M. — lacodaenioniij Sic G. e corr.; fuit lacedemoni. — actierctj accuoret M. — ab atbeniensiDOs] Sic (i. o corr.; fuit ab alhcnit sil/us. — in contemtum] in contcmptum G. M. — spartan.J sparlhan. G. M. — tntaennl thirtbeara G. tyrtbeom M. — claodum pedej claudo pede G. M.? — praeiitol proeliis G. D. — desperationisj G. e corr. desperac., fuit disperac. — spartanosj sparthanos G. M. — ut ad
27

L VARIAE LECTT. AD JUSTINUM.
suppl. exerc. servos suos manomitt.j ul servos suos ad suppl. exerc. manumitt G. M. ? (suplem. M. — i 'al><> V.. ita: tad s >i/i/>/. exerc.J exerc. »>/ suppl. •) pollicerentur] pollicentur M. — amisa.] G. e
corr. ammiss. — lac < il;n ni.| lacoilcm. <;. — infligerent] inf.....lerenl G. M. I).? — ni intervenissel (vit
typ. pro intervenissent)] nisi intervenisset G. e corr.; fuil niri qui intervenisset, ut babel M. — tyrtaeus] tirtheus ti. tyrtheus M. — compos.] conpos. G. — concione] contione G. M. •— hortam.] ortam. G. — ilamnnrj ilainpiiur. <i. solliciii thcsscras| sollicitasset <i. M., omisso voc. thesseras. — insculptis] inscultis <;.. corr. insculptis. deligarent: ut si] deligarentur si <i. M. — consumsisset] consumps. (■. M. spatioj spacio G. — lineamenta] Hniamenta G. e corr., ut babel M.; fuit liniamente. — in- dicio] indit. G. M. reges] regis G. M. nuntiari] aunciare G. uuntiare M. messeniisj Sic <i. e eorr.; fuil messenis, ul habel M. aemulatj emul.G. — unquam] umq. G. D. — victoria laced. fuit] laced. \ni. fuil M.? (laeedem. etiam <..) (»/>. I/. tertiuml tercium (i. — messenii] Sic G. e corr.; fuit messenei, nl habet M.— lacedaem.] lacedem. G. - socios] ln (.. esl sotios supra vers. — super- vacaneos] supervacuaneos G. M. - eosdem] eodem G. M. — graecia] grec. G. gret M. — transferunt] Sic <i. e corr.; fiiit transferant. — lacedaem.] lacedem. G. — ac rap.] Sic <«. e ras.; fuit hac. — la- cedaemj lacedem. <i. — peloponnenses] peloponenses <;. M. — immis.] inmis. G. — aegyptj egipt M. — facile] Sic G. c corr.; fiiit facillime. - deinde] Sic <i. e corr.; fuil de in textu, inde supra vers. add. — praelium] Sic h. I. M. proel. G. I». — reparavere] reparant <i. M.? —■ tum et] jam et <i. M.? — laccdacm.] lacedem. <i. — vcricrant] verterunt G. e corr., nl habel M.: fuil verterent. — Utrinqui | utrimque G. e corr., ut habct D.; fuit utrumque. — laccdacm.J laccdcm. G. — otios.J ocios. G. — boeot.] boet. G. M. — persici licllij beUi pers. <■■ M.? — amiserantj <i. e corr. amtmserant.
— sparl.l sparth. G. — implic.] inplic. G. — tertium] tcrc. G. — acquir.] adquir.-G. — periclemj pericleii <i. M. I).. qui in Add. />>>>>■ /em rcvocat. — sophoclem| sopnoclen G. M. D., qui in .!>/</. sophoclem rcvocat. — spart] sparth. <i. M. — achaiae] asiae <■. M. I).? — Cap. \ II. lace- daem.] lacedem. G. — otium] ocium <i. — inimicitj inimicic. <i. — tuleruntj Sic G. c corr.: fuit tuller. — itaque quinto decimo annoj itaque extra W. annos <■• M. — intra XV. ann. D.?, quod falso E. e Marb. affert — contemtu] contemptu <i. M. — expetiisse] expetisse <■. M.? (syllaba se in G. esl supra vers.) — praelium] prael. h. I. M. pr6el. (i. I). — ducisj ducis hostes ad praelium provocanl M.. sed verba host. . . . />>■»>■. litura deleta Bunt. — populat.] populac. G. M. — differunt] Sic G. e corrj fuil defer. supervacuam] Sic <■• e corr.; fuil supervacuum, m habel M. - sine per.] in sc per. <;. M. — ilciinlej de G. in textu, inde supra vers., dein M.? sentient] Stc G. e corr.; liiit senc. — lacedaemj laccdcm. G. — depracd.J Sic h. I. M. — comparat.J comparac. M. — ■ expeditiol cxpedic. G. — contemtusj contemptus ti. M. — cact.] cct. G. — rcliqiioran(| Sic G. e corr.; liiit reli- querat. — acquir.] ailquir. G. — proditionis] pro«lic. (i. — prospiciensj prospitiens M. -- e< adl et in G. est supra vers. Om. jilane M. — lacedaemj lacedcm. (i. — nec cessatumj Sic *>. e corr.; luil »>■ cess. — fcssi lot inalis] fessi ut tot nialis G. M. — induciasj indutias M. — socior.J sotior. M. — fe- rentes] ferrenl (.. M. — sociis] sotiis M. — potiusj pocius <i. — aperto] apperto M. — praelio] Sic h. 1. iM^. proel. G. D. — in sicuiam] Sic G. c corr.; fuit sicilium, iu habel M. — wPompei Trogi >/»- toma histdriarum liber tereius expHcit, incipit lioer quartus' G. Im M. al> b. 1. nulla porro neque inscriptio neque subscriptio extat librorum.
I .il». IV. ('»/>. I. augustis] angustiis M. — adhaesisse] Sic G. e corr.: fuit adaedisse. — di- reptamque] diremptamque <i.? diremtamque M. I). — quoil toto] qui toto <i. — impetu] imperii M. onerel honere <.. e corr.j fuit honore. — ipsa tcrraj terra ipsa <;. M.? ita penetrabilis, ut| ita /»- netraoilit itaque »1 (i. M., scil in (■. >/>>>/»> punctis not (Fuitne ]»>>> i'rabihs. >/» »/. omisso priore iife? an excidil adjectivum posi >/»i/ i>> ; i. e. ita />>■>>. > / ila ...?) — stratumj Sic G. e corr.; fui< statutn. — spinin| spiritum (;. — inter interiora luclandj mhr nilerila htctante G. a m. 1.. sed interita deletuni a m. interius >/» luctante M. introrsus htctemie habet Isidor. dc Rcr. Nat c. -Ki. ed. Vrev. Vol.VII., ubi fere totum caput extat — complur.J conplur. (i. — vaporemj vapores tsidor. — aetnae] aethnae G. ethne M. — aren.J liaren. G. M. — ital.] ytal. M. — promontor.J promunt. G. promunctor. M. — rhegium] regium (i. M. — graece] Sic <i. e corr.; fiiit graecae. — pronuntiantur] pronunc. <■• M. — coiere] coire •;. e corr.; fuit coiere. — tarn] om. (i. 31. — solum] Sic G. e corr.; fuil solo. -- viden- tibus] visentibus <i. M. D., qui in ./>/>/. revocal videntibus. — terga dantcsj tcrga dantcs virqiHus G. M. (e not. margin. Cfr. XI, 7, 13.) — aesiu^l hestus G., e corr. aestus. — aetnae] aethnae (i. ethne M. — aeolidumj eolidum (i. c corr.; linl aeol — veluti ipsis| velul ip^i^ in undis (... sed >>> delet; fuit olim velut iii ipsis undis, ut habet M.? — alereturj alerentur M. — scyllam] scillam G. M. — charybdinj carybden G. caribden M. (Falso V.. caribdin.) — pepererej Sic G. e corr.; fuil peperire.
— auiliu| auditus <i. M. et Isidor. 1. c.? — simulacraj simulacnra M. — vortic.] Sic G. c corr.; fuit > < >■/» .. ut babel M. — desidcntisj Sic G. e corr.; fuil desidentes. M. dissidentis. — aetnaej aethnae G. ethne M — atquel Sic G. e corr.; fuit adque. — terrae difiusus, nutrimentaj Haec verba, inclusa a Fisch., om. G. et M.? Sed habet Isidor. — incendatj inccdat G. M. — jamj Inclusit Fiscli. Extal ta- men in G. M.? — promont.J promunt G. pronionct. M. — admir.J amirac. M. — ■ coeuntibusj Sic (■ c corr.; fuil coentibus. — promontj promunt. G. promunct. M. — discedentihusj desced. G. descend. M. — solidaj Sic G. e corr.; fuit solita. — compos.J conpos. G. — admiratj admirac. G. — trans-
eunti.....| transeunc. (i. — promontj promunt. <i. promunct M^. — antea] ante G. M.?— Cap. II. cycl.J
cicl. M. — tyrann .J tirann. G. M. — feracior] fcratior G. M. — anaxilaus] anauxilaus G. M. — jusiiiia| justic. G. — caetj cet G. — moderation.J moderac. M. — haudj haui G. e corr .j fuit aut. — micy- thoj micalo G. M. — carthaginiensesj cartaginienscs G. carthaginenses M. — tentavcrej lcmpt. <;. M.
— ivr.J Sic <;. c corr .j liiit tir., ut habet M. — amissoj G. e corr. ammisso, ut habct M. — hamilcarej »<>»/>■. G. (in quo corr. amulc.) M. — Cap. III. rheg.j reg. G. M. — ex altj et alt. G. — abhimeraj abmera G. M. — implor.J inplor. G. — tulerantj Sic G. e corr.; fuit tuller. — tyrann.l tir. <i. M. — compar.j conpar. G. — rhcg.J rcg. G. M. — amissaj ammissa M. — necessej nrc esse M. tyr.j tir. G M. — catiniensesj cathenienscs G. M. (Falso E. athen.) — syrac.] sirac. G. M - quo asiam grac-

L \ \::i M. LEI T. \l. II STIM M.
ciainque— occuparcnl) quod asiam grcciamquc (gret. M.)— occupavcrant G. M. D.? — syracusanis| G. e corr. stracusanis, ut habct M.: fuit sicusattis. — classis] Sic (i. c rorr.: fuit c/assi. — laccdaein.) laccdcm. G. — sub spccic] sub in (i. est supra vcrs. ()m. M.< — calin.| cathcn. (i. athcn. M. h. I.. ■M supra. — tcntar.] tcmptar. G. M. — initia] inic. (i. — lachcic] lacclhco G. laccdco M — < hariadc| carialhc (i. M. — calin.] cathen. (i. M. — lacdio] lcdio G. — svrac.] sirac. (>. M. — fi ci nint| fccc- ranl (i. M. — Cap. IV. svracj sirac. G. M. — promissis| Sic (i. e corr. : fuil /irumisis. — cl omni squa- lorc| scd oinnis squal. M. In G. vulg. c\|al pcr ras. — acquis.] ailquis. (■. M. — concioncin] rontivilcm G. (in no fuit conditionem) M. — prcc.] praec. G. — damnar.l dainpnar. (i. — igioir classis] (i. pcr conip. . I» igitur el.' supra v. is, ut cssct, opinor, his iijitur cl. — lamachus] lainachos G. M. I>.? — rcpclitur, iii | ri/ntitiir rW ut (i., scd rex dcfct. — pracl.| proel. G. I). — lamachus] laniai hos (i. M.?
— ■■■il 1 MHC G. M. — commcatibus| romiiioiratibits (i. c corr., u( hahct M.. fuit commoreantibus.
— fracli] fractis G. e corr.; fuit factis. — syr.| sir. (i. M. — lacc<lai -m.| laccdcm. (i. — K . v ''|'P l gilipp. M. — in quol in om. (i. M. — audito in itincrc bclli jam inclinato sialu] audito gcncrc bclli, jam incl. siat. (i. M.f — graecia| grctia M. — opporl.| oport. G. M. — pracl ] proel. (i. I). /trael. h. I. M. — terlio] tercio G. — coinpul.j coiipul. (i. — socios| sot. (i. M. — libcravil] Sic M. ex ipsius librarii corr., fuit laboravit. — tcrrcstrij terristri M. — gyl.j gil. M. — classcm| classc M. — Iaccdacmonc| laccdenioni G.? lacedcnionii M. — . iiiiissi | ainniissi M. — dcmoslhcnein| d( inosthenen (i. M. I).? — ciiryni.] eurini. (i. M. — supplem.] Sic (i. c corr.; fuit subplimento. — pcloponesii] pcloponensii (i. M.
— civilaluin] civitatiuin G. I).? — syr.J sir. (i. M. — quasij qucsi M. — gracciac] grctic M. — Cap. i'. cum onini publica] cum omni copia publ. M.: sed co/na dclet. — prael.| Sic h. I. M. procl. (i. D. — dcmosthencsj dcmostcncs G. — coepit] ccpit M. — afflict.] adflicl. (i. M. — infcliciora] infeliliora M.
— urbis] orbis (i. M. — oport.l opport M. — nicias] niceas (i. M. — rnale] malae G. — destitj Sic G. e corr.; fuit disttt. — impcll.J inpell. (i. — syrac.] sir. (i. M. — aggrcssi fueranl| adijressi (D.) omisso fiierant (i. M., unde D. i/ui inclusit. Ego conjicio, legendum essc i/m — adijressi sniit- — cu- ryiiicdon| curilocus (■. M. curylochus D.? — praeflieral| pracfuit M.? — deinostlien.| deinosten. (i. M.
— tntior.| luc. (i. — demosthencsj deniostcncs (i. M., fuit in (i. deinostenis. — ilcmosthenisj demoste- nis (i. — -Pumpci Truiji e/iitoma historiarum iiber quartus exphcit, inci/ut liber i/utnltts.' (i. In M. nulla est nota.
I .ili. V. Ca/i. I. mvstcriaj mist. M. — cereris] ccleris (i. M. — inilioriim sacraj iniciorum sacro (i. M. - imllo| nulla (>. M. — solemnia cnuntiavisscj solcniniae nunciavisc G., e corr. ss supra lin., ut cssi l iiitnciarissc. M. soleiiinic niiiii lavise. — revocalusijiie a bclloj (>. c corr. revocatitsque bcllo, ut hahct M.; fuit reroratus qtta be/lo. — jodicj judit. (i. *l. — conscientiamj conscienc. G. — lace- daemonaj laccdemoiiia M. lacedcinona (i. et sic paulo post /arcdenioiiiuriim. — impellit] iniicllit G. — pracliol proclio G D. — ultroj Sic G. c corr.; fhit u/tra. — gracciael grecie G. gretic M. — velut| velud Sl. — concurrunl| Sic G. c corr.; fuit runcnrraiit. — dai ius| Sic (i. e corr.: fuit darrtts, ut habcl M. — aviliquc| avili quoque G. — odii) udiinn G. (in qno liiit hudiiiin) M. I).? — laccdaem.j laeedem. (i.— tissafernein| tisafcrncm (i. M. — lydiael lidic M.— sumlumj sumptDm (i. M. — graecis] grecil (>. — opprim.j o|irim. G. — pracl.j procl. (i. D. — laccdaem.] lacedcm. (i. — consumti| con- sumiiti (>. M. — socii| soty M. — Ca/i. II. COmpelLJ conpcll. (i. — scicbant| Sic (i. e corr.: fuit sciehal. ui habel M. — vidcbanl] vidchat M. —■ laccdacm.] laccdem. G. — partaqucj |iara (aquc (■. M.
— pensabanl] pensarct (i. M. (Icg. /lensarutit) — laccdacm.| lacedein. (i. — alcibiadis| Sic (i. c corr. : fuit alcibtades. — vclutj (i. in lcxtu rel; supra vers. ut. — aemnl .J emul. G.—■ tissafernemj tisafcrncn (■. 1). tisaleniem M.— dariij Sic (i. e corr.; fuit darri, ut habet M. — insinuavitj Sic G. e corr.: fuit insinua- btt. — et ae(alis| et om. M. — vcncrat.) Tenerac. M. — eloquentia] Sic (i. c corr.: fuit ae/uquentia, quac orlhographia paulo post sinc corrcctione rcdit. — amicit.j amicic. (i. — tissafcrni| tisafcrni (i. M. 1). — laoeoaem.] lacedem. (>. — pottion.j porc. (i. — ioniosj iunior G. M. — lacedaem.] lacedem. (>.
— csse dcherc] debere om. M. (Fuilne in cod. antiq. memore debere esse?) — graecis] grecis G. — et quos| ct quod G. M.— possit| possctG.M.?— gracciani| gret. M. — c.xacquandasqne] Sic G. e corr.; fuit exse- qiiandasqtie. — partium] parc. G.— spartan.J spaiihan. (i. M. — qui — sinlj quia — sint (>. M. ( Kalso E. stitit)? — gracciac] graetiac G. grctie M. — tissaf.J tysaf. G. tisaf. M. — totaml om. G. M.—. ncccss.J nec- 0M8. M. — impon. mpon. G. — Cap. III. vendk-J M. e corr. vend.: fuit vittd. — his| hiis M. — ainicit.l HUcic .G. amititM.— rcsp.| res.M. — Bnminente] inmin. (>. — (yr.) tir. M.— impot] inpot G. — vindic.] (>. ct M. c corr. rend. — initlit) scribit (>. M.?— quadring.| quadrig. (>. — hacj Sic 6. c corr.: fui( ac.— dcnunt.| dcniinc. (i. M. — optiin.J obtim. G. — lacedaem.j lacedcm. (i. — tcntav. J temptav. (>. M. — ■tqne] Sn (■ i eorr.; fuit adque. — itaj om, M. — in beUnm] tn cst in (i. supra vcrs. — imbelhtm M. — lacedaem.] laccdcm. G.— Cap .Ii. scslo mindarus ct phariiabazus| zcslromindareus (corr. in 6. darius) et pharnaliasus (i. M. (Falso E. zisiromm dareits, vocabolo /iharii. prorsus ncglcc(o.) — laccdacm.| lacedem. G. — exspccl.J c.xpcct. G. — praelio| procl. G. D. — fermcj Sic G. c corr.; fui( fi rmue.
— lacedaem.] lacedem. G. lacad. M. — fracti) tracti (i. M. — quacstum| qiiestum (i. quaesitu M. — pracslabatj pracbcbat (>.? perbebat M. (Falso E. praebebat.) — syr.J sir. G. ■— auxiliaj Sic G. e corr .j fuit atisiita. — illatnmj inlat (i. M. — cartnaginenaibna] cardiaginiensibus (;. M. D.? — lacc- laem.J lacedem. (i. — praelj proel, (i. I). — dcfccerantj defccerunt M. — adjicitj adicit (i. M. — atquej Sie (i. c corr.: fui( adi/ue. — desiilcratusj syllaba tus in (i. cst loco raso. — praclj procl. (i. I). — mirantnr] miralar (i. M .I — hunc| Sic (i. e corr.; fuit hinc. — landant, quaej landansqoe (i. M. — rnrsnmj rursus (i. M. — inclina(io| inclinac. M. — execrat.J cxccrac. M. — bnmanam] inhu- maiiam M. — posuisscl Sic G. c corr.; fuit puisse. — contumeliasj Sic G. e corr.; fuit contumehot.
— exccrat.j cxecrac. M. — precibusj pracc G. — gracciacj gracic G. — acquis.J adquis. G. M. I> s\ raciisariim | siiaciisanuin (i. M. — ioniae) ioni (i. M. — hcllcsp.J Sic (i. e corr.: fuit elesp. —
annquam] numq. (i. M. D. — Cap. V. a lacedacmj ct a laccdem. (i. M. — belloque] bel/o, omisso Mfj H. — praefic.] perfic. M. — tissafernj tisafcrn. G. D. tysaf. M. — dariusj Sic G. e corr. : tuit darcits, ut habet M. — laccdacmoniosj lacedcm. G. Iaccdcmouiosi M. — alcib.j adcib. M. —

[. VARIAE LECTT. Al> JUSTINUM.
securius] securus <■ M, dulcedine] Sit <■ e corr.; (uil dulcedines. prael.] proel. •■. D. athe- niensesj atheiiicnsi M. — dcsperatioj desperacio <i. e corr.: fuit dixjxracio. — ex continentij ex con- tinentia <■ M conone] Sic G. e corr.: fmt conon. — arbitrantesj Sic G. e corr.; fuit arbitransles
— fortuna] Sic <■. e corr.; fuil furt, — apudj Sic G. e corr.; fuil aput. — reCentia] recencia G. — vicisst | fecisse ti. M. — ostenderet] Sic O. e corr.; fuit hostenderet, sed signum/'' appositum est, quo plerumque aliquid deesse significatur. — veritus] veritas M, involunt.] volunt. M. — proficiscitur] Sic G. e eorr.•. fuil proficissitttr. — Cap .VI, canonj vit.typ.pro conon, se <l M.revera habet canon. — qtii- busque] Sic G. e corr.; fuit quibus, omisso que. population.J populac. M. impub.] inpub. G. ■ expletur] ezplentur M. - imbellis] inbell. G.— prael.] proel. (i. 1). — perditisj perdicionis M.— desperat.] Sie li. e corr.; fuit disper, damnatis] dampnat. (i. M. — ut consumta] m consumpta M «I consumptu G.— impun | inp. (i. — ex qual eaque (i. M .1 — colluvione] inconluvione G. a m. f, corr, mhtvione, iil habet M. — eonscripto exercilu domini antea gracciac vix tibert. tucb.] domini antea greciae conscr. exerc, \i\ lib. tueb, <i. M, D.f — experiendam] experiundam <■. M. — erat] fuil (■. M D .1 desper |
Sic (i. e corr.; fuit disper, — nunc non desperentj Haec verbi.....t. (i. (in quo sperareni a nrolto re-
centiore manu supra vers. est adject.) M. sed neque is miles] sed ne i|tns miles (■. M. — athenicn- siuiii) Sic G. e corr.; fuit athcnium. — cae viresj hae vires O. M. ? — scicntia] sciencia G. — conhnuerant] continuerunl (i. M. — Conon eo] eo om, G, M. (Fuitne Cono eol) — prael | proel. (i. D. — concedil euagoram a( dux lacedaem.] concedit. Euagoras autem dux lacedcm, <■ M. (Furtne «</ regem ryprium conccdit Euagoram. Euagoras autem dux Laced.?) — VII. laccdaemonaj lacedcmonia
M. lacedemona G. — reeepilj recipit M. — aliml| Sic G. e corr.: fuit aliut. — ilition.] ilic. G. M.— rcliquitj Sic (i. e corr.; fuit relinquid, ut habet M. relinquit. — nunt.J nunc. G. —.imprud.| inpruil G. — lmbecillitas] imbccilitas O. — coeuntj Est in (i. loco ras. — atquej Sic G. e eorr.; fuit adque.
— alii, aliij semel 0111. O M. — cum privatisj Sic O. c corr.; fuit conprir. — casibusj causibus M.
— querclamj Sic G. e corr.; fuit quercllam. — incolumiumj hicolonium M. — amiss.J In O. c corr. est ammiss. — propon.] praepon. G. M. — et incend.] et om. M. — felieioresj feliciciores M. — ducentcs, quaej Sic O. c corr.; fuit ducentesque. — incolumibus] Sic G. c corr.; fuit inco h mt ini bus.
— ruinaj ruinae G. M. — puleriora] pulcbr. M. — moenia] men. M. — extruerej exstrucre G. e corr.; fuit exstruire. — Cap. VIII. obsidione circumdatos fame urg.] obsidione circumdata obsessos fanwurg. O. M. D.? — sciebant| Sic G. e corr.; fuit sciebut, ut habet M. — nequej neque eniiii M.
— et nej ncc G. e corr., omisso et; fuit ne, omisso ct, ut habet M. — atlvebij ad quae G. M. — pro- viderantj providcrcnt G. M. — fractil facti M. — assiduaj adsidua G. M. — deberetj Sic M. e corr.; fuit dcbcrcnt. — sparlan.J sparthan. G. —■ atheniensiumj atheniensi M. — spartanij sparth. G. — eru- turosj exituros M. — polliciti si demissa] Sic G. e corr.; fuit polhcitis idemissa, s erat in loco ras. M. polSciti idem issa. — pyracum] pircum G. M. — murij iiuiri miri M. miri pro muri G. ■— braehia| brecia (i. — dcjiccrent] deicerent G. e corr., ut habet M.; fuit dcicerant. — quae reliqiiaej quae et reliq. M., sed et ab ead. man. delet. ■— ex semet ipsisj exemit ipsis M. — lacedaem.J lacedem. G. — lysandroj lyssandro G. e corr., ut babct M.: fuit liss. — et Cxpugn.j et om. G. M. — tlarii| Sic G. e corr.; fuit darci, ut habet M. — dionysiij dionisii O M. — siciliaej sylicie M. — mutatoj Sic G. e corr.: fui( mutatu, <\\\"<\ e secunda emend, mutatum esl m mutata el e tertia delrique in mutato. — conditioj < ciiulicio G. M. — mutaturj miitata M. — alcibiatlej alciade M. — auspicanttir| auspicatur G. M. — liberat.J liberac. M. — artaxerxemj artaxerxcn (i. D. ? artexcrxen M. ■— comperissentj conper. G. — interciperent] intercaperent M. — aperte] Sic ('•. e corr.; liiii aparte; M. « patre, — Cap. IX. miseras] Sic M. c corr. libr.: fuit ?niscrans. — cxhaiir.l Sic (■. e corr.; fuit exaur. — quodj Sic G. e ras.; fuit qui. — theramenij theramini (i. dicraniin M. ( Falso E. dicramini) — gracciaj greeia O.— alhe- niensiumj adieniensium M. — lacedaem.J laceilcm. G. — edictoj aetlicto G. cdictorum M. •— argos) Sic G. e corr.: fuit agros. — contulerej Sic G. e corr.; fuit contullcrr. — eseruntj ae^erunt G. — thrasybiilus] tbraslb. G. M. ■— comiiiuni] oniniiim .M. — pfaylen atticoruin| filcnaticorum G. fylenatico- rum M. (E. soluni /)//' « alfert.) — ■narunilain] quorundam O. M. — civitatumj civitatium (i. ? — crudelesj crudelis (■. M — ismeniasj inmoen. G. M. — theban.J Sic M. e rubra corr.; fuit dieban. — et lysiasj edisyas M. — militesj om. G. M. ? — eloq.J aeloq. O. — prael.j proel. G. —■ doiiiinatione | dampnatione (>. damacione M. — exhaustam] exauslam O. — caed.] ced. G. — prodit. | prodic. G. M. — habitarc] habitrare O. — thrasyb.] thrasib. (i. trasib. M. — quod cumj Sic O. e corr.; fuit ///// cum. — prael.J proel. (■. 1). — hippolochusj hippolocus G. M. — Cap. X, caet.] cet. (i. — thrasyb.J thrasib. (i. drasib. M. — victoremj victorc O. M. — potiusj pochts G. M. — nec se ideo arma cepissej nec se ideo esse arma cepisse (<«</>. (•.) (■. (in quo es.se punctis not.) M. — ademtaj adempta (i. M. — reslituatj Sic G. c corr.; fuit rcstituit. — adinonetj ammonct M. — cognat.j cognac. M. — conunnniumj om. <■. M.?— patienterj pacientes G. M. — patriam] patriae (■ M. — emigr.j aemigr. G., sed « puncto not. — qui rempublicamj tjtii in <i supra vers, est. Om. .^J. Paritcr ifi (■ supra vers. est ublicam; fuit olim remp. — nihrlj iiiehil M. — dominat.J dominac. M. — aggrcssij Sic G. e corr.; fuit adgr., ut habet M.— nunt.| nunc. (i. M — Incedaein | la< <-<l<in. (■. — ad quodj Sic O. e corr.; fuit ad quo. — comprim.j cprim. O. (per compendj — cfvibns] (Falso E. e M. afferi ombus, mihi civibus perspicue scriptum videtur.) — eleusinaj elcusinae G. M. ? — caet.] cct. <■ indignantesj indignantar G. M. — bell. athen.J et bell. ath. (i. M. — colloq.] conloq. G. M.— dominat.] ■lominac. M. — comprehensij conpraehensi <■. compreliensi M. — atquej Sic G. c corr.: fuil adque.
— dissipataj Sic G. e corr.; fuit discipata. — e.xj In G. a rec. man. cst. — thebani] Fuit in (■. athc- bani. — corinthii <ni< J Sic G. e corr.; fuit corinthiquc. M. chorinthique. — manubiisj manihus M. — lacedaem.j lacedem. <i. e( sic paulo post. — intelligi] In (i. corr. mteUegi. Cap. XI. ferel forte <■ M. I». in Add.% — darius] Sic G. e corr.; fuil dareus, ut habet M. — artaxerxe el cyro liliis relictis rcgnum] Haec verba desunt in (i. M. (Falso E. omissis etiam voc. artaxerxi addit) — artaxerxi] axerxc O., ut habet M., sed corr. in G. acerxe. — cyroj ciro M. — occultej ocultc G. — adversusj Sic O <■ corr.; fuit adrersum. — quod] Sic G. e corr.; fuit qui. — uunt.J nunc. G. — artaxcrxij Sic G. e corr.; fuit

— 213 — L VARIAE LEl TT. \l> .11 MIM M.
axerxe. M. artaxersi. — arcessitum) arccrsilum G. accrsituni M. — innoccnt.] innoccnc. M. — aurcis) anioris M. — intcrfcc.] Sic (i. c corr.: fuit intcr/ic. - ncc) Sic (i. c corr.; fuit ne. — dissimulatj disimulat M. — cocpitj cepit M. — laccdaemoniij laccdcm. (i. laccdonii M. — bcllo] belli M. — cnixc sc] se om. (i. M. — velut] vcl G. M. — gratiam, ct apud) gratiam ci apud G. M. — artaxcrxcm] artaxcrxcn (i. M. D.? — vicissct] vicisscnt G. M. Post hoc verbum a eq—U lur in M. hacc vcrlia rttd eum in brllo remc; scd dclcta sunl lincola. — nihilj nichil M. — in bcllo] inihcllo M. — sors] fors G. — pracl.] proel. G. D. — subtra.xisset] Sic (i. c corr.; fuit substrax. — pracl.] procl. G. I). —■ a tanto] a oni. G. M. — tol] om. (i. M. — gracc.] grcc. G. — ncquc] nccquc M. — • Pompei Trngi epitoma histo- riaruni hbrr i/uinlus exp/irit , mct/iit libir sexlus.' G. Liber srxtus M. rubro alrain. in marg.
I.il». VI. Cmp. /• I;i'c .l i( in | l.n edein. (i. — duplic.] Sic (i. c corr.; fuit dublir. — affect.l Sic G. e corr.; fuit atlfcct., ut hahcl M. I). — cocp.] ccp. M. — hcrcyllidcs| Si< (i. c corr.; fnit hcrcu/idcs.
— militiam] Sic G. c corr.; fuit mi/ir. — vidcrct] \idcrcnt G. — arta.xcrxisj Sic G. c corr.; fuil tirta- xersts. — phariiabazuni] farnahasum G. M. Eadem oft&OenpUa in ulroqiic cod. mox rcdit. (Falso E. jihariiabasum.) — tyssafcrnem] tvsalcrncn (i. M.? — ■ paci(icari) pacificandum (i. M. I).? — tissafernes] thisati•rncs li. iNsalc rii. M. — colloq.] conloq. (i. — condit.] condic. M. — criminaiurj Sic G. e corr.; fuil t runmtilor. — laccdacm.] laccdcm. G. — ingrcssosj Sic (i. c corr.; fuit ingrrssus. — impcns.] mp. <i. — quac diffcrant bclla, quac gcrant] ut diffcrant hclla quani scrant (i. M. 1).? — tanq.] tamq. (i. I). ---- pcrlici, scd redimi] Sic (i. e corr.; fuit /irrfrissrt (prrfer. M.) rcdiini G. M. , in quo a lihr. corr. cst prr /ictwc rcdtmi. — prclio] praccio G. — summov.J suhmov. G. M. I).? — tissaf.| tysaf. M.
— cligatj aeligat (i. — eonODa] canmia .M. — c.xtilabat) cxiilahanl M. — conona classi praeficcrc] Sic (i. e corr.; fuit conona u rlassi perficere. M. ca conona classi prcf. — Cap. II. lacedaein.j laccdcm. G. — bcrcyuionc] incn iinoni G. mercurionii M. — trircmcs] Sic G. c corr.; fuit Irirrmis, ut bahct M. — modiorum| modiiim (i. M. I). in AddA — frumcnti] frumcnta G. (a puncto not.) M. — Caet.l cet. (i. — duccinj om. G. M.? — posttil.) Sic G. e corr.; fuit postol. — tunc] om. (i. M. ? — laccdacm.j lacedem. G. — rcsponsiimj rcsponaa (i. M.? —■ laccdacinonii an eaml laccdcmoni ian cum G. laccdc- nionii jani cum M. — pracponcrcnt) praeponerc (i. M. — fulurusj Sic (i. c corr.; fuil fiituris. ul bahct M. — dcniinl.j dcniinc. (i. M. — rcgiumj rcgem G. M. — poslcaquani] poslquam G. Sl. — aliud] Sic G. c corr.; luil ttltut. — compar.] conpar. (i. — sapientia] sapienc. G. — utriquc] Sic G. c ras.; fuit utrisaue. In M. aat jurimue. — eadem] i mm\ aiui (i- (in quo que supra vcrs. est.) M. — panal patria d. M. — ab altcro] ad altcro M. — pracfccti] prefecao M. — inilitiani] inilic. (i. M. — cononj canon M. — colloquio] conloq. G. — quod eum| eum in (i. cst supra vers. — nollctj nolit G. M. ? — agit la 111 e n J Bgi taincii G. M. — diiebij delabi G. e corr., ut babct M. — pecuniaj pcccunia M. — cxcrci- 1 111■ 1 1 Sn (■. r corr., iii babcl M.; liui c.rcrcituiim. impens.J inpcns. (i. hostilea] 8lC <■■ t COrT.; fuil hoslile. — laccdacm.) laccdcm. (i. — agesilaumj cgcsilaum M.? (jyi^aO.aot , Dor. ay^ailaoe) — Caji. III pisaiulriis| phis.in lnis (i. pvs. M. -- agcsilao| cgcsilio M. (Num cgc.silao hoe qiioque loeo legeadtnmf) — lcntat.J tcmpt. (i. M. ■ — tuncj tum (i. — magna curaj et magna cura G. M. (Fuitne ex iimijiiti cura': \. Ilaml Horat Turs. Vol. II. p. 610. n. 45.) — non lam iliiciimj non duciini tantuin (i. M. — prael.J procl. (i. I). — mililumj vulgi (i. M.? — sicat] sicuti M. — afflict] ailllict. M. — aniissacj Sic (i. e corr.; fnit mmmstis. — dominat.J doniinac. (i. M. — redditae] rcddere G. M. — im- pcrn| proclii (i.? prclii M. — eo spec.] cos spec. M. — priorcs] prioris G. — consecuturusj conse- culuros (i. — vmcendoj vincendi (i. M. — defcnd.) dcffcnil. M. — rcstitulurumj rcstilurum G. M. — pisandriisj pys. (i. M. — pro conjiinclione] Sic G. e corr.; fuit ronjuntione. M. pro junctione. — ncvcj iieu (i. e ras., ut habct M.?, Atit neut tot. — quaesit.J quesit. (i. — militumj om. (i. M. — cruciahatj cruliahat (i. — anullcrcnlj Sic (i. c corr.: fuit omitt. — quantoj tanlo M. — pracl.] procl. G. D. — lacedaett.] lacedcm. (i. — capcssunlj capcsscrunt (i. M. I).? — conditioj condic. G. — Cap. IV. ini- tiumj mic. G. — potcntiaej potcnc. G. — laccdacm.J laccdem. G. — velutj vcluti G. M. ? — contemnij conlempni (•. M. — a linilnnisj ab omnihus M.? — coeperej eep. M. — auxil. alhcn.J athen. auxil. <i. M.? — e.x inliniisj e.x finitimis (i. M. — epaminondae ducisj Sic (i. e corr. recent.; luit cpaminon de- dmeil. — gracciacj grctie M. — crcctaj Sic G. c corr.; fuit aerecta. — prael.J proel. G. I). — eadcml Sic (i. e corr.; fuil eodem. — laccdacm.J lacedem. G. — conona navalij conon navali G. M. — praeliol prelio G. — quo dncej quo de G. M. — lacedaem.J lacedem. G. — fucranlj fucrat (i. M. — laccdaem.j laccdcm. (i.— accusatusj Sic G. e corr.; fuit accusalur. — thcbanij tebam M. c corr.; fait dicbani.— victoriamj vietoria (i. e coi r.; fuit rictoriatn. — ad urbcmj ab urbe G. M. — laccdacm.] laccdem. (i.
— dacOat, facilenij duci ut fac. (i. M. — laccdaem.J lacedem. G. — oeciso enim lysandro, nullius alterius fidooiaril ducis hahchanl| Haec verha desunt in M. In (i. pro occiso fuit hocciso, sed h eras. m U t ri l U onv (i. — aeqne] necane M. — i^ilurj itaque M.? — pracl.J procl.G. D.— Cap. V. laccdaeni.] laccdem. (i. — bocotiorumj hocoloruin (i. M. — iphicratemj ipicratcn (i. M. — adol.J adul. G. — ■nqnam] amq. (i. D. — babaemM] Sic G. c corr.; fuit habuerint, ut est in M. — depopulandos] Sic (i. c corr.; fuit tlcpiipiiltindtis. — laei daem.| laecdem. (i. — spartan.J sparth. M. — desperat.] dcsperac. G. c corr.; fuit tlisperario. — tristitiacj tristic. G.— ipscj ipsi (i. SI. — lactit.j laclic. (i. M. — cepitj coepit (i. — sumtuj sumptii (i. M. — reficitj refecit (i. M. — ■ vcrsa quoque vicej versaque vice G. M. — laccdaein.l [acCdent. G. — nunc hab. soc.J habere nunc soc. G. M.? — arctissimisj carissimis (>. M. — fatnml tn (i. Iini fattmn. — laoedaew.] lacedem. (i. — Cap. VI. graeciamj grcc. G. — assi anisquej adsid. (i.: corr. a man. rec. assid. — internecivisj intcrnac civis G. intcrne cujus M. — auxilia Sic (1. e corr.; fuit auxia. — acgyptio bclloj egipti bello M. — lacedaem.] lacedem. (i. — in gracc. in grec. G. — dctincrcnturj dclincntiir G. M.' — cupidcj cupidae G. e corr.; fuit cupida. — graecia grcc. G. — laccdaem.J lacedem. G. — sectiris] securi (i. M. — impon.] inpon. G. — prael.J proel. G. I). — archidam.J arcidam. G. M. — lacedacm.J lacedem. G. — vulneraturj Sic G. e corr.; luit rtiineratus, ut habct M. — apudj Sic G. e corr.; fuit aput. — Cap. VII. anidqnam] quicquam (i. M.
— lacedaem.J lacedem. G. — finitimosj Sic G. e corr.; fuit finitimis. — ceper.l coep. G. — laccdaem.J laccdem. G. — proficiscunrur] Sic M. e corr.; fuit profiscuntur. -- aggredi] Sic G. e corr. rec; fuit
27*

I. VARIAE LECTT. AD JUSTIMM.
adgred., ut hahel M. D. inibell.] inbell. Q. M. - quindecim millia militumj XV militum <■ M praesenl I praesenc. G. M. par ante diem universa juventus] p :ir ante diem sui versa G.-. e corr. universa.- M. par ante die sui versa.— recordat.] recordac. M. — pracl.| proel. (■. I>. — duo duces] ihm om. (■• — aunt] nunc. <;. — quin ex contin.] qui nec cont M. — spartan.] sparth. (■. epami- nondas] epaminonda G. M. ? — verum etiaml verum rt G. M. ? — injici(ur| inicitur (■. M. atqui | Sic <■• e corr.; fuil m /i/. veluti] velul <i. M .9 — prael.] proel. (i. I). — Cap. \ III. epaminondas epaminonda •■• M.? — reipj nipublice G ex addit., liiit reip. — hebetataej haeb. (i. — interiisse interisse G. M.? ulliiin| Sic (i. c corr.; luI( illum, ul habel M. — quaesivitj quesivii <■. pecun. peccun. M. el si< paulo posi. Mim (iis| suinpius <;. M. — ornamentunij ornatura G. M.? — lam lit stuil., jam phil. doctr. tant. ut mir. vid.] Haec verba om. <i. M. — mililiac (scientia excidil ap. risch.)J militiae sciencia (i. M. I).? — ut, relatusj utre latus M. — allat.] Sic (i. e corr.; fuit adlat., nt habcl M. — utri] utrum (i. M. — ut audivil th< banos] thcbanos ut audivil G. ex supplem., ut habct M. — atque] Sic (i. e corr.; fujt adi/i /e. — exspir.] expir, ML — Ca/i. IX. siquidemj ut siquidem <■. M. aemul .J emul. <i. M. — consueverant] consueverunl M. segnitj segnic. M. — excrcitusque] el exer- < iius (i. M. D.? — apparatusque] apparahimque (■. M.? —■ redkusj Sic G. c oorr.; fuil redditos. — actoribus] autoribus <;. auctoribus M. — theatraj tcaira G. M. — coeptnm rs(| ceptum (■• M. ett own. cod. uterque? (E. tacel de M.) — otiaj oria G. M. — gracciorum] grcc. G. — emergerel i ( phil.] et nni. <;., snl i st n-as. : fuit emtrgeretur phil., sed tir eras. Sine rasura ct om. M. philipus <i. thelbis] G. e corr. atemis; fuit temis sinr a. — M. hienis.— pelopidae] pelophidarum (i. M. (Falso E. pelopida- rvm.) — gracc.| grec. <i. — velnt] veluti <;. M.? — impon.J inpon. G. — •Pornpci Trogx epxtoma istoriarum liber sexttu explicit, incipit Xiber septimus' G. In M. cst in marg. rubris literia Liber septitnus.
■iil». VII. Cii />. I. maced.J marliril. G. — rmatli.J amath. fi. — cmathia] In G. est snpra vcrs.
— pclasgi; regio paronia] pelagis rrgis bortia G. M. (Falso K. pelagi rrgis boeiici.) — subai ns| sub- stratis (i. e corr.; fuil substractis. M. subtractis. ■ — poronia] paconia G. M. D.? — portio| porcio <■ M. — pelegonusj teleg. G. M. -- astero poeij astero pei G. asteropei M. — accepimusj accipimus G. M. — regnunij Sic G. c corr.; fuit regtmum. — caranus] ccranus G. M. — gracc.] grrc. G. — cum in emathuim ven,] m om. (i. M., quorum posterior habel >inn emathia. — edessamj (■. e corr.edi.s4am, ut habet M., et sic paulo post. — quocunqur| quocumque (i. M. D.? — egeadas] Sic M e corr. supra vers ; in textu fuil cgeades. — portion.] porcion. <;.— fugientium] fugiencium G. — adunatis] ailruatis M. — Cap. II. pcnliccaj Sic G. e ras.: luit perdicra. — illusir.| inlustr. <J. M. — nrgaeoj argee G.
— succcd. sibi rcgumj succ. silii in regnum G. M. D.f ■ — pracfat.J prrfal. G. — hac supcrstilione ex- lim inin iii alrvainlro stirpeml hanc supersticionem extinctam in alexandri stirpe G. M. - qui] quia G. M. D.? — argaeus] argeus G. argeos M. — moderate] moderare M. - reliquit] reliquid G.— thracj Sic G. e eorr.j liiit trac. — quotidianol cotidiano <i- cottidiano M. — laudisj om. M.— contemnentesj contempnentes <J. M. — aggred.J Sic G. e corr.j fuil adgr. . nl habel M. D. — prael.J proel. G. D. — pone aciemj pone acie (J. M. — tanq.] tamq. G. D. — virti liiiss. antea] victi ant. fuiss. G. M.? — auspicia] auspitia (■. M. superstit.J superstic. <;. — ceperant] rorp. (;. — miseratio eos inf.] mise- ratio ejus eos inf. M. prael.J procl. G. I). — rarde] ccde G. — fudcrej fundere M. — amyntasj amintas <J. M. — egregia] aegregia (■. e regi egregia M. — insigniter] insignitel M. — clarusj claurus M. — naturaj nature M. — extitj exstit <i. M. — olvmpioj olimpio <■. Mi — ludicrorumj ludricorum M. — Cap. III. darius] dareus (J. M. — rex] om. M. — scythiaj scitia G. scithia M. — militiaej milicie <;. — damnisj uampnis (■. — megabyzum] megabasum (■. e corr.; fuit tnagnabasttm, ut habet M. — subigendam] Sic '■. e corr.; fuil subigienaam. -- thraciam] traciam (J. tracia M. ~- caet.] oet G. — legajtisj Ir^is M. — amyntam] amintam G. M. — cxccpti] exscepli M. — clirictatcj aebrietate G. e corr.; fuil aeln ilalv. — rogantj om. G. M. — amynt.J amint. G. — epul.] aepul. G. — adjiriatj adiciat (i.M. — sins ar liln u \orihus| siiuni lilns et nxoribus (i. M.D.?— apml| aput G.— foedns] fe- ilus M. — hospitii) Sic G. e corr.; fuit hnspiti. — quae| qui G. M. — pcrsis casj om. G. M. D. —
.filius| liliis <i. M. — paululumj paulohim G. M. — evocat, cultius] evocat tune eult. G.? e corr.; liut evocilltius. M. cvocat cum culcius. — supponitj opponit G. M.? — suh| In <J. cst supra vrrs. — com- pesc.l conpesc. G. — atquej adque G. — intenectis] Sic <J. e corr.; fuit infectis. — megabyzus] megabasns <■. M. — partcj partem <;. — bubarem] barharcm M. — in brllumj imhrllum M. prael.] proel. <;. D. — foedaej fede G. — amyntj amint. G. ■— hostilibus] Sic G. e corr.; fuil hostious. - afBnit] afin. (i.: corr. adfiii.. ul habel M. D. — Cap. IV. amyntasj amintas G. — darii] darei <i. M .1
— praestj prest.G.M. h. L — verum etiam] veluti verum M. — xcrxemj xerxen G. M.D.?— graec.l grec. <i. — veluti] om. M. — olyropum] olymphum G. olimnhum M. (talso E. otimpium.) — totiusj tocius .M. — imperio] Sic G. e corr.j fuil inperio. — amynt.J amint G. M.— imperatoriis] imperatoris (i. M. — virtutibusj Su (i. r cow.j iuii virlutis. — eurydicej curdice M. — eurj..... im] eurionem M.
— gygaeaj cingnca <J. cignea M. — archelaum] arcelaum G. e( M. c corr.; fuit in utroque arceletan.
— archideumj arcidcum G. M. — rt runi| Urprttiniur haec verha in M. — autemj ctiam G. M. D.? — gcncrij Sic G. a in. 1.; corr. gencro. — adultrroj adultrrio G., scd i puncto not. — suscep.] Sic G. e oorr.; fuil suscip. — pellicatumj paelicatum G. pelic. M. — decessit] reccssit G. M.— Ca/>. V. iaitiaj Lnic. G.M.— ab illyriis] allyriisG. conjuncta praepos. cum verbo. — pacta mercedej Sic G. e rorr.; fuii pactam tnercedem. -- redemitj (;. e corr. Ouid olim fuerit, non perspicio. In M. vulgata extat puerit] pueric.G.M. — rudimenlaj erudimenta G.— eurydices] Sic G. e corr.; fuit euridicis. — appetitusj In G.
est supra vcrs. adpet., u( habetM. — amyntj I.....ni. G. — deprehensaej depraeh. GM.— «•.....munes] Sic
(i. r rorr.; fuit communis. — iisdcmj eisilem I ■. M. I). ? — exitj exic. G. M. — perdiecaj perdica G.: e corr. perdicca. — sup|ilie.] suhplic. G. — contemplat.] contemplac. M. — perdiccaej pcrdicte M. — eaedes] cedcs G. — tutoremj Sic G. e corr.; fuii totorem. — atj Sic G. c corr.; 1 'uii ml. — immin.| i«min. G. — cxspect .J expeet M. — compuls.] conpuls. G. — Cap. VI. faia] facta G., sed c punete not. — cecintrant] Sic G. c corr.; fuit cicin. — amynt.] amint. G. — pnncipio rrgnij principio nriiin

L \ UE LEi TT. \l> II STINl M
(i. M.? — peremtorunij prrompt. G. M. — contintns aillit eskaMti rrsni) cnntiinii beili tt exausti (corr. in G. exh., ut habet N .J resni. — immat.| ct inmaL (i. M. — liron.| tyron. M. — urscrcnt| ur- eucrcnt (i. — roilimitl redemil M. — quibusqucj t /ur est supra vers. in G. — aasrcss.) Sic (i. c eorr.; fuit adgr., ut habet M. D. — OOlKcmtuiii] contciii|ituin (i. M. — possclj iiossit (i. M. - incoliim. | incoloin. (i. M. — prctio] praccio M. prccio (i. — post hacc] post hos (i. M. D. I In (i. posl hos haec notii cst Y qua plerumquo aliquid dccssc sisnifioatur. — larissam) lariscam (i. M. — hinc thessaliam| hic in tcsaliam G., corr. thess., ut M. hahct hir in Ihesriliam. | l also K. Ihess.) — ciipidilate| cupidatc <i. — robiir) Sic G. e corr.; fuit ruhor. — thcssal.| thcsal. M. — nihil] nichil M. — iiniir.| in)»r. <i.
— cquitum| acquituni (i. — olvmpiadeni] olimphiadcn <■. olympiadcn M.? — fratrc| fratri M. alton j auctorc <i. M. — arruha] arrafia <i. M. — olympiadisj olimphiadis <i. — troadcm| troadam <■. M.? — in nialriinoiiium] 111 niatrinionio (i. M.? — e \itii| c\itiuni (i. M. — initiuni) om. (i. M. — aflinit.itc| nil/imtatr (i. c corr., ut hahct M. ; fuit adftnitatem. — sc| 0111. (i. M.? — acquis.| adquis. (i. M. I).— bella] hcllo (i. M. — ultroj ultra G. — mcthonani) niothonam (i. M. I).? — in praotcrcuntcml intcr praectinlem <i. M. — doproe.) depraer. <i. M. — veruni ctiani] vcrum aliani M. (Falso K. alia.) — mitis) ln <i. cst e ras. — • Pompei Trogi epitoma historiarum Ithrr srpltntus r.i/dtrtt, inriptf Mff otlarus. (i ln M. niilla cst nolatio.
i .il» \ iii. ( /. graec.) srec. G. — exitiiini] Sic <i. c corr.: fkil eiic — e spccula| r nni. <i. M. — insidiatusj insidiatur <i. M. civitatum] G. c corr. primao man. riritatium : (oii rinlalum.
— imhec.| inhoc. <i. M. — laccdacm.| laccdcm. G. — phoccns.) foc. G. M. — apuil) Sic <i. c corr.; fuit a/>iit. — graec.J grec. G. — larodacm.) laccilcm. G. — phoc.) foc. (i. M. — bocotiam) hoot. (>. M. — lcgibus) lcgalibus legihus M., scd legalihits dcletum ost. -- judioium| judit. (i. c corr.: fnit )MtLtimn — pccun.) peccun. M. — <lamnantur| daiiipiiantur G., sed p puncto not. — phoc.J foc. G. M.
— lihcris) om. G. M. • — conjus.] Fuit in (i. cunjug. — ipsum| OB. <i. M. — apollonisj (vit. typ.) appollinis M. In <i. fuit apoltonis. — pccun .J pcccun. M. -— nicroenarioj mercennar. G. — iiiniloriini| iiiliillornnt (■. vitiilerunt M. — phor.) foc. G. M. — tamctsij Sic (i. e corr.: fuit tamrtsr. — exsccr.j ■ v i r. (i. M. — invidiae| invidiani (i. M.? - oompiilsi| oonpulsi (i. — el ah athcn.| et om. (i. M. ah 0111. M. — ct a laecdacm.| ■ om. (i. M. laccdcm. G. — exu i t J txjt M. — praol.| prool. G. D. — confor- tisMinos) confcrtissiniiis M. — pocn.J pen. M. — onomarchusj onomaus (i. ononiaus M. — Cap. II. lhessaliqur| thcsaliqiio M. — victorcsj victoris (i. M. — eligunt) Sic G. c corr.; fuit aeltqunt.— ultnr csset, omnes] ultores omncs G. c corr.. ut habot M.: fuit ultores sed omnes. — atqne| Sic. G. e corr.; fuit adi/ue. — pracl.| procl. (i. — phoc.) foc. G. M. — oonsoiont .J ronsrirnc. G. antc corr. — dcliot.] Sic M. c corr.: fuit dedicti. — poon.| pen. M. — ndieioiiisl Sic G. c corr.; fuit rrligtoties. — extit.) BXStit <i. — itaquej Sic G. a m. 1., corr. utiijtir, ut habot M. — qui diis proxinius haborelnr| quia diis proximus habeatur <i. M. ( Falso K. voc. p nHl l U HK OBlissMH <-sso trailit.) — qui a diis proxinnis li.iln alur D.? — theniiop.) tormop. <i. M. — sionl| sicuti <■. M. D ? di fi nsiiri| (■. o oorr. t /r /iniMiri: fuit defomori. — eraee.] grec. G. — imnicn.) innun. G. — illo <b'o| illi dco M. - MBppMt*] Sic (■. e corr.: fuit auspiciato. — unq.J umq. (i. D .f — ut. nM] ut quis (i. M. — posthac] post hacc G. — sucoenscre| susccns <tc G. M. , qui praotoroa r/uod susr. hahot. quod <'st in (i. a rco. m. supra vors. ot a pr. m. susrenseri. — possent — haboront| posset — haberet <i. M. — Cap. /II. sod noo phil.l sed nc fku. M. — vcluti timensj Sic G. c corr.: fuit rrluli mrns. — iniiiiort.J inmort. <i. M, — <liis| Sie ti. e corr.: fuit dis, ut habct M. — esrceio) acsrcgie <i. — cappad.| oapad. <i. M. — trajicit| traicit G. M. — captisiiucl Sio M. o oorr.: luit raplit/ur. uinvi rsam provinriani | nnivTsa provinoia M. — ad aboloiidani| ab abolondaiii M. — qua| quia M. — perlidiae) invidiac (i. M. D .1 opin.| MPHt •■• - oaot.| cvt. (i. — niaena pecuni .ij ainm aMOniam <i. M., qui simul prrc. hahot. — <t innros| ad niuros M. — ct trmpla) ac tcnipla ti. M.? — sollioitarcnt| Mllicitaret <i. M. — olynthios] olinthios (i.
— assrod .l adercd. <i. M. — oxsi indit| Sio <■. <• corr.: fuit exrindit. - aeitassct| Sic <i. c corr.: fuit agitassent. — ci| Sic G. c corr. Vidctur fuisso rjus. — in thossalia) in thossaliani G. M. — in tbraoia| in tracia G. M. — thraciac) tracic M. — jusiitiaej justic. (i. M. — disceptal.) Sic G. c corr.; fuit dis- iip/tirion. — morc) amorc M. — instructoj Sic M. o corr.: fuit iit.strurtu. — ct ro2no| ro2iioqiio (i. M. | — Cap. IV. caeteris| cct. G. — graeo.j ercc. G. — condit.J eondic. M. — ibiqiir] co ibiquc M.
— Infaaioara] Sic (i. c corr.; fuit Irgarwttis, ut habet M., r autom in G. corr. est in /. — veneroj Sic G. c corr.; liiit renire. — bocotiique) boetique G. M. (F'also K. boeot.) — adversum] advorsus (i. M.
— phoc.| foc. G. M. ct sic pcr totuin caput. — cladiuin| claduni (i. M.? — mallont) Sic (i. c corr.: fuit mtillrt. — itaea.] Sic G. e corr.; fuit ailthrn. — laCMaem.] lacodcin. G. — ib-proc.] dopraec. (i. M. ot sie paulo post. — dilat.] dilac. M. — foed.) fed. M. — craec .j ^roe. (i. — otiain ininej el tani aaac M. — cortel leste M. — omncm spcm] speni oninem (i. M. D.? — aduleiitur| ailulont G. M. — laccdaemoniosquef <i. e corr. lacedemoniosque; luit larrdriiinittist/ue. — srarriacj eracii' M. srociae G. — impi ranlis| impi trantis M. — philippus venditat.| pbii. inti r haec vondit. (rrnditac. M.) G. M.?
— atquo| Sic (i. c corr.; fuit adque. — aestimat) estimct M. — tliorinnpyl.| tcrmophil. (i. M. — ( a/i. V, phac.] foc. G. M. — spat.] Sic (i. c corr.: fnit spac — nec temp.j nc tenip. (i. — auxilia| Sic (i. a pr. iii., eorr. ci/iisilia, ut habet M. — ni ficrot) ne ficret (i. M. — se ilediileruiit| so dodi riml G. e corr.: fuit setltntitt : M. soilidorunt. — deproe.] dopraec. G. — promissio] Sic (i. c corr.: fuit promisso. - passim] passimque M. — misorisj Sic G. e corr.: fuit niiseriis. — socios) sot. G. — aihil] aichil M. — apna] Sic G. c corr.: fuil aput. — pecoraj peccora M. — in hib.) tn est in G. supra vits . — trajic.) traic. G. M. — populosj Sic (■. c corr.; fuit fMMWt — < t urhosj ex urbos G.
— dcroliinnionda quaoquoj dcrclinqucmla quae (i. M. — pavorj favnr (i. >f. — hostilisj hostibus M.
— atque| Sic (i. c corr.: luit atlque. — rapinaj rttpintie G. c corr., ut lialn t M. : fuit rapina. — mooror| inoror (i. M. — dcmissus| dimissus G. M. — sopulcral sepiilohra M. — in quibusquej in om. G. M.?
— in eam diein] m rantlrm tlirtn G. e corr., ut hahot M. : fuit in eadem dirm. — Ca /i. VI. [regni ter- nunis| Inolusit Fisch. t)m. G. M.? — compositis ordin. . . . expusnat] Om. haec vrrba M. — compos.) conpos. G. — caet.) cet. G. — captus (vit. typ )] captos G. D. ? — arrybam) arriban G. arryban M. —

L VARIAE LE< TT. AD JUSTTNUM.
srctiss.] artiss. G. M. pulcr.] pulcbr. M. — golicit.] sollic. G. 51. — conscient] conscienc. <i. — tradifj Sic G. corr., <ii habel M.j fuil tradidit. — scelestusl sedestus M. — impud.] inpud. (■ ,Pompei Trugt epitoma hutoriarum hber octavus expHcit, mcipit liber nomu.' G. In M. nulla iioia extat
liili. IX. Cap. I. in graeciamj in grec. G. — civitatium] civitacium G. civitatum 51. — grae- ciae] grec. G. — ad cujua emol.] in ciijus emol. G. M.? — emolum.J emolim. M. — si bizantium] gibi biz. G. M. recept] recapt. M. — futuram] futurum G. M. D.? — redegisset] Sic G. e corr.: fuit redig., ul habel M. — delnde] dein G. M.? - lacedaemj lacedem. G. — nemine] neminem G. M. — |)ccun.J poccun. M. — commercl conmert. G. commert M. — mercibusque distractis] mertium el distr. (i. M. D. (merchtm)1 — anhel.] Sic G. e corr.; fuil aneL, ut habel M. — paullulum] paulolum (i. M. recreavitj Si< <■• e corr.; fuil creavit. — urbis] Sic G. e corr.: fuit orbis. — oppugn.J obpngn. M.
— tererelur] teneretur G. M. — chersonensiumj cnersonnensi li. chersonensi M. (leg. chersonesi) expugnatj expugnanl G. M. — ut sub| el sub G. M. — tirocinii] tyronii (i. M. negotiantium] nego- ciancium G. M - impens.] inpens. <i.— refecturus. Erat eo temp.j In <i. M. haee esl divisio refecturi erant. Eo temp. - Cap. II. scythar.] scytar. G. 51. — atheasl matheas G. ath M. (non plene atheas)
— istrian.] histrian. 6. Iiystr. M. — prem.] praem. G. — apolloniensesj appollinenses <>. appolinenses M. — in succcssioncnil in successione G. 51. — istrian.] lustrian. <i. M. (Falso E. hystr) — deced.J reced. <■■ M. — atheasj matheas (i. e corr.; fuil maheas. M. mtheas. — rcnuntiari| nunciari G. M. — macedonum] macedoniae (i. M.? — incolumij incolomi G. M. — deesse] decem G. M. — philippus] philippo M. — ad atheamj ad matheam <i. e corr., ut habel M.: fuit maheam. — impensaej inp. G. — prointius] promptins M. — suratumj sumptnm <i. M. — ollicii| oflitii (i. — protiaj pniecia G. — atlicas| mntheas G. M. — steril.J sterel. G. — scythas] scylas (■• M. — alimentaj alimentis G. M. — putarej putaret G. M. — scythasj scytas G. M. — duritia| duricia G. M. — derisusj inrisus G. irrisus M. ■— byzantiij bizantii G. biczantii M. — scythicaj scytica G. M. — aggred.| Sic G. e corr.: fuit adgrtd., ut habcl M. D. — atheaej matheae G. e corr., ut habet 51.; fuil mahee. — byz.] biz. G. M. — ostioj hostio G. M. — istrij histri G. M. — pacatura accessumj G. supra vers. inter paeatum el accessum habel facere. — deij om. M. — scythisj scytis G. M. — cxercilumj exercituum (i. exercitu M. — scythis) jcytis G. M. — utrinquej utrumque G. M. utriniquc D.? — irn(.| inrit G. — praeliuraj proe- lium G. D. — numeroj animo G. M. — scythaej scytac G. schyte M. — pecorisj peccoris M. — scythicaej scithicae G. e corr.; fuit sciticae. M. schytice. — equarumj aequarum G. Cap. ///. scythiaj scbythia M. — ni portionem] miport. M. — accip. praed.j praedae acc. G. M.? — jurg.) virg. M. — pracl.| proel. G. ;— equus| acq<ius G. — scythicaj Sic G. e corr.: fuit scytica. — paene] pocne G. — jimx.J vinx. M. — bcllum, veluti vic. incj veluti vic. inc. belli G. M. D.? — civitatesj civitas M. — (egationibusj legati omnibus M. — graec.J grec. G. — summov.J submov. <■. 51. D.? — prosperc] prospera (i. M. graec.J grec. G. — raotacl ut hac G. M. — prncl.| proel. G. D. — praestj prest. G. — assid.J adsid. <■ : supra vers. corr. assia. — indurataj indur.it G. M. — aceeperant| accepernnt G. M.? — graeciae] gracie M. ^rctvAc G. — Cop. IV. laetitia cst| leticia (i. est om. G. M. — non coronas aut unguentaj non corona sua nt ung. G. ungenta G. M. — sumsitj sumpsit G. M. — laet.] Ict. <i. — ut ncqucj ct ncquc M. — apud sims] apul G. — exultassej exultassel G. exultas M. — apud victosj aput G. — insultassej insnltas se M. — infestissimosj infestissimus G. e eorr., ut habet M.: fuit infesttssimos. — gratis| gratius (i. M. — consurator.j consumpt G. M. — reliquiasqnej Sic <■ e corr.: fuit requiasque. — funerumj Sic G. e corr.: fint funerem, m habel M. — sepulcraj sepulchra G. M. — amicitj amicic. G. — jungerentj jungerel M. — porroj In G. est snpra vers. — redegitj Sic <■■ c corr.: (uil reoKgit. — restituitj Sic G. c corr.; fuil restutt. — apnd quos cumj ct aput (apud M.) quos secum G. M. (E. sola verba et apud quos profert, de cctcro tacet.) — cgisscntj acgissent G. — fuerunt) fuerant G. M.? — cum republica] cum reip. G. eum reipre M. (Falso E. reipubhce) — actumj actium G. — damnatij dampn. G. — quam cumj qua cum M. — audacial audatia G. M. — sentent.J sentenc. G. M. — contemnuntqnej contempn. G. M. — absolution.j adso). M. — quoniamj quo G. quo M. (quod falso quam lcgit E.; cst quoniam.) Cap. V. compos.] conpos. G. — graeciaj gretia G. — civitatiumj civitatum G. M.? — stalumj statutum M. — gracc.J ^rec. G. — civitatiumj civitatum M.? — concil.J consil. G. M. — lacedaem.J lacedem. G. — et legem el rogemj el regem et leges G M. D.? — contemseruntj contemps. G. M. — describ.J Sic G. e corr.; fuil discrib. foretl fore M.— nppar.J apar. G. M. — equitj aequit G. — crat) crant G. M. — barbariesj harbarium (i. \\. — initioj inicio G. — praemittitj permittit G. M. — jurisj viris M. — amyntj amint G. — suspic.J suspit G.— Cap. VI. a graecia] a supra vcrs. cst in M., grec. (i. — cleop.J deop. M. — el alex.j et om. G. M. — couocantisj co ?i/orari /is G. e corr.; fuit contocantes. — custodibusj custodibus oorporis <i. M. D.? — ale.x.J allex. 51. — adol.J adul. G. 51. — laetitj letic. G. — luctuj luctum (i. M. — §. 5. PausaniasJ Om. (i. 51.? — annisj ln G. e corr. cst anuus. — vclut scortum vilej velut scortorum jure G. 51. — reddideratj reddiderant G. — aegrej cgre G. — querelamj Sic (i. e corr.; fuil tjuaerellam. — sacpcj sepe G. — frustrat] frustrac. 51. — differretorj Sic G. e corr.; liiit differetur. — exegitj Sic 51. c corr.: fuit exigit. — Cap. XII. immiss.| iiimiss. G. M. — ale.x.) allc.x. 51. — olympiademj olympiadam <i. M. (leg. ohjmpiada.) — praelatamj Sic (i. e corr.; fuit praelatum. — aemulumj Sic G. e coirr.j fuit aemolum. — Ex noverca susceptumj llacc vcrba usque ad §.9. verba praeparatos habuit (incl.) desunl m <i. ct 51. (Cfr. Bongars. libell. varr. lectt) — cucurrissetj cuCurissel M. — pausaniaej pausanae M. — capitij capitis (». — impos.j inpos. G. — superstitej supcrstiti G. 51. — eidemj eodem G. M. ?
— quotannisj quodannis G. M. — incussaj in causa (». 51. — superstit.J superstic. G. M. — pulsaj pulsi 51. — matrimonio] Sic G. e corr. sujira vers.; in textu cst matrio. — fueratj fugeral G. M. — festinavcrat novissune glad.J Om. haec verba G. 51., in quorum ntroque esl >per parricidium illum quo' etc. — facta suntj factas 51. — ab eaj ab eo M. — Cap. I ///. larissaeaj larisea G. 51. — ari- daeumj haridanm G. 51. — alios multosj niultos alios G. 51.? — cx variisj ex itariis M. — divitj divic. G. M. — quaestuj qucstus G. M. — solert.j sollcrt. 51. Bolerc G. — quotidianasj cotid. G. coctid. 51.

— 217 —
_ 1. VAIUAK LEfTT. Al) Jl STIM M. _
— apuilJ aput (i. — ct insiiiiosus] et 0M <i. M. — pracst.] prest. (i. — amicitias) ainiticias (i. — in gratia off. sim.J Hacc vcrba dcsunt in (i. M. Inclusit 1). Non insititia vidcntur, scd cxciderunt proptcr rcpctitionrm vocabuli gralia. — odia] odio M. — apud] aput (i. — i |uacrcrc] qucrerr (i. — si )Ilcnnis| sollemnis (i. solcmnis M. — illil illis M. — insignisj ct insign. (i. M. — sollertiacj solcrtiac G. — vinccndi] itaque vinccndi G. M. D. ? — apnrtc] apcrta G. M. — illc] illis M. — gaudcre] gaudcrct M.
— huic uluj liic ubi (i. M. I).? — scd cbr.J scd ct ebr. G. M. — in hostcni, scd] in hostes falso c M. affert E. Ilabct tamcn sic D. — pliilippum saepe vuln.J scpe phil. vuln. (i. M.? — prael.J procl. G.D.
— intcrfcetorj interfcctorum (i. M. — frciiuentiorj frcqucnter G. M. I).? — illc] illi (i. — atquc] adquc G. — promtiorj proinptior M. prumptior G. — frugalitatij !Sic (i. c corr. ; fuit frugil. — orbis] nvifl (i- M. — jecit| fecit G. .M.? — consummavit] consumavit M. — rPumpei Trugi epituma i .sturiariim liber MMIf ijjilntl. titiiptt Itbrr dicimus.- G. In M. ncquc in hoc, ncquc in seqiicntibus libris ulla cxtat vel suhscriptio vcl inscriptio.
I.ili. X. Cap. I artaxcrxi] M. incipit -rta.rer.ri- — pclln ibn»] p.iclu ilms G. pclicibus M. — atMUl c( qiiiiid.| et om. (i. M.? — ariaratcs] aralratus (i. M. — ochus| Sic G. c corr.: fuit ohus. M. hous. — apud notj aput quosG.— nibil] nichil M.— existimans] nctimans (i. M.— ahlalum] ()m. (■. M. — ccpit) cocpit G. — assumtos] adsumptos G. M. — rcruin (vit. typ. pro rrritm , nt habct (i. M.)
— sileri) In (i. cst supra vers. fieri. — patris] oni. M. — imman.J ininan. G. — revocarct] rcvocarctur (i. M. — dcbucralj dcbucrit (i. M.? — ab hostibus] ad hostibus G.: fuit ali. — Cap. II. ipso] rcpctitur in M. — aspasiamj astasian (i. M. (Icg. aspasian) — pcllic.] pclic. G. M. — artaxerxes] fastoxcrxcs M. — pocuitcntia] penitcncia G. M. — saccrdotioj saccrdocio G. — pudicit.] pudicic. G. — e .xaccrba- tus] exercebatur (i. M. — in jurgia] injuria (i. n. — depreh.] deprach. (i. — poenasj pcn. G. M. — tanti] tantis M. — cxtarct) cxstaret (i. M. — artaxerxrsj astaxerses M. — Citp. III. parcm] paircni M. — parricidis] parricidiis G. — cadusiis] cadusis G. adusis M. — infert. In eo cuni adv. prov. h. cod. quid. omn. fav.J iiifcstino (Sic M. — G. infert in eu) adv. prov. host. cod. quidam cum omn. fav. '■ M. D.1 amiaaaaj ( orr. in G. ammiss. — armeniis] armcnis (i. M. — dariij Sic (i. e corr.; fuit darci. ut habct M. — virtutisj iustitutis M. — -Pompci Trogi epitoma istoriarum liber dccimus crplicit. uuipit liber undecimus.* G.
liih. ~\t. < ii /i. I. [n eierc.) M. incipit . . N exerc. — fucre. Alii quippe] Ilaec verba om. M.
— opprcssi) Sic G. c corr.; fuit oppressio, ut habet M. — se lib.] se est in G. supra vcrs. — crig.| Sic G. e corr.; fuit ereg. — tardioj trdio G. — acccnsamj Sic G. c corr.; fuit accessam. — hauclj Ml (i- e corr., ut habet M., fuit aut. — cepcratj coeperat G. — illyriosj illiryos M. — dard.] ct dard. (i. M.? — caet.] cet. G. — infidae] infidie M. — omnesl Sic G. c corr.; fuit omnis. — qucis) quis (i. D. quibus M.f — mrdrlaj Sic G. r corr.; fuit medella. — concionej contionc (i. — BOftatU
— cstj est om. G. M. — ct spe omncs implcrrtj rt in spem omnes inpellcret (i. M.? — in qiiaj om. M.
— pollicitus estj sollicitus crat G. M. — immuii.J inmun. G. — Cap. II. cxcq.] cxseq. M. I). — lyn- BMtaeJ Ivncistaraai <■■ M. D.? — scrvans in co auspic.J scrvans sinc auspitium (corr. in G. sire) G. M. — salula\crai| saliilavcruiit M. — caranum] canarum G. M. — initia] inic. G. — compesc.] conpesc. (i. M. — oricntcs] oricntis (i. M. — scditioncs| In (i. fuit scdicionis, corr. .seditiones. — cxtinxit| ex- tincxit (i. — in gracciani| in grcc. G. — inchoatum] Sic G. c corr.; fuit incuat. — BggMtt] ad ^r. (■. M D. — apparatuj apparatum M. — lacedaeni.] laccdem. (i. lacedcmonys M.; corr. /aiiiliimnii /ti .s. - di niHsthcn.) dcinosten. (i. M. — delctas] Sic G. e corr.; fuit delatas , ut habct M. — affirm.J adfirm. d. M. — oOBCioa.] contion. (i. — cecideritj ceciderat M. — pracl .J procl. (i. — Otvitatl civitac. G. — |TMO.] grcc. (i. — (ap. III. aeac .J cac. G. — adinon.] ammon. M. — rcditusquij pMitMOM (■•: 8 corr. /it tlt/i st /iie, ut habct M. — tradidcrant] tradulcrunt G. c ras., ut habct M. — poenitj pcnit. (i. M. — CMtcmtum] contemptum (i. M. — admirj animir. M. — pueritj pucric. G. M. — anteaj Sic G. c corr. ; fuit ante ea. — deprec.J dcpraec. G. M. — usurusj usuris M. — jiocnitj pcnit. G. M. — prcc.J pracc. G. M. ct sic paulo post in ulroque cod. dej>raec. — in consilio cuni] cuni in cons. (i. .M.? .— dclibcrarctuij dclibcraret M. — phoc.] foc. G. M. — plataccnscs| platcnses G. M. — I he apie w ea] beaapicieaaea (;. M. — orcbom .J orcoin. (i. M. — graec.J grcc. G. — pcrsis] persas M.
— adjiciunj adiciunt (i. M. — rcplcvcrint| replcvcrunt (■. M. I).?— Cap. IV. crcdulitatis] rrudclitatis (i. M. — pcrlidiae| perfnliam M. cl sic fuit in (i. — jam magna sc supplj magna jani sc suppl. (i. ■MM se jam suppl. M.? — dcleta| dclata (i. M. — sicutij Sic G. e corr. ; fuit secuti. — nihil| nichi) M. — unqj MM. (i. M. D.? — sinl passi] passi sint M. e corr., fuit svnt. — ncc jani| ncc etiam -M.
— qui tani| qiu rain M. — superstitj superstic. G. — deprec.] dcpracc. (i. M. — aeac .l eac. G. — actaquc - ~ pucritia] actaeque — pueritiac (G. pueric.) G. M. I).? — apud sc] se om. (i. M. — urbsj urbis M. — pretiom] praeciam ('•■ M. — refugiisj rrfugis G. M. — deprec.] dcprarc. (i. M. — fnluciaj Idotia (■. — totiesj totiena (i. M. ■— rcbrllrntj rebcllens G., e corr. rcbellrs essent, ut habct M. rcbel- Itns MMMf. redactaj dedncla G. M. 1).? —■ Cap. V. pracfccj profec. (i. M. — scditj scdic. G. M.
— Mgea] regia (■. M. —■ tutclam] Sic (i. r corr ; fuit tiitcllani. — adonatoj adornatu (i.; r rorr. ad- ornato, ut habet M. D.? — navesj naris G. e corr.; fuit nares , ut habct M. — littonj litorc (i. M. D. — cvccdcrct) cxceberct M. - cacdit] cedit G. — quo toties] G. e corr. quotociens, ut habct M.: fuit juocutu. graeciaej greciac G. — alia quani] Sic G. c corr. ; fuit «//71/«;//, ut habct M. — praesumtioj praeanmptio (>. M. — precatusj Sic G. e corr.: fhit praecatttus. M. sc prarrautus. — lo- uii>| i. m iii-- M. — neroumj eorum G. M. — Cap. VI. inilitcs) militem G. c corr., ut habet M.1 — perdeadaj verdend in tcxtu, « aopra lin. in (i. — ea, qnke] cque M. — utruni| otrnm sit G. in loco ras., ut habct M. — aggrj adgr. (i. M. D. — juvcrtcsj Sic G. c corr.; fuit imeuies. — emcritacj acmc- ritae G. — militaverantj 8ic (i. c corr.: fuit mUUaterat. — clcgitj Sic G. c corr.; fuit aelegit. — «cxa^cnarmsj Sic (i. c corr. : fmt sexagenarios. — alic. priscj prisc. alic. G. M.1 — darius] Sic (i. e 1011.: fuit ifarru.s. ut habct M. — nilf nihil G.? nichU M. — affirm.] adfirm. G. M. — scd in intj 1« 0111. (i. M. _ adrastns| adrcstis (i. M. — cquitj aequit. G.; srd a punclo not. — impensej inn. <i. — cactj cet. G. — exeraplnmj om. G. M. — statj strat. M. — equesdj aequestr. G. — immiinj imnun.
28

— 218 —
__ I. VABIAE LECTT. AD Jl STIM M
G. — ad oum defecitj Stc <>. e corr.; foi( ad eun defeeit, ut habet M. — asiael isae M. — dariij dari M. darei G. — Cap. VII. indicio] inditio M. et Sic lutt in G. Bnte corr. — Iyncista| lyncistarum (i. M. I'.? — niaccdiini .ic| G. c rorr. m macedonia, ut habel M.-. l'ui( in maeedonie. goriliumj gordien »;. M. — phryg.J fryg. G. frig. M. — potiundaej peciunde M. — cepitj coepit »>. — plaustrij Om. <■. M. I).? — gordiij gordi G. M. — caussal gratia caosa (i. M. — coep.J cep. M. — habuitj nabitu M.
— puleritj pulchrit. M. I). — percontatuij Sie G e tert corr.; fui( perconatus e sec. corr., ut habcl M. preconatus, qnod fuil in <■. a m. 1. — gnaral ignara (i. M. polliceturquej In M. <• corr.j fuil polaciturque. sociamj sot. <>. — pulcra] pulchra <i. I). — condit] <-<>iidi<-. M. — phrygasl frygas G. M. — rcsponderuntj respondetur M. (fuitne oraculo respondeturV) — in templum] in templo <i. M.
— reperiasent] repperissent G. — gordiusj gordis M. — vehentij vehenti passive G. M. (Falso E. passim lcgit Est nota grammatica marginalis, qiitw iti textum irrepsit Vid. ad I. 4, 1, 10. Eadem extal in uno cod. Bongars. V. Libell. varr. lectt ad h. I.) — rcgiaej greciae G. M. — orpheoj < >i-1"<■ <> G. M. — solennibusj solemnibus G. (e corr. sollemnibus, ut habel M .J I).? — initiatusj inic. G. M. — phryg.J fryg. <i. M. — implevit] inpl. G. — (utiorj tn<. M. — capita| capta M. — reperirel repper. G.
— violontiusj ut viol. G. M. — gladioj gidio »<. M. — latentiaj lat> n<la G. M. — Cap. \ III. nunt.] nunc. M. — dariumj darcum G. M. — itaquej ita M. — tarsumj thars. G. — amocn.J amen. M
iiraefrigidamj prefigidam M. — tiim repentej cum rep. (i. M. — tantas] tantos G. M. — dilat.) dilac. A. — solusj solum G. M. — pollicereturj polliootur (i. M. — cappadbcia] cappadotia <>. — epistolae epistolaeque M. scripseral a philippo — careret] In G. snpra vits . ost ut, ut legatur scripserai u< a med. ln M. est a ab rcc. man. adject. — a dario] a dareo (i. M. — pecun.] peccun. M. — tutius tuc. M. — est ralusj cst om. G. M. (Fuitne ratustl) — atque] !Sic (i. e corr.: (hit adque. — laotinr, letior G. — Cap. IX. dariusl dareus <i. M. — in aciemj in acie G. — desperatid] desperac. M. dispe- ratio G. — suosj suas G. M. — singulaa] In G. est supra vers. — alloq.J adloq. G. I». graecosj grecos G. — interncciviquej internediuque G. in loco ras., u( babet M.: interniatuque e corr. — ac- cendebatj accendebant G. M. — niacedones] macedonas (i. M.? — europae] corpore M. — inventasj inventos <i. M. — orlicj corde M. — viresj viros G. M. — caet.J cet. G. ■ — luincj hanc G. (///// < corr.) M. —■ consuescantj consuescant G. e corr., ut habet M. 1).; fuit consuescat. — torbamj (urdam M. ,j— dariij Sic G. e corr.; fuit datti, ut babrt M. — defuit] fuit (i. M.? — circumin j circumvenire M .1 — immort.J inmort. G. — admon.J ammon. M. •— prael.] proel. G. I). — fugerel darius] fugerel et darius M. —• (non dareus, nl refert E.) — ccciderej cc<l<- < <■< mIiti - M. — unuin < t sexaginta milliaj sexaginla unum inilia G. M.?— cact.J cet. G. — ilariij darn <>. dari M. (llinr intelligitnr, non vervm esse, quod E. ad lib. 2, 10. tradit, ubique in eod. Marb. esse dareus.) — cum alexander venissetj commune posuit cum alexander vrniret G. (in quo verba conttnuneposuit deleta sunt.) M. Ex bis nihil retine, nisi veniret. — comploration.J complorac. M. conplor. G. — dariij darei »i. M.— dilat.J <lila< M. — deprec.J drpraec. G. M. — dariumj dareum G. M. — demsitj <l< ni [isit G. M., in quoruiu posteriore liiit depressit.
— easque haberij casque et haberi. (Fort. cum uno e Bongarsi .nus legendum etuqut tt hahert rt M> hitari.) — praecepitj praecoepit (i. praecepit h. I. M. — Ctip. X. darii] dari M. darei G — divit.J divic. M. — appar.J adpar. G. — admir.J ammir. M. — epularumj plurimum G. M.?— tonc barsenea] tunc et barsene G. M. — pulcr.] pulchr. G. D. — cocpit] cepit M. — parmenionem] parmeniona G. M. ? — recipicndasj recipienda G. M. — civitatesj Sic G. e corr.: fuit civitatis, ut halx I M. — ilariij darei G. M. — aurij Sic G. e corr.; fuit aurei. — svriamj sir. G. — obviosl obvius M. — orientisj operientes G. M. ? — habUit] Si< G. e corr.; fuit almit. — caet.J cet. (i. — abdalonimnsj alxlatonymus G. M. — sidoniaej sidoneae G. M. — operamj opera G. M. ■— exhaur.] Sic (i. e rorr. : liiit cxaur. — irrig.J inrig. G. — dantisj Sic G. e corr.; fuit tantit, nt habet M. — per l< ^ il <>s| per l< \ r e legatos G.: sed <V <7<? delet. — gratulal.J gratobc. M. — id eumj deum G. M. — in tyroj m om. <i. M. I).? — fa- cturumj factarum M. In G. supra rers. additur id et sk G. M. in tcxtu fact. id dic.? — in deprec.J in om. G. M. depraec. kabel uterque cod. — applic.j adpl. G. M. — carthaginiensiiim] cartaginensium (i. cartaginensium M. — oarthaginej carlagine G. e corr.; fuit cartaginrin. — tertiamj teroiani (i. M.
— fuissrlj Sic G. e corr.; fuil fuissent. — r.irlh.igineml cartagine G. M. — quam sibi] qua sil.i (i. M. — amotaj In G. e corr. est ammota. — imbellij inbelli G. — carthaginrm] cartagine G. M. — ar- cessitisj arcersitis G. — prodit.] prodic. M. — Cap. XI. inde rhodumj interea rhodurn <>. <■ < <>rr.. ut habet M.l fuil inter rhodum. — ciliciamque] eilirimque M. — n ripitj recepit G. M.? — hammon.J ammon. M. — ex serpenlej exerpente G. ante corr. —■ olympiadem| ehpnpiadam (i. M. (leg. o /i /m- piada) — compertamj conpertam G. comperta M. — dimiseratj remisrrat G. M. — a< <|nir.| adfmr. G. M. I). — infamiaj insania M. — pcr praemissos] Sic G. e corr.; foil per permissos. — velitj veliel G. M. I).? — statim antislitesl staiim ut ant. G., sed ut delet. — laetusl letus G. — adoptione] adoptio- nem G. — posse interficij interfici posse G. M.? — peractam plenej poeae (pene M.) peract (i. M. (Falso E. plene.) — ultion. essej esse om. G. M. — tertiamj terc. G. M. — interrogation.j intrrrogar. M. — graec.l grec. G. — hammon.j Sic G. e corr.; fuit amrn., ut habet M. et sic paulo post. — alexandriamj Sic G. e corr.; fuil alexandreaUti — macedonumj maeedoniam G. M.— <"////. XII. dariusj Sic G. e corr.; fuit dareus, ut habet M. — babyl.J babil. M. — profugissetj perfugisset M. (E. comp. non intellexit, quum scriberet pfugisset; est enim gfug.) — deprec.J prec. G. M. D.? — pecun.J peccun. M. (bis.) — in pretiumj in om. G. M. praec. G. — dariij dari M. darei G. — et regnil et om. G. M
— tumj tunc G. M. — dariusl dareus G. M. — cum quadringentisj et cum quadr. G. M. quadrigentis G. — ct centumj et om. G. M.? — nunt.] nunc. (i. M. — collis.J conlis. G. M. — mortcmj mortr »i. M — illacr.J inlacr. G. M. — filiasque ejus parvulasj parvolasque (in G. corr. parvul., ut habet M.) filias ejus G. M. ? — dariusj om. G, M. (Fuitne tunc se dareus ratusl) — totj om. (i. M. — prael.J prorl. G. D. — tcrt.J lerc. G. M. — nihilj nichil M. — maj. part.J et maj. part. G. M.t (quorum po- Bterior per error. habet patrem.) — fiumen euphraten] eufraten flumcn G. M. ? — talentumj talentorum G. e ras., ut habet M.j fuit in G. tulenta. — supervacaneamj supervacuaneam G. M. — adulat.J adular

— 219 —
_ I. VAIUAE LECTT. AD JLSTIM M. _
G. c corr., ut habct M. ; fuit adul. — nec quoil| Sic (■. g cnrr.: fuit ne amirf — MOJoiludiM] macin tinliiiem <i. (scd m dclct.) M. — advcrsiis] advc rsuin (i.? — ralamitatcs] Sic G. c COrr. j luil ca/tnni- lalt.s. — prarst.J |ircst. G. — dario| darco (i. M .1 — caot.) rci. (i. — iicquc orb.) iu c t >rb. (i. M. — Ca/i. XIII. Iinii N |i.| cum rc|>. (i. M. I).? — |>racl.| procl. (i. I). — OOu /eCtUmJ coiiscrlum M.. ut fuit in (i. antc corr. — cujus ctiamj cum ctiam (i. M. — otio| ocio (i. — parciorj partior (■• — UcMt] licct (i. M. ( fuilne liceretl) — darii| darci (i. M.? — prarl.) procl. G. I). — ina.ii (inl.n 111 . arino- ronujue] migitifndiii ommmmmm|m (>. H. (E. ■MamrMdbM tolun proiVrt.) pulcrit -J pnlffci*. G .M.— circumirej circuirc G. M. — darius) darcus (i. M. — dcnis| Sic M. c corr. Iil.r.: liul dcinis. — ar- matis) iTMlitl (i. M. 1).? — maccdonas] maccdom-s (i. M.1 — ncc COTBOria] M l orporiiin (i. M. 1 (rx his lcgc ncc corpurum.) — iisdcm] isdcm (i. — tcrtio] tcrcio G. — in acu in| <« oni. (i. — pracl.] procl. (i. M. — fusij bis extat in M. — fcrrcntj porferrrnl (j.? profcrrcnl M. — dario] darco (i. M .f
— pcriculij Sic G. antc ras.; fuit prrirulis. M. pcriculum. — armoruin) Sic (i e corr. Vidclur luissr armentorutn , ul habcl M. Est cniin in (i. artn - oritm cum lacunac signo loco raso. V. Cuinincnt. Crit. p. 6. ( fr Itoiigars. Iibcll. varr. lcrtt. ad h. I. — lerri virtnie] fcrrc jiistitie M. — Caji. XIV. pracl.| proel (i M. I). — contcnitii| contciiiplu G. M. — (olicsj toticns (i. M. - - bofltin] hoslcs (i. M. — praropt.) pracobl. G. M. — ullo praclioj in ullo prorl. G. M.? — fusum csl| fuaumqne M. — darnis| ilanus G. M. — voluit ct ipscj ct ipsc voluit (i. M.? — compuls.J conpuls. (i. — ponaj post (i. M. — impcd.J inpcd. G. — intercidcrcturj intcrludcrctur (i. M. intcrcludcrclur 1).? (quod lalso e M. affcrt E.) — objiciatj obiciat G. M. — nggrcd.J ailgr. (i. M. I). — iiigrrrbatl inmcrgcbat (i. M. I) ?
— militumj militis G. M. D.? — pracl.J procl. (i. M. — ausus sitj sit om. M. — accep.l Sic G. e corr.; fuii acciji. — rclci lisqin ) rcfcrlisque (. M. - mililibiis] milibus <;. >l. — \XXIIII| \XXlll (■ triginta trcs M. — susa] clausa (i. M. — illuslr.| inlustr. G. M. — interitu] interrilo M. — appar. apar (i. — DCCC] octigcnti G., scd corr. octing., ut habct M. — occumnitl occ iiruiit (i. — pocn. pen. M. — lulerantj tulcrint M. — rcdcundij (i. c corr. redhiiitli: fuit rcili itndi — Ca/i. XV. clarius ■arena G. M.? — in nratuun] in yrariam (i. e corr., ul habel M. ; fuit in iji ii nnn. — compod.] fonpno G. — catcn.l cathcn. M. — tharaj Ncscio, cur K. notavcrit thara/ t/iara. qanm iicquc in M.. ncquc in (i. ulla sit lcctionis varictas. — UMMWt] innwrt. (i. M. — ibiquej ibi, omisso que (i. M. — dariiiin| darcuni (i. M. — jussnl Sic (i. <• corr. ; fuit jus.su. — i (aquc| isilur U. H.l — iimlta inilliaj plura ■ilia (i. M.? — darii| uarei G. M.? — rcpcr.| rcppcr. G. — cquis] equos (i. M. — dariumj dareum (i. M. — applici (o| applicato (i. M.? — aaiteml saltnn (i. M.1 — solat. hab. se dix.| hab. se sol. dix. (i.? babcrc sol. dix. M. — apudj apul (i. — illi dcbit.] illi sc dcb. <i. M.? — inori| In (i. supra vcrs. Bflt a, ut sit amuri, ut babct M. in tcxtu. (Fuitiie cinnri 9 .) — cosnatos) co^natos propiiiquosquc (■. M I) ? — a co^iiatis| Sn M. c corr. ; fuit U cuymtis. — rcs ;na| rcgia M. — quocl ad| atl in (i. eol supra vcrs. — ult.) ulc. M. — justit. | justic. G. — alexandro nuul.| alcxandro darc nunc. M. : sccl dare dclct. namnnrfo nanet ctiam G. — porrccta nuum eupirnvit] powrenf wannm oxpiravii (i. porrcxii manum < t nipirnvil M ? — scpcliri) ruit in (i. scjicliirc. — tumalin] luiniiliis M. — Puiu/ict Trogi twittma
hi.sturiariim iihcr uiidccuiiu.s c.r/i/icit. iiicijnt lihcr tliiudctimiis.- G.
I .il». XII. Cii/i . I. alcxandcrj . . le.iandrr incipit M. — darioj darco (i. M.? — unoeM.] mp G. — cxpcdit.| cxpcdic. (i. M. — acstuj aslu M. — inulilcsquc] que om. (i. M. — ctiain) ct ctiain M.
— pecun.) pcc cun. M. — talcntumj ln G. supra vcrs. cs( corr. tiilciituriim. — cchatana| ct haUnu G.
.1 sic M ...... -sa parl. rt. (Falso t. bataiia rcfcrt.) — e maccd.J e om. M. (i. (in qunriim posteriott
supra vcrs. est a, ut essct a mac.) — zopyr.J sopyr. G. M. et sic paulo post. — in scylhia] inscicia G.: corr. iti wcitma. — contiiicbatur| (i. c corr. ruiitinehaiilur. — lUTeCt»] Sic G. e corr.: fnit adfcct.. ut liabct M. D. — lactitiac| lcticiae G. M. — morlihusj motibus G. M. — ainiaoi] In G. corr. ammissi.
suscepi(| coepit (i. ccpit M. — profccl.j praclccl. (i. — graec.J ^rcc. <i. - laccdacm | laccilcin G. ct sic paulo post. — qui phil.| i/m oin. O. M. — paccinj ct paccin (i. M. I).? — iitrinquc| ut rim i/ite (i. (c corr.; fuil utrumque) M. D. ? — tergaj ter^u M. — slra^em| Sic (i. e corr.: fuit statjcm
— e (si) si G. M. — Cap. II. in italiamj in ilalia G. M. — a tarciitinis) Om. (i.. scd post auxtlia rc- pcrilur tareiilinis, ut babcl M.: iiii.i i/iu tarcntiuiis. (lcg. auxilia a tarcntiin.s ) — dcprcc| dcpracc. (i. Sl. — africaj alTr. M. — urbcnij Sic (i. e corr.; fuit orbem. — militum] milic. (i. — ainicitiamj ami- ticiam G. — tunc temp.) nnnc temp. M. — apjMUia] apulis (i. M. et sic per totum caput. — hrnninaiam] brandisium (i. (e corr. bruudt/s.) M. — acloli| aescoli (i. M. — sequuli tuin laina renm] scculi cluui fama rcruin (i., sed diim ilclcl. ( Kalso K. sccuti ciim rcriim faiiia: non aniuiadvcrlil sUnuiii ti .insposilioiiis vcrboruin I I , quo ipM librarius usus cst, nt errorem suum corrineret.)— qucin| qui (i. e rorr., ut hnbel M.: fnit q. — comminal.) comininac. M. — postulav.J poslalav. .M. (fuitnc postulatcriiiit '. ) — ubi| urbi G. M. — aepelierunt] Bcpeiierant (i. M. D.? — possccreruntj Sir G. e corr.: fui< /lossidi riint. — factum] Sic G. c corr.; fuit faclo, ut habct M. — brutiisj (i. e corr. brut/iis, ut habol M .: luit bruttis. — rc- pitj coepil (i. — lum ctj om. G. M.? — pcdiculisj pcdilulis G. M. — amicit .j aniitic. G. — brntii] bmrtii (i. M. — a linit.j a om. G. M. — ju.xtaj Sic G. e corr.; fuit fortasse justa. — occideretl Fuit in <i. koccideret. — fugcrat) fugerct G. M. — thurii) turii G. M. — redcmtumj redcmptiim G. Sl. — MMtur in italiaj in italia ag. G. M. 1 — lonyr.] sopir. G. M. — pracf.| pref, (i. — ab alcx.| ab om. (i M. .iinis. | ocioa. M. — scylhisj Sic G. e corr.; fuil scythi. — pc>enas| Sic; (i. c corr.; fuit penas.
— illat.] inlat. G. M. — Cap. III. hacc cum| hacc (uin M. — nuntiataj iiiinc. (i. uuuciaru M. — in par(lus| in parthia (i. ? in parthi M. — mocr.] mer. G. M. — excrcitui) Sic G. e corr.; fuit priiniun cjcrt ili — lriilimin| triduo G. M. — exspcct.| Sic G. e corr.; fuit expect., u< habct M. — quodam- inodoj Sic G. c corr.; fuit i/uoadmudo. — COinpL] conpl. G. M. — concion.J coution. G. M. — egregiis| aegr. G. — praeliis, aitj procliis G. I). prclusit si inc. M. (Falso E. pru/usit.) — incoluui.J incolom. (i M. — darn] darci (i. M.1 — perseq. csse eosj perscq. eos esse G. M.? — defec.] Sic G. e corr.: liut dcfic. — occurrit] occurit G. — thalcstr.] tal. G. M. — sive] bis cst in M. — ininithacaJ my- nilhc (i. invnithac M. ( Falso E. minithia.) — cum CCC mulicribusj cum CCC iiuliuin inulii ribiis (i. M. (Falso E. cum CCC mulieribus.) — XXVJ XXXV G. M. — itfeaOiaatmao] confcrt. G. M. —

[. VARIAE LECTT. AD JUSTINUM.
expetitumj expectum M. — conculiitunij Sic G. c corr.; fuit concuuitum, otio] ocio G M — ut visa estj iii esl visa <■. M.? — regum] Sic G. e corr.; fuit regem, — insolitumj solitum G e corr.j tiui stihttiini assumit] Sic G. c corr.; fuit adsumit, ut liabct I). •— conspicerenturj conspicerenl <i. c corr., ut lialicl M. — sicuti] sicnt G. M. — interj In G esl ^npra vcrs. — pelficum] pelicum G
piedic..... II. - pulcr.] pulchr. <i. M. 1). — vices] vice <■ M. epul.] aepnl, <i. — adjicitj adicit
6, M ue jej.j nec jej, M. In <i. fuit necjejuma. — luxuria] Sic G e corr.; 1'nit hixorta, ul habet M - immem.] inmem. G. — amittil ajnmittx G e corr qnaeril queri G querc M — Cap. /I
degeneravissej degenerasse G. M. D.? — n......m ejuraret] n.....ine juraret (i. M. I».? — assum.] Sic
(i. c corr.; fui< adsum., ut habct 1). — subeg <Tat| suhjcceral G. M. ? — succubuisse] subcubuisse G M. — habentibus] habiturus habcntibus M. — imag.] ymag. M — larium] larum (i. (in quo larrum a in. rec. supra vers.) M. 1).? — ct laborem — molliorem fore dulccdincj ex labore — dulcedptem <■ (e corr.; fotil tx laborem.) M. — uxorumj Sic (i. c corr.; fuil uxorem, nl habel M. — exhauriri] exaur, (i. — constant.] constanc. G. — si nonj xi om. G M. — in qu<>| iniquo M. — in successoresj in successoribus <■ M. D.? — nihilominus] nihilhominus <i. M, — pueritia] puericia (i. — militia] militic (i M. — parvula] parvola G. — periculis laboribusquej laboribus penculisque (i. M. 1)? — neque castra aliterl neque aliter castra G. M.? — unq.J nmq. G. M. D. — victoriamj victoria G — soboles] sobolis <• M. — parthisj Sic G. e corr.: fuit partis, ut habet M. — domitisj modicis G M. — prae- fectusj praefectos G. M. — statuiturj statuit G. M. — undcj inde G. M. D. — Cap. V, interea alex.] interea e< alex. G. M. ? — saevire] sevire G. M. — coepitj cepit M. — pbilotaj iilota (i. liliota M. — coeperej cep. M. — nuntiataj nunc. M. — divulg.] Sic G. e corr.; fuit devuly. — ne vict.] ne om. G IM. — gloriaj gloric M. — sacvitiaej sev. G. — milit. rem.J rem. mil. G M. ? — cpiM | aepist, G.
— tacitej om. G — judicio] judit. G. — consumturusj consumpt G. M. — dranc.J tranc. (i. M euergetasj euergitas G. M., non evergetus, ut E. tradit.— parymasj parimasG. M.— caeterosquej ceteros (i M., iiiiii^sii tpue. — darii| darei (i. M. — bessusj persus G. M. — interfeceratj Sie G. e corr.; 1 'uit interfic, — darii — dariumj darci-—dareum G. M.? — relinqueret] relinqueretur <i. M?— alexan- driamj ln G. fait uim alex., ut habet M., sed syllaba vim dclcta et a rec. m. superscr. sexdecim. — tanaim cond.j tanai incond. G. M., nisi quod posterior dan. habct. — muroj mnros G M. — milliumj iuilia G. M.? — translat. eo trium civ. pop.j translatis earum civitatinm jiop. (i. M. (civitatnm M.) — quoseunque] quoscumquc 0. M. — Ctqi. VI, solennil solemni (i. M. — vocatj eonvocat G. M.? — ebriosj nebreos M. — magnitudinemj magnitudine G M. — assentantcj G. e corr. adsentante, ut habet M. D.; fuit adxentate. — nducia] fidutia G. — amicitiae] amiticiae G. — laudaretquej laudareque G. M. — ofTcnditJ Sic G. c corr.; videtur fuisse offenditur. ■ — ut telo a satcll.j in tclao satell. M. ■— trucidav.| Sic G. loco ras. Videtur fuisse trunc. — patrocin.j Sic G. c corr.; fuit patric. — satiatnsj sae. (i. M^. — pigcrej pigcri M. — coepitj cepit M. —■ convicia] convivia G. — epulas] acpul. G — dolebatj ducebat G M. — poenit.J penit. M. — quo prid.] qua prid. M. — tractarcj tracttiri M. — el quasij et om. G. M. — arreptumj arreptumque (i. M. — poenit] naenit. G. pcnit. M. — clitij diti .M. — foedamj fed. M. In G. futt foedum. — mercedemj mercede M. et sic videtur fuisse in (i.. tn quo syll. de e corr. est. — caet.j cet. G. — enrvlochusj eurylocus (i. — occurrebant] occnrrernnt (i. M.? (Falso E. accurrerunt.) — quatrid.J quadriu. (i. M. — preeantisj Sic G. e corr. : fuit precantes
— mortcnij niorte G. M.? — irrit.J Sic G. e corr.; fuit inrit., ul hafiet M, — callisthenisj callisii iii> (i. M. — precesl praec. G. — aristotelem] Sic G. c corr.; fuit aristotelcn . ut habet M. aristotilen
— condiscipulatuj condisciplinatu M.? — revocatoj revocata (i. rcvocatio M. — ad bellumj ad bella (. M. D.? — chorasmosj carasmos G. M. — deditj dedic. M. — Cap. VII, dcinde| dein G? — su- perbiaej G. e corr. superbie: fuit superie. ■ — invidiosiora essentj Sic G. e corr.; fuit invidiosior essent
— accrr.J accerr. M. — inter recusantesj intcr sc cnrantes (i. M. — callisthen.J callisten. (i. M. — quae resl quaerens M. — exitioj cxic. M. — mosj modus G. M.? — phalerasj lal. G M. — equor.J acquor. G. — argyr.J argir. G. M. — nysam| nysan G M ? — fiduciaj fidut. G. M. — sequut.] secnl <■ M. D. — heder.J eder. G. M. — cssetj Sic G. c corr.: fuit esse. — impetn] imperii M. — intcllig.J intelleg. G. M. — oppido] opidanis G. e corr. (oppidanis M.); fuil oppidam. — montesj Sic (■. e corr ; fuit motex. — daedalos] dcdahos (i. JI. — cleofidisj deo fidis M. — concubitu) in concnbitu M. — redcmtumj redcmptum (i. M. — illccebrisj inlecebris G. in latebris M. — consccutaj consecutam M.
— virtutej vi (!. sunra vers. Om. M. voc. — potneratj poterat G. M. — regnum iinl.J regno G M,— clcofis] clcopis G. M. — pudicitiamj pnditiciam G. — scortumj scortium M - cognoscitj ln <i est supra vers. — herculisj Sic G. c corr.; fuit hyrc. — omnes ejus loci gentesj ejus omnes loci gentes (■ M. (fuitne ejus loci yentex omnrx'<) — accipitJ accepit <■. M.1 — Ca /i. I ///. audita] Sic G. <• corr.; fuit audito, ut habct M.— prael.J procl. G.— equo| Sic G. loco ras.; fuit aequo. — concursuj concvrsu G. e corr.: fuit itnn inrsu. — servaturj servatum M. — porusj Sic G. e corr.; fuil forus M. porsus. — volueritl voluit G. M. — passus sitj Sic (i. <• corr.; fuil passit. — aegrequej egreqne (i. — obtent.j optcnt. M. — incolum.j incolom. 0. — nicaenm] nicean G. M. — hucephalenj bucefalen (i. <■ corr., ut habct M.; luit uocefalem. — adrestas] arestas G. M. — gesteanosj gestanos M. — praesidasj praesides (i. presides M. — cuphites] cufites G. cusites M. — ubi eum duc. mill. host, cq.J ubi cuni host. CC milia eq. G. M. D.? — opcr.| opper. <i M, — deprec.] depraec, (i. M — reditusque] Sic G. e corr.; fuit redditusque. — bellil bellis G. M. — respiceret] respicere M. — ostendere] ostenderet <i.; e corr. ostenderat, ut habet M. — consumtaj consumpta <i. M. — exhaustaj Sii <i. e corr.: fuit exausta, ut habet M. — salteml saltim <■. — sepulcr.J sepnlchr. <i. M. — dcficia- tur] Sic G. e corr. in loco ras. — ipsc siln| ipsi ^ilu <i. M.? — hisj Sic <■ e corr.; fuit is. prec.J praec. G. — militcs laet.j laet. mil. G. M.? — fccerej facere M. — Cap. IX. accsineni| agismem <■• M. (Falso E. agisenem.) — ibij ubi (i. M.? — hiacensanasj acensanas <■• sileosqnej sileoque M.
— herculesj hircules M. — dedit.j Sic G. <• corr.; fuit didit. — hincj hic <i. M. — ni ambrosj mam- bros G.— sugambros] sugambr. svllaba os omissa M.— equit.] Sic G. e corr.; liiii aequit. - cepcrat] coep. G. — animadvcrtissctj anitnadVerttsse M. et sic fuit in G. ante corr. — urbisj orbis M. — soliun

L VARIAE LECTT. AI) JUSTINl M
consp.] soluni non ronsp. M. — conrurrunt) (ucurrunt M. — si possinl] Sic 0. e corr.; fuit possit. M. MMW. — tnntus] lanlum G. M. — solus lot BtilHa] soluta tot milium (i. M. — qui tiim| t/iii citm falso E. c M. profcrl. — applic.] idplic. (i. M. — dcsiliunt] Sic O. c corr.; fuit desihrit, ut habrt M.
— pracl.] procl. G. D. — Cttp. X. despcr.] Sic G. c corr.; fuit dtspcr. — polyperchontaj polypt rconta
G. prolypcrcouta M. (Ealso E. affcrt proltjpconta. Est in cod. pru/yjjruiita.) babyloniarii] babilonam M. — liltoral litora (i. M. I). — arinant] arma M. — summov.j siilimov. G. M. D .1 — ptolcmacus) piolcmcos (i. M. — rnoriturus] niorlui monlurus M., scd murtttt pnctia not. — jaiuinin| jainque (i. (in qno aliinl jam supra v. addil., ut cssct jam jamtiiie, dc quo v. II niil. Bont Turs. Vol. III. p. 151. n. 4.) M. — horba cst| hcrbanc M. — inpoluj impolu M. — in navcsj in navc (i. M. — occano lihamenta| HM nolnli nolibaiu M., scd nubili dclct. cst. — prccal.| pracc.G. M. — curru urra nn tam acto| ruiru rrrlaiu 1 .7 atto G. curlu ccrtaminc acla M. (Ealso E. ctirru certaminr actu.) — quatcnus] quasiuus G. M. ( Euitnr i /uat mtis. V. Ducbn. Add. p. XXV.) — solituilines) siilln ittulincs M. — prodire) Sic (i. c corr.: tint prutlcrc, ut habct M. — acslu oslio lluiii.] ostio (i. c corr.; fuit ocio, undc factum otio. — M. acstno suo fluin. — indi] indiac G. M. — nionuin.) iiionim. (i. M. — n rutn a s - aeat] a sc rcruni pcsl. (i. M.? — harccn] parccm G. parlcm M. — rclicto c.\ nuni.] c.x rcliclo cx num. M. , scil prius et ielet — lilloralibus indis praefecto. Indc itcr] liloralibus G. I). Pro praefecto fuit in G. perfcctu. — M. il.i : ■ littura hlitdints prc/ccto rtditur (pBBllja dclct. ritlttiir) inde iler- — opport.) oport. G. M. — praeripit] pracccpit G. M. ? — babyloniam| babilonaui M. — rcdil.] Sic (i. c corr.; fuit rctldtt. — prac- MCt] pci lccl. M. — d.irii| darci (i. M.? — slaliraml sturam (i. M. (Ealso E. scuram.) — oplim.] obiim. M. — tradidit] tradit (i. M. — conununi] omni M. — Cap. XI. c on ci on.] cont. (i. — axejrcitum] rxrrnlus M. 1).? — proinitlil] Sic G. c corr.; fuit /iromitit. — iiiinens.] inpcns. (i. — quam a rrrd.j a oui. G. M. — gratius] Sic G. e corr.; fuit tjratias, ut haket M. — utrisquc] iilriusquc G. M. — snm(iis) smiiplus G. M. — rcti nli) rrecnti G. — disrcssum) disccssu G. — stip. sua] sua om. M. — sarrann nto) sacramcntc M. — solvi acquum ccnscntcsj solutc cum (n/»i in G. punctis not.) ccnscntcs G. aallltO censcnlcs M. (Euilnc solii ccuin ceiisentcsl) — prccib.] prarc. (i. — convicioj convit. (i.
— haBUHOne] Sic G. c corr.; liul tidiiiune. M. amiiiune. — qu .itcnus) i /uatiiius E. falso c M. alfcrt. — lcnilmsj lniic lcnihna M. (Iicne cst nota marginalis, qua librarius siiuin judiciuin inlcrposucrat. V. Cominent. Cril. p. 6.) — scdit.| scdic. M. bis. — nihil) nicbil M. — in conc.] in cont. G. M. — desiliit| dcsiluit (i. M.? — trcdecinij Sic G. e corr.; fuit trcctm. M. trct/rccm. — manu sua| nianus ita M. — ad suppliciuiu] atl om. (i. M. — paticnliam) patienc. G. — mctus | metnn M. — Ca /i. XII. in conc.] in cont. G.— alloq.) Sic (i. c corr.: fuil ad/utj., ul babct M. D. — luin — (iini) cum — liim (i., ut hahet M ? corr. cst tum — tuin. — bcneliciaj bis e.xtal in M. — socios| solios G. M. — gentisj Sic G. c rorr.: fuit tjitites. — aflin.j adlin. (i. M. I).? — connub.| conub. <i. M. — miscuisse| Sic G. e corr.; lint miscutssrt, ul habet M. — juvcncsj Sic G. e corr.; fuil jurcnis. — aiixiliorum quoqiicj ansHioram- quc (i. M. (Ealso E. auj i/iumt/ue.) — exeicitui] exercitu M.— aegre] esrc (i.; fuit aetjre. — tuleiunt| Sif (■• e (orr.: luit tukrunt. — jactantcs] lact. M. — saturct| aatnraret (i- M.? — modesliaj Sic G. c corr.s fuil inudcsla, ul habcl M. — polyperchon| polypcrcon (i. M. — clitus) ch/tos (i. c corr.?, ut habct M.; fuit clutos. — polydamas| poliaamas (i. c corr., ut habct M.: fuil pu/imadas. — amadasj Majnadna (i. M. — antigCtaea] Sic G. c corr.; fuit antigincs. — his| oni. (i. M. — oialeius] cnteroo (i. M.? — suppli in.J Sic (i. c corr.; fuit supplim. — tiron.J tyron. (i. — cpbaeslion) efcstion G. M. — aaieritlaeqne] pmerie. (i. pnerineane M. — hnit] duxit G. >l. — tanntorMi] talentnm (i. M. D.? — Cap. XIII. Iillur | lilur. (i. M. I). — niintialui) nuntianlur (i. nnn cianf r Hf — leaat] lc ?;ac. M. — oarHngtauensiuiiij cartha^incnsium G. M. — cact.J cct. (i. — afric.J alfr. (i. M. — sed ct hispaniaruiii| sed et spaniarumquc alfricae civitatium scd et spaniarum siciliac O. M. — ralliaej aalte M. — cjus adv.| adv. cjus (i. M.? — babyloniac| babylonc (i. babilonic M. — operiri| ojipcrin (i. M. — cunctae eentes vcluti dcstinato sibi rc^ej cuik lac vclut eentefl destinatos ubi rc^i (i. M. — bahyloniam] baby- lona G. babilona M. — vcluti| vclut G. M. — ob hoe| ob hnOC (i. M.? — omissaj omtnissa G. e corr., ul habet M. ; fuit ommisa. — babyloniaj babilona G. babyna M. — borsippamj in bursiam G. M. — tnphfatem] aniraten (i. M. onpluratea I).? — anaxarcho] anaxarce (i. M. — compuls.] conpsla. (■• M.
— rursum| rursus (i. M. — contciiincrej COntOBipnete (i. M. — fatisj satis M. — at sij ac si G. M.
— imnrat] inmnt (i. M. — babyloiiiam| babylonam (i. M. — otioj ocio (i. M. — solennilcrj solontnitcr (i. M. — elTususJ Sic (i. e corr.; fuit fustts. —■ junxissct| wnxiaaenl M. — c convivio| in convivio M.
mcdius] medicaa (i. M. — theaa .1 tcss. G. M. — coincssat.| comesat (i. M. — poonlo] pocvla M. vrlutij velnl (i. M.? — c convivio] e om. G. in ronvivio M.?— tanlr» dolorc cruciatusj recrucialus, «miis ^is vcrbis tttiitu dulurc (i. M. — ut fcerum) in ferruni M. — caussam| causas (i. 31.? — Ctip. XIV. r/ncistamj lynciatarnm G. M. D.? — graeeia| ^rctia (i. — snppKc.] suplie. M. — militiae] Miltctae G.
— evocatnm] rocatum (i. M. — ct iollaj Sic (i. c corr. Videtnr fniaae ct iula. In M. eat ct illa. — aataerit] poteril (i. M. — praemonilo| promqnita M. — thcssaloj tcssalo G. — hac igitur ex caussaj httc (i. e corr.: fuit hanc. — ex om. G. M. ? — thcss.J tess. (i. M. (bis.) — ptnegtastatae] (i. e corr. ftmtgustate; fnil prargits/arr. — Cap. XV. quarta| quarto (i. M.? — acac.J cac. (i. — insidiisj insi- diisque (i. M. I).? — periisso] perirc G. M. — promtns] Sic G. e corr.; fint prulatus. — oscnlaadam- ane] oecnlandomqne M. — aextram] deateram (i. M.? — verum etiam| eiuaai om. G. M. — tristioria] Sii (i. e corr.; luit tristicioret. — unpatl inp. G. M. — qnibnsdam] quilms G. M. — d e d er i t] dedit (■ M. — in hostemj in hosle G. M. — in awrteaa] in mortc (i. M. ■ — diimssisj (i. e corr. drui., ut baset M.; liiil tlim. — amicos circumst.| circumsl. amic. (i. (anicus a in. 1.) M.1 — u( hoc] ut om. (i. M. — pacne| poenc G. penc M. — certaminc| Sic (i. c corr.; fuit ccrmine. —- fusura — maccdonia — aar enta t nr a] nanram — macedoniam — pareiitataram (i. M. — hamm ] Sic G. e corr.: raat amm., ut habel M. — temple] tenapbtti (i. M.? — faciatj faciant (i. M. — magn. an. fuii| magn. fuit an. G. M.? — Onm herc.J cum om. (i. M. — fratrem aridarutn| fratrc marideum G.: corr. fratrc aridcum, ut habct M. — ro.xancnj roxaneiii G. toxanem M. — praegn.] pregn. G. — nuneuparet| .nuncuparit G.
28'

L VARIAE LECTT. AD JUSTINUM.
M. — succcderej Sic G. e corr.; fuit succere. — bcllicumj bellicum G. c corr.; fuit uelhcum. — aemul.] cmul. G. — vulgi tacitum] vulgi tu citum M. — sextoj sc\i:i G. M. I).? — praeolnsa] perclusa (i. M. — excmtiitu| cxcmpiiim G. M. perdiccae] perdicte 19. — electus, esse] esse om. G. M.? — Cap. XVJ. mensem unum, annos tres] mense uno et annos tres G. M. (leg. mensem unum et annos tres.) — et trig.] et his extat in M. — olympiasj olympia G. M.? — deceptaj deceptu M. — somnio] somnia M. — qiiam cnm] In G. corr. quia cum, ut habet M. •. 1'uit qua cum. — aeac.] eac. G. M. — fratrisj om. G. M. — Ulustraverint] iniustraverit G. M. — in ipso] m om. (■. M.? —■ appar.J Sic G. e
corr.; fuit apar. — praepetes] pcrpctes G. M. D. (Falso E. ppetcs, quod comp. non intellexit tfpetes.
— nunt.| nunc. G. M. — altcrius — altorius| altcra — altera G. M.? — illyrici] Sic G. e corr.; fuit inlyr., ut habet M. — currus] cnrsus <■■ M. — infanti portendebat] Sic G. e tert. corr.; fuit primnm infantior cedebat, quod corr. esl mfantior tedebat, idque denique mutatum in infanti portend. — acer- rimis) acerimis M. — pueritiaj pneric. G. M. — inclyto] indyto M. — acceptoj at accepto (i. M. — quinqnenniumj quinquenium M. — fiduciamj fidutiam G. — nullins] niillis M. — inermes] Sic G. e corr.; fuit uurmis. — timucrint] Sic G. c corr.; fuit timuerunt. — unq.] umq. G. M. D.? — congres- sus est] est om. G. M. — calcaverit] calcaverat M. — tPompei Trogi cpitoma istoriarum hber dno- decimus cxplicit, incipii Uber tercius decimus.'
Iiil>. XIII. Cap. 1. Magno] Sic G. e corr.; fuit magnu. — babylonoj babilone G. M. — nun- tioj nuncio M. — immort.] inmort G. M. — quotiesj quociens G. M. — qnam saepej qtd ('•. t corr.; fuit qnc , ut babct M., e quo a rcc. nian. factum est quac. — amissol unmisso G. — obliil.j optttl. G. M. — paullo] G. c corr. paulo, ut habel M.; fuil populo. — darii] uarei G. M. — quam] quae G. M.
— rcdnctamj redacta G. — pocnit.J pcn. G. M. — sibi ipsaj sibi ipsi M. — amlssumj ammiss. G. — sever.] e( sev. (■. M. 1).? — assiduaj Sic G. c corr.; fuit adsid., ul habet M. D. — execrarites] exer- ccntes M. — regnumj Sic G. e corr.; fuit regum. — lii opumj inopum M. — divit.J divic. M. — in annuo] in anni G. M. — sed nec] ncc om. <i. M. — amici alcx.] amicia alex. M. (Fa)so E. anima.)
— pulcr.J pnlchr. G. M. D. — unq.J umq. G. M. D. — claror.J daror. M. — clcctij aelecti G. — qui nunq.J quin nunq. M. qui numq. G. D. — rcper.] rcppcr. G. M. — pro uno ale.x.J provintia alex. G. M. — perniciemj pernit. G. — Cap. II. caet.J cct. G. — compct.J conpet. G. — inviccmj quam invi- cem G. M. — se timebant] sentiebanl M. — aequalitasj Sic G. e corr.; fuit aequahtus, ut habel M.— cael.J cc(. G. — aliquis] aliqui G. M. — soj om. G. M. — summilteretj siilniiiit. (i. M. I)., sed vidctur in G. fuisse submitteretur. — ad formandamj ad firmanilum G. alfirmanilum M. — perdiccaj prrilicta M. — roxanesj roxanis G. to.xanis M. — octavo] Sic G. e corr.; fuit octabo. — partusj parta G.; corr. partum, ut babet M. ■— consilia ncc cxspcct.] consiliuniquc exspecland. G. M. (expect. Falso E. consiliaque.) — pucr illis] puorilis (i. M. — ex barsinc] ex basinisse G. ex basinis so M. (Falso E. cx basims.) — horculemj hcreuliim G. M. — caot.J cct. G. — regnaj Sic G. e corr.; fuit rcgnum. — dclcverintj Sic G. e corr.; fuit delir. M. dclcrcrunt. — de eoj dee M. — ptolomaeusj ptolomous G. M. — aridaoum| arideiim G. — larissaeoj larisaoo (i. M. — valol.J valit. G. M. — pro virl. ] prae virt. G. M. — fnerint] fuerunl M. — provinc.J jirovint. G. — sub personaj Sic G. c corr.; fuit super- sona. — indignorum snbiiciantnr imperio] ind. imp. subicianiur G. M.? — exspect.] e.xpcct. G. — perdiccae] perdicte M. Praeterea uterque cod. cum I*. habel et perd.? — leonatumj G. e corr. lcon nattcm. — consonsu univ.J consonsum vers. M. — cratcronj ot crat. G. M. D.? In (i. liiit crctcron. — Cap. III. aridaeum] arideum G. — regemj Sic (i. e corr.; fuit regnum. — ex turba sna] ex tribu sna G. M. — nunl.| niinc. M. — ad mitignnilum animosj ad mitigandos animos G. M. I).? — ex proceribusj ex postcri (i. M. — adulat.J adulac. M. — legatione] Fuit in G. c.r legat., sed cx delet. legac. M. — consent.J consenc. M. — eoep.J cop. M. — tunc ad delendum equitatum eiincti armati regiam irrum- ]iunt] (iiin ad deiigamlum oquilatuni cuni ti in rcgiam armati inrumpunt G. M. (ex bis rotinc cuncti in reg. arm. inr.) — quo cosnilo] quo agnitO M. — discoilimtj discendnnt M. — terrorej terrcri G. — coep.J cep. M. — ftiissontj Sic G. c corr.; liiit fuisset. — perdiccaej pcrilicte H.— ad poditos vonirctj renirit ad pcdites G., sed si™no transposilionis VV addito indicalur, vnlgatwn ordinom esse restitnendnm.
— conc.J cont. G. M. — molirenturj niollir. M. — sumsisscntj sumpsissont G. M. — non illosj non uUos (i. o corr.; fuit 7iullas. M. nullos. — commil.J conmil. G.— Cap. /I". oumj in (i. cst supra vers.
— nerorassotj Sic G. e corr.; fuit pcroressct. — pedilesj Sic G. o corr.; fuil pcditos. — otiam] om. G. M. I).? — aridaoumj aridcum (■ el sic ubiqne. — in medio corp. aK] in med. alcx. corp. (i. M ?
— compos.] oonpos. G. — pecuniae] In <i. n rec. m. add. — oxere.J et exerc. (!. M.? — curaj In G. fuit curam. — e( perdiccaej et ad perdicte M. — assign.] adsign. <■. M. I>. — hamm.J Sio G. e corr.; fuit amrnon., ul habet M. — consentj conscnc. M. — seditiososj Sic G. e corr.; fuit seditiosus. M. scdiciosos. — provinc.J provint. G. M. — remov. aem.J aom. rom. G. M.? — ptolemaeo] ptolomeo (■. M. — africao arabiaeque parsj africae, asiae libiaeque pars G. M. ? — aegypt.] ogipt. M. — ad tra- dendam provinciam] ad tradendum provintiam (i. M^. — provinciaej provint. G. — clcomonesj deom. M. — laomedon] lanmenon G. M. laumedon !>.? — milylenaeusj mutvlineus G. e corr., ut habet M.; fuit mytylcncus. ■ — pbilolas, pbiloj filotas, lilo G. M. — illyriosj Syllaba os in G. est pcr corrcct. orta.
— mediac] Si<- G. e corr.; fuil mede, nt habel M. — majori atropatus] majora cropatos G.; e corr. majori, nt babot M. majori croy.utos. (Falso E. aropatos.) — minori socer pcrdiccaej minoris occae perdiccac G. minori socte perdicte M. — scynoj scyna M. — phrygiaj (i. e corr. frj/gia; fuit frigia. ut habel M. ct sic paulo post. — antigonoj Sic <i.*c corr.; fuil antigano, nt habet M. — assign.j adsign. (i. M. D. — pampnyliam nearchusj pamphiliam arcns (i. M.— menanderj menarder M.— sortj sorc. M. — phrygia evenitj frigya G. <• corr.; fuit frigia venit. — thracia et rcg.] tracim et reg. G.M.
— lysim.j ltssym.G.e corr.; liut lessym. M. lissim.— cappadocia] cappadotiam G.; e corr. cappadotia.
— paphlagoniaj Sic G. e corr.; fuil phapagonia, ut habet M.— antiochij antioci G.— rctonti. Terras inter amnosj dcccntis (corr. detenti) eras (delet pnnct.; supra vers. extat crant) inter amnes G. de- centi (falso E. detenti) erant mter amnes M. — taxilesj tuxilea G. M. — pithonj piton G. M. — age-

— 2-23 — I VARl KE LE( TT. \ I» JUSTEVUM.
noris) ageronis G. M. — paropamisios ct lincs oaue.isi montis, cxtarchcsj parapamcnos fmem caucasi montis cxtarchcs (>. M. — aracossi gedrosique sihyrtio trailuntur] ararossiccrdus si qu.io suhirrio trad. (J. aracos sicerdys siquo subircio trad. M. — drancac c t arci stasanori] drancae ot arois tantannri G. drantc ot arcis totanori M. (Falso K. sfatanori.) — hartrianos amyntas] hactrianos amiras G. M. — sogdianos scythaous, nicanor parthos, plulippus hyrcanos, phratafornes armcnios, tlepolomiis porsas, pcucostcs b.ibilonios, archos pelasgos, arccsilaus mesopot.iiiiiain) sordianus sulcoos stasnos. parcos ))hilippos hyrcamo oufrateus. fcrnos arnu nios elcptolemus (supra vers. pro e ost /) persas peueestos (stipra vers. c pro o) bahylonios, arcos pelaseas (corr. c in g) arrossilaus mesopotamiam G. sor- dianus sulcc (js (falso E. ptilc.) stagnos parros (falso K. ptirtos) philippos hvrcamo rufratous. fornes arnionios ot leptolenius persas (falso K. psa.s) peuci stcs babylonios arcos pofas^as (falso K. /ilas) ar- ccssi laus mosouotainiani M. — cuni haec divisio] cum om. G. M. — materia] momoria G. M. — paraverniil| Sie, G. e corr.; fuit parmrunt . ut hahet M. — roliqueriinl] relini|iierunt M. — Cap. V. in graeeia| in ^reciam G. e corr., uthabrtM.: fuit t* mfMM. — netOiiJ olo (nihil pr.ietcroa) M.— movcrant] ■WienD M. — cnistolasj epistulas (i. M. — civiteuwn] rivitatum M.— damnati] dampnati M. — prae- sonte] pracsenti G. M.?—graecia| gratia (i. grrtia M. — in mereatul in mercato G. M.— olymp.] olimp. M. — nuodj quia (i. M.? — fuerant| fucrunt G. M.? — vorentibus) .Sic (i. c corr. : fuit vcrentus , ut habot M. — iisdem] isdom (i. M. — civitatcs] Sic G. e corr. ; fuit ciritatis. — aetoli] ctoli G. — nunl.] nunc. M. — sociisj sotiis G. — praeecp.| Sic G. e corr : fuit praccip. — excursurusqus] cxeur- surus incursurusque, supra M ex posilo M. — ad atbenas] Sic G. e corr.; fuit at athenas. M. adlhonas.
— conlracto] contracta G. M. — gracciaj graetia (i. — detrcct.] dctract. (i. M.? — prael.J prool. G.
— heracleaoj aoraclea (i. eradia M.— inoon.| nu n. M.— atheniensis| Sic (i. e corr.: ftiit tithtnienses.
— harpaloj arpago G. M. — impell.J inpoll. G. — peloponnenses| peloponnonson (i. peloponncnscn M. — seqtiut.J sccut. G. M. D. — sicyonaj Sic G. e rorr.; fuit sycimona. M. syrona. : — coriiilliimi| rorintiim G. M. — cact.J cet. G. — niissaj Sic G. e corr.; fuit misa. — ab athin.J ab om. G. M. — looslhciK sj leostencs G. — ut etiam valluin n srindere aiiderelj ut eliam bollum (vuh tur in aliquo cod. tl $Uum pro uatlum fuisso) resrindorot (i. M. ? — nunl.j nunr. G. M.? — prael.J prool. G. I). et sic paulo post. — gra vi I Sic G. e corr.; vidotur fuisse grarc. — graccor.— gracciae) grccor.— groe. (i.
— Cap. VI. jierdiccaj perdicla M. — ariarathi] ariaraeti G. ariaralu M. — cappad.J capad. (i. M. — illal.| inlat. (•■ M. — praelioquej proelio <i. M., omisso que. — victoj victor G. M. — Olbill nicbil M.
— praomiij Sie G. e corr.; fuit praemi. — ab aciej ah achiae G. — ct somot ipsos) scmet ipsi (i. M.? tmiaM ctl — nihilj nichil M. — acquir.| odcjuir. (i. M. 1). — clcop.J deop. M. clacop. G. — altenus| 0111. M. — affin.) adlin. G. M. D. — siipplem.J siibplom. (i. M. — oblincrot — ohlinuil] optin, ulroquo loro G. M. — perdiccam] perdictam M. — eratorusj crateros G. M. D.? — polyperehont.ij pcdvperconta G. polisporronta M. — perdiccaj pcrdicta M. — gr .K -ciaoJ graetiao (i. — ariif.j arrid. G. M" — cap- pailoc.j cappadot. G. — in niaccd.J in om. G. M. — uhi olymp. essct, niatcrj ubi ct ol. essot mater (i. M. I).? In G. quidom inversus oido ost nutter esset, sod signwn transponendi I additum osl, quo vulgalus ordo rcvocatur. — aegyploj egiplo M. — ptolemaeo] ptolomeo (i. M. — provinc.J provinl. (i.
paphlag.| jia/lag. G. c corr.; iuit pii/lag. M. Mnac. — lyciaj lyciae (i. M. — phiycj frig. (i. M.
— •djic] adic. (i. M. — craterumj crateron (i. M. I).? — pcrdiccacj perdjrte M. — CtUCia] cilitia (i.
— adcinta| adeinpta G. M. — plulox.| Gloz. G. \!. — pcrdiccaj perdirta M. — a< svpt .J egipl. M. — dueihusj dulcibna M. — verlilj In (i. cst e corr. tertifur. — membraj monbra M." — ploloiiiaeusj dbiholomeua <i. ptolomena M. —■ in aecypto] in ogipto M. — ct aegyptios] ct eras. cst in (i. te hahet M., qui siiniil egipttos olleit. — insignij Si( (i. o corr.; fuit insignia. — sollie.) solic. M. — finitimos) Rnitiasunoa M. — drvinxerat) Corr. in (i. ih i imxirat. — acquis -J adquia. (i. M. I>. — bostesj hoatani (i. M.? — Cap. VII. aristacoj aristco G. — battoj haccos (i. M. (Falso K. l/attns.) — grinusj ciriuis (i. M. - theraej llnnaiaiili (i. M. — dedecnaj dtctu (i. mpra vcrs., M. sic in textu. — adolescentia] (i. e COfr. adulescentis, ut habet M.: fuit ailuliscens. — deprec.] depraoe. (i. M. — quo juh.| quod pih. (i. M. — battusj hactos G. haccos M. — petere ct urheinj peteret orbem (i. M. — cvrenen] cimen
(falso K. cirenen.) — condorcj conderct (i. M. — usuin linguae ihi aceopltirusj iistini ibi linguao cpniriini (i. M. (relinc ex his iisum iti I.) — COAI resp.J c////i om. (i.M. — therac| theraminis (<• M. afr.J alTr. (i. M. et sic paulo post. — vaatae] vasta G. M. — conipell.J conpoll. (i. — amoen .J amon. M. — ballusj bactiis (i. M. (falso K. battus.) — eoepitj Cepit M. — opinionem| opinionc (i. M. — pnlcr .J pnlchr. (i. M. — a thcssaliaej athosaliao (i. M. — apoll.| appoll. M. — collem] Sic (i. c corr.; fuit cullim. — a deoj ideo M. — quatuor| qualtuor (i. — anthocnmj autoccum (i. au( hoccum M. — arislaeum) aristhcum G. M. — argaoumj agreum (i. M. D.? — missos| Sic (i. e corr.; fuit tnisos. — bypseo] spco G. M. — amoen.j amcn. M. — iisdemj isdom G. M. — reaed.] resid. (i. M. — thossal.J thesal. (i. M. - arislacnm] aristhetim G. M. — arcadiaj art /iailia (i. e corr., ut hahet M. — ad coSguIaJ ■dcoacola (J. M. (falso K. vnlgatam aiTori.) — aolatitiaJesque] solistitialisquc (>•: s corr. tobti H a lufm , ut bahi I M. — hattusj b.ictus M. — c>Tenen| cvronem G. cironom M. — Cap. I ///. ptolcmaeua] pto- bjmeus (i. M. — suctns] Sic G. c corr. ; fuit actus, ut habet M. — perdiccaej perdielo M. — arrog.j Sic G. e ras. ; fuit scil. adrog. — nocehantl DOCebol (■. M.? — soc.f sot. G. — cuniciiij ncumoni (i.
— pracsensj preSCUS G. — prael.J proel. G. D. — • ad tntipabum el polvperchont .i | ad anlipalriim ipoly- perconia (i. M. (polip.) — profngil hisque pcrs.| profnjnisqM pera, G. H. — fuga| fuga sua <i. M. I).?
— eumencin| enmencn (■. M ? — aggr.] aogr. (i. M. I). — putebantj Sic (i. e corr.: (uit \ititabat. — pneL] proel. (i. D. — polyperchonj poTjrpercon G. polipercon M. — eolluct.l eonluct. (i. M. — Micti adffict (i. M. D. — soc.j sot. (i. M. — perdiccaj pecwcta M. — pitlione] plutone (i. M. — illyriol (i. e corr. yl/i/rio; fuit illt/rio. — alrctaj alclu ta G. M. — deeernilur| cornilur G. M. — ■Pornpti Trugi rpitoma Mttoriarwn mwr tertnis deetmus txp &cit, iucipit Uber fumrhu tlccimus.' G.
I .ll». XIV. Ca /i. I. M. incipil umeues- — simul ut quomodo circa se animati csscnt, cognosce- t] simut au circa so an. essont cognosceret G. M. simul ut circa sc an. esscnt 1). cognos( ( rcnt M.— sum- is| wmpturus G. M. — discedondij Sic G. c corr.; fuit disceitdendt. — ul ullro ilhua omnes hortar.J

I. VAKIAE LECTT. AD .H STIM M.
u( ultro bellum omnea ortar. (hort. G. <■ rcc. corr.) G. M. D.? (Fnitne ut uHro ad belhtm ilktm omnes tiort. '.) — ferro] Sic G. e corr.; liiit fcro, 51. icrv. dccrota] Sic G. B corr.: fuit deeetu. M. decet ■ mao. — afnrm.J adfirm. G. M. — actol.] aet. M. h. 1. per ac. — pecun.] Sic, G. e corr. ; fnit peccun., ut babet M. — nrdis] sardas G. M. — profectus cm| tst om G. M. — cleopatram] cleopatrem G. deop.M. principesquej priucipalosque G.M. ?— conlirmaret| coulirmarenlur Gt. M. D .t — ibi majestj ilu 111 majest. G. M. — staret] extarel (i. M. — venera>.] venerac. M. — qnaereretur] Sic G. e corr. 5 fuit quaerentur, epistolaej aepistulae G. epistulae M. — abjectae] adjectae G. M. — iis, qui| hig qui (i. hi qui M. eumi nes] Sic (i. e corr.; fuil eumenu, — cone.J con(. G. M. — cruenti] crucienti <> (syll. ci inclns. est) M.— sacramentij (i. e corr. sacramento. — deindej tnm deinde G.ML?— epistol.] epistul. G. M. — experiend.] experiund. G. M. D. ?— animos] amicos G. 51.— cact.J cet. G.— in om n. pot esse] in omnibus potesseG.M.— nec antigonum ncc qnenqnam ducum] nec antigonwn quam dncumM. nec qucmquam dnc. G .D .f (Obscure Loqnitur E.)—retinuit] deterruil G. M. D.? — accid.] Sic G. c corr.j futl acced. tentari] temptari G. 51. — Cap. II. prael.] proel. G. D. — quod solus| qui solus G. M. (falso E. solis.) — par antigoni] partigon M. in textu, snpra vers. esl an, ul essei par antigoni. —
suppliccs] supplicis M. - circumspicienti] circi.....aspicienti G. M. — ad alex.J ab aL M. — argyraspi-
dasl argyraspides G. M. D. (argir. M.) — l >laii <limcntis| Sic <1. <■ corr. : fuil blandtmentes. — alloq.l In G. videtur fuisse adloq, — commil.j conmil. G. — nunc pcriculorumj nunc oro. G. M. — el operuml oin. G. M. — socios| sot. (i. — domitus] Sic G. e corr.; fuit domitos. — .solos| Sk <i. e <<>rr.; fuit tohu, ut habel M. — mUitiam liberi patris] militiam militi partia liberi M.. sed nnl ti pnnctis notat. — monum.j monhn. G. M. — immort.] inmort. G. M. — consequut] consceut. <i. M. — commil.] conmil. (i. — hac legej Sic <i. e eurr.; luit ai lege. nox, quaej moxque 51. — nsurpat: nibil] usuri an nihil G. 51. inichil 51. ut paulo post.) — Cap. 111. nunt.J nunc. M. — compell.j conp. (i. — cos| om. G M.? — dum| cum <i. M. — contemnunt] ln G. supra vers. est p, ut sit contempnunt, quod habet M.— hostium] ostium M. — prael.] proel. G. D. — longa militia] longe militiae G. M. — ncc aliam spea] alitiin om. M. — affirm .J adfirm. G. M. D. — quinquc millia host.J V liost. <i. V host M. — damnaj Sic <■. e ras.; liiit dampna. — ultroque] Sie <i. <■ corr.: fuit atruque, ut habct M. — tentat.] (cmptat. G. M. — convic.l convit G. 51. — emerit] et merit G. M. — immens.J inmens. G. M. — a laribus] Si<' 51. <■ corr.; fuil a labib. — amissis omnibus] amissionibtn 51. — in miseraj in miseria G. M. — senecta] senectu M. — ls] Sic G. c corr.: fuil his, ul habet 51. — enmenem] euntehen G. M.? — tentavitj temptayit G. M. — alloqui] Sic G. c corr.; fuil adloq., ut habel M. I». Cap. IV. jussus abj ius sub M. — laxatisque] laxatis quod M. — atque] adque M. — ducisj Sic <>. e corr.; liut duces, ut nabel M. — veslri] nostri M. — mihi] miclii M. — hostinml Sic G. e corr.; fuit ostium. — impos.] inpos. G. — solatioj in solat. G. M.? — sed istnj et ista G. M. — convic.J convit. G. M. —■ velitis] In G. fuit velHtis. — nam neque illius] namque ilHua G .J corr. namque nullius. M. namquc nullus. — cadam] cadem M. — e< < :;<i fuero] ct om. (■. M., quorum uterque habel eo fuerim. — imiietroj inp. G.
— quo totins] quotii s <i. (corr. mtotiens) quocics M. — mibij micbi M. — huc] Sic G. e corr.; fuit hunc, ut babet M. — obtin.] optin. <■. — preces] praeces G. — dii| Sic G. e corr.: fuit di. — pi rju- riarum (vit typ. pro perjuriorum)] perjuriarum <i. M. D.? — talesque] vilesque G. viles quod M. — v< stris| nostris M. — nempe] Sic G. <■ corr.; fuil nimpe. Om. boc voc. M. cum lacunae signo, quod E. non notavit — iideml idem <1. M. ■— adspersi] aspersi G. M. — interemturi] Sic G. e corr.: luit interemptori, ut habel M. — sedit] sedic. M. — ego] Sic G. e corr.; fuit ergo, ut babet M. •— aevum] evnm G. M. —■ absumsistis] Sic G. e corr.: fuit adsumpsistis, ut habet M — ir.i <J ira G. M.? — prae- cederel Sic G. e corr.; fuit praecidere. — antigonij Sic G. e corr.; fuit antigani, ut babet M. — cocpitj cepit M. — captivusl captivum G. M. — de se ipso] de se ipse G. M. — suij om. (1. M. — auspicial anspit. M. et sic fuit in G. — tradens] tradentes G. M. — Bubseqnnntnr] Sic G. c corr.j fuit subsecuntur, ut babet M. — pulcr.J pulchr. G.M .D. — antigonus] antigonia M. — <>rhis| Sic G. c corr.: fuit orbes.
— exercitui] exercitn M. — redditis, qnael redditis eorum <|iiac G. M. D.? — ceperat] coeperat G. —
eumenem] <......>ne M. — verol om. <i. M.i — amicitiae] amititiae G. — prohibitumj prohibito M. —
assign | adsign. G. M. D. — Cap. V. eHrydice] enridicae G. euridice M. — arid.] arnd. G. M. — po> lypercnontal poryperconta <1. polypercontu M. — graecial eraetia G. gretia M. — in macedoniam] in inaeoihuiia il.. nt liiit in G. — arcessitam] arccrsitam <<. M. — olympiademl ohjmpiadam G. <■ eorr., nt habel M.; fuil oit/mpidam. — aemulat.] emnlac. M. — valetj valit G. M. — vindic.J G. e corr. vendic.— polyperchonti] polyperconti <■. M. — cassandrol cessandre <>. el si< paulo post— antigono] antigano M. — epistol.J epistul. G. M. — nuntj nunc. M. — nihil] nichil M. — andac.] audat G. — <l<'inil<'J dein G. M.? — velnti] velnl G. M.? — tum | tnnc G. 51. — veteremj G. e eorr. veterum, 111 babet M. — majorumj Si> <i. e corr.j fuil majorem. — praesidio] praesidia <■. 51. — civ. virt.l virt. civ. G. 51.? — salvos se forc non exist.J salvos se non exist fore G. salv. sn non nxist. fortc 51. — graecia] graetia 51. gretia 51. — Magni] om. <i. 51.? — epiro] ab epyro G.? ab egipto 51. — acacidij aeacida <>. M. — enryd.] eurid. G. <t sic paulo post. — arid.| arria. G. 51. — coep.J cep. 51. — ma- cedones] Si< (i. c corr.: fuit maceilonis. — olympiadem] olympiadam G. 51. — eurydice] erudice M
— potitusj potitos videtnr (i. e corr. habere. — Ca/>. I/. olymp .J olimp. 51. — mnliebrij mnlieri 51.
— roxanel toxane M. — hercnle] Sic <■. <• corr.; futt herculi. — deidamia] dedamia G. M.— aeacidae] oxacidac G. 51. — thessalonicc] tcsalonica G. (Iiesalnniea 51. — ma^is| Si( <>. <■ corr.; fuit maijnis. — grex] Sic <■. e corr.: liiii rex. — urgeretur] nrgueretur G. — taediol tedio G. 51. — concion.] contG
— sciscitaturus] Sic G. e corr.; fuii suscttat. — sumta] sumpta G. <■ corr. rec, a< habel M.; fuil sumta. — immem.l inmem. G. 51. — perj In <i. esl supra vers. Om. M. — finitimos] finitissimos M.
— viditj videt G. M.? — alton.J adton. tl. 51. — regumj Si< <i. <■ corr.; lint regnum. — nec vulaj sc <l 111 vuln. (leg. nec) G. 51.? — viror. more for<.| viror. fort. more <i. M.f {forc. M.) — uisiipi r < \ spirans capillis et veste crura contexisse fertur] < <nn[>sis<- (corr. compsisse) insuper exspirans capillos et vcstc crure (corr. crura) contexisse fertnr <i. compsi se insnper exspirans < ipillos ,t \<st<' crars contexisse fertu» 51. D., nisi quod D. cjmpsisse habet. — thessalonicen] tessalonicem G. thessalonn <-m

L VARIAE LEl TT. \l> .11 STTXUM.
M.? — aridaci) arridci (i. M. — duc it) <lu\it (i. M.? — in arocm ainpliipolitinaml in arce amphipoli- lana M. (i.. in quo fuit ampipol. — -Pom/iei Trogi epttonia htstoriarum Itber XIIII. r.i /i /int, nirijiit liber qtitiitus drrimu.s.' (i.
Uki KTi I '»/'• /■ Incipit M. .. ttttcetL ■ — polyporchi>nt<| polipercoate G. pohpereonle M. — cact.] cct. (i. — ducibus| dulcihus M. — imstul.] postof. M. — pt»hmaco| ptolomaco (i. M. ct sic per totiim caput. — cassandro| casandro G. M. — pccun.| peccun. Sl.. ut fuil in G. — provinc.| provint. G. — adiuissurum] Sic G. e corr.; fuit admisurnm. — dcsccnd.J disccnd. (i. M. — soc.] sot. G. et sic paulo post. — olvmpiadisj Sic (i. e corr.: fuit olt/m/iiade.s. — ulciscil Sic (i. c corr.: fuit ulcisce. — ct alcxnndri| ct aiexandriquc M. — sclcuco) scleucho (i. sculciiclio M. — societatc| sociatc M. — cnixe | ekbtae G. — aegypt.] cgipt. M. — phocn.) focn. G. M. — srac<ia| ^rcc. (i. — orii ntis] Sic (i. e corr.; linl nrirntrs: — prael.| proel. G. 1). — victoriae| victoria M. — mo <lcrat.| modcrac. M. — non sc proptrr pracdam, sc<l pr<ipl< r di%nitateni| non se propter diunitatcm (i. M.. niediis omissis. (E. nihil aliud nol.ivit, nisi setl ah< sse.) — Ca /i. II. apollonia| appoll. M. — patrinc] pntrio (i. M.? — iisl lns (i. M. — :issi ^n.| nilsimi. (i. M. I). — hercules] Sic G. e corr.: liiil htrcu/is. M. harttles. — feroj <im. (i. M.? — linrsini ] hnrsinn (i. M.? — nc caedos scp.| ncih' srp. (i. M. — prodcrctur| proccdclur M. — olviiipinih'] olyinpiiliade (i. — rese, mox in mntre] rcgcin <'X in inntre M. —■ pnri) Sic G. o corr.: fuit jiatri, ut hahet M. — intcrficit| int< rlccit G. M. — aiTcct.| adfeet. (i. M. I). - annss ;i| Sic (i. <■ corr.; fnit admissa. — .K 'gypt.| esipt. M. — filimii] filius M. — ptolcmaci] pttdomoi (i. M. — lcontisi iim j lconcistuin M. - • ministcrio| mysterio (i. M. — antoa| antc M. — acsyp(.| c ^ipt. M. — apparon t j Sn (i. <• corr.; fuit jiareret. — "odio| odii G. dti, i. e. i7 /i M. — honcstius| honestum M.
— amicitiac| amititiae G. — coluntur) locuntur (i. M. — dcmotrio Uio] ihiiictriiim liliiim G. e corr., ut hahct M. Vidctur fuiss, di-mttrio ftlto. — ptolcinaous] ptolomcus G. M. — vind.] G. e corr. vend.
— verei . MtJ ver. erat (i. ILI — cacteriquo | cet. G. ceterisquc M. —• cnrpi scl rarjiis.se G. anto < <<rr . iii hlhfl M.. dclctum niitcin est nlteriim s. — auxilium ferre] auxilium infcrre G. M.— epistolas] eaiatalaa <> M. — et locum] et om. G. M. D. — cocundi] ciindi (i. M. — Cap. ///. illiis (r.| inlustr. (i. M. — tanta] tanto M. — philosophia ips.i) pliilosophiam ipsam (i. M. — sloria] sloriatn M. — cal- bjotheaem] Ealbetenen G. h. I. ct §. 6. — cajliateaen M. — persicae] Sic G. c corr. Vidctur luisse per- MCM — morem| mortcm M. — aliai inaaipn ] Sic (i. c corr.; fuit abscisis. ut habet M. — cum cano iii caTea] in cavca cum cane (i. M.? — caet.] cet. G.— miserlus] miserarus G.M. D.? — tanti| stanti M. — poea.] pen. M. — calaautataBi] ealaaaitatium G. M. D.? — aegr. ale.x. tulit| alc.x. aosre tul. G. M.? — abjioi] ohici G. M. — UnpetUll impcriuin M. — amiculoj (i. e corr. amicttilo. — lysimachus] Imii.k Iius M. — iaiiarrtl ] inmera. (i. M. — arreptaque] abrept. G. M. — nuiit.| minc. M. - admii at.) aOBBUrao. M — aaui e.x an .1 ananu in G. e corr., ut habct M. — postca) post G. M.? — in in<lia| m ontwG.M.— turha, aqni] hDrMeane (i. M. (initne turba, aet/ui?) — ieunetia.] inaaena. (i. M. — ann.1 baren. G. M. — antea] ante (i. M.? — exspir.] e.xpir. M.— baatae] Sic G. c corr.: fuit astae, ut hahet M. — tneaaide] SlC (■■ e corr.; fuit cujiide. — cludi] (i. e corr. c/audi. — denitiini) doiiiptuin G. M. — Unponeret] jmptUUitri (>. c corr.; fuit iwyoJieOUWt, ut habet M. — post mort. alcx.f post ale.x mort. (i. M.< pioviii(.| provint. (i. — assi^n.) ailsisn. (i. M. D. — inter caotoros) intertcros M. — Cap. IV. ptolemaenai] ptolometan (i. M. N sic por totum eapnt — sociosquo] Sic G. c corr.; fuit sotiisijue, ut luhel M. — adversus| adversuni (i. M.? — sclcucus| selcuclius (i. M. — ot virt.] et om. G. M.? — antioohol antkiochc G. e corr.; fuit antltiogo. M. anthocho. — visa cst sibil visa sibi est (i. M.? — apollinis] aut pollinia M. — ainilum a dco) a deo anuliim (i. M. (falso E. anulus.) • — in cujus] in om. (i. M. — ancora| anchora (i. M. D. — peperissot] perisset G. — ancoraoj om. G. M.? — selcuci] lokinthi (>. M. et sio paulo post. — seleuco) scdcundo M. — milit.J niilic. M. — consccravit) Sic G. e corr.; luit consegrarit. — .inliocoi] Sic (i. e corr.: fuit antltiohi. M. antbiochi. — antiixhiainj an- thiociam M. In (>. < orr. aiiilinn Itiatit. — apoll.] appolL (i. — ancoram| anchor. (i. M. D. — soc.) sot. G. — babyloniain| hahylonam M. — oepitj coopit (i. — haotr.J Sic G. c corr.; fuit bractr. — prao- fectosl Sic (i. e corr.; fuil praefrttus, ut habet M. — dominal.f doininac. M. — servit.) servic. M. — pmiafioet] Sic (>■ <■ COrr .j liiit pniem. ■ — fuit hic quidem luiinili generc natus] fuit hic lnimili quiiloin genen oatoa G. fuit hic lnuii. quidein i ;<'iioratus M. — numinis] aomiail (i. M. (falso E. non inis.) —
impulsus) inp. (i..M.— procacitate sua alcx.] procatc (falsoE. pcate, est comp. Jlcate) talcs uanan<lnim
(falso E. mwtmdrum) (i. M. — fatigat.] fntignc. G. — oiTondissctJ Sic G. e corr.; fuit offcndtsse. — sonitio] snnino M. — eij In (i. est supra vers. — roliquit| Sic G. e corr.; fuit rrlirjuitl. — impuls.] mpiils. (i. M. — olophant.] elefant G. — excepitl ezcoepil G. acconit M. — praeliatorl proeUatnr (i. 1). preliatur M. — acquis.| adquis. (i. M. — solcucus| seleucbus (i. M. — jacieb.it] Sic (i. c corr.; ftul jacebat. — euiii quoj Pnit in G. cum qua. — dosci ndit] Sic G. c corr.; fuit dcstendtt. —■ compos.j conpos. (i.-- dcseenilil. AdunatU ... prael.] Haec vorha ind.in tcxtu orant oniissa, onde in supcriorc Bargine addita rcperiuntur. — adunatis] adanatis M. — soc.) sot. G. — antigonus| antiganus M. — dcinotrius] Sio (i. o corr.: fuil tlrmrtru.ss. — socii] sotii (i. — hostili| om. G. M. I).? — arnia vcrte- riini] arma vertbnl (i. armaverunt M. — diduc.| do<luc. ^rff— solcucusj selcuchus M. — tPompet Trogt epiloma expHcit Ub. XV.. mcipii liber srxtus decimus.* (>.
lilli. XVI. Cap. I. Incipil M. . . Oii cass. — thossalonicoj tcss. G. — ah nntiii.J suh nnt. M., id quod in (>. supm vors. vidotur liiissi : est enim nliquid eras. — deprec.J depraec. G. M. — prop. liiissi' al.| prop. fuisso pro al. (i. M.? — facinus in oo grav.J facinus et grav. G. M. — quanq.] quamq. (i. M. D. — uulla satis jnsta causa ad seel. patroc.) jti.sta om. (i. nulla satis convorsa ad scol. patr. M. — praoto.xi| pratexi praetexi G.. sed prius voc. delet — ob haecl post hacc G. M. D.? — gcst. cum IV. bell.J cnm fr. gcst. bclluni (1. M.? — senoro] Sic G. c corr.; fiiit generi, ut habet M. — in- choatam) incoatain M. — cxciisaturusj Sic G. e corr.; fuit excussaturus. — in conc.| in cont. G. M.
— alcx.l allex. M. — fecisso soj focissc sese G. M. ? — insidiasj Sic G. c corr.; fuit iitdtas. — soc.J sot. G. M. — in omnij Sic G. e corr.; fuit nomini. — adol.J a<lul. G. M. — amariorcmj a majorc G.
29

L VARIAE LECTT. AD JUSTINUM.
M. — ipsos] ipso G. ipsc M. — pepercissej perpecisse M. — quoad] 8ic G. e corr.; fuit quod. — s .1 nlis| siilmlis M. D, ct sic viilrtur fuisso'in G., in quo o in loco raso cxtat. — ultion.] ulc. G. — manium] manum M. — non| esl in <■. supra vers. — stirpis] Sic G. e corr.; fuil styrpis.— doricetis] doricctns M. — tlirac.] Sic (i. c corr.; iiiit trac, ut lialict M. — prcnicr.J pracm. (i. — ct ailv.] et om. (i. M. ejus genero] genero ejus <i. M.? — Cap. II. ptolemaeus] ptolomeus <i. M. seleucus] seleuchus G. M. — concordiae] concordia (i. M. (fuitne m concordiat) societ.] sotiet <■ M. europ.] Sic G. e corr.; fuil eorqp. socium] sotmm (i. M. — pyrrhus] pirrus M. pyrrus <■. et sic suam uterque codex orthographiam constanter servat — acquis.] adquis. G. M. D. — ademtam] ndempt. I,. M. soceri fraud.] fraud. soc. <i. M.? — interficit] interfecil <■. M. I>.?— eurydicen] enrydicem (.. (e corr.; fuil euridV) M. querelarum] quaerellarum <■. querellarum M. — soc.] sot (i. M. — sni nci is| Sic (i. c corr.: 1 'nii ,vr unici. stirpis] Btrirpis M. poen.J pen. M. — supplic.] suplic. M. — dedere] cedere M. — magna] magno M. — moritur. [s.l morituris (i., in <|u <i corr. moriturus, ul hahet M. — ejusque rci populo] eique rei pop. M. — caetj cet (i. — ei publice trad.] publicc ei trad. G.? publice el tr. M. •— rcgi| regni G. M. — fecerat] Sic G. e corr.; fuit vicerat. — pulcr.J pulchr. <i. M. — duxerat] Sic G. e corr.: fui< dix. — Cup. III soc.] sot. G. M. — adv. demJ Om. haec verba <i. M. — assid.J Sic <i. e corr.; fuil adsid. — inter paresj inter partes <i. M. (Falso E. interptes.) — malumj Sic <■■ e corr.; fuil majum, — victor] auctor <i. M. — pyrrhoj pyrro h. I. M.. ut G. — indc tbraciac| intcr bacc (hacc in G. supra vcrs.) tharicae (corr. in (i. thraciac) (i. i nter tracic M. — hcracleacl heracliae (i. M.? — init.J inic. M. — boeotiis] boctis G. boctas M. — pcsti- lcntia] Sic (i. e corr.; iui( persilentia M. pestilencia. — in pairia| Sic (i. e corr.; fui< /// patriam. praeopt] praeobt G. — phoc.J foc. <i. M. — prael.] proel. (i. 1). — pestilentiaej Sic <i. e corr.; fuit bestilcntium. — in pontamj in metapontum M. <>.? — lioracleam) hcrcclcani M. "(lalso E. hcrcdcam.) — coadidj Sic G. e corr.; fuit concid. — auspic.J auspit. M. — in scdes] inter cas scdes (i. in tcrras scdcs M. (leg. in eas sedes.) — Qnithaos] Sic G. c corr.; fuit fimmos. — mullae etiam domesticae «lissensioncs fuercj multa (G. e corr.; fuit mtiltum, ut habet M.) etiam domcsticae dissensionis mala fuerc G. M.? — cact.J cet. G. — graeciaej gretiae (i. M. — in tulclamj Sic G. c corr.; fuit in tutel- lam, ut hahel M. — hcracliensesj hcraclenses G. hcradcnses M. ■— ob amicitiam regum] sub amititia (G. amicit. M.) rcgem (G; corr. regum, ut habet M.) fi. M. — collat.l conlat. G. M. — abnaernat] abnucrant fi. M. D.? — lamachnsj malachus (i. M. —■ littorcj litore <i. M. 1). — heraclicnsium| hera- clcncnsium G. hcradcncnsinm M. — hcraclienses| hor.icleiienses (i. heradenses M. — ullionis| ulc. G. M. — populat] populac. M. — impens.J inp. (i. — reddid.] redid. M. — Cap. IV. novas tab.] tab nov. G. M.? — et divisionem] et in (i. 61 M. supra lin. corr.; in utriusque cod. textu esl cum ckvisio- nem. — impof.J iniiot. (i. — llagitarolj flagitarCnt G. M. — in scnatu| in scnalum G. M. — tractataj tracta G. M. — rei[ Sic G. c corr.; fuit regi. — adversus] ailversum G. M.? ■— otioj ocio M. — timo- theusj timocheus M.— epaminonda] apam.G.e corr.; fuil apham., nl habet M. — clearchum] clearcum G. M. ■— cxiliumj Sic G. e corr.; fuit aux. — rcvocarcnl] vocarent G. — clearcbusj cleurchus M. — facinorosiorj Sic G. e corr.; fuit facinerosior. — et dissens.J et dissent. M. — cum mithridatcj cui G., scd i ptmcto nol. (i. M. milrid. — civium suorumj suorum om. M. — colloq.] conloq. (i. M. ■— postca autemj postca K per comp. (i. in texta; supra vers. esl aulcm. — mithr.] nutr. (i. M. — namqiie] Sic <■. e corr.; fuit nonamque. — de cxil .J //> om. G. M. — mithridati] Sic <■. e corr.; fnil mitridate, ut babct M. — cepit] coepil G. ceptum cepil captam M., omisso que, quod itcm om. G. — atque ui| /// om. G. M. — scnaloriac| Sic G. e corr.; fuit senaturiae. — plcbis) Sie (i. e corr.; fuit /dcnus. — poti nl.J potenc. M. —■ colloc.J conloc. G. — acccnditj Sic G. e corr.; fuit accendi. — conc.] cont. G. » M. — se alTut.) adrut. se (i. M.? — grass.J Sic G. e corr.: fuit crass., ut babet M. — sacvitiaj scrvitia <i. M. — pares se crudelitatij G. e corr. parem se crudelitati, ui habel M.; fuit pares se crudeUtate.
— ahiturumj habitataruai (i. M. — crvilibus] cuilibct M. — an malint caussac popularis socium rcma- nerc] an sibi malint vel causae populari sociuni rcmancre G. M. — BOlliCitataJ solic. M. — libcrisj libclis M. — clearchusj clcarcus G. M. — comprchensos] conprachcnsos G. — caet.J cet. G. — com- pinsitj conpingit G. — potissimum] Sic M. e corr.; fuit nptem potissimorum. — pretia] praetia G. M.
— facit] fecit <i. M.f — clearchusj clearcus (i.; corr. ctarelms. pecun.J peccun. G. M. — Cap. V. ab iisj ab his G. M. — alfl.J adfl. G. M. D. — compellitl conpcllit G. — et dominis infcst.l M. cum lacunae sisno et dom infest. — tam lup;.] jam lup;. (i. M. — ingenui] ingcny M. — pracl.] proel. G. D. — quoj Sic G. e corr.; fuit qui. — tyrannusj Sic G. e corr.; fuit tyrannos. — pcr ora civiuml per oratium (i. M. — reversns] reversos <■'. M. — torqucl| torquetque (i. M.? — acceclit] accendit M.
— saevltiae] sevicia G. M. — arrog.J Sic G. e corr.; fuit adrog. — cnimj om. G. M. — obliviscitur se bom.J se om. G? — jovis scj se om. G. M. — cothurnisj colurnis G. M. — regumj Sic G. e corr.: fuit rignum. — ceraunon] G. e corr. caeraunon: fuit caeranon. — mendac.J mendat G. M. — iljud.] inlud. G. M. — chion] cion <i. M. — Krantj Om. G. M. — quotidiej cottidie G. coctidie M. — prae- ceptisj perfectis pracccptis G. M. — ad tyrannum, vcluti ad recem, in arc. contcnduntj ad tyr. vcluti clientes in insidys ad rcgcm cct. M., scd vcrba veluti ... insidys punclis notata sunt. — quidcnij om. G. M.? — clcarchij clcarci G. M. — satyrus] salurus G. M. — annis] Sic G. e corr.; fuit anni. — heraclienses sid> rcgno tyr.j Ijeraclcnses rciniim tyr. G. M. (hcradcnses) D. (heracliens.)' 1 . — -Pompci Troffi epitoma historiarum explicit hb. XVI .SS, incipit liber septimus decimus.' G.
liitt. X%11. Caj>. I. Ineipit M. .. er idem ferme. — in hellespontil in om.G .M.— chcrsonesi| ccrsonesi G. M. — regionibus] rcligionibus G. — lysimachial lysimachns G. M. — a lysim.J olysim. G. M. — portentumj Sic G. e corr.; liiit portemtum. — lysimadho stirpique] styrp. G. lysimacho pique •')"-* cum lacunae signo. — portendcbii| portendebant (i. e corr.; fui( protend", nt babet M. — agathoclem] agathodcm M. — non solum patrium, verum etiam humanuin nltra morcmj non solum nltra patrnm, verum etiam humanum uitra morem (mortem M.) <i. M. (leg. //"// sohtm ultra />a/n>/»> . verum etiam >ii/r<> humanum marem.) — sequutaej secutae G. M. I>. — itaque] om. M. — compcll.| conpell. G. — alexandrij alexander M. — par reserv.] par se serv. G. M. — quataor] quaituor G. M. — seleucus]

i. vakiai; ij:<tt. ad jcstintm.
sclcuchus G. M. — juvenilesl juv< nales M. ? juieni /eK G. c corr.; fuit jitrenalef. — nicticbanturj Sic 6. c corr. ; fuit me/iebatur. M. nicntiebantur. - Cap. II. XV.J quinilccini G. M. — instrcnucj stremie (i. c rorr., ut habct M.: fuit s/renuae. — sclciirus| sc I cnc I iiis G. M. — putabat) putat G. M. — cohortr) cohortac (i. — fragilitatLs humanac| frasilitatc hflSnaBB (i. M. — a ptoleniaoo) Sic (1. e corr. : fuit ihi jitolomeo. Orthographinm autcm jitolomrus pcr toluiil caput in utroqiic coil. c\t:irc scito. nisi uhi noim- natim aliml notaho. — cum ct| et «>m. (i. M.? — apuil pop.| :nl pop. G. M. I).? — nuptiasquc| nuptia- riiinqiic (■. M. — arsinocsj arsinoc (i. M. — pinrorum| pw nim M. — ailopiionc| Sic (i- t corr.: fuit tuhptme. mhil| nichil M. — acgypti] esipti M. — cpisiolns| aopisliilas (i. cpistulas M. — dcprcc.| ilcpracc. Q. Mj — pcrccp.J Sic (i. c corr.: fuit perciji. — ct anti ^onoj el in (i. cst supra vcrs. ()m. M., qui siinul aiitiijano hahct.— dcmctriij dcmctri M.— antiocho| Sic G. c corr.: fuit — Ow. M. anlliioi ho.
— sclcucij sedeuci M. — acccdcrctf Sic G. c corr.: fuit arriileral. ut habct M. — pjrrhus) pirrus M. pvrrus (i. - omissiis| omissis (i. M. socius] sot. (i. — anti ;ono| Sic (i. c corr.: lint antigonio. — ai> aiiliochoj ab om. M. ct habct anthiorhii. — a ptolcmaco| ad ptolomco (i. M. (I ce. ab /itol.) — ptolcmaciis| ptolcmcus h. |. G. — elcph.| clcf. (i. M. — bicnniil bienni M. — pyrrhusj pyrrus (i. M. — rcliquit, nel rcliquit pacificatus cuni oiiinibus fmiiiniis. nc (i. M? rcliquid M. — abducfaj adducta (i. M. — in italiani| in italia G. M. — juvenlute] fuit jll tf JmHMtatf — rclinqucrct| Sic (i. c corr.: fuit rr/iniiiirrat. ut hahet M. - Ciij). III. ejus — narranda sunt) ci pauca narrandas, omisso nmt (qnod latct in nar- raiidas ) M. — pvrilnis| jii /rrus (i. uhique, nisi ubi nominatiin alteram orlliOEraphiaBI aliulcro; jiirrus M. iibiquc. — trojanis tcmp. pat.| ()m. hacc vcrba (i. M. (Kalso E. soluin voc. jiaterno abcssc dicit.)
— pyrrhid.J pyrrid. (i. M. — epirotac] epyrotac (i. epyrrote M.. qui practcrea iniro crrorc post j/riino e supcrioribus repetit vcrba •filits amisso jter abscntiam rcposita ,• qiiae tamcn dclendi punclis sunt nolala. - nyrrhus| pirrus h. I. G. ct M. — in t<niplum| in lemplo 6.11. — ad COBB bJ.] ail om. (i. M.
rcEihusf "ri uioinbiis (i. M. — aflin.| adfm. (i. M. I). — ob industr.J ah industriam M. — singularcm] Sic G. c corr.; fuit singularitm. — androinacbcn] andromarhem (i. M. — hcct.| hacct. G. M. — aga- memnonisj asamcn nonis M. — ad arrybam| ad (Hbam (i. ad thrybam M. (falso F.. Ihribam.) — iBteBtiora] intcnlionc (i. intcncione M. — scrvandi ejus] scrvandi ci M. — tanto ct sratior populo fuil| tanlo ct populo cratior fuit G. M. ? ■— ct lcgcs] et oni. G. M. — annuosquc| auiinosquc M. — ct rci- publicacl ct rcsi rcip. M. , scd rrgi punctis not. ■ — compos .J conpos. G. — ab arryba| ad trybas G. atnba M. — alcx. ma ^n.] macnl al. (i. M.? — assid.J Sic (i. e corr.; fuit adsid., ut habct I). — exil .J BtC (i. e corr.: fuit auj.il. — MbubbI uiuuin G. M. — glauciae] e I; uk i M. — ipsa| ipsc M. — scnrrisf Ecnus (i. M. ? — aeae.J Sic h. I. M. pcr dipblhongum. — infantilihus] infanlilius (i. M. — advcrsum <assandr.| advcrsiis ii. a<lv< rsiis eas sandr. M. - epirotae| ep>rotjie G. M. — roiiimin.it. J comminac. M. — in ragBnm] in rcgno G. M. — ailol.J adul. G. M. — coopt.J ccpt. M. — solusj Sic G. c corr.; fint solos. ut babct M. — 'Pomjiei Trvgi ejiiloma historiarum expSeit lib. X\T1. S , incipit ortarus denmus.' G.
I iii. KVIIL ( /• Inripit M. .. gi/ur. — pyrrhusj pi/rrus G. jiirrus M. pei totuni caput, nisi uhi aliam ortho^raphiam notavero. — cpiri] cpvri G. M. — pr<'<.| praec. G. M. ct sic paulo posL
— Cocpcrant| Sic G. c rorr. ; fuit jiraeroe/ieran/. M, ccpcrant. — infcrior] Sic G. c corr.; fuit in/erio- rior. — iidcm) id <'iii G. M. — filio ptol< maco| ptoloinoo filio G. (fuit filios) M.?— exponitj cxpendit G. M. ( fort. r.r/iidi/) — in solatia| in solatio (sular. M.) G. M. — [OBjrjBOBae] longiquc M. — HomanusJ RoBUBUS H. — laevinusj lerinus G. e corr.; fuit leitntts. — prius] Sic G. e corr.: fuit jirtmus. — soc.J sot. (i. — prael .j procl. G. D. — coegitj Sic M. e corr. supra vers.; in textu est cogit. — monstra rep.J rep. monsira (■. M.? — romam grat. ramisit] srat. roni. remisit (i. .M.? — soc .J sot. G. M. — pracl.l proel. (i. I). — ipse pyrrbus| pyrrus ipsc (i. M. — pyrrho] pyrro b. I. M. — cact .j cct. G. — Vap. II. inau<i| SlC (i. c corr.; fuit magno. — carthagiiiicnsiunij cartliagiiK iisiuni M. — ai 'gr< | Sic M. h. 1. p< r dipbthong. ae. — carthagini< L ns <'s] carthaginicnsium G. carthaginensium M. — aflirm.) adlirin. (i. M. U. — a perecrino r< ;< | ngt om. \f. — missumj Sic G. c corr.; fuit misitm. — a scnatuj a om. (i. — rarthaginicnsihusj rartaginensihus M. — actac anxiliaone] actct aiixiliaquc M. — magoj Sic G. e corr. ; fuit magone. — pacificator] Sic G. e corr.; fuit pacipcalitr. — c &rthftginiensium] cartlia^inen- siuiii M. cartaciBieBSiani (i. — pyrrhumj pyrrum h. I. M. — aditj a<Hit (i. M.? — ircessirij arcessi (i. M. — aii\ilii| auxilia G. M.— carthaginicnsibusj cartaginicnsibus (■. CarthagmeHsibus M. — rOBUUM b <'ll <i| Si< (i. c rorr. ; fuit romana. — legatns] Sic (i. <• <orr.: luit /rga/itr. — InciBBS] lucius (i. M.— BUSSQsj Sic G. c corr.; fuit mistis. — pyrrliol pyrro G. M. — COmposuitJ conponil (i. conpooil M.
— CTaeasJ cineas (i. M. — rOmant] rcannoi M. — a pyrrhoj a pyrra M. — mi &susj Sic (i. e corr.; fuit misiis. — iisdom) isdeni G. M. — in aegyptum] in om. (i. M., qui habct egipt. — incentia] iageBc. M. — a ptolcmaco) a om. G. p/o/omeo c<i<l. ut< r<[. — ad cocn im inv .j ad caenaJB inv. G. ad eeteriaaa inv. M. — honoris| Si< (i. e corr.: fuit humiiics. — impos .J inp. (i. — Ojneasl cincas (i. M. — ab ■ppioj nli apio (i. ad ajiio M. — a pyrrho| a pyrro G. M Eadem orthoznpnia mox r< <lit. — to- tius| tocius M. — assiduisj Sic G. e corr.; luit adsidnis , ut habct D. assiduc M. (falso V.. adstdue.)
— carthaginieilsiumJ rtir/aginenstum G. c corr.; fuit carlagiiiensibiis. ut hahi t M. (falso E. car/ha- ijiiii ii m/his.) — soe.J sot. (i. M. — Cap. III. carthnginiensiunij eartnginiens. (i. cnrthagincnsium M. — fueruntj fui rant (i. M. —■ a pho< n .J a poen. (i., ut habnit .M., s< <l corr. foen., ut in M. corr. es( o phtn. — patriae] patrio (i. M .f — aseyrium] ad syrMun (i. M.— littus) (;. e corr. li/us, ut habct M. D .J fui( h/tus. — Sldona] si<lon (i. M. — pisce mj Sic G. e corr.; fuit jiisces. — phocn.| phen. (i. — sn!on| Sic (i. c corr.; liiit sicdon. — varicqu< | variaequc (i. — attritis) adlritis (i. — abun <l.| hahund. M. — eonjages ducnnt] Haec vcrba om. G. M. 1 — pamtNqBe] Sic G. e corr.; fuit parvo&que. — fe- ritate] fifrocitate G. — srd piae miserioordiae humanitatrj s< d sua misiTirordiar hunianitalc G. M. (falso E. jiia.) — or< isosj Sic (i. e rorr. ; fuit i rcisiis. — rx sno corporrj rx corporc BflO G. M.? — jiotis- BiBwm] jiarai ilissiiiiiiui (i. n m. 1.; corr. jilacitissimum . ut habi-t M. — Btratonem] Sic G. c corr.: lult sliiloiiem. — hoc. cnim cij enim in G. cst supra vers. — latcntcin] In M. liiit letantem, indc motBfll latam ttm ct diniqui' kttttantem. — fonnatns] fvr/us G. (in quo corr. doc/us) M. (c corr. fictus) —

L VARIAE LECTT. AD JLSTIMM.
cact.J cct. G. — cocpit] ccpit M. — cdil.] aedit G. M. — exspect.] spect <■. M. — malitl malic. M.
_ filioquej que om. G. M., sed iu M. est aupra vers. addit — Btrat.J Sic (i. e corr.; rail siut.
.....iriecto] Sic G. e corr.j fuil iniecto. — sapient.J aapieac. M. prael.J proel. G. I>. — affix.j adfix.
G. M. D. — attrib.] adtrib. (i. M. — conderetnrj Sic (i. <• corr.; fuil cuncederetur. M. conderet — ( nji. IV. el opibns] Sic <■• e corr.; fuit ex op., tit habet M. — rex] ex <i. M. decedit] recedit (i. M. — virgincj Sic <i. e corr.; fuil virginem. institutis, Sed] instituissel (i. M. — pygmal.j pigm. (i. M. — elissa| aclissac (i. aclissc M. — accrbac| Sic (1. e corr.; fuil acervae, ut habel M. acerve. — avunculoj arvunculo M. — herculis] Sic Q. e( M. e corr.; Aiit in utroqne hercuHI — pygmal.] pignalion G. (in tjuo corr. pigmal.) M. — elissa] Sic G. e corr.; fuil elisa. — fugam tacito moliturj fugam cito mol. (i. c corr.: liiil fugam iucito molitur. — assurntisj adsumptis (i. M. adsumtis D. — quibusdamj dam syllaba in (i. csi gupra vers. aggred | adgred. (i. I». acgred. vel atgr. M. — obli- vionis| obfivionem G.M. — imag.J ymag, M. In (i. verba luctus imag. sunt in loco ras. — renovaretj rcnovct (i. M.? — nec] nevc G. M. D.? — accrbac] accrvc M. — tmpon. | inp. G. M. — provectaquc| profect. M. — compcll.J conpell. G. — aren.] haren. <i. M.— pecnn.] peccun. M.— dejicere] dejecere (i. M. — acerbamj acervam M. — reliqueratl reliqueril G. M. — aggred.J adgr. (i. I). — cruciatusj Sic (i. e corr.; fuit cruciatos. — dira| dyra M. — imminj inmin. (i. M. acerbaej acerve M. — acerbasj acervas M.— Cap. V. appuls.] adpuls. G.— insulaj inlusa M.— monitu] moniti M.— clissae] Sic h. \. M. per diphthong. — fortunaej om. (i. M.? — pactisj pactus (i. — ominel Sic (i. e corr.j fuit homitne, ul habet M. — accepta. MosJ Sic li. e corr.; fuil acceptam o*. — cypnisj cyprus M. — pccun ] pcccun. M. — in quaestum] in guestum G. — ad littusj ad litus G. M. D. — pudicitia] Si( <i e corr.; rail puditia. — virgines] Sic M. e corr.j fuil rirginis. — imponij inp. (i. M. — ut et] et ut
(. ...... transponendi nota. — Bobolem] Sic G. e corr.; fuit suboL, ut nabel M. I).? — pararctj paras-
gel <i. M.? - aegrej aegrae <■. - prcc.J pracc. G. M. — et deorumj deorumque G. H.? — canerentj Sic M. e corr.; liut cernerent. — iinmin.J inp. G. M. — urbisj orbis (i. M. — auspicatissimaej auspi- catissime G. — spatiunij spacium G. M. ct sic paulo post §. 9. — commcrcioj commcrtio G. conmercio M. — deindej dcin G. M. ? — emtoj empto (i. M. — possetj possil (i. M. — navigatj navigac. M. — socios] sotios G. — quoadj Sic G. e corr.; fuit quod, ut babet M. — proficisceretur| ]iroficisseretur M. — possetj possit M. — undej Sic G. c corr.: fuit undea. — ei locoj ei om. M. — byrsaej Sic G. e corr.; fuit pgrsae, ut habct M. — qui spol quippe M. — lucrij Sic G. e corr.; fuit lucru. — ut consang.J in oonsang. M. — attul.| adlul. G. M. — urbcm ibi cond.j urfcem sibi cond. G. M. — afrosj astros afros M. — ccpitj coopit G. — consont.J consenc. M. — carthagoj cartago G. M. — quod auspicium quidcm fruct. torrao, scd laboriosac] quod ausp. fructuosae quidem, sod lab. G. M.? terrae om. etiam D. — gcntibusj Om. G. M. — Cap. VI. cartnag.J cartag. M. — maxit.J muxit. G. M. — hiarbasj hiardas G. M. — poenor.] pcnor. G. M. — nunl.] nunc. M. — quac praccipiat aliis, ipsi fa- cionda essel ipsi G. e corr.; fuit ipsa. M. quem praccipiat aliis ipsam facicndam esse. — captaj captam M. — acerbaej Sic G. e corr.; fuit acervae. M. averce cerve. — lamentat.j lamentac. M. — invocatoj vocato G. M. — ituramj iturum <i. M. — fataj statu M. — monsiuml Sic G. e corr.; fuit mensuum, ut habel M. (('IV. lect cod. Medic. ap. Cic. Ep. ad Fam. 3, 6, 4. ed. Orell.) — sumtoj sumpto G. M e( sie paulo post — exstructaj instructa (i. M.? — praeceperantj [iraeccperint G. M.? In <i. fuit prae- terea praecip. — orbs haec] baec nrbs <■. M.? — caetj cet G. — immol.J ymol. M. — impuberesj inpnberes G. M. In G. praeterea fuil inbub. — provocat: arisj provocata ris G. e corr.: fuit provocata res. — M. miscricordia provocata adm., omisso aris. — admovcbantj Sic G. e corr.; fuit admcmebant, iit habet M. — diij Sic G. e corr. ; fuit di, ut habel M. — Cap. VII. numin.j Sic G. e corr.: fuit iiimiin. — amissaj ciiiiiiiix.su G. o corr. — majorcj Sic G. e corr.: fuit majvra. — prael.] proel. G. D. praelio h. I. M. — magnas rcs] Sic (i. e corr.; luit 111111/1111 res. — cum parte exerc.] cum patre parte M . ~oil patrc punctis delet —■ superfueratj Buperfuera M. — jusseruntj Sic G. e corr. Videtur fuisse jusserant. — aegrcj Sic h. 1. M. por iliphthon-;. aegrae G. — carthaginem mitlitj cartag. G. carthagine iiuitit M. — prec.J praec. (i. h. I. ct paulo post — ihi| ubi G. — testatij testari (i. M. — recup.J Sic (i. 0 corr.; litit recip., u( habet I). — commeat.j comeat M. ct sic liiit in G. ante corr. — obsessaque urbej Sic G. e corr.; fuit obsessamque urbem. — carthaginienscsj cartag. G. cartaginenses M. — de- cimasj decimam G. M. — cep.J coop. G. — a carilianinicnsibusj a chartagincnsihu* M. ar< essitusquej Sic (i. 0 corr.: fuit arcersitusque. — prius publ. se relj prius sc publ. rel. G. M.? — exsecj exec. M. — afferrej adferre G. M. I). — cartaloj G. e corr. chartalo. - commeatuj comeatu G. M. — tuncj tum G. M.? — in conspcctumj in conspectu G. M. — moestaj mesta G. M. — aerumnj erumn. G. — tuorumj 0111. G. M.? — superbej supcrbae G. — purpural Sic G. e corr.: fuit purra. — quoniain igitur tu in patrc nihilj quoniam in patrem (/« in G. |>uncto not.) i^itur nihil (i. M.? (nichil) — illudatj inlud. G. M. — urhisj Sic G. e corr.; fuit orbis. — carthag.J chartag. G. M. — conc.J cont. G. — exilii injuriamj exitium jurinm M. — qucriturj Sic G. e corr.; fuil quaeritur. — excusatj Sic G. 0 corr.; fuit excussat. — affectj adfect G. M. D. — et inj ct in (i. ost supra vors. Om. M. — poen.] pen. M. — 1 arthaginiensiumj cnartaginiensium G. chartaginensium M. — 'Pompei Trogi epitoma historiarwn ex- phcii liber octavus decimus; incipit liber nonus decimus.' G.
Kilb. XIX. Cap. I. carthaginiensiumj chartaginiensium (i. carthaginensium M. — poen.J pen. M. — hasdrubalej asarubale (i. e corr.; fuit asdrybale, ut habet M. (falso V.. asdrub.) — hamilc.| amtlc. (i. M. — decurrentesj Sic G. e corr.; fuit decurrentis. — illat.J inlat. (i. M. — pro soloj Sic G. e corr.; fuit pro.so. — afror.j affror. G. M. — solut.J soluc. M. — pecun.J peccun. G. (altcro c de- leto) M. — sardiniaj sardina M. — hasdrubalj hasdrybal (in G. corr. asdrybal) G. M. — hamilc.J amilc. G. M. — cum luctus civ.j cuni luctu civ. M. — quatuorj quattuor (i. — poon.J pen. M. cecid.J Sic G. e corr.: fuit caecid. — populisj Sic G. e corr.; fuil popuhis. — carthaginicnsiumj chartaginiensiura G. chartaginensium M. — fratrem regisj fratrem ejus M. — prae). fuitj fuit proel. <■. M. (prel.) - carthaginem] chartag. G. — afferr.j adfer. (i. D. — poenij peni M. — immolarej In G. e puncto aot M. yiuolare. — mortuorunu|uoj inortuorum quoque (i. M. — corporaj Sic G. e corr. \ fuit corpore. —

I. VARIAK LKCTT. AI) Jl STIM M.
p> ti ntesj et petentiM ML — gracciamj grctiam G. M. — illat.] inlat. G. M. — belluni| bellaa M. — •arthagialeaaea] cart.-iginienses G. < artfiaginenses M. — assiduaj adsiil. G. M. — cacierisjcet. G. ateria M. — Cap. II. Ii.iniilc.) Mulc. (i. M. — hannoncl annoiic (i. M. — siscouc] "is^onc (i. M. — hasilru- bali| hasdryhali (i. hasdribali M. (falso K. asdril/ali.) — mihafl G. c oorr. hann. M. haaaabal. — ot hasdrubal) et om. (i. M. hasilrybal G. h.isilribal M. — sapphu| sipho <i. M. — c.-irthnginiensium] cbartagini usium (i. (o corr. charttigiiiirnsium) M. — gcrehanturj rcsehantur G. M. — illat.] inlat. G. M.
— compiil*.) conp. G. — carlhni:inieiisihus| (i. c corr. rartatjiiiirnstl/tt.s .- luit rartaginihus. M. carlha- giiu nsibus. — doiiido] dcin (i. M.? — omninquc| omnia in G. csi -upia vcrs. ct c oorr. q' supra vcrs.; in le\tu fint qttar. — dclig .J Sic (i. o oorr.: fuit ilthij.. ut hahct M. — in sicilia] in sicili.iin G. M. — hamilc.| :i m i lc G. M. — imperator imilcoj impcratori inyloo M. ct sic liut in G. anto corr. — pracl.) procl. G. I). — copissot| 1 11 (i. cst siuira \crs. a rcc. m. Oin. M. — sidcris vi| Sio G. c corr.: 1 'uit miIi rt sui, ut hahot M.— nunt.| nunc M. — cartfcagiail chartagine (i. carthaginc M.? — moosta) Sic h. I. M. pcr iliphthon^. inosta (i. — urbs| urbis M. — clausal Sio (i. c oorr.: tiiit c/ausac. — damn.ita| danipnata (i. M. — cladi| rlnudi M. - snspcnso| stispoiis.i (i. o\spc< t.) ct spccl. (i. oxpoet. M. — elnXlt] edimt M. — littorej liton (i. M. I). — quorolao] Sic (i. e oorr.: fuit quarrr/lar. M. qiiorcllao.
— Ciif/. III. o navi| r om. (i. M. — plnngent .J plangeac M. — maaaa] auroum (i. M. — dollotl Sic G. o corr.; fuit (Ir/lrnt, ut h.ihct M. — totiosquo| totii-nsquo (i. tocioiisquo M. — praol.) procl. G. — ncquo cos. <|ui| ro.s 0111. G. M. - pra<-<lam, qu.iin| t/uam om. (i. M. — possossiono] posscssiniii M.— siouti] siout M. — victoros so) .se om. (i. M. < t i ictuirs in (i. ost e corr. — portinct| portincnt M. — nihil| niihil M. — ju<und.| (i. <• oorr. juc, ut habot M. — ■ scqiiut.] sccut. (i. M. I). — in oam iliom] iii rantlrm tlirnt G. o oorr., ut habct M.: Itiif eadrm. — velit] vellet (i. M.? — intor) Kst in (i. supra v< r-. — rolietos) /igatt/s (i. <■ corr.: liiit hijtitus, ilt habct M. — • vocifcr.it.] voeiforac. M. — prosi ou- tam multituilincm] prosccuta mullitiidin<> (i. M. — alloq.| Sic G. e corr.; fuit atlluq. , ut habct M. I).— obsrr.itisquc| Si<' (i. o corr., ut habi 't M.: fuit uhscrratist/ue. — ail s<', no] a <l sones M. — •Punij/ri (c corr.: fuit jtuin//ejt) Trut/t tpituma histuriarum c.rj/liril lit/rr nonus tlrrimiis: inri/iit liher vigisimus.* G.
C.il». XX, Ctji. I. M. in ipit a ..tttquc. — dionysius] dyonisius (i. — cnrlhnginicnsihus] carfng- G. — otium| ostium (i. o corr.; fuit hustium, ut habot M. — siiiml ut| simul ut < t G. M. U.? — Inesj Sic (i. e corr.; fuit ftnts. — profern ntiir| Sic (i. e corr.; fuit j/rufcrentur, ut habct M. — prinia mi- li (ia| prima illi militia (i. M. I).? — advcrsusl Sic M. c corr.; rait atliersos. — graccos] grccos G. — proxima italioi maris| nroximi il.i licimaris M. j/ru.rimi hahet otiam G. — littorn] litora G. M. D. — agsrcd.) ad^red. (i. M. 1>. — graeci] ^r<'< i (i. ■ — ostcntant] Supra vers. Icgitur in (•. a rec. m. haeo nota ,.uiitt iii ca/ahria c qna nota perspioitiir, lihrarium codicis G. fuisso Italuni. — a lydia] nlKilm M. — aotenbre] Sic (i. e < orr.: fuit antcnorae. — graoca) groca (i. — ot nrpos] rf om. (i. M. - pisae) Bic G. c corr.; liiit piseae. M. piste. — tarqiiinii a thessnlis) tarquina n tbessalis G.ML — spina in umhrisj spinambris (i. M. — achaeisl ncheis (i. M. — ceren] caen n G. — chaleiilensiuni] cnlcidicn- sium (i. M. (falao K. raltiirnsiiiin.) — brnttii] Sic (i. c corr.; fuit hrulti, ut hahet M. — laeodaoinonc| lacadeflk <i. lacedoaie M. — acccpimus| aecipimus (i. M. — thiirin .J turin. (J. M. — urbom) Sic G. • corr.; fuit vrhes, ut habcL M. — colididissr] Sic M. e corr.; fuit contiiilissent. —■ ibiquo] ibiqiKid M.— moiiuin.] BKWim. (i. M. — - apoll.] appoll. G. M. — Cap. II. epeus| eiieos (i. M. D.? — <'quiim| Sic G. c corr.; fuit aerum. — proptcr quod] huc in (i. cst supra vcrs.: in M. in textu? — graoeia] Sic G. c corr. ; fuit gracciac. — caot.| cet. G. — graoe .J grcc. G. — sirim] syrim G. — cep.] co< p. G. — in expii^nntionoj Sic G. e corr.; fuit in expug luUittH e M j ut habet M., DtSI quoil hic cj)iugnac. peft C prae- bct. — .juvi nes] Sic G. e corr.; fuit juienus. — his cst] hic est M. — coep.j cep. M. — metapont.] et nu tnii. (i. H, — OOgnito orac.] orae. cii;ii . (i. M. ? — occupnndam] ut t iiritiiithun G.; e corr. hor cu- raiitltini. M. ht/c urt iirrantlam. — panificiis] panilicis (i. M. — pi slis] Sic G. c corr.; fuit j/cs/rs, ut hnhct M. — uli olnquol Sic G. c corr.; fuit it/riihit/ur, ut hahet M. — crotonionsos| orotononses G. M. — oppuzn.] obpagO. (i. — sirisj syris M. — dc|iroc.| depraeC. M. — loii^inqua] Sic G. e corr.; fuit bmamquL — ■ caatore] a om. M. — polluce] pulluce G. c corr.; fuit pullue. M. /lullue. — jnbentj iaveail M. In (>. erat juuent. — sociaoj socy M. sotiao (>. — implor.] inplor. G. M. — ut ftbaatarj ■tebantar (>. M. — haad] haat G. M. — iis] his G. M. — compon.| conpon. (i. — ■ fnustis ]iroli cti onii- iiibus| la^tis [irof<•< In iiii lms M. omuihiis (i. — Cttp. III. proaperoa] Si<- (>. c corr.; fuit j/rosperus. — deprec.J depraec. G. M. — rum ■voriasentj comTovissenf M. — daij Sic G. e corr. ; fuit diei. — nonas varemat] non adaaeraat (i. M. (falso K. tttlfutrunt.) — (ncitnmque oam rem] tncitnmque tam rem G. M., in quoriim postoriore praeccilit rem antc tam , se <l postea ost cras. — votisj Sic G. e corr.: fuit vocis. — proceaaieaent] prooeaaiaaet M. — eeatam viginti millia] viginti om. (>. M. — desper.) Sic G. c corr.; fuit disj/er., ut bahot M. — cop.] coep. (i. — morer.] morir. M. — dosperavorunt] Sic (i. c corr.; fuit sper. — iiiiihi | mimi <|. (i. M. D. — cao(.] cot. (>. — cximia] extinia M. — apparaemnt] Sic G. e corr.; apparar.rrunt M. — Incedaemone] lnca<'<h'inon -ic (i. InccilcMionie M. — roi iiitlio| chorintho M. — nunt.| niiiie. M. — Cap. IV. exereitatio] exoreiti<i G.; corr. exercitia. — suinserant] BBmpaerant G. M. — luxiiria] Sic G. c corr.; fuit lu.ruriam. — nij In G. est supra vers. — aythag.J Pytag. (>. M.
— sami deauuato] samniilem G. snnmidcn nmto M.— negat.] ne^oe. M. — aosypt.] egipt. M. — bahylo- Biam] habylaaam (>. bnbilonam M. — perdiscendaa] litera d in svllaba aVl in (i. est supra lin.; luit sos. — lacedaem.J lacedem. (>. —■ miaoial minoys G. mynois M." — lycur ;i| ligurgi G. ex em.: luit SrHryi. — inclytasj inclitas (i. M. — fru^alitatisj Sie (>. c corr.: fuit fragilitatts. — quotiilie) cottiiliae (i.; e corr. cuttidic. M. coetidio. — vitia] et vitia <i.? — Mxariae] luxor. M. — casasqnej casnmtrne G.; que est supm vers. M. eaiisumque. — eii) hac (i. e corr., ut hahot M. : fuit ac. — lu\uriatos) lu\or. M. — matranaramj Sic G. c corr. VideRtr foiase matrunurum. — ^enitr.| genetr. G. M. — ut matr.| Sic G. c corr.; fuit ct matr., ut hahct M. — eaet .J cet. G.— velut) vel M. — eodalitiil sodnlie. G. — juris) jurc G. M. D.? — nexi] nixi G. — convenissent] convenissi t M. — cnet.) eet. G. h. I. et mox iterum. — pythag.l pytnp;. (i. pitnj. M. — orolonno] crotono (i. — KX.J sexngnitn M. — migraTitj eaaia^wru G. M.? — Cap. V. dionvs .J dyonis. G. M. — in italiam] in italta M. — locrisj Sic G. e
29*

— 230 —
____ I. VAIUAE LECTT. AD JUST1M M. __
corr.; fuit lucris. — otio] ocio G. M. — aggred.] adgr. G. 1). — belli clade rcs.] bellida do rcs. M.
— exercitui] Sic G. o corr.; liut exercitu. locrensium] Sic G. <■ corr.j fuil htcr. locresium M. — adversus] adversum G. M.? — certior] ccrcior (i. — dionysium] dyonisium <■. dyonisius M. - ami- citiamque] <■. amiticiamque; fuil amitiamque. — usuil Sic G. e corr.; fuil usi, ut habel M. • ei] ejus (■, M. — prael.] proel. <■. aifirm.] adnrm. G. M. I). — <lion\>i■ >| dionisio <i. a m. I.; corr. dyon., ul habcl M. aiicius] Sic (i. c corr.; fuil auctos. restaurat llis autem gallis] restauratis K autem gallis (i.. sed corr. restaumt. his autem gallis. caussa] causam (i. M. — intestinaj Sii <■. e ••>.rr.; fuil intertina. — assiduae] Sic <■. e corr.; fuil adsiduae, ul habet l>. — taedio] tedio (i. — brixiamj
bryxiam (i. e corr.; 1'uit bruxiam, ut habel M. — berg..........| pergamum G. e corr., ul habel M.: fuil
uuerganium, (falso E bergamum.) — vicent] vincent. (■. M. — rhaeto — rhaetorum] reto — retorum (;. M. — amissis] ammissu G. e corr. — dionys.] dyonis. G. M. — i irthaginiensiumj cartaginiensium G. carthaginensium M. — reparato] Sic (i. e corr.; fuit repato. — luc| om. G. M. — deseruerant] Sii <i b corr.; fui< deservarent. — hanno] anno <i. M. — carthaginiensisj G. <• corr. cartaginiensis; lini cartaginienses. M. cartaginensis. — Buniatus] Buniatur <i.: e corr. sumator, ui habet M. — poen. pen. M. — graec.] grcc. G. — dionysio] dyonisio G. e corr.; fuil dgonisios, M. dyonisio. segniticm segnitiam G. M. I».? — compreb.] conpraeh. (i. M. — proditionis] proditionis ojus (i. M.? - damn. dampn. G. — carthaginiensis] cartag. <i. cartaginensis M. graecis] lu G. esl supra vers. el scribitur grects. interpretej interpraete M. p <.ssii| possel (i. M. I). — multoj Sic G. <■ corr.; fui( multos.
— dionys .J dyonis. (i. M. assiduis] Sic (i. e corr.; liiit adsid., <|ii <>d habel D. — certaminibus victus fractusque] certaminibus factis victus factusque M. — ■ Pompci Trogi epitotna explicit liber vigisimus, incipit hber vigisimui primus.' G.
Iill». WL Cap. I. M. incipit >maximum natu.' — dionysio] dyonisio G. — ejus] Est in G.
supra vers. — .1 .....ysium] dyonis. <i. M. — suffecere] Sic G. e corr.; fuit sitffic ^re, ut habet M. —
naturae jus naturam < jus G. M. - secuti] sucuti M. — e( i|u <><l| ci quod G.; e corr. <» <///«</. u( habet M. — < sse esset <i. M. — quam] quamquam M. divideretur] divideret M. — arbitrabanturj arbi- trantur (i. M. — dionys.] dyonisius (i. M. avunculos] Sic G. e corr.; liiit avunculus. — velutij vi lut (<. M. — aemulosj emulos G.M. — hortatoresquej ortatoresque <i. oratoresque M. — favorem] Sii <■• c corr.; fuit fovor. — facturus] Sic <i. e corr.; fuit factwrum. — <• carcere] e om. G. M. — dimitt] demitt. <■■ M. — ct quibuscunquej et om. (i. M. quibuscumque M l>. cognatos] Sii G. i corr.; fuil cognatus. — debebatj debeal G. M. — Cap. II. in segnitiemj insegnitiam G. M. I>.?— luxuria] luxoria M. — valetudinemj valitudinem G. valitudine M. (falso E vahtudmem.) — contemni] contempni <■. M.
— saevit.] sevit. <i. — at] uti <i. M. — ncxis, sedl Sic G. e corr.; fuit nexisset. contemtior] con- lempt <■. M. Bvrac;] sirac. G. M.— imperium] impetram imperium M. descend.j Sic <<. e corr.; fuit discend. — in prael.] in proel. G. D. — cogitur] Sie <■■ e corr.; fui( cogitatur. — tentassetj temptassel <i. M. — conveniret] convenirenl G. M. (E. miro errore conventrentj conveniret, quum i<i ipsiiin ap. Duebn. sit, cum cujiis edit-. codicem Marburg. conlulit.) — in quam rem imss<is| in quam rcmissos G. M. — retinetj ln G. cs( supra vers. nec quicq.] ne quicq. M. — prael.] proel. G. I>. •— oppid.] opld. G. M. —• dionys.] dyonis. <■• M. — arcis] argis <■■ M. — regio] Sic <■■ e corr.; fui( regno. M. regni. — appar.] Sic M! <•'<•<.rr.; fui( apar. — a locrens.l a ojn .G.M.— exceptus] acceptus (>• M.? — solitamquej Sic G. e corr.; fuit soUicitamque, u( habel M. — exercet] exercerel M. — ab- ducebatl adducebal M. (E. miro errore abduc.J abduc.) — stupratasque] stuparatasque M. — sponsis] procis (i. M.? — quosque] quoque M^. — Cti/i. III. dein] < I< iiiiI<' G. M.? — rheginoruml reginorum G. e corr., ut habet M.; rait regiorwn. — leophronis] leoprofinis (is <i. < <.rr. in es) (i. M. — ul dii | in die M. — voto] Sic <i. <• corr.; fuil voco. — conc] cont. G. M. — dionysiusj dyonisius M.. nt habel <i. <■ corr., in <|ii<. liiit dionisius. - hortatur, nt] (// om. M. — ornatissimas] Sic <■■ <• corr.; fuit ornamentissimas, u( habel M.— ptiblico] ].ii |.lico G.— religionisquej quc om. G.— uno stcntj onestenl G. M. — juratis viris] jnrari viris G. jurari juris M. (E. solum Jurari commemorat) — attam.j adtam. (i. M. — pudicitiaej pudititiae G. pudtcie M. — impensj inp. G. — dionys.] dyonis. G.M.— immiss.
ii.....ss. <■. M. — pi-cunj peccun. M^. — syracusas] Sic <■• e corr.; fuit sgracussas. — intercapedinem
Sic G. e corr.; Aiit intercapid. M. intercapalinem. — recipitj recoepit G. recepi( M.? Cap. IV. afr. affr. M. — carthag.j cartag. G. M. — hanno] anno <i. M. — ad occup.1 in occup. G. M.? — occupan- dani] Sic G. e i i .rr.: fui( occitpandum. — sollcnncn] solemnem (i. [sotwcmncm e corr.) M. ut ridig.j in relig. M. — commenta] conment. G. — in domo sua] Sic G. <• corr.; fuil suo, u( habel M. sc- cr <'Iius| Sic M. c corr.; fuil secretiis. — sumlil .ns] siiniptil.ns (.. M. — sc<l vitial non vitia G. M. I>.?
— servitia] servia M. — rursns| rursum <i. .M? — afros] asiros M. — virgisquej Sic <■• e corr.; fuil virginesque, ul habel M. - caesus] Sic G. <• corr.; fuil caesis, ut habet M. — cffossis] Sic G. c corr.; fuit effusis, ut habet M. — poenae] pcne M. — corpus] ()m. M. -- u. cni<< | in cruccm G. M. — Cap. V. dionys.] dyonis. G. M. — arcem svracusanisj .arccm a syr. <i. M. — tradii] tradidit G. M. D.?
— corintliiiin I chorintum G. M. — descendit] Sie G. e corjr.; rail discendit. — non contcntus] non incontentus M. — in publico] in pyl.lico M. — potarej putare G. putari M. — lupan.j Sic G. <• corr.; fuit hipin. — desidere] G. <• corr. dessidere. — disceptarej disccrtarc G. M. — lenon.] lacnon. G. — jurgarij jurgare G. M. — omniaque ita facere] omnia quaestu fac. G. omnia questa fac M. (falso E. omnia que ista far.) — pueros] Sic G. e corr.; fuit puerus. — a non tim.] a om. (i. M. — contemne- rcturj contenipn. M. — (yrannicis vitiis semper abundj nam licct tirannis semper vitiis habundel G. M.?
— praeterit.] preter. G. M. — contcmlu| contemptu (i. M. — simulationum] dissimulationum <■. M.? — insimulatus est] Sic M. e corr. ; fuit insimultasatus rst. — affcct.J G. e corr. adfectatae, a( habet M. D., fuit adfedae. — contemnitur] contempnitur G. contempniter M. — Cap. 17. cartliasinicnscs] car- taginienses G. cartha»in< nscs M. — succcssu] G. e coir.: videtur fuisse successo. — regno el afrlcamj rcsnum affricum G. M. — hamilcaremj amilcharem G. amicharem M. — rhod.] rod. G. M. — caet.j cet. (i. — tyrus] tyros G. 31.? — auctor] auctorum G. M. — carthag.] cartag. <i. M. — in tcrminis] Sic G. e corr.; fuit intermini. — afr.J affr. M. — hamilcar] amylcar G. M. — quem] In G. est supra

— 231 — L VARl W. LEI TT. \D Jl STTNIM
i
ac
I:,
:
01
M ni
of.
fui ca (,.
ers. — parmonionom] parmoniona g. M.? — ohtrnlol ol.tentu M. — axpolsum] oa pulsuin M. — ox- odilionis] Sic G. e corr.; fuit cxpediliones. — ligneisj lignoi M. — carlnnsinionsos] onrtaginensos M.
OjUtaginiraBfS g. — iuiaio] om. G. M. — .Aexpltcit libcr mWnh prttnus, incipit lihcr rigishnus
secuiidiis.. G.
IAU. ('"/■■ I M. in< ipii al. />,..■ ty r tvui . dioayaii] dy«ni«.ii 0. M. — aneresait]
ic (i. <; corr. Vidolur fuisso subcessit. pin rit.| piieric. M. — pulrr.j pulchr. 0. M. D. — latroci- iis| Sic (i. e corr.; fuil latrocinis, ut hahct M. — tempore] oorporo M. — adscitus<|ii<| adstit. M. falso E. ndsr ilu.sque.) — inquinarrt| Sie (i. o corr.: fmt iiiqiiinrtrc. M. iiiqiiinaroin. - sorlilusj Sic e corr.; fuit sortitis. — sodit.] sodio. M. — promtiss.] proaaat (i. M. — cono.] cont. (i. M. — aothnaoos| nethneos g. e corr.; fuil acthcnos. M. elhneos. — sui syr... in /o (sio)| llaec vorba et syl- labas om. G. M. ot recipilur oratio a -\llaba ciim dcmorl. — dainasc onis] olain. M. — siiflioorotur] fcst in (i. o oorr. — reccpitj recoopit (i. — sooii] sot. (i. — svraoiisaniiin| syr.-iciisnnim G. M.— Cap. II. miirzanlinisj murgantimis M. — eoepit| copit M. — hnmilo.| amylc. G. M. — ■ poonor.J ponor. M. — iinplor.| inpl. G. — hostilibus] Sic G. e corr.; fuit hostibiis. — praesid.J prosid. (i. M. h. I. — ita] om. (i. M. — tomporo] Sic G. c corr.: fuit teinporae. — impugnatae siintj inptignantes G. inpiignates M. — agalhoclcs] agathodcs M. — fortius] foro. M. ■ — oppugn.j ohpugn. M. — prec.j praec. G. — interniint.] inlerniinc. M. — hamilo.J annlc. (i. M. et sic paiilo post. — syraousanos] syrai ulanos M.— offioia aual offioia sui G. M. I).? — soeict.] so(ict. G. — metu potentiae ojusl motu ojus pot. G. M.? viriuin| Sio (i. e corr.; fuit rirutn, ut habot M. — rcciperaretl recii/icrriref G. e corr., ut babot M.; it, credo, recip. — non pax] nox pax M. — agathocli] agathodi M. — hamilcari] ainylcari G. aniil- cari M. — eorcis] eereris M. i).? — paonoriiin] p <n. M. — potcntissimos qiiosque] potissiinos quosque G. e corr., ut hanfil M : fmt potts.siiins quosqiir. ( falso E. quoque.) — veluti) voluti G. — ronc.| cont G. — compos.J conpos. G. M. — immiss.J inmiss. G. M. — promtiss.] promptiss. (i. M. — intcrfioit] intorfceit G. M.T— Cri/i. III. nihil] nirliil M. — ex iniproviso] ex inpr. (i. ex inprovisli M. — aggrod.]
0 ut
5
adgrrd. (i. I>. — p«en.| p< n. M. — s «i ms| s ,,n ,,s (.. M. Iianiilc.l amxlc. (i. M. — quorelas| (i corr. quaere/as: ftiit qiirtcrcllas, ut habct 31. — carth.] chartag. G. M. — hamilc.] amylc. G. M. —
doni.] in dom. M. — socior.] sot. G. — parlion< | factione (i. M. — sint] sunt (i. M. — sociolatis] tnic/n/is M. o oorr.; fuit socie/a/es. — poon.| pen. M. — rarthag.] oartag. G. M. — ad ipsos] ab ipso
(j. M. — quantum malum] quantum mali (i. M. ? — attulorint] adtal. G ■ttalernnl M. — qwrolisl quacrr/is (i. <• oorr.: fuit quacrellis. — hamilc .1 aniylc. G. M. — accend.] VidetOI in G. fuisso arlcctiri.
— scntcnt.| srntcnc. M. — hamiloarj hajnUgar G.; corr. amilgar. M. amilrar.— rcvorlcretiir] v< rt< r< tur G. revertcrct M. — poon.] paen. G. pcn. M. — aentent] sentenc. M. — inaaditasl huadita (i. M. — hamilc.] amilc. M. — libcratusquc] libi rlalusquc M. — sui| ln (i. eras. cst. Om. M. — damnavi r .int] (i. e <orr. dampuavcrant. — dampiiavcrat M.— poen.] pon. M.'— BMTe &di] manondi M. — hamilc.] amylc. (i. M. — giagonia] gisconis (i. M. ? — lili«| Sie (i. o < <irr.: fuil filii. — pracl.] procl. O. I). — majoro m<>l«- rrparaliirusj niajori mole paraturus (i. M. — Cap. IV. poeni] paeni G. peni M. — cinxisscnt] , iin \iss, nt (i. — agathoclosque sc| agathoclos quod se G. — nec vir.] noquc vir. G. M. D. ? — ad obsid.| arl om. (i. M. — viib rot] viilcr.it (i. M. — andacia] audatia G. — et qui sua tuori] Sic G. e o «rr. ; fuit et qui slntucri. — impu^ii.] inp. (i. M. — non niinus] noniiniis M. ; oorr. nominis. — in brcvem] in brcvc M. — formar.] lirmar. (i. M. D.? — vel si] si om. G. M. — disccdcn<ii| ilis<<nil<ndi M. — < iiiii millo si xoenti] oiini ille (i. sescenti (i. , ut hab<'t M.; < <irr. srxc. — discossisscnt] <lisce- sissent M. — caet.] cct. G. — ad obsidionis necessitateiii] ad om. G. M. (Ncscio quiil sibi velit E. hac n«ta: nlis. ncicss./ n/>s. nrccssi/a/cin. Varn-las lo< Iioiiis coilicis M. conslal omissa pracpos. ad.) —• se- ciim| om. M. — soc.] sot. G. — paradirusj parcnturos M. — oosqu<'| usqiic M. — majorcm partam] majore parti' (i. M. — impoa.] upon. G. M. — exaequataj oxetata M. — Dtriosqlie] utrisqiio (i. M. — oonilit.] condic. G. — cact .J cet. G. — tiitelam] tiitellam G. M. — reliquit] relinqnil (i. M.I— Cap. V. archagatbo] arcbagato (i. M. — herarlida] Si<- (i. o corr.: fuit hcrac/cda. M. oraclida. — niill«| nulli (. M. — afric.J affric. M. — in sardiniam iiur «s erederentl m aardiniam noros ecederont M. — tum prun ] (uiic pr. G. M. ?- — afr.] afTr. M. — littoro] lit «r<' (i. M. I). — ap<-ri(| S« (i. <■ i «rr. : linl n /i /iari/.
— quam nl bost.| quam in bost. M. — patiantur] pac. (i. M. — aliterl alter M. — tractari] Sic G. e corr.; fui( /rajrclari. — foris] Sic G. o norr. : fuit foivs. — soc.] sot. G. h. I. et paulo post. — extora] extenu (■. MLt — circumspic.] circnminapic. (i. M. — positae sini| pos. aunt M. — jaceant] jacent G. M. — porlici posse] G. e corr. perlccluras se , ut M. habol prrlccliirasse; fui( perlici russe. — cartlia- ginioiisiliiis| chartaginicnsibiis (i. rharta^ini nsibus M. — ab ipsa| Sic G. o < «rr. : fuit atl ipsa. — afr.| allr. (i. M. — coitaraquc auxil.] coitura quae auxilio (i. M. — iinam] Sic (i. e corr.; fuil utiiitn. — ■Itnlerit] adlulit (i. attulit M. — sum(iirum| siiinptiiriim (i. M. — ncc in repcnt.] el in rep. (i. M. — pocn.] pen. M. — kudaoiaj audatia G. — castell.J caslall. M. — contumaoiiim] coiitiimaciani (i. M. — tum| Innc (i. M.? — cartba».] cartag. G. rliarta^. M. — in aliosj m alias M. — solum] solos (i. M. ?
— poen.| peaj. M. — sed et sic.] Sic G. e corr. ; fuit sed c/ in stc. — possol possot G. M. — ursoan- birl urgoentur G. M. fleg. wryueemtur.) — carthag.] cartag. (i. M.—■ afr.] affr. M. — honeatae] bonostam i, M — in omn<'] Sic G. e corr. ; fuit in omnem. — fntnmnl fntnrum M. — ut tcrni.] intcrm. M. —■ tempore] temporem M. — oblivione] oHiyionia (>. M. ■— mortal.] inmort g. M. — qui bella| que bella M.—- virtiquc victorcs) iiltroque victorcs (i. M.— obscd.] Sic (i. e corr.: fuit obsid. — illustr.1 inliistr. (.. M. Cap. 17. aclliort.| Sio (i. <■ o«rr.: ftiit rilihtirt. — cisj om. (.. M.? - - :i lli iiii .| aillinn. (i. M. I).
— si] Sic G. e corr. ; fuil se, ut habcl M. — proli< isccronliir] Sic (i. c corr. ; ftiit profscerentnr. quod babct M. — factum cssot] fai tus cssel (i. M.— quia ogrossisj Sic (i. e corr. ; fuit r/ui egrcss. M. quoil egrissis. — esse] esset G. M. — carthaginicnsiumj i barlasinionsium (i. chartannenaium M. — con- Bentiente] Bie (•. o corr.: ftiit consctilicnlt. — aileiiilnj ;i<I<■ 111 1 1 1 <. g. M. — aut vin< eiuliiin| aiiruiiK < inlum M. — deinde] <l<in (i. M.? — quaoiini|iic] a^aecnntaue (>• M. — villas castellaque] castollas (lcg. ctuteBa) vulaaane g. SL? — eis] ei g. M. — ■ poenorum hanno soill pagauarum annos ot g. ; corr. ed, uudc logcndum in cod. paganorum aiino, scd? —paganorum anno sct M. — paganorum llanno D. ? — pracl.J

I. VARIAE LECTT. AD JUSTINUM.
proel.G.D.— <le siculis| disicuKs M. — de poenis] de penis M. poenoruml pen. H. — castellaqne] castella quod M. - a carthag.J a cartag. G. M.— deleti] deleta M.— poenor.J penor. M. b. I. ei infra.
— drvulgj devulg. G. — stupor] 8k G. e corr.; fuil stupro. — <•< admiratio] admiratioque G. sed ita, ui i/ni gupra vers. sit M. om. et. - contemtum] contemptum G. M. sequutae] secutne <i. M. I).— dcfecere] Sic G. <• corr.; fuil deficere. - Cap. I //. poenorumj /»■«. M. Ii. I. <•< sic per totum caput.
— accossitj arcessit M. — agathoclis] Sic G. bis c corr.; fuil agathocles. — antandrol astando G. atando M. —> oecidioaej Sic G. c corr.; fuit occisione. — nunt.] iiuiic. M. — earthag.] cnartag. G. — caet .J cet G. — aphellas] afellas G. M.— improba] innr. (i. M. — totius] toc. M. — carthaginiensibtu] cartaginiensihus (i. eartaginensihos M. — cum ingenti] emm cn ing. G. M. — coon.] con. G. e corr.
— ab aphella] in afella <i. M. — carthaginienses] cartaginienses <j. cartaginonsos M. —■ cicntcs] Sic <;. c corr.; fuit scientes, u< habel M. — prael.] proel. G. I».— illat.] inlat. G. M. — in exercitu] Si< <i. c corr.: fuit in exercilum. — agalhnclis| Sic (i. c corr.: fuit aga/hoc/cs. — boniilcar] G. o corr. ho- mvlcarj fnit wuomyicttr. (falso E. hamUcar affert o M.) — monum.| monim. G. munimont. M. — sup- pliciorumj Sic G. e corr.; fuit suppliorum. — bomilcar] homilcar (i. M. — conc.] cont. G. — objcctj Sic G. e corr.; fuit ahjcct. — illis ... Gisgonis] Om. haoc vorha <i. M. — nunc in hamilcaromj nunc amilcharem <■. M. (falso E. amilear.) - soc.] soC <■. — illisj illius <■• — quam] Sic <i. c corr.; fuit quem. — conc.] cont. ti. Cap. VIII. archagatho] arcagatho <i. M. — recurrit] currit G. M. — afr.] alfr. G. — syrac.J sirac. G. M. — hamilcarj ainilc. G. M. — sioiliac urbcsj omnos siciliae urhos G. M. I).? — a<l cencioncmj in conc. G. M. 1).? — vocatosj vocatis <i. M. — annil .J adnit G. M. D. — oarthag .1 cartag. (i. M. — sodato| sod dalo M. — inconsultins] inconsuHus M. — prael .J prool. G. 1).
— pristihumquej quc om. M. — depensi] Sic G. o corr.: fuit despensi, ut hahct M. — archagathoj arcagalho G. M. — haud| liaul <i. c corr.: fuit aut. — ah hosti'| pro hostc !M. — relictos cssi'| Sic <i. e corr.; fuil relictis essent. -— sepultural Bepulture <■■ M. — compreh.] compnaeh. G. conpren. M.
— reductoque] Om. <■. M. — archagatho] G. e corr. arcagatho, ul liabel M.: fuit acaftago. — cum custod.] non cust M. — syrac .J sirac. <i. AagitiiJ Sic <i. <■ corr.; fuit flagitia. — afric.J alTr. M. — e.arthaginionsibusj eartaginiensibus G. cartaginensibus M. — archagathns] <i. e corr. arcagatkus; fuit argagalhos. M. argagallnis. — agathni lcin| cxagathoclcn M. — ail [x rsi qiicinlinnJ ail pers<><|iion<li <i. M. •— paeeinj Sic G. e corr.: fuit pacis. — conililj condic. M. — nVompex Trogi epitoma hiatoriarum exphcii Uber vigisimus secunaus, iucipit liber XXIIIfi* G.
Ijil». XXIII. Cap. I. M. incipil tem civitatium. — carthag.] cartag. G. — fidncia] fidutia G.
— dissidentium] dissidentem <i. M. I).?— incrom.J intrcm. M. — dionysiij dgonisii G. M. h. 1. ct sic uhiquo, nisi uhi noininalim aliam orthographiam notavi, in ulroquc cod. scri|itnni pntato. — mullas civ. ital .J mnltas ital. eiv. G. M.? — brultiij brutcii fuit in G., brytli M. — qui etj quia ct G. M.? —■ promtij prompti <•. M. — graecij gr<>ci G. — italia cxpuleranl) italiae exp. G. M. — feritasj vcritas M. — orininil Sic <i. e corr.; liiit origine. — lucaniij lucani M. D. — iisibmj isdem G. M^. — puberl .J Fnit in G. oubert. — qntun inducrentj qua inducrettt <i. c corr., Ut habot M^.; fiiit qua inlucrcnt. — incu- barentj incumbarenl M. — parcira.J parsin. <i. M. — assucsc.] adsucsc. G. M. 1). — praedari soliti] praeda resolili G. praedare soliti M. — praedaj Sic G. c corr.; fuit praedum, ut habet M.— querelisj Sic G. e corr.; fuit quacrcllis. — soc .J sot. G. — compesc .J conposc. G. — brutliamj brulciam G. — expugnaveruhtj expngnarnnt <i.?— brudiosquc se — vocaveruhtj luuitiosquc — revocav. M. omisso se, quod tamen latet in syll. ;•<?. (li .se abcsse dicit, ncque tamen dc var. lect. in revoc. quiihjiiain monet.) — qua viet .J Sie G. e corr.: fuit quia. — caet .J cct. G. — siibogeruntj Sic G. c corr.; fuit snhierunt. — pernic.] pernk. <i. — oj>iri | epyri <i. — graec.] grcc. G. — civilatium) eivitaluni (i. M. ? — iinpl .J inpl. G. — e siciliaj a sic. G. M. D.? — in italiamj om. G. M. — Cap. II. adventus] advontu M. — ojus opinion<>] opinionis ejus (i. M. (lalso E. opinione ejus.) — coonamj caenam G. — trajici] traici <i. M. — in posterum] e( ih post. <;. M. D.?— haudj <■. <■ corr. haut, ul habel M.: fuit aul. — paucis ilieliusj diebus pancis G. M.? — coogitj cogit M. — coniprihensusj conpraehensus <i. — .irliculosquej Sic (i. e corr.; fuit artilosque. — humore) Sic G. c corr.: fuit umore, nt habel M. — velulj velud G. <• corr., ut habet M.; fnit uthtd. — h<>llo impugnabaturj bello pugnabatnr <i. e corr.; fmt bcllum pugna- batur. ul halx t M. — vinilic.inlos| vindicantihus <i. M. D.? ~ oooiso| ooeisio G. — neposj Sic G. e corr.; 1 'uit ttrjius. — et aegr .J et om. t>. M. egrit. <•. — desperalisj Sic G. e corr.: fuit dcsperanlis.
— genilosqui') Sic G. e corr.: fuit genitusquc. — rogum] Sic G. e corr.: fuit rrgiium. — imposilos inpositis (i. — segypt .J egipt. M. — quanqj <[uamq. <i. M. D. — aegro| egro <i. agro M. — divell. Sic <•. e eorr.: fuit dtrell. M. duell. — deproe.| ilopraec. G. M. — crucntej cruentac G. — impugn. inpugnj <i. M. — nubendoj jubendo M. — prosperae] prospere (•. — ut exlr .J in cxtr. M. — emtii- ram] i niptuiam <i. M. — ot oxsoqu .J ut oxeq. (i. M. (log. ct ut excq.) — disccdentesj discedentis M.
— ululatuj Sic G. e corr.; fuit o/ul. — osculisj oculis M. — disccssu suoj suo om. M. — in spemj in spe G. M. — ngnij Sic G. e corr.j fuit rcgi. — assist .J adsist. G. D. — laerimisj Sic G. e corr.; liiit lacrimas. ut hahet M. — imposuit| inpos. <■. — in soquutaj insecuta G. M. D. — carthaginiensesj <■. e corr. chartaginicnsihus: fuil carlag. M. chartaginonses. — totiusj potius G. M. — trajic .J traic. G. M. — Cap. III. pyrrhus] pyrrus <i. M. — qui imploratusl qnin ploratns G. M. — a siculis] a sioilia G. M.? — niultasque civ. snbeg .J Haec verba om. G. M. — epiri) opyri G. M. (in <i. vidotur fuissc zephyri.) — hclcno] Sic G. e corr.; fuit hc/ono, ut hahet M.— ox filiaj ot filia G. — agathoclis] Sic G. e corr.; fuit agalhoclcs. ■ — prael .J proel. <i. I). — carlhagintensibns] cartaginiensibns G. oarta- ginensihns M. — v< n<>r< J Sic G. c corr.; fuit renire. — romanis rcsisti | resisti rom. G. M.? — ]ironusJ pravus M. — carthag .J cartag. G. — trajic .J (raic. G. M. — aesluj actu G. M. (falso E. acta.) — carthag .J cartag. G. — praeliol Sio h. 1. M. proel. G. 1). — quoniam tamenj tamcn oni. M. — abiret] abire et <■. M. — proptereal propteria M. — tamj Sic G. c corr.: fuit tnm. — adstruxerat] adlraxorat G. M. — pugnamj pngnant M. — adj<-cit| Sic (i. <■ corr.: liut abjecit, nt habet M. Cap. IV. pyrrhi] pyrri G. M. — ut consent.] incons. M. — carthag .J cartag. G. — ipsaj ps (sic c ras.) G. — educatioj SlC G. e corr.; fuit educlio. — genitns] Sic M. e corr.; fuit ingen. — hierocle] hieroclito G. hierodioo

— 233 — L VARIAE LEl TT. AJD JUSTINUM.
M. (faKn E. hierudio.) — gcloncj gelu G. c corr., nt habet M.; luit ange/o. — sicil.j sycil. G. — ty- rannoj tyrannum M. — manabatj iiiaiu li.it M. — pudcndumj pudibundum G. M. D.? — nam cx ancilla] nani ct cx anc. M. — vclut dchoncstamcntuni| \cluti honcstamcntuni M. (E. dc re/u /i tacct.) — cxpo- situs crat] ex|iositus fucrat G. M ?—mcllc] Sic G. c corr.; fuit nulle. — mclla M. — portcndi] protcndi M. — eidemj idcm G. M. — cripuit] inlubuit cripuit M., scd inhtbutt punctis not — adol.l adul. G. M.
— ineunti] ineuntia G. incuntia cuncia M. — clypeo] Sic G. c corr.; fuit clip., ut habct M. — osten- tum] NMM E. falso c M. afTert. Nihil varietatis cxtat in cod. M. — promtum) promplum G. M.
— provocatores] provocaturcs M. — rcportavitj Sic G. e corr.; fuit repttrtabit. — pyrrhoj pyrro G. M. — piilcnt.] pulchr. G. M. D. — ei] ejus M. — alloquio] Sic G. e corr.; fuit adltiq.', ut habct D.— *Expltttt Utr aX s tertius, inrt/jif libcr rtgtnmus qitartus.' G.
liih. X.XIV. Cap. 1. M. incipit .. .ts.sit/riittbii.s- (Falso E. Dttm tantum ahcsse dicit) — in graecia) in 0111. G. (qui habet grec.) — bello] bella M. — ptolcmaeoj ptolomco G. M. — ccrauno] tmni G. M. — graeciacj gractiac G. — civitates] civitatis M. — ercctae, missis] crccta cmissis G. M., qiiorum posterior habuit Itbertatis secrcta crccta, scd sccreta dclct. cst. (crerta soliim aflcrt E.) — socicl.j soticl. G. — focd.j fcd. M. — alligar.) alleg. G. M. — ccpisscj coop. G. — sociosj sotios G.
— aggred.) adgr. G. M. D. — graec.J grct G. gralia, suprascripto c, habct M. — apoll.| appoll. G. M.
— cirrai uinj cirreuni G. M. — canipuiuj Sic G. c corr.; fiut campum. — urbcs, sataquc| urbc itaque G. M. (E. soluni itaque notavit.) — aufcrri) auffcrri M. — conspicatij Falso E. e M. au.sp. afTcrt. — actol. pasl.j pasl. aet. G. M.? — reparanlibusj irc parantibus G. M. — dcindc spart.] spart. dcindc ML1
— dominat. eosj eos dom. G. M. ? — gracciacj grctiae G. gratiac M. — ptolcmacusj ptolcnicus G. ptolomcus M. — antigonoj antigano M. — pacemj ipacem M. — antiochoj anthiocho M. — affln.j adfin. G. M. D. — cum pyrrhoj cum pyrro rcgc (i. M. D. (pyrrho D.) — Cap. II. exinde] ct exindc G. M.
— mctti] In G. cst exfra vcrs. in marg. posilum. — impiumj impcrium G. M. — sorori suac] sororis auae G. M. — cassandrcaej cassandrac G. cassandric M. — amorcj amoro M. — scelcrataj Sic G. e corr.; fuit scelera. — armisj arm.is M. — his] in G. cst supra vcrs. — arbitrum] Sic G. e corr.: fuit arbttrtum. — fraternae| fratcrni M. — chodioncmj dioncm G. M. — Jovis tcmpl.J templ. Jov. M.? — maccd.j Sic G. e corr.; fuit muced. — ptolcmactisj ptolcmcus G. ptolomeus M. — suintisj sumptis G M. — ultimisqucj que om. M. — execrat.j Sic G. c corr.; fuit exsecr. — aliosvcj alios sc G. M. — libcrosj libcrum («. M. — postquamj Fuit ifl G. ct postquam, quod M. liabct in texlu; ct autcm delot. cst in G. — solutaj solita M. — colloq.J conloq. G. M. — ct blandientcsj cst plandicnt. M. — fratrisj fraudis fralris M.; scd fraudis dclct. — Cap. III. cclcbranturj Sic G. c corr.; fuit cclebratur. — con- cion.J cont. G. M. — oapiti] c.apitis M. — diadcniaj dyadcma M. — impon.j inpon. G. — lysimacliij G. c corr. lysimari, ut habet M.; fuit lusimaci. ■ — reccpissctj rccip. M. — cassandrcamj cassandrlam M. — urbij urbs M. — cact.j cct. G. — ubiquc] iitiquc (i. M. — sexdecim] scdecim G. M.? — pto- lemacus] ptolcincus G. ptolomcus M. — ad celandam fraudcmj ad celebrandam fr. G. ad celcbrandum fr. M. — affcct.J adfect. G. M. D., sed in G. d puncto not. — osculisj oculis M. — ojusj ci M. — quod tantumj quid tinl. G. M. — conlraxissct] contraxissent G. M. — sacpej saepac G. — scissa] excissa G., ut habct M.; corr. in G. exscissa. (Icg. et scissa.) — duobusj duubus .M. — servulisj Sic G. e orr.; fuit servilts. — sainothrac.J samathr. M. — mori cum fil. ci) mori ei cum fil. G. M. ? — ptolenaeo) ptolcmco G. ptolomco M. — inultaj Sic G. e corr.; fuit inultra. M. multas scclcra. — immort.J inmort. G. M. — spoliattisj Sic G. e corr.; fuit spoliatos. — M. spoliatis. — captusquej Sic G. e corr.: fuit captusque, ut habct M. — ferroj ()m. G. — Cap. IV. augurandij Sic M. e corr.; fuit agcrondt. — caet.J cet. G. — alii graec.J alti cst in G. c corr. — graeciamj grclhm G.— protcrcntesj prostcrnentcs G. M.? — pccuu.| peccun. M. — hisquej Sic G. e corr.; fuit isque, ut habct M. — in- coinpos.J inconpos. G. — offercntcmj offere (non of/erre, ut tradit E.) de levitate ptolomei ct judicio regis dardaniem M. olTcrrc dc levitate ptolomci ct judicio tharthaui G. Vcrba dc levttate ptulumci et judtciu dardani c marg. irrepserunt in contcxta. Vid. Comment. Crit. p. 7. — totiim] In G. est supr.i vers. — soli ilomuerintj solido movcrint G. — egeantj egean M. — qui sub ale.x.J quibus alcx. G. M.
— victores, feccrinij victorc fccerunt G. M. (E. solum victorc afTert.) — quaej om. M. — nr.nt.J nunc. M. — inclyi.J inclit. M. — immat.J inmat. G. M. — temeritatej temeritati M. — Cap. V. belgioj bellio G. — ad tcnlantlosj ad temntanilos G. M. — ptolemaeumj ptolcmcum h. 1. G. ptolomcum M. — velitj rtltitt G. e corr., ut habct M.: fuit rellcnt. — ptolemaeus| ptolumeus G. e corr., ut habct M. — jacta- vilj Sic G. c corr.: fuit jactabit. — dedcrintj dcdcrit M., in quo fuit deder obsidcs dctlerit. — accl.l adcl. (i. M. — obtulcrint) oblulerit M. — prael.J proel. G. D. — conseriturl conscnlitur M. — victique| que om. G. M. — cactl.J ced. G. — ptolemaeusj ptolemeus G. ptolomcus M. — sauciusj sautius G. — servavit) Sic G. c corr.; fuit servabtt. — caeteri autj Sic G. c corr.; fuit ceteri ut. — certcrc M. — nunt.J HDC M. — rcplcnturj rcpletur M. — dolcbant — mctucbantj dolebat — metuebat M. — alex.J allcx. M. ■— regum| Sic G. c corr.; fuit regnum , ut habet M. — nomini] omnia M. — vocabantj vo- cabat M. — tcriarumj tcrrat M. — ut tucrenlurj Sic G. e corr.; fuit ut uerentur. M. ul tueretur. — glonaj Sic G. c corr.; fuit gloriam. — proxiniamj proxima M. — rcddidissentj reddidissct M. — afflict.] adflict. G. D. — ferrent| ferrct M. — perdidissclj Sic G. c corr.; fuit perdidissent. — orabantj orabat M. — soslhcncsj sostencs G. sofrcnes M. — de niaced. princ.J tle princ. maced. G. M.? — contractaj contra acta M. — jiivcntutcj juvcnte M. — gallosj gallus M. — compcsc.J conpesc. G. cumpcsc. M.
— ab hostilij ad hosl. M. — obquaej obque G. M. — virtuiisj instilutis M. — alTcctantibusJ adfectio- nibus M. — sctl ducis nonienj sed in ducis nomcn G. M. D.? — jurarej vitare M. — compulitj conpul. G. — Cap. \ I. M. incipit nlerca cum lacunae signo. — brcnnusj brennius M. — in graeciamj in gre- tiam G. — belgioj bellio G. — macedoncs] maccdonas G. M. D.? — vicerantl Sic G. e corr.; fuit vincerant. M. viccrat. — oricntisj orig. orientis M., scd voc. orig. delet. —■ tamj Om. G. M. — CL.] CLX. M. — irrump.J inrunip. G. M. — sosthenesj sostenes G. sustines M. — condidissentl condidisset M. — brennusj brcmius M. — sorderentj sorderct M. — immort.J inmort. G. M. — deos) deus M. — religionij religione G. M. — immort.J inmort. G. M. — nullisj nullius M. — soleantj solcnt G. solct M.
30

L VARIAE LECTT. AD JUSTINUM.
— affirm.] adfirm. (i. M. I). — apoll.J appoll. M. — parnaso] parnasso G. M.? — nndique ... majest] Om. haec verba G. M. (falso E. dicit imprnd. ... undique omitti.) — sa.\o| saxa G. — praecipitiaj praecipicia G. e corr., ut habet M .j fuit jrraecipia. — praesidia] prncdia M. — defendunt] Om. hoc verbum cum lacunae signo M. — ut inccrtl ut om. (J. M. — admir.it. | admirac. M. — recessitl cessit (i. M. — tubarum sonus] lubarum om. (>. M .1 — respondentibns] resonantibus G. M.f ampfiorque] amplicior (i. M., omisso que. — majorem majest terrj majest. maior. terr. G. M.? — admirat.] admirac. G. M. — affertj adfeii (i. I». — rupis] bis extat in M. anfractn] Sic (i. c corr.: fuit amfr. M. an- fracto. — planit] planic (i. M. — in ea] in om. (i. M. ■— in oracnla] in oraculo G. M. — velnt vento] velamento (i. M. — in vecordiam] in vecordium (i. M. — deo rcsponsa] deresponsa (i. a m. 1., ut habet M.; scd de dclet. — darej darct M. — populornmque] ac populorum (i. M.? — manifestant] manifcstat G. M. — Cap. VII. aggred.l adgred. (i. M. I). — fessis via militibusj fessis suis mil. <•• e corr., ut habet M.; fnit fessi staa mtl. — emanus] aenianus (i. M. (falso E. aemanus.) — thessalor.J tessal. G. M. — junxerantj jnnxerat M. — jubentj jubebant G. jnbeat M. — imparati] inpar. G. — pateanfj pateat M — vino| vintim (i. M. — caet.J cet. (i. — rcfcrta ruraj refertatnra (i. M. — abun- dantia| abundanc. M. — pro vict.| Sic (i. e corr.; fmt per vict. — vagabanturj vagabatur M. — dilat.J delat G. delac. M. — opin.J oppin. M. — prohibiti] prohibitc M.— agrestes] (i. e corr. agrenses; fuit agrences, M. acgrentcs. (E. legit acgrences.) — intellectum estj esi in (i. extat snpra vers. - caet.] cet G. — abundantia] habundancia M. — GnitimoTum] finitimos M. — convenerej convenire (i. M. — delphi| «lclti (i. dclphis M. — incubantesj incubentes M. — revocarenturl Sic (i. c corr.; liiit revora- rr /itur. M. revocaretur. — peditum] paeditum M. — dclphor.J dclforum M. — quatuor] quattuor (i. — militumj milites G. M. — erant| erat M. — contemtuj contemptn G. M. — quarumj quorum (i. qtios M.
— fusasj fusus M. — afflrm.J adfirm. (i. M. I>. — Caji. VIII. assev.J adscv. G. M. I). — hesternol aesterno (i. esterno M. — pcriculorum| pcriculos M. — in bellnm] bibellum M. — rt^ebantl ruebal M
— reponentesj reputantes (■.? repntates M. — contemtul contcmptu G. M. — resistebant] resistebat M. — scandcntesquej cadcntesque G. M. — summo] Sic G. e corr.; fuit summi. — obrucbant| obrue- bat M. — ipsi vatesj ipse vates G. M.— pavidi vecordesque] pavidi cordisque M. in textu, supra vers. vulgata restituta.— procurruntj procurrat M.— clamant] clamat M.— implorantl implorat M.— pulcr.J pulchr.fi. M. D. — armatas virgines] armalasque rirg. G. c corr., ut habet M. Videtur fuissr armatas virginesque. — acdib.J edib. (i. — audisse] om. M. — etiam] aut etiam M., supra vers. pro aui esl <!
— ac] liac M., c corr. ac. — strep.J Sic G. e corr.; fuit step. — ne cunctarcntur| nec cunct. M. — antesignanisj Sic G. e corr.; fuit antesignaris, ut habet M. — deorum| dcos M. — monebant] Sie (•. e corr.; fuit movebant. M. movebat. — pracl.] proel. G. D. — et ipsij ct ipse M. — abruptal Sic G. e corr.: liiit adrupta, ut habet M. — dissipatij dissipatu M. — quacj quas M. — absumsit] ab- sumpsit G. M. — decemj decim M. — graeciaj grecia G. e grecia M.? — actaj aucta M. — BSSldufJ assiduc M. (falso E. adsidue.) — concretaj om. M. cum lacunac signo. — famcsj Sic G. c corr.; fuit famis. — malumj Sic G. e corr.; fmi manutn. — obterebantj obterebat M. . sed svll. ter deleta est. — habebantl habebat M. — sectabanturj spectabantur G. M. — fiduciaj fidutia G. — adversus dcos con- tendebat] adversus om. G. M. et habel (i. e corr. contemnebant. M. sine corr. contemnebat el deus pro deos. (lege tsed etiatn deos contemnebant') - vel] velud M. —• cladisj claudis M. — wExphcit nber r /gisimus quartus, mckrit Uber vigisimus quintus.' (i.
I.ilt. XXV. Cap. I. M. incipit Macedoniam. — graeciamj grctiam G. — fuerantl fuerat M. — qnindecim millia] X milia M. — cquit.J Sic G. e corr.; fuit aeq. — getarum] getlarnm M. — triballo- rumquc] tribularumque (i. tribalorumque M. — immin.j inmin. G. M. — olfcrrentl Sic (i. e corr.: fuit o /fen nt. M. offerret. ■— simul etj et om. G. M.? — rcgis castraj castra regis M. ? specularentur] specularetur M. — epul.] Sic G. e corr.: fuit aepul — coen.] caen. (i. cenam M. — sollicitatij Sic G. c corr.; fuit soHirilatr. — inusitatas] invisitatas (i. e corr., ut habet M.; fuit invisitatos. — formasj firmas M. — et naves| et om. G. M. — injicerel Sic G. e corr.: fuit injecere, ut habet M. — legatij ligati M. — ad suos rcversi] rcversi ad suos G. M.? — neglig.J negleg. G. M. — fossavej fosso M. — habcrentj haberet M — intermisissej Sic G. e corr.: fuit intcrmisse. — ferri] ferro M. — indigerent] indigeref M. — abundarcnt auro] auro abnndarent G.? auro habundaret M. — Cap. II. relat.] relac. M. — belgii] belli (i. M. — quij Corr. in (i. quo. — trucidavcratl G. c corr. tructdaverant, ut habet M. — aggrTj adgr. G. M. D. — praesentiensj praesentientes G. M. — tantam tempestatem] tantem tcmp. M dederat] dederant G. M. — silvaj salvi M. — vcrumj Sic G. e corr.; ftiit vero, ut habet M. — sine cnst] sine om. G. M. — tuncj nunc G. M. — ad littusj ad litns (i. 1>. addittts M — in- cautiusl incaucius M. — remigibus] regimibus M. — parte, qnael parteque M. — nihill nicbil M. — praest] Sic G. e corr.; fuit prest. — quanq.J quamq. G. M. D. — juventusj in adventus M. — Orientis] orientes M. — exercitul exercitum M. — gallici] gallia M. — tutarij tutam G. M. — recip.] recnp. (.. M. — a bithyniae rcgc] a om. G. M. — bytiniae G. M. bijthin. G. c corr. — gallograeciaml gallogre- tiam G. — cognominaverunt] Sic G. c corr.; fuit cognoverunt. — Cap. III. in sicilia] Sic G. c corr.; fuit in riciSam. pyrrhus] pyrrus <i. M. pcr totum caput. — pocnisj penis M, — pracl.] procl. (i. D.
— antigonol antiganb M. — supplem.] Corr. in G. suplem.; fuit sub/em. — petitj per legatos pctit G. M. D.? — dennnt.] denunc. M. — nuttatj mittit M. — rcrum, quaej Sic G. e corr. supra vers.; fun rerumque. — de romanis] de romanisq. G., sed q. eras. — socios ... helcnoj Om. hacc. verba M. — tarentinae] Sic (i. c corr.; fuit taretin. — filioj solio M. — cpirum | epynun G. M. — praeliol Sic h. 1. M. procl. G. D. — accipitj accepit G. M.? — amissae] amissa G. M. — acquis.] adquis. (i.M. D.
— equitj Sic (i. c corr.; fuit aequit. — dcstitutusj destitutis M. — cventum| eventus M. D.? — thessal.] tessal. G. — mercenariaj mercennaria G. — a ptolemaeoj ab ptolomeo G. M ? — septeml Fnit in G. septimutn, ut habet M. — recip.J rrrup. G. e corr., ut habet M.; liiit rrrip. solitudines] solitudincsque G. M. — Cap. IV. pvrrlms] pyrrus (i. M. pcr totum caput. — colloc.] Sic G. e corr.; fuit conloc. — jam nec] ncc jam M.? — coiitcntusj Sic G. c eorr.; fnil contenti. — graeciae] grec. (•
— quisqnaraj qnicqnam G. M. — impetnm] imperinm G. M. — ut adj ad in M. est snpra vers. —

d( vinr.| evinc. (■. 51. — arquiv] adquis. (■. M. D. ot sir paulo post. — chersoneso transposuissctj Bic G. e corr.; fnit cerrone* tocrans po.sui.sset. M. corronesto. — achaeor.] acheor. G. — graocia| gima G. e corr.; fuit grecis. — admirat.J adniirao. M. — cjus) In (i. ct supra vors. — poenosquo] ponosque M. — gloria] om. 51. — attonita] (i. e corr. adtomta; fuit attomtum, nt hahet M.— cxSpcct.] expect. (i .51.
— ubil om. (i. 51. — oxrcprus, ptolomacunij exceptum et ptolomoum (i. M. — oppugn.| ohpugn. G. — tutclamj Sic G. e corr.; fuit lutillam. — concnrrit] convortit M. — corcyraml cor cvram M. — sexa- ginta— septcm| sexagesimo— septimo G. M. — ceperit] coeporit G. — pracl.j procl. G. D. pracl. h. I. M. — quinqucrcmciiij qiiinrcincm (i. M. — oppuun.) obpugn. (i. M. — in mcdiam] in mcdia M. — ptOCMIleiil] prooucurrorit <■■ M.? — p.-itri| Sic (■. e corr.: fuit pari. — Cap. V. ropulsus] Sic G. c corr.; fuit rtpulsitm. — a spartanisj ab spartanis (i.? ad spartanis M. — pyrrliii*] (i. c corr. pyTrus; Ml /n/rros, ut habct M. — in urbo| in iirboiu (■. 5|. — antigonoj antigano 51. — qui| (i. e corr. qua.
— nntius ustis| mitiosus (i. initiosus M. — remisil] Mm G. c corr., ut habet 51.: fuit demisi/. — in patri.nn) in patria M. —■ fama est) est om. M. — illustresl lustres G.; e corr. in/ustres. — justitiac| jttsticie M. — probatioris] probacioris M. — visuni) vissum M.— tantam| Sic (i. c corr.: fuit tanlnm.
— anligono) Sic G. c corr.; fuit an/igo. — gorcns] gcsscrit (i. 51. (fuitnc gesseri/ et invictus?) — illyr.| i/llir. (■. c ras., ut liabot M. — carthasinicnsiumj cartaginicnsium G. carthagincnsium M. — nii'iiq.| nuinq. (i. M. D.? — extit.| exstit. G. M.l). — claritate] claritatcm M. — orbc] Sic G. c corr.; fuil orhem. — illustr.| inlustr. G. M. — -E.rplici/ liber XXV., incipit Itber vigisimus sex/us.' G.
i ii>. UTIi Ciip. I M incipil venm ttkm* — pyrrbij pyrri G. M. ct sic panlo post. — graociaquo| (i. o corr. grrciaqite: fuil greritiniqitc. — ]ieloponnesii| peloponensii (i. M. — speravcrant| ^l" i ivorunt G. M. — provinc.| provint. M. — tyrann.] tir. G. — postulantibus] Sic G. e corr.: fuit postulmites, ut habot M. — cxulumj cxilium M. — pocnit.J pcnit. (i. M. — prouc.] ct prof. G. M. — oinnibiis matr. pot. dod.| pot. onin. inatr. dcdit (i. M.? — in pcrpct.] inincrp. 51. — pretios.] jiraecios. (i. praetio». 51. — exspol.J spol. (i. M.? — virginibusquc) t /ue oni. G. M. — ad tam sacvam domiua- tioncm| ac (corr. in (i. fitir) tam saova dominationc G. — at tam sova dominacionc M. — princepsj 8i( (■. c corr.: lb.it pririripes, ut habct M. — corumj horum (i. M.? — orbus| orbi M. — ut qui] ot qui (i. M. — pignoris] pigneris G. M. D.? — contractosj Sic G. c corr.; fuit contraclus. — spat.| spai (■. — t\r .iiinoqiK | In (i. ost supra vors. — nuntiari] nunciaro G. M. — comprch.| conpraob. (i. compraoh. M. — doscrtae| Sic G. e corr.; fuit di.s.srrtae. — ultoremj Sic G. e corr.: fuit ultorum. — quinio postqnamj qninto qnam (>. M.f — mensol In G. est supra vcrs. — Cap. II. ptolemaei] ptolomci G. M. — premeretnrj praemeretnr G. M. — raAogtaeciae] gallogretia G. M. — affl.J adfl. (;. M. D.— caet] oot. (i. — nraclio) Sic h. I. M. procl. G. D. — pararentl Sic G. e corr.; fuit parare, ut habct M. — in auspicia) in auspitio G. M. — extisj Sic G. e corr.; fuit exi.stis. — pracdiccrctur| pracdica- rotur (■. M. — sporantcsque| que om. (i. M. — a parric.| a om. G. M. — pepcrcissentj perpecissent (i. - - intcrnoi■ iviim| intcrnaccivuin (i.; corr. internecionc civum. M. intcrnecione civium. — cum libcris| cum bet li H. (lalso E. cum omitti tradit.) — redcmissentj Sic G. c corr.; fuit redim., ut habct 51. — iraol.J Sic h. I. M. prool. (i. D. — ominej Sic (i. c corr.: fuit liomine. — proficiscuntur| profisi untiir I. — circumvcncrej Sic G. c corr.; fuit cirrumvenire, ut habot M. — onvcrsantibusquc] Sic G. e orr.: fuit tibversan/i /iit .s quae. — antc oculos] ante oculis (i. — interemtonim| intcremptorum G. 51.— dii| di (i. 51. -- in exitium| in exercitu 51. (falso E. in ejcercitii.) — parriridarum| parricidiarnm 51.
— ptolcmaous| plolomeus G. 51. — priori) priore G. 51.? — victoria] Sic G. e corr.; fuit victoriam.
— ardoro, liolluin J ardore belli. bellum G. — epiri] epiry 51. — pyrrbij jtyrri G. 51. — graeciaj grcti.i (i. — amittit] Sic G. e < orr.; fuit ammittit. — reparato| patrato (i. 51. — recipit] recepit G. M. — cpiri| opyri G. 51. — rcgno] magno 51. — Cap. III. oxul ad aonruanas| exul ad acarnianes (i. exulades canianes 51. — socior .J sot. (i.— qui antc| quanto 51. — beroniccn| beronicom G. 51. — ad finicnda — oortaniina| ad Sniendata — cortaminani 51. (K. solum fiiiitiit/ani affort.) — ad finicndam fuit etiam in G. ante ras. et idem t < rruaawa babct c corr. pro vct. lect. certamine. — ptoloniaco] ptolomco G. 51. — invita so| invitaro (i. 51. — solvcrcturj solvetur G. 51. — virginis) Sic G. e corr.; fuit rirgines. — BTTenammJ Sic (i. c corr.; fuit cyrin. M. cyrianarum. —■ maced .J Sic G. e corr.: fuit meced. — arces- serentj arrerserent (i. — ptolcmaci| ptolomei G. 51. — secundantcj fecunditato 51. — fiducia] fidut. (i.
— pulcr.| pulchr. (i. 51. D. — nimis| animis (i. 51. ■ — socruij socrus G. 51. — coep.j ccp. M. — superbus, regiae| superbi 51. rrgiae idem c corr.; fuit regis. —■ impot.j inpot. G. — ptolemaeij ptolo-
ici (i. M. — compar.] conpar. (i. — ininiilt.j inmitt. (i. 51. — vocej Sic G. e corr.; fuit vocue. — liae] lilia 51. — adultorum| Sic (i. e corr.; fuit atlitl/erium, ut babot M. — bcroniccj bis extat in 51. sortiondo| sorcicndo G. — fExplici/ liber vigisimus sex/tis, incipi/ libcr ritji.simus se /i /initis.- 0. liili. \\VII. Cnji. I. M. incipil filitis - seleucus] Sii e corr.; fnit sekocus, ul \w\^( . — successisset] succosisset 51. — landicel laudicae (i. — cocpit) cepit 51. — beronicen| beronicao 51. — ptolemaei] jitolomei G. 51. — interlicit] tnterfecit (i. 51.? — ptolemaeij G. e corr. p/olomei, habet 51.: liiit p/olomeo. — bello se implie.l se bcllo inpl. (i. 51. — bcronicej bcronicae G. ■— di- M< isset] Sic G. e corr.; fuit dit/icissed. — <laphnao| dane finc (i. 51. — nbij ibi G. — eaioj ea M. — iiiint.| mrar. M. — nujornmqne ejusj majorum < t ejus 51. — onincsj omnia (i. 51. — ptolemacus] pto- Haeas (i. 51. — beronicej Sic G. c corr.; fuit beronicem, ut habet 51. — adventuinj Si< (i. e Corr.; int ud fion/em. — dolo| Si<- (i. e corr.; fuit dolum. — omnibus visaj visa omnibus 51.? — itaque| ita I. — compar.] conpar. G. — repent <'J om. G. 51.? — dcfens iri orant) defcnsuri fuerant (i. 51.? — tolen\aeo| ptolomeo G. 51. — qui, nisij quin si 51. — tantum vel| tantum et 51. — parrioidiale] par- icidale (i. — pCremtae] pcrempte G. 51. — Sttnl.]' adtul. G. — Cap. II. ptolemaeij ]itolomei (i. 51. — Nnparasset] conp. (i. — vclutij vi lut 51. — extantoj Sic 51. c corr. ; fuit ad/an/o. (ftaime ttb ttinto'i) - ■pporatnj Sic G. c corr.; fuit adp., ut babct 51. — comitcsj Fuit t orpus cormtes; sed t orpus deler. odio ejus| odio ei 51. — ptolemaeuni) ptolomcum (i. 51. — niulat .J inutac. 51. — in naufr .J iri om. — impeno sc ejus| imprriose ejus G. c corr., ut habct 51.; fuit imperiorc. — laetusj Sic h. I. 51. ptoloinaco] ptolomco G. 51. — ad ludibriumj Sic G. c corr.; fuit ad /ubriurn. lu 51. fuit ludribrittm.

I. VARIAE LECTT. AD JUSTINUM.
— pracl.J Sic li. I. M. nrocl. G. D. — antiochiam] Sic G. c corr.; fuit anttochcum. anthiocham M. — anliochumj anthiochum M. — litteras] Sic G. c corr.; fnit literis, ui habel M, — implor.] inplor. G.
— intcr lincs| intra fincm G. M. D.l — latae opi^| laetae oper (sic!) G. M. (falso E. opes.) — antio- chus] anthiochus M. — quam| om. G. M. — arnp.] Sic G. e corr.; fuil adrip. — sed fatr.j si lat. M.
— totum fratri] fratris totum (i. M. (E. solum fratris notavit. Lcgc fratri iv/mn.) — sceleratam] Sic G. c corr.; fuit scclcratum. — audac.] audat. <■'. M. — ptoleroaeusj ptolomeua G. M. — euergetesl Om. G. M. Int/lusit D. — antiochum] anthiochum M. el sic in ceteris hujus capitia locis. — seleucoj soleuco M. — • mercenario] mercennano G. —• implor.J inplor. G. ■— prael.J Sic h. I. et paulo post M. proeL utroquc loco G. — antiochus — antiochum — antiochusj anthioch. ter M. — in ipsum] impium M.
— asiam] om. G. M.? — stirpcm] slyrp. G. — regiamj regera M. — extinxissent] extincxissent G. — redimit] redemit G. M.? — mercenar.J mercennar. G. — Cap. III. bythin.J bityn. G. bitin. M. — con- sumtisquel consnmptisque G. M. — invasurus] mansurus M. — victoremj anctorem G. M. — antioch.] anthioch. M. — aggrj adgr. G. M. — superiore] auperiorem M. — tempestatej potestate M. — exitiumj cxic. G. — gerebanturj gcrcbuntur M. — ct antiochus] ex anthiochus M. — ptolemaeus] ptolomcus G. M. — spi■<■ n■ | Sic G. e corr.; fuit speciae. — inhiabatj Sie G. e oorr.; fuit iniabat, ut habet M. — bythinus] bithinus G. e corr.; fuit Liluius, ut habet M. — cumencsj Sic G. e corr.: fuit euments, ut babet M. — mcrccnar.J mcrccnnar. G. — antioch.J anthioch. M. ■ — ■ faligatusj fatigalur M. — cappadoc.] cappadot. G. capadot. M. — provchiturj pcrvcbitur G. M. D.? — prim. bcnignc| bcnigne prim. G. M.Y
— sibij In G. cst supra vcrs. — pararcntur| patcrcntur M. — profugoj protago M. (falso E. psatago.)
— tutusj Sic G. c corr.; fuit tutos. — locusj Sic G. e corr.; fuit solus. — ptolemaeum] ptolomcum G. M. ct sic paulo post. — memor vel — vcl quacj mcmor ct — ct qtic M.1 — nonj om. G. — amicior dcditoj amici dcbito G. M. — servarij adscrvari G. M.? — arctiss.J arliss. G. M. D. — hinc quoquej Haec verba bis extant in M. — antioch.] anthioch. M. — familiariusf familianus M. — elabiturj labitur G. M. — iisdemj isdem G. M. — pocn.J pen. M. — >Exphcit liber vigisimus septimus, incipit liber vigisimus octavus.' G.
I.ilt. XXVIII. Cap. I. M. incipit vh /mpius'' — pyrrhij pyrri G. M. — epirotae] epyrotae G. M. — gcrmanoj Sic G. c corr.; fuit gcrmurtc. — cx coj cx ca G. M. — pyrrhi et ptolemaeij et in M. est supra pcrs. ct G. ct M. habent pyrri ct ptolomei. — actolis] etholis G. ettholis M. — dcmetriumj demctrum M. — antiochij anthioci G. anthiochi M. — syriaej siriae G. — ptiamj ptian G. ptiann. matr. omisso in M. — ohtin.J optin. G. M. — acquir.J adquir. G. M. D. — contrabiturj Sic G. e corr.; fuit contraitur. — antioch.J antiiioch. G. M. — acamanesj Sic G. e corr.; fuit acarnales, ut habct M.
— epirotisj cpyrotis G. M. — aetolosj aetholos G. etholos M. — obtin.J optin. G. — qui dcnuntiarcntj quid cnunc. M. — ■ aetolis] actholis G. ctholis M. — ab urbibusj ab om. M. — cssc libcrosj liberos esse G. M. ? — quij quod G. e coir.; fuit quo, ut habct M. — advcrsusj Sic G. c corr.; fuit adversos. — eraecisj grecis G. — miscrintj miserant M. — Cap. II. aetolij actholi G. M., quoruni posterior b. 1. ae habct. — supcrbcj supcibae G. — pocnosj penos M. — caesi sintj caesi sunt G. M. — carthaginicnscs] cartaginicnscs G. cartagincnses M. — graec.l grct. G. — tucrij intucri M. — graeciamj gretiam G. — ingrcssamj iiigressum 51. — delesscj dcdisse M. — senulcr.J scpulchr. G. — propos.J pracpos. G. M. — universam — occupatamj universa — occupata M. — illisl om. G. M. — aetolisj etolis G. — dcfcnd.J deffend. M. — quam aliena appetenda] Haec vcrba om. G. M. — ncmpcj G. e corr. nempae; fuit nvtn- phae. — ademtumj ademptum G. adeptum M. — condiderint] condiqerunt M. — adspers.] G. e corr. aspers., ut habcl M.; fuil atls/i. — aetolos] aetholos M. — graeciae] G. e corr. gretiae; fuit gratiae. — ita etj et om. G. M. — caet.J cct G. — praestit] Sic G. e corr.; fuit pers/il., ut habel M. — (loventcs, sempcrj sempcr flor. G. M.? — conteniscrintj contcmpserint G. contcmpserunt M. — ejusj ci M. — contenti sint| Sic G. c corr.; fuit sunt, ut babct M. — gallosj gallus M. — contemtosj contcmptos G. M. — dimissa] dcmissa G. M. — lincs cpiri rcgnij fincs eripi regni G. covv.Jincs epyri rcgni. — M. fincs rcgni epiri?— dcpopulanturj Sic G. e corr.; fuit depopulatur.— Cap. III. pyrrhij pyrri G. M.
— ptolcmacusj ptolomeus G. M. — non inagno post tcmporcj Ilacc vcrba om. G. M.? — afflictaj Sic G. e corr.; fuit adflicta, ut habct I)., adflictu M. — aegr.J Sic h. 1. M. per diphthong. — trahcnsl tradcns M. — ncrcis nubit] neris nubit M. — gclonij gcleoni G. M. — sicil. regisj sicil. tyranni G. M.Y
— laudamiaj Sic G. c corr.; fuit laudamea. — immortalesj G. e corr. inmortales; fuit inmortalis, ut habet M. — assid.J Sic G. c corr.; fuit adsid., ut habct M. D. — namj nini ct G. M. ? — cxternis] cxsternis M. — paenej pcne G. M. — consumti suntj consumpti sunt G. consumpsisset M. — miloque] milo quoqiie G. millo quoquc M. — IaudamiaeJ Sic G. c corr.; fuit laudumeac. — pcrcussorj Sic G. e corr.; fuit praecursor. M. percursor. — nunc saxoj Sic G. c corr.; fuit nunsaxo. — duodccimaj duo- demica M. — epirol epyro G. M, — filioj fillo M. — laborabat] laborat G. M. — procedit; projcctoque in vulgus diadematcj proccdit iu vulgus sine diadcmate (M. dyamata; falso E. dijmute.) G. M. — cosj Sequcbatur post hoc voc. ia (i. aliquid, quod cras. cst. — imperarej imperari M. — illisj Sic G. e corr.; fuit i/li. — invidiosum] Sic G. e corr.; fuit invidiorum, M. inridiosum. — sed labor| Fuit in M. sed a labor. — beneficia suaj dc bcnelii ia su i H. — ut defect.] indcffect. M. — thess.] tcssal. G. M.
— exultantes] exultantibus G. M.? (quod verum, si iis supplcas.) — conipesc.J conpesc. G. — verum ctiamj verum ct (■'. M.? — poenit.J pcn. M. — deponere sej se om. G. M. — ipsi regeml quia regen G. M. D. — quoad| Sic G. e corr.; fuit quoil ut, ut habet M. — Cap. /('. bcllumj om. M. — contem- serantj contempserant G. M. — utrinque] utrimque G. M. D. — vctcrcj vctcium G. M. — illi non solunij non illi solum M. — illihatal inlibata G. inlibita M. — lacedaem.J lacedem. G. — tantumj Sic G. e corr.; fuit tatum. — scd ctiamj vcruni etiam G. M.? — in acicj Sic G. e corr.; fuit in aciae, et sic paulo post corr. — quod non ipsij quod non et ipsi G. M.? — cecid.J caecid. G. — patentibus] Sic G. e corr.; liiil pet. —■ sauciosj sautios M. — lassosj Sic G. e corr.: liiil ln/isos. — nullusj nullius G. M. — in urbej in uibcm G. M. — magisj magisque G. M. I). — ingressusque urbcmj ingressusque in urbem G. M.? — acclinis] adclin. G. M. — parieti] parict (sic!) M. — hortaturj hortatus G. M. — ptolemacumj ptolomcum G. M. — susceptus] exceptus G. M.? — diuj qui M. — regisj reis M. — i

L VARl \ I LE( TT. \h .11 STINl M.
ptolcmacij ptnlomci 0. M. — niortrm] in liostcm M. — occidionej occisione M. (falso E. ocasione.) — lortnnam] Sic G. e corr. Yidetur fuisse fortunae. — stipcrfut rant) supcrfuerunt G. M. — lacedaemon. a qin>| lacedcinons, quo G. M. — se solo] se om. (i. M. — homines) hominibus homines M.; sed ho- mintbit.s dcli-t. - siipi-rfuisseiit| snpi rliii--, ( \| \llll | quatunrdeciiii G. M. — rPornpei Trogi
ejiitnintt hUt< riarum exjilirit liber XX I II l s , ttiripit liber vigistmus nonus.'
I.ili. XXIX. Ca /i. I M ini ipit pimperiw — iisdcin] isdem (i. — antigono] antigano M. — qiiatuiirdcciiii] Xllll M. — impubes] (1. c corr. inpubis; fuit inpubes. — antioch.] anthioch. M. — cap- padoc.] cappadot. G. — ariaratlii] ariaracti G. M. — occupavcrat] Sic G. c corr.: fuit occuperat. — ptoleniaeusj ptolomeus G. M. — philopatori I filojiator G. e corr.: fuit ftlojrater, ut babct M. plulopator D. — spartanij Sic G. e corr.; fuit spartharns. — suffccerunt] sit/1'ecerant (i. e corr.; fuit sitf/icerut.
— GSIikac.] eartag. G. M. — immat.] inmat. (i M. — annib .J G. e corr. hann. . ut hahct M. D. — iinlnit.] iuat G. — his regibus pucris] Om. haec verba O. in textu, sed in marg. ita sc habcnt >his rebt/s pueri nti /in Om. plane M. — quibiisque] quisque G. M. I).? — intentis] intenti (i. M. — cni- tuilj ciiiicuit M. — ptolcinaeus] ptolomeus (i. M. — regnoj om. G. M. — segnis| Sic 0. c corr.; fuit riifms. raet.j Sic h. I. O. — finitimi] liniti ni M. — immort .J inmort. O. M. — contcmtu| ronteinptu O. M. assiduc) Sic (i. e corr.: fuit adsiduae. — summotisj submotis M. I). — ultro ctianij etiam om. (i. M. — Cap. II. illyrioruin] (i. e corr. ylliriorum ; fuit i/liorum. — l'aullo| paulo O. M. — prec.l Sic O. e corr.; fuit praec.. ut babct M. — aggrcd.] adgr. 0. M. I). — contentij ronti M. — linprob .J inpr. M. — hispan.] span. (.. M. — affcctautrsj adfrct. G. I). adfectanes M. — annib.j (■. r corr. hann., ut habct M. et D. — illat.j inlat. G. M. — nrfas) urphas M. — sed etj et om. G. M. (obscure E. et ipsif ip.si.) — cavend. cssc cvcinpl.) cav. cxeinpl. cssr (i. M.? — promtius) promptius (i. M. — cedere sc| c redcre se (i. M. — posscssione) (i. e corr. possessionem , ut habet M.: si impossessionem. — suij Kuit in M. suurn. — actolisj etholis M. — victos| Sic G. e corr.; fuit rictor. — vi< tos eos M.? — ab aiinib .J (i. e corr. ab hann., ut D. — tlirasymcnuin] trasimcniim G. M. — aetolisj ctholis M. — grae- (-laej «rctiac (i. — consultiirusj Sic G. e corr.; fuit consolaturus. — nunquaiuj numqiiam G. D. nuiic- quain M. — in majorij in majore G. M. ? — affirm .J adlirm. O. M. D. — novis| Sic G. e corr.; fuit MtWf. M. nobis uis. — pocnor .J pen. M. — et rom .J ac rom. G. H.1 — harc a graecia) haec gretia, onusso a 0. M. — atquej Sic G. e corr.; fuit adque, ut habet M. e corr., in quo fuit atquc. — caet .J cet. G. — Cap. III. vidrrc se itaque aitj videre itaque ait se G. M. — in italiaj Sic G. e corr.; fuit in tta/iam, ut habrt M. — quascunque] quascumque 0. M. D. — foedat .J faedat. G. frdat. M. — graec .J grct. (i. — ludum fuisscj levia fuisse G. M. 1).? — in italiaj in om. 0. M. ■ — remotior) rei notior 0. rci nocior M. — interituj Sic G. e corr.; fuit interitus. — ferosj srros M. — animos vict.| virt. an. (. M? — rt in vindictam sui robustiorj rt invirta rt robuslior G. M. — viribusj rt viribus O. M. I).?
— extitcrinl) cxstitcrint (i. extitrrant M. (falso E. exstiterant.) — praetextuj Sic 0. e corr.; fuit jirae- trxto. ul liabct M. o»un ae diphthongo. (E. pretexto.) — aetolisj aethol. M. — nihil aliud| nich.il abyt M. — poen .J pcn. M. — annib.] hannib. <■. M. I). — macrdonicol macrdonro M. — virtus elj oin. (i. M. — i>roiiittiin| proinplum G. M. — Cap. IV. praclioj om. G. M. — ■ pocn .J prn. M. — trajiceretj traic. (i. M. — coepitj cepit M. — annib .J hannib. (i. M. D. - - socictatisj sotietatis 0. socirtates M.
— gratiaj gracia M. — coinprrhrns .J ronprarh. G. comprarh. M. — incolum.] incolom. G. — rrgisj Bie (i. c < orr.: fuit regibus. ■ — nuntial .J nunc. M. — in graeciamj grec. O. — trajccissetj traicisset M. — inipe|lit| inprllit 0. — artolosj Sic G. e corr.; fuit aetolts. M. ctholis. — adversusj versus supra ven.; fuit ad phil. in textu.— achaeosl acheos 0. — coeper .J cep. M. — attalo| atola O. e corr.; fuit adtol /i M. adlhola. — grarc .J grct. 0. ■— illyr .J illir. G. — rrx—• haercns — cxigrbatj reges—hae- rcntcs — e.vigebant (exigebant (i. e corr.; fuit exiebant, ut habet M. exiebat.) G. M. D.? — assiduisj Sh <■. e corr.; fuit adsuis. M. adsidy. — prec .J praec. G. M. — ultion .J ulc. (i. M. — sed ut spcj sed ut sc M. — prima tamrn| prima tum M. — brlli molc| belli rnora 0. e corr., ut habct M.: fuit more. — imniin.j inmin. (i. M. — facill frrit M. — philopoemeiii ] plulopomeni G. philipponicni M. — illcj illi M. •1 'iimjiei Trogi epitorna hist. Iib. XXVIlll. , inctpit Ithcr trtgisimus." (sic ad vrrbum G.)
liili. XXX. Cap. I. plolrmaeij ptolomei G. M. (Hujus libri initiuin in M. non rst niiililatuni.) pari nlis| Sk (i c rorr. sttpra vers.: fuit partis. Prorsus ita corr. rst in M. — adjuiK taj adstructa O. M. I).? — oinnisj Sic 0. e corr.: fuit omnes. — srquutaj sccuta G. M. D. — otioj ocio G.— cor- rflptt] rorrupla (i. — antioch .J anthioch. M. — veterij vrtere G. M. ? — ag.Sf .J adgr. 0. M. D. — ploli in:irus| ptolomcus (i. M. — antioch .J antliiorh. M. — in graeciaj in grrlia G. M. — exercitu] Sic (i. e ras.; luit exerci/um. — prarl.| Sic h. 1. M. proel. G. D. — autioch. | anthioch. M. — recip .J recup. G. M. — arrip.) Sic 0. e corr.; fuit adrijr., ut habct M. D. — revolutiisqucj Sic G. e corr.; luit n i iilntasque. — eurydicej euridicae (i. curidice M. — illec.] inlec. G. M. — omnrm magnitudi- nem| omni iiiagniliidinc (i. M. ( fiiitne iuiuits magrtitudtrtt.i?) — crcpundia: nrc jainj Sic G. r corr.; fuit crrpnndiam itiam. — pestes] pestis G. M. — occultaej occulta (i. M. (falso E. occultae.) — Cnp. II. drindrj drhinc G. M.? — crrscente| cresccnti 0. M.? — continerij Sic 0. e corr.; fuit con- tmere, ut habrt M. — audac.| audat. (i. M. — sor.| sot. O. — pulcr.] pulchr. (i. M. I). — quotidianal ((ittidiana G. coctid. M. — sobolisl subolis (i. r rorr., ut D. habrt. — illec.] inler. G. M. — drvirt .J Sic G. c corr.; fuit divinct., ut habct M. — rontrntarj contrnti G. M. — comitanlur| COBittaBtOI M.
— prarfert .J et praef. 0. M. ( falso E. et j/fecturas.) — niinus, quam ipse rex poteratj minus poterat qiiam rex ipse (i. M.? — quinquenni] quiiiqueBBia O. M. — - eurydice| uridice G. erudicc M. — peciin.] $i( (i i corr.) fuit jieccun. — inita| Sir (i. e corr.; fuit incta. — soc .J sot. O. — diuj Sic G. c eorr.; Init die. — occultata| ocrulta (i. — ult.| ulr. O. ■— eurydicesj euridicis G. M. — supplieioj suppli- i lum (>. M. — alexandrini | alcxainlriiiii (i. M. — tutelamj Sic (i. e corr.: fuit tttlcllain. M. in tutela.
— aegypti] emiiti M. — antioch .J antliioch. M. — pactionej Sic.G. e corr.; fuit puctionem, ut liibct M. — Ca /i. III. caussam] ratisas (i. M ? — insidiatusj irisidiatur 0.; corr. tnsidiator, ut habet M. — eis| oaa, t.. M. D.? — puniri brlli| belli pun. (i. M.? — arced.l Sic G. e corr.: fuit accid. — poen.| peu. M. — annih .J G. e corr. hann.. ut habet M. D. — superatoj superatis 0. M.? — pyrrlius) pyrrus
30*

— 238 — L VARIAE LECTT. AD JUSTLNUM.
(i. M. — parva manu mar.J parva mac. manu (i. M. ? — in italia] Sic G. e corr.; fuit in italiam, tit habel M. — in oriente] Sic G. e corr.; fuit moriente. — eessissent] Sic G. e eorr.; fuit greiiissent.
— antiocho et phil.] phil. ct antiocho <i. M. (anthioch.)% — fl. Eep.J marrus lcp. (i. — ct rhodj crod. (i. M. (fuitnc ct krod.1) — qucr.j Sic G. e corr.; fuit quaer. exemit] eximit G. e corr., ut habel M.; fui( exemit. — tota graec., fidue. rom.] Qdutia {fiduc. M.) rom. tota gretia G. M.? — cum rex un- dique| cum untlique rcx G. M.? — uTgerctur] Sic G. e corr.; fui( urgueretur. — compel!.] conpcll. (i. —. deinde] dehinc <i. M.1 repetere] Sic G. e corr.; fuit repeterct. ut babel M. — attalus] atalus M.
— ct rhotlii] et erodii G. M. (fuitne et hrod.1) — achaei] acei G. M. — coep.] cep. M. adduci sej atltlucisse M. — cact.J cct. G. — graec.J grec. G. — victos] Sic G. e corr.; tuil itclits. — legcsj Sic (i. e corr.: fuit legis. — induciacj iittlitttae G. e corr.: fuit induti. — mensium] Sic G. e corr.; fuit metuuum. (v. var. I. ad 18,6.)— Cap.1V. theram et therasiam] thernmenen ct (herasiam G. M. I).— marisj Sic G. e corr.; fuit mari, ut habet M.— repcntej Sic G. e corr.; fuit rcpctcnte. — insula emcrsit| Sic <i. c corr.; fuit insulac mcrsit. — rhodumj Sic G. c corr.; fuit rodum, ut hahct M. —■ ruinarum| Sic G. e corr.; fuit ruianarum. — orrinj Sir G. e corr.: fuit caeei». — graec.] grec. G. — voraturum] Sic G. e corr.; fui( vbcat. M. votaturum. — repud.] sepud. M. — nabinj navim G. M. — cocpit| ccpit M. — omnem] Sie G. e corr.; fuit otrmes. ■ — fort. hoc, hell.] hoc bell. fort. G. M.? — lih. unp. car.l imp. lib. rar. (i. M.1 — flamininijs] flaminus G. M. — rcr. rec. gest.] rcr. gest. rec. G. M.? — pracl.J Sic h. 1. M. prorl. G. D. — carthag.] cartag. (i. M. — hisp.] hysp. M — virtute] justirie M. — pcr- domitasj perdomitus M. — nec ann.j nc (i. M., quorum uterque hann., sed G. e corr.; M. a m. 1., ut habet D. — vrtcri| rctcre G. e corr.; fuil rctercs, ut hahrt M. — famaj (lamma M. — aestim.] estim. G. — nonj In (i. cst supra vcrs. — audierant] audiant G. M.? — deviccrat] dcviccrit G. M.? — immat.J inmat. G. M. — pracdacj prcdac G. — defrndatj defendit M. — fucruntj fucrint G. M. — nnnib.J (i. c corr. hannib. , ut babct M. D. — pocnos] Sic G. c corr.; fuit poenit. M. prnis. — occi- drntrm] occidcnte M. — sed his ipsis] Sic G. e corr.; fuit de his ipsis, ut habet M., scd om. — utrin- qurj utrimquc G. M. D. — praelj proel. (i. D. — majorum] malorum G. M. — virtutisj institutis M.
— philippusj philippo M. ■— a FlamininoJ a om. G. M. /lannmino (sic!) G. (flaminoma E. e M. falso affert) — graeciae] traciac G. M. — offensi—actolij Videtur fuisse in G. offensis aetoSs, M. exoli.— quod non| quia non G. M.? ■— ex arbitrio] ex om. G. M.? — ademtaj adempta G. M. — antioch." anthiorh. M. — adulatione] Sic G. e corr.; fuit adulationem, ut habet M. — soc.J sot. G. — graecia grctiae (>. — >Pompei Trogi epit. lih. XXX. explicit, incipit Ithcr trigisimus primus.'
I.ilt. XXVI. Cap. I M. incipit > Ortua« pro mortuo. — ptolemaeo] ptolomco G. M. — phi
lopatorej G. e corr. philopatoro; fuit //hi/njiatro. —■ contemtaqucj contemptaque <i. M. — praedae etiamj praeda etiam (i. praeda et vim M. (preda solum nffert E.) — nntioch.J anthioch. M. — aegypt] egipt. M. h. 1. ct paulo post. — itaque] que om. M. — phocniccnj fenicem (i. M. — caetj ce(. G. — legat.] legac. M. — patris prec.] praec. patr. G. M.? — populi ro.j populi reip. (i. M. — in integr.] in om. G. M. — jubebatj videbat M. In G. erat iuueuat; corr. juhehat. — ille facile] Sic G. e corr.; fuit illi faci/i. — graeciae] grctine G. — duplici] Sic G. e corr.; fuit publici. — ita graec.| ita et grarr. G. M. ? grctia G. — prorosattim estj est om. G. M. — antiochij Sic G. c corr.; fuit antioci. — anthiochi M. — annib.J G. e corr. hann., ut habet M. D. — armulij rmuli G. M. — antioch.J anthioch. M.
— socict.J Sic G. e corr.; fuit socit. — assuet] adsuet. G. M. D. — immotl.J inmod. G.M. — taed.J ted. G. M. — caussasj G. e corr. causas; fuit clausas. — circumspiccrej circuminspicerc G. M. — Caji. II. annib.J G. e corr. hann., ut habct M. D. — cnacumj In G. fuit C'n., sed corr. Gn., ut habet M. — servilium] servulum M. — praecipit, si] praecipit, ut, si G. M.? — annib.J G. e corr. hann., ut habet M. I). — tota dicj toto die G. M. ? —• legatiquej Sic G. e eorr.; fuit /aetatique. (ortumne c\ laegati- que^.) — obvcrsatusj Sic G. e corr.; fttit obversatur, ut habet M. .— suprem.J supprem, G. suppracm. M. ■— approp.J adprop. G. M. — littusj litus G. M. D. — revert.J devert. G. M. — opperirij operiri (i. M. — habcbat| Ila habchat (sic) M. — remigibusj Sic G. e corr.; fuit remibus. — littoris| litorts (i. M. D. — absconditasj Sic G. e corr.; fuit ahsconditus. M. absconditur. — grandis pec. in co agro prnep.J gmndis in co ngro pec. prnep. G. M. D.? — antioch.J anthiorh. M. — civitas] Sic G. e corr.; liiit civitatts. — cxspect.J cxprrt. G. M. — omnes] Sic G. e corr.; fttit omni.s. — ejus] om. M. — quasi bcll. jam illat.J quasi jnm bell. inlat. G. M.? — ab annibale] ad hannibale M. ah hann. G. e corr. — Cap. III. graecia] G. e corr. gretia; fuit grctiam. — flumininus (vtt. typ. pro flam.)] flammi- ninus G. flamininus M.— cum quibusdamj cum om. G. M., quorum posterior hahet quibut clam. (nttni fiut iiiin quibusdam claml) — societattJ Fuit in G. societatem. — pracl.] proel. (i. D. — subegit] subigit (>. M. — graviterj gravibus G. M. - exsanguemj Sic G. e corr.; fuit exsanguinem. M. ex- sanguint. — libertatej libcrtatem M. — italiam] ytal. M. — multas] multasque (i. M. — rebus] om. G. M. — praetor.J pretor. G. — suumj om. G. M.? (falso E. suum in M. csse dicit.) — philopoem.] philopcm. G. M. — opin.J oppin. M. — comparareturj compareretur G. c corr.: fuit comparetur. — annib.J G. e corr. hann., et sic paulo post, ut habct M. I). — antioch.J anthioch. M. — praemiisj pracmis M. — et millej et om. G. M. — equitcsj equitum G. M. D.? — in asiamj in asia G. M. — regij M. e corr.; fuit rege. — condit.J condic. M. — hispj hysp. M. — fuissel (vit. typ. pro fuisse, ut G. M. D.) — carthaginem] cartagine M.— ci sine moraj Sic G. e corr.; fuit eis mora. — Cap. IV. carlhaginemj (!. carthagine, scd signum literae m a ree. m. M. cartagine. — annibj (>. h. I. e( paulo post e corr. hann., ut hahet M. I). — affut.J adfut. G. M. D. — nuntiet] nuncietur M. — cnrthaginicn- MtiinJ cartaginensium M. chartaginiensihus (i. e corr. — sunitum] sumptum G. M. — rarthagj rartag. (i. M. — essent] esset M. — inimicis] Sic G. e corr.; fuit imicis. — annib.] G. c corr. httitn.. ut habet M. D. — compreh.] conpraeh. G. compraeh, M. — et perductus | perductqsque G. M.? — hoc opusj opus hoc G. M.? — annib.J G. r corr. hann., ut habet M. D. — carlhaginicnscs| earthngincnses M.
— romanaml romam M. — ad antioch. lcg. mis.J legatos nd nntioch. mis. G. M. ? (M. anthioch.) — ann.J hann. G. e rorr., ut habet M. D. —■ nssid.J Sic G. e corr.; fuit adsitl., ut habrt D. — colloq.] conloq. G. M. — conven. ad antioebj ad om. G. H.1 anthioch. M. — exspect.J expect. G, JI. — assnl.|

— 239 —
L VARl \K LECTT, AD JUSTTNUM.
Sic G. e corr.; fuit adsid., ut h.ibct M. D. — annib.] G. c corr. hann., ut habct M. I). — tiniidc cum cuni lim. (i. M.? — qiiorum] quarc G. M. — eolloq.J conloq. G. M. — antioch.] anthiocb. M. — assid. Sic G. e corr.; fuit adsid. — colloq.] conloq. (i. M. — cuni Hom.] rum om. G. M.? — nihil| nichi M. — vcluti] ct vcluti (i. M.? — Coepi(] ccpit M. — impcratoria] Sir G. e corr.; fuit ini/irmtiiria. ut liabct M. — ut cont.] ut om. G. M. — in^rcd. asiam| asiam insr. (i. M.? — impon.] inpon. G. — C .itp. V. consil. hahuissct, rcmoto hann.J cons. rcm. ann. (G. corr. fiann. . ut habct M. D.) hab. (i. M. I (Vidctiir tanicn pcr allitcrationcm leccaduni iCMft rim. hiinn. hti /iiits .\rt.-) — cum| om. G. M. — omnibusquc| que om. (i. M. — anmiadvcrsi>| animi advcrso M. — intclli^.| intcllcj;. (i. — profeSSOS cst) est om. (i. — tut. sibi exil. rcl. sit] totuni ((i. corr. tulum, ut habct M.) cxil. silu rclectum ((i.; corr. relirl. , ut habct M.) sit G. M. (Ic^. tut. exil. sibi relict. sit.) — nibil| nichil M. — cocpt.| ccpt. M. — pracsi nliuni] praesenc. M. -- ftraec.] grct. (i. quippc] qin (i. M. — caetcris] Sic G. e corr; fuit reterum. — C< T-] coep. G. — diripuissc] rapuisse (i. M. D.t —• cum romano] rum romanos G. M. — tum etiam] tamcn etiam G. M. D. — lacessat] lacesseret G. e corr., ut habet M. D.? fuit la- cesceret. — perindc] proinde G. — ab ipsis] Sic G. e corr.; fuit ab.si.s. — dcrivarc| diriv. G. M. — exsiccare] Sic G. c corr.; fuit exsirare. — ministcrium] Corr. in G. mi.sferiiim, — obtulisse] optulissc (i. - ral. < um rom. z< r. bclli| rat. i»er. ciim roni. bclli (i. M. D.? — provine.] provint. G. — ncqiie se unq.| ncque uniq. sc G. M.? — Cap. VI. scntcnt.] sentcnc. M. — antioch.] anthioch. M. — non tam| non lantiim (i. M. — displicebat] ( orr. in M.; luit dtsplirrbant. — gloriaj Sic G. e corr.: fuit glnriae. — annib.j G. e corr. hann., ut habct M. D. — asscntantium] adscnlationum (i. M. I). ? {ti<l- srtitac. M.) — adufat.j adulac. M. — corrumpcbanlur] (i. c corr. ronritmpi banliir; fiiit ronriiinprlniliir. M. conrumpebant. — nihil] nichil M. — quotidic] coclidie M. cottidiac G.— consul| proconsul G. M.?
— caet.] cet. G. — bcllo] Sic G. e corr.; fuit bella. — socias| sotias G. — illic.] inlic. (i. M. — «iii im .ippar.J qua appar. M. adpar. G. — consrcssionc] conditione G. M. — ditiaj Sic G. c corr.; fuit diria , iil babet M. — reliquitl rclinquil (i. M.? — poenit.| pcnit. (i. M. — nc^lectil Sic G. c corr.; fuit nerlrrti. — coepit] cepit M. — annibalc] anniballe (i.; corr. hannibalr. nt babct M. D.— cx sen- tentia) Sic G. e corr.; fuit ex srntia. — nuntiatur] nunciatur ei G. M. ? (falso K. nuntinluin ei.) — aemilium| iiimum (i. M { /iintu K.) — illi spem] speni illi (i. M.? — soc.j sot. G. M. — prael.] Sic h. I. M. procl. (i. I). — m jraecia) in grctia (i. in nrcciam M. — annibali| G. c corr. htniiiibti/i: fuit aiimbali. »l hahct kemnifmlt. — prael.J Sic M. h. 1. proel. G. D. — sed nec] sed nequc G. M.?
— asianij asiam M. — romanisj G. supra vcrs. habct. — clades] Sic (i. e corr.; fuit rlat/is, ut habct M. — opm.| oppin. M. •— Cap. VII. annib.] G. c corr. hann. , ut habct M. D. — melior] inclius G. M.?
— africanij G. e corr. afrnani; fuit afrira. — poenos] penos M. — intelli^.] intellcg. G. — antioch.| anthmch. M. — fidiic.] fnlut. G. — annib.J bann. M. D. — scipione] Sic G. e corr.; fuit sciopone. — trajic] traic. G. M. — utrnbiquc] Sic (i. e corr.; fuit iitriibit/ur. — antiocb.] anthioch. M. — tcrrcstri| ti rcstri M. — ad eos anlioch. nutt.] antiocb. ad eos mitt. G. (anth. M.) — peculiare donum| Sic G. e corr.; fuit pcculiarem domum. — ipsius lil.) fil. ipsius G. M.? — trajic.] traic. G. M. — ■ cep.] cocp. G. — secrcta csse] esse om. G. M. — alia| Sic (i. c corr.; fuit aliar, ut Itabet M. — ipsi] Sic (i. c corr.; fuit ipse, ut habct M. — nihil ni quc| nihilque G. M. — gratiacj G. c corr.; fuil grarliae. — unq | umq. (i. M. D. — liliiim] oin. G. M. ? — syr.J sir. G. — tradcrel] Sic G. c corr.: fuit traderrs.
— suin(uinqiic| suniplunique (i. M. — pater.J Sic G. c corr.; fuit peter., ut habct M. — antioch.| anlhioch. M. — irritam] inrit. G. — Cap. VIII. insressiquc — KonMBlj inijressisqtte—romanis (s supra Ua, in v. rom.) G. M. — ilionj ilium G. M.? — llicns. ac Roin.| OM, hacc verba G. M. — aencam| acnean G. M.? — caet.] cct. G. — csse| Sic (i. e corr.; fuit cssit, ut babct M. — liberos] Sic G. e corr.; fuit liberet. — vindic.| G. e corr. rend. — optab.] G. c corr. oblab., ut babet M.; fuit opt. — troiae] ttOJt M. — felicitcr rcnasc.] felieiter nasc. M. — avitos] Sic (i. e corr.; fuit arittts. — ■oillis] Sic G. c corr.: fuit a/its. — nce mullo posl| BOC cum imilto post G. M., sed in G. cum punctis not.
— prael.] Sic h. I. M. procl. (i. D. — anlioch.) anlbioch. M. — cum in dcxtcriorc] cum extcriore (i. M. — aemil.] cniil. (i. M. — ad Melaml Sic G. e corr.; fuit atlitteltim. — nisi| ni G. M.? — in prael.| Sic G. e corr.; fuit imprarl., ut babct M. — rcvcrtanliiij Sic (i. c corr.: fuit rcrrrtatur. M. revertitor.
— atton.j adlon. (i. M. (mirc K. atlonito/ altonito.) — comitanlihusj Sic G. e corr.: liiit roimlattbii.s. —■ commilit.) comilit. M. ct sic G. ante corr. — eos] Sic G. c corr.; fuit eas, ut habct M. — pracl.l Sn b. I. M. ct G. - anlioch.] anthiocb. M. — pctcnti| pcntenti M. — mbil| aichil M. — COBditl condic. M. — ncque rom., si vinc., anim. niin.J romanos neque si vinc. animis G. M. ? — intcr socios| intcr suos (i. M. — div. romani, aptior. gloriam, quam posscss. voluplarias j«d.] divisere, muncris ro- ni.ini. apliorcm asiani quam posscssionis voluptarias jud. (i. M.? ( i. c. ul tsset muneris romani. \rl haberilur pn SSapwtV ri/mimo. ( fr. I. 42, 5, 8.) — victoriacj vicloiia M. — nomini| nonilne (i. M. —- vindic.| (i. c corr. rend. — opum| Sic (i. e corr.; fuit o/nts. — luvui ianij Sic G. c corr.: fuit liixortiini.
— wPoinpetjt JVogi r/nt. cxp/icit lib. A.Y.Y-S primits, inrtpit hbcf trigisimtis .stt uiit/iis.' G.
I.il». XXlLll. Cep. I. acloli) aetholi <». M. (per dipbtboim.) — antioott.] antbioch. M. — im- pul.j inpul. M. — nnpar.| inpar. (i. — iilib.] inlib. (». M. — graec.] grct. (». M. — civitatcsj Sic (i. e i orr.: fuit riri/ati.s. — quanto] quamto M. — scrior] fcrior G. M. - rcsdli ranl| rr.stitiicrint (».: corr. iSSlifl I"ilif M. reslilucranl. — violcntiain| viob ntiac (i. M. — delphico| delfico (i. M. — fregcranll jrnjtriiil G. e corr., ut habct M.: fuit frigerint. — magisl majus (». M. iu maiui I).? — mcsscniosj ini -Ncneos G. — achacos] achcos G. b. I. cl paulo post arhrnr. — pliilojiocincii| pbilopbcmcncn (». M. ( K. philoprmenen.) — pepcrceritj Sic (». e corr.: fuit /irrrt/irrit, ut lnitx t M. — iu pracl.| Sic h. I. G. M. — in transitu] in om. M. — oppressos] oppraessas (». — qucni jac. mcsscn.] qucin messeo. jac. (>. M.? — clluso) clliisio M. (falso K. effkto.) — hoslium] vel esliuui M. -- achaei] achci (i. — ilicatr.) teatr. (». — contucrcnlur] Sic G. e corr.: fuil conrcnircntiir. — ac si vicisscl, acc.| ac si vicisse (corr. fieisnt.) ct acc. G. — lycortas| li/gorias (i. e corr., ut habct M.: liul Sguruu. — adiaeor.] acbcor. (i.
— scicntia rei militaris] .scientia nulitaris (corr. in G. tmUitari, ut babct D.) (i. M. — evasissc] Sic (i. e corr.; fuit causisse. M. ausisse. — consuit. male achaeisj male cons. achcis G. M.? — exspir.]

L VARIAE LECTT. AD JUSTINl M.
expir. <• M. —■ messenii] missenii <■. M. poenasque] pen. M. — Cap. II. sntiooh.] anthioch. M. — nncratiis cssetj nncratusque cssel G. M. — pecun.| |icccun. M. — compuls.] con|>nIs . <i. — qua spcr.J qui sper. G. M. — specie] 8ic <■. e corr.; fnil specioe. elymaei] didimei G. M. — insulariugaj in- sularum G. M. — graec.] graet M. (per diphthong.) rciis maced. .. phil.] Haec verba omiaerat librarius codicis <■• in textu, unde m marg. su|>cr. addidit — ciyitatium] civitatum <i. M.f — querela- riiin| auatrfllarum <■• e corr.; fui< quaercellarum. adol.] adul. <■. M. patrociniol patrioinio M.— decreto] <l<- cetero M. — comparavil ... ibsolut.] Haec verba om. <•■ — offenssel offensa M. — per- sonam] Sic <■ <• Corr.; fuit ptr romam. segr.] egr. <;. — <|ii <>ti<li<'| cottidiae <■. coctidie M. <> patris objectare] patris ei object <i. <• ras., □< habet M. — immitt] inmitt. G. M. — objicit] abicil <■. M. — < •ompulsoj conp. G. — Cap. III. non negligentior] nonne clementior <■.: e corr. non clementior, ut habet M. (vitium ortum esl ex orthographia mm nechgentior.) - contumacior] contumatior <■. M.— ger,] u <>i". <■■ M. impat] inpat <■. M. — se circumven.] se <>m. <■. M. — crnciabatur ... nisi] lla< < verba oin. <■. M. ( E. falso etiam seq. voc. morti uniissjs ndnumerat) - a <-^r.| egr. G. M. — animi] om. (•■ M. D. -- appar.] adpar. G. - sc<>r<lisc«s| sconlisco M. societ.J sotiat. <i — pertule- rat] perpuleral <•■ M. 1).? — delph.] delf. <■. M. — thraciam] Sic <;. <• corr.; fuit ihartiam, ut habet M. — danubii] danubj M. danubii <>. e corr.; fuit danubi. — savi] sal >i G. M. — tolosam] talosam <;. M. — compreh.] conpraeh. <■. compraeh. M. — pcstilira lu< esscntl pestive rapuissenl <;. (fuit bestive.) pestiverabnissent M. ( K. pestiferabuusent.) — recip.] recnp, <;. M. - arus|>.| aurusp. M. — sacrilegiisque] </</<■ <>m. <;. M. — <- 1 <-j• ■ <>| scipio <■. <• < <>rr.: fuit rocjrio, ut habet M. cepto. Sic caepiovi iii <;. coir. esl scipioni. - cimbrici belli] ln G. fnit cymbri belli, ut habet M.: <<>rr. gimbri beui. — nltor] ulii" <■ M.f pecun.] peccun. M insecutus estj insecutum esl <;. M. — illyr.] yllir. <•. — consedit] Sic <;. <• corr.; fuii consmli/. isiroiuni| lustriorum <i. M. — a < <>l< l >is| acholehis <•. M., in quorum posteriore liiii achalchis. aeeta] aeta <i. sbeta M. — argonautas] Sic G. e coir.; fmt argcmautas, — rsptoresque] raptores <■. <■ corr.; foi< raptorem; <j>h- antem oro.cod.uterqne.— istr.] histr. <;. M. alveo savi Hum.] ,il\<-<>s Bsun. <i. M. — humerisj Sic G. c cort.; fuit umer. — littu«| litus <;. M. D. — argonaut.] Si<- <;. <■ <-<>rr.: fuit wgaun. — qnos utj quod ut M. — colchi] cholci <i. M. — r <-p< riunt] rc|>pcr< iuni <i. <■ corr.; fuil repperierunt, u( nabet M. — taed.] ted. <i. M. — amnis] animis M. <|in> a raari] qua mari <i. M. — sebolj subol. <i. M. D. — «<'t:ir.| s<-siar. G. M. — Bomnum] Sic <i. e eorr.j fuil somnium. cogebantur] Sic <>. e corr.; fmt cogebemt, ut habct M.— anteal ante <i. < i M. h> I. <•< infra.1 ignominiam] Sii <•. e corr.j fuit ignomiam, nt habel M. — Cu/i. / I. ad- versus] sdversum G. M. I).? — romanosl romanas M. — annibj hann. M. I). — ■ antioch.J anthioch. M. b< sic paulo post — orlum cst] est om. M. — prusias] brusias M. — annib.] hannib. M. I). — fnlucia] fidutia ti. — rupto] rumpto M. — foedere] f <'d. M. — annib.J hannib. M. — al> ant.] In <i. est ub su|>ra vcrs. Om. M. — romani] Sic <i. <■ corr.; tuit romam, nt habet M. — eaci.| cet <i. — condit.J condic. M. — dedit.] dmlic. M. — dcp«sc <Ti nl | pi >sc <T< nl <■. M.'i — nimias] minas M. — opes] Sic G. e corr.; foit opus, iit habet M. atque i<l< «| itaque M.? — nihil| nichil M. — ln statuis| <i. <• corr. statuit
omisso iii. ut habet M.: fuit .\ttiiiiit, < ..... sso iii. — ne conspectae] nec consp. M. — praeliuml Sic h. I.
M. proel. <;. I>. ainiil>.| hannib. M. D. — lagenasj lagoenas <i.: <• < <>rr. laguenas, ut habet M. - conjici] < <>i< i <■■ M.— prael.] h. 1. M. — proel. <;. I). — mitti] mittit <>. M. — ponticis] porticis M. repleri naves ooep.] coep. naves repleri <;. M. (replere—eep. M )? — oessere] cesserunt G. M. — co- gerent] Sic <i. e corr.; tuil cogerunt. — ann.] hann. (i. M. b. I. el panlo post. — sumto] sumpto <i. e corr.. iii habel M.; fuil fummo. snnus] annis M. — orbc] Sic G. e corr.; fitil urbe, ol habel M. — annib.l hann. <i. M. h. I. < t paulo post, et sic I). — philopoemenisj philopeminis M. — constat] bis extal ni M. tonantemj conantem <;. - carthag.J cartag. li. M. — summumj suura M. — coenatse] cenasse <■ M. lantam] Sic G. e corr.j fuit tttntum. — afr.J affr. G. — nnq.] umq. G. M. D. — tenlassentj temptassenl <■. M. tPompei Trogi tpit. histor. lib. XXXIIS cxpMcit, incipit Kber trigi- iimus tertius.* <;.
I <lb. XXXIII. Cap. I. M. incipit ■more." — domiti, tumj Sic G. e corr.; fuit damiti um, ut habet M. — auxiliis] auxilio <i. M.? — plures] plure M. — masinissaj Si< <;. <• < <>rr. : fuil masinisa
rege] a rege <;.. sed u puncto not — caeterisque] < t ceteris <;. M.? — ■ soc. omnib.J omnib. sotiis G M.f acciveruntj acceperuni <;. <• corr., ut habel M .; lini accipervnt. — bithyn.] bytin. <;. hitinie M juvaret] Sic <>. < corr .j fuit juear*. invictae] Sie <;. <• corr.; fnil invitae. <>;>■ n.| oppin. M.
decennisj decenti <;. (in quo fuil detenti.) M. — suuitus] snmptus G. M.— horreis] Sic <i. e <<>rr.: fuil orreis, al habel M. paternae] <>in. <i. M. — veterem] <'<>rr. in <i. vetemm. jubebat] Sie <i. <• corr.; fuit juvebat. exspect.J expect. (J. — tamcn| <;. Iiabct supra vers. — impens.] inpens. G. — l<'^' | Sic <■- e corr.; fuil leai. — sulpitius] Buipic. <i. M. — tamj tamen <i. M. (farso lam E. <• M. aneft) - exercitum] exercitinm G. — venissetj vcnissi nt M. — prael.| proel. G. I). — tristej om.
<i. M. ostenl.....| portentura <;. iM.? — perseo] Sie <;. <■ corr.; fuit perse. — praesagientibusj G. e
rorr. praesagantibus, m habet M.; fuil persagantibus. — portcndi] Sic G. e corr.; fmt potHendi. Cap. II catoj Sic <■. <■ corr.; fuil eaiko. — catonis] <>m. (i. M.? insigniter] insignanter <■. M.1 (memorabilii forina. nondum ahunilc n«ta.) - - ilclaps .J dilaps. G. M. — prael.] Sic h. I. M. proel. G. I). — aggred.j adssed. 6.M.D. - quum] cum 6.— <■ manu] bis extal in M. — recip.] recup.G.M.? — intcr mucrones s<- l><>si. hnmers.] inter host mucr. sese inmcrsit <>. M.? — audac.] audat. <i. — ca< i.| < < t. <i.— persequendum] Sie <■ e corrj fuii per .srijuriulus. <'<-p.| coep. (i. — caranoj garano ti. M - noningentis <•< viginti rribus] DCC< < NMlll <i. M. centum nonaginta dnobus] I L duobus <i. M. (falso €. CL. solum affert) — in dil......imj .....litionem M. (leg, ui deditionem.) — constitutis] constitutas M. panllo] paulo <i. M
aetol.] aethol. <;. M. (per m.) — ibiquej Sic (}. e corr.; fuil ubique. detentus] tentus G. M. — .Pompei Trogi tpitoma htstoriarum Uber XXXHI.8, ineipit liber trigisimus quartus. <■.
lilh. XXXIV. (ii/i. I. poenis] penis M. ac mac.] Sic <■ e corr .j fuil n ntac. -- aetolo- ramque] etolorumque <;. e coit .j liiit tt colorumque. M. etholor. graeciaj gretia G. - nimias] minas M. — vclutij velut G. M.? -- caussas] cwisam G. M.f — qnerelas] Sk <i. e corr.; roit quatrtUas.

L VARl M. LE( TT. \l> JUSTINUM.
soc.J »ot. G. M. — et ad injur.J et in G. est supra vcrs. n rec. man. — graec.J grct. (i. M. — m.mdati data suntj tlata MB. G. M., in quorum postenorc fuit mandatas sunt. — corpus »chncor.| corpus achcor. G. corp ach. cum lac. M. — ad obseijuiaj et ad ohscquium (i. M. I). r — esscnt) Sic G. e corr.; fuit esset. — frangercnttir] traiccrcntur G. M. — legati— rccitantj lcgatio— rccitat (i. M. ( K. solum recitat affert) — corinih.J clior. G. M. — civit.it> | Sn G. e corr.: fuit ciritate. — j ur; 'l Sic G. e corr.; fuit jure. — velutj veluti G. M.? — nisij G. e corr. m: fuit nii, ut M. per coinpcnd. habct tty. (i. e. nii.) — auditol auditu M. — Cap. II. romae| roinam (i. < roina M. - e\templo| c\timplo (i. M.
— velut) veluti (i. M.? — nihil) nichil M. — negl. oninia et sol.J ncgl. ct sol. omnia (i. M.? — pracl.J Sic M. h. I. et paulo post. proel. (i. itcm bis. — report.) i<-port. M. — du\crunt| addux. (i. M.? — raUfUnmtJ rehnquerunt M. — corinthus) corintiis G. corinthys M. — cactj cct. (i. — imponj inpon. G. — antiochos) G. e corr. anthiocus; fuit antiocus. M. antlnochus. — ptolcmaco) ptoloineo G. M. — sororis suae) suae sororis G. — scgnij rc^ni (i. M. — quotidian i) cottidiana G. coclidiana M. — fratr. min., ptolcmacuni) fr. ptolomcum min. M.? fitolomeum habct etiam (i.— regno, legntosj l'ost regno in (i. loco raso erat cum, sed eras. est. — auxilia) aiixilium (i. M.? — prcccs) praeccs G. M. — fra- triiin ) Sir (i. e corr.: fuit fratrem, ut habet M.— Cap. III. antiochum| Sic G. e corr.: fuit anthiocum. M. anthioch. — aegyptol Sic G. e corr.; futt aegyptum. — aut si jam| aut snam M. — cxcedcre] excidere M. et ante ras. G. — juberetj Sic G. e corr.; fuit jureret. — caet.J cet. G. — antiochus) Sic G. e corr.; fuit anttocus. M. anthiochus. — romae obsesj obses romae (i. M.? — ut ct amic. cap.| et om. G. M. — consulcre jubct) cous. eos jubet G. M.? — aspcntas| austcritas (i. M. I).? — paritnniinj
pcriturum M. (est comp. Jfiturum, quod tamen aliquoties in hoc cod. aperte etiam pro par accipiendum
> -M — antiochus) anthiocus (i. anthiochus M. — parvulo adm. fil.) parvulo anlhiochum filio M. — antiochi fratris) fratris anlhioci (anthiochi M.) G. M.? — adiit, ohsidemquc) adit id obsidcm G., scd id delet. M. adit obsidem. — obses sitj obsessit M. — se ignor.j sed ante ras. in G. — sicuti) om. (i. M.
— dimitlij dcmitti G. — animadvert.J Sic G. e corr.; fuit ammi adr. — specie] speciae G. — hostiae] hostiis (i. M. — syr.] sir. M. — favorej Sic G. e corr.; fuit fttvorem. — Cap. IV. bythin.] bytin. G. bitia. M. — cepitj cocp. G. — susi > pcr.itj Sic G. e corr.; fuit suscip. — et romae .... susceperantj Ilacc verba om. G. M. — crudclitatc] Sic G. e corr.; fuit credulitate. — in palris regnum) in regnum p ilris G. M.? — .Liber trtgiMimi .s '/mirtus exphcit, mcipit Itbcr trignnus (< orr. ■ istinus.) quintus.' G.
WAh. X.X.1LV. Cap. I. M. incipit •emetrtus' — novitatij novitatis (i. M. — pcriculosumj Sic G. e corr.; fuit peritulorum. fincsj vires G. M. — itaquej atque G. — ariaralhij ariaracti G. M.
— cappadoc.] capadot. G. M. h. I. et paulo post. — orofernem) orofernen G. M. ( falso E. vulgatam e M aflVrt.) — reeepilj Kst in G. supra vers. — orofcrncsj orofcrnis (i. M. — antiochcnsibusj anthio- i > nsibus G. antioccnsibus M. — cep.] coep. G. — rcgnoj Sic G. e corr.: fuit regum. — ejusj om. G. M. — anaratlicsj ariaratcs (i. M. — comprch.J conpreh. (i. compraeh. M. — cus(odiri| custodire M.
— antiochcnscs) antiocens. G. anthiocens. M. — indicioj inditio (i. — ptolemaeoj ptolonco G. M. — altalo) altolo G. M. — ariarathej ariaracte G. M. — cappadociac) capadot. G. M. — subornant| Sic G. e corr.; fuit subornat. — KalamJ propalam G. M. pro eo balam I).? — autiocho| anthioco G. anthio- cho M. — vires reg. tant.| non vircs tant. reg. G. M. ? — gcner. nobil.J nobil. gcn. M. ? — admirabilij ammirabili G. — succinct.] Sic G. e corr.; fuit subcinct. — quaiiiqiiam| G. e corr. quanquam; fuit qiiaquam. — prael.] Sic h. I. M. proel. G. D. — dim., cecid.] Sic G. e corr.; fuit caecid. — Caji. II. Mgno auri poiid.j magno pond. auri G. M.? — paternae ult.J et pat. G. M., quoriim postcrior habet paterna. — ulcionis G.— pubert.J Sic G. e corr.; fuit bubert. — luxur.) Sic G. e corr.; fuit luxor. —
— nihil| nichil M. — aggr.J adgr. G. M. D. — antiochenses] anthioccnscs M. — favorc) Sic G. e corr.; fuit forcre. M. farere. — juvcnis| Sic G. c corr.; fuit jurenes. — religionem) Sic G. c corr.: fuil le- MMHi ut habct M. — minori) minorc G. M. ? — destr.) Sic G. e corr.; fuit distr. — pracl.J Sic h. I. M. priii l. (i. D. — poen.J pcn. M. — antiocho] anthioco G. anthiocho M. — •Expltcit lib. XXXV., initfnt Itber trtgistmii.s sextus.' G.
liilt. XXV\I. Ctw, I. M in> ipu .niiper.' — regno] In G. e«( Mipra vers. Om. M. adol.] adul. G. M. — contcmlumj contiiiiplum G. M. — inertiae) inhercie M. — abol.J Sic G. e corr.; fuit obul. — parthisj Sic G. e corr.: fuit partis. — arsacidacj archasidae G. arsachidc M. ■ — assueti] adsint. (i. M. I). imlignej Sic G. e corr ; fuit indignae. — elymaeorum) <1\iiiioriim G. elymorum M. — prael.) Sic h. 1. M. procl. (i. D. — auxiliis] Sic G. e corr.; fuit auxilium. — parthosf Sic G. e corr.; fuit partos. — deceptusj Sic G. e corr.; luit deceptis. — ora] Sic G. e corr.; fuit hora. — dcscivcrantj d> s< i\> runt (i. .M. — hyrc.) hirc. G. M. — syr.| sir. (i. — trvplio| iriplio (i. M. — an- tiochoj anlhioio (i. anlhiocho M. — *>)'■"•] sir. G. — exolescente favore] exolcsccntcm (i. M. favorcm M., sed »i delet. — ab antiochoj ab anthioeo G. ab anthiocho M. — sobol ] subol. M. D. — antiochusl G. e corr. anthiocus; fuit antiocus. M. anthiochus. — contemtusj contcmplus (i. M. — civitates. quac) Sic G. e corr.; fuit civitatesque. — vitio) initio (i. M. I).? — dcfec.] Sic (i. e corr.; fuit defic. — adjicit] adicit G. M. — judaeos quoquc| judaeosquc G. M. — subigit| subegit (i. M. — lantae] ()m. (i. cum lac. signo: sine lacunae signo M. — post hunc] nost haec G. MLI — syriaml Sic M. e corr^ fuit suriam. — Cap. II. assyriis) Sic G. e corr.; fuit adsyr. — sepulcrj sepujchr. G. M. — pro templo] exenwlo (i. extemplo e < orr., ut hahet M. — abrahaiii| abrahames G. M.? — israclj histrahel G. — iarteiem] histrah<'lcm G. -— ejus mi mj mem. ejus G. M. ? — inter fratresj in frater M. — ingenium) iiik n. M. — veriti fratres| BratTM \'< r. (i. M.? — cum mag.) dum mag. G. M. — sollerti| solerti M. — M et] et om. G. M. ? — proiligioruml Sie G. e corr.: fuit /irodiorum. — intelligent.J intelleg. (i. — nilnlqucj nichilquc M. — humaniqmJ Sic G. c corr.: fuit humanisque. — ci incognj ejus inc. M. — steril.J Sic G. e corr.; fuit sterel. — moscsj moyses G. M. D. ? — quem] Sic G. e corr.; fuit quae. — practcr pati-rnael pra< l< r ejus pat< rna<' M .1 — pulcr.J pulehr. G. M. D. — aegyptii J ai gipti M. (p< r ae.)
— cum scabiemj non scab. M. — vitiliginem| fuligincm G. uliginem M. — tempestatibusj Sic G. e corr.; fuit tempestttattbus. — compulsi] conpulsi G. — mosesj movses G. M. D.? — damasc.J Sic G.
31

I. VARIAE LECTT. AD JUSTINUM. _
e corr.: fuit damcsc. — synaoj sinan (i. synay M. ? synam D. — quoj in quo G. M. — Sabhatnm] sab- bata G. M. D.? — in omnel in omnem M. — §. 14. qnoniamj quo M. — no comj nec cum M com- niunicarent] convivercnt G. M. D.1 — convertit] convertitur G. e corr. — mosenj moysen (i. M. D.? arvasl arrnaa G. M.? — aegyptiis] Sic e corr.; fuit aegyptis M. egyptus. —■ quorum justitia| quietem just. M. — Cap. III. clauditurj eluditur M. — spat.] spac. G. spacitum M. — ducentaj dncenti G. M.
— nomincj nominae G. — hierichusj arcus G. M. — 111 ea valle] valle om. G. M. D.? — amoen.J amcn. M. — opobalsametoj G. e oorr. opobalsamo; fuit abl/alsamo, ut habet M. — arlioresj et arbori s (■. M. — opobalsami] apobals. (i. M. (falso E. apbobalsami.) — form. sim.J sim. form. G. M.? — piceisj Sic G. e corr.; fuit picies. — sunt hum.J sunt om. M. (leg. hunt. siint.) — haecj hae M. — perpetuaj perpetuo (i. M. — apricitasl opaeitat <■• e corr., ut habet M.D.?; fuit opicitas. — lacus estj latus lacus G. M.? (falso E. locus pro lacus) — r.st om. M. Exstat in G. — asphaltites] om. (i. M. I>.? — propter magnitudinem el aquae immobilitatem] (i. pro magniludinem (corr. pro magnitudinem) aqi/ae et inrno- bihtatem M. /<r <i magnitudine aquae ct tmmobiaiatem. — navigationisj innavigationis M? — ullaml Post hoc voc. in G. nescio quid eras. est, riteri m ctiamnunc conspicua. Fortasse fuit ullam aliamt
— illinaturj illustratur G. M. — venerej Sic G. e corr.; fuit venire. — receperunft] acceperont G. e corr., ut habet M.?: fuit acciperunt. — Cap. IV. tempora] tempore M. — syriaj Sic G. e corr., fuil syriam , ut habet M. — focdabat] Sic G. e corr.; fuit fuedebai M. fedabat — matrcm anum. nunc I" • ronicenj matrcm nanc beronicem G. niatrem nunc beronicem M., omisso voc. anum. — necatasj neca- tam G. M. ? — confing.j eonfring. G. M. — in modtimj innodum M. (fuitne immodum?) — in pnbl.] impubl. M. — se ostenderoj se m li. est supra vcrs. ■— prorsusj Sic G. e corr.; fuit prorsum. pocnasj pacnas G. penas M. — seminabatj serebat G. M. ? — succoj suco G. M. — ab hocj Sic (i. e corr. i fuit ob hoc. — cerisquej caeterisque (i. M. — procud.] Sic G. e oorr.: fuit procund. — oblecta- batnrj oblectatnr G. M. — sepulcr.J sepulchr. G. M. — populus romanns] pBpr. <i.: e corr. por — popr. M. — pellicej pelice G. M. — ephesiaj cfesia G. efasia M. — citharistaej citariste M. — pr.nl. | Sic h. 1. M. procl. G. — cij cidem G. M. ? fecissetj fecissent M. — rcx iamj iafn rex G. M. ? — prael.J Sic h. 1. M. proel. G. D. — poen.J pen. M. — populi ro.J pr G. M. — impositasj positas G. M. — aegre] egrae G. — M.?J marcus G. M. — perpennaej Sic c corr.; fuit perpinnae, ut habct M. et sic paulo post (falso E. perpena supra attulit). — potiusj pocius M. — vitia] Sic G. e corr.; fuit vita. — *Pom- pei Trugi epit. histor. hb. trigisimus VI. incipit hb. trigisimus 17/.» G.
liih. XXXVII. Cap. I. M. incipit apto pro aristonicq. — phocens.J foc. G. M. — qnod et tuncj Om. haec verba M. cum lacunae signo, quod notare ncglexit E. — anliochij anthiochi G. M. — populum ro.j pr. G. M.— tulerantj tulernnt (i. M. ? — deprecatumj deprarcaturos ( '•. <■ ■ "rr. < fuil de- praecatos, uthahetM.— a sen.J a om. M.— obtinuerej obtinere G. M.— mithridati] mitridati G. mitritati M. ■— phrygia major] syria maior G. M. — ariarathisj ariaratis G. M. — rc ^i 1 -) regibus G. M. — cappo- doc.J cappadot. G. eafadot M. — lycaoniaj lyconia G. iycomia M. — ciliciaj cilia G. — fideliorque populus rom.j filiorum pr. G. M. — inde vitaj Sic G. e corr.; fuit mdebita, ut habct M. indempta iti- dchita (falso E. ad< mla in dchilu). — ademtaj adenipta (i. (lege adempta inde vita). — sex lil.J set (il. M. — ariarathej ariaratae G. — dintinam regni administrationem] diutina administratione regni (>. M. (leg. diutindm administrationem regni). — potireturj pateretnr G. M. (fuilne poteretur?. cfr. Haase not. 293 ad Heisig Vorles. uber lat. Sprachvviss.) — parricidialij parricidali (■. M. — veneno] versi no M. — scelerij Sic (i. ct M. e ccrr.; luit in utroque scelere. — custodiaj custodiae G. (m quo a 6x- punct.) M. — nam propter crndelitatem eam] nam ea (in G. supra vers.) propter crudelitatem (<. nam gi (sic, qnod quid sit oescio; E. simpliciter cam ahcsse dicit, quum ejus loco haee nota ..gi" sit» proptcr creduhtatern. (Leg. nam eam propter crudehtatem.) — potitus eratj erat om. M. potitns esl <>. D.f — mithrid.l mitr. G. mitidrates M. — mortej Sic G. e corr.; fuit mortem, — interceptns[ incon- ceptus M. — filium] In G. est supra vers. — mithridates] mitr. G. M. — reliqnit] Sic G. c corr.: liut retiquid. — eaj om. G. M. — supcrioris] superiorcs M. — majestate] in majestatc G. M. — caet] cet. G. — cnacusj cn G.; e corr. gn, ut habct M. Supra vers. in G. scriptnm esl ejus. — vicerintj viccrit G. M. — non vi hostilij G. e corr. nnn ri (fait nori) hosti/i victus, ut. habet D.? non hostin victus M. — (fuitne non hosti /i ri victus?) — Cap. II. quo gen.j quo in G. c corr.: fuit quod, ut hahet M. — coepitj cepit M. — septuaginta] EXXX G. M. — flagrarej conflagrare G. M. D.? — occuinb.J Sic G. <■ corr.; fuit obcvmb. — spat horar.J G. e corr. hvrar. spat., nl habet M.?, fuil < rar. spat. — tutorumj in G. est supra vers. — impos.j inpos. G. — fefellissentj G. e corr. fefcliisset; fuit fcfe/lis- srnt. — eqiuuii) Sic G. e corr.: fiiit arq. — mithridatej mitridate (i. mitriditate M. — antidota] anthid. G. — exquisitioribus rem.j exquisitis tutiorioribus rem. ed. G. M. — usus estj est om. M. — assuct.J adsnet G. M. I). — fugerej fugare G. M.? — vitavitj Sic G. e corr.; fuit tntabit. — omncm patien- tiamj omncm virtutis patientiam U. M.? — Cap. Ilf. accessissetj accesisset M. — scd de angendo] haec verba om. G. M. — scythasj scithas G. M. — sopyrionaj sophiryana G e corr.; fuit sophryona, ut habet M. — fugaverant] liigicntcm coeperant G. fugientem ceperant M.? — cappadoc.J cappadot <<
— scicntcj sentiente G. e corr., ut habcl M. ? fuit sentente. — inde bythiniam] m bi/tineam G.. corr. bythmiam M. in bithimam (falso E. mde <n bithm.) — opport.J oporl. G. M. —• landice soror nxorqne] soror uxorque laodicac (M. laodice) G. M.? — enixaj envxa M. — inconcubitusj inter cabitus M. — ma- jorej majori (i. M. ? — possetj possit G. M. — ancillaj ancillis G. M.? — mithridates] G. e eorr. mi- tridata, ui habel M.: fnil mitndatis. — Cap. IV. sppetentej adpet. G. M. — non in vacatioribus| nee advocationibns (i. M. «<m in avocationibus I). (Non probo.) — sodalesj Sic e corr.: fnil folades. — aequalcsj coacquales G. M. D.? — cursuj curru <i. M. — quotidianaj cottid. G. coctid. M. — naphlag.] paflag. (i. M. — utrnmque] Sic G. e corr.: fuit utramqne. — iubcrentj iuherent M. mithr.j mitr. G. M. — mirariquej que Om. (i. M. ? — quae] om. G. M. — galatiamj galac. G. M. — jurel In M. esl supra vcrs. — potueratj poteratG. .M.? — mutatoj Sic G. c corr.: fuit mi/tata. — pyla< menem] filamene» G. M. (falso E. philam.) — paphlag.I paflag. G. M. — stirpi] G. e corr. styrpi; fuil styrpe, M. stirpe.
— ludibrio] ludibre M. — „Pumpe\ Trngi epitoma histor. lib. XXXVII. txplicit, incipit Itb. XXXVUI.

— 243 —
I. VARIAE LECTT. AD Jt STlNUM.
E.II». WWHI. Cap. I. M. inciiiit „ttridate" G. Milrid. — a nece] a om. G. M. — laudiccsl laod. (i. M. — ariaralhem] ariaralom (1. M. — canpadoc.] cappadot. G. — nihil] nichil M. — adol.J adul. G. M. — flagrahatj Sic G. e corr.; fuit flagrabaut. ut habct M. (K. mire relert lattd. flugr./ fla- grabat.) — bithyn.j bytin. O.J e corr. bythtn., ut hah< I M. — cappadoc.] cappadot. G. M. — mithrid.| initrid. (i. M. — cappadocia] capadutta G. e corr.; fuit capaduttae M. cappadociam. — laudicc) lau- dicae G. — sc] om. (i. -M. — nicomcdij Sic G. c corr.; fuit mcumedii. — acgre] egre G. egerc M.— nnlhrid.| miirid. (J. M. — cappadocia) G. e corr. cappadutia: fuit cappadutiac. — suhscquuta| suhsc- cula G. M. I). — ariarathc] ariaraclc (i. ariaracla M. — adol.| adul. (i. — ariarathes] ariaraclcs (i. M. in acicm| 171 om. G. M., quorum uterquc habet acie. — mithrid.j initrid. G. M. — decem millia| X, omisso voc. mi/ia (i. M. (fuit crcdo olim scriptum X.) — D( ] scxccntos G. M. — ariarathi] ariaracti 0. M. — ad insidias] Sic G. e corr.; fuit ad tnsidits. — colloc.] conloc. G. M. — fascias] fasces G. M. — scrulatori] scrutatorc G. M. — ariarathc] ariaraclc G. M. — imum| unum M. — scvocatumj evocatum (i. M. — cappadoc.J cappadot. G. M. — octol Sic e corr.; fuit actu, ut habet M. — imposito] posito G. M. — ariarathisj ariaractis (i. M. — Cap. II. cappad.| capad. (i. M. — mithrid.) mitrid. G.
— ariaralhcin| ariaractcn G. M. — ubi] Sic G. e corr.; fuit ibi, ut habct M. — mithrid.] milrid. G. M. — prael.] Sic h. I. M. proel. G. D. — canpad. regnoj regno cappadotiae G. M. ? — adol.] adul. (1. MC multo posl] ncc, post multo M.? — aogr .1 egr. G. — decedit] dccidit G. M. — mithrid.| mitrid. (i. M. — cnppadoc.| cappadot. G. M. — bithyn.J bylin. G.; corr. bythin., ut habct M. — pulcr.] palckr. G. M. D. — ariarath.J ariaract. (i. M. — laiidicen] laudiccm (i. M. — ariarathe] ariaractc (i. M. — lUonm] om. (i. M. — milhrid.] milr. (I. M. — impud.| inpud. G. M. — asseverctj Sic G. c corr.; fuit ad \i rrt nt. M. aservcret. — cappadoc.J cappadot. G. M. — ariaralhe| ariaracte G. ariractc M. — (rcid.J caccid. G. — et mithridali] et om. G. M.? mitrid. cod. ulcrque. — cappadoc.J cappadol. G. M. — solalium) solatia G. M.? — paphlagoniam| pafltigoniam G. e corr., ut habct M.: fuit paflat un. — ad- • mtum] adcmptum (i. M. —■ atquc ital itaque G. M.? — negant vivere] negantur vcrc M. —■ illis] illi G K — arioharzan< s] arioharzcncs M. — constituiturl statuilur G. M.? — Cap. III. armcniacj Sic (i. e corr.; fuit armun. M. armcnc. — parlhisj a parthis (i. M. — sed olimj ncc olim (i. M. — ab lisdom] uh idtm G. e corr.; fuit ob item. M. ob id esl. — mithr.) niitr. G. M. — soc.J sot. G. — pcllic.l perlie. G. M. — nihil] nichil M. — scnticntcm] sentiente G. M. (K. mire sent.j sentientem.) — impcllit) impolli (i. impolli M. — vidcrclur] videatur G. M.? — in maliimoniumj Sic G. e corr.; fuit in mtt /ri- moniam. — ariobarzanes) Sic G. e corr.; fuit ariobarzanis, ut habct M. — tigranem] tigranen (i. M.? —■ riirsus] rursum G. M. ? — cappadoeia] cappadotiae G. M. — mithridatisl G. e corr. mitrid., ut habet M .j fuit mihidatis. — cocpil) ccpit M. — hliusj Sic G. e corr. ; fuit flliis. — nicomedes) Sic G. e rorr.; fuit nicomedis, ut habct M. — mithrid.) mitrid. G. M. — in senatu| Sic G. e corr.; fuit M scna- ttim, m hali.t M. — supplcx] supplot M. — tum missi) (i. e corr. tum , fuit dnm. —ciimM. — manlius] mallltn (i. M.? — mithr.) milrid. G. M. — advcrsus] advcrsum G. M.? — mithrid.] mitr. (i. M. — quae- cunquoj quaecumquc G. M. I).? — tigranij trigr. (i. — mithrid.) mitr. G. M. — intelligensj inlcllccto (i. M. I).? — cimbros) cymbr. M. — gallograec.] gallagr. G. M. — romanum| romanoruni M. — illexj inlcx. (i. M. ab scvllna| ab om. (i. M. ct habct (i. sci /thia c corr.: fuit xcytia M. scithia. ■— advcr- sciv| Sic (i. e corr.; fuit adversum. — aquiliumj aquilum M. — ibi| Sic G. e corr.; fuit ubi. — dehita] Sic (i. e corr.; fuit dtrita. — privataquej Sic G. e corr.; fuit prav. — quinquonnii] Sic G. e corr.; fuit qninqucnni, ut habot M. — conc.J cont. G. M. — sive| Sic G. e corr.; fuit sine. — brcvitati huius op.| lirc v. hostis hujus op. M. — trogus) rogus] rogus M. — liviof Sic G. e corr.; fuit libio. — reprch.J ropraoh. M. —■ conc.) cont. G. — Cap. IV. optand.J obtand. G. M. — dc coj dco (i. ; corr. deos, ut habet M. — bellumne sit| hollum noscit M. — impugn.] inp. G. M. — cact.] cet. G. — prael.J prool. (i. I). — congrcssis] congtessus aflort K. cx M. E»o lcso congressis. — coepla) capta M. — fiduc.l fidut. G. — si sit] sed sit M. — bithvnia] (i. e corr. bythin., ut habct M.; lb.it hytin. — cappadoc.] cappadot. (i. al si qiicm ] ar siquidom (i. M. (I05. at si quidem qucm.) — a pyrrhoj a om. (i. M., quorum HivrQuc pyrro liabot. — quam) oni. (i. M.? — praef.] procl. G. I). — annib.J G. corr. hann., ut hah( t M. I). — scxdecim annisj sc .rannis G. e corr., ut habet .M.: fuit rwr. — immor.J inmor. (i. M.
— obstilisse] rcstitisse G. M. ? — ingrossos] Sic G. e corr.; fuit ingrcssus , ut habot M. — plurimis- quo| pluribusque G. M. — fininmj Sic (J. e corr.; fui( flnirit. — in asia| in Om. G. M. — dicaturj Sic G. e rorr.; fuit dccatur. — imbell.] inbell. G. — eosdem gallos occuiiavisso] idem Eatti occupavissenl G. M.? (hacc confusio oralionis diroctae ot indircctae otiam in aliis hujus oralionis locis roporilur v. c. 111 modorum indtcatiri cl conjunctivi comniutationo, quaro cgo codd. soquoror.) — unius] inius (i. umis M. — relinquon tur] Sic (J. e corr.; fuit rcfinqueret. — protioj Sic G. e corr.: fuit praetio.M. piaccio.
— in parlonij in parom (J. M. — ipso| ipsum (J. M. — sagaciora] acriora (J. sacriora M. — quanto lOBgionl quod longiore G. M.? (E. omisit quotl notarc.) — spalio] spacio (J. M. — por illvr.| — per om. (i. M. et yllir. kabet cod. ulerque. — thrac] trac. (i. M. — transitis| transitus (i. M. coiisedere] condoro M. — iam ips im| nam ipsam M. — nunq.| nuinq. (i. M. I). — pacatam] paccati G. M. tparati E.) — assiducj assiduae G. adsidue M. I). — pro jure imp.J pro vice imp. (i. M. D.? — bellts] om. M. — cxercitus] Sic G. e corr.; fuit exercitos. — fcrro| u rri (i. M. — imiiioroturl innioreimir (i. M. D.? — ncc grav.| ct grav. fi. M. — vicinaoj vicino G. M.? — promij primi M. — poriculosius accossisso] porioulosius csse (J. M. D. ? — simul ot a gefm.] simulti a germ. (i. M. — cimbros| cymhros M. — immonsa milKal inmensam iliam G. M — immilt.J Inmitt G .M.— taniotsi] olsi (J. M.? — vacalurosj vagat. (J. M. — Cap. X. habeanl — sedj ()m. librarins rod. (J. in toxlu, scd addita sunt in niarg. suporiore. — hahcantl haoeat (i. M. — cap. sintj Sic G. e corr.; fuit sunC. — potiusj |iocius M. — cquidem] qnidem (i. M.r
— cocptumj ccpium M. — phiyg .J phric. (i. M. — ■demerfntj ademerani G. M.? — anxilii] Sic G. e corr.; fuil auxili. M. auxilia. — mrthridafij matridati M. — selcucusj souloucus M. ■— callin.j gallin. (i. M. - pnnUagonm] paflag. G. e corr.; fuit paflaconia. M. phaphlaconia. — juoserantj josserint (i. M.? — non vi, non armisj non viri armis M. — adoptionej cappadocio M. -- obvenissctj vciiisset G. M.? — mitigaritj mitigarct G. M. I).? — accibiusj Sic G. e corr.; fuit acervius, ut habet M. — sej

L VARIAE I.ECTT. AD JUSTINUM.
om 0. M. — gerantj gerant G. M. — non phrygiam paphlagoniamqae] non om. 6. W. Corr. in G. phrygia paflagoniaqucj fuit phrygiam paflagoniamque. H.phrtgyam. — dimissas] dcmissis G. M cappadocia] Sic G. e corr.; fuit cappadotiam, ut habet M. — raptam] raptum G. M. — victoriam] victoria G. M. (falso K. victoria.) — nihill nichil M. — bityn.] bytin. G. M. — chreston, in qnemj cersonin quem G. cersonimquem M. — nihilominus] Dichilominus M. — aut tigr.] auctigr. M. — a senatu] « om.G. M. — in contumeliam sui] in sui cont. G. M.? — delatam] delata (i. M. -- cappadoc.] cappaaot. G.— deinde| dcin G. M.? — popalos] G. poputo: corr. popuhts, ut habet M. — orantesj oranl (i.M. — idep tantumj ideo tamcn tantum (i. M. — ultum ierit| ultimi erit G. M. — obviam, et] obviam in eo ct G. M? — impune] inp. G. —■ Cap. VI. in se uno, sed inj in uno sed in aliis <i. M. (leg. in uno se, scd in.) — hac] Sir G. e corr.; fuit ac. — semper] saepe G. M.? — primimi] primo (i. M.1
— in asianij in asia M. et sic G. ante corr. — transveeti] transjecti (i. M.? — quam suo] quam et suo (i. M. — et magnum] et om. G. M.? — antiochum) Sic G. e corr.; fuit antiocum. M. anthiochum.
— quod cum ipso def.| quodcumque def. G. M. — majora] Sic G. e corr.; fuit mujorarn. — masi- nissae] tnassinisM G. M .l — imput.] input G. — annib.] G. e coTr. hannib., nl habet M. I). — carthag.] cartag. G. M. — delctam] Sic G. e corr.; fuit delatam, ut habet M. — illosj om. G. M. — afr.J affr.
G. M. — tertiumj Sic G. e corr.; fuit tertius. — afr.j affr. G. M. — inexpiabile] inexpagnabile (i. M
- iii i iii. patr.l patr. mem. G. M.? — illos] illis G. M. — regib. omn.j omn. reg. G. M.? — habuerint] habuerunl G. M.1 — abor.| Sic G. e corr.; fuit obur. — arusp.] aurusp. M. — thusc.j tusc. G. M. — aut, qiu >il| aut et quod (i. M. — superhos] Sic G. e corr.; fuit supcrbus, ut habei M. — fcrunt] Sic G. e corr.; fuit fuerint. M. fuerunt. — Cap. \ II. comparetur| conpar. (i. — colluvie] conhtvie G. e corr., ut habet M .j fuit conluviae. — darioquc] dareoque G. M.? — nicalore] nicantore M. — seleuco] seu- leuco M. — ohstiterintj ohstiterant G. M.? — suhjectarum] Sic (i. e corr.: fuil tubjectaram. — nnllis] multis M — unq.] uniq. G. M. 1).? — cappadoc.] cappadot. G. M. — velint] velit G. M. — paphlago- niam| G. e corr. paflagon., ut habet M.; fuit paflacon. — bithyniam] G. e corr. bythtn.: fuit biftin., ut babel M. — majorem minoremqne] minorem raajoremque M.? — nullam nequc) nullaniquc G. M. —■ pacavilj Sic G. e corr.; fuil placavtt. — quispiam] quisquam G. M. D.? — posterorum] Sic G. e corr.; fuit posteriorwu. — attigissetj actig. M. — scythiaja] scytiam G., ut hahet M.; e corr. scythiam. — unq.| umq. G. M. D. — dariumj dareum G. M.? — unde ipsej ut ipse G. M.? — magnam part. adv. ro. vir.J magnam adv. ro. part. vir. (■• M. ? — haberet] haberent G. M. — multoque scj mult<> seqoe M - timidius] Sic G. e corr.; fuit tbnidus. — ingressumj ingresom M. — scythas — instruclosj scythiae G. e corr.; fuit scytiae. M. scitie. G. instructae. M. instructa. — labor ac peric.] peric. ac labor (i. M !
— pecun.J peccun. G. M. — scd etiam sedis inopiel sedis inopiae G. M. omissis verbis sed etiam. — temperatius] temperac. M. — solo fertil.l fertil. solo M.? — amoen.J amcn. M. — uberij ubere (i. M.1
— attalicij G. e corr. ita/ici, ut habet M. ; fuit uttal. — ioniaequej jamqrao M. — possessumj posesum M. — exspectet] expectat G. M.? — odiumj aditum M. — sectioj sccti G. M. — ■ calumniae J calumpnie M. — po»sit| Sie <■ i- corr.; fuil pssit. — suametj sua et G. M. — cappadoc.] cappadot. G. M. — cepisse] coep. G. — pontum] Sic G. e corr.; fuit pontem. — scythiamque] sic G. e corr. secunda, cui accedit tcrtia, qua h deletum est, a m. 1. est scytiamque. — potueritj potuit G. M. — nec ipsosj ne lpsos 'G. M. — qui exp.J quin oxp. G. M. — indiciaj inditia G. M. — solus regum] solum regnum G. M. — hereditatibus] syilabae itatibus in G. sunt supra vcrs. — acquis.] adquis. G. M. D. — colchosj cholchos G. cholcos M. — paphlagon.J G. e corr. paflagon. .- fuit pa/lacon. — bospor.J Sic G. a m. 1., ut habel M. supra vers. add. h, ut csset bosphor. — Cap. VIII. sunitij sumpti G. M. — at] atque G.
H. f (E. atqtie pro at in falso legi tradit) — mortuo] morlua M. — ptolom.n o] HLoc aomen, quod ter brevi spatio repetitnm h gitur, uhique in G. M. scrihitur ptolomeus. — recepissctj coepisset G. ccpisset M. — in quodj itaque qiiod G. M. — cleopatra] Sic G. e corr.; fuit cleupatrata. — fratris fil. cogn.J ^iii» fratr. lil. cogn. G. M.? — caet.J cet. G. — alexandr.j allex. M. — apparatus] Sic G. e corr.: fuit apparotos. epul.] Sic (i. e corr.; fuit aep. — solenniaj soUenuaa (i. sollempnia M. — complexul conpl. G. — torum] thorum G. M. — sororis] Sic G. e corr.; fuit suris. — adscenditj ascendit G. M.f
— vocaverant] moverant (i. M. — quotidie] G. e corr. cottidie; fuit cuttidiae. M. coctidie. — metuj qm. M. — ptolemaeasj ptolomeas G. M. — sollicitatj Sic G. e corr.; fuit sollicita. —■ L. metelloj L. oin. (i. M. — qui ad inspicienda] quia ad spicienda M. tn est in <■• supra vers. — socior.J sot. M. — enini] In G. est supra vcrs. — belluaej beluae G. a ni. 1., ut habel M.. sed correxerat quis belluae, ubi i ii iii alterum / aenuo eras. est. — foedit.j fedit. M. — subtilitasj Fuit in M. subddita. — inspicienda] incipionda M. — afr.] affr. <i. — alexandrinis] alexandrianus G. M — populo perecr.] pcregr. pop. G. M. ? — cum uxorej cum uxoreni M. — suscep.J Sic G. e corr.; fuit suscip. — pellice] pelice G. M.— mercenario] mercennario G. — ac patriaej pariter deleto ac (i. — arccss. max. deindej arcess. deinde in.ix. (i. M.? accresitum M. — stat. et imag. ejusj statuas ejus et imag. (i. M.? ymag. M. — suscep.j Sic G. e corr.; fuit suscip. — compos.J conpos. G. M. — matri die nalalij G. e corr. nitttrt die natalis; fuit mitridie natalis. M. matridinatalis. — epulasj aepulas G. — acerha] Sic G. e corr.; fuit acerva.
— moer.] mer. G. M. -- festivissimoj festissimo M. — epul.] Sic G. e corr.; fuit aep. — in exseq.] //( i -.1 in G. supra vers. Om. M. — Cap. /X. luctu] Sic G. e corr.; fuit lucto. — urgeril urgueri G. M. — belloj Sic G. o corr. : fait belli. — cujus ipsiusj ciijus et ipsius <i. M.1 — cnm bellumj cum bellis M. - parthisj Sic G. e corr.; fail barthis. — et mUllisj ct om. G. M. — arsacides, parthonua rex, magno et regio animo, misso in hyrcaniamj arsacides par in hyrcaniam (corr. hyrcania.) G. ceteris \< rhis umcis. — M. arsacidespar in hyrcania, non cct. — regium] regnnm M. — in matrimonium) Fnit in (i. /// matrimoniam. — syriaet sir. G. — tryphoj tiripho G. tyripho M. — restituturum| Sic G. e corr.; fuit restiturum, ut habet M. — reditu) Sic (i. <■ corr.; fuil reditum. — pcrtacsusj (">. c corr. pertcsus; fuit peresus. — fugam] om. M. — ■ bortator] Sic G. e eorr.; fuil hurtutur. — illi| Sic G. e corr.: fuit illic. — et comes] et in G. esl sii |>ra vers. — gallim.] callim. M. h. I. et paulo post.— ejus) In G. est supra vers. — a syriaj asiria M. — pecuniaj peecania <•. peccunie M. — compar.] conpar. G. — parthicoj Sic G. e corr.: fuit partico, ut hahet M. — bahylonemj hahyloniam M. ? —

— 24> — VARIAE LE( TT. \h .11 STINl M.
phrnliates) frahatcs G. m. — ccler ] Sic G. e corr.; fuit rarlrr. ■ — compcndiosos] Sic G. e corr.: fuit i:unprndiu\as. — dnuim) datur G. m. — denietruini] BffC (i. c corr.: fuit demetrius. m. dcinoquius autcin. (K. siniplicitcr demefrius nflert.) — ad conjii2.| ct conju^. G. m. — nrctiorihus| ;iri ionbtis (i. acrioribus m. — custodiisj Sic m. e corr.; fuit custuditms. — deinde] om. G. m.? — dcprch.] dcpr .ich. G. m. — suniinov.] submov. (i. m. 1).? — liberis] Sic (i. e corr.: fuit hbiri. — hyrcj hirc. m. — poeii.] pen. m. — ad exprobr.] in cxprobr. G. m.? — donaturl donatus (i. m. — niiscricordial mTa m. imisrrifi'. i nntnM Iiuiii ] ;uiii "i uin G. scd i nrr. Iini ih. tad h deinde iterum cras. m. antnioch. exeg.] Sic G. e corr.; fuit exig. — Cap. X. antiochus] anthiocus (i. anlhioch. m. — parthosl bnrthos m. — luxunae| pcr luxuriam (1. m.? — sequutal secuta (i. m. I>. — ('('(' milli .i] trcccntc m. niilha 0111. G m. coquorum. pisloruin sci nii orumquc] coquorum (equor. m.) pistorumque, omisso voc. sren. (i. M .1 — argcnti| argcnte M. — ut] in G. est supra vers. — grogariij Sic (i. e corr.; fuit grtgari, ut habct m. — calisas auro figerent) auro galigas (corr. ral.) fierent (i. auro caligas ferrent m. (falso K. farerent.) — culinarumj Sic (i. e corr.; fuit rulmarum. — argcnteaj argcnta m. — cpulj Sic G. e < orr : lini ai/iiil. ml bcllaj nd bellum (i. m.? — advcnienti] Sic G. e corr.; fuit aiti rnti. m. ad- \eincnlo. — nntiocho] anthiocho (i. m. — multi] Sic G. c corr.: fuit multis. — oricn(alcs) Sic G. e corr.: fuit orienta/is. — congressionij congrossione G. — antiochus] anthiocus (i. anlhiochus m. — imLJ Sic h. I. m. procl. (i. d. — Dabvloniaiii] babyloneni (i. m.? — habcril Sic m. e corr.; fuit nabert. — cocpit] cejiit m. — omnibiis ad eum pop. dcf.] ad cum omn. pop. def. G. m.? — nilul] nichil m. — parthisj Sic G. e corr.; fuit partis. — lincs] m. supra vers.; in textu cst facies. — tunc] dum (le». tiim, quod falso K. c m. aflcrt.) (i. — phrahates] frahatcs (i. prahatrcs m. — pacto] pactn M.
— antioi lnis] anthiocus (i. anthiochus m. h. I. et paulo post.— a parthia] Sic G. e corr.: fuit a/>artia. tentabat] tcmptnhnt (i. m. — in hibernn] Sic G. e corr.; fuit in hihrrno. In m. fuil in hii erna, corr. hib. — exitiil Fuit in G. exitu, ut habct m. ; corr. exitii. — aggrcd.J adgred. G. m. I). — antioch.] nntliioch. m. hnbct Iribus locis. — manu, quac] manuquc m. : suprn vcrs. re. — hicmabat] Sic G. e ( oir : lint hiemebat. — nd posircm. tnmen) sed postr. tamcn (i. m.? — cui| Sic G. e corr.; fuit rum.
— phrahj frah. (i. prahatcs m. — cxscq.J exeq. G. m. — dcmctrii] demetriam (i. m. — antiochns] niilhiocus ti. — nililuxcr.il | advexerat (i. m.? — poonit.J penit. G. M. — coepit] ccpit m. — ,Pum/n Ttofi tmtmma hutmr. U. XXXVIII. ttfl, metfm hb. XXXVIIII»' (i.
I .il». ItXlLIX. Cii/i. / M .....|>11 tithiurho. — fraterl Sic (i. e corr.; fuit fratrr. — lib., ac
restitntus] lib. tlein hac (corr. in (i. ar.) rcstit. G. m. (Icge ^ltbrratus tlrin ar rcstitutus.-) — syria] in s \r. (i.. scd /// dclet. — parthica| partica G. — alterj altcro m. — cessissent] gessiss. G. M. — soerul 8i< (i. e corr.: fuit sorrum , ul habi t m. — pret.J prec. G. — advcrsus] adversum (i. m.? — aflcct.] adfect. (i. m. 1). — assol.| adsol. G. m. d. — antioch.) antioc. G. m. — tryphonc) tyri|>onc G. m. — rcuis. quae| regfMHM M. — apamcnii) apcmeni G. M. — intolerah.l inlollcr. m. — cact .J cct. G. — sequutae] sc< utac G, m. d. — per absentiam cjus] pcr abs. rcgis (.. M. I).? — defec.] Sic G. e corr.; fuit deftc. —■ ptolemacus] ptolomeus G. m. — cognovisset) cognovissent m. — impos.) inpos. G. — tMiitt.] ininilt. (i. — le g y pU BM] aegyptum (i. m. — protarchi] protharchi (i. m. — annis| ct armis (j. m. — coinpos.l conpos. G. — antiochi) anthiochi m. — syriis] siris G. m. — adspcrn .J aspern. m. ?
— patcrcnlur sup.| sup. patcr. (i. m. I— inipon.) inpon. G. m. — auxili.iquo] auxiliasque m. — ingentia] th mgemtit» M. — corpusj corp (sic) M. — antiochi] anthinchi M. — supcrvcnitj pcrvcnil fi. m. I).? — civitatium] civilatum G. m ? — firmandam) confirmand. G. m.? — in co, scd vcras, lacr. G. m. — premeretur] pracmerctur m.: fuit prarmarrtur. — rclig. templi se def.| relig. se tcmpli dcf. (i. m.? — pracfccli) Sic (i. c corr.: fuit proferti. — filiis) Sic G. e corr.; fuit f/ius. — diailcma] dyadcma m.
— sumsissetj sujnpsisset G. m. — cui propter] rui om. m. — cognoinen| cumnomen G. — gryp 0 • ■ • nomci]| oin. (. M. pencs liliiim] poenes (i. penas m. — oiniiis] Sic (i. c corr.: fuit umnr.s. ftip. II. mm] Sic (i. e corr.; fuit tumen. — ptoleniacuml ntolomi um h. I. et infr. G. m. — fucrat suborn. in regn .j suborn. in resn. fucrat (i. m. ? — < oopitj cepit m. — dcmctrii| dcmctrii filii m , scd fl. delet.— ac- quis.j ndquis. (i. m. I). — ins(ruit| instituit (i. m. d. ? — ingentia] SicG. ecorr.; luit ingrntttim, ut habet m.
— ct fil .J (>. c corr. ut fil. — tryph. grypo] om. haec G. M. (trypho solum K. abesse dicit.) — DUprnramJ iniplaruin G. niiptiiriiin .m. — ut populos] et pupu/os G. e corr., ut h.ibct m.; fuit el populus. — aflSnitate] tdfin. (i. d. idfinitatera M. — aollicitaret] sollicitct G. m. — omnes] Sic G. c corr.; fuit umnis. — inslriu tuin| In (■. cst supra vcrs. — aegypti] egipti m. — coepere] ceperat G. coepcrant M. (Icg. cueperunt.) — pracl.] Sic h. 1. M. proel. G."— antiocliiam) Sic G. e corr. anthioch. m. — pecun.| pcccun. (i. m. —
tcmplo) in lemplo (i. M. d.? — Vict. sign.] sign. vict. G. M.? — facctis] factis M. — jocis) ioci (i. M. — commodataml comod. M. — intcrjectisl injectis M. — simulacrj simulacbr. G. — deprefi.] deprach. G. M. — csset] Kuit in G. esse. — perductusque] que om. G. M. — ad grypuin| ad egyptum M. —
recipcr.] rccup. (i. M.? — insidiis] Kuit in (i. in insid., sed in puncto not. — appct.] ndpct. (i. M. — victn) Sic G. e corr.: fuit rita. — partn igitur] om. (i. M. — ci antiocho] ex om. G. M., qui babct anthtock. < n /i. III. patrieUtales] pnrricidnles G. M. ? — ptolcmaeus) ptolomeus (I. M. — electo| relicto G. M. (Viiiose K. r/ertu/ alteru.) — alterum] altero (i. M.— acaypti] egipti M. — minorom] iu G esi suprn vcrs. — compcll. — compuls.J conpell. — conpuls. G. — sclcnen] selenem (i. M. - mari- tum| incrituin ti. M. — altcri dnr.j nller M. — cyciceno] cyzino G. M.— in syria] fuit in (i. in UUtria, sed prius in delet. M. in siria. — nubitl Sic G. c corr.; fuit jurit. — ne nudum) venuduin M. — alTcrrJ adferr. (i. M. I). - grypi] cipri G. M. — par igitur vir.] par igitur jam vir. G. M.? — cyzice- niis| eyzeiius (i. M. — prncl.l sic h. I. M. procl. G. d. — antioi hinmque venitj Hnec vcrba om. (i. M — tun"c] hunc 6 .M. — Utiocaiam] nnlhioch. — cyziceni] ciziceni M. — coepit] cepit M. — thryphaeua| trypkena G. triphcna M.— nihil] nii hilti. M.— mmm ut capt.| nunc capt. M. — sui acmiil.] sibi aemul. O. M. — liostem sc ejus] se host. ejus M.? — elTeccrit] cfficcrct G. M. — rum] tunc G. M. -- pere- grinos) Sic G. e corr.; fnit perrgrinus, ut habet M. - rcpudiatani| rcpid. G. — aenyptum] aegiptum M. pci diphlliong. — accusat| accusala (i. M. — gnrpta] gripus M. — foedum| lediini (i. M. — co- gaturj cogantur M. unq.| umq. (i. M. d. — victoriamj victorias M. — nec sanguinis qnippe ipsius| ncc
31*

— 240 — L VARIAE LECTT. AD JUSTTNUM.
lippe sanguinis ipsius G. M. — saeviat] scvi .it G. — eqaidera] egaidan M. — materteram] marteram !| — adjicitj adicil G. M. — propitiis ac faventibus] propitiuaa favcntilms M. — neque occisa illa] neque ad illa ti. M. — se \ir. quicq.] vir. se quicq. 0, M.? — cyeiccn<>| G. e corr. cyceno; fuil cy- imiiii. ut habel M. demtur.] demptur. G. M.— grypus] nrip. M. -— pertinacia] pertinatia G. — ipsal om. M.? — confoderentl confed. M. amplcxantis] Sic g. ; fuil amplexantes, ui habel M. praecid.] precid. G. — ultione sui] nltioni sui M. — deccditj decidil G. .M. — praeliij Sic h. I. M. proel. G. I». cyciccnusj cizenusM. • grypi] gryphi M. tryphaenam, quae] pienamq .jG., supra vers. ue — tripienan <lu<- M. (falso E. gryphi tripenam.) — interfec.J Sic G. e corr., fuil interfic, ul habet M. — uxons] Sic G. c corr.: fuil uxoribus. — Cap. IV. sorio] solio G. sotios M. — regni] regno M. — ptolemaeo] ptolomco (■. M. — in eum] Sic G. c corr.; fuil meum, — regej Sic G. e corr.; fuit regem, n( habet M. — c manibus] e om. G. M. ? — dimisisset] emississel G. M.? — quanq.] quamq. g. M. I).? — pto.
l (iin;iciis| ptol...... iis g. M. — territusj inrerritus M. — hac matris crud.] ac nialris G. M. — reliquit]
relinquil G. M. — periculoso] pcriculosa M. —■ ptolemacus] ptolomeus G. M. — ab cyziceno] n cyz. (i. M. ? (cyzeceno M.) — reciper.] recuper. M. — nupturuml nupturum G. M. — occultis] occultatis g. M. — quae etiamj qiiae in textu G., supra vers. qite, ut habetM. l 'ro ilinm in utroque cod. esl etf (E. de M. tacet) — toro| thoro G. M. — in exilium acto bello] Sic G. c corr.; fuit tn exilium acto belhtm. Cap. V, compertum est] conpert G. — ptolemaeo] ptolomeo g. M. — nec a fratrc| neque fratre G. M. (leg. neque ti fratre.) — possedisset] Sic G. c corr.: fuil possidisset. — dum hacc . . . regnum] Om. G. M. — heredel hercdem M. — coeperal] rcp. M. — libyaej libiac g. M. provinc.J provint. h. i. e( paulo post G. M. — creta ciliciaquej cretan liciaque M. — que EactoJ quo el factoG., Bed et punct. no(. — aegypti] egipti M. — artataj arctata M. — ademto] adempto G. M. assiduisj (i. c corr. adsuisH. adsiduis, ut I*. — prael .J proel- G. — consumtij consumpti G. M. — in contem- tumj in contemptu g. M. — imbellij inbclli G. M. — fiduciaj fidutia (i. — pellicibusj pelicibus (i. M. — aceypt.l egipt. (i. — minc syr .J non syr. M. — infestabat] invastabat G. M.— exsanguibusl exsangna- mibus M. (falso E. ezsanguinibus.) —' tPotnpei Trogi epitoma kistoriarHpi Kber XXXVJIII, ineipit Uber ouadrageshnus.' G.
I.il». Xli. Cap. I. Incipil )t...utuis. — inexpiabili] incxpusnabili G. — rc,ses| Sii g. <■ corr.; fuit regis. — consumtumj consumptum (i. M. — peregrj perigr. G. — sibi reges] rc^cs sibi g . M.? circumspic.] circuminsp. g. M. — poepit] cepil M. — mitln. | mitr. (i. M. — ptolemaeum| ptolomciiin (i. ptole- meum M. — arcessendum] arcensendum G. — occurrrrctque, quodmithr,] g. e corr. oecurrerat ei quod, fuit occurreret ei quod et mitkr. r corr. et; fuit ex et scribitur mitrid. — M. occurreral ei quod e( i s milridates. — implic.l inplic. G. — ptolcmacusj ptolomcus G. M. — semper hostisJJ hostis semper G. M.? — lisrj lygr. M. — parthica] partica (i. M. — mithrid.J mitr. G. M. — afnnitate] G. e corr. adfinitate, u( habel M .|D. ; fuit adfinitae. — per XVIII annos] per X et MU <■■ per X et llll annos M. (falso E. /•(/• decem ei unum anaos.J — tranquillissimo] tranquilissimo M. — Cap. II. tutaj In (i. esl in marg. —• fuitj om. G. M. — quo sept. millia hominum] quo sept. milia militum (i. M. — prodigium] Sic g. r rorr. : fuil prodhim. - victo] Sic (i. r rorr.: fuit victor. — antioch.J an- thioch. M. — cyziceni] ziziceni M. — XVIII] X et VII g. X et VIII M. ? (falso E. X ei un. ann.)
— tigranes] tigranis (i. M. — ciliciae] sicilie M. — ut habentij Sic G. e corr.; fuit nmi hab. — quo cesserit] quod gesserit G. M. — tigranij lygr. G. M. — arabumj Sic G. e corr.; fuit abarum. — pro- vinc.] provint. g. — redigitj redegit g. 'M.? — consanguineorum] Sic G. c corr.; fuit consanguine eorum. — regum] Sir (i. e corr.: fuit rrqmim. — ■Pornpei Trogi epitoma histor. Iil>. XXXVIIll. i r- plicit. incipii liber quadragesimus.* G. (sic ncr crrorem numcravit libros librarius).
I .ih. XIjI. Cap. I. M. incipit.. arthi. scytharum] scytarum (i. M. — scythica (vit. typ. pro scythiro/) stythico G. M. D.? — sermonej Fuit in G. sermones. — partbJ exulesj exules parthi <>. M.? — assyr.] Sic <>. e corr.; fuil adsyr. M. aJsir. — orienlis| Sic G. e corr.: fuii orientes, ut hahet M. — ad persdsj ct persas M. — postremo] postremum g. M. ? — triumphatoj triumphate M. — cuivis] Sic g. e corr.; fuil cujus. — ad tant. eos fel. prov.] ad tantam eos fcl. per virtutem prof. G. M. D.? — bellis] Sic <>. e corr.; fuit belli. — quanq.] quamq. G. M. I). — plus gfor. si(| pl. gloriae estG. M. — opulentissimumj opulentimum (i. — mille urbiuml illud urbium M. — scythicisj scyticis <i M. - assi- duel adsiduae (i. — urgercnturj nrguerentur G. M. — seditionibusj bis extat in M. — scythia] scytia (>. M. — ariosl areos (i. M. I).? M. om. et antc ar. — e( spartanosj rt hypartanos <>. n hipartanos M. (E. htpptirt.) — margianos] magianos (i. M. — deindel deinde postea G. M. ? — immensaj inmens. (i. M. — iit parthiaej in patriae M. parthiae g. c corr.; fuit partia. — nixj om. g. M. (fort. m.r montes.) — Cap. II rectorcs in pace] in pacc rect (i. M.? — Bcythicum] scyticum (i. M. — medi- cumquel mediumque M. — ct ex utrisquel ex om. (i. M. — moris] Sic (i. e corr.: fuil tnors. M. ..... r.
— scytnic.J scitic. M. ■ — majorem] majorum (i. M. — servorum] pervitiorum <i. proviciorum M. (falso E. mor. serviciorum. Lege servitiorum cum l>.) — pcr hoc omn.J pcr omnibus hoc (i.— cura] bis extat in M. — habentj om. (i. — equitarej aequitate g. M. — ut quisque estl ui quique sl G.; e rorr. est, M. ui quique est. — parthis] partis G. M. — anionioj m anthonio M. (i- e. M .Antonio.)
...... '"'i -l '"II ..... iiiis g . M. — i M aciej m aciae g. — praelj h. I. (i. et M. — autem] autG. M. D.?
— equisj Sic G. e corr. Videtur fuisse aeq. — praelio] Sic h. i. M. proel. (i. I>. — Iy"»P-] " i' u
— cmeterum] G. e corr. ceterorum; fuil cetorum. — intolerandij intollcrandi M. — p»x <.unt| possenl M. — his impetus est] his esl impct. G. M.? — praeliaj Sic h. i. M. proel. <>■ l>- - ex ragal el fuga M. — munimenlumj montimentum M. — loricaej Sic (i. r corr.; fuit /iirirac. M. larice. — Cap. III delicta] Sic G. e corr.: fuit delecta. M. deleta. — adulterio] Sic G. r c<»rr.: fuil adulteria. — tantum «rironimj tantum juret vel viret M. — venatibusj Sie G. e corr.; fuil venantibus, ut habet M. — pri- vataj praevata M. colloqni] conloqui M. — incedunt] incaed. — vulgol vulgu M. — superstitj su- perstic. M. — vcneratio est] est om. M. — ingeniaj e( ingenia M. — genti tumida] genitnm da <>. M. (falso E. gentium » pro< acia] procatia G. M. — assignant] adsignant G. D. adsignantur M. rt sic esl in G. c corr.
— promtioresj promptiores G. M. — silentioj Fuit in M. silentia. — uictis] SiC G. e coir.: fuit dicti. —

L V LMAE I El II \l> .11 nTim \|.
f n/i. IV. stasanori] staanori (J. M. I).? — sor.| sot. (i. M. — ML (i. M. — didticl .J dcdiict. G-
M. — cact .J cct. G. — cumencm] emunen (i. MMMI M. — soquuti suntj socuti stint (>. scrutis M. (in quo latet srruti 5., i. e. scc. sunt.) — transioro] transirc M. — nicatorcj nicantorc M. — antinch. | antluoch. M. — doCenroJ Sic G. c corr.: fuit defirere. ut habct M. — I.. Manlio Vulsonc. M. Atiliuj lucio manilio biilsionein (in (i. m. dolel.) atilio G. .M. — impun.| inpun. (i. M. — re;umj rcsnum (i. M. antiochi] anthioi i (i. anthioohi M. — du sihi inv. cri |i.| Awm inv. erip. sihi (i. H .1 (lalso K. tntirem sibi.) — thcodolusj tcodotus M. — hactrialiaruni] baotrianorum (i. M. — qnod e\eiii|>l. | Sic (i. c i orr. : fmt t /uo r.irm/il. — scquuti) sccuti (i. M. I). — defeeere] (i. e corr. defecerant, ut hahct M. 1 fuit i /r/r r , ml. — arsacesl assaccs M. — ita virtutis| Kuit iii M. /in/mii am ita rirt., sed priora duu vcrha dclcta sunt. — andrauorain| mandra-oran (i. (in quo m dclet.) M. - atque ila duarum civ.| atque iradiiariim riv. M. — metu scleuri in< tu < uin scl. G. M. — hactrianoriini| |irianorum M. — focdusl fed. M.
soli nni ii| solcmiii in (i. I). sollenincm M. — vclutj velud M. Cap. I. parthic.] partie. (i. M. — riMtatisj Sxllaha le.s in (i. rst siipra vers. — firmatj fermat M. — zanaortcuon] zapaortem G. M. — niunitiusj miiiiie. (i. M. — amocn.j anicn. M. — tutela| Sic (i. c corr.; luit tutella. — ubcrtas cst| est om. (i. M. — I ii»; om. (i. M. — abund.| hahunil. M. — irri^.| Sic (i. e corr.; fuit mrttj. , ut h il .i t M. — parthis] Sic G. e corr.; fuit /xirtis. — dcced.| Sic G. e corr.; Ml tlrritl. — iiiinriipcnt| ntincii- pant M. — antiorh.] anthiocb. (i. M. — assumtus] adsuinptus (i. M. — par(his| Sic (i. c corr.: fuit /nutrs, ut hahct M. — caesares| ccscres M. — aiigustosqiiej Sic (i. e eorr.; fuit tiuiju.it ni /ue. — mi- IfcrML] mitrnl. (i. M. — phrahatc] Sic (i. c rorr.; fuit /ihraatr, ut habct M. , (|iii primum habebat /iha- raatr. — phrahates] phraatcs M. — multis filiis| plurihus fil. (i. M. ? — practcritis] Sic (i. c rorr.: fuit /irar/rrrli. — mithrnlati] mitridatc M. — debcri| debcrc M. — Cap. I/. sicutil sicut (i. M. ? — 1' ii lhis] Su (i. e corr.; fuil par/e.s. — nuthriil.] mitrid. (i. M. — pcrduxit] du\it (i. M. ? {rtluxit falso K.) — drangianortimj drangarilanorum (i. M., in qiioruni poteriorc erat dranijrartd. I). draimartim. Mirc K. et dr amjartlintoriiin. — iiidorum| indiioruiii M. Ii. I. ct $. (• — invalidiorihus| invalidoribus M. — velut] vclud M. — o\s .m:;ucs| Sic G. e corr.: fuit exsanguis M. exansues. — oppressi siint| nppressi.s. iiiinssii mi/iI |c comp. 7s.) M. — attritus] adtrilus <i. >l. — assiduis] Sic (i. c rorr. : fuit adsid. . ut ha- ln t M mimtHut. - Ubcratn»] lifcr nHt ■ — sorium] sot. G. — velut| velud M. -- iiitcrfcoissctl Sic (i. i i orr.; fuit tittrr/irisset. — et per san^u.] et oni. G. >I. — abiici] abici G. M. — bactros| DMCtrM (i. — varius| Sic (i. e rorr. ; fuit rarii.s. ut habct M. — casus) caususl M. — auctus] actus G. M. — mithrid .J mitr. (i. M. — hvrran.| lnrr. M. c|\macoriim| climcoriim (i. M. — a niontc] in inonM (>• M. — caurasoj Sir G. c corr.; fuit rau.saso — M*. rasale (falso K. raraso.) — ad fliiincii| atl om. G. M. ?
— MpkntcniJ eufraten (i. cufratein M. — atque| om. (i. M. — valelud.l valit. (i. M. — correptusl (i. r rorr. adrr/iliis '. liiit adrr/ittim. M. arcplus. — decedil] dcrcssit (i. M. ? — ■Pompei Trotjt rptt. hist. I i/i XI.. ttpL, Vtcjpit iibrr A7. s jniiiiiis.- (i. (v. subscriplioncm lihri XL.)
I .il>. Cap. I. M. incipit o.st ncrem. — mithridatisj mitrnlati.s (i. ct M. c rorr.: fuit in
M ntilnrlates. —■ filius cjus| ejus om. (i. M. — eonsti(uitur| statintur (i. M.? — in nltion.1 in ulrion. (> IC — "tcntati| h j i p teti (i. M. — an(io( bo| antbiorh. M. h. I. ct pcr totuni rap. — scvlharunij cl s< \ - tharum G. M si \(ar. M. — seythacl Sic (i. e corr.; fuit sortae M. srytac. — confeeto jani bcllo| con- fci (o keilo jam (i. H .1 — caluinniaj calumpnia M. — auxiliij auxilia M. — mercede frau(l.ircnliir| mcr- ccdc sollicitati fr. M. — iis] om. (i. M.? — dari| darc (i. M. — coei>.J cep. M. — phrah.| frah. (i. M.
— rc^nil om. (i. M. — rfthaait] (i. e corr.; liiit rritni/uit. — ptWrilUlfl sibi llore| ut/i pro riii (i.. qui iii tMt> MrM MV • ■ . prarter om., scd ■■rgini adjccit. ()m. (ilane M. — tvrannicaj tiraniiicac (i. — baby lonios| babiloius M. iii tcxtu; corr. tia/ii/niitti.s. — impoft] inpOfl (i. M. — phrah.| Irah. (i. M. — pracr.] £rec. G. • — antiochi captumj antioci (i. antiochi (li. I. M.) bclliini captuin M. : scd l/rllum delct.
imiiicm.| inmcni. (i. M. — nec captivitasj nc capt. M. rapttritas in G. cst e corr.; fuit ra/itiras. — i \ i' i rha\crat| Sic G. e corr.; fuit exarrrrai rrat, ut habct M. — inclinatamj inlicitam G. M. — parlh.] Sn (i. c corr.; fuit barth. — CWpit Mpt ult.| nlt. (ii/c. M.) cupit. enptiv. G. ML1 — parlhici| partici (■ M. cacdc| cede (i. — c.vcqiiiitij cxsecuti (■• M. 1>. — Cap. II. substituitur| Sic G. e rorr.; fait sn/iust. —■ victoria] Sic (i. e corr.: fuit vicloriae. — parthia] partha (i. jiatria M. — scd aitab .J scd i i iii . (i. M. — diogariis] tlioriis (i. thorus M. — illat.| inlat. (i. M. — niithr.j initr. (i. M. — acccn- siis| Sic (i. e corr.; iuit accessus. — praclcriri tant. rc ^n | rcsniiiu tantiim pract. (i. M. ? — ciim| (i. e cnrr. rujiis , fuit rui. —• ejus] om. (i. M. — cappadoc.| eapadut. (i. M. — |iassuuni| passus (i. M.?
iasonis| i; iss ..ihs (i. M thcssal.| tessal. <•• M. — insimicin| indi^nain G. M. — colchns| ohiilrhos • . M. — eiim] om. G. M.? — ahire| Sic (i. c corr.; futl /tabrrr. M. hahicre. — orbisj urbis (i. M. — diTolgataJ diu vttlgata G. M. — compar.I conpar. (i. — incolnmctnj inoolwnen (i.. ut hahct M.: corr. inrnliiinrin. — riirsusj riirsuiu (i. M. (malc ap. K. rursu.s/ rur.sus.) — thcssalia pulsiis, ma^na vi| lln ss. inavna vi pnlsiis (i. M. I).? — quotidiej coltidiae (i. coeliilio M. — ooiifliiobal| oonlluobant G. M. -
comite] coauctc M. ~ medeaj modia M. — aeceol tgpc (>. M. — geaitol genitiiM (i. M. — oolchosj
CBOlchos (i. M. — Cap. III. p.-irti iii | parthim (i. M. — aholenilam J Sic (i. c oorr.; Iui( nl/til. -- <|iia et fil.l ei om, <i. M. iaterfec <J Sic G. c corr.; fuil tn/rr/irit. — BMipn.ivil| adsipnilicavit (i. M. — rcjjes| Sie (i. c eorr. : fnit ngis. — doinlliSse| Sic (i. C corr.; lilit domtii.sr. — qiiiluisilam | Syll. dam
i si Mpra vois. — recam] fradiMi (■■ Eraudinja M. — ampaiatrataaij ampbitiaiuin M. — pollucis| Sic (>. c corr.: liiit pollurr.s. - assi^n .J sj ( (i. c corr.: fuit adsign., ut babct M. I). — foediis) feduS M. -- Mryoae] •geriotae (i. M. — oxtinot .J cxstinel. M. I). — ( n .J Q. e eorr. Cn.: fuit Cn. M. riun. — pompeu] Sic (i. c corr.: fuit pompri. — mitbf.] mitr. (i. M. — iasoni| insoni M. ■ — nc| nec M. — rujoMam] cuiusqiiain (i. M. I). — mcdiuaj Sic G. e oorr.; fuit medus, ut hahct M. — medeainj Sic
(i. c corr.; fuit tnediam. inajostatoj Sic (i. e eorr.: fnit rntijrs/ti/i.s. ut Mbcl M. — postea| post M. ? — vi-
" M. — tiii '
| rutl in (i. ab a/ir/.. ul hahct M. : scd ab puncto nut. ■— sp.it io| spae. (i. - - (iiiiiique vis-| qiunqiio
ii \ i^. (i. M. I) ? — sophcne emercit ac sicj soloene mergitat sic O /aofeM nergital sic M. — Mpvrat I eufr.
(mac| vioinic M. — thalostrcni| talostrcin O, tcleslram M. — pctisse| pctissct (i. M. — lisr.J lysr. (•. - aliajMBto] l uit in (i. ab aliq., ul habct M.j scd ab putactO not. .— spatioj spai . (i
e( vitf. G. M.D.1 — sophcnc emerjr.it arsir| soloene mergitat sic (i. sofene nergita
(i. M. — Cap. IV. nuthr.] initr. G. M. — armcniae] irmeM M. — fratcr] fralrcs G.. scd con.frater. — ocru.

I. VAIUAE LECTT. AD JU8TINUM.
passet] litera i es( supra lin. in G. — mithr.] mitr. G. M. h. I. ct paulo pos(. — compcll.] conpell. G, fiduc.] fidut G. M.— tradit] Sic G. c corr.; fuit trahit, ut habct M., in quo pariter corr. est tradit.
— orc "li-| Sk G, e corr.; fait orodis. — eum] om. G. M.? — pacorus] paccorys M. (pacoryi E.) patri] Sic G. c corr ; fuit patris. — cassio] Sic G. c corr.; fuit casio, ut habet M. — quaestore] que- stori M. — amicitiam] amiticiam (i. — mithrid.] mitr. (i. M. — victorej 8ic G. <• corr .j liiil victorem
— dubitnbantj diliberaba.nl G. M.D.f — anton.) Sic G. e corr.; fuit anthon. — pacoro] Sic G. e cotf.j tuil pacaro. — parthicum] partic. (i. — fudcrat] Sic G. e corr.; fuil fuerat. aggredinnturj adgredi- tw '■■; corr. adgrtdiuntur, n( habet M. D. — se] supra vcrs. in G. — aliquantisper] aliquanti semper i. M legionumj legionem M. — abduxisse] adduxisse G.; svll. se supra vers. —■ romanas] romanoa M. — castraj castraque M. — relnt] veluti <■■ M. 1).? — aggr.| adgr. G. M. I). — legionum] Sii <■ c corr.; lini rehgionum. — parthor.] partor. G. ante corr. —. unquamj umq. G. M. 1). — asiamj asyam G. — parthis] partia G. ante corr. — pacor.] Sic G. e corr.; fuii pachor. romanorum] tnte addit G., scd dclct. — alloq.) adloq. G. M. I). — quenquam] qnemquara <i. M. I). — pacorus audirij pacarut nm. <■■ M. — cum illo loquij om. G. M.— post longuin dcindc luctuin] post longuin lurtnin deinde M.1 htttum fuit in (i. ante corr. — multae] raulti M. — pellices] pelices G. M. — parthiae fecitl parthi effecit G. parthi efficit M. — in qua jam] tn qua dam (i. a m. 1., ut habet M.; corr. in qua ttum. — solennel sollemne (i. M. — habcrc] babcri G. >l. — phrah .J frah. G.M.— Cap. V. interfecit] intcrficit M. — XXX] omnes triginta ti. M. 1).? — assid.] Sic G. c corr.: fuit adsid., m habet M. D. — prael.j Sic h. I. M. proel. G. I>. — a parthiaj adpartia G.; corr. a partia. (fuitnc ab pA) — refngit] Sic G. c corr.; fuit fugit. — phrah.] trah. <■. M. — civitatcs] civitas M. — prec.] praec. G. M. — absente Sii <■ e corr.; fuit absentem. — tiridj tyrid. <■.— adventul Sic G. e corr.; luit adventus. — scythar. scytar. M. — in hispaniaml in spania G. M. — 61. phrah.j frah. fil. <i. frubatis fil. M. — negligentins neglegi ntibua G. Fuit necleg. — phrahatesl frabates b. I. et infra frabatit M. — tiridatem] mitridaten G Ihirid. M. — remitti sibij sibi rcmitti sil>i M. remitto fuit in G. — ca .esar] G. e corr.; fuit caesa.
— affirm.] adfirm. G. .M. D. — corum] earum M. —■ tiridati] thrridati M. — nihi)] nichil M. — obtcn- tura| optendum (i. e corr.; fuit obtenaum. — phrah.J ct fra£, G. M. — pretioj praetio G. M. — et ti- riil.J ct thir. M. tiridati G. e corr.j fuit tiridate. — sumtum] sumptum G. M. — hispan.] span. G. M.— compon.] conpon. G. ■— phrahat.] frah. (i. frabat. M. — crassiano] cassiano M. — antoniij anthony M.
— signaque] Sic G. e corr.; liiit signoque. — phrahatisj Sic G. e corr.: fnil frahates. M. frabatis. — plusquej plusquam M. — caesar] Syll. ar in G. est supra vcrs. M. ccsarem. — alius irap. fac. pot.] rac. alms imp. pol. G. M .V — >Pompci Trogi epit. hiat. /ib. XL. prvnus cxpl., incipit libcr \l. tertius.' G.
Iiib. X 1,1 II. Cap. I M. incipit - arthicis. — totius] Sic G. c corr.: fuh totus. — velnt] veluti G. M.? — illustr.] inlustr. G. M. — de sola patr.J dc sola tantum patr. G. M. (in quo fuit tanta.) D.? — impcriij impcrium M. — pcrstringitj pracstringit G. M. — aborigincs] Sic G. e corr.; fuit aborigine. — tantae justitiael tanti just. M. — traditur] dicitur (i. M.? — sub illo quisquamj quisq. sub illo G. M.?— habuerit] Sic G. e corr.; fuit habuerat, — communia] Sic G. a corr.: fuit commonia. ..ni\i\iis| Sic (i. c corr.; fuit conviis. — servi] Sic G. e corr.; fuit sen-is. — appell. est] apellata <i. est om. G. M. — saturnius] saturnus G. M. — velutij velluti M. — a jovc] ab jovc G. M.? — cuander euuander fuit in (i., ut habet M.. sed in utroque cod. corr. cst euanaer. (falso E. cavander. — arcad. archad. (■• M. — assignavitj adsigicivit (i. M. I). — lyceo] licaco M. — graecij grcci G. — fuit uxor nxor lini G. M.? - assidne] G. e corr. assiduae: fuit adstduae. M. adsidue, ut l>.— spiritu] om. G.M.
— velutl veluti (i. M.? — furorem] Sic M. e corr.; fuit foror. — gcryoncj gcrione G. M. — colloq.J conloq. G. M.— tantamj tantum M.— ut etj ct om. M.— societ.] sotiet. M. — laviniaj Sic G. e corr.; fuit labin. — utriusquel (i. e corr. utrisque. — advcrsusj adversum G. — rutul. reg.] reg. rut. (■. M.?
— fraudatasj frudatas M. — laviniae nuptias fui(| labiniae (corr. in G. larin., ut habet M.) lint nupt. (i. M.? — interierunt] interiere (■. M.? — laviniiim| labiniam G.; e corr. lavintam. M. lavinam. — iiiezeiilium] Sic (i. e corr.; fuit mezeticum. M. meszentium, sed s delet. (falso E. mezencium.) — re- eeni etr.] etrusc. regem (■. (in quo et expunctum et supra e, ut fuisse videatur aetrusc. — M. et rusc.) M.'. lavlnio] Sic G. e corr.; fuit labin. — Cap. II. urbis bujiisj hujus urbis G. M.? — reges] Sii <i. c corr.: fuit regis. — amuliusj amullius G. M. h. I. et paulo post — cuin aetate priorem] cum \i aetate G. M. [potiorem pro priorem falso afTcrt E. ex M.) — numitorcm — numitorisj numinatorem — numinatoris M. — oppressisset] opressisset M. — rheam] ream (i. e corr., ut haoet M.; fnit rcui. ( Probat banc orthographiam Niebuhr llist. Rom. T. I.) — sexus virilisj viril. sex. (i. M.? — damnataj dampnata (.. M. — marti] martis G. M. — conceptos] conceptus M. — inccrtumj inscrtum inccrium M
■— oneratj exonerat M. — pecOrumJ pcccorum M. — enixi] enixe M. — velut manrfj vcluti inan. G. M.? — nrgumentisj argumenti M. — quotidianal cottidiana G. coctidiana M. (falso E. certid.) — in- dustrie] industriae G. — summov.j submov. (■. M. D.? — ah iisdem] sub isdem M. isdcm (■. M. — veluti) et veluti G. M.? — criminij crimina M. — numitoris — numitori] numinatoris—nnminatori M.
— infcstarc) infestari M. — solitus] solitos M.— in ultionj in ulc. G.— adol.) adul. G. M.— suspic.) siis|iii. M — lineara.j liniam. G. — temporibus] tempori G., sed erasum vidctur s, ut essct temporis, qmnl habet M.— congruens] Fuit in (i. congruins. — cognita orig.j orig. cogn. G. M.?— adolescentes] <;. e corr. adulescentes, u( habet M.j fuii aaulescentis. — ultion.j ulc. (i. — Cap. III. amulio] amullio (i M. — ab adol.) ab om. (i. M. adul. G. M. — (unc et . .. constituitur] Om. haec verba (i. M. —
connubiaj ronvivia <i. M. Fuit in <i. conuvia, .....le lcge conubia, ut saepe cst in optimis codd.—
primumj primo G. M.? — orbis, inip.] urbis G. M. In G. fuit imp. urb., sed Bigna transponendi addita siinl — pcr ca adhuc temp.j per ea temp. adh. (i. M.? — graeci] greci (i. — immort.] inmort. G. M.
— veteres] vertcres G. M. — tarquinii] Sic (i. e corr.; fuil tarquini. M. tarquine. — phocaeens.] fo- ccnsium (■. M.— tibcr.] tyb. G.— massil.] m assiliam M. - s;nus| Sic (■. e corr.; liiil SIUOS. — Bfflte antea G. M.? — phocaeenses] focensea G. M. (falso E.phoc.) — tolcr.J toller. M. — in njtimam — oram' (■. e corr. //* ultona — ora: fuit in ulttmam — ora, ut habel M. — oceani] occcani M. — gallicnm

L VARIAE LECTT. Al > JUSTLNUM.
Fnil iii <l. gal/io; corr. ga/lie, ut habet M. — rhod.) rod. <i. M. — amocn.J anicn. M. — classis Simosj
< larissimos <i. M. — amicitiamj amitit iam <i. — «ccupatiisj o< < iipatus est M. ct -i< linsso vnli -tur in <> . natii loco vcrbi est extat rasura. H< tin< tur autem erat in M. — gcnero| Sic G. e corr.; fuit geitere. M. gene. — proci cssent] processissi nt <i. M. — graec.J grec. G. — porrigitj Sic G. c corr.; fuit por- ttgtt. — massilial in assilia M. — ostia) liostia G. M. — rlioilani] G. c corr. rodani, ut habet M.; fuit nnlunis. — vclutij velut G. M.? — gracc.j grec. G. — assid.) Sic G. e corr.: fuit adsid., ut habet M. I) p< ricula pr<ipuls:in<l<>| pcru ulu pruptilsandu <i. — constitiierentj Sir G. e corr.: fuit constituerunt.
— Cap. IV. galli| galle M. — vitacj victe M. — ct mansucfacta| ac mansuacfacta G. ac mansuefacta M '. - moen .J nicn. M. — putarcj potare <i., ut M., sed u notis cxptinct. — olivam| obviam M. — s< r< ii | rcscrere G. M. — consiicvcrunlj consuerunl <>. M.? — a<lcoqueJ Sic G. e corr.; fuit adeoqui.
— impus.) inpos. (i. — graeciaj gret. h. I. et paulo post (i. — allirniat l.igur quiilain : qiianiloqucj a <l- lirmantc quo<lam rcgulo, quaniloque G. M.? aillirinante regulo quixlam I). — opprim.| Sic G. c corr.; fuil tib/ir. — <•! illanil et om. M. — canciiil cariem M. — partuj Sic G. e corr.; fiut partem. — pre-
< niul pr.ii'< ariu <■. M. — petissej petisset M. — catulosj tahthu fuit in G. — qtiamloquc ilom .J dom. qiian<loquc (i. M.? — exstruit) extruit (i. M. — solennij sollemiii M. solemni (i. — hospitii) Sic G. e corr.; luit hospitt. — jurcj jnres M. - sirpcisj sirpiis G. M. — inducij Sic G. e corr.; fuit induce. — ct ips< ] et om. G. — deliti-scitj Sic G. e corr.; fuit dilitiscit. M. dilitescit. — adcssctj adessent (>. M.
— soinno) sompno M. — invauerctj invadere G. M. — cognata] Sic G. c corr.; fuit cognita. — qtiae| Sn <i. c corr.; fuit qtiia. — graec.J grec. G. — adol .J adul. G. M. — solitaj ndsolita G. c corr., ut liabet M.? fuit adsoltlam. — ligiircsj iu_,uros <i. — coniprclieiidiintur, lati -ntcsqucj conjiraeh. G. com- pi .u hi ndunt ut latentesque M. — sirpcis| sirpiis G. M. — caesa suntj suitt om. (i. M. • — vigilias] vi_,ilas \| - statiuneinj statiuties <■. M.? haberej <■. <• curr. hnhiicre , ttt lialict M. \'l lutaiit {>. in <i. baec nola margitialis pcrtinct wSU lnwle,' quam interprotor ,-stc lniolae ftt,' undc fortasse librarii patriam conjici licet. — Cap. V. _;r ,iee.| grec. G. — carthag .J cartag. G. — cuni hisp.| ctiin cum G.; simI altcrum dclct. — pacemqui'] Sic G. c corr.; fuit pacemquae. — junxeruntj vinxerunt M. — foed .J fcd. M. — industricj indtistriae <i. imlustrios M. — fama rcr.) et fama rcr. (i. M.? — regulus| Sic G. e < urr. ; ftiit regulos. — quietemj Sic G. c corr.; fuit equitem. — specic] spcciae G. — torvac] Sic G. e corr.: fuit lorhne. — i utn in arccm| (i. ctnn macerein , ut habct M.; corr. cunt maceram. — in
purtu ilnis] //, ..... (i. M., quorum postcrior habct portihus. — cxclamatj exclamabat G. .M.? — illam;
qtia< | illa <]ue (i. M. — reccdere] reccderet M. — animadverteretj Sic G. c corr.; fuit anima rerterrt.
— immurt .J itimort <>. M. — donataj redonata (i. M. — fundataj Sic G. e corr.; fuit fundiite. — dcl ph. | <li II <■. M. — apull .J appoll. G. — audicrtintj audierant G. audiverant M. — quani rem, donii iiuntia- tainj qua re domi nnnciata <i. qua re deiiunciata .M. — publico| plublico G. — prosequuti| prosccuti (■ M I). — redemtamj rcdeinptani G. M. — cognoverantj congnov. M. — immun .J inniuii. G. M. — trogatj trogos M. — a Cn.J G. e corr. a Gn., ut habet M.; fuit ac non. — dicit) oni. G. M. (fuitnc tliit i re dirit?) — mithr.) initr. G. M. — cajo| gajo G. M. — epistol.] epistul. M. — vPumpei Trugi tpttoma kittoria nna Ith. XI.slII* cjpltci/. uitiptt lih. XLIIIS' G.
litli. \ IH. Cap. 1. M. tnciprt ..ispania. — ibcro — ibcriam] hibero — hiberiam (i. M. — kispanoj hispalo (i. his paulo M. — liispan.J span. G. M. — cognoniinaveruntj cum nominaverunt M.
— afr .J affr. G. — positaj Sic G. e corr.; fuit positam. — frctoj Sic G. e corr.; fuit frcco. — pyre- ueioj pMiiu ts (>. M. — afr .J alfr. (>.— assid .J Sic G. e corr.; fuit adsid , ut babet M. D. — torretur) tcrrclur M. — ita utraquc fertilior] (ap. August. Civ. I). IV, 6. hic locus sic citatur: ,ita utraqtie longe uhtrtor atijiu stiluhrior.-) — violentu) violenta M. — mcilia) incdea M. — litrainquc] utrumque G.M.
— tcmpestivis] Si< G. e corr.; fuit tempeslatius. — abund.| liabund. M. — nce ferri] nec fcrrique, sed i/ Mncto not. — praecipua est| esl om. G. M. — equor.] Sic G. e corr.; fuit aequor. — nec sunimae tant .J sc <l nec sunima tant. (i. M. — feraciorj fcratior M. — lenes] Sic G. e corr.; fuit lenis. M. Icves.
corr.; G. —
— pvreiiaeumj pyrincum G. pirrinewn M. — coitj cogit <■. M. — pyrenaei| pyrenei G. pirrcnci M. — spat.] spac. G. — passuuni| passus G. M.? — hisnan) hyap. M. — marinacj Fuit in G. iiiaurinae. — assid .J Sic G. e corr.; fuit ailstd., ut hahet M. I). — buiiiiniliiisj omnibus G. M. — Cap. II. inediamj inacd. G. — parcim.J parsim. G. M. — malunt] Sic <i. <■ < orr.; fuit mallunt. — immort.] inmort. G. 51. — in festos dies) Ftitt in G. in festis dies; corr. iit fiutu t&ebut, ut babct M. — lavari| labari ,M. — post sec. bell. Pun.J post sec. pun. bell. G. M. ?
— serie] Sic G. c corr.; fuit seriae. - viriatumj vitriotum G. utriatum M. — decliiianiloruniquc] Sic (i. e corr.; fuit deiliiiiitiitttlttiitque. — scquutij secuti G. M. D. — pcriculoruiii ... <<uitin.) Om. haec verba librarius codicis G. in textu, sed addidit margini inferiori. — sequuti] secuti G. M. D. — conti- nctitiaquc) incont <i. M. — tantisj Sic G. c corr.; fuit taittus. — coopitj cepit M. — persevorav< rit| Sic G. e corr.; fuit perscrerit. — ipsoj impo M. — Cap. III. lusit.j Sic G. e corr.; fuit luset. — equasl Sic G. e corr.; fuit equos. — fetusj Sic G. c corr.; fuit fetos. — grcgumj grcgiuni M. — natacj Bata <i. H. — gallaeciaj Corr. in <i. gn/licia, ut habct M.; fuit gallicita. — et lusitaiiia] aclnait G. ailiisii. M. (lalso I. ai Itistt., ut sano lenerini.) — ac tamj et tam G. M.? — inimer.j iiimer. (i. M.— galla<'< i| _alli< i (.. M. atitcm] bis cxtal ni M. — graecamj gretiam <>. M. — aaaerj Sic G. <• corr.; hil afbier., ut habet M. D. — tencrum] theucr. G. e corr., ut habet M.; fuit thecrum. — telam .J talam. M. — c Jl ir -] cipr. M. — ibi) Fuit in <i. uhi. — salaminani) salaminae G. e corr., ut habet M. sa/a- itiiin j lail uttammme. — euryaace] eurysce G. ctiriste M. — appnla.] adpnla. <;. M. — loca, uluj Sic G. e corr.: fuit locavx. — carthago novaj cartago G. M. nava G.; corr. ntne, ut Iiabet M. — ealUeoiam] calliciam G. galletiam M. — num< nj nonieri M. — gallaeciae] galliciae G. M. — ampbilocbi| ampbiloi i <■ M. — aeris ac plumhij acris columbi G. M. — miiiio] Sic (i. c corr.; fuit ntmio. — vicinol VICVBO M.— Buminil Bem. M. — exacindant] excidant G. MLf — ferroj Sic M. e corr; fuit ferre. — viol.J Sic (i. e corr.: fuit t ol — fulgure] Sic G. e corr.; fuit fttlijore, ut habet M. — terra proscissa estj est tcrra proscissa est
32
lant.| se.i nec suiiuna tant. <>. >l. — leraciorj ti ratior Jl. — lenes] nic U. e corr.; luit lents. 91. — irrigui, acs(uani.squ< J inrigua (corr. in G. irrig.) est variis quoque G. M. — aflal.j Sic G. e liut adful., ut babot M. D. — pyrenaeij pvrenei G. M. — dorsoj <lorsu M. — adhaerotj adhoret marij Sic G. e corr. ; fuit mare, ut habot M. — pvn naoumj pynnenm <<• pirrinenm M. — coitj

— 250 —
II. VARIAE LECTT. AD VECETILM DE KE ML.
M. proscissa cst in (i. e eorr.; fuil proscua. — quae in his locis| i/mal ia hU, omisso voc. locit <. M. — assidj Sic <>. e corr .j fuil aasid., ut habel M. I). — velut) velud M. — administrantj admini- Btrantea (i. M — ferro] (i. c corr. ferrum. — l>ill »ili| Sie. (i. e corr .j fuil birbiti, ut babet M. — cha- lybe] carlybi G. earlihi M. (falso k. rarbili.) — chalybesj (i. e corr. eahbes; fuil caUdes. M. taliber. (e. cahber legit.) — AuviiJ Sic M. e corr .j fuil //«< (i. <■. /7w >i.) — caet.] cet. (». — Cfap. /I. vero] fero G. M. — tartesior.] tarccssior. <i. M. (tartest. legil E.)— advcrsus| adversum <i. M.? — iicssissc] i;rcssissc (i. — cunetesj curetes G. M. — ex filiae Btupro] ex folia acsin pronepos (i. ex nlia estu pronepos M. • — c\tiii^tii| rxtiniiuc IM. — sed j>cr onines cas.| sed ail onincs rasus <i. (e corr.; niil sed et) .M.? — fortuna quadam] fort quedan M. — nutritus] nutritosM. — projicij proici (i. M. — maluitj Fnit in G. inadiat , sed i dclct.— jejunis] jcjuniis G. — uberibus] Sic <■• e corr .j fnil uberabus. — abjicij abici G. M. — plane] plonc M. — velut] velud M. — vehereturl «» vehere- tur (i.. sed syn. no expuncta. •— multo| multum G. M.? — asfuit] Sic (i. e corr.; fuit adfuit, ut habet M. 1). - ubera] Sic <i. e corr .j liiit hubera. — offcrrct] Sic G. c corr .j fnit offeret. — hau<l| hautO, i corr .j liui aai tH.ui (falso e. aut.) — lineam.l Hniam. (i. M. — ct notis] Sic G. e corr. : friil ex notis M. ei notis. — impos.] inpos. (i. — habidis] habetis <i. M. — quippe barb.] quippe el barb. (■. M.? — l<'^ilius| Si<- <i. e corr.; fuit reij. — junxit] vinxil (i. M. — et ox agrestij ex om. G. M. agresti in G. esl e Corr .j fuil acresti, ul habet M. — mitiora] Sic (i. <• oorr.; liiit misticora. ipsel ipsis M. |..-issus| Sic G. e corr.; ftiil passis. — fabulosi] fabulose M. — nisij ni (i. .M. '. — et cyr.| tt in (i. esl supra vers. cyrus w (i. esl <• eorr.; fuit cyetrus. — roxl In G. ost supra vors. — servifiaj v.-d vilia <i. M. — Italiidc| tilnili- <i. e corr .j fnil avide, ut habet M. — a succcss.| al> succ. <■ M.? — reten- tuni cst] esi om. (i. M., quorum posterior hal>'-( reteuti c corr.; fuit retento. — in alial Si<- (i. <• corr .j 1 'uii ahae. — geryon.] eerion. h. 1. et paulo post M. — saginaj signa M. — pccoraj peccora M. — sola<'| soli M. — praedac[ predae (i. — fratres] om. G. M. — illexj inlex. (i. .M. — Uap. V. hispan.J span. 6. M. — oarthaginienses] chartaginienses G. carthaginenses M. — provinc.] pro \int. <■. M. gaditani a tyro] gaudetania tyro G. gadetania tvro M. — carthaginiensibns] cartaginiens. <i. carta- gincnsibus M. — gaditan.] Sic (i. c corr.; fuil garit. —• carthaginienses] chartaginienses <■. carthagi- nenses M. — ibi| sibi G. M. — provinc.J provint. (i. — auspic^J auspit M. — hamilc.] amili. G. M
— magna manul manu magna (i. M.? — occupandam provinciamj occupandum provinciam M. — prO- vincj proyint M. — hasdrub.J hasdrybal G. M., fuit in G. hasdrio. — a servoj a oni. G. ipst tenservo M. (fuitne ipsc a conseno?) — ulciscentej ulciscentis G. M. — intcrfectu^ eat] interfectus essel M.— (falso e. interfectus cet.) — major] et maior G. M. — annib.l G. <■ corr. hartn., ul l>. M. hanibal. — namilc.] amilc. (i. M. — hisp.] hysp. M. h. I. et paulo post hlspani. — illato] inlat. (i. M. — sexdi ciml scdecim G. M. — provinciaj provintia <i. M., nt habel M. — augustus] augum M. corr. aguftus.
— Hic nulla extat subscriptio iuijiic m (i., neque in M
II. Variae lectioxes au Flavii Vegktii Renati de UE hilitari libros v.
<• cod. Giss. 3ICCLVI. lit. u. cnotatae secundum cdit. Sckwebtf. (Norimb.) 1767. 4'" Vid. Cofnment. Crit. p. 9.
[necriptio codicis Gisscnsis hacc cst: » Libet Vetittii de re milituri, tpd continet quatuor libros pariiales. — Prinin* Uber electionetn edocet juniorutn, ex quibus locis et quales milites probandi sint, ant quibus artnis exerciciis imbuendi. — Secundus liber veteris milicie continet moretn, ad 1/111111 pedestris institui possit exercitus» — Tertius fiber omnium drmorum genera, quae tcrrestri proeho necessaria eSse videan- tur. exponit. — Quartus univt rsas machmas. quibus vel oppugnantur civitaies vt I defenduntur dviiates. Navalis quoque belli praecepia subnectit. — In omni autem proelio non tam multitudo et vtr(us indocta, quatn arma et exercitam solent prae- stare victoriatn.
Incipit Rber pranus flavii vegecii renati, viri ilhistris, comitis epitoma rnstitutotum rei militaris de commentariis augusti, trajani, adriani nec non etiam frontini.
Librj primi prologus. in libros redacta] in libris rod.? (v. Hand. Hor. TnrseH. Vol. III. p. 291. III. n. 8.) — vcl mclioraj vel oni. ? — dchincj deinceps? — crebuit eloquential crevil eloq. ? — litterarumj literaram. — osse, vix sensij esse om.? — ut, quac — celantur — proferanturj el ideo, quae —celantur —proferuntur? — histor.j hystor. — pro utilitatc Romana] pro utilitate humaria? — igitur] ergo? — tironum] tyronum. — et titulos] ac tit.? — Invictc] Om. g. — sed utj s< <l uti. — ct ut in hoc] et qnod 111 hoc? (v. Ruddimann lnstt. Liflg. Lat 1'. ii. p. 235. nut. 23. ed. Stallb. cfr. Symmach. laud. in Valentin. §. 3. Vitruv. 9, 1,4. Sohn. Polyhist 11. extr, pos( verb. effreiendi.) —
Cap. I. In omni.. . victoriamj Haoc verba desrint in (■.? (v. Ihdtcem librorum.) .....isso posl nulla
vocabulo enhn. — quid adversus Germanorum] qnid adversus Britonum ftrocitatem, <|uiil adversum (iorm.? — hrovitas pot. aud.J hrov. aud. pot? — vir. corporum| Posterius vocabulum punctis notatur?
— afror.] alTror. — graecorj grec. — unqriam] 0111. hoc voc? — tironem] tyritonem. — solerter] sollortcr. — quotitliano exercitiO rohoraro] disciplinam cotidiaM exerc. rob.t — at <|ii<' in praeliisl in om.? — conliilit| cognovit? — promtjor est: rudis et ind,] pr.....ptior esl quamrpdis: rudis el ind.?
ad cadem] ad necem? -■ Cap. II (Titulus) notionibus] regionibus? -- Verum ordo deposcit] 11. - rom dcposcit ordo? — ad robnrj ad robor? — comprobataj conprobata. — qui se exig. sang. hab. noyj

II. VARIAE LE< TT. Al> VEGETIUM DE RE MTL.
!
M
i rt c\ia. snii2. sr habrre nov. ? — sunl atl bella protntissiini] Iti sunt ail liclla prompt. — igittir rgo? — contimtum] conttiiiptum. — ct consiliis] et om. — Ctip. III. scquittir, ut) ut om. — titilio ro sitj tililior sit tyro? — crcdo| Om. (fuitnc puto possef) — potuisscj pussc? — in laliorc] in lalio- ibtis? — ntitritur) enutritur? — solis ■atiens) solis ardorem paticns? — tolcrantiamj tollcr. — cui Mnl cujus gcst.? — compcllij conpclli.— portaro pon liis| pomlus portaro? — ct MMM] ct um. — anrariisj agiririis. — a civitatis illcccliris| a civililius illiccliris <!«•«». a ririhhus i/lrr.) — co modol lioc iinnlo.? — rolmr] robor? — ct camp. cxcrcit.] ct cxcrc. camp. ? — namlo| natans? — iilcm bcllator, idoin airrieolal iM agricola, iM brllator? — genrra tantiini arutabat armorum| genora tantum armorum mutali.it — quod us <|UO adcol quo Us (|tic adco. — Ouinetio ( in< innato| (|tiinrio cinoinato. — qtli niilin-| quani qui iniiius. — Cttp. IV. (l)rost titiilus) qua actatc militcs lcxi convcniat| qua actatc legi ogve- niat (sir cod.) militrs (fuitne contjrutit cum glossa ronrrniaf. Vidc Forccll. v. Cunnrurrr.) — et quiilcni| rqtiidem. — cogcndamj cognoscendam. — iinhihuntur] MMMttnr (vitium ortnin videtur e\ orthosr.iphi» imhiuiintiir. — saltus ct cursus| saltu ct cursu ? — ante tcntandus c-tj antea temptanda est? — lcgendi
sunt| dili -i ndi sunt? — ait| a'yt (sic cod.) — SallustiusJ Salustius. — Jam primoa itiventus, si.....I
hclli patiens cr.it. pcr lahorcm usti militiam disrrhat| Jam iuvt ntus simiilar hclli pacicns erat, in castris pcr lahoris ustiin iiiiIk lam disccbat? (planr lta Sti/ust. in Catil. c. 7, \. r\ rcr. Knt:., uisi qu«n| jtnn rniiuin hahrt.) - causscttir) catisctur. — noniltim] nuinliini. — tlolcat] doliat. — spatiumj spacium. - cquitrmj aeqtiitcm.— niagnis] niajts (sic cod.)— iaciat| iacrat. — nontj novcrit? — tractare scut.| I Mt ir.iilari ? — audartrr| audacitcr? (v. Grrnhard ad ( ic. de Senect. 20, 72.) — HuicJ Nunc. — dvrrsiiiiij advrrsus? -- Cap. V Oua statura sint prob. tir.| qua slat. tir. proh. sint? — ad mMm] aut coiisiilc mario. — uncias hab.l iincias srtlicrt fiah. ? — cquitcs] acquites. — cohortihus] coortihus.
UMMMl] amatam. — rxegcritj cxigcrit. — virium] virum. — tytlcum| tidriim. — Ctip. \ I. qui inrliorcs possint essc tir .J qui mrl. csse poss. tir. ? — qui implrre valrant hrllatorrsj qui implere va- Irant ol)i< nim brllatorrs (los. he/latoris.) — roniprchcnd.] comprarhrnd. — diritj suadrt?— cxilior cru- nlnis| exiliorihiis crurihus? — magnoporcj niagno opere ? — titilitts est cnini] utilius enim est? — Cap. \ II. vcl cligen<li| rel om.? — vrl penitus rcspucndi sint niilites| vcl priuttis rrpinliaiidi, vel re- MBMdi siiu nril. (Kx his retine vrl prmtus ripiii/imnli sint mil. Altcra pars lcctionis ex inscriptione huc tracta cst. — aucupesj accipios. — dulctarios] dulciaritis. — linteoncs] linthrones. — vidrnliii | vidchuntiir? — pjnacceaj grnecea. — fabros fcrrar.j fabros aiitrm frrr.? — sed eti.im| etiam om. (fort. fuit scd eC) — in prima dilectuum exaiiiinationej in prima de clcctis cxaiiiinarionr ( m£ tlcleetus MM .J — hoc offic. put .J hoc put. olfic? — mandandtimj mandatu? — apud| apttt. — bcll. comtnitt. lort. Mt] beil. est commitl. fort.? — et gcncrej ctiam generc? — idon.| ydon. — mcreat in castrts| morctur in castr.? — proferit| proficit? — ncgligentius incuriosiusque| inruriositis, omisso qite ct voc. iietjlitjrntius? — posscss. indict.l indirl. posscss.? — aut tlissim.j ac dissim. — magna dil.| niagnaqtie ilili^. ? — eligij eligi et probari? — Cap. 17//. dilectus] drlect. — vertim ante| verum rtiam ante.— pfMteMMiM] liraeteptandus. — comprob .J conproh. — qtiotidiana | cotidiana. — qui tlocerc possit, quod ipsc non tlidicit| qui doccrc possit et non didicit (num leg. et non ilnlitrrit?) — historiis) histo- ricis? — istaj ita.— complura, quac raxnxo vocantiir| quae coplura, t|uac laetica voc.— compulitj con- pMtt — ea mr| me OH. (niiin fuit fuleUssime me ilirrre f) — ( rnsorius] rrnsoriinis. — assertor] atl- srrtor. — nihil] nirhil. — mihi| om. — vclut| vcluti. — Cap. IX. ct cursuiii] et cursus? — nisij nisi ut? — semprr| srpc? — sustinctj sustinuit. — duntaxat] duiiitaxat. — millia| milta (et sic ubiquc).— quiequid| qiudquid. — assuefacicndi sunt| adsucti faciendi stint. — procurraiit| pracrurrant. — oppor- liinn| oportuna. — ut ad cxplor.] ut ct cxplor. — pcrgant) prragant. — quo vrl fossae transil .J quo aqua vel fossa transil.? — ut cumj et ttt cutn ? — ejusmoili| hiijusiiiodi ? — possit| possint ? (scil. mi- litcs.) — cum cursu) concnrsii. — perstringit orulosj praestringtt oettlos? — ( n.| (in.? — Salliist.| Saltist. — cum vclocibusj vel velocibus. — Sertorio| Sartorio. — nisi scse et suos mQ.J nisi seque et milites, omisso voc. suos , quod post mi/itrs addcndiini vidctttr ita >Mfi srtpie rt milites suos freq.' — < ap. X. non cniin pont. scmp.| non ciiim scmjicr pont.? — cedcnsj sedens. — imhribusj unihribus (fttit mMVJ — post cxercit. arin.| post arm. cxcrc? — galeariosj ^aliarias. — pcrcominounm] perCMino* tltim. ■— Cap. XI. antiqui cxerc.] antit/tii oni.? — corrol.] conrot. — iidcmqne] iteinqne (fuit scil. tAmmm .J — dupli| duplicis? — cxercchantur| rxrrcebant. — invicttim arinis Virnmj inv. viruin ■im.f p (iss ,]n| pussint. — vrlutj vrluti. — caput attt facicm peterel .J caput pctrrrt aut fac? — cmra] i ura. — acccderrt| Om. — ct qnasij et 0111. — tentaretj trmptarit. — Cap. XII. pnncta, duas tini ias adacta] dtias tinrias puneta. — usns cssc constat linin.] usns ronsiat essc Ko.? — dupli| duplieis? — sumsissetj suinpsisset. — Cap. XIII. a cainpi doct.| a Mk — imliuriidus| inliiirnilus. — ariiiatiiiis nirlius pugnare qnam ceteris| armatitra nieliiis pngnare, quam crteros (lege armaturam mel. pugnarr. MM ntiros.) — <ltiplis| dnplicihtis? — hordeitnij orih tim. -- eis| Om. pronomen. — principlornm] principum? — latisj ilatis? — coinplcrcj conpl. — ncque frl. nrqtte laud .J neqttc laud. ncqiie fel.1 — ahiiiiil.iiii| hab. — ropiae] copia? — inrlhnant] m ineliii.? — solo| soliim? — sitliimintiii j snbicinntnrl Aul cnini| Nam aut? — pereunt] periunt. — imiave| iaMrft — iaiperitMW] iinpeiitiqiir. — Cap .XIW \d missilia iacienda exereendos tirones] tyronM rxrirrnilos ad missilia lacrnda (l<>g. iarientla)^ — advrrstis lioin.) vrrstis hoin.? — compcll .J conp. — attrndatl intrnilat? — ut inagnis viribus) ut in inagnis vir.? (v. Rudditnann I'. II. p. 267. not. 17. liernhardy (iraec. Syntax. p. 213. not. 93.) — aequir.| adajnir. — Cap. XV. Sagittis tirones cxerccndos diligeMerj sa: . dil. tir. inhiK iitlos? — tertia vcl qnarta pars| trrtia pars vrl <piar(a? — ad illos ipsos semp<T excrc est palos] illos ipsos exerc. est sempoi ad palos? — ac doctoreaj et doctorcs? — solcrtia| sollcrcia. — ct dextraj ut drxtra? — eonsentiantl l OMenciatl — in r<|tio| in equos. — <loreanlur| doCMt — qtiotidianoj rotid. — in lilu isj in lihro? (v. Frst. vv. Peremere, Prorubitores, Projieram, c quibus loris appari t iinuin tantuin librnm ric ilisri- tMM mMtari, non plurrs a Catone cssc srriptos.) — ( laiidius| rhuulilnis. — ailvrrsum| advrrsus? — eMrcrtnm] exrrcitus? — sulijiigum Dliaerantj suhju^avit? — aric rrrtaturus| in acie ccrt. — Cap. XVI. cxerccndos] fundis cxcrc? — fuudarum tistiiii] fuiulariim enini usum? — halrarium| balneariim. —

— 2bz
11 VARIAE LECTT. AD VEGETIUM I)E lih MIL,
adversumj advcrsus? — cataphrartis] catafrart. — teretes lap.J trrctcsque lap. — fustibalo] fustibulo importentj important. — nullus est laborj nulhu labor est? <— Cap. XVII. de exercito pl.J de vexer- , itio pl. — Martio barbulosj marcio barbulos. — illyr.] illir. — quae qiiod his telis sricnter titchan turj quae ex his telis sc. utabitur (num lcg. quae, quod ex telis scienter ytebanturl (\. Ruddim. P. II. p. 268. not. 17.) — oiiuiia bclla confccta] oinnia bella ease confecta? — censuerintj censuerit?
— inscrtos scutis| insertos in scutis? — consueveruntj consueverant? — opportj oport. — jaciunt] jactent ? — mutuaril mutari. — missiliumj missibuium. — potuerit pervenin] potaerinl perve- nire? Cap. XVIII. ad ascendendos equosj ad exercendos cquos? — a stipend.J ab stip.? destrictej districte. — hieme] hyeme. — dum consuetudine proficerentj dum consuetudo profice- ret? — partibusj Inclusit Schweb. hoc voeabulum. Extat in G.? — <t insilirej et oni.? — Cap. XIX. exercendos tir.J tirones exerc? — quibus in arduis exp. nec. inuninet annon. pariter el arma portandi] quibus si ui arduis exped. nec. imminet, annonam pariterque et anna portent? (cfr. Kruger de attract Gracci et Lat. serm. §. 96. inprimis cfr. exemplum Cic. in Catil. II, 3.) — nihil
enim estj non e...... est? — cognosciturj cognoscimus? — injusto sub fascej invicto sub fascc? —
<-arpit] capit. — bostij bostein. — exspei tatumj exspcctatam. — Cap. XX. quo armor. gcn.J quo gcn. arm.? — tentemusj temptemus. — antiqua penitus consuet. del. csi| antiqua consuet pen. del. cst? — GotthorumJ gothorum? — hunnor.J bunor. — tamenj om.? — catapnr.J catafr. — gravia| graviaque.— utiquej om. — cassides refunderej cassides se debere fumlere. (lcgc ca.\.\. ,\c debere refundere.) — ita
lit. ut non dc pugna, sed de fuga cogitent, qui in acie nudi cxponuntur ad vulneraj ita lit. ul ■.....ke
pugna cogitent, scd in acie. (lege tut non de pugna cogitent, sed de fuga, ,//', m acie.) — draconariij
,n......larii. — facicnt] faciant. — nuda esse constatj esse om. — et pectoraj et corpora? — et galea
fortasse, raro meditanti arma| ct galca. mcilitanti fortasse raro arma tractanti. (num fuit meditanti fortasse raro arma, raro tractanti ?) — quotid.J eotid. — oncrosaj honerosa. — ct turpinsl Om. baec verba? — exercitiumj exercicia? — praeter scutaj inter scuta? — a quibusj in quibus? — Erant autem apud veteresj eranl tamen inter veteres. (leg. erant tamen apud reteres intcr ped.) — funditoresj fundatores. — hij by. — pileisj pilleis. — vocabantj vocant? — missilibus] missilia? — stiblili| sub- tilo.— quae in scuto lixa non posscnt abscindi| quod in si uto li.xum non potest ahscindi? — et fortitcr directaj ac fortiter directum? — hisj hiis. — BebrasJ brebras. — acternasj vel ternas. — Sciendum praetereaj sciendum est praet? — pila| pilam. — ut appelLJ ut adpeH. — quocumque genere antiq. armor.J quoc. ant arm. gen.? — Cup. XXI. rectel recta. — videanturj videatur. — ductisj deductis.
— Cuji. XXII. ubi et hgnorum] ubi tamen lign.? — commor .J conmor. — eligeturj eligatur? — et altior) aut altior? — ne torrcntibus inund. consurv. cainpus| ne torrcntibus rampus consucv. iiiund.? — < ,,/>. XXIII. Quali specie delineanda sint castraj qua specie rastra deolinanda (leg. delineanda.) sint?
— semirotunda] semirotonda. — si iter agitur| si inter agitur. — post practorium| post praetoriain. — Cap. XXIV. circumcidunturj circo dicitur. — rx illisj ex biis. (lege ex iis.) — velut) vclud. — levati sunt cespites: ilcinde cet.J lev. sunt cespites: sed si aecessitas premit deiude tum? — fossa fit| fossa sit. — iiiin legitima fossaj legittima tunc fossa? — alta sub lineaj alta sublimitas. — alta tredecini pedes, duod. lat.J tredecim pedibus alta et duod. lata? — supra quamj super quas (lcg. quam.)? — consueveruntj consueverant — ligones, rutra, qualosj ligiones, palas, acistita, qualos. (leg. acisciila. V. Dufresne v. Aciscuhtm. ( li-. Veget 1. II. extr.) — Lap. XXV. absentibusj Om. voc. (num inverso ordine fui( advers. absentibusl) — Cap. XXVI. laxentj laxarent. — ut constipatij et constipati. — ita rariores] sic rariores? — ad dimicantiumj ad dimicandum. — in aciem dirigcndi] in arie dir. — intcr- ruperitj interrumpit? — Cap. XXVII. quotiesj quociens?— sequerentur — cederent — repedarentj se- quantur—cedanl — temperent? — et ascendere et desccnderej et desc. et asc? — Cap.XXVltl. in hominibusj in omiiibus. — nec defectacj nec cfTete?— EpirotaeJ Epiri? —■ Thess.J tess.— ac ThracesJ et thrac. — confirment. Longum cst cct.J confinnent liritanos vero nullum Cesarem bis vicisse in lictoribus (lcg. littoribus.) suis manifestum cst. Longum est cet. ? (Exciderunt haec vcrba propter re- petituni vocabalum manifestum.) — in Rom. imperiij imper. rom., oinisso in Giss.? — traduxit] trans- duxit?— ad postremumj ac postr.?— \iginti et quoil c .xcurrit, annoruinj XX el llll circiter IX cursus annorum. (ex his retine XX et IV crrciter armorum. — enervaveritl enervavit — Vilius enim coiistai| utilius enim constat. — Subscriptid est >Flavii vegecii renati viri iltustris epithoma; antigua exercxta- cioric tyrottum digesta per tytuloi liber primus explicit. Incipit prologus seeundi libri.*
Prologus libri II. artis armaturae] partis armate. — continuisj continuimu cod., quod traid sit. nescio. Fort. contirientibus lcgcndum cst. — approbatioj aprob. — tranquill.J transquill. — tuaj om. — quam mens terrena poterat concipere] quam poterat humana concipere. (leg. quam poterai humana mens concipere.) — praeciperer| praecipcrcm. — barbararumj barbarorum. — rursumj rursus?
— mandatisj praeceptis? — morej modo?— perennitasj perhennitas. — de dilectuj de lectu. (lege ,/, delectu.) exercitattonej exercicio? —. obtuli] optuli. — cessitj gessit. — Cap. I. in quot generaj genera om. — virisj viribus. — classesj classem? — alares dic.J dic. alarcs? — flammulisj flammis?
— ocreati equites sunt instituti] ocreati sunl milites vel equites instituti. (dele vcrba vel equites.) — • lassiumj classis? — liburnarumj lubernarium. — lusoriarum] lusiriarum. — ct flumina] vel flum.? —■ major numerus peditumj major nuinerus numero milituni. — sumtuj suniptu. — et expensaj et om. — vei foedcratisj ct fed.? — eorumj iorum.— diligentiamj diligentiam animorum. — Cap. II. phalangesl fal. — ct in una phal.J In in una ph. , omisso et. — octo milliaj novem milia. — ex diversis numerisl ex diversis numeribus. — necesse rst autem tardiusj necesse est tardius autem? — complerej conpL
— sollemnibusj solempnibus. — quotidiej cotidic. — hisj hiis. — cnm gravem armat.J cum habeat grav. arm.? — ferentarioa, sagittj infitos, sa -iit. — funditores] fundatores.— cum propriosj cuin pro- priis. — et sibi insitos cq.J et sibi imperantes cq.? (i. c. obedientes. Vide ForceU. v. Imperare.)
— iisdem] hisdem. — malneulis] materculis. — castra muniatj castra juvat. — nulloj nulli. — con- sueveratj consueverunt? — Cap. III. fecerintj fecit (num feceritl) — hodiequej hodie. — cum vir- tutis praemia] nam cum virt. praem.? (lege nian cum deinde.) — niorbo aliq.J aliq. morbo? — annis

II \ kRIAE LE( TT. \l> VEGETIUM DE RE MIF.
stnsj sins. annis? — imoj yniino. — dcced.J rcced. — sim| sunt. (comp. cst st.) — sacpc dnxissct. plus se etc.j scpe dixissc icrtur, quod plus se rcip. crcd. fut. (leg. saepe duxisset, dixisse fcrtur. quotl cet.) — conlcrn t in littcras) confcrrct in litens? — coinplurcs] qtiamplurcs ? — ali cjusinodi] ab oiii.?
— comprobatus] conproliatur. — in qiianlum] in om.? — ct ililis) et om. (i.? — Cap. IV. auctorilnis] ai tonhus. — aih i rsiis] advcrsum? — ut cuicui hclloj ut cujus bcllo. (lec. cttivis.) — duac leg. credc- rcliliir possc suff.] duac crcdcrentiir lcsioncs crcdcrcntur possc. (lcg. duae rrrd. leg. jiosse sttff.) — pcrccpta) praccepta. — cxercitus bcllicosos] exercitus bclli bcllicosos. — Cap. V. aniinis corporibiisquc| aniino corporeque? — quulnli.inis] cotid. — ct matriculis inscrti) CM matriculis inscruntur? — Nam inipcraton cum augusti nomcn acccpit] nam cum inipcrator aug. nomcn acc? — fulclis cst pr. dcv.l M 1 st ct pr. dcv.? — cum fnlclitcr cum diligitj cum fidclitcr CMi diligaatnr — qui dco rcgnat auctorc] qui rcmi .it dco auct.?— dcscrturos) dcserturos militiam?— Cap. 17. Ouot cohortcs in nna sint lcgionc, iti in qiint nuliirs in una cohortej quot coh. sint in una lcg. ct quot mil. sint in una cohortc. — Scicn- dum cst auti inl sc icinliim Hkk cst? — et dignitatc| Haec vcrba om. (i. — M ge n cra atquc institu- HOM liti r.iriiiii] nam gcnera atquc instiltitor litcrarum.— sclcct.) elcct.? — quod Braecip.j quoil quiilcm pracc? — (otius lcgionis) tocius legiono. — imag.| ymag. — llabct) ct istc habct. ( lcs. rt i.sta nabet.)
cobors mil|iaria| cohors militaria. (leg. coh. tniliaria.) — validiores] validioris?— hae quinqufl coh.) ec qiiinc(iic coh. •— enuclcatij cnudcati. — adscrib.J asscrib. — bonos accip. consuev. bcllat.J lionos MMMTil acc. bell.? — his) hiis. — scptingcntos viginti sex| DXXX. — Cap. 17/. ut proprio utar • oc.| ut propr. vcrho utar? — et disn.] ac disn.?— provcnit cx laborc| provcnit ut cx lab.— a tribu) ex tribu? (v. Iland Hor. Turscll. Vol. II. 11. 623. 18.) — qui in proclio primos ordincs dMMtl qui in proclio primi sunt ct ordincs ducunt? — rUvialcs] flamalcs. — sccundi] om. — imagini fcri) iinagcni feri. — appcllati] appcllan. — hi) hii. — vicarii) jurati.— tcsscrarii| tcssalarii.— tcsseram] tessaras. les. frwrra\.) — antcsisii.ini | antcsisnarii. — exercitui visens vis crcscit| exercicii genus crcscit. Ics. uiriitiii ttigrns ris rrrsrtt.) — promoventur beneficio trib.| pronioventur oflicio trihtinorum ? — ppcllatij om.? — buccin.J bucin.? — aere curvoj creo cornu. — buccinaj bucina. — comitt.J conmitt.
— ad podismumj ad podissimuni. — dimetiuntur) dcmec. — milites tentoria fisant) tent mil. fig.? — hospitiaj oflicia? — Torquati duplares : torquati sesquiplarcs] torquati duplares, torquati simplares? — bi) hii. — BDmiaj munera ? — Cap. \ III. Vetus autem consuet.| vetus tamcn cnnsuet.? — commoil.i| connioda.— princcps Mtemj autrm om. ? — hominesj om.? — ad quem prope omnia, quae in lesione onliiianila BOnt, pertincntj ad quem in lesione prope omnia, quac ord. sunt, pcrt. ? — cobortis primae|
rimae cohortis? — tcrtia ct quartaj et om. ? — in tota autem le§>] in tota enim lcg. ? — Cap. IX. ss .r .i] tcssara. — admisissetj cominisissct ? — ilcput. a trib. ad poen.] a trib. deput. ad poen.? — et aniiona) rt om.? — disi iplinae jus ct severitas excrcitio| discipline cius et se veritas ct exercitacio. — ■OtiaUe] cotidic. — curabatur] corrobatur. (les. corruborabatur.) — diligens et sobriusj dilisens so- riusque? — legioneal sibi crcilitain assiduis operibus ad omncni devotionem, ad OBBHefli (ormabat industriam| lcs. sibi cred. ad omncm dcvotionem cuin industria assiduis opcrationibus cxercitationibus atlonnabat. ( lcs. opcralionibus ct cxerc. affurmabat: quod postcrius vocabulum quamqnain nusquani iu Lezicia fcaHltllll repperi , tamcn non dubito, quin s< iiunium sit ap. Vegetium, qiium in egregio cod. Giss. exti i ) — ad pracfci li laudcrii| ad (ujusque supcrioris laudem? — Cap. X serratur] secatur ? — quibusj ■illMMet — aperiantni Hwm ] BMVBtU lossa? — contexitur vallumj exercitus vallum. —■ aquac uctusj aquae ductis. — ballistae| baliste. — Cap. XI. defeiuluiitiir propriaej def. propriae imperatorcs.
— qui veficulaj nut om.? — quassataj caquassata. (lcge runi/uassata.) — loricariasj lucarias. — ad niorcm liessorum| ail inorem bellorum. — judcx erat propr.j judex propr. erat? — Cap. XII. milliariaj milir.iria. (Ics. mi/taria.) — ccnsu| sensu. — militcs mittcb.J mitteb. militcs? — quotidicj cotidie. ■— BofcortareatDr] hortarcntur? — per hanc laud. ind.J per tribiinum laud. indiistria. — usu| ausu. — Cap.XIII. antiqui, qui| antiqui, quia ? — adscriptumj asscriptiim. — qui nunc centenarii vocantur. traMVOrajl BaMJ mi nnc centenarii vocantur nimiuin bellicosos loricaros (les- lurirarius.) transfusis CBM — ut faciliiisj quo facil.? — a suisj Haec verba desunt. — quos sinsulas] qulbus sing.? —■ qua- tOMS] quatinus. — ccnteni BUl.] ccntiim ? — quasij Inclusit Schweb.; evtat in cod.?— Cap. XIV. ap- pellatnrj rocatnrf — Ut enim centnm et deccm pedites ab uno ccnturione, sub uno vexillo gubcrnantur. ■imiliter XXXII equites aJb uno datonaM sub uno vexillo regunturj Crntum enitn et X prtlitrs ab uno cent. sttb ttnu rr.rillu riguiititr cod., ceteris vcrbis omissis. — et proceraj et om.? — qui conttibcrnalesl fW Muf — calceatij calciati. — ac splend.] et spl.? —- ut loricatus] et loric.— loricasj loricas suas?
— curarej et curarc? — samiarej Oin. hoc voc. — ipsos equos] equos ipsos? — Cap. XV. exegerit] ■ Aiserit. — annectitur| adncct. — qui habcbant] qtiia hab. ? — spathasj spatas. — semispathas] semi- ■pacia. — qiiinque scinis] qoiaane et scmis? — et acatatoaj et om.? — trianguloj Om. — qiiinque scmisj tritim ct sciiiis — vcriciiliiin] verric.? — fcrentariij ferrentarii. — sladiis] vcl gladiis? — accinctij accincti sunt? — fundasj fundos. — cui junsebatiirj cui augebatur. (leg. rui adjungrbatur.)
— in secunda acic sinistrum) sinistrum in sec? — obtinetj optinet. — Cap. XVI. ab hiaj ab hiis. — quasij Om .f — reperirij reparari? — scutaj etscuta? — faciliusj celerius? — Cap. XVII. ( ommissa M £MJ missa pWMk — sctilt.itorcsj et scutatores. (leg. et scult.) — poterant] potuissent? — ac nuilt.| et iniilt. ? — cominus] comminus. — fugassctj fugissct. — oi clinemqiie| nrilin.itioncmqiie ? — iii( om |io- sitosj ct ineonp. — aut sup.| atquc sup. — quia jus legionis estj quia legionis vis (leg. jus.) est? — I iiji. .VI///. coruin ( in titulo)] Oin.? — adversis scrib.| avcrsis scr. suis. — Scty ^aTaj stigmata ? — crat Bomefl adscrj nomcn er.it ascr. ? — addito cx qua essct] add. et ex qua ? — ex hisj ex hiis. — ■mn. mbc ( "iv.| mnn. civ. esse? — omnc genus mi |itum, omne genus contineret armonim] omne genus Bulitnm conlineret et armoramf — super.irej superari. — cupitj cuperet? — votis omnibusj oinnibus votis ? — temp. spat.J spat. temp. ? — quotidie) cotidie. — olim consuet. cst mut.J olim est cons. miit.?
— percnnitasj nerheiiipnitas. — antc tentamcnttimj antequam (cmptesf — Cap. XIX. ct comput.) vel comp.? — BCholae] scole. — ab his] ab hiis. — peritia, calculandi) peritia sive usus? — nuineroruiiij uunierus.— quotidj cotid.— adscrib.J asscr. — actisj artis. — polvptychisj policicis. — quotid | cotid.
82*

H. VARIAE LECTT. AD VEGETIUM DE RE M TT..
_ ngrnrias] angrarias. (voluil lihrarms angarias.) — coriiin] ioruni. — ac probatis] approbatis. — iis-
drni| eisdem? incongrunm] incograum. — videbatur] viderctur? — imperatoris] imperatoram ijiii vuraiiluij <pii vim n 1 >;in111r'< - i|iiain fuissrt] postqunm fuissct? — fascirularia| fasriculariam. —
aqnam, Btramcn] aquam, castra, str. — munia] miminu vel i .......ra (comp. esl ituma.) — Cap. vv
gervandaml servandum ipsis?— comparationem] conparationem, si ab ipsis militibns servaretnr, contnb. cet? absumi] assumi. Depositio] Separatio? — sumtus] sumptos. suam videt] videl snam? — apud] apui. — copbino] coflno. — Cap. XXI. ita fieri promot.] ita drbent fieri prom. — Bcholas] sco-
las. — mil. proinov.] promov. militcs? — rur -us| rnsns. pr.....cerius] primns serinus. — item leg.J
i(a leg.i — venerantur] venerebantnr? — contextionem] contestacionem? — omninm coh.] ct omn. coh. — equltum | <■( <•<(. ? — scrvahaiur] scrvadir? — <'a/>. XXII. cornicines] <•( corn. — bqccin.] Im- cin. — nutnm. Ergo quot ad al. op. <'.\it. sunt soli mil. tub. can. Quot. autem p, cet.] nutum. Qnociens movenda sunl signa cornii iin s i•anunt. (Jnocirns auicin p. — ( lassicum item app.] class. autera app. •— i I agrariasj v<-l angarias. — sivc ad opns aliquod] sive ad aliquid opus (leg. ad aliqteod opus.) — lubicine admonente] tubicine admoniti?— in otio deberi licn| in otio fnri deb.? — <H)i. .V.V///. e( pos( mer.] ac |">si mer.? — in armis] [nclusil haec Schweb. m om. cod.? — annorum] armorum. — tradit; sed po -t quanta] tradit, sed continua exercitacionis meditacio, sed pos( quanta (num posterior par- es( pro glossemate habenda?) — armaturam, quae] armaturaque. — non tantum arm.] noc ideo tant. arm.— quotid.] cotid.— acquir.] adquir.— illud veromaius cstquiddam: ordincs servare discunt] illud vero majus est, u( serv. ordines discant? (tom vero scribendum es( comitentitr pro comitantur.) exsistitj extiterit? — eum multitudinis sit tanta confusio] licel multitndinis -i( confusio, quia oninia credunt peritis? — ad palum quoque vel sndes] ad palum qnoque sudibus? — junioresj Om.? — cuui latera — eondiscunt] ul latera — condiscant? — C 'yi'-J C ''P- — meditantur] meditentar. — ul et ars] ct ut ars? — ct dcxtrac] et omisso babct dextra. — adcrcsc.] accrcec. — sexccntos peiles] l)X pcilibus? — trcpidationc] tripuilatione. — in acie faciebant] in acie facilc fac? — fecerant| fecemnt?
— adsuesc. csl etiam] Semper ads. esi etiam? — cmillilur| mittitar? — libralia| libraria? — velut] velud, etiam hib.] etiam oin.? — armatos] arinatis. — quotiil.] cotid. videatar] judicatar. — Cap. XXIV. el exercitii (in titulo.)] ct om. — quotid.] colid.— angerel agere. — quemque] que .....
— evehere. Artifices sccnicis ab exercitiis] eveherc templi vel teatri i. jaculatores ab exerc. — ab exercitiis (altero loco.)] ab exercicio? — vcl jam vet.J vel etiani jaro vet.? — <a /i. XXV. quae nnllae loricae, nulla possnnt scnta suffierrej quibus nullae loricae, nulla possint scnta snfficere? — singnlas carrobalistas] balistas, omisso voc. singu/as. — tanto longius ac lortius] tanto velocius ac forcius ? — ad qnaram imp.J ante quaram tmp. ?— pcd. scutatij pedites scutati hostium. — obstare] starc? — per sin- gnlasj per singuln. — scapbas] scafas. — caten.J catben. — eisdemj hisdem (log. iisdem.) — inono-
xylis] monosillis. — Aumina, quae sine pond. vau. nequeunt] lli.....na sine pont. quae vad. nequiunt —
harpagones] arpagonos. .— et talc.] <t om.? — confixas] confixis. — ad fossarum opcra faciendaj a<l fossas faciendas? — portetur terra] terra port.? — materia] inaterius. — in quoque bclli gcnerej in qnocunque belli gen.? — necessaria esse creduntar] necessaria sunl vel esse creduntur (num alterum rel esse cred. ejiciendum, ut e S <TTo -cpo 'fta{ vitio ortum?) ■— Subscriptio tflam Vegetn Ilr/ia/i riri illustris comitis epithotna iiutitutorum rei miUtaris de commentariis auguety. trajany nec non etiam frontini liber secundut exphcit. fncipit prologus tertU libri jUnw vegetit.
liili. III. Prologus. loquuniiir] locuntur. — apml] aput. — primi namqne] primi denique? — revocarintj revocarent? — quos taxnxsc appellaverant] quos tacitos appellabant? (leg. tacticos.) — va- rietatemque pugnandi] var. armornm? — pracrepcrint] praecipcrint.— edocere] edoQeri — nsii| usnm.
— jussisti] jusisii. — ceterosj oetera? — Xanthippi] xantippi. — carthaginiensibus] cartaginensibus.— ital.j ytal. — Ergo] [gitar? — inibuatj inbnat. — casuj causa. — quem intelligil snpcriorem esse pu- gnataram] qucm intelligil esse superiorcm, si pugnet? — Cap. I. qui inoilusj <juis modus? — dilect.J delect. — liir autera tertiusj autem om.? — victoriaej victoriarum. •— intelli^erenturj intelligentur. — nec non etiamj etiam om. Gt.? — Huic] luijus? — Xer.xisJ xcrscs. — milbrici.] mitriit. — excmpla re- leguntar] exemplare leguptar. — casibus] cassibns. — numerosis] inmersos (lege inmensis). — quan- tumlibel sludiosej quantolibel slmlio? — dclil| deficit? — effugerintj effugiunt? — ut semel territosj ut om.?— eruditos exercitusj eraditos armis exerc? —. in levioribns befiis] in leg'uibus bellis (si( cod.) — hostium cojiiac dicer.] hoslium copiae equitam ducer. — el quataor] et om.? — provid.] ut prov. ? — consulum alter ambovel consulcs ambo vel altcr vel alter amborum (dele alterm vel alter.J socioramj socialium? — Cap. II. vel maxime] rel om.? — tempore] temperie? — aestate mil.j mil. aest? — tardins eg*.l egr. tard.? — aestu antc lurrm| in eslnante lucem (leg. inaestu) — anl ligno- riimj ac lign. ? — paludosis aquis] palustribus aqnis? — similisj siniilcs. — ut boc casu| ttt om. — opport.J oport. — cum his] cum hiis. — quotid.j cotid. — similiter cquitcsj et similiter? — nihil iisj Dichil liiis. — in iisdem locis] in hisdem locis. — niilitimi multitado consislal.J militum consnetado cons. — <'ap. III. pabula et fram.J pabula vel frum.? — pabnli framentique] pabnlo framentisqne. — subveniri] subvenire. — maximum telumj maximum consilinm? — ante igiiur qnam inchoetar bellum.] antc quam igitar incb.? — pabula] pabulum? — maturius exigantnr] mutaari exigantur? — in op-
portunis] in portunis. — ac munitissimisj acutissimis ct munitissimis. — amplior semper i .....lus. quam
sufficit| amplior semper i|inm modus sutficit? — compar.J cpnpar. — freqnenter autemj freq. enim?
— pntarisj putaveris? — fame sperant vinc] fame speranl essc vinc. 'i — prosccutorcsf exc< ulores?
— urg. provincialesl urg. provineiales sunt ? — irrnpt.] ernpt — pracvenerit] pcrven. — fidelis hor- reorum custodia] fidelis servatorum cusl.? — procurentarj procuretar. — sera parsim. est] cera (le^. sera) esl pars.? — tumj tunc ? — in ardnis exped.] in exped. ard. ? — aestate] ct ratate? — yim, aceti] e( aceti vel vini? — declinandaj decl. est? — ab iis] ab hiis. — praecipueqne cavendum vide- iur. ne] praecipue cavendus videtur omnis dolns bostium, nc? — Cap. IV. quemadm. oporteat provi- dere, ne militcs sedit fac.] quemadm. oporteal provideri, ne sed.mil. fac? — el cum pugn.] cum om. (fort. lcg. ut j>. nottt.) — nolitj nollet. — iij hij. — sustinerej sustincri? — dcclinantj declinarent?

II. VARIAE LECTT. \I> YEtiETHM I>E RE MII..
(ot iv (pjyoitv.) — arti issima | artissima. — ad nomrn] ad noinrn. quando vocantiir? — ad transniit- tendas lossasj ail Ir.insiliindas Ibssas? — sou fluv.| vrl lluv.? — prr iliiiucisi | prr ilumos? — in scu- tis| M om .f mi/is pro .sritlis. — ex div. convcncrint locisj cx div. conv. numeris? — nrccssc cst| r.sl om. — si liirlmli niij si t |ui turb.? — prudcntiori| prudcntiorc? — aliiic.] aliic. - licri mcdic .J fcrri mcd.?
— nion- naipfwnl ■ mMIMN ? — i |iioruni oxorritusj f|iiorum cxcrciluiii ? — supplic. form .J rormido suppl. | — Cn/t. I. vcl in pracl.| ct in pr.? — ista vor.j ita voc.— qiioliilic) cotidic.— dclict variari| var. dcln I ? — host. «i«n. asnosr.] si«nuiii liosics a «n.? — nmla signaj multa si«na. — disnosralurj dinosi .iiiir. — in itinrnbu?] in om. — in praclii conf .J m om. — i |uil >usj om. — aliquando crcctis. alii |ii,iiic!ci pend .j crcctis aliq. dcp.. oinisso altcro tdiqiiando (lcg. quibus rrrrlis altquando, aliqiiimilu iirml.) — C'1 /i. II. adsi runlj asscrunl. — pracparatij parati. — in ilincrc aiilcni| niitrtn om. ? — tur- VmMfj torhantur? — idcoquc| qur om. (i.? — dcbct diixj du.x ilolnt? — passuuin| om. — pcrdiscatj om. — compcndiaj conp. — gcriturj gorchatur? (scil. aliquatido.) — vcruin] scd vi ruiu. - profccturis eligereiitj profccturus eligerct. — ad lioc] idco? — sub pcriculo cligc iiilariim viariim duccs nloncos scicnlcsquc| sub pcriculo eligendi sunt viarum duccs idoncus scicnlcsquc (log. idortri.] — ostcntationcl MMteatacionc ? — intclligcnlj intclligant. — pcrfnliacl ac perlidiac? — pcr quac loca| ad quac looa?
— in cxpcdilionibusj in cxp. crcditnr? — l.ihvrintlio] laborinlbo. — scmpcr occulluin csscl) scmpcr csscl oroiiltiiin ? — siispii ionibus] suspct lioiiibus ? —■ proleoturus) profccturos. — cuni cquis probalis- simis mittitj cum cquis probalisiiuc nnttat. — nc nliquas adv. mol. insidiasj nc aliquam adv. mol. in- sidius (nuni fuil ne aliqiiando adr.) — comprcb .j conpr. — indc pcd .j dcindc pcd. — a frontc| a om.
— ii.iiii insnliaiorcs (ransvcrsos frcq. incursant.| nam insidiatorcs in alio loco iinpulsant transvcrso frcq. innirsii r' illud quoquc] illiid tamrn? — oircutiiliinduntnrl circonfuiulantiir. —■ nc vcro] ncc vcro. — kerreatj coaterreMi — MgaMruaJ sagittariis. — militcs turli.l pognmtea mil.? — duxcruni| Sic G. c corr.. liiit di.r. — galcirios| salliarias. — variclas advcncrilj var. evencrit? — varictur] variatur. — vil.iniliim | vit inilum csi ? tcnuclur] attinuctur (lcs. altrnurtnr.) — intcrpolataj intcrprolata. — uitcr- poiiiinli] pr.n poncnili? — tardciit| rctardcnt? — compcll .j conpcll. — scicmbiin ctiam, quod| scicn- diim csl, quoil (lcui. srirtiduin r.\t rtiain quod.) —■ in bis locisj in biis locis. — opport .j oport. — pracstatj pracstct. — subscssas] snhccssa. — circumvcniaturj circfinvcn. — pracmissis sunt pracs.] pracm. pracs. -iiiii ' — cum hoslis advcn .j boslis cum adv.? — pracccdcrc| pracscidcrc. — dolabris) dolaloriis.
ct dcvitarc] ct id vilarc? — qiiod illos fact. pul.| mod illos put. facl.? — ilorcatiir| docctur? — in- rboari| incnoarc? — It cnim| Hacc vcrba om. cod. — prodiU>rcs| vcriim prod.? — in fuliirumj in lii- turo. — Caji. VII. violcntiorj violcnlior vcl vclocior ? — ordinantur] ordincntur. — stylis fixis] hasti- libus (ixis. — nc udcntiir] nc uidcnlur. — colligatisj colligatisquc. — eonunodfaw] comodiiis. — OMMKh KylosJ moiioxillos. — scapliulas| scalulas. — lcvissima| lcvissimas. — inst.intrs advrrsani] infantcs ailv. — pracligcrc] In (i. rcli «crc, pracfigcrc, scd rrfiijrrc dcltium. — acj antc. — commcatus) co- incanis. lunc in utroquc) ilcm in ulroqur. — ronstructo] constiluto? — postulat| poslulabit? — Cii/i . \ III. ad iiuincra facicnila| aut ad ME far.? — somni| Mffipni. — at altcr co non possit mclior niM iiiri] altcr ab co non p. m. inv. (v. Band llor. Turscll. Vol. I. p. 43. III. I.) — nc circuinscd.] ct circonscd. — vcl rotunda] sivc rot. ? — vcl oblon«a] sivo oblon«a. — OOMtitneiJ constitiuinlur ? — difliiiiunt| clitiinnililurf — orcuiialionc| orrupationrm. —■ rirruim id.| rirronrid. — allus scmisscm, la- tus pcdrm) allus srmissr rt latiis pcdcm. — ad siiiiililutlincin| ad dissimililudinciii. — absriinlij abscidi. — prrrutilur| prnlucitur. — alla trrs] alta prtlrs Iribus (Irg. Ires.) — cuiusj cui. — tggerj a «i r. — firmantur| BlWfMBT — ct principibus] ac princ. — ac sarr.) vrl sarc. — fiissam| fnssa. — latam aul novcni tnl undccim, aut trrdcriin i(cdibus) latcra aul IX aut XI aut XIII pod. — nictumirj ■MOMtnrf — prdibus dcccm Btj MptOM] piflibiis XVII. — vcl nnmrnj llacc uin.|cod.? — nbsrrvarij MMOrvarc. — nc (t rra facilc dil.] BC lacilc dil. tcrra? — supcr qucmj supra qucm? — Opus hoc] npus vcro hoc ? — dcccm prtlis| X prdrs. — id r(iam| rtirtin om. ? — circuintiiiKj sirconvcnit (nonne tri- MMMf cirrmiirtntt 'f qiiaiu fucrintj BnoMque fucrint ? — ut ingr. rrpcllat inim .J ct — rcpcllit. — nihil csl vi iiiialnliiis) tm om. (MM iiilnl rrn. est.) —■ majcstatr) magcstatr. — hinc trib .j ac trib.? — ad iiiunia) ad muncra ? — ct auxiliis) ct OM.f — rquit.| rt rquit. ? — pcr totam noctcmf Hacc vrrba om. ? — rlrpsytlrain) clcpsidram. — comiiii(liin (ur| comitantiir. — vigil. c iic iiiiicniil | rircnncant vis. ?
— circilnrcs) circuiturcs? — cxcubiasj vigilias? — NgrariasJ angarias? — subvrtiinj subvcnctio. — opport.| oport. — circnmdnta] circond.Ka. — diminuto| diminutivo (lc«. diiiiiiittfiro.) — a«rariis| aii«.iriis ? — ti a nrontej rt om.? — nuvitj novcrit? ■— Ctt/i. IX. hos artis| hoslis artis. — legem praclii| ratioiicni pr. ?
— vcl triimi| aut trium. — difBniMr] definitnr. — cogitonda nnt] sunt om? — tentanda] temptBnda.
— antc Eiciendaj antc facicnda sunt? — aporloj apcrtr. — attentant] litemptant — qiianlos ■tnoint] qiiaiituin possunt? — pcrscribanij dcsrriham? — prarripua rcs| praecipna ars? — cmni, quarj onini- qur. qu ic. — ulra podltoa] ulra pars ped.? — quis t ontatis| qui cont. — qiiam fcrruin| sinr frrru ? — rt si) rtiam si ? — dilata fucrit in longum] tlilatus furrit in Inn ^iim tcnipnaf — macrraturj marrrratur. Macj tnmf — ct toedio] ac taedio ? — incipit] Lncipiat — an ex usu temere pognantesj vrl tx usu vrl toMore pu «n.? — cam his| cum hiis. — qnaevej »■<■ oM .f — ignavae pngnavenntj ia;navae sint? — rx insitliis vrl OCCaaione] cx insidiis cx occasionc (lcg. rcl e.c orrasionc.) — cavcndum autcni cst) cav. ttian Mt! — ant formidanteml foraidantomqne \ — ail puun un puld.| ad publ. pugnam ? — pruilurasj perdncaa. — interest, tironeaj intereat, njlrnM tir.? — ■trnm] scd et ntrumf — an prr annos aliqnotj snl MAia aliqnotf — deaieront) desierintf — opiimos] optimus. — clcciosj vrl clcctos. — omni ge- aerej ad omnia generaf — qnid trtia] qoidqnid ariis? — m iacolandoj et in iac. ? — nr sir qaidem] ncc sic quitltiii ? — captata) capta ? — iiiibiiomtij inbucndi. — dux Itaqne vigil. sobrius. pnid.l du rrit itaqur vi«. atqne sobr. rt prud.? — atlvrrs .nii| .ulvcrsariis. — opport.j oport. — nc differatj n tlif- fcrat (nnm eat itoa tHff.t) — Cap. -V. quid oporteal fierij q. op, faeoMf — deauelum] dissnetnm. —
qutitid.] cotid. — < t post ronsiilut rc) rt oin. cl bahct postca roiiMtliirrr roniniii. — cclcra| cctcra OMBiaf
— diinicalurisj dimicalionibus? — oonsoqiiantur] COMMqnnntnr. — tulclac| tOtelaf — CreditorJ rctldi- — Si qiiitl| srtl quid. — vidcturj vulcatur? — vcl tliuj aut diu? — tlcsuct.j dissurt. — exercitsm]

II.
ARIAE LECTT. AD VEGETIUM DE RE MIL.
io exercitum. — praecipiatj percipiat — paladamj pahidium ' difficultates] difficultatem ? — atque ifpr suiim ita tonip.) ntqiic ita itcr suum tcmp. ? — aut cibum| uut om.? — seeurosj om. cod.? — in- ermes] inarmos. — discalceatos] discalciatos. — nunquam vidcrc homincs vulnerari] nunquam viderunt hostcs vulnerari? — ttggred.] adgrcd. — vel certe] aut ccrtc? — dilectis] dclcctis. ■— illa cnim| ille cnim. — sc ipsa] se ipsam. — praecepsl princeps? — annm illud m hoc op. praedic. cstj unum illucl cst in hoc opere praedic? — desperetj tfisperet — vel aggere] vel om. ? — ct qnia] etiam quia. — portant] portaverunt? — superventibus] supervenientibus.— haec ex libris discenda, quae usn antea servabantur] hec ex usn librisque quae antea servabantur?— omissa] obmissa? — bellorunt necessitas] nccessitas bclli? — sed ne imp. vid diso. — rcparari] sed ne imp. vid. reparari disc.? — res militarisj ars mil.? — bisp.] hysp. — regula] regule. — cum ipsis] cum ipsos. — et discipl. major.] Haec verba
om. cod.? — cosj om.? — sub jugumj sub jugo. — cimbri (q.....pe) caep.] cimbrico cep. — tnanlii]
mallci. (Icg. Mallit.) — ct Silani] Om. haec cod.? — inter GafliasJ intra Gall.? — delevernntj debel- laverunt? — cum C. Narius) cum <> <>:ijus. — erudivit] erudiVerit.— imbuere] instraere? — Cap. XI. ( t :nl fkt] ad om.— boc — tempus est, quo tanto magis] hoc — tempore tanto magis?— trnanto majorj quanto magis? — ntajusj magis. — doctrina, consilium] doctrinam (dele m) consiliumque? — domina- tnr| domuutntar? — sive ex castris| sive in castris? — prodiicas| penlucas. — particulatimj Om. — ut cumj ct cum. — vcl redenndum] vcl ad red.? — ct ordincs solv.J cum ord. solv. ? — erumpant] prorumpunt. (lege prorumpant.) — ne lassosj neve lassum. (lege nevt lassos.) — ad publicura prael. cog.] ad prael. publicam cogas? — anhelus] marcidus? — hoc et vet] ho< etiam vet — declinarunt] declinaverunt? - el superiori vel uostra aet] ct supcriore ct nostra etate? — Cap. XII. explora] con- vcnit cxploraro ? — loriniilo) lortitiido. — motihusquej que om.? — nec confidasj ne conf. — incx-
pertis] inexperto? — oratione] adhortal......■? — crescit] accrescit?— quasi sint facile ,nl victoriam
perventuri] qaa speranl se facile ad victoriam perventoros? — oum ad conflictam vcn.J cum ad con- Kictnm hostium ven.? — fornudolosiores| infirmiorcs? — adspect.J aspeot — formido] om. — locisl lucis. — aut fugent] aut surgent. — inimicos, morcs adv.J inimicorum mars adv. — cquosj equoscjiic ?
— Cap. XIII. ad pugnam] sd praeliam? — captes] capias? — occupatusj occupaturis? — ct cum locoj eciam loco. — inaeq.j et inacq.? — advcrsarii] adversariorum ? — equidem| quidem ? — Cap. XIV. acies dcbcatj debeant — tuaj om. (nom deprtrmi tuat) — acies diciturj acics debet exen
— adversusj adversum. — in primo ordinej ordine om. — ncc non opt.j ctiam peroptimi mil. (num peroptimi ret ipiendum cst? peroptime extal ap. Justirdan. v. Lexic.) — ct spatiumj etiam spat — ac- cedendi| inccdendi? cursuquej incursuque. — in kisj in biis. — hi| hii. — excipere] accipere-? constituiturl constrnitur? — bis| biis. — acriter] alacriter? — verutis| verrutis. — martio barbulisj marcio barbalis. — redcunt) redeant? — ad priniam) in primam? — ot sec| ai soo.? — intcr ipsas] inter ipsos. - recipinnl se] recipiunt sese? — fustibulatores] In mar^- esl fvndxbilitore»; sapra vers fustibalatores. — fustibulatorcs sunt| fiindibilatorcs sunt. — fustisj fustus. — pcdibusj pcdum? — prope ad instar] (| u:isi ad instar?— e.x lino vel setis factisj cx lino vel setis jaciunt lapides. — (has)j extat in G. — contortoj cum torto. —• sedcrcj sidoro. — horuinj coruni? — Cap. XV. oxplanato .liiicinj initiin om.? — proptcreaj praeterea. — singulij singulos. — novem millia nongenti nonaginta scxj VlIIlMDCI CCXVI. — si autem] autem om.? — obtinent] optinent — ordinare] om.? — IIM. pas- siiiiin| passus? — X.M.| X milium. — tenebit] tenebis. — qui locus] locos. — Dicant, si| denique si?
— angustior] angustus. —■ vel ampliusj aul amplius. — conferti] conserti. — Cap. XVJ. peditibus] pedibus. — turbanda] tarb. sant? — hsdem] hisdem. — fort. host ven. eq.] fort eq. host ven.? — unura boc rem. vet. omnes ducesj un. hoc rom. hoc omnos duces vct.? (altcrum hnc dcle.) — ex bis ex hiis.— eolhn .| conloc?— Cap. XVII. el equit] et om.— in subsidiisj ()m. haec cod.?— cornua Om. — vehementius] vehementer? — additaquej abditaque. — carthaginienses| carchag. — ubique ubi si potest] ut potest. (num ut si potest, nostetn rep.V) — debesj debebis? — aul forf. facias vel forf. facics? — abund.J habund. — sive ped. sivo equit] sivo equit sivo ped.? — tibi cop. non nbund.] cop. til>i non bab.? — breviorem] braciorem vel breviorem. — Cap. XVIII. debeat (in tit.)]
dobet. — lihorquoj ot libor? — circuirc — dcbotj circuirc--dchet? — sustontot] sustinoat? In marg.
nutentat. — de (|>nl >iis| ex quibus? — ut cuneo] ut et euneo? — csse dnx debet] esse debel duX? — velut] velud. — deinde et tius| deinde in tuis? — dubitantj dubitent — eontra sc| circa se? - eom modom] conmodum. — Cap. XIX. vel incurs.] el incurs.? — amittit| admittit — jam in it. fat.J Nam in it. jam fat — quod raro contingitj quod licot raro contingit. (licct esse possel i c t> o di , quam tamen gignificationera ousqaam alibi reperi.) — a vagantibus «lohis| a vagantibus aul globis. — quos vocanl drungos] quos dicnnt drungos? — quatenus] quatinns. — scd etj et om. — juncta acie] juncta cuni acie. — confertisj om.? — V litteraej <] litere. — ordo] om.? — oompon.j conpon. — illum) allum. —- a stron.j ab stron.? — vagoj vano. — incursatj incurrat. — ohservandum quoque] observan- dum ost quoqne? — committ] conmitt. — comniut.j conmnt — confusio ct imparatis oonturhatisquo fuc. hostis incumbit] confusio, quia inparatos contnrbatosque. (legc ,quia in i/iparatos conturbatosque f. h. incumbit.) — Cap. XX. coramittarur (in tit.)j conmittitur. — ct viribos cstj est om. — qnia cum in prol. spatio tenditur] quia in prol. spacio cum tenditur? — et cum in ejus parte sinns aut curv:itur :i fit, in ooj >■( habial aliquid in medio vel sinus aut curvatura fit. (lcg. ol hahet fvel potins hacrit) alt- quid in medio, vel sinus aut curv. /it. et in eo cet.) — qui el plures] /t om.?— exercitus] exercicitus.
— obliqiia] poblica. — in quaj in quo. — ne vel miss. ad cam vcl sag. perv.] nc vel iniss. vel sag. :k 1 eam perv.? — jungej junges? — cum equit] enm eq. — conseqnerisj consiq.— constituitur] com- ponuntur? — quod si prior adv. hoc fecerit] quod si tibi prior adv. fec? — ineipis| incipics? — mancus imp. est oor .J mancns esl imp. eor.? — aperti] aperte? — cnm difficultate] cum diffic eonrni.
— ut sitj om.? — cniii ea] tunc enim. — quantum potes] quantum potest? — pellere] impellere?
— circumire] circuire? - tu autem] tuam antem. — depugnatio] pugnatio. — compell.J conpell. — posteaj om.? — depugnatioj pugnatio: — ante mediam aciemj ante primam aoiem? — illius non lab.J ijisius uon lab.? — ab acic adv.J ab adv. acic? — Xam cum partom sinistram] nain si sinistr. part.f

— 257 — n. VARIAE LECTT. \l> VEGETIUM DE RE MIL.
— et a lat.J et om.? — vertcs in fugam| vcrtctur in fug. ? — ncc dc mcdia acic) ncc dc dimidia? — ad simil.) ad om. — I litcrac] V lit. — quo gcn. in ltin. saepo wfil. 1 Haec vcrba ruliro scripta sunt, quasi novus titulus cssct. — dcpugnatio csl| rst oin. — dimicaulumj dimicantc. (k'-■ dnnicantem.) — aut civitatemj aut civitatcs. — hostis — possit) h< stcs—possint? — ct rcliquumj et om. — in illa ala| in illa alia.— cum hostcj cura hostc.— quomliil| quoni.im nichil? — solo dcxlro cornu| dextro cornu solo? — sivc sinistroj sivc de sinistro? — acicsj acicm. — his| hiis. — Cap. XXI. lihcntcr cupit commorij lihcntcr enim commori cupit? — scit sc moriturumj scil. se cssc mor.? —■ qua fugiant mu- nicndamj qua relugiant minimc muniamus? — inultij multi. — potcrant| potuerant? - arma converte- rinlj arma converterint in fugam ? — cxcrcitusj om.? — NamJ Sed? — Cap. XXII. pugnae displic.J displic. pugne? — cdocere] docere?— minuit — addit) minuct — addct?— opport.| oport. — proptoroaj om. ? — antc pcditesj ante pcdites suos? — prim. subilux.] nbdux. prim.? — die orto| die orta? — compreh.J oonpraeh.? — sub quosj ad quos. — defcndeb.intur| defciidebatiir. — quam sij si oni. — insequentcsj inscqucntibus. — hisj hiis. — obscrventur) observctur. — lloo tcmpus cst| (Juod pro hor, quod in tcxtu cst, supra vers. rubro scriptum cst. In marg. not. -rum ruhrn (Juod- — opport.| oport.
— collocanturj colloccntur. — adversusf adversum. — NeccssarioJ I¥ litcra rubra initialis cst, quasi novum caput ineipi.it. — plurimum prosil| pluriinum possit? — superventus ct subsessas| siiperventum insidias subi ess.is. — excusarc| aociisarc ? — haec ct vitarej evit.ire. (nonne liarr rt mtarri) — ficrij ita (ieri? — consequunturj insecnntiir? — mittiturj mittetur. — pcrvencruntj pcrvcniiint ? — illi cre- dunl| ille credit? — in neglig.j ad noglig.? — destinata fuerat| dest. fuerit. — abrupla| arrupta? — concaedesj concides? — ad subscssasj ab subsessis. —■ quasi post scl aliquas post sc ? — pracccditj pr.nicllit? — itinerc fcst.| fcst. itinerc? — nondumj non? — Cap. XXIII. in aciemj in aeie. — ut ursilianij in ytaliam add.O. — in africa, macctcs) in affricam vel c< teri m.-icctcs.— an nis| areno?— et tolcrandae siti aptuml et lolcrandi cst siti apt. — praetcr novitatem incfficax bello cst| practcr novita- tem si ab imolitis videatur, incff. bcllo cst. (legc ah msolitis, i. c. qui non assueti sunt axpertu.) — quidcmj om. ? — eos] om.? — facilc estj facilcs et laqueis. (Icge farilr est laqneis.) — quoniam] 0111. —■ ohuixij obnoxii. — meliorcs tamenj melior cst t.imcn. — Cap. XXIV. mithrid.| mitrid. — planumj pl.inus. — alflictoj conflictu. (lcg. conflirto.) — aut vuln.) ac vuln.? — abjccerunt] abjccicrunt. — <1< I< taej dcleti. — quatuor palisj ex quatuor palis?— quomoilo) quoquoniodo?— elcphantij clcphantes.
— pyrrlius| pirrus. — advcrsus] adversum? — divcrsa cxoog. sunt gon. arm.J divcrsa rcsisti ndi exc. sunt gcn. arm. — sarissasj sarisas. — clephantosj clephantes. — alii contra cleph.| alii circa clcph.
— advcrsum elcph.J advcrsus cleph.? — corporc al.J ct corp. al.? — niissilia optime) optime miss. ? — dirigchaiitj digcbant. — llil hii. — ad latiores lanccas] ad alacriorcs lanccas. — vel majora| Il.iec vcrba om. cod.? — bclluasj beluas. — in clcphantosj in elephantes? — in<los| illos. •— elcphantij clephantos. (lege elephantes.) — turnhusj curribus. — hac] hee. — curribiis) currieiilis? — ordinari CMTrait, ut, cum sub jaetuui t<'lij ordinarit et cum jactu. — liallist .i rioriim| ballistarii ? - eontra < i^| circa cas. — majora) masna v< l majora. ■— elcphantos| elcphantcs. — et inachin.J et plura mach.? — f XXV. qui<f len d< beat| quid ta< i< ii<lum sit ? — totus cxerc. fu».J totus fug. exerc. ? — cjusmodi| hujusmodi ? — viniliear<'| vcnd. — et pro superioribus sunt habiti, qui m. desperarunt] ct superiores sunt h ibi n<li, qui min. despi ravcrint ? — dc cacsisj de cisis. (num ae occisis?) — ct, quod ipsi di- cunt| et oui. — pcrtcrrcbitJ ita perterr. — et suis] ita suis. — fortuna multisj multis fort.? —■ resii- terint| rcsistcrinl. — solet esse discr.J solet evcnire discr. — quam cum subito fcrocia in formidiiiem commutaliirj ijuam cum ex superati a lorcia in forlitudinem commutantur. (leg. quam cum ex inspcrato ferocia in formidinem commutalur.) — sed quicunque cvcntus CuiTit, rolli^cmli sup< rstiti's| sed quo- njH ev '1 'iitu eUgeDal (leg. collig.) sunt supersL? — erigendi] erigandi. — rcfovcndi| ri'fov. sunt? — nova qnenMU auxiliaj tunc nova acquirunt auxil. (lef> arquiruntur.) — facicndus cst] est om.? — delilj <l< sit. — cum pro fclicitatcj bis cxtat in O. — Cap. XXVI. et exped.J et om. — igitur] crgo?
— aut dissim.| vel diss.? — tentarisj tcmptavcris? — contra illumj circa illum. — vigilaverit) labora- Veritf — hostcm domarc| hostcm fame domari. — in quoj in qua. — fortuna| formido. (comp. cst for ■*•) •— quae ignor. adv.J quac adv. ignor. ? — occasioj ct occasio? — translugae frangunt| frangunt transfugae? — e.xspargere] spargere? — difficile vincitur] diff. cnim vinc? — ampl. saepc locus prod.J ampl. pro<lcst locus scpe? — nisi cum vidcrisj nisi cum cum videris? — commcatum| Om .t — qui est scc. modusj qui scc. cst modus? — hahcre se nov.J habcre non nov. — qui cst tcrtius mod.] qui tcrtius est mod.? — prael. debctj dcbet pracl.? — qui cst quartus mod.J qui quartus est mod.? — optimam rcgitj opt. gcrit? — mcdiam acicmj mediam om. (leg. ariem med.) — qui est quintus m.| qui quintus cst ni.? — vcru| veri? (num gcnit. a rerum decl.?) — confidilj confidet? — equitatul cquit.i- tui? — gcrat] gcrit?— ad tcntoria sua] ad in 0. cst supra vcrs. per tent. in tcxtu. — tractato] tracta?
— quid vcro fact.J quid non fact. — poena ct timor| timor et pena? — corriguntj corrigit? — spes ct prai niia J spcs atquc praemia? — iiunquam| om. — ncccssitatej ncccssitudine ? — confliguntl confligit. — usu cxcrciti| usu exercicio. (num usu et exercitio?) — equorumj et cq.? — resisterel obsistere? — Epilogus (in O. nullus titulus extat.) — mcmoriae prodiderunt| niem. tradiderunt? — aa sag. perit.) ad per. sag. ? — Hunnor.| hunor. — Alan.) Halan. — si possitj si posset? — intellexisse gaudont| intcllcxissc sc gauil.? — nunc reg.| nunc om.? — quatcnusj qu.itinus. — mirabili] mirabilis.
militisj militcs. — .Flat ii vegetii renati riri illustris comitis epithoma; antiqua exercilacione ty- MHI diittta ptr ti/tu/os liher terrius explicit, incipxt prologus Ithri quarti.'
I.ili. IV. Prologus. conimunioni'] conmunione. •— brutorum] iimtorum ? — in his| in hiis. — obtinet| optinct. — ut nonj ut om.— indulgentiae exemplo) cxemplis indulgentia (nonne excmpiis itidul- gentiaei) — amorc] armorum. — in perpct.] imperpet. — bonum] om. ? — profeci ritj profucrit. — complem.J conplcm. — crgoj igitur ? — dcfcnd. sintj dcf. sunt ? — Cap. I. aut op. aut nat.J aut nat. aut op.? — aut utroqucj liaec\crba om. cod.? — aut loco] ut loco? — circumfuso mari] aut circum- fuso nian ! — Cap. II. duci nolucrunt] faccre voluerunt (lcg. nol.J? — anfractibusj amlract.? — cre- brioresquej que om.? — edidi runt] rcddid. — vcluli] velut? — Cap. III. muris tcrra jungatur ege-
33
ga
l
ob

II. VARIAE LECTT. AD VEGETIUM DE RE MIL.
S ( a ] — murus et tcrra jungatur adgestus ? — viccnum] viccnorum? — pedemj om. — mittitur] mit- tettir. — primns pariea prorata inferiorj priua pariea parum inferior (lcg. prvmu pariesji — molli osque] moliusque. adscendi] asccndi. — ullis] ullus. — deoaata fuerit] densata fuerat. — (ap. IV. de cataractial de catafractia. — ab ignibus| ab ignc? — noccantur| exurantur? — coriis et ferro] co- rio ac lcrro? — annulcs] anulis. demissal dimissa. — subjectam] om. — restiiiguat| reatingat ( iiji. V. (nnlla cst varietas.) — Cap. 17. adversum « ^<i• >< 1 1 adversua, quod.? — pcr propngnacula] per om. — aaga ciliciaquej sagaliciaqne. — qnae impet. excip.] impet. quae accip.j — quod cedit] rem, qtiae cedit? — facerent] faciant? — metellasj metellas. — compler.J conpler. — ut sij si om. — sa- pra <-aput| supcr caput? — vcrgerent saxa] verterel saxa.— Cap. \ II. Nunc sciendum estl Nam scien- dum cst. — duas esse spec.J duas apeciea esse? — continuis .. altcram cumj Hacc vciba dcsunt in G. — inclusosj inclauso. — snerat a fame] sperata fame. — hoc cnim cons.| ruim om. ? — ad quot casusj ad quos casus. — exuberetj exhuberet. — scd et] el om.? — servari non potest] servari potcrit (iinii retine.) — nt adminiculo] el aminiculo. — cquts sunt| sunt om. — congerendaj congrc- ganda? — hortarnm] ortor. — domorum, vel areia exerc.] domorum in artn exero. — util. et volnpt.] util. aut vol.? — aerv. coep .J cen. aerv.? — imbellisj inbcllis. — mocn. servab .J serv. nocn.? — (ii/i I///. rotunda] rotonda. — replentur] repellentnr. — maxiroa vcro pond.) maxima quoquepond.? digerunturl diriguntur. — non solum obr. subeuntesl non Bolum hostes obr. subeuntes? — confringant] refringant? — intercisi] interscisis. — eylindri] cbilindri. — per pronum labentia sukitc imp. bellat. sternunl eqnosqne solent deterrerej pcr pronum lahancia be |latorea solcnt equosque detincre? — Cu /i. IX. quiil faciendum, si] quid faciendum sit, si? ■— nervorum quoque] quoque om.? — ejusmodi] hu- jusmodi? — scilicetj Om.? — in obsid.| in om. — ahscissosj abscisos? — obtul.J optul. — rcpul.| reppul.J — proficitj profuit? — tcgciidasj tcxcndas. — aliaquej aliquc. — muniminaj munimenta,? — ( ii/i. \. quid faciendumj quid fac. est (lcge sit.) — pcrcnncs] perheBBes. — nuirusj muris. — effo- diendi. — interdum si altiora sunt locaj interilum situ sicciora sunt loca (lege interdum ri ttiu sicciora sunt loca.) — extra murum inferioresj ad extremi mnri inferiorea (iiuiii fuit ttd txtreuii muri mferiores partesfj — vel tnrribus] ac turribus? —- quem burgum vocant] quod burg.'voc. ? — cist SUBl dil. subst.J cist. dil. sunt suhst.? — effluiintj afnunnt. — praestcnt) praestant. — vincit sitis eos] eoa sitis vincit? — ad potum tantum] ad potum tamen tantum. — Cap. XI. quid faciendumj Om. aaec cod.? — atquc patula | aliquc patula. — a colore solisj a om. — saepe] om. — exagitatum ventisj excitato vento? — Cap. XII. ntrinqne] ntrinsque. — in spem ded.] m om. — oppid.J opid. — Vaf. XIII. arietcs| et arietes? — praelienturj praeligentur. — edisseramj enarremus? — Cap. A7I". de materia ac tabulatis test. cont.J de matcria apte voluta vel dolata teat. contexitbr (legc apte dolata.) nii adunco] nul onu — incurva estj incurvata est. — ipsius caputj caput ipsius? — vel quod babetj vcl quod kabeat? — ut cum imp.J et cum imp.? — a similitudincj ad similitudinem. — exeritj Hoc esl in 6. in marg.; in textu est exit. — Cap. XV. de vincis, pluteo el aggero] de vinia, de pluteo, de ag- gere? — causiasj caucias. alta ped. octo, lata ped. septem, longa pcd. si \dcciml lata ped. VIII; alta pcd. VII; tonga ped. XVI. — concTemetnr] concrementur? — operitur] operiontur? — istaej item? — absidisj aspidis. • — e viminej t om. — (crnisqucj i /ue om. — applicant] aplicant — contra mnruml circa murum. — Cap. XVI. spdatnm auforunt] Bi lutuni ahluerit. — complcntj couplent. — ad murumj ad muros. — cum minorcs smi| cum min. sunt. — adminiculumqne] Om. hoc voc. cod. ? — deput] vel dcpnt. — parantj pracparant? Cu /i. .VI//. ambulatoriiaj amhulalorihus. — ex IrabibusJ ex om. — compacta] conp. — et ncj et om. — crudis coriis] c\ crudis coriis? — centen .J vcl centi
— comnmnitaj communitur. — latita «oJ altttudo. — Hia] hiis. — mechanicaj machan. — subduntur] suhdividuntur (num subdueunturf) — movetur| moveatur? — et diversoj ad div. (lege ac divJ — dc duabus trah .J de duobua trah. — de viraiaej de om. ? — aaxisnue] laxisque. — cum hi, qui de muroj cum hii quidem muro.— adspiciantj rcspiciant? — Cap. XYIII. Sereptis] direptis.— coriis de lignisj coriis ignis. — oppid.J opid. — velutj velud. — et ubi adhaes.] ct nisi adhaes. — stapisque] stuppis- que. — incendianom] incendarinm. — frequenter] om.? — cum hostes dorm.J In marg. cst hostes, iii textn cum hostibus. — rursusj rursum? — Cap. XIX. addaturj additur. — i \slriicndoJ cxtrucndo.
— de tabulatis] de tabulis. — trochleisque] troctiisque. — dc medio] de media. — Cap. XX. suffo- diatur] aubfod. — noecre non nossitj nocere nihil poash? — vicinitatej iu civitate. — Rhod .J rod. — supra mur .J super mur.? — suh fundamcntoj suh lundamcnta. — ad queni die postero fueral promov .J aliquem de postero fucrit prom. — et cum| etiam cnm. — ulteriusj alterius. — Cup. XXI. hostes] ho- mines. — haec scal. oppugn.] opp. scal, omisso voc. haec ? — perhibetarj prohibetur. — exatinotusl extinctus. — in murumj in moro. — trochleis] trocleis. — per enaa trans.] pei eam irans. — lolleno] tollcnon. — trabcsj trabis? — praealtaj praealte? — defigiturj praeligitur. — trabesj trabis. — in nno crgo capitej in quoque capite. — elevatij levati. — Cup- XXII. liinihus nervinisj fnBihns el nervia. — mittitj emittit? — hominibusj kostibua hominihus. — quodcumque| quaecuntjue» dirigitj dirigunt — hisj hiis. — dicebantj dicebantur. — subtiliknaqnej que om. — Cap. XXIII. cnlckae] culiicce. — et eolumnaej et om.? — gravioresj om? — culcitas] culcitras. — calantj ligant aut avcrtuntj aut evertunt.— coluaanae] columpneque? — vihrato imp.| quc vibr. Imp,— Cup- XXIV. per quoa aut] quihus aut? — defoditur] defenditur. — et appositisj ct omisso habct cod. ailpos. — praep. beUatorikua anktei ign .J pr. kell. m opera ignia immitt? — aditai reaeratarj irrnptioni aditua re- seratur? /'"/'. XXV. inruperifj irrup. — qui penaa] i /ui Dm. — pervaaerantj pervaserunt. — reti- nuerini — occupaverint] retinnerunl — occupaverunt?— inrump.J irrump.— ut resistere des.] ut des. re- sist ? — in boc casuj in occasu. — turresque] que om. — Cap. XXVI. furtim] furtivi. — occup. mur .J murum occnp.? — desper .J disper. — clanculumj clanculo? — callocandaj om. — hibernisj in- bernis. — imkribus] ymbre? — in turribiis nutr .J nutr. in turr.? — romanumj romanorum? — resti- tissi i| restitisset, rwna petisaet (leg. verisset. Fuitne et nisi-rest. rotno perittet, an posterior enunciatio pro gjossemate habenda? — Cap. XXVII medio diej dc medio die? — ad veapemmj ad vesperam.
— ad curanda) accuranda. — astu sc a prael.J astutc se a pr.l — ut — tribuant] et — tribunnt? —

II. VARIAE LECTT. AD VFJ.ETII M I>E RE MIL.
impunitate cum crcverit) impunitatc dccreverit. — ad manum lialicanl] ad manum non hab. — Cap. XX VIII. snmno| sumnno. — fossam fa< iunt) focitint faciunt, oniisso voc. fossam (fuilnc fossam fodiunt ?)
— vallo| valluin. — loriculamj liiriculam , ct sic paulo post luricula. — describitur] dcscripitur. — Cap. XXIX. plumbatae] plabate. — sive lanccac, veruta vel spic.] vel lancce vel rota vel spic. (Icge: n7 luuccae 11/ iirnta ii I sptc.) — in Mibjertos] in suhjrctis. — de cxrelsiori loco] de cxcclsiorc loco?
— a pentis| a om. — praeridunl] praeciilunt. — inninip.| irriimp. — Cap. XXX. compactae) colifccte? - cxsiip.J exup. -- teliue cxpe <l.| teiiue el exp. -- spalnim| spacii. — (iiuntrro)| Kxtat in (i. — de-
cempedae] dercnipcdcs. — Epiloyus (l)ccst litulus in (i.) ■tcruiii| oin. — aut polus] aut om.?
I .ili. V. 1 'rologus. In (i. bic libcr < um pra<■< l <b ni< ItflC ulla ilivisione eonjuniiitur. nisi quod novus (iluliis scqiiilur. • Prarrepta lnlli nuvalts- , unile quattior tantiim libri numcrantur in cod. (i., neque quiilquam dccst. — praccepto] pracccpta. —■ ut opinor] ut primoaa opinor. — Cap. I. iTitnhis dccst. (ohaeret hoc caput cuni prologo.) lacessere] laccscere. -- apuil Mis.| a<l Mis? — Matirct| maiirit. — afr.] affr. — aegypt.) cgipt. — SiciliamJ ccciliam. — Kpvros] cpiruni? ■— inaccdon. j mecodon. — achaiam] achayam. — quam virtus] rt tamen satis celeriter ftt, r/uod brttr /it ? add. (iiss f op. II. < l:issibus| i lassi ? pcrtnichanl | rctineliat. — (drni)| l -.xlal 111 (i. — na \archos| nabar- cos. — id est, quasi| idcin quasi. — quotid.] cotid. — jugeni] uigcm. — Cap. III. appellcn(iir| appel- lantur. ris) om.? — lihiirn.] lubern.. et sic paulo post. — (esse )J 0111. 0,1 — Jadrrtinac| Datertinae.
— Cap. IV. quanto majusj quam majus? — cupresso) cipracsso. — laricc] om. — configcnda] est eonfig.? — qiiamlibct) quamvis? — Cap. V. obscrvaiulam praecipuej obs. pr. est? — vic. tcrciamj vi< . s< < unilain ? — pra< < id.| pracscid. — octo diebusj octo pcdihus. — ctiam) om. — quotid.] cotid.
— Cap. 17. caeil. sint| ccd. sunt. - cacduntiir) ccilenlur? — UtiliterJ subliliter. — id cst pcr mcnscs| i<l< m post menscm. — iul. aug.) iul. ct aug. — usquc ad| idein (I. id est) ad. — ct jam] etiam. — nam quae] naniquc quac? — comping.) conping.— exsud.J cxud. — nihil est pcric.J nilul per. cst? — n ivig intibus| r/uam /ttare tabulatat add. li. — Cap. 17/. ternos vcl qual.] tcrnosquc vcl quat. — ncc lioc cuiquam enormc vidcaturj nec hcc cuiquani enornies videantur? — actiacoj actico. — rcfc- rannr] refenmtnr. — senorum] snorani. — vcl ultra] vel om. — scaphacj scaffc. — hakeantj babe-
bant — pictas) picatas. — nautac quoqucj nautcque. — Cap. VIII veliit] vchcre. — tempestatumque| tciiipnrumq uc (comp. cst tm/ique.) — "TttliTf ] e.xtin». — juncti| conjuncti. — itaque] atque. — oTrrj- /.«i »Tr,;| afenotes. — juiimtur| :i <ljuii^itiir? — xatxia;| kexeras sivc crroborus. — e-ipo;] iiirus. — vultur- nus| volturnus? — voto ;| nothus. — jungitur] conjungiliir? — /.evxovoTo; | lenconotus. — notus) nothus.
— ai^ovoto ;] libonotus. — chorusj corus. — iefjpo;] Zcphirus. — \\.^\ libs. — afr.| alfr. — ia7tjj| lapix. — oi :ap /.Tia;| aparrias. — dpoaxia; sive circiusf tracias sive cirtus. — |3opea;] borcas. — hi| hii.
— ctiam trcs) et trcs. — tranquilla suut et quicta| transquilla sunt paritcr et quieta? — aesluanlibus| i uatuautibiis? — mutanturj mutatur. — advcrso) a<lvcrsa. — coinpell.J conpell. — Cap. IX. phacni- tacj planctc. — plciadum] pliaduin ? — kal. .Iuiiiaruin| kal. janiiariiiin. — arcluri| inarcturi ort. — octavinn IMC .J XVIII kal. octoh'. — ut sccura| ut om.? — credilur| Iradilur ? — itaj om.? — circa nonas vero|
< ir< a vcro non.? — baedij edi. — ■ i ^itur| it;o ? — vel nivium) vel om. ? — sollemni) solempui. — publi- roquej publiro <|iioquc. — uon quo<l) non ipio? — adhib. cst caut.J adh. caut. cst? — feattnaaj fi 'stinet. — t itj>. X. alioruin| aliqiioruin? — in quibus| in quis? — divcrsis) advcrsis? — trifari:nii| iriphariam.— aut aAteJ qui antc. — itpo^eiuaotv nasrentcs dic solleiiuii| prolhiina zomiatetes die solcmpni. ■ — eTtr /elao3tv| ehiinazon. <— (j .eTa -/eiijiaaiv| inethachimazon. —■ iiunrup.ivi riiut] iniiu upant ? — longum < stj aul ini pliiin videlur aut loiigum? — transilusquej Iransilus quoqiie? — quos planctas| q planetas. (niiin quae plu- tietasi) — creatorisj creatori. — freq. assol.J quae frcq. — interiun.] intcrjun. — Cap. XI. de prognosticis| de pronosticis. Cctera desunt. — ct dc tranquillo proecllae ct dc tcinpestatibus serena pr<><l.| cx transi|iiillo < t sine tcnipeslalibus prorclle pro<l. (iiiini mti/t. i/unipir siynis rx traiiipullo serena et ex trniji. proctBa6 prod.t) — velui) verad. — ostomlit| aatandani — Romc .J Nubic.— enimj om.? ortu n<'qiie ob(usis) orlune oblunsis. — rutrlaj rutilat? — intcrisl, ii(niin| inlcr se utriiin. — vari<tur| varn Hii mtilatvc. (lcg. ruti/ctrr.) — solnlu] solito. — an venlis| aut ventis. — ncve pall.J nc vel pall.
— pluvia sit imp. maculosus| sit om. ^lec. maculosus sit.) — a pisc. tixBif ^j sisnii'. a piscibusY — Virgilius| Vergilius. — in nav. Iibr.| in libris nav.? — si se scire prolilcntur. peritiae magis usus in- stiluit, qiiain allior doctrina firmavil] si acire prpfltentn s<'t ina^is perilia insdtiil quam altior doctrina firmarunt. (leg. si srire /iro/itcntiir se, uiiiyis pcritia iiistruit. i /ii/nu a/tior dor/rina firmarit. (ros scil.)
— Cap. XII. de rheuniali '1 mtm. sine h, et sic paulo post. — pclaj;i| pala ^i. — fla(iim| lla(u?— pro-
< nrri 1 1 percurrit. — in tcrras] in terris ? — Qtiae <liiiii< aturo niasna suut caut. vit.J ct ideo quae conlra dimicantes dimicat (lcg. dimirant) m. s. c. vit.? — cl qiioniani] et om. — in divcrsisj in a<lversis. — pclagil palagi. — co?nosccre) agnoscere. — Cap. Xlll. sive dc remigibus] sive de regionibus. — Baahooraml nantaraml — tanio| tantum? — secur. major esi| sec. <'st major? — qnantoj qnantnml
— tranqaiU.] transquill. — committ.) conmitt.— rursuinj rursiis? — Cap. XIV. <lc armis| armis om.Y
— quid enim crud.| cnim om.? — homincsj om. — csse debrt) dclxl <ss< ? — tegminum| tcguini- nuin? — debel vcl| om. hacc cod.? — scuta quoqiie val.| scuta vero val.? — harpag.J arp. — injectis poni.J injectisquc ? — manii ad manumj maniini a<l nianum ? — tiirresque| terresterque. — viiliicrent| viilncrani. — et perim.J vel perim. — iiiccnd i :i rio | inrciulario. — biMm .1 el bit.? — ifltmetasquej nctaaquc? — et resinaj vrl rcs.? — inter tanta) inter tantiim. — aci rbissiinus) acerrimus? — ahsu- menila piscibus insen. siinl corp.| assiiiniindir (lcg. abs.) a piscibus et insep. sunt corp. ? — Cap. XV. Et qui<l . .. bipennesl Haoc varba <l< suut in (i. — linnt | (u<'iit. — imparati] ilaflarati vel imperfti. — rlii iima] n uiiia. — si statio) ct statio? — venit| ycncrit? — beni-firiisj beneliciisque. — instruendacj COtMtrnendae f — in campo] in canipis? — incurvacj curvae. — ut, si adv.J ut, thun ailv.? — circum- dali) OOfldati — et libnrn.] et om. — Praetin a utile est| Hic in cod. (iiss. novus titulus incipit Quiil /icit ciim apcrto Martc be/litm navale conmtttittir." — altoj alta. — mari tua| marilina. — hiijiismodi| rjiismodi? — armorunij armaini nloriim ? — solenl] om.? — |iro <lcsse| pro<lcsse compertum cst? —
om. — sc junxcrint) seiluxerint. — vi nnpell.| viin iinpcli. - qm bellal.) quia bcll. —

— 260 —
III. VAHIAE LECTT. AD BOETHIUM DE CONSOL. PHILOS.
cnlatorios funcsj collatorios sibi.— qaibus antenna] quibus antemna.— praccidU] praescidit. — collapsis- que] oolaxisque. — scaphulis] scafulis. amiserit] anuniseris. ■ queis in Danubio quotidianis ntuntui excubiis] quae in Danubio agrarias cotidianis utantur exc. — in liis| in hiis. — monstraverit] monstra- verat rFtavii vegeth renati comitis </< re militari tiber quartus exp/icit feUciter, Deo gratiat.' — In extrema pagina vegetii haec nescio unde addita reperiuntur de divisione legionis tltem una legio hahct tex tribunos, umu tribunus tluas cohortes. Princeps cohortis vocatur penthacontarcha, qui habet ut/i te quinque centuriones. Centwio ett, qui praeett octo centuriis. Centurio duot habei quinquage- narios; qutnquagenarius praeest turmat quinquagenae. Qumquagenaritu kabei tub te quinque deeu rionet; aecuno habet sub se duus quaternariot, quatermo quatuor gregario* rnilites etc.
111. v \ui u: lectiones ad Anicii Manlii Torquati Severini Boethii
DE C0NSOLATIONE PHILOSOPHIAE LIBROS V.
e Codd. Giss. Nr. LXXXVa. fol. 1 — 230. (Cod. 1.) Nr. LXXXIV a. fol. 1—200 a. (Cod. 2.) Nr. LII b. foL 91—137. (Cod.3.) cnotatae secundum ed. Londinensem 1823. 8. Vid. Cotnment. Crit. p. 10. seqq.
(Codicis I. integram dedimus lectionum varietatem, e codd. 2. et 3. exenqda libri I. attulimus. Praeterea lectiones, quae cum exemplo carminum Boethionarum a Polycarp. Leyser ( L.) in Histor. poet. et poem. med. aev. p. 105—138. e tribus codd. Helmstad. emendatius edito conveniunt, notavimus et interpretationis Graecae rationem babuimus. Graeca verba, quae in Cod. 1. extant, in peculiari tabula lapidi incidenda curavi, id (juod in singulis locis DOtavi.)
l .ifl». I. Metr. I. moestos] mestos 1. 2. 3. (et sic ubique e pro oe in his codd.) — mihi] mi- chi 2. — saltem] In G. 1. margini adscriptum est hoc scholion ab ipsius librarii mann italtem tcribi <l</,< t per <■. tiiiii per i. Vertus tun tria detestor extimplo tempora saltim. (Versum memini me legisse aliquando in MS. Ebrardi Graecitmi, sed quum editione carcam, aeeuratius eum, ubi extet, significare non possum.) — ne] ni 1., in quo supra v. cst ttiti. — solatur] solantur 1. 2. 3. et.L.? (i. e. mutae, gloria. feLJuventae, tolantttr fata mea.) - aetatem] etat 1 .2.8. (et sic ubiquc e pro ae in his codd.^scribitur.)
— incssc) inirc 3. — fundunturj fundantur. — ncc] non 3. — Ehcu) hcu hcu 1. 2. 3.? — lcvibus| lc- nibus l. — totics] tociens I >. 8. (et sic ubique hi codd.) — Prosa I querimon.] quaerim. 1. 2. 3.— lacrym.] lacrim. 1. — styli] stili 1. 2. 3. — astitisse mihi supra vert. visa est] ast. supra vcrt. inihi (m 1 1. pcr comp.) visa est G. 1.? mi ast. 2. — rcvcr. admod.J admod. rcv. 2. 3. — valentiam] valen- ciam 1. — ut nullo inodo] ut si nullo m. 3. — statura discr. ambiguae] statura tamcn discr. ambignac erat 3. — scse hom.J homin. sese 3., ita tamen, ut pronomen supra vers. sit. — caput altuis| alcius caput 1. 3.? — extulissetl extollisset 3. — ipsum etiam coel. pen.] ipsum cel. etiam 2. i /isum oni. 1.? — respicicntitun] rcspiciencium 1. (ct sic ubique cod. 1. in genit. plur.) — vestes] vesles ejus 2. — filisj vilis. — indissolubiliquej que om. 1. 2.? et indiss. 3. — imag.] ymag. I. 2. 3. — iu extremo marg.| in extrema inarg. 1.? — IIJ p. 1.? n grecum 2. 3. — in supremo veroj in summa vero l.S — 8] Literae graccae formam e cod. 1. enotatam vid. in tal>. litliogr. I. n. I. tliO (sic) 2. t grecum 3. — in seal. mod.J scal. in mod. 1.? — insign. vid.| vid. niM2 ;n. 1.» — inferiorej inferiori
1. 2. 3.? — violent. quorundamj viol. quor. hominum 3. — sciderantj inciderant 2. — abstulerantj abstulerat 1.? — dextera] dextra 1. 2. 3.? — sceptrum vcroj sceptium vero ejus 2. ceptrum 3. — gestabat] gerebat 3. — toroj thoro 1. 2. 3. — ac torvisj et torvis 3. — scenicasj cenicas 3. — per- misit acc.| permlsil partes acc. 3. — nullis fov. remed.] nullis rem. fov. 2. 3. — Hae] hee 1.
2. 3. — necan(| enecant 3. — morbo] a morbo 3. (coniunxit librar. « murbo non lib.) — pro- fanumj prophan. 2. — nobisj vobis 3. om. pron. 1.? — blanditiaej blandicie 1. — nihilj nichil 1.
— eleaticis atque acad.] eleat. atque achad. 1. 3. eleaticis studiis atque achad. 2. — attigistisj om. 1. et 2. novimus 3. (Videtur aposiopesis esse, quam ita fere expleas: nolo dimittere vel nolo rio/ii!> eripi.) — innutritum] enutritum 2. 3. — abite potius sirencsj abite syr. potius 3. pocius 2. sy- renes 1. 2. 3. — in exitiumj in exicium 1. — meisque eum inusis cur.] meisqne musis eum cur. 3. eum om. 1. 2.? — his] hiis 2. hiis dictis 3. — lacrymis] lacrim. 1. 2.3. — caligarat] caligavcrat 1 .3.?
— ne] nec 2. — dignoscere] dinoscere 1. 2. 3.? — quaenam haec esset mulierj quaenam esset haec mutiei 3. — auctoritatisj autor.— actura] factura 2. — expect. tac. coepij tac. cxpect. cepi 3. cepi etiam 1. 2. — tuinj tunc 2. — luctu gravemj luctu gravatum 3. — moerorej merore 1. 2. — hisl hiis 1. 2. 3.
— nostrae] nostri 3. ince 1. (lcg. meae.)? — perturbationej turbatione 2. — Melr. II.] Mctrum dacti- ticum tetrametrum conttam tpondeo, dactilo cataiecio, item dactilo tpondeo G. 2. praemittit.— hebctj ebet 1. 2. 3. — quoties] quociens 1. (et sic ubique in his codd.) — actaj aucta 1.? (Graecus interpres oijei.) — aetherios] ethereos 1. 3.? etherios 2. ■ — comprensamj compensam 1. — undej vnti (sic) 1.
— soliciteot] sollic. 1. 2. 3. — aequora] cchora. — quisj quid 2. — placidas] placidis 3. — terras] terram 1. 'i. 3. e< L.? (rijv y{>ovot (iraec.) — ornctj ornent 1. — autumnus] autumpnus l. 2. auclumpnus 3. — prcssus] praessus 1. 2. — catenisj cathenis 1. 2. 3. — Prosa II. potius tempus est] tempua est potiiis 2. plus tempus est 3. — querelaej quaerelae 3. — tune es illel tune ille es 2. — aitj ayt 3. — atqui | ac cui l .V supra voc. ai cst alossa -pro et.- — contuleramus] contuleram 3. — pudorej an pudore 3.
— stupor] stupor mcntis 3. — inquit| inquid 3. — lethar^umj letargum 1. — nos ante recognovi ritj ante nos cognoverit l.? cognoverit babent etiam 2 et 3. — nube cal.J cal. nube 3. — undantesj inun- danles. — metrum IIIJ metrum tertium tetramttrum acatalectum ( 'od. Giss. 2. praemittit — luminibusquej

III. YARIAE LECTT. Al > BOETHIl M DE CONSOL PHILOS.
Iiiininibusque meis 3. — coro] choro 1. 2. 3. — imbr.] ymbr. 1. 2. — threicio] trahicio 1. traicio M — vcrhcrct| vrrbcr.it L 2. — clausiini dlcni| llw dicm 3. — nnr .intrs| inuantesque 3.
— Prusa III. Ilainlj haut I. 2. 3. — ad cognosc. mcd. lacirni] ad cognosc. facicm mcd. lacicm 8- — respicioj respexi 2. — in cujus] in om. 1. 2. — versatus fucramj obversatus I. 2. 3.!" fiirrtun om. 2. — Kt quulj ad quid 1.? et cur 3. — inquit| inquid 3. — o] om. I.? — sU |icro| snpremo 3. — an, inquit I ,| an, illa inq. 1.? — o alumnc] o om. 1. 3.1 alumpnc 1. 3. — desercrem| dcserein 2. — sarcinam] san inul.im Lf (cfr. ed. p. 91.) — partircrl partirer G. 2. c corr. — atqui| atque 1 .3.— fas| phas| 1. 2. - novi aliquidj novum aliq. 2. 3. — sicj om. 1. 2. 3.? — astantc) asstante 2. — Epicu- rcuinj cpycurcum 1. — Stoic.j stoyc. 1. — raptuinj raptim 1. — velutj vclud 2. 3. - - trabcrcntj dctrah. 2.
— disddcrunt) descid. 1. deciderunt 2. — abrept.j arept. 2. — credcnlcs| arbitrantes 3. — profanac] propban. 3. — novistij nosti 2. — at Caniosj accanios 1. at taneos 2. ac caneos 3. — at Senccasl ac MMCW 1. — at Soranos] ac sor. 1. et sor. 2. — admircre] ammireris 1. 2.? — in hoe vitae saloj iu hujus vitac salo 3. — tamctsi est num. e.xcrc.] ct si num. est e.xerc? 1. e.tt om. 3. — ■egiturl rcgatur 3.
— lymph.j limph. 1. • — sarcinulasj sarcinolas 3. — at nos] ac nos 1. — dcsupcr irridemus| deridcmus dcsuper 3. — viliMUM rerum quaeque] vil. quaeque rer. 2.— aspirare fas non sit| fas non sit aspirari 2 — Mttritin /I / Mrlrttm fallenttum comtans spundru, tlatti/u, tribus catal. G. 2. — dcditj cgit 1.
2. 3.? (Gracc. uit^rorri.) — utramqucj utriiique Ll — potuit| potcrit 2.— excitantisj cxagitantis 1.1.8.1
— VcsevusJ vescnus 1. 3. — autj haut 2. e corr.; fuit hat. — ferosj scvos 1. 2. 3. ? ( [imvousvnj Graec.)
— e.xtimescas) pcrtimcscas 2. — imjiot.] inpot. 1. — at) nam 2. — clypeum| clippcuin 1. clipeum 2.
— Prusa IV. atque animo| niiinquiil animo 2. — esne] om. 1. 2. — ovo; itpoc Xjpov] (iraeca quomodo se habcant in G. I. vide in tab. lithogr. 1. n. II. Cod. 2. latinis litcris sic: anonoe expaesrt ainp it nonnc babcs te ut asinus ad lyram. (i. 3. omissis (iraecis vcrbis azinus ad liram. — e;cu8a, pij xvAt vou)] Gracca codicis (i. t'. vide in tab. lilhogr. I- n. III. (i. 2. esayuay ronlitrrr inihi, non abscondas. G. 3. omissis verbis (iraecis , confttere dulurrm ttturn et ne abscundas rttlnera lua.
— oportet ut vulnus dctogas tuum| oportct vulnus ut djrtegas (i. 1. 2.? oportet quod viilmis dctcgas, omisso pron. tuurn G. 3. quod pron. etiam G. 1. om.? — tum) tunc 2. — collecto in vircs aniino) in vircs oolL animo 3. — anne| inquam, anne 2. — adhuc| aduc. 3. — admon.| ainmon. 1. 2. — nihilne] ne om. 1.? — loci facies] fac. loci 2. — bibliotheca] biblioteca 1. — de divin. huin.] de huinaiiarum divinartimquc 1. 2. 3.? — nat. secr.] secr. nat. 2. — cum mihi sid.l cum niibi vcrga sid. 3.
— rcferimusj infcrimus l.f — atque| atqui 1 .3. — hanc sent.] scnt. hanc 3. — Platonis ore] ore Plat. 2.
— beatas fore resp.| beatas res fore publ. 3. sanc beat. forc resp. 2. — ejusdem viri ore| ejusd. ore viri l.l — capesscndaej eapescendae 1. 2. 3. — necessariamj pcrncccss. 1.? — improbisj inpr. 1. — gubcrnac] jubcrn. 2. — inferrcntj infcrent 2. — administr.J ammin. 2. — sapientiuni| sapicntuin l.f— estis conscii] conscii estis 3. cstis G. 2. supra vcrs. cum comp. sp. (i. e. supple.). G 1. plane om. (Niiin lcg. cunscius Mtf) — magistratum] niagistcrium 3. — Undej inde 3. — improbis] inpr. 1. — discordiae] in G. 2. supra vers. est sp. sunt exurtae.' In G. 3. in textu est disc. mihi fuere. — spreta] sprcta fuit 1.? — potcntiorumj potenchltll 1. 2. 3.? — Conigastum) conjugastum 1. — in imbee.] in om. 1. 2., qiiorum postcrior habct irnbecilli. — fortunasj in fort. 1. — Trigullam] trisuillam 1.? triguil- lum 3. tnsivillam 2. — pcrpclrata] et perp. 3. — jam prorsusj prorsus jam 2. — calumniis| caluinpniis 1. 2. - impunitaj inpun. 1. 2. — ab jurej a jure 3. — tum publ.J cum publ. 3. — pcssunidari) pcs- sunilari 1. — cocmtioj (bis)j cocmptio 1. 2. (bis) — indoluij condolui 1.? — non alitcr| aliter non 3.
— praefcct. pract. OOOUMBM commodi rat.J praefect. OOMMMtS praet. coinmodi rat. 3. — evici] de- vici 1.1 — consularem virum] virum consularem 1.? consol. 2. h. I. et paulo post. — palatini canesj palatinac CM 3. — hiantium| hyantium 1. — exaccrvasse| ln G. 1. supra vers. est slossa irtci- tasse, ita ut librarius exacervasse pro exaccrbasse scripsisse videatur, ut est in G. 2. et 3., in quorum priorc supra vers. est cumulasse. (lese exaccrbasse. Vidc Forcell. Thes. v. Exacerbo.) — sed esse apud cet. tutior dcbuij scd apud cet. esse tutior debui 3. — qui mihi amorej qiii in amoie (in per comp. i exprcssum) G. 1. quo niihi 2. — esscm tutior] tutior esscm 3. — servari] rescrvan 1- 3.?
— ob injurias atquc multipliccs fraiidcsj ob innumeras multipliccsque fraudcs 1.? ob injurias multipli- cesqiic Iraudea 2.3. — ut nisi] ut ni 2. 3.? nisi ut 1. — dcccderentj recederent 1. — notis inoimtti] notas insigniti G. 1. 2. 3., in quibus supra vers. per adscriptum (scd rctinc scripturam codd., quae prae- fert constructioncm (iraccam, cujus excmpla vicb ap. Ruddimann II. p. 62. n. 47., quibus adde Vipg. Ecl.
3, 107.) — astruij asstrui 2. — co diej eodcm die 3. — defer. eisd.] eisdem def. 1.? — notnini»nostri]
"oslri ......i \ '. susi cpta , as.....ipta est 3. ■ nostracu*.] M MbM& - vilii iiiv| «iMtM MtleTC
debuissct G. 1.? vilitas pudere debuit?. G. 2., in cujus niarg. haec nota lejitur ,non est de textu, srd tj /usa < G. 3. vilitas pudcre deuiasset. — at cujus] at si cujus 1. 3.? — impcdissc| inpcd. 1. ■ — quid igitur| quid ergo 3. — o masistra cens.| ecns. o mag. 2. — nc tibi pudori simusl ne pudori tibi simus 1.? nec 3. — desinamj desistam 1. 2. 3.? — imped.] inped.? — cessabitj cessabat 1. cessavit 3. antc corr. m cessabit. — suis de mcj dc me suis 2. — decretisj secreti 3. — ncfas csset, elTee.] ncphas essc aft 3. nephas 1. h. I. et paulo ante. — imprud.J inprud. 1. — fasj phas 1. — quomodo] quoqiiomodo 1. 2. ? — sapicntiumqiie| sapicntunique 1.? — posteros queat] qucat post. 3. — styfo] stilo 1. — -nandavi] comnn ihI.im 3. — ipsorumj om. 1.? — rcliqua libertasj lib. reliq. 1.? — utinain] om. 3. —
annj canio 1. canei 2. tam verbo 3. — a C.] a Gajo 1. 2. 3.? — si ego, inquil] si, inquit, eeo 1 .1
— scelcrata contra virt.J contra oiri scel. 1.? cclerata 3. — molitos] mollitos 3. — posse veroj rero om. 1. 2.? sed posse 3. — seeleratus quisquej quisquc scel. 3. — monstri similcj nionstro sim. 1.?
— BMd] haut 2. 3. — siq. deus, inquit, estl siq. inquit, dcus est f.f — Sed] si I. 2. (Bomte inlra Srd ante num p. 111. delcndum?) — nefarios lioni.J nepharios hom. 1. nephandos hom. 3. {phas pro fas 1. 2.) — omaiumj hominua 1. — opiuorj oppinor. — ipsa semperl semper ipsa 1. 2. 3.? — communis exitii] exicii communis 1. 2. 3.? — moliretur] mollirctur 3. — Scis] scisnc 3. — haccj hic I.? — ct vera) et om. — in nulla — laudej in nullam — laudem 1.? — se probantis] probantis se 1.? se quodammodo 2. — ostcntando] ostcndendo 3. — pretium) praecium 1. — quis excep. eventus) qius
33*

— 262 —
III. VARIAE LECTT. AD BOE THIUM DE CONSOL . PIIILOS.
ev. exoep. 3. — |pro verae virt. praem. falsi sceleris] pro vere veritatis falsi scclere 3. — ut non aliquos vcl ipse huniani error ingenii] |nec non alicujus ingenii error humnni 3. ingenii error hum. 1. 2. 3.? — sunimitteret] submitteret 1. 2. 3. — omnibusj hominibus 1. 3. — voluisse] vo- luissem 1. — impio] inpio 1. — praosentcm] In G. 2. supra vers. ndditum est me. — confessum convictunivc | confessumve convictumve 3. — in senalumj in scnatu 1. — de simili] dissimili 3. — convinoi] dovinoi 3. — uti] ut 3. — admistione] admixtione 1. 2. 3.? — conscicntiam] consc. irleam 2.
— pellcbas| dcpellebas 2. — locum esse] om. 3. — fasj phas I. — cogitat quotidie moisj cogit. cot- tidie meis 1.? cog. meis cottidic 2. 3. — pythag.j pitag. 1. pithag. 3. — era Oeujj Codicis Gracca vid. iii tah. lith. I. n. IV. Cod. 2. enoy 8oon i. e. credc deo et non dii« G. 3. pim servi deo ot non diis. — viliss. me] me vil. 3. — compon.] conpon. 1. 3. — penetrale] penotral 1. 3.? — socer Sym- machus sanctus] socer etiam jam sanctus 1.? cum glossa supra vcrs. »meus sfi. symmachus' G. 2. socer otiam sanctus simacus G. 3. symachus ctiam socer. — actu ipsoj actu ipse 1. — nefasj nophas
1. — atquc] atqui 3. — hoc "ipsoj hoc ipse 3. — affines vid. fuissel vid. aff. fuissc l.f vide- bimur aff. fuisse videbimur ac affines fuisse 3. — imbntij inbuti I. 3. — tuis inst.| tuisque l.?
— suimis] simus 2. — prof. tuam rov.J tuam. prof. rever. 1. 3.? — meaj in mea? — hic etiam no- stris malis cumulusj hic etiam jam malis nostris runi. 1? — existimatio] estimatio 1. 3. — quo fit. ut| iit om. 2.— prima] primo 1. —■ omnium) hominum 3. — affingitur] afligitur 1. 3.? — meruisse] meruise
2. — tulij portuli 3. — videor] videtur 3. — ad aud. quidem fae.J ad aud. fac. quidcm 2. ad aud. quodquo fac. 3. — impunitato| om. 3. — incitari] institari (i. e. instigari) 3. — ipsa etiamj otiam ipsa
3. — Metrum I./ Metrum quintwn anapesticum pindaricum consttnu dhnetro caialecto <■■ 2. — si- doraj sydera 1. — Phoebo propior] propior febo 1.? (Gr. a-tyitbi <l>oi |3B.) — et quij ct cum 2. — primacj primo 1. 3. (-itpoTeprj (Sprj Gr.) — solitas iterum mutat hah.J solitas crgo mut .it hah. 1.? — frigorej tcmpore 3. — zephyrusj zefirus 1. — viditj Iloc in G. 3. est supra vers., in textu cst tulit. — Soiriiisj sirius 1 .3. L.? syrius 2. — nihilj nichil 3. — gubornansj gubornas 1. jubernans 2. — praemit ins.| prae-
nnt 1. insontiig premit 2. — at perv.l ac 1. aut pery. 3. — sanctaque calcaDtl calcantque s..... lis t.
(Graec. xai tu>v oairov S tj aupva; aSixiuc «apu itaiioiv.) — colla noccntesj noccntes colla 1. — iiiMiivqur inlii| Uaec verba bis extant in G. 3. — insisj istis 1.? — quisquis| tn quis (l<ig. tn qui.) — V l"> et tti inverso ordine leguntur inG.3.— rapidosj rabidos 3. — Prosa V. questibus] questionibus 3.— illico mis.J ilico 3. illico te 2. — ezulentquej exnlantemqne 3. — longinquum cssetj longum eral 3. — pro- ciilj quam procul 1. 2. 3.? ■— ubcrrastij Corr. in 3. oberrasti. — al si !<■ piilsnmj acte pulsum 3. — id quidem] illud quidom 2. — fas] phas 1. — a)./.<i el? {jaaiXeuc eanv, et? xotpavoc] Gracca codicis 1. vid. in tab. lith.l.n.V. G.2. scd EIC KOIPAKOC ECTI basileys id esl nnus dens, unua rci in e« patria, G.3. omis- sis verbis Graceis »sed ibi est rex unus et unus domintts." (leg. sed eic xoipavoc tjtiv, ei; J3aai- Xeu{.) — lihortas est] est om. 3. — saneitum cstj sanxitum est 2. 3. — ei jus exulare non essej ei non osse jus exul. l.f — desieritj deserit 1. — partter desinit etiamj par. etiam des. 2. 3. — movet] monct 1. — bihliothecac] bibliotcce 1. — pretium] praecium 1. — fraudibusque] que om. 3. — quod ea] co quod oa 3. — InerepuistiJ incropasti l.V — laesaequej lacsc quoque 2. — opin.] oppin. 1. — postremus] postrcmo 2. postremum t.? — conq. cs] es om. 1. 3. — in extremo] in extrema. — terrajn] terra^ 1. (num terram ?) — incubuit] incumbit 1.? — dolorj om. 2. — nuno mentis esl nnnc es men- tis 3. — te valid.] valid. te 2. — lenioribus paulisperj Icvioribus nunc pauL 3. levioribus habel etiain 1. — tactn blandiore mollescantj tacto mdliescanl bland. 3. — Metrwn I/./ Metrum sextum ghconi- ctan constans spondeb, coriamoo, pirricheo Cod. il. 2. — cum] qunm 2. —. cancri) cancrnm 1. — sidiiv| sydna 1. — tum] tunc 2. — erediditj tradidit 3. — pergit] pergat 2. — violasj fiolas 3. — BacbusJ bachns 1. 2. — coercuit] cohercuit 1. 2. 3. — Prosa 1 /. rogationibns] intcrrogat. 3. — (< n tare] temptare 1. — qui modusj quis modus 3. — inquamj inquam me 3. — responsurum rog.] mc resp. rog. 1? — tum illaj tunc illa 1.? — oi in< ss< regj ei reg. nn sse 1. 3.? — tam] In G. 3. esl snpra vors. — unquamj umquam 1. — fuerit diesj dios fuejrit 2. — hacj in G. 3. est supra vers. depcllat] depellerat 3. — ita estj itaque ost 3. — tantum divinae exsortes ourae esse depl.] tantum essc cxortcs divine curie esse depl. 3. exortes 1. 2. 3. — abesse] abcsse tibi Lf — a dcoj a om. 2. a dco duce I.? — nosco] agnosco 2. cognosco 1.? — abcssc aliquidj ahesse tibi aliq. 1. 3 .f — vclut| velud 2. 3. — hiantej hyante 1. — irrepseritj irrephenderit 3. — rerum fin.] fin. rer. 2. — hebetavitj ebetavit 1. 3. — qui fieri pot.j quomodo fieri pot. 3. — hij hii 2. 3. hy 1. — pert. morea snnt] sunt om. 1. sunt pert. mores 2. — ea valentiaj et ea val. 3. — loco hom. poss.] hom. loco suo poss. U — extirp.] exstirp. 3. — quidni, inquam mem.j qnid nunquam mem. 1. — quid igiturj qnid ergo l .f hoccine] h< ccine 1.? — an esse nesciamj an esso me scinm 1. 3. (Icg. an esse ntc nesciam.) — nihilno] ut nihilne 3.
— te aliudj aliiul te 2. — novistij nosti 2. — Nihil| nibil, inquam 1. 3.? — jam scio morbi nn inquitj jam scio, inquit, morbi tui 1 .3.? — aliam vol max.J aliam praecipuam vel max. l .f — aditumj additnm 3. quoniam] In G. 3. est supra vers. quia, in textn deest— et exnlem el exspol.] etexulem teet expol. 1.? et exnlem te < ( exspol.? Cod. 2. txulem te, miiisso et ot habet cxpol. pro exspoL, ut 1. — nelarios] ne- pharios 1. — felicesqnej felicea quoque. — Verba Quoniam vero etc. usque ad alterum tjiitm. vero ab sunt a textu in G. 2., sed narg. pallidiore atramento sunt adscripta. — existimasj estinias 1. 2. 3. — magnae non ad morb. modo, ver. ad int. q. causae] magnae sunt non modo ad morb. <i. I.V vcrum hee ad_i. q. caiisae sunt 3. nun modo ad morb. 2.— auctorij autori 3. — gratesj In G. 1. supra vers; extat ,sp. referamus.' In (i. 2. in textu est referas additum. — nonditm] nundnm 3. — gnbcrn.] jnbern. 2. (ct sic paulo post.) — snbditam credis] subditam esso cred. 3. — Nihil i^itnr| nihil ergo l. 3 - vi- talis calor ill.| vit. illux. oalor 2. — firm. rem. nond. temp. est] lirm. nondnm temp. esl rem. l .f nun- dum 3. — utij om. 2. 3. — opin.] oppin. 1. — affectionum] affectuum 3. — agnoscerej din <is< ire I (I t/mti- scere.) — Metrum I // / Metrum septimum datiticum dimetrum catalecticum. - aestumj estns 8. vitreaj vitera 3. — co< noj sciuo I. 2. — aninisj ampnis I. — ohjice] obice 1. 2. 3.? — adsit] assit 1. 2. 3. —
1AU. II. Soqiiiiur secoadni liher G. I. (ciijus codicis unius ab hoc loco varietates seqiiinitiir.) Prosa 1. tantnm] om. — cum iis) cum his. — familiaritatcm exoroero] famil. habet? — intolorahili |

— 263 —
HL VARIAE LECTT. AD BOETHIUM DE CONSOL. PHILOS.
tollorahili. — praesentemj tibi praes.? — adyloj aditu. — jucundiim] joctindtim. — adsit] nssit. — ctoricae] rcthoricc. — tunc tantuin| tuin tanluin.— in mocstitiam luclumque] in lin linn iiii illlliaMMllll tu si| ,si oni. /intcrpungc lu fort. />■ erg. tr r.sse mut. Erras!) — hi scmper cjus morcsj hy scmpcr orcs cjiis siint? — hacc natura esf) ista ntitura. oiiu -so vcrho r\t ? - scrvavit circa tc propr. potnis| rvavit pocius ersa tc propr. ? — dcprrlicii<listi| dcprach. — tota tibi prorsusj prorsus libi tola? — noiaris) quacr. — pcrhorrcscis] perhoresris. — abjircj abicc. — pcrniciosc alludcntcm | pcrnictosa deiitcm cmi kI . supra vers. norua ludcndo mfercntcm. — mocroris libi causa lanli csl| hbi cst tanti IRW meroriaf — esse sccurus] esse 0111. (log. serurus esse.) — prctios.ini] prarciosam. — arbilrio] I arbifrio? silum csl] cst situin? — blanditius| blandirias. — tolcrcs oporli t| tollcrarc oportet?— uir<|iiul| quidquid. — summiscris] suhmiscris? — quam lu <lom.] qiiani tu tibi doni.? — impaticntia a| tua oiii.? — exacorbabis) cxaccrbas? — commitl .J conmilt. — inipell.l inpcll. — promovcrcrisl omovercs. — at omn. mort.] Scd o omn. mort. ? — lors] sors? — Mctr. I. ct acst.) excst. — haudj ut. — ultroqucj ciue om. — suiqur iiia ;n.| masniimquc siiis cod. l .rtL.? 1'rosa II. tccuni| nunr trctim ? 0 homnj o oni.? — quotid .J cottid. — qucrclisj quacrcl. — lua libi| tibi lua? — mcis op.| meisqne op. ?
— impal.l inpac. — favorc pronaj prona lavorc ? — ct omnium] et om. ? — sunt jurisj juris sunt? — mihij nuchi. — habe grat .j habes grat.? — vclutj vclud. — qucrcl.] quaercl. — tua prors.| prorsus tna? — ergo| igitur? — illata csl] cst illat.? — sunt juris| juris sunt? — nimbis| nymbis. — ne utij ne om. — lydoruiii) indoruin. — cyrol cyro rogi pcrs.iruni? — imbrc] ymbrc. — suinsistij siunpsisli.
— adol .j (iraer a vrrba vid. in tab. lilb. i. n. VI. — non lota] noinluiii tota? — Metr. II. sulcraj sy- drra. — haud] haut. — cesset] cessat 1. et L.? — allos| alios. — hialus] hyatus. — 1 'ro.sa III. at si| aut si. — tucansj tuaris.— rhetorj rcthor. — advcrsus] advcrsum i — miscrum cxistimari vclis| nc tc cxistimarc mis. vclis? — pretios .j praecios. — quaui prox.] quainquani prox. ? — cocp .J ccp. — quis non tc) quis tc non? — lum masc .J cum niasc? — vcnirc dcl.| me vcn. dcl.? — insid.] inscd. — sa- tiislij saciasti. — opinor| oppin. — suas del.] del. suas? — comniod.] comod. — tristiuiiivc] tristiuin- nel — ircircol idcirco. — existimas| cstimas. — moesla crcd.] crcd. mesta? — vitae dies| ritac om. ? — Mttr. III. bcbctata] ebelata. — premcnt.] pracmcnt. — zcphxr.| Zcfiri. — irrub.| inrub. — immot,] inmot. — nihilj nichil. — Prosa IV. genus estj cst genus? — opin.| oppin. — inaxiinisqucl maxiiiiisquc bonis? — abiiiul .J liabtind. — |si quodj si quid? — forlunacj fortunc lue? — prct. (bis )J pracc. (bis). S\ iiiinai Iiiis | Simachiis. - pntio| praec. — pudicit.] pudicic. — 1 "o| quoquc ? — in id act.| tll in id tam (lcg. jam) ct. ? — vcl aviti vcl pat.] vcl pat vcl avit.? — etiam nunc quac| quar MMM ctiam. — vita] in vita. —■ omncs) omnis. — quoniam] (|i "i. (i. c quando?) — ancbor.) ancor. — patianliu | pariuntur ? — prccor) praccor. — decus) om.? — totins tuac sort .J tocius sortis tue ? — conqurr.) conqiiacr. — compositaej copiosc? — ct quaej ct om. ? —• pcrpctiioj pcrpctua ? — orbus) orbatus? — lllacrytnat] illacrimatur? — ignoretj ignorat? — cxhoricalj alihorrcat ? —■ forlunal .J ho- iniiubus fort.? — adco| idco. — nihilj nichil. — oinnis) om.? — tolcr.] tollcr. — niutarc| mutari? — ctiani] ctiam jam ? — jucund.) joc. — oomp.] conpos. — unq. aniitt .J ainilt. iinq.? — illud| om.? — quod) OBOnumf — ad hacc| adhuc. — ncscit essc niut.] ncsc. eam essc niut.? — ignor. in cacc .J in om. ? — sinit essc fcl.j sinit illiiin essc fel. ? — an vclj an oni.? — ct quon.| Scd rt quon.? — pcr- suasum cssr| esse om.— sit clar .J clar. sit? — aufcrrc| ■fferre, — Mctr. IV. p cr e — em] pcrhcnncm ?
— bibnlasj bibilas. — haej hee. — Prosa V. ration.) racion. — agc| ayc. — aut non persp.j cl non |>crsp. — prctios. vcstrij nostri pracc. — pccuniac| peccun. — hacc] lice. — prct.] pracc. — pccun.j pcccun. — al| ac? — gcntiuiii] geagwnv — ceterosj c.etcrosquc? — tota par.| par. tota? — BinltoramJ niulloruni bomintini. — commin .J conmin. — paup. ncc. cst fac.) paup. ut fac. ncc. est? — licct| oni.?
— ermni. est lux illa| scinm. lux cst illa? — nicmbroruni| om.? — admir .J admirac.— sidcra| syd. — nikil] nirbil. — a(flurnt.| alflurnc. — saticl .J sacict. — injuc .J injoc. — noxiuni) nocivum? — an vero| an vcro te? — vitios .J vicios. — sarcinaj sarcina cst? — sin vcroj si vcro? — nihil| nichil. — com- putasj conput. — tuum rssc boB.] tiium bon. cssc? — nibUj nichil. — vcl amiss .J rcl om. — a tuis quoqucj i tinsqiic. — srqurstr .J scquacstr. — pret. (Irr)] pracc. (tcr.) — divit.] divic. — indig. cosj eos indig. — Diinimoj minimis? — ahund.| babund.— supcll.j suppcll. h. 1. ct naulo post. — mctianturj niccianliir. — ali rcbus] a rcbus? — oiiinc cnjusque bon. co cujus cst, conslal] omnc, quod cujuscuin- quc bonum cst, id eo, cujus esl, constat ? — pret -j pract. — acstimat.| exislim. ? — Bammitt.] sub- nutt.? — liaud) baut. — h.iec condit.j ista cond.l — vcro| om. ? — nilulom.| nichilom.— ncgo illud rssr hon.j illud ncgo csscbon.? — gemmarumj grmawntmtpict — solir.] sollic. — qui bab.j mwd bab.?
— cantarcs] sccurus cantar.? — Mctr. V. nccj non? —■ bacchica) bachici. — norat) noraatt— aonUMM sompnos. — amnisj ampnis. — armaj arva? — hostihus] hosticus 1. ct L.? — viderctj videreBt — actnar rthnc. — quis priinus| prinius quis 1. ct L.? — P r< 't-] praec.— Pro.sa 17. potent] potenc ? — cxacq. adacq. ? — improb.) inprob. — inci ndia Bammis Actnac crtict.| llammis ethlM incend. cmct.i — tanlas stragcs| stragi s t.int .is? — drdcril| dcdcrint. — Kgiam] rcgiiin. — honorcs) oin.? (niini suppl. BMB < ria?) — Mcatinan] BteacMm.— vindicj vcndic. — imbecj inbcc. — musculor.| inuscular.? — rcptau- tium| rcplanc — niim quMOOaaU iiiiin qnid? — fecit eliamj fccit cssc ? — quisq. fac.| facerc quis- qn .iin? — catcnisj rathrnis. — ejus hominis pot.| potentiam hom. putas. omisso pron. cjti.s? — ne id in sc alterj nc in sc id altrr? — ad barr| adhur. — iinproh.] inprob. — qurnqtiam| qurniquc ? -- provin.] prrvrn.? — ctiam illud) illuil cliam? — rhctor .J rrtlior. (bis.) ciijusqiic| cujusriiiiiqiir? — propr. rst] propr. ei cst? — dcpcll.| repcll.? —■ reslinguere] rcstringcre? — comp.] conp. — catrn.| rathrn. — improb .j inprob. — scse rcs alilcr hab.| rcs scsc alitcr hab ? — roniprll.| conjiell. dc lota fort. concl.| dc tola concl. (brtf — nihil| biehllj (bis.) — Mctr. VI. inlcrcnito| interempto. — la- crym.| lacrim. — preamat^ pracmiinl. — notus| notbus. —■ insani] iiravi I. et L. ? — quotics| quocicns. — Prosa VII. totius pond. vac.J tocius vac. pond.? — nihilf nicbil. — a nobis| « om. ?
— prcmunt] praemunt. — relinquetiir] rclinquitur? — pcrvulg .J provulg.? — at mid habctj ut avbj babcat? — arctalaj artala. — commcrc.| conmerc. — ne — quidcmj nec — quidem. — Tul- lii| ttilii. — compressa] conpracssa. — ac dilat.] atquc dil.? — progrcdicturj progrcditur? — coarct .J

— ^64 —
111. VAHIAE LECTT. AD BOETHIUM I)E CONSOL. IMIILOS.
coart - quanq.J qaamq, — proficiuntj proficiant?— auctor] nutor.— premit] praomit. — Vos autem] vos vero?— tui nom.] nom. tui? — enini) etcnim? — millibus| milibus. — ejusquej qtte om. — ne — quidcin] nec — qnid.— non parva] non parva quidem?— adortus] nlorsus?— toler.] toller. — assum- sitj assumpsit. — velut] velud. — silii mena bene consc.J bene sibi mens consc? — exemtam] e.xcmptam. .— Metr. VII. titulis] tyt — jacent] manentl.etL. ? — Cato] Catha — consumtos] consumptos. — jace- ds| jacent. — hoc] hec? — Prosa 1 ///. illa fallaxj fallax illa? — nonnihil] nonnichil.— verbis explic.] explic. verb. ? — succinctamque] que om.? — ambimiosquej que om. ? — amissas] et amissas? — pret.] praee. — genus divit. est] divic. gen. est? — Metr. I III. coerc.] coherc. — tunderej tendere.
— sanctoj sanctos.
I,il». III. Prusa I. finierat] finiverat? — adhuc] ad hoc? — mulcedo] dulcedo? — jucund.J jocund. — post hacj post hec? — impar.J inpar. — non arbitr.J esse nonarbitr.? — aggrediamur] ad- grediemur? — somniat] soinpniat. — imag.J ymag. — potesj potest? — perfecta] perspecta? — beat. spec.] spec. beat.? — Melr. I. apium] apusif — notusj notbus. — imbrif.J ymbrii. — pepuleritj pe- pulit. — Prosa II. augustamj ang. — coepit] ccpit loqui? — nibil) niehil. — beat. esse slat.] esse beat. stat.? — congreg.] aggreg. ? — ut dix.J uti dix.?— summ. esse bon.J summ. bon. esse?— nihilol nichilo. — hi] hy. — luj hy. — hi] hy. — jue.] joc.— quidem gen.] quiddam gen.?— magnitudoqael que om. — videntur] videtur? — summ. jud. bon.J summ. cssr bon. jud.? — aefinimusj diffinivimusf
— voluptatcsj voluptatem? — j" c -j j oc - — I )0n - summ.J summ. bon.? — sibi ipae) sibi ipsi? — num veroj an vero? — hi| hy. — quod sit opt.J quod opt. sit. — contcmncndum) contcmpnend. — nume- randaj miranda. — irabec.J inbec. — niliilij Dichili. — sequestrartj seqaaestr. — delectetj delecteturl
— potent. celebr.J celebr. pot.? — delig.] dilig. — finej (inem. — Metr. II. fremituquej que om. ? — meminerej raeminereque ? — primusquej priusque. — arcto] arto. — tectoj texto. — sylv.J silv. — sylvasj silvis. — Prusa III. imag.] ymag. — somniatis] sompniatis. — perspie.) prospic?— pecuniae] peccunia? — nibilj nichil. — fateamurj fatebimur? — valentj valeant? — aeprehend.J depraehend. — ahund.j habund. — tam libero] tam om. — aliquid — angeretj aliquo—angercr?— nequeoj non queo?
— num estj non est? — sibi ipsej sibi lpsi? — nihiloj nichilo. — nihilj nichil. — ut his| ut ab hia?
— quotidiej eottidie. — querim.J quaerim. — a nolent.J a om.? — pecuniamj peccun. (bis) — possit| poaset? — hybern.J ybern. — pecun.J peecun. — hiansj hyans. — opibus explet.J oiubus non expl.?
— quae possit expl.] quae non possit expl. ? — nibil] nichif. — summoverej submov. — Metr. III. (nibil Dotandum.) — Prusa IV. ISoniumJ nomium. — strumam appellatj struiii .iin tamen appellabat? — adjiciant) addic (leg. adiciant.) — qua praed. est sap.J qua est praed. sap.? — contemniturj con- tempnitur. — dign. improb.] inpr. dign. ? — improbij inpr. •—■ commae.J conmac. — sic collige] om.? — functusj fructus ? — dignit.j indign ? — gent.J genc? — annectitj advertit? — opin.J oppin. — venerintj perven.? nomen est] est om. — ut enim] uti enim? — nihil) nicbil. — opin.j oppin. — iniprob.J inprob. — habeat| habeant? — Metr. IV. TyrioJ tirio. — improb.J inprob. — quis iflos igiturj quis igitur illos? — Prosa V. impotj inpot. — plus mct.J ji /as om.? — situm estjsitus est? — Neroj Neroque? — anton.J anthon.— objecitj abjecit.— Metr. V. summitt.J submitt.— ThuleJ tyle. — querelasj quaer. — Pros. VI. tragicus] traicus. — u> &6 £a] Graeca vid. in tab. litb. I. n. VII. — opin.J oppin. — conquisitaej conqucsite? — videturj videatur? — gloriosumj esse glor.? — ne — qui- dem) nec — quid. — unquamj umquam. — referturj referatur? — esse nobil.J nobil. esse? — impos.J inpos. — Metr. VI. ct sideraj ut sydera? — Pros. VII. intoler.J intoller. — juc.J joc. — nihilj nichil.
— jucund.J joc. — c.xpert. tc, neque nunc an.x.J expert. neque te nunc anx. ? — admon.J ammon. ? — Metr. VII. omuis hoc vol.J hoc omn. vol.? — Pros. ) III. nihilj nichiL — haej hee. — eo quemq.] quemq. eo? — implic.J inplic — pecun.J peccun. — volnptar.J voluptuar.? — degasj degis? — abji- ciat] abiciat. — elephantes] elefantos? — taurosj thauros. — alcibiad.] altipiad. — in summ. redig.] redig. in summ.? — congreg.l aggreg. ? — Metr. VIII. KbeuJ Heu beu? — quam mis.J que mis.? — tyrrhen.J tirren. — Prosa IX. intuearis] intueris? — cognoseere apcrtiusj apercius agn.! — atquil atque? — imperf.] inperf. — indigeatj indiget? — necesse est egeatj ncc est ut eg.? — Quod veroj vero om.? — spern. essej esse om.? — siquidemj siquidem si. — nullius egeal alieni] nullius c^-cat praesidio alieni? — ne — quideml nec — quidem. — esse diversaj div. esse?— nullo vero modo] ouiio moilo vero? — multas etiam sibij multas sibi etiam? — ne — quidemj ncc — quidem.— abjicit] abicit.
— ne illud quidem, quodj nec id quidem, quod? (leg. taraen n<—quidem.) — singula quaeque] sin- gula quaedam? — nibil diei verius pot.J nihil vcrius dici pot.? — inqnitj om.? — deflectej sed de- flecte? — nuncj om. ? — beatitudinisj om.?— ni lallor] nisi fallar?— veraciter] sibi ver.l— sentio] om.? — afferrej conferre? — dare bonaj bona dare? — Sed cumj sed tum. — TimaeoJ tymeo. — Platoni, inquit, nostro plaeetj plat. nostro placet, inquit?— Metr. IX. in imaginej in om.— augustam] ang. — disjice] dissice. (leg, disice.) — Prosa X. illud primum] id priraum? — definisti] diffinisti. — imperf.] inperf. — derain.] dimin. — perfectum quoquej quoque perf.? — illud quodj id quod? — ne
— quidem] nec — quidem. — a deminutis] ab diminutus? (leg. ab dem.) — iimiistravimusj demonsir. '
— imperf.J inperf. — non potest dub.J ncquit dub.? — quis ilubitetj quis dubitat? ■— bonum in eoj in eo bon.? — sancte] recte? — illud summ. bon.J id summ. bon.? — eo quod acc.] ab eo quod acc?
— naiura quidem ipest] nat. qnidem unara est? — nefas est] nepkcu, verbo est omisso. — propositisj praepositis. — ab illis| ab om.? — diversa suntj div. sint? — nopiojioTa] porismata. (et «ic paulo post)
— corolrarinmj corrclarium. — DeusJ deus est.— annect.J adneot — multa, inquitj multa bona, in- qnit — in unumj tn om. — compleat] conpleat. — conimem.J conmem. — eadem summa] eadcmque summa? — e( voluptas] ac voluptas? — haeccine] eccine. — investigandumj investigando. — hujna rei disi r.] cnjus discr. rei? — minime igiturj min. ergo? — esse cred. bon.J cred. esse bon.?— unam atque eandem esse] unam eandemque esse? — Ita, inquamj ita est, inquam. — Metr. X. hebetansj habitans. — hoc patensj hic patens? — asylumj asilum. — quicquidj quidquid. — hoc quicquidj bic quidquid? — Prosa XI. aestimabis] existimabis? — infiniti] iiifunio. — veriss. inqiiit ratione] inquit rer. rat.? — manebunt. inquamj inquam om. — ead. sit pot.J ead. sit e( pot.? — demonstratum estj

Hl. VARIAE LECTT. AI> BOETfflUM DE CONSOL. PHILOS.
est om. — ficri] oni. ? — iiniim osse lionuni atquc simili] iinum esse bonuin atque un. siin.? — paritrr alqiio iintini osse dest.J paritcr cum uiuiin cssc dest? — liacc unitas] unitas liacc? — essc nnimal liq.| an. essc liq.? — At sij ac si. — sustincudi] suhsistcndi. — abjiciant| abiciant. — de hoc possis) de hot quoque poss.— intucaris] intuaris?— non possunt] non possint? — paludihus| pallud.— arestant| arcscunt. — quid dicam, quod] quid quod? omisso verbo dicam. — vclut] vcluti. ■— tejitur) om. ? — propagentur| propaguntur? lut csl exi lamandi particula.) — tcrras vcro] rero om.? — rursus a quibus] rursum a qu. ? — abscissa] abscis.i? — nc — quidem] nec — quidcm. — rcformidat] formidat. — banc vcl max.| lianc velud max. — dcvitare] et devit — appetit] prttt ? supra vers. adjectum cst ap. — ne— quidcm] ncc—quidcm. — quod bonum esl| est om. — fcstincnt] fcstinant. — fixisti) tinxisti? supra vers. attigisti. — Metr. XI. (Nihil varietatis cst notandum.) — Prosa XII. si supcriora] si priora ? — ne — quidcm] nec quidem. — quid aflerasj quid astruas?, supra vcrs. est rdocens.' (cfr. p. 106. lin. 3.) — munilum hunc, inqmitl niundum, inqiiit, hunc? — a dco] a om. — unquam| umqiiam.
— adminiculis] aminic. — atqui| atque. — bonum essc] esse om. — monstratus cst] monstratum est. (probo, si cmcndcs deum.) — detn clantium] detract.? — potcnt. bcat.] beat. potent.f — vel velit vcl possit] vel possit vel velil? — arbitrorj arbitro? — inquit, suniin. bon.] siimm., inquit, bon.? — haec lpsa vcrba, quibus uteris) baec ipsa, quibus uteris, verba? — latraiilcm| lacerantcm? supra vcrs. cst preprehendcntem.' — dcposuit] disposuit? — rationcs ipsas] illas rat. ? — est, inquit, oinnium pot.J cst omniuin, mquit, pot.? — inquam, mc] ine, inquam? — mihi] om.? — labvnntlniiii | laborinthum I (Lst hacc orthographia mcdii acvi.) — quo nunc] quc nunc. — qua intr.] quo intr. — rursus] rursum?
— ipsumquc| ipsum qtioquc?— altero cx alteroj prius altero OWL — aliquod] aliquid? — navroijsv etc.J Graeca ia G. 1. vid. in tab. lith. I. n. VIII. — admirerej amircrc. — sancicnte] sanctientc. — loqui- inur] locuntur? Metr. XII. Tlircicius| traicius? — suhcgcrantj subegerat. — chordisj cordis. — quicquidj quulquid. — impot I inpot. — tergeniinusj trigeminus? — site] siti. — TityiJ ticii. — Eury- diccnl euridicen. — quicqtiidj quidquid.
IV. (Incipit quartus liber G. 1.) — Prosa I. Hipunita] inpun. — admirationc] ammir. — bornbilihus (vit. typ.?)J honribiUuf — exislimas] estimas. — potcntcs bon. essej pot. esse bon. ? — imbcc.] inbec. — infortunata] inforttinia? — afligam) adfigam. — Metr. I. perosaj pcrosas. — conjtin- gat) jungat. — haec dicesj et dices. — Prosa II qucm excit.J que e.xcit. — inibecill.J inbccill. — at sij ac si, supra vers. et. — abund.) babtind. — altcrutruni] altcrum? — ne — quidemj ncc — quidcm.
— at sij ac si, supra vers. et. — vid. velle adip.J vid. adip. velle? — imbccillis esse] inbecillis, omisso vcrbo csse. — id quoquc esso. dcm.J illud esse dem., omisso voc. quoque. — certum. Adip.J ceitum est. Adip.?— non duhium estj iium dub. est? — imbcc.J inbec. — nat. illudj illud nat.? — adiiunistr.| aminin. ? — ne — quidcm] nec— quidem. — summum, inquit, hon.) inquit om. — proposi- tum est] est om.? — naturah] om. ? — variam per cupiditatcmj varia cupiditatc? — id ipsuml idcm ipsum. — Ex hisj ex hys. — imbec.l inbcc. — praccurrisj prccurris. — promtissimum cssej csse prompt.? — hoiiiinuml om.? — compellit) conpellit.— desercnturj desercrentur?— habeatj habet? — impot | inpot. — ac ludicra] aut ludicra? — contigit] contingit? — moliunturj demol.? — nihil ultra est) nihil cst ultra? — apprchcnditj appraehendit. — neccsse est judit-es| necesse est ut jnd.? — vid. esse dcserti] esse om. ? — fragiles suntj sunt om. — ad vitiaj et ad vitia ?— deflectunturl dcflectunt?
— ita scse res habetj ita res sese habet? — in sui naturaj m sua n.it.'? — nc — quidcmj ncc — qui- dcm. — linbcc.J inbec. — si, utij sicuti. (fuitne si sicuti?) — improb.l inpr. — Atque| atqui. — qu icii. sit hujiis pot. vis] quacn. htijtis sit pot. vis? — dclin.] dilfln. — malum faccrcj fac. nialum? — vclut| vcluti. - refcrri ad bonuin| ad bon. rcfcrri? — improbosj inpr. — Metr. II. commin.J coninin.
— arctas) artas. — Prosa III. unaqiiaeque res] res unaquacqtic ? — idcm iipsum bon.| tdem om. ? —■ improbitasj inpr. — ille ctiaml ipse etiam? — compot.J conpot. — enimj ctcniin? — illius corol- larii] corrolani illius ? — quod boni sint] quo boni sint ? — improbitas| inpr. — pocna] pene. (lege penae?) — accidcre] accedere. — cui consequcns estj cui consequens videtur? — speciesj rcliqua species? supra vers. est remanetts. — humanam qtioqucj qttoque om.? — Evenit, ut) evenit igitur, ut?
— siniilcm lupi| lupis sim. (leg. lupi sim.) — inquietus) inquies? — comnarabis) comparabilis; supra vers. est sp. est, qtiod te.vtui adde. — occultis] oecultus. — surripuisscj subrip. — ae ineonstansj atque inc? 1 — an avibusl ab om.? (supra v. est sp. ab.) — bclluam| hcluam. — Metr. III. Neritii] naricii.
— supcr] nupcr? (Leys.) — uliilalj ullulat. — arcadisj archadis. — arcej arte. — Prosa IV. releve- tur| rclcvatur. — forte cuiquam| euiquam forte? — miscria sitj miseria est. — velle et posse et perf.J velle, posse, efficcre? — ocyusj ocius. — vel tu fors.J tu vcl fors. - hisj hys. — putctj putat? — nequc ld nunc BMl .J ncque nunc id mol.? — iinpun.J inptin. — habcatur] adliibcatur? — admistionej adnnxtionc?— practcr eaj praeter mala ea?— multo inicl.J mtilttim infcl.?—■ poen. ipsam scil.J penam scil. ipsam?— iidcmqtn | idcmquc.— ptin. jiisttim| pim. justum est?— bonum csse omne quod| In G. 1. omne est supra vers.; in tc.xtu deest. — liquet esscj liqucre rcspondi? — relinquisj rclinqui? (scil. ats.) — clemcntiaj clcmcnta, stipra vcrs. »per ignem aquam in/erri.' — indignissimaj disnissima. — eam null. essc cogn.J nullam eam esse cogn.? — cui sent. conseq. estj cui cons. est scnt.? — grav. suppl. urg.J grav. urg. suppl.? — dicij om.? — sanciatj sancciat. — mel. anim. si eonlorm.J si nicl. an. conform.? — Si stud.) si om. — peioraj pcyora. — dctrusistij trusisti? supra vers. dejecisti. — cocnoj sccno. — bclluis) bcluis. — oblivisceretur) pcnitus obl.? — infel. esse cosj infcl. eos esse?— patiun- turj paciantui? — qui sunt impr .l qtii sint inpr.? — ita est] cst om.? — qui igitur suppl.| quid igitur, qui suppl.? — an qui] an ci, qui? — qui perpessoj quin perp .1 — vidercturj videatur? — llinc igitur alusque de causisj hac igitur aliis, omisso que (quod addc)? — compcnsationc| conpcns itione. — du- ccrcnt) diccrent. — sicutij si uti. — Metr. IV. solicitarej sollic.— ursus, aperj apcr, ursiis?— iideml ldem. — Prosa V. Hic ego] hinc ego? — ignominiosusque] que om. ? — nexus] le.x. — constitutaj constitute?— dcheantui) dchcant; sujira v. sp. tnferri. — mintis enimj minus etcnim? — deprchenda- turj dcprchcnditur? — rcctorj om.? — ne dubitcsj non dubites? — Mctr. V. BootesJ boetes. — < oriJ chori. — littus] litus. — Prosa VI. quoniam hocj quod hoc? — quicq. satis sit| satis est quidq.? —
34

m. VARIAE LECTT. AD BOETIIIVM DE CONSOL. PHILOS.
hydraoj vdre. — oncris] Sic G. e ras.; fuit honeris. — ut libet . inquam] ut libct tibi, inq. ? — tuml tunc ? — vclut] vclud. — compositaj conpos. — gercndisj om.? — in ipsaj in ipsa illa? — eomplect.J conpl. — pracsentaricqucj pracscntaliteique ? supra v. »i. e. sine successwne." — gerenda essej fjj e om.? — superantj supcrcnt ? (interpunge Fatum; quaedam otc) — illi scj se illi? — ad puncti mcd.J ad punctum mcd.?— proficiscanturj |iroficiscatur? — ipsas — immutabiles| ipsnm - immutahilcm? — nc- ccsse est essej csse nec. est? — alioqui] alioquin? — a suo qucnquam] a suo quoqiiam? •— alii pracm.. alii suppl.J llil suppl., alii pracm? — malosvej malosquc? — quidam len.J lcn. quidam? — dignoscitj dinoscit?— anim. aliuil| aliud an.? — alius vcfscrvatorj alius est vel servator? — mcdicator] modintor? supr. vcrs. rreconciliator.' — montium] om.? — binc jam| bic jam. — divcrsuni vidcturj div. esse vid. ? — admonuitj ammon. •— moratusj morigcratus? — possit advers.J possct adv.— aitj oni.? — 'Av5po<; etc.l Graec. in G. 1. vid. in tab. litb. I. n. IX. (leg. dvSpoc 1 e p 5 Stpiuv ci [i e tc oixo86p .T ]oav.) In G. 2. est guy moy sthoy saori corpus viri acdificaverunt virtutes. — gercndaj rcgenda? — mista| mixta. — in expcr. suij sui om.? — atque dispositcj ac disp.? — loquuntiirj locuntur? — hujusniodij hujusccmodi? — cernant] cernent. — secum iort. suam compar.J sc cum iortuna sua conpar. ? — nc rei, ctijusj ne cujus rci? — ju- cund.J jocund. — essct causa snppl.] causa cssct suppl.? — quiquc disscntianl] quisquc dissenciat. — sacpe quae] sacpe ea, quae? — dissim. stud. essej stud. dissim. csse ? — complect.J conpl. ■— discessent] decesscrit? — hoc idcnij idcm om. — in ordinein] in om. — 'ApyaXeov etc.] GraeCa in G. 1. v. in tab. lith. I. n. X. — divini operisj divine opere? — compreh.j conpraeh.? ■— abtind.| habund. — jamdiid. tcj tc jamd.? — Metr. VI. OceanoJ occeano. — tingere] tinguere. — oris] horis. — iisdcm] hiisdcm. queant) queunt ? (L.)— Prosa VII. corrigondiqne] eorrigcndivc ? — patet quod omnis bona cst, quam] patct omnisbona, quam? — fatumvcj fatumque?— est nixaj est om.? — Ouid] qtii? — quia nlj quia. inquam, id ? — et quidem] equidem. — velut] vclud. — hon. censes cssej bon. essc cens. ? — quid reliquaj quid reliquam? — inopin.] inoppin. — pessimam esse fort.] omnem pess. essc fort.? — sed pracl.J prclium, oniisso sed. — quicquid autemj quidquid aut infra (leg. quidq. autcm aut infra.) — in vestra cst enimj est om. — vidctur asp.J asp. vid.? — aut cxercctj nisi aut exercct? — aut punilj aut om.? — Mctr. VII. 1'hrygiaeJ frigie.— gnataej nate ? (L.)— ithacusj itacns.— polyphcmusj poliph.
— turpalusj turbatus. — AnlacumJ antheum. — lihycisj libicis. — LvandriJ 'cuandri. — pressuius] conpraessus. — irrefl.J inrcfl. — coelumj celi.
l/ih. V. l'rosa 1. ct expediondaj atque expcd.? — esse casum] easum cssc? — aversa sunt] sunt oin.? — cmctiendum] mccicndum. — inquam, prorsusj prorsus, inquam? — exorsa] exorsa est? definiat] diffiniat. — hoc est] est om.? — de nat., omnium ration.J omnium de nalura rat.? — hujiis- modij hujusccinodi? — definivimusj diffin. — id, inquitj inquit, id? — physicis] phis. — definivitj diffinivit. — fortuitoj fortuitu. — inopin.j inoppin. — compcnd.J eonpcnd. — quod illc obruilj quo illc obruit? — defm.J diffin. — inopin.J inoppin. — in hisj in hiis. — Metr. 1. Achaem.J acham.— htiplir.] eufr. — conveniantj convenient? — mistaquej mixtaque. — Prosa II. adsitj assit. — qoodqne] quid- quc? — dignoseitj dinoscit? — judicat esse| esse jud.? — existimat essc] esse estimat (I. esse exist.)
— quibus incst ratio, ipsis etiam incst] quibus in ipsis cst ratio, inest etiam? — cccidcrint| eccidc- runt? — caligantj caligantes? — propria lib.J in propr. lib.? — captivaj captive? — ttivi' etpopd etc.J (iracca codicis 1. vid. in tab. lith. I. n. XI. — Mctr. II. V. 10 et 11. inverso ordinc leguntUT in (<. 1. — Prosa III difficiliori] difficiliore. — hominum modoj hom. solummodo? — provid. niv.J div. provid.? — si res aliors.J rcs om. — dc deo nefas cred.J de deo cred. ncphas? — quid esse evcnt.| ess'e quid event.? — non possitj non posse? (v. Kriiger Untersuchungon aus dein Gebictc det latein. Sprache. Hefl I. p. 51. Sed vid. Columell. de rc rust. 1, 3. p. 31. ed. Bip. »Poenos dixisse cottvenit, mbecittiorem agrum, quam agricolam esse debere; quuniam, cum sit colhictandum cum co, si fundus praevaleat, alUdi donrimtm.')
— necessar. estj est oin.? — at nos] ac non. ■— opin.] oppin. — at e converso] atque e conv. ? — eum sed. nec. cstj eum nec. cst sed.? — at veroj ac vero. — procedat] procedit? — oportet] om. (leg. patet.) — namj nam patet. — a dco] ab deo? —■ even. nec. est] nec. es( even.? — eventus] ventus. — Quid est autcm aliudj quid cst aliud autem? — olimj olym. — ad bacc| adhuc? — habetj habeat? — a scientiaej ab sc.? — impcrmista] inpcrmixta. — an ea concipitur] conspicitur. — scntire non modoj non scnt. modo? — ncfasj nepbas. — at si uti sunt, ita ca fut.J ac si ita, nti snnt, ita ei fut. (leg. at si ita, uti suiit, ea fnt.) — bumana opinionej humane oppinioni? — nec vitia igiturl \gi- ttir om.? — mistaj mixta. — vitia quacqucj vicia quoque? — adhaererej herere. — disscptumj disce- ptum. — Metr. III. ut quacj ut eadem quae, omisso pron. cadem in seq. v.— nolint| noluit.— mistaj mixta. — sed qnid nota rcscire lab.J sed quis nota scire lab.? — et si] ac si? — nescitaj nescit. — quisvej ve om. — naml om. — Prosa IV. de Provid.] de om.. sed supra v. esl v». dt. — a M. TullioJ a om.? Marco quoque fulio? — cum divinationcm distribuit] cum divinationc destructa, supra v din- Hatiotte procul negata (lcg. eum dxvinationem destruit.) — tentaboj temptabo. — adjicitj adicit. — ex arbitrio eveniunt] ex arb. vcniunt. — opinor] oppin. — signum tamcn cstj cst om. — nec — quidem] nc illa quidem cnim. — non event. cred.J non csse ev. crcd.— illud potius] pochis, omisso pron. il/ml.
— plura ctcnim] plura cnim? — compcllit| conpellit. — ab omni necess. sit absol.J lit absol. — bisj hys. — import] inport. — inquisj inquics? — dubitalurj dubitabitur? — nihilquej nilque? — <,m^t.itj om.? — scc. sui vim] sec. vim sui? — intelligentiae vero] rcro om. — vis compreh.J compreh. vis»
— inlcrioremj om. — cunctaj etiam cuncta? — prospieicnsj spicicns. — dcfini(| diffinit. — nt in eogn.J uti in cogn.? — actusj actu? — Mctr. IV. impnmij inpr.— celcnj scclcri.— desiditj decidifc
— tum] tunc? — impressas] inpracssas. — Prosa V. sequunturj sccuntur. — bellnis| b< luis. — ra- tiocinationi] rationi. — imaginatioque] que om. — inan. coneept. esse] inan. esse concept.? — quasi quoddamj quasi quiddam. — non possitl non posset. — judicavimusl judicamus? — sui......tt] snbmitt
— non polcslj non potcrit. — Metr. V. admonet] ammonct. — Prosa VI. communc] conmune. — nihilque estj est om. — sicut] Biculi? — AristotclcsJ arislotiles. — comprch.J conprcb. (et sic paulo post). — complect.J conplcct. (et sic paulo post). — imniotumj inmotum. — dignoscitj dinoseit? — ab rcbus infimisj a rebus inf.? — prospiciatj prospicit? — lustrenturj lustrantur. — neeessarioj m

III. VARIAE LECTT. A I > BOETHIl M DE i ONSOL. PfflLOS.
cessaric h. L et paulo post. — dignoscit) dinoscit? — ut hacc non sit opinio] ut hoc? — c.xtituruin | extaturum? — tatebor quidem rcm] fatcbor rcm quidem? — sespondcbo) rcspondco? — duae sunt etcnim] dnae etcnim sunt ? — voluntaric] voluntate. — nullam hab. nat. necess.) nullam nat. hab. ncc? — propriam naUiram] nat. propr.? — quia pnus] qua prius. — gradiens homo| homo grad.? — exi- stunt] existcnl. dc rcrum neress.] renim ile neccss. ? ad divin. nolitiam| ad div. notionem? — divinam praescicntiam te| In marg. G. I. cst -a/ius in praesenttam.' — ut tu existinias] ut estunas (lcg. ut exist.j — vices] vicem? — rcbus omnibus modum] rcbns modum omnibus? — cum rcctac sint] cum rcclc sunt? — judicis] om.? — cuncta ccrnentis] ,,Sit laus dco" addit G. I.
- m -o -t» --
a ) Sp ECIMFN COMMrNTARII C0DICIS G. 1. Nr. KXXXV.
■ilb. II. Prosa II Vellem autem/ Prosa sccunda hujus secundi, in qua plulosophi.i prohat. quod Boetus nihil notcst quacrelari contra eo, quod fortuna nullani injuriam sibi fccit. Kt primo per- sffadct Bocto introdiK tionem fortunac in personam loqucntem. Scrmo vcrbis fortnnae introductac exe- quiliir intinluni. Primo dicit ■ Ego phi/oso/ihia rellem jiaiiea' ctc. Nota, quod siniplicitas scrmonis solct gem raro ftalidill Idco quandoque oportct variare. Sermonem in direndo rominutari oportet, ut sa- cietas rarirtate ritrtur. Kt propter istam rcgulam p. h. (i. e. Phi/osophia) his mutat scrmonem intrn- duccmlo fortunam loquentem tanqnam novam personam. Et in hoc utitur prosopopcya, quae est figura. per quani rei sermo allribuitur, quae loqui non potesl. Qmd tu hiimo. B* p. (i. e. his Philoso/iliia) vcrbis forluna introducte excquitiir in tantum s. probando, quod Boctus nihil jure habet quaerelari de fortuna et hahet tres parles. In prima fortuna ostendit, quod ipsa Boeto nihil abstulit. In secunda re- spondet tacite quacstioni. Et in tertia excludit quaiulam responsionem Boetii. 2» ihi: An ego sola. 3» ibi : An tu mores. Primo dicit O homo quid inrulpas me. eottidiams querelis \tuis , qiiam injuriam fecimus tibi etc. Nota, quod cx tota litcra lormantur trcs rationes. Nulla rationabilis quacrimonia potest fieri pro co. qnod quis nulla alienu hona aufcrt, scd sua propria pro libitu suo disposuit. Igitur nulla ratio- nabilis qiiaeniiionia per Boetum ficri potuit contra fortunam. Major rationis esl nola perse, sed nnnor probatur in litera. Primo s., quod foriiina ipsi Boeto dc suis nilnl abslulil, cum dicitur. (Juac tibi tun di iriijimits bona. Dcindc probatur. quod ipsa bona, quae forluna ahstulit. non fuerunt Boetii, scd for- tune, cum dicitur. Cum te matris ex utero. Dcinde jirohaliir, quod fortuna circa Boctum aliquid non fecit, nisi quod sua propria hona disposuil, ihi: Nunr mtht maniim rclrahrre Itbet. Ilcm nota pro intcllcctu lilere, quod bona exleriora s. bona fortune non sunt nostra propria hona. quia dicit Srnera in de rrmrdns fortmtoritm. -Non rst tiiiun . quod fortuna r.\.\r frrit tiiiim rt nihil /iroprtum putart liret, quod eripi potest '.« Nota cr»o, quod nulla alia bona sunt nostra, nisi bona inlrinscca s. quae siint in nobis et non cxtra nos, ut sunt bona nalure s. corpus et anima. Bona sratiae, ut scicntiac et virlnles s. quae fortuna non dedit nec eripere potcst. liide dicit Srnrra. -.\iln/ proprium diras. quod viiitari potrst j fortuna rrposrit, quod dedtt; dontim , quud dari potuit, aiifrm /in /iii/: i/uod fortnna nnn dedit, non ertpit .t Item nota circa boc. quod dicit: -Suduin rrlius omntbiis- , quod pcr hoc, quod homo nudus nascitur, intclli^itur lUcna ejus miseria. Si enim bonio ntnlus nasccretiir (le^. non nudus) et paucis cgeret, tunc csset minus miser: scd quia ninlus nascitur: nibil poamdeM et plurihus indigcns. ideo magis miser est. Unde pocta pau /irr m nr i aa f»f. Ltnf*. hist. poct. medii aevi 1. II, 99—100. p. 480): ■ Primitiis in miindnm trriiin tua qtianta tuHsti f fNudus eras primo, postca niidtis rris." An ego sola] His rcspondet forluna tacitc quaestioni d. Numquid ego sola inter res naturales universas prohiiieor exereerc naluram MU propriam} T.intum celo conccssa est aliquando producere sercnos dies clc. Nota: Fortuna prius probat, qnod oninia bona extcriora sunt sua. Scd aliquis posset diccre: 0 forluna, lieet omnia illa bona sint tua, tamcn, postquam ipsa hominihus dedisti, ampliua ipsa auferre non debes. lluic tacitae objectioni scu quaestioni fortuna respondet in litcra et vult diccrc, quod hoc licite habel facere, quia hoc cst opus naturalc suum, ct crgo vult, quod, sicut alie res naturales licite cxcrccnt naturales operationcs suas, sic etiam ipsa fortuna licite cxerceat opus suum s. tribuendo et uifrri ndo. Quod autem talis sit natura fortnne, hoc ostendit ihi: > Ilarc noslra ris est-, ut patet in liten. Item nota, quod, sicut aliae res naturalcs in propria natura non possunt permutari, sic nec for- tuna. Unde pocta (pau /ier Ilrnrir. 1. III. v. 35. p. 477. ap. Lcys.): -Seminat in spinis natitrc jura rrlra- r/ans.' I nile sicut quaelihet res naturalis deleclatur in sua naturali operatioue. sic etiam fortuna. liuk pau /ier Ilenrirus (lib. II. v. 99. seqq. p. 469. Eeys.):
*Nonne sua lici/e quiris sic u/i/ur arte?
Ouod sibi sors dedcrit, utitur omnis homo. Mtlcs equis, piscator aquis cl clcrirus i/m/tnis,
Ntttttn firttui pugilrs martc, poeta metris. Rustirus arra parat; mimerat mcrrator urarus: Virgo lcgit flores; stultus amator amat.- istam lileram -Nos ad constantiam« etc. Qiiod sola avaritia hominum vcllet. quoil for- tuna circa ipsos iniqua niutaretur: qnain avanci.im fortuna vocat incxpletam, i. e. insaciabilem. De quo dicit (wregortus in quadam (hnclia. -Omnis ararus ex potu sitim niii/ti /i /irnt. quia, cum ea, quar a /i- pr /ii . aJjptUM fuerit. ad a /i /ietenda a/ia amp/ius anhr/at. ' An tu mnres/ llis fortuna cxcliulit quan- dam resjionsionem Boctii d. t) Boeli num quid i^norasti morcs mcos? Ncscis. quonioilo ( resus rex rogi t yro formidandus etc, ut in litera. Nota forluna siipcrius prohavit, quod qnaerimonie Boetii contra cam non sunt rationabilcs neque juste, sed quia Boetus posset se excusare et respnndere, quod ipse adeo esset conquaestus de mutahilitale fortune, quia ignorasset mores ejns. Hanc respnnsionem exclu-

III. VAKIAE LECTT. AD BOETHIl.M DE COJiSOL. PHILOS.
dit forluiia in litera pcr plura ipsi maita (imin imtu vel memorata?). ex quibus Boctus bcne cognovit iDstabilitatem fortunc. Nota circa extremuni litere: Cnm Cresua rex esset pugnaturus contra Cyrum regem Pcrsarum, consuluit Appolinem de successu pugne. Oui rrspnnilit sibi sub tali vcrsiculo; • Cresus perdet Ah/m transoTessus pluruna regna.' Qaem vcrsieulum Cresus male intellexil s. hoc modo: Cresus transgrfesaua Mym fluvium perdet i. e. destruet plarima regna s. ipsius Cyri regis. Sed Appollo sic intellexit: Cresus transgressus Alyni perdet i. e. amiitet plura regna sua. Kt noc contingcbat, quia Cresus transgreaaua Alym captua fuit a Cyro rege et in ignem positns, Bed igne extincto per impeiuosam plnviam evaait Item nota circa sccunduin exemplum, quod quia Paulus consul Bomanus missus fuit puguare contra regem Pcrsarum, quo per eurn devicto consideravil ejus prosperitatem praeteritam et adversitatem praesentem et motus pietatc flevit super eum et ipsum dimisit Nota circum teriium etem- pluni Ouod tragedia est carmen reprachensivum victorum, incipiens a ]irosperitate et deainena in ad- versitate. Et dicitur a tragos, quod est ircus et odos cantus quasi cantus hirci, quia cantus hujus carminis olini remunerabatur hirco. Unde litera vult, quod etiam ex Iragediis boetus satis cognovit OlUtabilitatem fortunae, in quibus decantatur, quomodo subvertit felicia regfta. Kt hoc idcin patet in poeta ( Oa/frido de Vinosalru Poetr. Nov. v. 355 — 363. ap. Polyc. Leyaer p. 881.), ubi dicitor:
Hoc solum (unam Leys.) praescire potes, quia (quod L.) nul/a putestas Esse morosa potest, si vis exempla, priores Respice fortunas, e m arc u it illa priorum Ftorida prosperitas, Mxjnos subvertit Atfa nas Elion (l/ion L.) Alrides: magnae CartagitUS OTCes Cipio (Scipio L.), sed Romam multi; fait a/ca fati Tempore versa brevi: nox est vicina diei.
Nota ' irca altimura exemplum. Ouod Homcrus poeta volens describere naturam fortunae descripsit in domo Jovis jaccre duo dolia, unum bonum, aliud malum, sed unum dulce et aliud amarum. Et po- suit, quod omnes intrantes domum Jovis gustarent de utroque dolio, sed inaequaliter, quia aliqui plus gustarent de bono et aliqui plus de malo. Et ista descriptio fortunae fuit depicta Athenis in lemplo Jovis, quam Boctus in adolesccntia sua, s. quando Athenis studuit, saepe benc viderat Et crgo patet, quod Boetus naturam fortunae non ignorat. Et nota, quod Homerus per domum Jovis intclh-xit nuindum, per dolinra bonnm ct dulce intellexit prosperilatem, per dolium vero malum intollexil adversitatem, pcr intrahtea domam intellexil omnes viventea in mundo, qui omnes gustant dc utraquc fbrtuna, tamen de una plus, quam de alia. Et nota, quod oratio graeca in lilera posita valet istam rationem, duo dolia unuin bonum, aliud malum, vel secundum aliam expositionem verbum dulce, aliud amarum.
Metram II.j Si quantas] Metrum aecnndom hujus "2di, in quo fortuna reprehendit inexpletam cu- piditatein hominum d. Si fortuna funderct avaris hoininibus tot opcs, quot sunt arene maris, aut quot sunt stelle in celo et nunquam illas opes retrahcret, adhuc illi homincs avari non cessarcnt quaerelari etc., ut in litera. Nota primo, hoc metrum procedit duplici metro, et dicitur quoad prinios versus ascolanicum ab inventore. Et dicitur coriainbicum a pcde praedominante. Et dicitur tetrametrum a nnmero pcdum, quia constat ex primo spondeo et duobus coriambis ct quarto birichio vel jambo. Et sub hoc metro procedit iste ympnus Sanctorum meritis. Scd quoad vcrsus scqucntcs dicitur metrum veregracium ab inventore et dicitur trimetrum a numcro pedum, quia const it cx primo spondeo, 2do dactilo et 30 spondco vel trocheo et sic potest dici mctrum spondeicum a pede praedominante. Item nota Ouod fortuna repraehendena avariciam hominum tiia facit in litera: primo repraehendit insaciabili- tatem s. avaricie, scilicet per hoc, quod nullia rcbus saciatur, sed semper conquerilur se deficere et indigere. Sccundo rcprachcndit ingratitudincm avaricie, scilicct, quod ipsa dona a dco recepta qnasi nulla reputat, sed semper alia desidcrat. Tertio repraehcndit inextinguibilem cupiditatem avaricie, scil. quod, quanto plus hahct, tanto plus sitit habcre. Unde pocta (Juvcnal. XIV, 13'.' ) Cretcit amof mtmmi, quantum peceunia crescit. Secunda pars litcrc est ibi Quamvis vota. Tercia ibi Quejam praecipitem. Notandum circa istam literam Pfeno copia curnu. Ouoil sccundum fabulaa Hercolea olim luctabatur cum Achilleo, tunc Achilleus mutavit se in thaurum, tunc Hcrculcs appraehendena enm cum cornibns unum cornn de capite ejus dcri])uit ct illud cornu replctum pomis et floribus sacrlBcavit fortune. Fortuna vero dicitur illud coinu propinare hominibus s. quibusdam plenum ct quibusdam vacuum et quibusdam semiplenum, sccundum diversoa status prosperitatis et adversitatis hominum. Et hoc innuitur in litera, cum dicitur Si copia fundat opes pleno cornu etc. Item nota circa hnam literae Ouod prope omnis homo rcputans se egentem esl pauper, quia dicit Seneca in prima Epistola: Non qui parum habet, sed qui phis cupit. pauper est.
IjMi. III. Metr. XII. De fabula Orphei haec habet: Nota, quod fabula, quam hic tangit talis esl Ouod Orpheua vatea, i. e. pocta de tracia regionc inter alias scicntias suas dicitur fuisse tam mira- lnlilcr bonus cytharista, quod dulcedinem cythare sue omncs crcature rationales et irrationales ymmo etiam tam animate, quam inanimate cum mirabili delectacione audientea consuete nature sue cursu obliviscebantnr, ita quod ad dulcedinem cythare suc flumina steterunt, qooniam silvc et montcs aeqne- bantur el etiam animalia nniversa. Hic Orphcus habuit uxorem nomine Euridicem, quam nimium dilexil Hanc quidam pastor nomine Ariseus concupivit; ipsam vero eum per quoddam pralum fugicns in illo prnto morsu venenosi serpentia lesa fuit, ut cxinde morerctur ct ad UHernon deacenderet Tan< Or- pheua nimium dolena de morte uxoria incepil per oarmina cythare sue rogare deos celcates, ut rcdde- rent sibi uxorena soam, scd cum apud illos nihil proficeret, descendil ad infernum cum cytkan sua. cum qua dulcissime canens omnes penas inferni quicsccre fecit ct principes inferni placavit, prout
patet ptenioa in litera sequente--Nota tertia para fabule eat talia, quod omncs poteatatea inferni
per utharam Orphei inclinati ad graliam reatitneronl aibi uxorem sub tali gravi condiciohe, quod Or- pkeosi dnm de inferna exirel el uxor eom aeqneretur, ipae nullo modo retrospicere deberet, alioquin e converso uxorem suam pcrderct. Cum autcm Orpheua venisael qoaai ad exircmaw inferni, iimc c\

I\. VARIAE II' II \D M UtTIAN. < LPELL.
DJinio aniore uxoris, (|ui amor lesem non patitur, prius uxorcm rclrospexit ct sic uxorem c MWN perdidit. Item nota, quod haoe falmla de Orpheo ct uxorc cjus laanitnr in Theodulo. ubi dicitur
Certavere sequi demissis /'rondi/ws nrm
Or/itieo /icr si/ras moditlantc carininis odas
Euridicen motis qui rrgtta teuent achirmttis,
Condicione grari jussit Proser/nna reddi. Item iii fine ejusdem hahctur Traicius rates communt /niline manes cte.
In Ctmimeittario codicis LXXXVI. haec fabula ita narralur: I)e Orpheo sccunduin Ftthjentinm 3° mittoloygarum i. c. fabularum Luridiccin multum adamavit, quam sono cytbarac uxorem duxit. Hane duin \ris|cus pastor insequeretur amans cam ct jam cjus commixtioncm fugiens caleato serpente, qui.i eain inti rsciavit (?) mortua cst ct dueta ui infernum propinqua. Orpbeus citharoedus dcseendit ad in- fcros rogaturus pro ea sono sue cwhare dulcissimc peniiuleendo dcas infernates et tandem placatis oniuibus monstris legem accepit, ut eam educens se non rcspiccret, donec cxissct, quam legem uou servans cam etraxit et perdidit. Papyas post Fulgcntium.
IV. EXEMPLA VAIUAIUM LKCTIOMM AI) MAHTII MlNKI FKLICIS C -\PELLAE AKRI C aRTHAGINENSIS DE NUPTD8 PEOLOLOCilAE ET MKR( LKII LllilUM I. §. 1—48. (iacl.)
c Cod. Giss. Nr. LXXXII. lit. ;i. fol. 2 — 45. collat. cum ed. Koppiana. Vid. Cuimncnl. Crit. p. 14.
I .ilt. I. §. 1. psalltntcm] spallentem. — camoena] camena. — arcanis] archanis. — hymenaee] hyminee. — cypridisj cipridis. — verniferis] verificis. (leg. rernifitis.) ■— connuhiuni] conubium. — Calliopeal calliopeia. — §. 2. capillis resp.] rcsp. capillis. — materic] inateria? — uuvo/.oveU| Oraee.i vid. in tab. lith. ll. n. IV. i. — inqnam] nnqnam. — eYepamov| Qraeca vid. in tab. litb. II. n. IV. 2. — hymcnaeo| hymiiiinco. — fahellam tibi. quani] fabellam, qiiam tibi. — olim) om. — pcreulerit] percu- lent animnm, quod poslcrius vocabulum fere ad marginem rcjcctum cst. — §. 3. OuuinJ cum. — pro-
creationesquej que oin. — intcr sc] quando inter sc. (comp. est (£ll) — connubialisj conubialis. —; de- bifamj deditum. — oeagriumj euagrum. — citbaristamj Cftaristam. — caecuticntisqiie| que om. — lyricaquej lirieaquc. — amplcxibusj complcxihus. — §. 4. certuinqiic esse| esse oin. — XennaeJ nirinc.
— Argionain ) argiona. — reginamj regnam. — lacrimka] om. — tantum| tm per comp. — §. 5. ainonbus commotus] commotus amoribus. —, Cyllcn.] cillcn. — Zodiaca] xodictea. — Pleiadnmj pliadum. — juvenalis| juvcnilis. — tons| tboris. — chlainydequej clamidcque. — magno ( ypridis risu| magno risu cipr. — §. 6. pro industri.i| pro induslnc. — NamJ Na. — ipsani| ipse. — collaclea| OOtiaclanea. — forniae desider.] desidcr. forinae. — grataque lue.J grataa; lucul. (sic cod.) — Prouoees) pronocs. —. pcrspicaeioris] pi rspicacis. — sccutaj consccuta? — §. 7. Entelechiae] cndclichic. — *l r ujr81 vTXH. (in marg. 4"SI( IIES ct supra hoc voc. i. e. anima.) — splcndcntcj dcsplcndi nte. — Tritonjaj titonia.
— flainmar. instar| nistar llammar. — coccoj coco. — gcstitahat] gestitat. — 1'raniaeJ \iiie. — re- cognosccnsj renoscens. — insopibilesj om. • — AphroditeJ affrodite. — ungucntisj ungentis. — atqne monil.| ac mon. — honorationisj houoratioribus. — celsae] celsa. — TuncJ luin. — crepitaculat inni- lusquc (vit. typ.)J erepitacnla tinnitns, omisso que. — illccebrisj illccebra. — apposnerat] opnosucrat.
— atque vohit.| ac volat. — possct] possit. — etiam] cam. — pracgravaritj pracgrav.iret. — IIis| hic.
— connubium| cennbinm. — AicasJ archas. — supcriorum] supcrorum. — a Cup. dctinerij dctincri a cup. — §.8. de [ibertatej deliberate. — praetereaj nraeter eam. (scil. sicktm snpra ven.) — parilitate] paritatc. — deccrnercj dlSOernere. — hospitia) hospicia. — constitutunij est add. cod. — §. 9. dcnu- data] lemraeiata. — ■ Bsaicnl.l SsirnL — prosiciisj prosicis. — solitusj oin. — logiaj loica. — nibil| oickfl. - dmlignabaturj dcdignatur. — HeliconaJ cficona. — Dclon Lyciumquc sectantnr] dclon apo toy AIPOI lieinmqve sect — §. io . cariantem] carientem. — mnreidas] myrciclas. — §• ii- cognoscunt] cognovit. — rupcsj ripas. — CirrbaeosJ quirreos. — loqnacia] loeatia. — Dationnmquel regionnmqne.
— transacti] distracti. — spatio| om. — adveniebantquc| advcntabantque? — dispar.itij dcspcrata. —
intei mira bacej inter baec mira. — sesquialtcris| scsqualtcris. — hannoniam] annoniam. — modnla- tione congrua] modiil.itionuni congrucntia. — §. 12. aut conccntus] ct conc. — §. 13. caput] capnd. — §. 14. ad enmj ad dtum. — curae estj cura est. — mitis per omnia] mitis oiiinia. — temperabatnr] tempcrabat. — verum intcrior illc electro puriorj vcrum clcctus pnrior interior illo. — sinu] ac siuu.
— admixtione] ammiztione. — Iraxere] traxerat. — §. 15. rernm nominnmqnel reram nationnmqne. — divcrsa umlariiin violi nsquc rspac .J diversa violensque undarum rap. — sangiiincus] consanguincus. — rejiciebatj rcic. — vorandas] vorandum. — §. 16. mjqniverant] non qnieverunt — in conspectu] in COnspe Ctiottibns. — er.mt| om. — conjicij conici. — materie] materia. — fnsili] fulvi. — ipsis| ipsius.
§. 17. cxantlata| cxanclata. — matcriej materia. — dc.\tcram| dcxtrain. — §. 18. qnotiesl quocicns. qmiin| cum. acri| acris. — §. 19. anrasj aurcs. — 'Po^o;) Gracca vid. in tab. lith. II. n. IV. 3. a dm — eh at] ammon. — subdendae tameo Curio] subdcndae tamen erant clario? — §. 20. Pythiusl jilntius. — adspectibnsj isspect — cxsurg.J cxurg. — ratis] latis. — lamen] tum. — participatnm] principalum. — §. 21. haudj hant — at pracscirc deis vacnnm cstj ..t nobis pracscire vac. — §. 22. claustra) lustra. — fulmin:i| (lumina. — immodico] inmodico. — arcan.] archan. — pra; ivertere] per- vertere. — tentarc) temptarc. — Jove ut stent] ut om. — §. 23. ainissum] admissum. — ManticesJ maatia n. — pnlBhrrt] pulcrit. — gcstaretj gcstarit. — laboraritj laboraverit. — immor.] ininor. — quum) quippc cum. — iinpigr.J inpigr. — ipsc] om. — §. 24. dccusque] que om. — compererim] com- : riui. — nioneniurj movcmur. — pracvcrsa] praevcrsas. — §. 25. instanti) instante. — concederc|
34*

V ET VI. VABIAE LECTT. AD CIIALCIDII TIM.
condoro. — tibi solitus aporiro) tu solitus sectus aperire. — non convcnit] nunquam convcnit. — rcmor.-it»] remota. — captetur] acccptat. — fcstinatj festinata. — cessimj cessum. — connivens| con- vcnicns. — splcndori| splendore. — incedens| ini idons. ■ — §. 26. atigurales) augurialcs. — concitalusj conciti" — praeirc Mercurins] praeire solem mercurius. — candentij candente. — §. 27. Tunc| tum. — totiusj tnciusquc. — singulatim) singillatim. — suac puls. modul.J pulsum suae mod. — Urania] urane. — spnacr.| spor. — concinitj concinn.it. — tinnituj sonora tinn. — §. 28. Polvh\miiia] polimnia. — TerpsychoreJ tersicorc. — astroj auro. — gravesj gravi. — alumna] aluinpna. — ubcrc rcsidebat] ube resiilcbat. — §. 29. ejiis vitta] ei vita. — doxtera] dextra. — curru Delium] curriim dcl. — anhelij
hancli. — I im i ne | lumine. — §. 30. pulchr.] pnlcr. — §. 31. bupaeda) bupcda. — tabcnsque| labc
lio. li £ nc
priino quod eamj primo quidcm quod ci. — perindcque et] perindequc ctiam. — HcrmaphrodiloJ crma
que. — nunc moncrct nexioj non aminoncrct ncxio. — hostrisque| qiie om. — §. 32. alligat] al iga t. — decrctioj decrccio. — §. 33. sed te par. cura si string. piaj sed si te par. cura string. pia. — estj es. — convoces coelum potensj cctum convoces potes. — sanciens] sancticns. — §. 34. Hic) sic. —
irodito. — §. 35. et jam| jam om. — discursare] dccursare. — §. 36. cclcbrat) cclebrabat. — elcgan- ti .imquc pingendi] elegantia pingendi. — aeris] eris. — juvenalniin] juvcniliuni. — §. 37. atquin, aitj ntqui ngit — quicscere cupicnt. conniv. | quicsc. conivere cup. — pcrcnn.] pcrhcnn. — vel orbic.] ct orbic. — parallcla] paralclla. — et limiii.] ct om. — nffcctioncj affixionc. — quolics] quocicns. — §. 38. diHcianHir] diflcruntur. — AllantiadaeJ alhlantide. — solertiaj sollcrcia. — pervigilesj vigiles. — §. 39. qniiin] llum. — acclinatisj acclinatisquc. — vibraliorisj om., scd que adest. — allapsaj adlapsa. — at- que itaj at ita. — Philol. Cyllcn.) cilloniiini philol. — ICCeptus] accoptus est. — §. 40. suhmiss.) summiss. — improbabat] inprobat. — nliquantpm] aliqiianluliini — dedignabatar] dcdignatur. — cx- pors| exspers. — decernondaj discern. — vinclaj vincula. — §. 41. consentitj consistit. — Tonanlis ipsius] ipsius ton. —■ quonianij qm. — eisj ejus. — §. 42. distiehon| disticon. — Ccres, DianaJ coros- que diana. — Jovi'] Jupiter. — §. 43. et scptem] ex VTl. — vocanturj vocabantur. — militcsj alites.
— §. 45. Laros, Opertan.l lares, favorcs, opcrt. — Mars milit.J niars lar. milit. — Juno ibi quoquc| juno ctiam ibi dom. — Sed de tcrtiaj dc om.— §-47. discord. vcro] disc. autem. — corrogarit] corrogarct.
— ipsae Philol. scmpcr fucrint inim.J ipsi phil. fucrint scmp. inini. — §. 48*. LynsaJ linxa. — Mulcifcr| mulcibcr.
V ET VI. VARIAE LECTIONE8 \l> PLATONIS TlMAEUM l \ [NTERPRETATIONl CHALCIDIl CUM FRAGMENT. COMMENTAR. IN TlMAEUM.
e cod. Gies.Nr. LXXXII. lit.b. foL 46—82. enotatac sec ed. Jo. AJb. Fabridi. (Opp. S. Hippolyt. T. II. p. 226.) adjectis variis lectt. codicis Bodlejah. :i Fabric aotatis, quae ciini nostro cod. consentiunt, vel discrepant. V. <sommt nl. Crii. p. 14.
Prologus. Chalcidius Osio suo sal.J Calcidius Osio p p. — Socratcs] Isocratcs. — in cxborln- tionibus] in exortionibus. — bonoruni omn.) omn. bon. G. — Quid onimj quod onim. — magnaninii- tateml WUtgititut&nem, supra vcrs. extat >rc/ magnanimitatem i. e. /brtituduiem.' — victa difficult.J victa
b difnc. ? — teniperel :i labore ] leni sponi dign.) dign. spcm? — intentat cis usuni I.at. st. mut. ? — cum faci
>eret se a lab.? — KadcmJ ct cadoni? — op ua ar j ut opinor? intemptat. — ejusque asam a Gr. Lai. mnt stat.] ejusque i Gre- .] Iiim fac. — kdmir .1 ainmir. — verccundiam| vcrcciindiam tui?
— esse altcrum] altcrum esse? — res essctj esset res? — censcresj senseras? (Bodlei.) — speciosij sponsi? (supra vors. est gloss. injuncti mihi a te.) — id niihi a tc munusj id a te mihi BMMml — ala- criorej alacriori ? — confirmaliore] confirmationis. — TimaeiJ thymci. — recondilaoj absconditae? (liodl.) — opcris fuilj fuit operis? — simulquc quod cautiusj simul quia aptius?— quodsi| quod cum? niajoia| majorem. — Cap. I. SOCR .J om. G. — ex numero, Timaee, ves(ro| c numero veslro thimce?
— ut quij ut om. — hestcrnaej eslcrne. — communionoj eommunicatioiic ? — ttiij lui crit? — eritj om. ? — deniqiic cnitomurj sod dcnique? — repraescntare) hodie ropraes.? — sug^eres| sucgeres. — nisi sit mol.] nisi crit mol. tibi? — hostornae disp.) disp. hest.? — publica| p» (sn eod., supra vcrs. vstcnsa.) — civ. mor .J mor. civ. ? — nobis ccrtej aobia quidem? (MqjUI legit nobi.s quoque.) — pro- bataj prob. cst? — Cap. II. quid illudj quid islud? — initiaj inicia. — agror. caitj cult. agr. ? — unicniqucj cuique? — exim. a nat. dat. cst| a nat. exim. cst dat.? — solis iis| solis his. — martiisj supra vers. vel marcis (i. e. Martis.) — siquidetn] quidcni? — fcrociorc| fcroces? — sapionti) sapn n- tcs? — Procul diib.oj Ita pro his praebel G.? - cet. supell.J supoll. ret? — exhibentibusj exhibenti- bus illis? — tanlaj lanta re? — sit satisj satis sit? — in hunc mod.J in istum mod.? — Cap. III. quasj quod? — iisdcmj hisdem. — instit. reg .J reg. inst.? — boc itaj hoc ita est? — omnibus omncs cons. cxhib. rolig .J omncs omnibus rol. cons. exhib.? — et sociorumj ac soc? — diiciintor| dueantur ?
— charit .J karit. — memoratuj mcm. sunt ? — ct sine ncmul.| atqucacm.? — non tonctisj nonnc ton. ?
— quo suam qnisque fort] que quisque fort. suam? — improsp.] inpr. — promnlgatum pnto] permul- gatinn osl patoi (interpunge promulf. est, puto rel leg. prom. esse fiiito.) — parenluni| om.? — suinma cura, utpote pui ritiaej llis locus roulto aliti r in (J. habctur ita: sitmma utpofe eurn /'»/■ bonit. pn- vileg. pracf. alendoi ceteros. Ti. Id ipsum. Soir. alendos alii cuidam usui jiatr. frefut. proccssuque ctat. nihilo rim. cura not. (Num log. siinrma cura, utpote nat. bon. prk>. pteuf. alcndos. lt Id ipsuni. So. Cclcros ablegandos a/ii cuid. usui patr. prof.; proc. etat. nihilo rem. ciir. hnb/ ndos. Notanda ? cct.
— tam exj tam ct. — provehanturj proveanlur. — ex iisj ex his. — degenerarintj degcneravcrinl f — ad ord. scc. dign.] ad s< c. dign. ortf.? — ccquidj ct quid.— conipondioque) compi ndiosequc? — ctiam vnitusj vultis etiamf — Cap. IV. ut si qnia visis an cxim. pulchr. ac vcn. picl.J ut si quis visis o\un. pulchr. ac ven. an. pict. ? — urbis inf. adnmbratnm scrm.| inform. urb. adumbratae serni. (Clandicat

V ET VI. V LRIAE LE( I T \h CHALl IDIl TIM.
slructura vorborum ot scntentia. Qoare aul avaxo/aOov cst. aut leg. informntae urbis niiumbmtum ser- mone popu/um, ng. ilrposco. Cfr. cap. X.) — eum fmitimis civ.) in conlinitimis civ. | — non posse me] mo tioh posse? — oratorcs] auctorcs? (Botll.) — non quoil contrnin:im| non quo (Bodl.) tcmnam (lcs. non quo rontrmnnm.) — scrmon. inuml.] inund. scrin ? ■— palantcsiiuc| palcntesque. — philoso- phosl philosophoriim f — noc — quidem] nc — quitlrm ? — dohoant osso) esso debeant? — in bellis iidos) bdes in hollis? — Cap. V. rorum »ost. slnria) rorum gloria gcst.? — idciiiqno| iicniquc (Bodl.i ohtinot| obt nobat (num leg. obtinrat ?) — apprinie vis.) adpr. — rcbus iis| his rthtis? — vohis jub. host. dicj jub. vobis hcstorno die? — dc publit is robiis| rrbus < in. ? — a nullo alio| aUo om.? — tra- rtarij aiplicari? — explotol impleto? — rcccpistis) reccpistis a me? — nilsumj nssiim. — dapon| dapem? — modo Timaous) Tim. moilo? — nobis] om.? — quo susccpti] quo om. — postoa de ipsa rc| de ipsn rc postca? — vetero) vcteri? — (ritia| o Cricia? — ut ciini cosn.l nt cognovit (sic G. Mai abcsse dieit cum.) — 80.] ( ritias? (et sic ap. Vlat.) — si tcrtio cons. mun. Tim. non nl. vid.) si aliter non vid. tcrt. COQS. mun. Tim.? — Cap. VI. Crit.) Om. — Solo| Solon? (apud Cic. quidcm do Rop. 2, 1, 2. est Solo, sed posteriores scriptores notam ill.im rcsulam ncglcxerunt.) — aiunt] asscrunt? (liodl. Kst hoc vorbum pOSteriorum scriptorum.) — sed diul .j sril om.— ndnullntas] nunull. (Bodl.) — inter quns iinam prm tor ceteraa ill.| intor quns prao cctcris illnstrom dieebnt ? fprnr crtrris rtiam Bodl. ( ic. dixit prnr- ter rrtirns. 1 'osterioros prar rrtrrts.) — nnniim doeimunij annos deccm ? (liodl.) — puhlii is <crim.| in pnhl. cer. ? — cclebri die) in col. dic? — solenne) sollcmpne. ■— siv<' qu <id — sivc qnod| s.vc quod — seu quod ? — dixissc plnne) itn divisse plano? — dodita opcra| debita op. — inquit, oec. SoloJ oxec.. inquit, Solon? — adiniplessot) implesset? (liodl.) — non op. min. Ilos. vol llnm .j opinor. non DUA. esiodo vcl hom. ? — SO.) om. (i t om. llato.) — Ouisn :im| Kt illc : quisnam? (Plat. Ttc 8' rjv 6 Xo-roc, i) i' oj, <i> Kpitia.) — qua <!<• rr) do qua re?— Cri.] om. (et Plato.) — do max. ot fnmatissimo titubi oxim. virt., quain gessit] de maximo, inquit, oximinc virt. ot fnniosissimo titulo, quem sossit? (liodl.) — impcnil.J inpond. — Cap. VII. SO .j Ah hoc loco nulla jiersonarum oxtat nota in G. — |>M, <|iinoso. t ritinj dic, quaeso, inquit. Crit.? (Gr. Xefe ii ipvVCi 1 — quod opus illud| quid
illud opus (lcs. quod xlluii optis.) — Solo] Solon (ot sic uhiquc icrc.) — Critinsj om. | (< t Grnec.) — resio \osypti| osipti rogio ? — Saitienj Snsitiea. — ('< nditrix v <ro urbis dea Aesvptiaea linsue cin- setur Neuth] eonditor vero TIIKOS urbis osiptia linsua ccnsetur Ncuth? (Hodl. coMitor vcro 8N'I( . urbs aeg. I. c. NHY9. cum Giss. conveniiint (irneca.) — amatoros sunt] sunt om. — istiusquej istius quoque. — sose) so ? — praeseferunt| prn< lcrunt ?— no — qtiidcm| KC — quidoin. — eum in convontu| Giss ctlm conv. (Mni. in de<'sso dieit.) — sil meniorin| fit mem.— 1 'horoneoj foronoe.— Niobo|Nioba? (Cic. Tuse. :l, 23, 63.) — Pvrrh .ij pyrra. — docte] om. — prosequi] porsi qui. — :iniioruiiique| qur om. — irris. se essc dicehnt] Hirrbnt om. — Graeci puori seniper estis) vos Graoci sompcr pneri estis? — noc quisq. rsi m (ir. setiox] ni'C qtiisq. ex Graecia senex (num rx Gr. senox est?) ■ — ita] ista ? — Solone) solo- ncm. — ulla penes vosj pcncs vos ulla? — conflasracione] eonglaracione. — illa oiiam fama) rtiam oin. ? — Phnotontein| Pht tontem. — Solis fil.) fil. Boi .1 — fabulosnj fnhula? — eiroumact. ox orb. quain| llnoe vt rba tlcsunt in (i. — iiifl:iiiiiiintii)iiis| lloc voc. deost in G. — tunc isitur ii. qui in siccis et cditis loois niansitant] tunc igitur qui in siccis ntnnent ot editis locis? — ot fluviis] om.? — hujus- tfodt] hnjnsecmodi ? (eomp. ost h rcmi.) — prrrnniqiir] prrhrnniquo. — nostri] vostri. — capessi ntcs| capessnntes. — minimc continsitur] non coMixetU (leg. non rontingrtur.) — mnnet| mnnnt? — por aNBdemjj et per cnndcm. — ot priv.itorum] priv.itoritmquc ? — nostracl vcstre. — tradit| trndidit? — Oap. \ apod vos] npu<l vos vero ?— nntiquioris hiatOTiael antiquitatis liistorio? — res vcstras propr.| vostras propr. rcs ? — arbitrabare] arbitrare. — gentts mnjoriini] ninjorum genus? — facti ostis, o.xiguo seminc) < stis oxigno sem. faoti? — ac pace] et pacc. — Tiim adaiL] tunc adm.? — obsocrare] obso- cmrc rctulit? (Gr. lyn.) — civibusl om. ? — ot resp. illum : nulla inv. est] ot illum , nulla inv. est. ICtp I — oogat mo tar. ven. doaef me cos- von. deao fac. ? — ex indigete agro) Om. haoc verba G.? (Icgc pro rt Yulc. rx x ulc.) — ergo] oni. ? — sacr. lit. reccns.) sacras roc. lit. ? ■— — Cap. IX. for- s .in) fors ? (cfr. cap. 10 ot Tlnnd. Ilornt. Turscll. Vol. II. p. 710.) — repories mnlta] mnlta rep. ? — manent] mancant? — opifieii) opificum? — excrcitandiquej exerecn<liqu< ? (liodl.) — habentl om. — idom iisiisj qtiia itlem usus? — ct eadem diflTon ntin] Hnec desiint in G. — apndl Bptt. — ctiniiiiniiit | etinm. — rlyproriiiii) rlippcorum. — sanciunt| saDCttont (Bodl. sanxrrunl.) — obtint t| ontinot. — com- mi nriint| COHt M e a veftml 1 — hnrj hanr. — nrbrni vrstr.J vrstr. urbem? ■ — iltad, quoti| iUud om. — tnfctiliOMcnie] qtir om. — reg. tal. rensuit olis ) rrg. rlig. rrnsuit tal.? — sui sim. viros ossrt edit.J sui similis esset viros ed.? —■ honost. otiam] rtinm om.1 (liotll.) — utpote qui] qui om.? — AtlanticoJ nta- lantiro. — opinor) om. (i t Graeo.) — ac in vestibulo] et vost. ? — Herc. e< ns. col.J Censetdr hcre. col.? — major aliq. fuissoj nliq. mnjor fuisso? — ntque AsiaJ et Asm ? — contiguasj eontinuas? — .nunsto qnodam] qnoddam ang. (leg. qmodean ang.) — ftiamnnnc] ttnne ettam? — verum <st tnnrc| v< r. maro est (rsl om. ISodloi., unde patet, in hoe quoqiie eod. invcrsum vcrboniiii ordinom luisso -rr- PHM mare.) — et admir.) rt om. — regum extit.J oxtit. rog. ? — dom. max. parti cont.| maximoqiK- parti cont. dom.? — parti nrnndij niundi pnrti? — o Soloj o om.? — vcstrnniqiiej ot vostram? — ot noc ampl.J rt om. — tnne ergo| tunc vero { — qua< | Mod. — caeterisj oni. (Botn.) — adsocuta] con- sccnta? — dcindcj tii hine? (liodl.) — lilx rtntt mj < t ila fib .f — eonsorvan tj si rvarot? — ita mnlto] tAl ont .f — fluetibiisj in fluet.? — Cap. .Y. nnrravit] rcvclavit? (Botll. narrata rrrr/atil.) — stipe- riore] pra< terito ? (liodl.) — milrnrriMsqne] niibtnrisqiie. — e .x Critiae rolatione) ex commomoratione Crltiae? (l'odl.) reticni tanien) scd ret. tnmcn? — ilo mem. nptnl momct ipsuni| aputl mem. ipsuni do niem.f — taetnm estj rst om. — quao confidebaml qnod considerabam? — ad praesmtcs rotuli| rrtuli ad prnos.? — srrut. omniaj omnia scrut. ? — ft rt J forr. — rt rum] om. (Num ftiit rrriim inem.?)
— prima tlise. a<t.) prima not. dise.? — ita eonfitl.] ita om.? — possim) posse (num pro an leg. mr?)
— enm ea] ra om. ? — infigit] insignit? — insitaj cosnita? (liodl.) — forsqttej qtic om. ? — impres- soritj infectrit? (Bodl., qui otiam pro M obsoletam hnbot in abo/itam.J — pcrtinenl, quae di< tn siint) quae dirta sunt, prrtinont? — civitatcmj om. — unnmj vivum. — propiignatorcst|uej que om. — a

— 272 — V ET VI. VAKIAE LECTT. AD CHALCIDH TIM.
Socrate] o Socr. — possc] om.? — partici |iuni) partitim. — quam vario ipse serm. depinxit urbcn quam Socrates dcpinxcrat urbem vario scrmone?— rcmuii. hujuscemodi ficri cont. acstima| ficri hujus modi rem. cont. aest. ? — Cap. XI. SO] In hoc cap. apponuntur pcrsonae in G. — CritiaJ o Critia'" — istam ipsanj ipsani istam? — quae propr. cst pracs.j qnae cst propr. praes. ?— animisj auribus. - attcnto silcntio| attonito silentio. — o Socrate] o So. (nihil amplius.) — tibi] om.? — nobis Tim.J tin nobis? — ntpote] ut? — arcana] archana. — sensilisj scnsibilis? — hominum genus generationemque] genus humanani ct gcn. ? — tua] 0111. — sanctiori legum modcramine] legum sanctiore moderationeI {modcratione habct etiam Bodl.) — venerabile] vencrabilis? — submers. prof. mar.j profundo maris submers. ? — moiiimentorum] nionimcntum. — itaj om. — ex ordinationej in exordinatione. — vi cata] vovocata. (num luit invocata *. ) — SocrateJ Socrates? — qui velj cum vel ? — de maximc rebus h. I. add. — aliquid suntj aliquid sint? — convenienterj ronscquentcr. — quatinusj quatcnus facilcj faciles. — Cap. XII. disscrrndumj diviilcnclum? (Bodl.) — sempcr estj est om.— nec sen
,5
ius? sem-
per estl nec est senipcr? — ct ductu] et om. — idcmj idem est? — irrat.j inrat. — in existenti] existendi? omissa pracp. in. — dat formain] formam dat? — opifex suusj opifex suo? — dignatur] di-
catur?— ronsidcrandum] cons. est?— meta esfj est oni.?— scnsilis — sensiliaj sensibilis — srnsibilia : — quae fiuntj quae sunt. — Cap. XIII. impossibilcj imp. cst? — profarij fari. — Porro non est du
IU<
en est
=
bium] certe dubium non est? (Bodl.) — fundaincnta] fundaiiientuni ? — atque iiniiiutahilis] alque incomniutabilis ? — ne — quidcin] nec — quidem. — iis, quae] his, quae. — qnae existunt cadcm sempcr) quae semper existunt? omisso voc. eadcm. — opinorj ut opinor? — non est facile] non i facile lactu? (Bodl.) — melior est essentia] est mel. essentia? — inccrto| inrcrta. — Ouare j nunc o Socrate pracdico] quare pracdico jam nunc o Socrate? — inconcussas] incussas. — et expugnabiles| et om. (fortasse leg. inexpugnabilcsque.) — mireris] miremim? (Bodl.) — inturarc] inturre? — rationesj assertiones? (Bodl.) — homines cssej hominem fore? — Cap. XIV. Omnei tibi o TimaccJ omncs, o Tini., tibi? — dicrndumj dicrndum cst? — omnc hoc] hoc omne? — longe releg. est invid.J invid. longe releg. est? — beatitudinis] om.? — orig. rerum] orig. ve- rum. — mali porro uull.] porro mali null.? — ordinatorum formamj fortunam ordin.? — tantae] om.?
— intcllectiim porro nonnisi animae provcnire] intcllectum nisi porro anime non provcn. (leg. »intell. porro nisi animae tion prov.' An durius vcrba collocavit Chalcid. ipse?) — in anima] in anima po- sita? — conlocata] locata? — cum vcncranda] cum om. — Cap. XV. posilo] proposito? — pcrfectio iu genrrrj prrfrctio est in gcn. ? — at vrro ejusj at vrro ad ejus. — omniaj om. — continct| om. ?— caetcra] cuncta? — subjecta] subdita? — principalique| que 001. — sensilcj sensibile? — Cap. XVI. uiiuni itiundu m | mundam BDam? — anj aut? — autj vel? — continet intellig.] intell. rontinet? — ncc simplexj rt simpl.? — igitur] ergo? — idcirco ncc inn.] idcirco neque duo nec innum.?— mcrito crat futurus] eral merito fut.? — corporis mundij corporis mundani? (clr. cap. XVII.) — hoc porro eflicit mod. et congr. niens partiumj hoc p. mod. et congr. mens. partium efficit? — vel molibusj Haec vrrba desunt in G.? — ulla aliaj nulla alia. — tum certej tunc certe? — et item imoj et item ab imo? — extimis illisj illis extimis? — atque cjusdcm par.] atque ad cjusd. par.? — cum nied.l cum om.— sibi rrunl] crunt sibi? — Cap. XVII. solid. corp.j corp. solid.? — Nunc veroj vero om.? — mund. corp.] corp. niund.? — solida porroj porro sol.? — et terram] tcrramque? — iisdemj isdcm? — sociatamj sociata. — sui fabricatoris] labr. sui? — corpora intcgraj int. corp. ? — igni] igne? — ex totis] ex oin. — dcrelictaj rclicta? — hnjusinodij ejusmodi? — in magna sunt] sunt om. — ex perf. omnibusj ex oninibus perf.? — dissolutionemquej rjue om. — cij om.? — dissimilitudinej om. — expolivit non otiosej non otiose expolivit?— cunctis glob. vis. rrg.| cunctis vis. intra globum rejectis?— intral om. 1
— nec opus rcspir.j ncc vero resp.? — omnis coerc. spir.] omnis spir. cohercebatur? — obtinrbatj om. — patereturquej rt paterctur? — ctiamj om.? — suis] oni.? — ac perpetientibus] et pcrp.? — oomprehendendumj comprehendnm. — locularisj localis?— circuitusj om.V — Cap. XVIII. laevem enml eum oni.? — totlim perfectum progenuitj totum progenuit atquc pcrfectum? — in ejus nicdietatej in med. ejus? — aequabilitrr porrigi jussitj acqualiter jussit porrigi? — in suum amb.] suum om.? — div. pbtefitia praed. gcnuit] div. praeu. genuit sap. ? — corporis nalurae] nat. corp. ? — et principali jurr] in princip. jurc? — gcnus animaej animae genus? — Cap. XIX. itemque alia] itemque ex alia?
— comes] moles. — quippe cujusj quippe cuin? — in conjugalionr corp.J corp. conjug., omissa praep. m. — Tria haecj triaqui; haec ? — naturaj om. ? — et ex tribusj ex om. — idcm ex gem. nat. vor. idem vocalur gcmina nat. (leg. ex gcm. nat.)l — unani SUmpsitj sumpsit unam? — ejus duplicrni dupl. cjus? — tertiam verol vero oni.? — partibus septem] in part. septrm? — serans etiam nunc etiam secans nunc. — partibus] om.? — eTiirptro; j rpitritiim ? — itcni] itemque? — ab eisdrm ETioySooi voc.] epogdous ab eisi.em voc. ? — id est epogdoi] itemque epogdois. — ducentis quadrag. tnbusj ducrnt (e.xtrema syllaba legi non potest.) quadr. triuin? — adversnsj adversuni? — Et jamj ctiam. — fere commixt. onmrJ onine fere coniiiiLxlum?— literaej linguae?— coarrtavitj coartavit?— interseruit] insernit? — Et exter.J et oni. — atquc exter. quid. circ.j et exter. circ. quidem?— usque ad dextrumj usquc in dextr.? (Bodl.) — ad BinistrumJ in sin.? — impari dissiniiliqurj dispari dissimilique? — fe- runliir] oni.?— Cap. XX. omne corp.j omnem corp. — Atj ast? — convrrtrns] convcrsa?— visibilibusl intelligibilibus? — facta estj est oni. — diversi aatUra] natura div.? — offenderitj ostrndcrit? — qunl ejnadem, quid sit indiv.J quid sit cjusdeni, quid indiv.?— srnsilrj srnsibile?— cnunciante| nunciantel
— Cap. XXI. scd aiiimalj sed auimalis. ■— exacquaturumj exarqnatur. — Nani fartoj unde farto. — vidrbatur rain.J min. vid.? — annosj anni. — erantj crat. — NosqurJ nos quoque? — hacc cum arvo] cum aevo haec?— As(| at?— essc solumj solum esse?— genituraj geniture. — mansio estj est in G. post immutabilis ponitnr? — patietnrj ponrtur. — aequaevnmj coequevum? — dissolvi ratioj ratio dissolvi? — Cap. XXII. volenti] volcntis? — partrs tcnip.] temp. partes. — notarentnrj vocarentur. — comprehrnsionemj coinprrnsioiiem. — in eo motu, qui concurrit qaidetn] in eo. qui niotu quidrm con- currit. (leg. in eo molu quiilem , qui concurrit.) — circiutioni] Circumactioni? — rursusj rursum? — iis, quaej his, quac. — citius quidemj ciliusque? — tardius vero, quae majore] quae vero majorr,

\ ]. ! \ [. \ ARIAE LECTT. \!> CHALl IDll TI.M.
t.irdius? — utpote] ut potu. — ab iis] ab his. — ■ c ireuinfcrebantiir] c ircimifcrrcntur? — inrrrabilisquc] et incrrabilis? — vclut) veluti? — sinuosuin] in sin.? — cx eonsci utiono) cx oin.? — Cap. XXIII. onvnium rcrnm] omnium om. ? — illuslrar. omnia] omnia illustr.? — ortus| factus h. I. acblit. — tst tamcn] cst autcni? — tum dcinuni] oin. bacc duo vcrba G. ? — omniuin octo| oclo oiuniuni? — exord. cireumact .J circumacU cxord.? — rovorti nlur| revertiintur? — hoc omnc] oinno lioc? — iiicnte perspicitur) in nionlo pcrsp. ? — iiiiasinein| om. — Cap. XXIV. inundiis bic nondiiiii] nondum hic M dus? — intclli<;ibilisj inlcll. niuiidu!)?— conlcniplalioquc| cl conlcinpl.? — scnsili| sonsibili? — clari- uidino] inulliludinc. — porro ojus] ejus porro?— venustib.it] cvrnusiabal? (Sic oxcidit roiilra cap. ML oxtr. in cod. e in vcrbo enurn.) — cum posuit) id posuit? — convogotans] convobotans. — do iisdcin' dc his. (leg. de iis.) — ejusdem] ejusifcniquo. — rorrctioncj COhercitionc ? — siiiiuna praediti div. siiinnia div. praeil.? — siderei igncsj isnes sid.?— palaiitosque] palrnlcsquo. — Cap. XXV. \arniM |iio que om. — ol roocssus] ac roo.? —- o.x contaginnc sui] ox oont. sita. (sua BodLf) — intcrvallo lcmp. fiori solol) temp. inlcrvallo solct ficri? — ccrtae stcllae) sol ot ccrlae atellae ? (BodL certe snl et stcllae.) — quni m-ii .| que si^n. ? fquae.J — post aliquanlo] aliq. post? — rursusj cursus. — iis] his.
— Cap. XXVI. potcstaiiiui, quar| potestque, omissa part. tpir in dirtnariimquc. — iis| his. — i u;n:i- tiononi] cognitionem. — nec necossariis] scd noc. — Khca| Koa. (Sic hoc nonion sinc aspiratione in optiinis eorum scriptorum codd., in quibus hujus noininis fit montio, uhiquc scribilur. Yid. nol. nostram ad varr. loott. cod. (iiss. Juslin. VI, 2.) — Saturni porro] S iturni voro ? — qui Dii patantor] <|iii put. Mi! — flammanti] (lammati. — orationc] oralioni. — Cap. XXVII. idemquc pator ego| idoin paterque ego? — estisl om. — quidcm] om. f — omni modo| omnino? (Bodl.) — vostra eongni. atquc] Haec. rerba om. G.? — aeternitas] aot. voslra? — composila cst] coagmontata et composita cst? — morla- lium| niortalia ? ( Itodl.) — mort. gcn.j gcn. morl. f — porro provcnicl] proveniet porro? — SOrtiantur] socianlur. — pcrfoet. non indig.] non indig. pcrf. f — gen. mort.] mort. son.? — id quoil] id om .f — mortali oxlr. Icxlu| inorl. Icxlu oxlr.— Cap. XXVl/I. BUSCebat] iniseuerat?— coagmcntataqucj ooaugm.
— mox] oin.? cjusdcmqiio] que om. — Esse — naturam — geminain] Kst — natura — gomina? — MCetsitate decrotil ex necessitate ? — rofrcnarcnt] frenarenl ? — lonoinque] lovcinquo ?— cx igni] ex igne? — terraanej ot torra? — Cap. xxix. ejosmodi] hojoamodif — soquuniur] seenntor ! — diis, u( dixeram, injonzit] diis injunxit dous, nt dixeramf — natura mort.] mort. nat.? — Cap. XXX. im- morlali] an mortali. — torraquo] que om. (leg., ut cap. XXIX., ct terra.) — spiritu] spis. (sic cod.)
iisdem] hisdem. — gomfis] gonfis. — apparatao inaloriacj anpata materia. (i. o. apparata mat.) — vi fcrcban- tur inviccm] et invicom fereb.f — molihus raptj rapl. mot. ?— Cap. XXXI. siinul| om.f — ot itcm] et om.— cpogdooruin] opo^dorum. — diu vcxarcnl] dovexont. (i.o. dercxarcnt , ut habel liodl. Tu vrro li-^. dirr.rarrnt.)
advorsis mot. sibi invic.J adv.' sibi inv. mot. ? — niolibus discord.] disc. mot.? — dcpravantc] de- pravantibus? — animac] om. ? — ct obl. et contr.] et ulroque loco (fccst in G.? — id ipsiuii quoquc an. pircaitns] id ipsum .111. CITC. qiioquc? — quod idom ost] qnod ost idemf — iUtomant] aiiluinat. — haoc earaml esrum haecf — et falsilatisj falsilatisque? — uec habet ulluni Certum ducemj neo ullum cortiun darem habetf — palsarint] pulsaTerint! — aliqaod] aliquid? — ot quamdiu] et om. — Cap. XXXII. efflnetj affluetf — peragetj peragent? — utpole qu:ie| utpote qui? — motu competenti] comp. molu? - ol honesC] ct om. — ac si) at si. — immunis] inmun. — si negliget] si dootrinam negl.f — localisj collocatis? — Cap. XXXIII. pons. spoctaro convenit] spectari pcns. conv.f — vi *ori] vigore?
— apparabat) apparebat. — fin.xeruni] pinxorunt. — eidemqnej quc om. — obsequunturj obsecontorf — ncccsse esset] osset ncc? — vohic.] veic. — ulpote arx susl .J otp. ars corporis sust. (Icg. arx curp.?)
— circomj craramf — vel omitl .J re/om.? —■ rcsistcndiqucf que om ? — corporis] Om .f — person. yiiIius subij.] prrs. snbd. vnllus? — eamquo appollavit faoioinj eamque (lcg. eaque.) appellatar facies?
— admin.| ammin. — Kx onibosl E traibos! — Cap. XXXIV. innoxio lumine] cam innoxio lam.f — pellucidij perlucidi? — denecatij defecti. — oculos| occulos. — et tanquamj el om. — pandos] pa- cidos. — serenusj lerenusqtie. — se apilicat] applicat se? — effluentisj e( llnentis.— intimaej intima.
— igilurj om.? — tactaum mo(ii| tactu motunm. —- in noctom discoss.] discoss. in noctom? — lumonj luois. hahoi] hcbct? — ulpolc ad diss .J ut tunc quique ad diss. (leg. ut tunc quippc ad diss.) — IractumJ tactum? — connivcntia| coniv. — somniorum] sompaiorunv, — Cap. xxxv. simolacrorom] siniiilac horam. — assocutio est] assoculionc. — in tcrsam] in torra. — forniatiqiio| forinalisque. — ■amalacra ex laevig.J et simalacrs imagincs ex laev. — resuliant] rexaltant. — iiadem] hiadem. — si- nistraoqiio itoni| llaec verba dosunt. — coitu] ortu. — c spoculo] et spec. — iniago renidetj ronidot imag ? — quod (il| quo fit. — quotios] quociens. — dc.xtramj dexteram?— in dcxlcriora) in dc.xtcram?
— dejecitj dcicict ? — o superiore] cx sup.? — in ipso capitcj in om.? — Cap. XXXVI. intellectum- que| mtenectadue. — sola est] est om. — hoc porro] hcc ? — invisihilol inv. csl? — oporlct iUtem] op. ergo? — igilur] om.? — soparatim| soparalum. — quidemj om.? — de iisj dc his. — monte] in- lellectu? — ocul. quid. niin.| ocoL min. quid.? — videndi] oin.? (Bodl.) — Cap. XXXVII. De prac- cipuaj et do praec. (emenda: dictum est. Dc pracc.) — quispiam) quisquain? — at nuno] ac nunc.— nati siini| .\itiit om. — Tum temp.J aed tum temporis praciorili? — quacri docuiij docuit inquiri? — curaniquo| qiic 0111. - pangcns| pandons? — nihil majus unq.) nihil unq. majus? — a divinal a om.
— eommenta cstj est commenia? — hactenosj actenas. — Dcdissc deam idcirco oculos hom.] Dcum oc. hom. idc. clcd.? — eorumj oorumque. — suae mont. red.J rcd. suae mont. ? — perlurbatis) pertnr- b iios. — confirmatoquej confirmatosqae. — aplanesj applanem. — circnmact] eircuact? — Cap. fXXVl /t. ad plen. vitac hom. insir. dat .J ad plonam inatntctioaem data. (nonne daturum?) — propterea] prompta. — tantumj om (Bodl.) — attrtbotam] IruSntam!— esl modnlatioj i. c. mod. — temperantiae-
quej lciniioranliamqiic. - aniinae] aniniao noslrae? — est datus] datus est? — Ut medelaj quasi med.?
- dlep.] inlcp. — Cap. XXXIX. sensilis] scnsihilis? — consistitj constitit? — evictaj victa. — aoctoritatibus] anctoribas. — rerum mundiqne] mundiqae rcrum. — meram] meramque. — donionstrarel pracinoiisirarc? — in iis] in his. — cx montcj ex om. — substantiainque] suberamque. — scnsilisj nsibilis? — coagm.J coaugm. — ad hoc usque temp.] lisquc ad hoc teinp.? — ne — quidemj nec —
35

V ET VL VARIAE LECTT. AI> CIIAUIDII TIM.
quidem. — Cap. XL. haec est professio] est om. — non quod] non quo? — exspectetis] cxspectati
— posse me] me posse me (dele altcrum me.) — tantum] tantam. — oncris| lioncris. — petivij pcti (leg. petiri, ut.J — contentus sim] Loeo verbi M est ras. Claudicat pcriodus.) — Cap. XLI. invoca mus] invorabimus? — proccllosaquc| ct proc? — at] ac. — ahiinilc| hahiindc — sccundac] om. gnii rationisj genrrationi.— visibilcj visibilis? — tunc qiiidcmj qiiidrm tunc? — impositura nobis ne rat. vid. ire obv .j imp. ratio nobis nec. vid. obv. ire? — Cap. XLII. cjus vinij ejus oni.? — nat. essc csse nat.? (fuitne ordo vcrb. ■ quam igitur rim i/uamre ejus esse nat.?) — gignitur] ginnuntof (b?g. gi gmnitur, nisi forte vel scriptorcm ipsum, vcl scculuin liluarii memorabilcm illam assiniilatinncni babuiss putamus.) — rcccptaculumj rrtentaculuin ? — et quasij et om. — boc quidem] quidiin om. ? — mrntis aricm nec. cst] mentis nec. cst aciem (comp. est mentis nec ee e.) — >S n 'J '? ne ? — aquam—aqnani] aqua—aqua. — oportetj oporteat? — stabilisquej et stab.? — quac cujusque] quam cujus. — natur. gcrman.] gcrm. nat.? — Cap. XLIII. saxum] sexum. — et minimc] aq. minime (leg. aique vel aqua. omiss. part. et.J — haec] om.? — spiritumj et spir. ? — aereasj acrias. — rursumquc] rursusque? — terrrnae moles ex aqua] ex aqua tcrr. inoles? — a^erantur] agncriintur ? — in una eailrrnquc] in cadem unaque? — erit certa eorunij eorum crit certa ? — Ouaprupter de cunet. bujusmodi nuit.] quapr. Iui- juMnmli dc cunct. niut. ? — quiddam| quoddam? — nc — quidem| nec — quidem. — ullis] illis? — iis] his. — de cxist.J de om.? — cum vere esse put,J cum esse put. verc? — et omne cujus] et ornni-
niodo (comp. omim. (Fort. lcg. est et omnino omne. Gr. anotv baaitip ov lyjg yevssiv . — haec sing.J sing. haec ? — illud app.] id app.? — posse diei de eo] de eo dici posse? — potest] postetct. — Cap. XLIX. ctiamnunc apcrtius] apcrtius etiamnunc? (apertius nunc Bodl.) — fictasj factas? — una qualibet] qnalibet una? — et dilig.J ac dil. ? — formaej om. — recipitl recepit? — rcpcriturj rrppr- ritur. — haccj quae? — recipitj rerrpit? — ullamj illam. — ex iisucmj ex eisdem? — usus ejasl ejus om. — vixqurj que om.— iisdrmj isdem. — enitrinurj nitrmur. — Cap. XLV. animo] in animo? qaod suscipit, matrisj quod susripit similitudinem, matris? — intcr haccj oin. haec? — prolis] est prolis. — oninium formas] et formas oninium ? (dele et.J — ora] hora. — sulijecto] subrecto. — iu- formi priusj prius inf.? — quibus simile cstj llaec vcrba dcsunt? — vultu]'vultum.— naturaliter] ua- turalitcrqtic ? — forma carcns] car. forma ?— odora] adora — condrnturj condirntur? — insignirej insigni.
— omnibusj ominibus. — insiu;nictur] insignitur ? — matr. anitn.] anini. niatr. ? — corp. substantiae recept .1 substantiacque corporce recept.l — rx iisj e.x bis. — creatum est] creant rst. — sperirm qiiandam] quon- dam. — nrr jilanr srnsilcmj planc om. — ex iisj om. — pars ejusj pars rst ejus? — liiunrrt .i] humectata? (Gr. i<Ypav&£v.) — Cap. XL\ I. inrommunicabilisj incommutabilis ? — dicimus separ. a coetn] dioimas sepe a cctu separatas? — archctypa] athetjpia. — sensilisj scnsibilis. — pracsuniiliir| praesnmantarl
— ad rem agnicn verb. addrnd.J ad rcm verb. agm. addcnd.?— asscq.] adscq. — dicenaa] diccnduin ? (Bodl.) — quoriim altcrum] altcrum qiiorum. — coruni] om. — traduribilrj transducibile? — inrer- tumqae] qut om.? — deviabilc] dirivabile? — omnis honip] boino omnis ? — ejusinodi] < jiisdrminodi ? insensilem] ct inscnsilcm? — Cap. XLYII. ab hoc] ad boc. — et rarsnm cuni immutationel rt inde rursum i iim aliqua immut. ? — nc — quideni] ncc — quidem. — iis] his. — tangcntis taagitaw] tangitui tangentis? — idcmj id ? — in aliquo sit loco pos.] in aliquo loco sit pos.? — ne — qiiidemj nec—qui- dcm. — cum nej cerne. — ullam liujusj hujus ullam? — intcr atteram] om. — at cnim vcrej al rero (leg. at rero — rere exist.J — dicendum quidem] docens dum quidcm. — hoc erit aliudj erit bic aliud (leg. erit hoc aliud.) — itcmquej qtie om. — ncutrum in altero] oeutraai in oeatro. — Cap. XL \ III. haec est meae qUidem] baec est quidcm mcae? — esse] om. — sensilisj sensibilis? — pedisseqiiasj pedissccas. — omniformi] omniformiore.— imjiulsu] pulsu ? (Bodl.) — in diversa] ad div.? — ut (|iiac| qiiue oin. — deorsum] seorsum. — ciendosj sciendos. -— nequaq.J nec quaq. — disparari] dissip iri.
— divisa] om. — Cap, XLIX. terram] terramque? — concinnavitj continuavit. — quar apparet] (|iu app. — in iis] in his. — in quibusj in om.? — deest divinaj div. deest? — institotis] institutas. — aingillatimj sigillatim? — invisitatoj inusitato? (Bodl.) — gcncrej igncm. — vobis] nobis. — et cx lcvij sct e.\ lcvi. — admonitionc] ammon.
----avo~»--
F raOMENT . foMMENTARII.
Cap. XL VIII. convenict] om. — ratiocinationi] rationi. — qucm] quam — i. e. tcrnnrimn] i. c trientem. — sibi complico] sibi om. — nascctur] ct nascitur? — llunr ipsum .... Invcnitur is, qui quacr. num.] Hiiee verbfl in G. ita se habent: boc ipso s. XXIIII octies supputato, Invcnitur is niiincrus, qui quacritiir? — numrrtis ccnt.J videliret num. cent.? — epogdoi] cpodoi. — duplkcm ejus] et dapl. (nam e. dupl.?«) — in summaj hacc verba desunt. — cpitritiim| cpitritam. — summum limitemj lim. stinim.? — id estj i. e. s.? — HabetJ continet? — ccntiim nonag.l i. c cent. ? — tcrtiain partcm cjus| ejus om. ? — cujus limitis] cujiis lnnitis i. e. — epogdous] epo- dous. — limitem rrntum| liinitem s. eent.? — viginti qiiatuor| s. XXIV? — lliijus ipsius duc. SPxd. namerij hujus nnmeri CCXVI ? — duc. quadr. tres| ( XI.III. — diximus esse c.J csse dix. numcrtiin s. cent. ? — cpogdous est is, qui summ. couipl. duc. oct. octo] epogdous is (est om.) nunirriis (iinm h. I. esi add. ?) qui habei summam CCLXXXVIfl. — eundem etc, usqne ad quadrag. temis.) Hii totus locus in G. nmlto alitrr ita Irsitur. — „eiindcm nnmernni s. fCI.VI. ct rjus oct .iv .iin partriu s. XXXII. Ilu-
jus ipsnis numeri s. LXXXVIU epogdous i .i aamerns hic s. CC( XXIIII habens ipsnm lott..... t ejos
octavam partem i. c XXXVI. Kiirsnin Imjiis ipsius numcri s. CCCXXllll cpodous est numcrus, qui M- bet summam s. CCCLXIII. srmis. Ilabct cnim ipsum et cjus ortaviin partrm s. quadr. scmis. — t iip XLIX. dncentis quadr. trib., alia, quae est in duc qninq. scxj CCLVl aliaqne cst in CCXI.III. — N«n possumus dic.J non ehim poss. dic? — duc quinq ^cx duc. quadr. trium epogdoum esscj duc q. SeX esse epogdoum. — numcroj in nnmero? — nnmernS] numerus s. — Lst etenim oct. p.] Ilace vcrba

VII. VARIAE LECTT. ID CICEROMS EPP. AD FAM, __
desunt. — soli inlorsunt trt-H. nnmeri) solumniodo XIII inlersunl? — F.t qnon. opo^d.] ot q. epo!;d. M- morus? — intepr. homit.] omit. intcsr.? — addit| addidit * — ad perfectam] atl om. — aliqniil] om?
— „qui sunt in forniula"| Hacc sunt cxtrema liujus frasmcnti vorba.
■> <g> <>j6o <•***■*>*•
VII BXEMPLA \Uil\ltlM LECTIONtJH DS GlCERONlS EPISTOLAKIM \l> Fwill.lAIUs UB I \ II l l l\ \lll I P. I 16. MED
c Cod. Ciss. Nr. LXXV. lit. a. fol. 2—217. a. (Coil. I. a lib. 1. ep. I. uaque ad ep. IX. §. 3.) Vitl. CommetU. CWfc p. 1 (3. VI.
ET
ClCERONIS ElMSTOLAIU M U) F \MII I LRES LIB .I — VIII Ll> 9. Vid. Comment. Cnl. p. 17. '2.
Cod. Ciss. Nr. MCCXLVII. n. 'L fol. 118—164. b. (cotl. 2. a lib. I. et>. I. usque ad ep. III. sccund. ed. Orell. Cic. Opp. Vol. II. 1'. I. init.). enotata, adjectis variis lectt. codicis Mtditti (M.). quae oniii nostro codice vel eon\ t iiiiiiit vel discrepant.
I -.il». I. Ef I- §• 1- mihi) miohi 1. 2. (et sic utorqiio ood. iihiquo.) — non] nunquam 1.? — Aminoniusj amonius 1. hamoniiis 2. (Ilammonius Med.) — credilores] rompetitoros 2. — re;;is causaj magis causa 2.
— si qui sunl| sj qui sint 1.1 — rcm ad 1 'oinp.] rem om. 1.? ad pomp. roni 2. — reliiiionisl rcgilionis 1.— oalumm.im] oaliimpniam 2. — inalcvolentia] malivol. 1. — regiao] om. 1.? — §. 2. ct jam lihorius ao- eiisare ot monrrel Haec vorha dosunt lo 2. — ncc proo. nostris, noc ailnion.] noc prcc., ncc admon. nostris 2. — rolinqiut] rcliquit 1. 2. — tiiorum in so officiorumj (uoruiu in so moritorum 2. — er^a to sm| era.i so tui 2. — tihi esse iraluni scis| lihi iratuni esso sois 1.? — arerriuium] accerr. 1. — §. 3. Idiis| hydus l. — LncuHi] luciHi i. — regom] ro^es l.? — reducas] deducaa l. 2. (Med.) — quod
commodo reip. faoero possis] quod ooniinodo rom fao. poss. 1. (Med. ap. ^ iet. quain lcctioncm idom de- fondit in curis tcrtiis ap. Orcll. I. c.) — quod quomodo rcm faocrc possis ignoro 2. — tres Iosiones) tris leg. 1. 2. ? — c.x iis| cx hiis 1. (Mcd.) ceiiset enim jtm ot hiis 2. — qui cuni inipcno sint| qui oum inip. sunt 2. — tros log.] tris 1. 2.? — ox iis] ox hiis 1. 2. (Med.) — qui privati sint] qui priv. sunt 1 .2. (Mod.) — advortehalur] advcrtohanlur 2. —• assentiri] asscntirc 1 .2. (Mod.) — Hypsaei] ispei 2. — non ohscura coneursatio| non ohseura ot oonc. 1.? — in oam opin.] otiam oam opiil. 1. — roin addu- xerunt| flddux. rem 2. — nolunt] volunt 1. (Med.) — iidem| idem 2. — §. 4. in oausa] in eam 1. — auctoi. eO min. hah.| aucl. hahenius min. 2. — dchonius] dohimiis 1. — quod 1 'oiupc jo se pat.) quod se Pomp. gfflt 1.? Pomprjo om. 2. — 1 'ompejiJ poinpei? —■ amorem| et amorem 1.? amoremqiie 2. — praesonti s tui co^n J praesentisqne cosnosc. I. praesentisquc tui 00511. 2. — in iis| in lns 1. (Mod.) iu hiis 2. — F.iiisl. II §. I. in sonatii| in sonatiiin 2. — dics] dicis 2. — altoreationo| altrioatione 1. — Caninii tri- buni pl.) ( anniy tirannii Irih. pl. Icntiilo 1. (Mod.. nisi quod h.ihct Caiiinii) 4 aninii 1'. Icntulo 2. —■ ap- pellandis] adpoil. 1. — Bibolij hihula 1. — rononi ro(lueoreiit| roiteiii ducerent 2. — secundaj seCBH- dam 1. — l'omp. rcduccrct) pomp. re^oni roducoret 2. — eui [tpudoin] roil oiiiquc rei 1. 2. (Mcd.) — jam| olain 1. 2. — icruiit in alia oiiinia) iorunt ct alia omnia 2. — §. 2. Lupus trih. pl.| lupiis tiran- iiii > puhlio li nlilli) 1. iMcil.) Iii|ius liraniliis p. lentulo 2. — ooopit) cepit 2. — disccssioiicin faoerij dissonsionem faoorc 2. — ct iniquaj et om. 1. 2. — id quod cst factuin] id ost quod faotum cst 2. —
pcrspioichanl | |""s|..... hanl 2. aportij aparlc I Volcalio aporte asscnt. 2. mnlli rOgtb.] miiltis
rog. — ci] ii I. om. pron. 2. — §. 3. sonalus diinissus] sonalus est dimissus 2.? — idoneum] ydon. 2.
— quod post tuum discessum| qui post disoossum tuiim 2. — fuorat| fuerit 1. — ita| itaque 2. — qiicin eco ipsum| ego 0111. 1. — lihero) lihro 2. — perspieio| perspiroo. — totani rcm istamj totam oaiisam intnm 2. — a ccrtis homj a cotoris honi. 2. — §. 4. Haec soripsi] liae seripsi 2. — a. d. XVI. Kal. P*br.] ad XVI. kl', fl hiuariarias I. (ad Mod.) ad XVI. kal. fchr. 2. — ut potest] ut poste potest 2. — 111 tanta] inta 1. — osse consecuti] asservli, omisso verho esse 2. — Hmfricns] asp. 1. — possit| possot I. (Med.l — Do hifl] de hiis 1. 2. — auctoritas graviss. intercessit] auctoritas intorc. j»r. 2. — missam essij esse 0111. 2. — Dt eoleris rehus| rebus 0111. 1.? — a^aliir| flflnatar 2. — 0111111 nie.i rarfl] oninia niea cura 1. (MOd.J
— Ep. III- |butfl opistola in (i. 2. 011111 prioro oonjiineta est. — §. 1. A.| aulo 1. — et ampla] et om. 2.
— :;ratiosissiiiius] sratissimus 1. ( Mod.) uravissimus 2. — tuin hoc teinp.) tanion hor tcinp. 2. — Sttilf. nc spes| quaro ne spcs 2. — libortflfl] lihoros I. 2. ( Mod.) — inprimisquoj que 0111. 1. — T. Impiin] T. ampliiis 2. apius 1. — non vulg. fuissij I ale add. (i. 2. — IJ/>. /I. (ao HflC epislola uuius cod. 1 vanas lcolt. allerre satis h.ihiii.) — §. I. A. ad. — puloherr.| pnleorr. — fllflgnflffltie] que cxtat 111 (i. 1. — qui a te| que a te. — pupiamj papiam. — nisi| his extat in 0. 1. — §. 2. haeo tainon opin. est pop. R.J bflOC tanion ost opin. pop. It.? — alquo ohtr. | ali/ue 0111.: fuitno oliirrrtatoriliusque t
— AlexandreamJ alloxandriani. — quin cxistimot| (|iii cxist. (Mod.) — hahitam osso| hahitam ost. — mibi provisuai est] nuhi om. (lort. mMfldnm ost pmtsman est.) — aut etiim] aut jam? — posflintl possont. (Med.) — §. 3. arMtror] arhitro.— nullamj ullam.— a vij llaoo vcrha 0111. — hac prflCflertim imbflcl in hae pracs. imb. — Ep. I a. §. 2. mflxlme] ma.rimo o oorr. — so ros hahot| rcs sc kflbflif
— §. 3. polliceri] policeri. — regia nolusj rogia a nohis. — dilis.) dillig. — ner. si quid| no si flnid.
— §. 4. ot disnit.J dignitatemque ? — in (ua s rnv i ,;ltl | > n (■* di«nitate. — ex iis| ex liis. (Med.) — agendi cogitnndij agendnm — cogitandnm. — majore] majorcm. (MedJ — Ep. Yb. (Haec ep. inu .l. cnm prioro coiijiiin ta est.) §. 1. cosnoss( ] copnosoerc. — quaoque vidi ntur lore] qnaomu nubi vid. fore. — popnlnm] po. ro. — jactatus] jactus. (Mod.) - in senataque] que 0111. — mihi| mi. — quae nobit adhuc] qnae adbnc nohis? — nisi idj id om. — §. 2. 111 rcx. quimi| ut 011111 rox? — assoqui| adsoqui. — paulum niodoj paulo modo. — consequare] Xah add. — Ep. 17. §. 1. et ininiieij et om.

— 276 —
VARIAE LECTT. AD DECLAM. SAL. 1N TULL. ET TULL. 1N SAL.
— tuorumj om. — Ep. Vil §. 1. quoniam] qui. — dijuncti] disiuiicti. — sumus] fuiinus. — quotics] quotiens.— §. 2. scriberej perscribere? — qui te et maxime dcb.J qui et tc max. deb. — §. 3. pcrjuc.J pcrjoc. — cupid. te ab se] cupid. abs te. — tuae laudij tuae laudis. — suspiciosissimo tcmp.] suspi- <;iosissimo suo tcmp. — §. 4. reductio] rcducto. — et si res . . . vidcaturj Haec vcrba bis extant in G. 1.
- pt()lrni,'iidi'| plolom. — ul ct| ct om. — §.5. probabatur) probatur. — sin ali(|iiid| si aliquid. (Med.)
— in conspectuj in conspcctum. — Nos quidcm] quidem om.? — illius] illis. — afliniio] adfirmo. — §. 6. pcr provinciam atquc imperium tuum pec. ei cred.J per provinciaiu atque imperii tui provincias ei crcd. (Mcd.) — fidcm suam) suam fidcm? — putavi] putavi essc. — §. 7. laetarij lctitari.— malcvol.J inaliv. — aliqtiando ctiani sal.J c/iam om.? — Potcrat] potucrat? — pracclarej praeclare fieri. — §. 8. pcr tcj oin. — sed etiamj sed jain. — dignitatiquc favisti] ditjmtati nrtit/it/itr. «misso verbo /aristi.— sinnilquc| qve om. — hominc] oini. — imminuatiir] miuuatur.— mc mcac| inc. mrc. (iiuni iio.strae?) — pcrfcct.J profect. — §. 9. quam cgo] ego om. — futiira sint| futura sunt. — qii.miqiiaiii] qtiain. — vi- deafttr] viderctur? — ratio movit] ratio monet. (mtirc/ Mcd.) — considcrares] consideres. — §. 10. se asscqui arb.J se asscqui posse arb. — O/uod eoj eo om. -— quod ipsej vl. qoid. (sic cod.) — magisj magaa.— §• 11. et de CrassipedcJ de om. ct habct Crasipide. — Lcntulam] nostrum addit G.— sempcr ipsc] ipsc semper? — imitat.J iinmit. — Ep. I ///. §. 1. optime] om. — c M. PlactorioJ cxemplatorio. (Vict.— exemplaetorio Med.) — diligent.J ct dilig.— §.2. pietas] dietas. (Med.)— rectum et confirm.] rcctuin confiriii.itiuiiqiic ? — <onfonno| coiifiinio. (Mcd.) — vidcarj vidcor. (Vict. b.) — simulatione] dissiinulationc. — jamj om. — ego] om. — desistcrent] dcsinerent. — §. 3. mej om. — §. 4. ii, quij hi, qui. -— amissa culpa cst corum] amissa cst culpa corum. — §. 4. affi\um| lixuni. — proptcr sc ipsum] proptcr id ipsum.— §.6. tibi itaj ita tibi.— idque cum scnliain] id qiiccumquc scntiain. (Mcd.)
— scdulitate] setulitatem. — ipse] om. — §. 7. allataej adlate. — Ep. IX. §. 1. possuntj possuin. — dijnncti] sejuncti. — §. 2. auctorc] autore. — provinciainque bene g. r.J provinciamquc tc bene g. r. ?
— ex me] om. — pracsentioresj pracstantiores. — Ea est enim conatusj Est enim ea conatus. (Med. a sec. m.) — §. 3. cognosscj cognoscere. — quacrisj Yale add. G. 1., in quo hic nova cpistola rubro distuacta incipit
-»*»®> o'0.o &>**•
VIII. Variae lectiones \it Invecttvam Sallustii m TULLIUM
ET
M. Tullii Ciceronis in Sallustium Invei riVA
•• Cod Giss. Nr. MCCLVI. fol. 85 — 91 b. enotatae soc. ed. Ortll. (Cic. Opp. Vol. I. I'. I. p. fiSO. seqq.) adjectis variis lectt. apparatus ciitici Orelliani, ut Lambin. 1566. (L.) et Cratand. (('.). quae cum nostro codice vel conveniunt vel discrepant.
\l Sallistii decla.matio in Tlllhm.
Incipit invectiva Sahistu m 1' uIiiiiiv Cod. Giss. — Cap. I. §. 1. pctul. ista utij ista pct. uti? — diripi] diripc. — pcrfidiaej perfidie locum? (L.) — uti sescj ut sese ? — ludibrio est] est lud. ? — judicia popnli Ro .J judicia remp, — Africani] affric. — adscitus] accitus? (L. C.) — ac paullo] at paulo. — uuitns] inscitus. — §. 2. ac dicta] hac dicta. — nihil| nichil. — alterij alicui? — an scil.] aut scil. — si eaml quod cani? (C.) ■— Cap. II. attollit| tollit? (L.) — ac perjnrua] atquc pcrjur.? — pcllex| pelcx. — JUCUnd.] joc. — quam convcrsa res sit publ.] quam conv. sit resp.? — P. Crassil Publii C. — viri cl .J V. C. — §. 3. dcor. immort.J immort. deor.? — incommod.| inconmod. — quod tc| quo tc? (C.) — alios mortc] om. — coiulciiinabas| condempnabas. — Tusculanam] tusculanum. — c.vac<lilicabat| cdificabat? (L.) — caluinniac| calumpniae. — compert.] conpcrt. — §. 4. objicio] obicio.
inliiiito simiptii| que infin. (Icg. qvam iv/lii.) — dom. parav.J iloni. parasti ? Cap. III. ex C. Marii fam.J cx M. Crassi lam. (L.)? — cjus virtutcni] illius virt.? — imit.J ymit. — contemnit] CODtempiDt — si- multateni] simultates? — §. 5. virtus cst amici] virtus animi cst? (L. rirtittis cst animi.) — fidus nc- minij nemini lidus? (L.) — OJ om.— natamj om.— perculsosj pcrcussos.— nostr. omn.| omn. nostr.?
— §. 6. COnimemJ conniem. — exprobrasj exprobas. — his servit. tuae| hiis serv. suae. (mac habet ctiam L.) — quod libct] quid libet. — tuo odioj odio tuo? (C.) — molest. verbis insect.] mol. inscct. verbis? conc<'<lat| ccdat. Siillamquc| siliainque. — Ctip. IY. §. 7. conimem.] connicm. — in conciliumj in concilio? (L.) — cxsulemj exulcm. — PaullosJ paulos. — obtincsj optincs. — cui insid. in (iv. fec.] cui in civ. insid, fcc? — ancillaris] ancillares. — ono jnre] quo de jnre? — Dyrrhachio]
ilni iclno. «-11111 iiiscqucris] cum qui'm dilexiati perscqucns? (Teg. ciini. t//icm.) — coriiin nunc] iitint
• 'iii.' - eosdem nunc] nuiu bm. — Vatinii] Vatini? — Sextio] Sestio? — de rep. sentis] sentis dc rep I ln-| lin-. babcs] habens? (l.) Sahtstix m Tultum tnvectiva exphcit; '/«/« m Sohisthtm
rnrcc/ira inctpit.' Cod. Giss.
b) TlLIII df .CLA .m ATIO 1n Sa LLISTHM.
Cap. I. §. I. Sallusti] Salusti? — omni generej in omni gen.? — oratio] ratio. — ncquc qui] ncque ei. qui? — vertam| pcrvertam. (fuitne primum vcrtani?) — majus] magis. — actibus] actibus nostris? — objicio] obicio?— dcbetis] dcbeatis? — §. 2. mcntitus] mintilum. — Scio mc] scio mc cnim? — non hab. mann. cxp.j magh. non hab. exp.t — Sallust.] Salust. — qoeisj quibns? — odissc deb. hom.| deh. od. hom.? — minimis] in min.? — posuit] imposnitf — §. 3. nihill nil. — sus] om.
— Calumnia] columpnia. — qui falsumj <|iii quidcm falsum? — vitaj om. (nuni fuit is/ius ri/a mem.f)
— illant] aliam. — potero] pqtuerof — ut breve id fac.J brcvc ut fac? — potest later< | lat. pot? — Cap. II. §. 4. onninm majores] omnes majores. — Sallust.] Salust. — bi| lni. — quam cosj qua cos.

IV VARIAE LEl TT. \l> CIC. OB V.TT. I\ ( ATIL.
— commcnilavitj comniindarit? — dc nobis] de om. (L. de me) — tu sis] tu scis. — quodsi csscs] quodsi tu esses?— §. 5. vit.i] vitc? (L.) — ccrtc vcncrint] ccrtc a tc vcn.Y — noli mihij niilii nolif
— cum iis) cum hiis. — eonfcrrij confcrrc. — §. 6. gercndis] gcrundis? — in hac urbc] hac om. — rcsoublica] r<'j>. — sccleslorum] scclcratorum f — id—m ] annum. — §.7. togatusj togatos. — arnia- tosj oni. — lortiin.itam] 0 fort. ? — Cap. III. Ncquc t<' tui pig.J ncc quidcm tc tm pig. — homo lcv.] homo hominum (lcg. omnium.) lcv. ? — in historiis] in om. — gloriae niihi] mihi glnriaef (C.) — aetatem incrcp.j in meam act. incr.? (Cfr. Sall. dc rcp. onl. 1. mc<l.) — quantum tu| qu .intiini tc? — §. 8. duccs] ducis? — objicerc] obiccre? — his] hiis. — riulimi ntaj itikI . — cunabula] cunabila.
— §.9. sc mulieres] mulieres se? (L.) — me sperastij sperasti nie? — quidqiiam| quitquam. — domi tuaej domui tuac? (vid. Reinhold Klotz in Zcitschrift fur <lic VlterthumswisM ns< haft Jahrs. 2. (1835.) H. Ilcft Nr. 92. p. 739. et cfr. varr. Icctt. ap. Orell. ad Cic. de Off. 3, 26 extr., in Catil. 1, 13. 62. 2, 6. 13. ad Att. 12, 16. ibid. cp. 25, 2. ct varias lcctt. ap. Oudcndorp. ad Caes. B. G. 1, 18, 3. sec. ed. Ycnct. et ap. (icrlach. in cd. min. ad Sall. ( atil. 28.) — te opinio fallitj te opinor falli? — mea rc fam .j mca te fam. — mihi multo uw] multo mihi min.? (C.) — §. 10. Crispe Sallusti| C. Salusti.— esse diss.] csscm diss. ? (disccncionis G. essem disscnsionis C.) — anniim) aniinum. — commov.| conmov.— resid.| rcsed.? — ipsa rcp. manu rctr.) ipsa niaiiu popnli ro. rctr. — mcrcenar.] mcrccnnar.
— hi| hii. — Cap. IV. §. 11. addixij a<bluvi. — mihi tantuni luit aut amicus aut inim.) tantum fuit aut mihi amicus ant ailversarius? — plus volui| volui plus?— quidquaml qiiitquain. — §. 12. ncque cnim] enim om. ? (L. C.) — Sextii] Scstii? — Hae laudcs] hce enim laudes ? (C.) — et nnicae] et om. — objicis] obicis? — reprchendetur] reprchcndatur? — diccndum| iliscercnduni. (i. e. dt.sst rciidum, ut Corlius scripsit, quam lect probo.) — quos cgo habui) ego om.? — omnium mcar. act.| omn. act. mear .f ((.) — Cap. V. §. 13. Sallusti] o Salusti? — in vita sua pecc.] pccc. in vita sua? — Hac eniin dem .j enim om.? — intclligcturj intclligitur? — pctulanti] pctulantia. — tam impuil.] qiiam pud.
— Postcaquam| postquam? — immensael inmense. ■— impud.J inpud.— quaestus sufficerej questus in stipcndia sumptus suflic. ? — collibuissct] collibuissent. — infin. cfferebaris] cffcr. infin. ? — §. 14. itaj itaque ? — rem quacsicritj rcm acquisicrit? — cuiquamj cui umquam ? ■— nondum] iiuinlu ni. — habi- tctj habitat (et sic paulo post.). — non queat| nequcat? — sacrilcgiij sacrilcgi? — cxtrenia fort .j in extr. fort. ? — non hic) hic non? — c .xistim.] extim. — §. 15. primuui honorcni in quacsl.] prim. in qucst. hon. ? — hunc locum despexit, cujus aditusj sccutus cst hunc lociim d <'spcetus aditus. — sibi quoque| quoque sibi? — facinora sua) fac. cjus? (L. C.) — clam vos] clam vobis? — matrum fam.J matribus fam.? (L.— delc riris.) — opprobrio essetj opprobrio vobis suspectus csset? (interpunge OppTO- //iin . robis susp. esset.) — Cap. VI. Salltistij O Salusti? — satis sit] satis est in textu? in marg. al. stiit. — conscium cssc] csse consc. ? — nimium] nuitisf — §. 16. Kcquod hunc mov. possit, patres c. fact aut dict lurpe] et quod (leg. eniiwd.) fact. ac dictmn turpe liiinc inov. possit p. c? (ac L. C.) — nihil pev mcj per me nihil? — clogiumj eloquium. — viderer] vidcret. — ■ §. 17. igiturj om. — ac dcbuill quain <l<'biiit? — magistratum| inagisterium? — §. 18. vitae se) vite suc se? — erat c .xcmplarj i xeinplar erat? (C.) — quo tamqiiam in imam vorag.] quod tantam in imam vorap;. — debitoruni] iledit.
— italia| ytalia. — licentia vitioruni| diligentia Tltiornm? (cst ironice dictum.) — Cap. \ II. §. 19. praetor eat factnal praetor facius est? — Africam] affr. — aominnm] hominnm. — trajicij trahici. (Ic^. tratci.) — scstertioj se.xtcrcio. — quiilpiamj quispiam. -— his| hiis. — undc tu, qui ne pat. quid. dom. rcdiinerc) Dndf qnomodo nc pat. doni. rclinire. — somnioj sompnio. — hortosj ortos. — prctios.J praecioe. — Tiburtij tiburci. — P. Caesarial 1$. CeaartS. — §. 20. dominus sis] sis om. — rcpente factus cs] factus cs rcp.? — Cap. VIII. illi tuij illi tibi? — §. 21. Crispc Sallusti] C. Salusti ? — tantidem] totidcm? — quantij quot? — paratus cst dic.] dic. par. est? — pellcxj pclcx. — §. 22. ae- itimare] existimarc. — llis| luis. — fin. dic. p. c. faciaml fin. ilic. fae. p. c? (C.) — non quid) non quia. — cgoj om.? — possumj possim? — tM. Tulii in T. Salustium e.rplicit imectiva.' Cod. Giss.
" < O oO> ^*»-
l\. VARJAJi l.l.i i VI» ClCERONIS oR VTT. IN'. IN Ca TILINAM.
i cod. Marburgensi enotatae ad exemplum Orell. (Cic. Opp. Vol. II. P. II.) Vide Commrnt. Crit. p. 18. 6.
Orntio 1. Cap. I. §. 1. [nosj cxlat in M. — audacia| audatia. — nihilnej oichilne. (cl sie mox tiirhil.) — omnium horuni] lioruni omnium f — conscientiaj scicntia. — §. 2. hacc] hcc. — Vivil| om.
— rcipublicacj r. p. — jam diuj jam duilum? — §. 3. Gracchum] graccuin. — re ip J r - P- — [vcroj cxtal in >L? —■ caedej cede. — quod C. Servius] quod c. (comp. est qdc.J — S|>.| spurium. — fuitj om. — rep.J r. p. — acrioribusj accrioribus. — pernic.| piTnitios. — habemusj habcinus enim ? — reip.| r. p. — uico aperte] aperte dico ? — Cap. II. interfectus cstj mox interfect. est ? — suspicj suspit. — C. GraCchoaJ Cajoa graccus. — patrej patre natus? — avoj om. — majoribusj a majoribus.
— C. Mario] galo mario. — permiaaa est resp.J cst pcrmissa rcsp.? — SaturniniiniJ ct turninnm. — Ir. pl .J (R. pl. — Caj.| G. — praetorem] PR. _ [reip.j Lxlat hoc vocab. in M. — poenaj pena. — at nos| at vero nos? — vices. jam ilicmj viccs. dicm jam ? — acicm| om. — hujusmodij hujusceniodi ?
— vcrum tamenl tamen supra v., ab ead. m. add. — tamquara] lanq. — [gla<lium| om. M. — interfcct. i< <"-se] tc interl. csse ?— audaciamj audatiam.— patrcs conscr.J p. c. — clem .J dem. — ipsej ipsum e corr.; fuit ipsus. — V. Diomcd. I. I. p. 318. ap. Putsch. Gramm. Lat. — inertiacj inercie. — ncqui- tiaequej nequiciciqnc? — condcmnoj condempno. — contraj contraque ? — rcm .j rci vel reo. — in etrnriae] m Om. et habet ethrur. — collocataj cellacata. — corum autcm imp. castr .j eorum autem castr. imp.? — mocn.J men. — in senatuj in senatum. — intcstinam aliquani pemiciemj intestina ali- qua pcrnicie. — quotidiej cottidie. — jamj om.? — comprehendij conprachcndi. — miliij michi. — ne
35*

IX. VARIAE LECTT. AD CIC. OIIATT. IN CATIL.
tum hoc] ne ei hoc. — potius] pocius. — intcrficiam to] intcrficicrc? — imjiriibiis] inprobi. — vivis] unus. — obscssusj oppracssus? — non srntientcmj supra v. add. te. — Cap. III. exspect.J expcct.— coetus] ccptus? — caetlis] ccdis. — tenerisj qurbus tcn. — luce sunt clar.J luce clar. sunt? — me| om. — kal. nov.] kl. novemlirium. — ante diemj fuit in M. in anlc diem. — Mallium] Manlium. — audaciaej audacic. — tam incr.] tamque incr. ■— mag. cst adm.J magis adm. est? —- caedcm] cedem,
— novemhrcsl novembrium. — quum| cum. — conservandi| obscrvandi. — profugeruntj profugierunt.
— infitiari | inliciari. — commov.J conmov.— ccterorumj ccterarum. — caede cont. tej ccde tc cont. ?
— pracnestcj civitati praenicste. — novemhrihusj novembris. — impetuj inpctu. — esse meni.| essc om. ? — nihil (ter)] nichil. — non vic.] non om.? — Cap. IV. priore| priori? — non again| nimi agam ? — LaccaeJ lace. — complur.] CDB .pl. — meo| om.? — nostrum] noslro? — Laecam] lecam.— qucmqur] quequc.— placerct] placet.— tecumj decum.— urbis partesj partes urbis? — ct>n (irmasti| adenntirmasti (fuitne ac conf?) — paullulum] paululum. — etiaintiini| iiH — WIMll — quodj quo. — paulloj paulo. — interfeeturosj interfecturos esse? — pollicerenturj pollicentur. — coetuj cctu. — niane ad nie salnt.J ad me salut. mane? — Cap. V. coep.J cep. — proficisccrej Sic M. e corr.; fuit profiscere in texlu. — Malliana] manliana. — diutiusj diucius. — non patiarj om. hacc vcrha II. 1 — gratiaj ponitur in M. post urbis? •— tam horr.) tamqiie horr.? — defendij dcfleadL — me cons. in eampo] in campo mc consulerc (lege consiilcm?) — competitincsj eonpeeiores. — compressij con-
praessi. — tuos nefar. conat.J conatus tuos nef.? — jiuhlicc] W. — quotiescunquej qiioticseumquc. —
nunc jam] nunc tam. — cxitium] cxilum. — et vast.J ad vast. (leg. ct ad vast.) — quod prim.J — quod cst priin.? omissa copula post propr. — atquej ct quod? — ad com.] et ad comm.? — reli- quaj om.? — hortor] exortor (leg. exhortor.) — exnaur.J exaur. — Cap. VI. dclcctarcj dclectari.
— possitj fuit posset a m. 1. — domesticacj modestice. — inusta vitae tuae cst] in ista vita tua est. — ah oculisj ab om.? ■— abfuitj alfuit (leg. afuit.) — adol.J adul. — illec.J inlec. — irrct.J inrct. — aut ad audac.] aut om. — faccmj Sic G. M. corr.; fuit faccre. — incrcdihilij Sic M. e ras.; fuit incredibilis. — imman.J inman. — impend.] inpend. — tibi prox.] his tibi prox.
— domcstieamj modcsticam. — rcmp.J rop. — aut liujusj ad hujus. — coeli] celi. — scias hor.
esse nem.J scias esse hor. nem.? — pridicj _J}dere. — comitio] comino. — tiium] om. — ohstit.J ob-
stet. — Ac jam illaj etiam illa. — non multo post comm.J non multa (lcg. multo.) post comm. ? — quoties coiis.J quoties om. — conatusesj voluisti? — quot ego] quocics cgo? — tuas pet.] pet. tuas?
— vit. non possc vid.] vit. posse non vid.? — nihil (quatcrjj nichil. — [othil moliris| Haec vcrba ex- tant in M.? — jam tihij tibi jam? — sica istal ista sica? — [tamcn . . . potesj Haec verba extant in M.? — putasj putas esse? — consulis in corpj m eorp. consufis? — Cap. VII. ista vitaj vita ista? — misericordiaj nila. — paulloj paulo. — ac nec.t aut nec.? — exspect.J expect. — oppress.] oppr.iess.
— cacd.J ced. — ferend.J ferund.? — mcherclej hercule? — mctucrentj metuerunt.— adsp.J asp.— tihi diu debit.J diu tibi deb. ? omisso voc. iatn. — adsp.J asp. — placarej placere. — concederes] ab- cedcres (leg. absced.?) — omn. nostr. par.| par. omn. nostr.? — te nihil jud.J de te nichil jud.? ■— neque judicium] nec juditium? — neque vimj ncc viin? — loqiiitur] loquatur? — niillum nliquot j.im .iiiiiis | nec ullum jam aliquot annis? — exstitij extitit. — tihi vex. dir.] /i (sic] '/"■• vexatioque? soeiorumj proximoriim vel sociorum. — impun.J inpun. — neglig.J negleg. — quaest.J quest. — cvcr- tendasj evincendas. — propter te unumj jirojiter uiium te? — quiilquiil| quitquit. — hunc mihi tim. erip.] fiunc tim. nubi erip.? — aliquando tim. des.] aliqna non tim. des. — Cap. 17//. haec] hec. —
impetr.] inpetr. — etiamsi adh. vim posMt| eiiam adh. si vim possct (leg. possit?) — quid <\ ..... II quid
om.? — a]iudj aput. — te asscrv.J te om. e( aabel adserv. — mc nulw i.....I<> posse] nn ^l <i modo mc
posse? — iisdemj hisdem. — iisdem| isdem. — moen.J men. — O.J quintum. — practoremj j »K. ■ — suspi- candnm] supplicandum. — vlndic.] judic. — forej lorte. — qui sc ipsej qui se ipsnmj — judicant] judiearet. — debitis] debtis. — placerc sibij sibi plac? — et tamen] set tamen. —■ ex urbej ex hac nrbe? — oxsil.| exil. — rxspcct.| expcct. — ecquid attendisj qnud aetendis. — ccquiil anini.J et anim.
— cxspcet.J cxpect. — SextioJ Sestio. — mihi| michi. — ipso in templ.J ipse in templ. — jure opt.J ojit. jure? — deccrn.J diccrn. — perspiccrej perficere. — pauJIo] paulo. — jam pr. vast. stuil.| v.ist. jam jir. studct? — jirosequ.inturj jirosequamur. — Cap. IX. loquorj loquar. — tu ut (altero loeo)J ul om. — unq.| umq. — tc corrig.J corrig. te? — exil.J cxil. — duint] donarcnt. — tametsij etsi. — exsil.J cxil. — impend.J inpend. — miliij om.t — ista priv. sit cal.J tua ista sit priv. cal. — vit.J vic.
— pocn.J pcn. — concedasj cedas. — mihij michi. — exsil] exil. — ieris jussu cons.] jussu cons. ieris? — mavis] majus. — im |>or(.] injiort. — Malliiim] Manlium. — perditos] perdiros. — e \snlt,i| extrlta. — impio] inpio. — isse| esse. — jam sciainj sciam jam? — praestolarentur] praestolentnr. — eui sciam pactam essej cum (lege cui) sciam jam pact., omisso esse? — MallioJ Manlio. — omnibusl supra \. civibus. — e< fao.] ac fan. ? — diutius ear.J ear. dtuciusf — impiamj tnpiam. — Cap. \. anientiam i ».»t. | amenlia ii nat. — nunq.J numq. — improb.J inprab. — exsultj exult. — baeeb.ilnn | hachabe. — non modoj non solum? — somno| somny.— occisorumj ociosorum. — Dtteales] osteades. Ulam |>raecl. tuam pat.J (uam illam claram (leg. praccl.) pacient.? — consul.J consol. — rej>uli| rcp- puli. — exsulj exul. — potiusj pocius. — tentarej temjitare. — Cap. XI. deprec.| depraec. — per- cip.] precip. — ital.J ytal. exspect.] expect. — imper.] inper. — sentis] vl sentis (sic!) — non] nonnc? •— impedti te] te iapedit? — muharunfj multaverunt? — dc civium] deciaaom. - Buppl. r»^ sunlj roga(c sunt suppl. ? — nunquain] nuqiiam. — ii] hi. — posteritatis| Jfof/ieatis. — refersj refercs-
— qui tej que tc. — commend.J eonmend. — imjier.J inper. — negligisj neglcctis. — nuin] non? — vehemenMSJ vehementio. — tum tel tu te. — cxistimasj estimas. — conflagiaturumj conflagratum. — Cap. XII. Ilis egoj nisi ergo. — tdemj hoc idem? — (acttimj factb (legc factu, ut em. Madvig. Opp. 187.) — usuram herae] hore usur.? — vivend.] vidend. — Saturn.] etSaturn.1 — etGracchorJ ei .....

I\ \ AJtl UE LEl TT. \l> ( [C. OB _TT. I\ < \ III
e( lialiot Graccor. — ~ m_iim< | saguinc. — non modo se non) non alterum om. ? — conUmiDarunt] contaminavcrunt? — mihi ver. non erat] vcr. mihi non erit (lcz. erat?) — niaximej maxima? — vi- ■!<■.-!nt| vidcat. — secuti] sicuti. — Malliana| manliana. — esse fact.j fact. esse? — improh.l inprob.— paullispcr] paulisncr. — exslinguetur| etitmuetur. — tam adulta] tiii adulta. — Cap. KUl. audaciae| audatiae. — quodsij hic si? — morlius] morihus. — qui est in rep.] qui non in rep. — poena| pena.
— secernantur] secerncntur. — a nohis] ah onis (lcg. a honis?) — praetoris urbani] practoris urbeni.
— curiam] et curiam (lcg. urhem ohsid. ct cur.) — malleolos] malleolosquc ? — hoc vohis] nobis hic (leg. rohis fioc.) — tantum ineq.] (antum om., sed liabct antc rirtut. — Oonsensionem| conscntionem. — cyprcssa| oppraessa. — ominihusj omnibus. — rcip.| reique. — tecumj decum. — iisdcnij isdem. — urbs] urbis. — Koniulo) Homolo. — est const.J c const. — verej jure. — a tuis) om. — a tcctisl ac tectis. — mocn.) men. — omncs] homines. — inim. bon.] bon. inim. ? — focd.) fcd. •— supplic.] suplic. — „Explicit lib. I." cod. M.
Oritt. II. In ML hacc vcrba praemissa reperitintur. ■ Su/imori lif/ro cati/ina rirrumi N th- quentia cicrronis spontanrnm (sic !) elegtt exilium. Indr oratori maxima renisse ridrhiitiir tnridut. Snl /iustrrii ifir timorr dissiinu /ii/u /iruri s\it ml /m/itilum /intjrns >/ timen fMMrf iimwiri/ i al iliiiiim, >i/ mmus stt int tdiosum qiiam in cxi/ium im /iu /rrit. 1'rocmiuin sum/itum uh i xulliilionr dirrntis urhis pene trium/itiaiilihus, qui sine dampno rrip. hr/lum su/irrare poturrit.' — Cap. I. Incipit: -iindem.-
— audaciaj audatia. — vobis) nobis. — eiccimusj eicimus. — moen. (bis)| nicn. — comparab.] co- opar. — intcr| intra? — justumj om. ? — gcrcmus) gcrinius? — virisl unus. — de man.J e nian. V — incolutiies] incolomes. — tandemj tamdem. — afflirt. essc| csse alflict.f — putatis) putas. — Ouiritrs| q' (sic). — ex suis] e suis ? — mihi] michi. — Cap. II. exsult] exult. — aecusetj accusat. — com- prch.J conpraeb. — culpa qnir.J quir. rulpa? — intcreinptiim] intcrfeetum? — L. Cat.| L. otn. — im- pcr.J inper. — fuisscj esse ? — deferv.J diflcrv. — qui etiam det.l etiam qui dct. ? — improb.| inproh. — sublato illo] illo subl. ? — mtutasscm] multasse. — forej fbrte. — opprcssusj oppraessus.
— '"■possem) posse. — videretisj vidcritis. — hinc] om. ? — illud ctiam) etiam illud ? — fcalumiiia| Exlat in M. —■ coep.] cep. — alieno aerej aere al.? — Ca /i. III. excrcitimi| excrcitum catiline. — et (ialI. | c .x OalLf — delcetuj delectum. — quotidiej cottidie. ■ — ex iisj cx his. — eduxissetj cdu- xissc. — alque hoc ctiamj atque in hoc etiam? — cui apulia sit attr.J cui sit app. attrib.? — qui ha- bcat| quis habeat ? — qui (iall.J quis Gall.? — qui sibij quis sibi ? — depoposccrit] deposccrit. — dclat i] pcr delata. — cxspcct.| expect. — Cap. IV. e.xspcct.) Sic M. a m. 1., corr. expect. — vos| nos. — similcs] similis. — jam lenitati loc.] Icnitatis (I. trnitati) jam loc? — catilinain| catilina. — demonstrabo itcr] dcmonstrabo tibi. — via) tua. — si quidcm) si qua. — cxcogitari] cogitari? — in ullo unq ) nnq. in ullo? — homine . . . in ullo] Haec verba c .xciderunt in M. — fructunij fructu. — bnpellj inpell. — nec ullo) nc illo. — oppress.) op |>racss. — focdusj fcdus. — Cap. V. diss. rat. persp.J diss. persn. rat.? — nemo estj est oin. — paulu >| paulo. — audacior) audatior. — csse fat.] esse om. M. — tamenj tam. — et si ac vig.J ac siti et vig.? — audaciaquc] audaliaqiic. — bum. audaciae ac toler.] Iiumanc ar tollcrandc audatie? — nihil] nicliil. — abliguriertintj ohligavrrunt. — defic. nuper" nupcr dcf. ? — abund.] habund. — permanct] manct? — commissationcs] coinmcssationes. — essent <wt. — quidciii) qui. — sed tamen esscnt fcr.| sed essent tainen fer. — incrtes) inhertes. — mihi niirhi. — eonfecti] conferti. — unguentis| ungciilis.— impend.] inpend.— pocnas — debitas] pcnam — dcbitam? — jam appr.) jam om.? — extcrna unius virt.| cxtcrna i populi H. unius virt. — tcrra mari- quc| tcrrc mariquc (leg. trrrac ntariqtir. Vid. not. ad varr. Icctt. c cod. (iiss. Ptm/i Ituii. llist. Lonijo- fiard. I. 6. cap. 11. enotatas.) — insidiac sunl) sunt om.? — cst host.] est om. — nobis) bis cxtat in M. — quirites) quo jure. — quaciinquc] quarumque. — pcrniriem] pcrniticin. — manarcf mancrc? — rxspect.J Sic M. e corr.; fuit cxpcct. — Cap. 17. Ouirit. qui dic.] qui dic. quir.? — e .xsil.] exil. — loqnuntur) loruntur. — et permod.) ant etiam perm.? — exsil.) exil.— ivit] quievit. Oui (i. e. quierit. (Jtitrttcs.) — adsp.) asp. — import.] inport. — exsil) exil. — ejicio) cicio. — in noct.) an noct. — fuisset) fuisse. — nceiie) Sujira v. est annon. — edoeuif docoi f — cxsil.] cxil. — MalliusJ M.inlius.
— nunr nonj non nunc? — exspect.J cxpect. — Cap. \ II. facinndt] facicndi. — ex hoe] et ex hoe ?
— audaciac) audatiac. — conatuque] conatoque. — in<lcninatus| indempnBtUS. — improb.| inprob. — miseriiiii] tiiniduni? — tvr.) tir. — mihi] michi. — mihi crcd.) Sic b. I. M., non michi. — Ouirites' quo jure. — potiusj potcs. — iidcni) idem. — quid diccrent) qui dic. — Malliuni| manlium. — antC
antca? — nibil inillo. — possit
nichil. — optenuis) optimus. — potius] poeius. — Cap. VIII. niliil] nicbil. — ullo
posset. — et ipsos) sibi ipsos, omisso et ? (v. Madrig. p. 188.) — placare] placcarc. audirej Sic M. e corr.; fuit audiri. — velint] voltint? — enimj om. — vobisj nobis. ■— vol. vetol vol. cnim. — inipud.J inpud. — aedifiej edcfie. — tu familia) tu familia. tu sclla (Hoc non intelligo.)
— a ( atil.) a om. — salvi) Sic M. e corr.; fntt salra. — id quod| id qna. — stultiss. cst) stultiss. facere est? — usnris fruct.l usuris ct frtirt. ? (vid. /?. Klolz Emcndatt. Tullian. LipS. 183-. p. 16. — et mel.) et om. — scntentia] scnlencia. — Cup. IX. prcni.] pr.ieninntiir. — consiqui sej se om.? — quod) qna. — ceteris] reliquis? — imper.] inpcr. — pracscnti s] praescntis? — ccnsules sej sc con- cluses (lcg. se consu/es?) — ac dict.) aut dict.? — sc cup. id| id se cup.? — adepti raeriMj ad< |iti sunt ? — (scd tapen] Extant hacc vcrba in M. — iste est Mallius] est ipsc Manlius.— qua Sulla const.J <|uas fcsulas silla const. — in inspcratis) non spcr. (leg. in non sper.) — repentinisquc| ac rcpcnt.? — taiiiq.| tanq. — bcati, diiin] heatitudine.— SulluJ silla. — iis] his.— impoL] inp-L — ntrasqne] om.?
— ac prosrr.| ct prosrr. — tantusj tantis. — Cap. X. prem.J praem. — nunq.J numq. — enteraent] cmcrgunt? — qiiain h_f.] qtiam om. — rorruantj rorruam. — qiiamsi] qnasi. — sunt ita mtrltl] ita sunt naWf — capcre carcer) carcer eap.? — est (atil.j Catil. est ? — delectaj dil. — COmpfexn] conplexn. — ejus ar sinuj ac ejus sinu (lcg. alque ejus sinu.) — quos] om. M. enm lacnnac signo. — iatnerb] inbcrb. — b< nej oin.? — (alanbtis hntcisj Iritis tun.? — velis amietos] vclisa niictos. — ( oenisj ccnis. — psalterc ct ran (ari>| ranlare et saltaref — setninariuiii) seminatrum. — eatilinarium | catilinatram. — Apennin.j appennin. — tolerat.) tollerat. — didiceruntj dicerentnr. — Cap. XI. O.f

[X. VARIAE LECTT. AD CIC. ORATT. 1N CATIL.
om — magno opcre] magnoporc. — cum hanc sit hab. Catil.] cum sit hab. Catil. ? — nunc] om. — OuiritesJ qui. — nequc veroj ncque cgo? — vestra] nostra. — dcbco conf.] confcrre debeo? — sup- pcditamus] suppeditaniur ? — Itaf.] ytal. — his rebusj his rebus omnibus? — ipsas causasj causas ipsas? — contcndcre vclimus] intueri volumus? — jaceant] taceant. — puderl pudor pridor. — turp. h. pr. illim | Hacc vcrba om. M. — cum Inx. (ter)J om. cum tcr M. — copiaj copie. — hujiismodij cjusmodi? — proelioj jiraclio. —■ cogentj cogitant. — Cap. XII. anteaj antca dixi? — urbi) urbc. — motuj mctu? — pracsidiij praesidiis. — ac prov.j atque prov. ? — a mcj ama. — contini bunturj con- tini bunt. — 0-1 quintus. — prosp. hoc] hoc prosp. — gallicarum] gallicum? — pracmisi] pracmissi.
— constitucndis| construcndis? — vcstrumj nostrum. — atque ctiam] om. M. — exspcct.j Sic h. I. M. intcrposita litcra — id quod] it qui. —■ vivendumj veniendum. — nullus] nullius. — in urbc se com.j se in urbc com.? — sed inccptum ull. con.] scd vcl inccptum quod. — dcprch.j dc- prach. — vindiccm ncfar.] timidi esse ncf. (Icg. rindicem esse nef.) — Cap. XIII. maximac) niaxima.
— ac max.] ct niax. — improbus quidcmj improbi quidam. — pncnamj pcn .im. — audaciaej audatic.
— impcnd.J inpcnd. — lcnitatcj levitate. — quodj qui. — bonus quisq.) quisq. bon. ? — pocnaj pena.
— vosj nos. — egoj oni.? — precarij jiraee. — pulchcrr.j pulcerr. — florentissimam potentissimaiiique| /lorentissimamque, omisso voc. putent. — omnibus) omnium. — «Liber in Cattlinam II. expltcit. Incipit III."
Oi -itt. III. Incipit tEmpublicam, — Cap: /. vitamqnej om. M. — vestrnmj nostrum. — pul- chcrrim.J piilccrim. — immort.J inmort. — pcriculisqucj que om. — ii diesj hy dics. — condiditj condidit , Romuluni? (ct sic citat Augustin. de Civ. I). 3, 15.) — bcncv.j bcniv. — mocnibusj mcnibus omnibiis? —■ iidcmquc glad.j iiilcmquc nos glad.? — retudimus] recludimus. — quanta (primo loco)] in quanta. — compreh.J conprach. — et cxspectatisj exactis, omisso et. (leg. exacte.) — sociosj sotios.
— acerr.J accerr. — providi Ouir.J providi rcm quir. — Cap. II. ejic.j cic. — illumj om.? — resti- tisscntj remansissent. — forej csse? — inflammatosj inflamatos. — compreh.J conpraeh. — eosquc) cosdcmque? — itinercj timcrc. — iisj his. — T. VulturciuniJ .■cssc voluit cnim atquc Sic M. noimna propria cxplicare videtur. — huic datas esse ad Cat.J huic esse ad (Jat. datas? — quod erat) qui erat. — a diisjabdys?— immort.j inmort.— tota resj ut tota res? — dcprch.J dc|>raeh. — bestcrno diej hestcrna
die? — C.J G.? — PomptiiiuniJ J)mntu. (fuit promptinum.) — ullaj om.? — ibij om.? — bipertitoj
bipcrtiti? — pracfect.j prefect. — adol.j adul.— in rep. assid. utorj utor assiduc in rcip. (lcge rep.)1
— tcrtia fere vig.] fere tercia vig. ?— VulturciusJ Volturcius?— in eos] in eo. — Cap. III. 1 'omptiniJ prompli ni. — commissaj conmissa. — quaccunqucj quaecumque. •— comprch.J conprach. — hor. omn. scel.] omn. hor. scel.? — improb.J inprob. — nihildunij nihil tum. — arcessitur] acccrsitur. — L. Stat. p. stat. — C. Ceth.] C. om. — litcris dandisj in his litcris. (fuitne in dandis literis?) — vigi- larat vigilaverat? — veroj om.? — ac clar.j et clar. — prius aperiri, quamj aperiri prius quam? — dcferrij refcrrem? — nihil) nichil. — vidcrctur| vidcntur. — dcferrcmj difrcrrcm. — mihi cssej esse michi? — C. SulpiciuniJ (i. suplicium. — CcthcjiJ cethei. — si quidj si om. — Cap. IV. VulturciumJ volturturcm. (leg. volturcium.) — tum ille| tum ille dixit? — literasj litteras. — et adj ut ad. ■— omnibua cx part.j cx onin. part.? — praestoj presto. •— [P.J om. M.? — CethegoJ cetego. — Statilioj stabilio. — L. Cass.| L. om. — eqnitatumj equitum. — ex fatis sybill.J ex libris sibui. —- harusp.j arusp. — se essej cssc se? — ad quemj at qnem. — SullamJ Sillain. — fuissc| luissc L. Lcntulnm.
— vicesimusj undecimus. — viderij vidcrctur? —■ Cap. V. profcrrij praeferri. — linumj lignum. — sese quaej seseque. esse factj fact esse? — ut item illij ut item etiam illi? — leg. eorumj corum leg.? — reccpisscntj pracccp.? — tum Ccth.j tunc Ceth.? — paulloj paulo. — ac sicisj ac dc sicis. — apudj aput. — depreh.J depraeh. — introductus est Stat.j mtroductus autem stat. — cogn. et signum ct manum suanij cognovit manum et signum suum ? — in eandem fcre sent.J in eandem autem fere sont. ? — dehuitj debuerit? —■ litcraej lictcre. — fcci jiot.J dcdi pot. — aliquantoj aliquando. — cum iis| cum his. — quoticsqucj quoticnsque. — venissent] ad cum vcn. ? —■ quaesissentqucj quacsivitquc.
— nihilne] nii bilnc. — fatisj fastis. — sybill.J sihill. — possct infitiari quodj ld possct quod Galli dixcrant inliciari. — dcprch.j dcprach. — impud.J inpud. — Viilturciusj voltur ejus. — profcrri literasj litteras proferri? — apcririj appcr. — ibij sibi. — ex eo, quem ad te misi scicsj qui siin scies ex eo, qucin ad tc misi?— sisj sies? — et qucm in locum sis progr. cog.j ct cogita, qucm in loc. sis progr.? —■ impud.J injiud. — cocp.J ccp. — nihilj nichil. — ex iisj ex his. — AcJ at. — mihi quidcm Ouir.l michi Ouiritcs? — illa ccrtioraj certior illa. (leg. certiora illa.) — nonnunq.j non unq. — inter sej inter sese? — adspic.J aspic. — aliisj illis. — indicari, scd indicare se ipsi vid.J judicari ipsi a se videntur. (lege tindicare, sed indicari ipsi n m vid.A — Cap. VI. indiciisl inditiis. — de s. rep.j de summa reip. salule.— quid (icrij qui fieri. — sinc ulla var.J absque var. nfla. (vid. Hand Horat. Tursell.
Vol. I. p. t>«. n. 2. ct cogita. num hoc vestigium Pseudo-Ciccr ..... 9 sit!) esl consccutusj Becutug
i si i perscriptj praescript. — quod virl.J qua virt. — periculis sit max. lib.J pcric. maximis sit lib.?
— C. Pomptiniusj G. Promptinitis. — praeloresj j >r j> — quodj qui. — a reip.J a om.? — consueruntj scenserunt. — utij u(? — C.J G. — L. StatiliusJ L. p. gabinus. — idcm hoc dccrct. estj idem decr.
po
Mt hoc? — dc|>oposceral] deposcerat. (ab cad. m.) — indicatum] indictum. — cx iisj ex his. — colo- nisj coloniis. — quos] quas. — Chiloncmj doloncm. — esl nsiis| usus est? poenal pena. — arbi- traretur] arbitrarentur? — immort.j mmort. — hanc urbcmj hanc om.? — el his| ex Iiis. — Quiritesl quo jurc. — hoc intcrsitj hoc intcrcst? — hcne gcsta, hacc una, conscrvata republica , constituta estj supplicant bcne gestarc j>. hcc una conscrvata cst. (leg. ncctcrae supplirationcs briie gesta rep., haec iin/i conservata constifuta est.») — patefactus] patefactis? — indic.J judic. — civisj cives. C. Mar.J (i. mario. — nihill nichil. — Cap. VII. pcriculosissimiqucj que om. — compreh.J conpraeh. — his dep. arb. per.] Iiis belli ducibus depulsis arbis peric, (in quo glossema est: urbis perit i quem qui- dem] qucm quia. — pellcbainj depellabam. (leg. depellebam.) — nec mihi] nou mihi? — somnumj

IV V \l. LE( TT. \h CIC. < »1! \TT. |N ( \ I II
soiiinium. — adipem] ndipcs? — Ci CefcVegi] G. cethoi. — ille crat uniis (tm . | il le solus crat lim.? — nioen .j IBCHi — nora(| novcT .it? — tcutarcj tcmptarc.— lin.m ligtta. — ac clcscr.| addcser. — aliqiiid aliqui. — confcc tumj pea conf. — nilnl| nichil. — labornret) om. — Ouiritosj quo jurc— dcnuntiasscl «lcminciavissct?— deprch.j dcpracli. — manifcstoj mauifctc ? — dcprch.| dcpracli. — qiinmquam quoac fuit| quain quo alhiit. — Cap. \ III. possuiuusj possimus?— vidctur| vidcrclur?— liumani consilii| huinaiiis
o
consiliis. — tantarum reruinj tantain malcm rcrum. — subcrnatio essc posuissej guhcrnatio consequi po- tuissc?— hdeiaat] tnlemnt 4y?— ceteraqoe] et cetera?—tam mnltal ita multa?— dii iuimoit.J dum mort.
— turresj res? — quum etj et cum? — legumj rcgum. — liquefactaj liqucfacta sunt? — lactenteml latcntcm. — inhianteni] iniantcm. — harusp.| aurusp. — et totiusj ac tocius? — placatij eonplaeati ?
— pcr dics| pro dies. — placandttmj placandos? — iidcmqucj itcmque. — collocarc| locare? — antej an. — conspicerct ... consihaj llacc vcrha om. M. — quac clam] quc jam. — pop. Ro.| om. — illud| illinl siunuin? — locavcruntj locavcrint. — Cap. IX. avcrsus| advi rsiis. — pcr eivcs| pcrditis civihus. ( les. pcr pcnlito .s ciic .s vcl i/ pirtliti .s cnibiis.) — non modo] inodo non.— co^itata] eounita. — nel'ar.| uephar. — die| om. — ad vos| ad nos. — vosj nos. — atque tectis| ac teitis? — ncfar.| nephar. — diis] dis. — Ouir.| om. — ad liacc) ad om.? — perveni) om.? — vcroj 0111.? — sollicitatiu| sollicita- cio. — sic a Lcntulo) sicut ab lent. ( leg. sic tib lent.) — (anta rcs tam dem. cred.) tam dcni. tanla rcs cred.? — literaej littcrc. — nunq.| numq. — pacataj Fuit paccata, sed alterum c delet. — popnlo Ro bell. fac.J bethm p R fac? — et nonj ct tamen non? — nolle| vclle? — imper.] inper. — ct rer.| ac rer.? — opiboa] opcribus. — fact. essc put .J essc faet. essc put. ( le^. c .s.sc /iictiim j/itt.) — pracscr- tim) prcs. — Caj/. X. pulvinariaj i. deluhra deoriim pulvinaria. just. niiiiq.] nuuq. just.? — togati| oin.? — solum) om.? — easj has ? — vosmct ipsi) 0111.? — et vid.| atque vid.? — Sulla) Silla. — Snlpicinm) supplicium. — oppressitj oppraessit. — C. Mar.j (i. Mar. — (n.j GN. — coll. suiim exptd.] expulit coll. suum? — acervis) acerbis. — sanguinc| saituinc. — c\s(incta| cxtincta. — Sulla| Silla.
— ne dici quidcmj nec dici qiiidem? (ut citat August. Civ. D. 3, 27.) — a elar. et fort. viro O. Cat] a clar. viro fortissiinoquc Catulo? — atquo illae dissensioncs | crant hujusconiodi | Ouir.| atqtM illc ta- inen oinncs dissensiones erant cjusinodi Ouir. ? — quae non| om. — comimitaiiilam| comittandam. — neqne bancl ncc hanc? — reconciliatione] recondliationeni. — aint] S (i. c. stmt.) — Cass. Ceth.] Ccth. Cas%? — esse poss.) poss. csse? — urbis) urbis supcrfutiiriim essc? — non pot .J iwn om. — incolttmegqnej incolomes , omisso que. — Cap. XI. monum .J monim. — practcrquain| praeter? — e^o|
ergo? — monnm .1 montm. — nihil (bis)] nichil. — hnjnsmodi] ejnsmodif — nostrae res al.| posUre ab nlur rcs? — lilcr .J litter. — monuin.) monim. — spcro ac(. forej spero fore etcrn.? — civesj dies?
— exstit .J extit. — sedemqne] scdesque? — Cap. XII. mihij niicbi. — cnm his| cnm illis. — viv. cst) viv. sit. — ae Sttbegi] aut subegi ? — oppress .J oppraess. — si cct .J si om. — sua rcctc factal recte facta sua? — nefar .J nephar. — vobisj nobis. — milii] michi. — nihil| nichil. — jam abistisj abistis jaml — magn. cnim est| e.st om.? — mihij iniclii. — vis est| e.st oin.? — animusj annus. — ■ndaciaej audatie. — laccssamus] laccssantes. — a vobis) a nobis. — vcstra) nostra. — pericnlisqne] t /ue om. — mihi) michi. — possitj possct. — qnddq.] (|iiitq. — quidem| Om. — niibi) niichi. — ad- scend.| ascend. — mibij michi. — jani nox estj jam cst nox? — atquc inj et in?
Oral. IV. /.///(/■ //// inewit.' Cod. M. — Cap. I. Incipit 'itleu patres» — depulsum sitl depulsum sit periculum? — mihi| michL — jttCttnd.] jocund. — immort] inmort. — fquidcin) om. M.?
— scd etiamj veruin ctiain? — populoque Ro.| R. p. — Bttspiciis] auspitiis. — sclla cunilisj i. sella cnrnlis. ( hinc apparetj haec verim spuria esse h. I.) — unq.| nmq. — pertnli] pericnli. — sanavij ser- vavi? — ut vos p. c. popnlnmqae Ro.| ut et pepalnm r. (Icg. ut et vos et pop. Ho) — miserrima] iniscria. — foed .J fcd. — quaecunqiic| qiiccuini|iic. - milii| michi. — propon.] praepon. — consula- tttmj consol. —■ reip.) populi romani. — exstit.) extit. — Cap. II. ac mereor] ut mereor? — rel. s ra '- essc] rel. essc grat. ? — Neque eniinj Nam ncquc? — immat.) inmat — sapienti] aspicienti. — atqne am .j et am.? — maerore) memortg. — sacpej om.? — abjecf. mctu) et abjcct. mctu? — mifii] michi.
— neque ille) nequc non ille? — exspect.l Sic h. 1. M. — adstatj stat? — utj uti? — vobisc.j nohisc.
— ctiamsi vis aliqua mcj sunt si mc vis al. (leg. etiamsi me ris al.) — opprcss.j oppraess. —■ ct illij et om. — rcip. sal.| sal. reip. ? — inipcnd.l inpend. — Ti. Gracchusj tiberiBS graccus. — C. Gracchus] G. graccus. — conatus estj est om. — C. Memm.j (i. memm. — aliquodj aliquot — vcstrum) vestram.
— tccipiendnmj accibiundnm. — Romae] om. — restiternnt] constitnernnt (leg. ronstitcrunt.) — tc- nentttrj tucnlur. — ■ Catiliha] catelina. — arcessiturj acccrsitur. — id est initum cons .J idem consily innittm. (lec. id esl COtuihl initum.) — reip.| p. R. — atque ad lam .J att/ue oni. (fuitnc et ad lam.) — relinquaturj reliiiquantur. — Cap. III. judicastis) indicavistis. (leg. judicavistis.) — patef. esse conjur.] conjur. patef. esse? — praethraj praefectura. — judicastis] judicavistis? — ccnsuistisj consnlttistia. — quod meo) qui meo. — honos] bonos. — hest. dic| die hest? — praem. leg. ull. t. Vttlt ded. ampl.] Icg. ull. t. quc Voltttrcio ded. praem. ampL? — ejttsmodi] hujusccmodi? — ii) om.? — damnati) damp- nati. — poena] pena. — quid cens.J qui scens. —■ illaj illam. — quidquidj qoitqnid. — quocnnquel quocuniquc. — vcstrae mentes incl.] vcstrae sc mentes incl.? — sententiae] scntencic. — opinioncj oppin. — provincias| provinlias. — sustcntaiidoj sustcudantla, c corr. sustcntttiita. — quacunquej qua- cnmqae. — celeriterj sceleriter. — Cap. IY. dnas adhucj adhbc dnasf — C. Caes .J G. Cesar. — poen.] pcn. — omnes acerb.] acerb. omnes? — ct pro sna] ct om. ct habet sui? — rcnun| reornm. — ■ ex- stiiii .j exting. — poen.J pen. — improb.] inprob. — immort.j inmort — qaiet esse] esse quiet. ? — niinq.) aamq. — oppetiv.J appetiv. — ccrtc| quac certc? — singnlarem poen.] singnlam rem pcn- —■ dispertirij disperitri. — rcpor .J reiiper. — quod sal .J quod om. —• putcntj putet? — pocn. (his )J pen.
— boinincin) liomincs. M1 | 0 in. — inultos| inultas? — dolorcs| om. ? — pocn.| pcn. — im- prob.j inprob. — Cap. V. C. taesj G. Ces. — fortassc) fortassis? (Ouamquam hanc formam optimi critici Tulliani, v. c. R. EJotz. in Emettdait TnU. Lips. 1832. p. 28. seqq. ct in Jahn. Annal. pliil. Suppl.
3(J

— 282 —
IX. VAHIAE L ECTT. AD CIC. ORATT. 1N CAT IL.
Vol, II. fasc. I. p .64. e( Madvig. Qpusc. p. 413. Tullianam essc ncgant, tamen judicium ejus qnaestio nis noniluin satis vidctur esse confectuin, quum nonnulli loci Tulliani restcnt ncque ab Klotzio 1. c, neque ah Handio in Ilorat. Turscll. VoL II. p. 728. n. 21. notati, in quibas forma fortassis vel prorsus adhac intacta mansit, vel ctiam optimorum codd. auctoritate, si ulla iis fidcs babcnda est, comprobetur, iii iii Epp. ad Quint. Fretfr. II. 2, 1. fortassis ab OreUxo ei optimo cod. Medie. aliisque ejusdem no- tae codd. rcstitiitum cst pro vulg. fortasse, in orat. autcm pro C/uent. 71, 201. baec forma sinc ulla nota varietatis lectionis et ab Classenio ct ab OrelRo reoepta cst. In epistola denique Bruti el Cassi, ( ice- ronis aequalium, ad Antonxxtm missa in Cic. Ep. ad Fam. XI. :$. B. eadem fonna nulla lectionis va- rietate notata cxtat ap. Orell. IIuc jam accedit auctoritas optimi cod. Marburg. qui in eo loco, qucin traclamus, banc nobis formam ofTcrt. Jam qunm non ubique optimi codd. formam fortasse tueantur, niagis falso aurium juilicio factum cssc arbitror, ut altera forma fortassis vcl a librariis vel a criticis repudiaretnr, quos tamen non satis sibi constitisse in emendando iidem j— t■ loci probant, quos ogo modo attuli. ( ausa autem istius falsi judicii vidctur inloco Charisii Grammatii i p. |ii.">. ed. Putsch. niti di( i a- tis consuctudme quidem obtinuisse, ut fortasse Ubentius diceretur, quam fortassis, quoniam for- tassis auribui Romanorum absurdius videretur. Quod Charisii judicium quum in librariorum el cri- ticorum notitiam venissct, admoilum vcrisimile est quasi ansam eis formam fortassis in fortasse mu- tamli dcdissc, sicubi vcl in coild., vcl in editt. vett. eam roppcrisscnt. Ouare cqiiidcui sic cxistumo, in recipienda vel repudianda forma fortassis non e Chansu jndicio esse agendum, sed optimorum coibl., vel editt. antiq. auctoritatem essc spectandam, qui ubi alteram istam formam a criticis re- pu il iatani nobis olTcrunt, audicndi sunt soli, ncquc nostrum inlcrponcnilum est juilicium aiirium, quo nos ut (icrmani, non Romani, valdc vcrcnduin est, ne nimis saepe fal lainur in juilicaiiila vel snavitate, vel, ut ita dicam, insuavitate soni Romani, quem ut certis regulis termincmus, nunqiiam ficri poterit.— ct cognitorej vel cognitore et genitorc. — hujusccj hujus?— KnpetJ inpct.— niibi| micbi.
— Scd tamenj Si tamen.— vincat] vindicat.— C. Cacsar| C om. — tainq.| tanq. — intcrsitj interesset? — non ncmiiicmj non aliqucm nnmilMim' — civium Roni.J Fuit in M. c ssus; corr. c. s. — civcs Ro.| c. r. — dcditj om. — quaestori| questori micbi tulio. — gratulat.| gratulationcm in galli p. vulturcium dic pracm. — C. Caec.J G. ces. — eum civem csscj esse concivem esse (lcg. esse eum civ.) — legis Sempr.j scinpr. ? — pocnasj pen. — populi Ro.J reip. — et exitioj et om. — tamquej que om. — appellaril ctiam ajipoll. ? — dnliitat] ilubitabat. — liujusj om. — Cap. VI. niibi| michi. —ijuc.] joc.
— Silanij sillani. — malucritis| nolueris (leg. vo/ueritis.) — mej om. — vos| nos. — obtibj optin. — imman.| inman. —■ punicndaj pulanda. — movcorj movcar. — vidcor enim mibi banc urbcm videre| vidco animo cnim vidcre banc urb. (leg. videor enim animo videre Itanc urb.) — adspcct.] aspect. — CctheaiJ ccthci? — bacchantj bachant. — mibij niichi. — fatis] fastis. — atque puer. ac vcxat. virg.) tui dclicationem puerorum ac vexantium virgin. vastat. — perhorrescoj pcrorrcsco. — praebcoj prac- bebo. — dc scrvoj de servis? — non quamj noii om. — inhumanusj iiiiiiianissimus? — import.] in- port. — qui non dolorc ac cruciatu noccutis suum dol. lcn.J qui non dolorem (leg. do/orej iuiccntis suuin dolorcm crucialumque lcn. ? — bominibusj omnibus. — qui conju^.) qui om. —- nostrumj om. ?
— imper .j mper. — cst visns] visus est? — lect.] clect. — impub.| inpub. — quod sim.] qui sini — delendae] om. — tum in rep.J dum in rep. — clar. vir.J vir. clar. ? — armatusj oni. — (iracch.J grac- cum. — ctiam grave tuinj etiam tum grav.? — rep.] reip. dignitate. — hic] bic lcntulus. — arcessitj arccssivit? — attribuitj tribuit. — cct.J ct cet. — inflammand.] inflamand. — veremini] vereamini. — imman.J inman. — severe] severius? (omitte rninus.) — poenacj penc. — Cap. I //. jaciunturj jan- Ctantur (leg. jactantur.) — satis praesidii] Sic M. e corr. ab cad. man.; fuit sutis praesidiumf de qaa structura v. II. K/otz ad ( n . Laol. p. 161. scq.) — transiguhda] transiganda] transigenda? — conser- vandas] retinendas? — adsunt] assunt ? — plena templa] templa plena? — circa] circum ? — hujus loci ac templij bujus templi et loci? — causa enim csi| causa est enim? — scntirent unumj sentire
0
in unum. — viderent] viils. — pereundum] perenndem.— libenterj lubenter. — neque enim in] enim tn oni. — impr.| iii |ir. — accrcissimorumj accrritorum (lege acerrimorum.) — ceteri] Centnm. — immort.] in- mort. — ad conim. dign.] ad communcm litilitatcm, salutcm dignitatcmquc ? — cgo] ego ergo? — com- mcm.J conmem. — consiliique] auxiliique (fuitne: consihi auxiliique?) ad bujus ord. soc.] Iiujus ord, ad societ.? — quam conj, si] quamsiconj.? — in consul.] in consol.— mco perpet.] pcrp. mco? in rep.] jure pro bis praebct M. — item] om ? — exspect.] expect.— qnis est enimj f .v /om .f — adsp.] asp. — hoc] om. — quum sit] qtium om. — atquc juc.J etjoc? — Cap. VHl. pretiuml praetiam. hanc vercl vere hanc? — suani patr.J patr. suam? — essej om. ? — hincj hic. — urb. bost.| host. UTb.? — hosce homines ordinesquej hujusce orilinis hom.? — commemorem| eommcmoro? — toler.] toller. — audaciamj audatiam. — qui non tantum quantum audet] quin quantum audet (leg. qui non quantum aud.) — quantnmj m quantum.— ad comm. sal. vol.] ad voluntatis salutem. — Bud. i stj cst aud. — pretio] praet — coept.J cept. •— tentatj temptat. — voluntatcj volontati. — quotid.J cottid.
— salv. esse vel.] velinl salv. esse? — mnlto] multe. — immovero] nisi vero. — eorum| om.? — ac ouaestus] atque questas? — Cap. IX. vobis| nobis. — studio, virtutej om. haec verba M. — facibusl faucibus. — impiaj inpia. — perpetnnm acj om. M. ? — templa dcor.J deor. templa? — commendatj conmendat — de vestra vita] de rita vestra? — conjugum] Kuit in M. conjuffium, scd i ab alia m. deh
— ac lib .J ct lib.? — hodierno die |ln^)| hodiema die? et sic paulo post. — nnivers.] habetis n>iv.? imper,] ioper. — quamj om.? — non modo conf.J non modo non conf.? — qnidem] qoi. studio
paene praec.J studio om. (fuitnc pehe praec. .siiiiln, ?j Cap. X. patrcs conscr.J Om. — contemptam rtj om. — istaj ita. — nunq.] iiumq. — pocnit.J penit. — niibi] 001. t — scmper| om.? — gcstac — conscrvatae rerp.j gesta — conscrvata rcp.? — Afric.] alTr. — ex Ital.J cx Otn.? — dcccdere coact.l deced. enim coact. — eximiaj extima. — Afric.J affr. — Karthag.J cartag. — vir| om.?— L. Paullusj Paulus, omisso L. — ib aet glor.] in om.? (ct sic em. Madvig. Op. p. 193.) - Marius] manus. — iisdem| isdem. — aliquid locij atquc loci. — nobis provincias] provintias nobis ? — ilonicsticacj do-

— 283 — V VARIAE LECTT. \M SENE( kE EPIST. AD LUCIL.
mcsticic. — quod] qui. — alieiii#enaej alicnigine. — oppressi] oppracssi. — cx num. civ.J ex civ. mb .f — cocp.| cep. — repulcrisj removcris? — cocrccrc] om.? — auxilioj consilio? — in omn.| in om. — sempcr haer.| Iiaer. semp.? — profecto] om. — repcr.) reppcr. — conjunctionem] conjura- tioncni? — equituinquc Rom .j equitum , omisso qur cl liom. — pcrfrin^.] confring. — Ctip. XI. Ouae cum ita sint] Ouarc cum licc ita sint? — 1 'atrcs ( .] om. — inipcr.| inpcr. — pro provincia] jmnMi oniisso pro. — proptcr urliis vcstracquc sal.| proptcr urlicm nostram vestreque sal.? — clientelisl clicntilis. — opilmsj operibus. — et pro mcisj ct om.f — perspic.] prosp. — nihil] nichil. — aliudj om.? — a vohisj a nobis. — mentibu infixn| inf. mcnt.? — firiiiissmio] tutissimo? — sacpt. cssc| cssc scpt. ? — improh.j inpr. — fcfcllcrit — superavcrit] fefellit—superavit. — conscrvavcritj conscr\arit?
— illum i'sv lil. ni.J illiim fil. esse nicum.? — 1 'atrcs C.| om.— ac tcmplisj atque tcnipl .Y — dc totius urhis tectis ac sed.J Hacc vcrha dcsunt in m. — dc lihcrtatej ac lib. — dcquej que om.? — dil. ut inst. ac fort .J dil. ac fort. ut inst. ? — cuinj 0M .1 — duhitctj duhitat? — statucritisj instituistis ? — et per sej et OBt. —
<mt<& o-jfro-■<•*§»{«•«—
X. Vari w. lei tiones m> L. An \ kei Sene< \\: \n LuciliEm Epistol \s
e cod. Giss. Nr. LXXV. fol. 124—278 a. ep. 1—87. 90-124. ct foi 278 a.— 280. cp. 88., al> initio E|iistolarum us(|uc ad Epist. 3. scc. ed. Rnhkopf. eootatae. Accc- (lunt variae Icctt. edit ionis Fickerti (F.) Lips. 1842., quae cum nostro cod. conscn- tiunt. Eaa lectiones, quarum in a|iparatu critico Fickertus nullam incntioncm fccit, asteriaco Uterae E addito notavi (*F.) Vid. Commcnt. Crit. p. 10. VII.
-Incipit UeT pri n u s dc colligcnda et colltgtnda fuga /emporUt non essc pauprrem. cui tlttmi mutltt iim ta&J cs/ rcl i/e ro/ubili/a/e rcl nobihtate lcmporis.« (iiss. — Epis/. I. §. 1. vindica| vcnd. — adhucj ad hoc. — auferehatur| auflcrchatur; corr. offereba/ur ('¥.) — surrip.| suhrip. (F.) — pcrsuade liln sic essc| pcrsuade tihi hoc sic essc? (F.) — quaedam tcmporaj quacdam cnim temp.? — est ja- ctura| jactura est? ('F.) — pcr neglii;. fi'| venit lit (SiTTOYpa^ta. Hetine ftt, ut babct F. — elabi- iiii | l.ilniiir ( - F.) — aliud amntihtis| aliquid ancntibus. — §. 2. prfitinm] pracciuni. — acstimct| cxtimet |'F.) — qnotidiej quollidic (*F.) — quod mortcm prospiciinusj quod morteiii quasi procul esse coniciinus.
— jam) om. — quicquid] qiiilquid ( F.) — actatis| ctatis (*F.) — coniplect.j conpl. (F.) — sic fict| sic liat ("F.) — transi urrit| discurrit (*F.) ( ihiim lcjc. tlccttrrtt ?) — §. 3. mi I .ucili J mi om. — unius| om. lubricaj luhricc ('F.) — quicunqiic| qiittiniique (i. e corr.: fuit quaecumque ('¥.) — tanta stult. nortaL cstj tanta cst stult. mort.? (*F.) — quae minima ct vilissima sunlj quac ininiaM sunt ct vil.? ('F.) — inipetravcrcj pcrire G. e corr.; fuit parare ('¥.) — patianturj paciantur ('¥.) — jodicetj judicat. — quicquamj quulquam (i. c corr.: liiil quiquam ('¥.) — nc ^r.itus <|iiidcin| nec gratus, omissa partii ula nndoM (*F.) — quid cgo faciainj ego om. ('F.) — §. 4. apml] aput (*F.) — cvcnilj cvcn it (i. e., nisi crro, ercncrit ('¥.) — impcnsac| inpcnssac ("F.) — quarc| Nic G. c corr.; fuit qz i. e quia ('¥.) — ct qucmadm .J et cst e corr. supra vcrs. addit. (*F.) — mcacj mec (*F.) — vitioj vicio (*F.) — sat. est| satis cst. — tanliiiiij oni. (*F.) — hpist. 11. rl)e mutatione /ocorum et miiltipliciuin rnlumtnum ri- /tititla c/ Mtiod moralis res cs/ le/a JMMJII Itlll ■ (iiss. ('F.) — §. 1. ct ex bisl ex hiis , omissa part. e/ ? (sic mox ex fiiis: ct oni. ctiam F .) — dc tc concipio| hahco, dc tc concipio (SirroYpatpia *F.) — ImmmJ locuni (*F.) — ac £nj epri (*F.) ■ — ista jactatio cstj cst ista jactacio? (*F.) — conipositae| conposite ('!'.) — illud videj illuii autcni vidc? (F.) — lcctio niiiltortan auctorunij lcctio lAroMUD (*F.) — in^e- niis| Sic (i. c corr.; fuit ingenis ('¥.) — ct in nntriri| ct etiam nutriri (*F.) — qui ubiquc cst| (|iiod uhiquc osl (*F.) — §. 2. ln pcrc^r. vit. ■§>] Vjtain in peregrinationihus ascntibus. ( \ itam in peregri- ntilione extgentibus ¥.) — bospitiaj hospicia (*F.) — nullas amicitiasj amicitias nullas? (*F.) — idcm| ilcm (*F.) — accidat ncccssc cst iisj aci idit ncccssario ct hys? (*F.) — nullius se ingcnioj iuilli sc IngeMO ('¥.) — corpori acceditj accedit (e corr.; fuit arcitlit) corjiori (*F.) — Nihil acquc| NichuJL(<. e. opinor. nickil autem ?) acquc (*F.) — mutatioj mutacio (*F.) — vulnusj Sic G. e corr.: fuit rolnus (ut nabel F.) — Bedicamenta tcnt.niiur) medicamenta crchro temptanrqri ('¥.)— plantaj SicG. ecorr.; fuit p/unta ('¥.) — sacpcj sepe (*F.) — djatrillgitj diatrahit (*F.) — lihrorum nmlt .J iiiult. libr. — sat. estj satis sit? — varia sunt et div .J varia ct div. sunt ('¥.) — scmpcr lc?cj lcye senipcr ('F.) — dc- rerterej /ransirc, supra vcrs. direr/ere. — redij Sic G. c corr.; fuit reddi ('¥.) — aliquid quotidie| Aliud niiid extat in G., sed quid sit, non cOnunode legi potcst, aliqititl adrersus mor/cm e\ aliis codd. aHcrt F. — §. 4. illo dic] illa die. — aliqoid] Sic G. e corr.: fuit a/iud ('¥.) — apprchcndo) apprac- hcndo (*F.) — hoc cstj oin. (*F.) — npudj aput (*F) — epicurum) G. c corr. ejiycurum ('¥.) — tan- fraam] tamquam et b. I. el paalo post (F.) — lacta) leta ('!•'.) — non est paupertasj panpcrtas non est (*F.) — §. 5. cuij qui ("F.) — arcaj archa (*F.) — jaccatj lateat. — quis sit divitiaruin modoa] tpiia sii modoa dnriciarnm (*F.) — sat. estj satis est? ('¥.) — Epis/. III. nc omniaj ut non omnia. — per- tincntiaj pertinencia CF.) — ipse quideni) quidcm om. (*F.) — faccre| faccre quod, scd pron. delet. est ('F.) — succurrit) occurrcrit. — hoc abiefitj ct hoc ahicrit CF.) — UBtnndemj tanMM (*F.) — •Micitiae] amicide. 1 ost hoc voc. haec scntcntia in G. additor. Erra/ e/ ille, qui amicum in a/rns quucri/, in conririo proba/. Nu/lum majus maltim habc/ occuputus homo ct bonis snis obsessu.s, quam qiuid amicas (e corr.; fuit amicoj sibi putat, quibus ipse non est. Tu vcro (v. liuhkopf ad b. I- < ' ricJcJ — amicitiam] imiciciam (h. i. ct panlo ]iost '§.5.) — pracnostcrcj modo pracpostcro (e corr; fuit pracpostere) — Diu COgita] diu delibera. — an tilii in amic. aliq. rccip. sitj an aliquis in amicicMM lihi rccip. sit (*F.) — cum illoj cmn co (*F\) — §. 3. conunittaa] conmittaa (*F.) — qnaedamj Sic G. e corr.; fuit quidam ('¥.) — arcana] arcbana (*F.) — onines curus, omnes cogit .j omncs cogitaciones, omnes curas (*F.) — facicsj supra vcrs. cst te ('¥.) — et aliis jusj et il /i jus e corr. , ut habet F.; fuit

XI ET XII. YAHIAE LECTT. \l> SENEC. EPIST. AD PAUL.
ftim — (juid est ergoj quid crgo est. — ulla verbaj illa verba (*F.) — nie corani illo] coram illo nie ( - F.) — putemj In G. supra vers. est a/. praesen/cm- ('V.) — §. 4. committ.J conmitt. (*F.) — qna»- libet aurcs| qiioiiimlibct aures (*F.) — quidquid] quitquid (*F.) — exonefant| exhoncrant (*F.) — quidam rursusj QUldam qui rursus (*F.) — ne sibi quidcm cred.J nec sibi quid cred. (*F.) — prcmunt] prae- imint ( - F.) — neutrum| Sic G. e corr.; quid olim fucrit, non pcrspicio, nec quidquam varietatis ab F. notatum repcrio. — vitiuin) ririum h. I. ct mox (*F.) — tutiusj tucius (*F.) — repri licnd.J rcpiaeh. (*F.)
— exagitataej exagilate (*F.) — concursatio] conrursacio (*F.) — haecj hec ('¥.) — quaej que (*F.) — judicatj indicat (*F.) — dissolutio] dissolucio (*F.) — lansuorj Sic G. c corr.; fuit liuiijor ("F.) — hoc quod] hoc om. (*F.) — apud] aput (*F.) — rerugerunt] refugerunt et transfugiunt. — quidquid] quitquid.
— agenti quiesc. estj agcnti est quiesccndum (*F.) — se et diem fccisse] ct dicin se fec. ?
XI Variae i .fctt . \i) Senecae Epistolas ad Pai i i M A.post. ft PAl i i AlMiM
\|) Senecam.
e cod. Giss. Nr. LXXV. fol. 117 a. — 1191». secundum exemplum Biblioth. S. Sixti p. 153. seqq. enotatae. Vid. Comment. Crit. p. 20. 3.
Ep. I. iiiiiiciatum] nunciatuni csse. — LucilloJ Lucilio. — apocrisij apocriphi. — habuimusj ha- bueramus. — hortosj ortos. — secesseramus| successeramus, supra suc est lit. e, ut esset secess. — quo in locoj in om.— di.xi] di.vi visis. — de plur. lit. aliquas cpistolas] de plur. aliquas literas, oniissa voc. epistolas. — fratcr cupio] cupio fratcr? — Ep. II. hilarisj hilaras. — inisurus eram] eram misu- rus. — ne te putes] non putes tc. ■ — inspicioj respicio. — sed quod literis meis vos rcfcctos scribisj scd quod literas meas bcnc a vobis rcccptas alicubi scribis. — ncque cninij nec enim. — dicerisj hoc diceris. — tantij talis. — et ctianiJ e/iain om. — dicisj diceris. — Ep. III. legere CaesariJ Caesari legere. — annuerit) annueri/, ut noras aures affcra/, e corr.; fuit cfferat. — inviccm hoc opus insp.J hoc opus inv. insp. — decrevcram non prius edere] et posscm non prius edere,. — hancj eain. — nisij si iion. — ct tej et om. Subscriptio deest. — Ep. I\. quotiescunquej quotienscunque. — nec aliudj Haec verba cvanucrant inadorc. — Ep. V. Ntnrioj Nimitun. - tuo ang. sec.| tuo sec. ang. — vcl] om.
— remoratuml ln (i. est supia v. rcmotum. — si indign. doni.] si indignacio est dom. — rursus| rnr- sum. — Ep. VI. quibus veij oin. (i. haec duo voc. — har.J ar. — sicut apud vosj hoc est apud »09.
— nobis] vobis. — honor hab. est omn.] honor omn. hab. cst. — et tanto niagis his qui in <lignati| tant magis quanto indignandi occ. capt. — ostcndemus| demus. — ex quaj e qua. — valctej valere. Ep. 17/. bene me| me bene. — in lectione| lcctioneni. — et Aeh.j et om. — Achaeis| Achayis. — misistij (i. add. et ita invicem vivamus, ut ctiam cum honore tlivino eas exhibeamus. Spiritus cet. — supraj super. — valdequcj satis. — leetoj pcrlecto. — literarum tuaruni exordioj virtutis tuae exordio.
— haec voxj ista vox. — sitj fuerit. — sentiatj senserit. — cfTari, addens ei exemplo| rffart haut torum, f/ui /irarriirirart t/octrina sua ijuitl /itissin/ et tla/o ei exemplo. — Vaticani hominis rusticuli, cum duo viri appar.j natis cnini hoininis cui viri duo cuni appar. — divinitus instructus fuit. Vale .j satis instructus vester vale. — Ep, VIII. ct amatorcm essc] Ilaec verba in G. desunt h. I., sed paulo pusi I < - - 1111111 r hae< iii i ">\. si i /iiniit/n iltfirie/ ai /iiitrator cssr. laiiiin iij (<■ lainen. ailiiionerij ani- nioncri. — <|uo<l| <[iiod ei. — cum et ille| cum enim ille. — gcntiuin deosj dcos gent. — eum scirej hoc scire cum. — sed| nisi. — nimio amore meoj niinio meo ainore. — facere te hocj facere id te. — te dcj de oni. — ofTensam dominoj offensum dominnm. — facias| dum indagas, alius nunc indagas. — 1 nccj neque. — Ep. IX. non tam meij nou tam tui. — litcrisj literas. — Caesari fecij feci Caesari. — quain natura rerumj quam natura ipsarum renun. — inoribusj moribus rectis. — admirerj admirctui-. supra v. ailmirtr. — in praeteritum] in praetcriluin jam. — actuml factunts — char.| kar. — Ep. X. quoticsj quotiens. — nomen meum tibij numen tibi meiun. — praeferoj subscribo. — inconarnamj in- COUgruentem. — ut saepe prof. sum.j saepe ut prof. sum. — idem] id. — scilicet in cpistolaj perlecta epistola. — aporiaj aporria. supra v. /abore. — efficcrcj illud cflicere. Subscriptio dccst.
—»**®- <5^'S«-
.VII. EXEMPLA VARIARUM LECTT. AD SUETONIl VITAS XII. IMPERATOR.
• cod. t .iss. Nr. LXXVIII. sec. ed. Ouderjdorp. Lug. I>at. 1751. enotata. ( ('. Jll. Caesab ali init. ns<|u<' ad cap. XI.) \"id. Comment. Crit. |>. '21. VIII.
C. Jul. Caesar. Cap. 1. DivusJ om. — mos Juliaj Julia mox? — SullaJ Sylla. — adgrav.J agrav.
— AemiliumJ Heaailium. — et ornatj et om. — tanto operej tantopere. — Cap. II. praetorisj propr.— regij om. — MityL] Mytil. — Cap. III. dissensionisj dissentionis. — quuni — tuuij tum — tum. — diflisusj diffusus. — Cap. IV. Dolabell.j dolobell. — secederej decedere.— MoloniJ Miloni.— trajicitj traicit. — insulam] oni. — non sine summa indign.j non suinma sine ind. — quadragintaj LX. — ini- tioj in initio. — soc. vid.J vid. soc? — retin.] <l<'tin. ? — Cap. V. honor] om. — demin.j dimin. - <-tiain) om. — siipcr ca rej super ipsa re. — Cap. 17. patern.J et patern. — fecitj stelit. — Cap. VII. mandatuj mandato. — dicunilo| dicendo.— circumirctj circuiret.— in aetatcj in etate ea.— confusOm] confisuni. — niatrij matris. — Ca/i. VIII. audenilum] auili<ii<lum. — Cilieiamj Siciliam, — Cap. IX. L. Antonioj liis e.xtat in G. — Uilnilus| Bubalus. — ad AxiumJ ad Athicum. — dejiceretj deiceret. — Actoriusj Artorius. — Cap. X. CapitoL] ieap. — Cap. XI. Alexandr.] Ales. — optimatiumj Sic G. in marg.. in textu est optttnatuiii. — ThentonisJ Teutonicis.

— 285 —
XIII. VAIilAE LECTT. AD ( ASSIODOI'. \ AR. ET ADSULPII . SEV. VIT. 15. MARTINI.
XIII. Exempla variarum LEcTioMM ad Cassiodor. Varil LlBRUM L
e cod. (iiss. >r. LXXXIII. a. fol. 2—123. cnotalae sec. edii. Cacetii VoL I. p. 113. sci|(|. ab inii. us(|iic ad Ep. III. Vid. Qtmment. Cri/. p. 21. IX.
Inscriptio libri I. in cod. tiiss. h.icr cst tMagnt Aurclii Cassiut/urt Scnaturis, riri r/arissimi et i/lustrts guestoris palacii vonsulis ordinarii perpetui (cod. p/.li.) uffinuruin ati/ue patricit rariarum libri primi /iru/ugus iitcipit.- — Praefatio. miln] michi. — coiiiiiiiiuibus) comunihus. — collegissem] collig. — smii crisj sinccrae. •— dignusc eretj dinosc.— potius| poc his. — supplicaiitiiiiu] su|i|)lic.niciuiii.
— addchani] adcham. — Flacci] flacti. — iiiipociiiteui(a| inpc nit. - cocpcro] inrcpcro. — ingeritur] gcritur. — nc MlliWt] vel caucius. — coeptaj cepta. — exaggcralj cxagcrat. — intcntionumj conten- tionum. — scditionc] scdic. — dictationis] dictac. — ubi vix cop. poss. liab.J uhi cop. vix poss. bab.
— scd illi me potius tali disc.] scd illi pocius tali me disc. — praefcctum te] pracfccl. alii lc. — prac- lafianae] praetariaa. — dignitatij dignitntis. — occnpation.] occnpac. — pnbiicae] poblice. — aemper assisl.] tihi scmpcr ass. — adjcclum] adjcctum cst. — dum — in.ilucruntj cuin — iiialucrint. — gratia] gratiam. — spatium] spac. — l.ibciri] lahorc. — quando| cpi. — quicquidj quidquid. — util. gcncr.] gcn. util. — AddiinusJ adicimus. — pascibus (vit. tvp.)| fascibus? — priucipcs viucnturj princcps vidctur. (comp. v3.) - ncqiiciim] ncqticrut. — facis| facies.— novcnuit| novcrc.— expcctarc] cxpcctacione.— tul luo. — sine aliqiiaj sinc ulla. — ct Maunj Sic G. e corr.: liiit ut MBK — jactatus) jactus. — silcn- tiij silcnc. — qui tc diccntcj qui dcccntcr. — historico] hystoriaco. — corrigisj rcgis? — cxccdcntisl ailcdcnlcs. — contingit cnim) cont. ctcnim. — arcanoj archano. — gignitur) gingnitur. — frcqucntcrj om. — rcginis] rc;;nis. — ac rcgibus) ct rcgibus. — quid amh.| scd quid ainh. — qui jamj quod jam.
— suadcntihus polius| suadcnlihus ct pocius. — magistcrii] magistcriis. — in div. pnbi. act. potiu rcp.l potui in div. act. rep. — LibrorumJ hoc lihror. — causarum| om. — pcrsonasj iniposlcras. — admoii.] aiHBOn. — dc(initio| ieffinicionc. — aptc| aptcs. — incassuin| incasiim. — i(clin.| dcflin. — commu- nionc ipsaj communionc orationi IpaL — vcnustate dilalumj vcnustalc alius dictatum. — sortircturj sor- tictur. — ct licctj ut licct. — quando| qiiT. — nullusj uUus. — lluc acccdit) llinc accidit. — quiliiis aliaj qiiihus aliqua. — resigncntj dcsign. — sui cst in edicto conslilu(um| sui c mcdililione constiliitiiin al. medicto quod leg. — vcslraj nostra. — potuis| pocius.
I .ilt. I. tfncipit Kter primus rariarum Anastasio impcratori dt />arc fuendam 1/110 fuisse noscebaiitiir flMMU rmertjciitibus ritiata.' G. — F.p. I. quando illc| qiTi illc. — morihus obnox. jam tcn.) mor. jam lcn. ohnox. — (ranquillitas| tranquillital. ■— proliciunt| pcrlic. — quacsiissc] qucsisse.
— veslrac—vcstram) noslre — nostram. — Vos enini] eiiim 0111. — cognoscuntj eoguosi uiiliir. — ct nos| et om. — aequahilitcr| acqualitcr. — qucin non\ quam non. — Ouidquid ct nos| ct quidquid nos.
— charit.| kar. — pcr lalores pracs.] pcr pracscnl. lalorcs. — Ep. II. t Hrtlartjiittur tpittlani tle neijli- gentia rt tartlttate vommissis circtt tiiiiatuiit rtstimiiituritiii rrtjtiltiim.- (iiss. — disiupto] ilirupto. — cui cursum| cui 0111. — cursum| usum. — abomin.| abhom. — satiati) sac. — hauscrint] auxicrint. — prcl.| pracc. — RydrnBt] hidront. — infusaj intusa. — conchvl.| conchil. — NcptuniusJ nepluaus. — 0111. | born. — anlicuinj aulitum. — laxarclj laxarat. — vcrnana] ncrvans. — ohscurilasj obscuratas.
— ruhcns] juhcns. — spatiaj spac. — cxucf.J exsud. — Hic| hec. — ct ncscitj ncsciat, omisso el. — ahsumi| assunii. — crit| crat. — rcfugcrc| refulgcre. — eons(i(crin(| c oiistiicrunl. 1111 ranitir] mirantur.— tua te| tc (ua. — credidcrisj crrtluer ctim linea serpenlina 111 cMrcina litera r. — tanquam| 0111. — hoc] hcc.
i 11 uiii dicm| illam diem. — blallaj blacta. — annis sing.J sing. annis. — in Tvrio) incOTO. — inipressisl im- pracssis. — mandihulis) mandibilis. — conlud. J concud. •— niosj oni. — de re | dare. — Em Tyros csl nydr.] co quod idem hyclr. — aulicum| inililum.— custodiensj custodientis.— I.p.lll. ■■('assiuiluro riro i/lustri at- quc /ifitriciti de patririatus tltgititate.' (iiss.— generatj gerat.— ct pbsnma] et 0111. — acstiui.J cxlim. — adsciv.J asciv.— capax potcst csscj potcst cap. esse.— inv. lauil. lcsl.J laud. inv. tcsl.— tui lan.] lah. tui.
— inhacs.) inhes. — vagarcnturj naiitarcnlur.— dcvotioncj donatione.— acstim.| c.vliin.— et prop.J ex prop. — possint) possit. — At tu| aetu. — totiusj istius. — tamenj tum. — oblect. ig. nosj ohl. nos lg. — notissimumj clarissimum. — aequit.J equit. — quicq.| quidq. — respectu puhlicoj r. publico. — recipcj rcciperc. — Haec esl ciiim . . . latul.) Oni. (i. haec vcrha. — IIis| hiis. — potiusj poc. — quod ccdimusj quain credimus. — divina perpetua utj divino perpetuata auspicio, ut.
XIV. \ VRLVE LECTT. \l) SULPICIl SEVER] VIT. B. MARTINI.
e cod. Giss. Nr. DCLXXII. n. 4. 5. (6.) sec. edit. Clerici enotatae, adjectis notis Maji et variis lectt. codicis Vorstiani Brandenhurgensis. Vid. Comnirn/. CrU. p. 22. X.
■Inttptt cpisto/a Sevcri t/c rita S. Marliitt episcopi- cod. Giss. est inscriplio. t'a/iut primum di- citur prat fatio, post quain sci/111/iir t a/iitum index atque sic a cap. II. fit intliuin historiae. — premere] • promere, otuissa iinjaitdt particula, t/uam tamenrc/ ma.rime tunc sensus efflagitat ct guam cxltibere tiliiiitt MS. testis est \orstius~ (ciui dicit in ms. esse schcda sua non promere.) Mat (cujtis nomcn M. Ii(era notaho.). — Verum tamenf om. haec (i. —' .spopondistij spospondisti. — Meminerintl pieminerit {■Miiiiis bene> m.) — adpqlil appnli. — nec magnamj magnam nec (-ma/e- m.) — dcsiliidincj dissitu- dinc. (■Apu/r/us liurttl. XVII. Desuetudo omnibus ptgritiam, pigritia reteriium parit In prooem. hutitt. g. S. et ltb .3 .1. de Libertmis. — Desuetudo ap. A/itilt/. iiurtd. XVII. ttt Assuetudo itt Apotog. i89.' M .j — Cap. I. (Piat/atto cod. Giss.) — 1 'lerique mortales studio gloriae secularis inan. tlcditi|
36*

— 286 —
XIV. VARIAE LECTT. AD SULPICII SEVERI VIT. B. MARTINI.
plerique mortalium studio ct gloria scculari inan. dcditi (num leg. in studio et gloria seruhiri — dediti V. I/eisig Vorlcs. iiber lat. Sprachwiss., herausgeg. v. Haase §. 409.) — stilo illustr.| illustr. stilo? — adfcrchat] affer. — animas suas] suas om. ? (vbene« M.) — scpulcris) scpulchr. — pcrenncm (bis)| pcrhenttem. — multus planc] multos tamcn? — opcrae pretium] operae om.? — non vi.xinuis| non ita viximnsf (ei Ms. Vorst.) — aliis excmplo] oxemplo aliis? — ct quae] ut (erion satis rommode.« M.) — ctiam cx his] cx his etiam? — c\cellcntiora| exccllcntia? — ObsccroJ obsecramus. — arbitrentur] (r. mfr. dial. I. p. 43S. dial. 2. p. 474. dial. 3. p. 487. M.) — maluissem] Hic additur in Ms. wEx- p/ieit prarfa/io. lncipiunt rapitii/a de vita et rirtutibus Sanrti Martini.- Initio igitur libri in cod. Giss. summaria omnia capitum ponuntiir. quac nos singulorum capitum initio adscribcmus. Igitur hujus capitis primi summa cst: T)e sanr/a eonrersatione ado/esren/iae e/ eari/a/e rel pa/ien/ia atquc humi/itate et rjuod an/e liaplisinuin perfertionem tenuertt. Post summas capitulorum bacc reperiuntur: 'Inripit vHa sanrti Martini episcopi et confessoris.* — Cap. II. (I.) Pannoniarum] pannoniaruiri oppido? — altns] alitus? — scholarcs alas] scalaras alas (Ms. Yorst.) — ConstantinoJ Constantio (»male.« M.) — cate- chumcnum] cathccuminum.— operej opera? (-eleganter.« M.) — ercmumj hcrem. — circa monastcria aut circa ccclcs. semp. int.J aut circa eccles. aut circa monast. ? — catenatus] cathcn. — implicatus| implicitus. — calccam.] calciam. — detraberetj ipse detr.? — hic tamcnl tamen om.? — ab iis| ab hiis. — laudarej laudari. — adfectuj affectu. — adsist.J assist. — quotid.J cotid. — reservans) reser- vabat. (-ftaque post nudos collocanduin crit comma ct sic < oh.ierrbunt elegantissimc oninia." M. 1'ndio Maji juilicium.) — Cap. III. (II | l)e rhlamyde dirisa et paupcre vestito.* G. — hicmej bycme.— chlain.| clam. — consumscratj consumpserat.— viderej Fuit risere (ut hahrt Ms. Vorst.) — deform. csset] def. esse. tamcnj quidem?— gemcre| Enicndatum cst in Ms. gemuere. — JesumJ Jesbum. — qui praed.J quia? (v. Ind. Vorst. I.atin. v. Quia.) — se habituj se om. h. 1., sed habct dignatus est se ostend. ? — vir beatusj vir beatissimus? — ad baptismumj ad baptisma? (Ms. Vorst.) — IScc tamcn] tamen om.? — licetj scili- cet? Cap. IV. (III.) > De baptismo (fort. baptisma m.) eonsequendi desiderio accepto et hostibus fidei virtute superatis.« G. — inruentibus intra GalliasJ intra Gallias irrucntibus? ■— coepitl cepit. — Tum vcro] tunc vcro.— opport.J oport.— Hactenus] hattenus. — militaturus] pugnaturus? (Ms. Vorst.)
— ego] om.? — objiceretur] obic.— postcra diej postcro die ? — sesequcj scque ?— pracstarej prest.
— Cap. I. (I\.i rUbi renuneiavii miHtiae et S. Bilarium i.ijiiini ii posttnoduto adtnonitus parentes risitarit et quod i ?i itinere insidias adrersarii potvnli fide superarerit et Mediolani monasteriuin con- stituerit et insidiantibus haeretiris Gallinariam insulam expetierit et ibi venena superarerit et iterum S. Ililarium rj-petierit.« G. — HilariuniJ Hyl. — TentavitJ temptavit. — diac.J dyac. — arctius] artius. — vin- cirej vinciri (iMalc« M.) —■ virl vir dei? — exorcistam cumj cum exorc. ? -— multo post| multum post. — admon.| animon.— adstrictus] obstrictus? — moestus] mestus.— adgress.] aggr.— multa se advcrse] inulta adversa sc ? — securim elevatam in caput ejus librassetj securi clevata in capnt ejus librasset. (Sic rubro emcndatur atramcnto in Ms., cum legeretur antc librastet M. — dextera] de.vtre? — spoliandus] custo- dicndus? — Christ. se essej se esse Christ.? — Tum veroj tunc vero? — fuisse tanij tani fuisse? — in tentat.J in tcmptat. — adfut.J afiut. — sc magis illi dolorej se magis illi condolere Ms. Vorst.— Cap. VI. (in (i. nulla nova est distinctio.) — diab.] dyab. — adsumta] assumpta. — adjutor cst] est om. ?
— Illyr.] illir. — adfect.J affcct. — nam publicej que publ. —■ Ital.J ytal. — inscctatus estj ins. est eum? — adfect.J affcct. — ad insulam Gallinariamj ad msulam, cui Gallinaria nomcn cst.? — gra- mcnj Vo\ gramen delcta erat in Ms. rubro atramento. — profectusque ad urbem cst| profcctus est ad urbcm (lcg. profectusque est ad urb.J ■ — Cap. VII. (In G. nulla cst distinctio.) — „De monus /crio in Pictavio eotutttuto <t ibidem catechumeno mortuo suscitato et postea baptismo (!■_'' baptisma. M.) consecuto." (i. — ita eum estj ita < eum? — haud] haut — junxitj injunxit V — paucisque] paucis quippe? — corpus exanimej exanime corp. ? — subita morsj mors subita? — cum] Sic vidctur olim fuisse antc ras., qua factum est cui. — adcurritj accurrit. — sanctum spir. totaj tota sanct. spir. — paiilluluinj paiilulum. — paullatini] paulatim. — Tiim veroj tunc vcro. — complrvcrat] replev.? — ad- stit.J astit. ? — inruunt] irruerunt?— deputatumquej deputandumque?— Cap. \ III. (VI.) -DeservoLu- picini suseitato." — sollicitus cumj cum sollic. ? — vivisccntej vivesccnte? (v. Vorst. p. 422.) — enisus| clisus cnisus. — adsurg.J assurg. — adpn h .J appr. — Cap. IX. (VII.) nl)e ordmatione episcopalus et perseverantia humi/itatis vc/ amorc secreti monasterio consccuto et qualiter exemplo e/ doc/rina disci- pu/os erudierit.' G. ■— Initium bujus capitis sic se hahet in cod. (i. ■ Sub rodrin frrr Irmpore ad episcoputuin, cum Turonicae eeclesiae deesset episcopus, sanctus Martinus in id offtrii petrlniliir. Sed cum« cet. — facile non) non facile?— unusj om.? — ad suffragia fercnda conveneratj suffragia fercndo convcnerant? — tali ecclesiamj eccles. tali? — demcntia estj est om.? — inlustr.J illustr. — hisj hiis. — adfuerantj affuerant. — fortuitoj fortuitu? — exspcct.J expect. — adrip.J arrip. — Psal- mus autem eratj ps. autem hic crat ? — et dcfensorem] Sic G. e corr.; fuit et ul/orem, ut habct anti- qua versio Psalmi VIII. v. Vorst. not. — Cap. X. (in G. nulla cst distinctio.) — adbaer. ad eccles.J ad eccl. adhercnti? — frequentantiumj fremcntium? — millibusj milliaribus? — paiillulum| paululum. arctaj arta. — quidquam| quitc |uam.— quidqiiam] quitquam.— cuiquam cxtra ccll. fuit egressus] uuis- quam extra cclliilain egressus (adde est) suam? — convcniebantj contincbant (Inepte! M.) — oUmni unaj eibum unum (nei inficete M.) — cx hisj ex hiis. — non sej non sibi ? — habcrcj om.? — C V/y/ XI. (VIII.) I lii locum nomine Calitomium fraude inimica destrueta ab errore hberavit, > •»!. G (Notes hic nomen loci, quod in Sulpitio frustra quaesiyeris, Calitomhtm aempe- 1 M.)— sdgred.] aggred.
— haudj haut. — martyr.] martir. — sibi nomen mart.J nom. sibi mart.? — velj om. (quod srnsus tamrn rrquirit M.) — nihil rcrtil certi om. Ms.? (et redundat M.) — vulgo] a vulgo. — adcomm.) accomm. — TumJ tunc? — viditj videt? — adsist.J assist. ? — edicitj dicit? — latr. se fuissel se latr. fuisse? — ibi fueratj fuerat ibi? — submoverij summoveri. — Cap. XII. (IX.) „l'bi gentilium turbas, cum voluit, stare fecit, et rnm lihat, abire permisit. - cod. G. — insequenti] in sequenti. — turbam] turbas. — nam fere] nam cum fere ? — disnosc.J dinosc? — agcntcj agitante? — profan.J prophan. — simulacraj sunurachra. — dcin cum promovere sc) deinde cum primo movere se? — pon-

XIV. VARI AE LECTT. AD SULPICII SEVEIU VIT. B. MABTI.M.
dcrej om. Ms. ? (Ms. Vorst. >et quidem chganlcr' M.) — udton.j alton. — bratus vir rum comp.j cum bcat. vir comp.? — cxseq.J excq. — compulit] conpulit? — Cap. XIII. (X.) 'Lbi trmp/um antiquis- simum dtruit et arburcm j/iiiiim suprr -c rucntiiii signu rruris ujipusilu m a/iam partem prostretmi et gtiiti/tiiui inulliliitltitt 111 uiintisiiiii hur imrtti iiln ttmitrli frrtt. (i. — adsrcssusj aggr. — liiiu vcro| oni.? — antis(cs| antistitcs? — iidemj iclcni. — cx illis iiuus| niiiis rx lus? — ilicis tc] tc dicis? — succiclrnuisj sc clui iiniis (.inrugiltuiltr M.) — u( clicis I)ominiis| cloniiniis ut ilicis? — r\adrs| rvadis?
— arboris suae| arboris sui? — sarronnnj s.ic roriim suoriim ? — idcliuiaj acclinis (Ms. Yorst. aecli- ris .J — c ssr r.isiiram) rs.se oin? — jamqur| jainqiic cocjiit? — rlrvata—iiianuj rlrvat—manum. — tuto locoj tuto in locof — imoj ymo. — Cap. XIV, (XL) rLbi fano incensu itjnem tloini iinminentem fitlt- rr/mtit.- (i. — sub idem fcrcl trrr sub idrm? — inmisissrt| immis. — imo| \mo. — adbarr. dom.| doni. adhaer.? — virtutc Mart.| mart. virt.? — ubi jussus est. In vico) A vcrbis In vico novum caput (XII) inripit. • ! bi atl tliruentlum fanuin angclurum praesitSa meruit.' — a Dominoj ad Dominuni? — drvotuin implcrrtj devotus? (optimel M.)— idolaj ydola.— Caji.XV. (XIII.) - I bi ura- tionis rirtute /icrtussurrm suprrarit. ■ cod. (i. — Aeduorum| Kcluor. — irirmt| irruit. — percussori| pcrcussiiro ? t rlrgantius» M.) Ncc dissimilc| Ab liis vrrbis novum caput incipit: -Lbi jiercussoris fe- ruin tlt iiituubu .s excu.s.suin iiun a/ipariiit.- — Plcruiiiqucj tjue om. — fana rorum| eoriim fana ? — Ca /i. .VI/. n (i. milla est divisio.) — tam po(ens in M grabaj in co tam pot. gratia? — niillusj iiulla.
— TreveriaJ Ab lioc vcrbo in (i. cap. XV. incipit. -Lbi paralijttrum curavit.' — nullo] in illo. — cu- currit. e\animi| currit cxaninus? fMs. Vnrst. \rrtr tithrinltis.) — senexj om.? — errare jndicioj errare in jud. ? — Perstere] Praeatare (quad ttbotninor. M.) — a circumstantibus ... dcsccnditj llacc vcrba de- sunt in (i. — exapectabat] expectans. — faclurus] acturus. — Tunr| (um. — Cap. Xrlt, (XVI) ,Ubi Tr/rtitlit KfmM a dotmoilie mbentii tt ipsum Tefradium a gentilitatis absolrit errure.' rod. G. — rabidisj rapidis. — advolviturj volvitur? — nrgare] ncgat? — Spondct i ^itur sc| spondit cr2;o sc? — Dom. Jesum| l)om. nostrum Jcsum? — mdltO |»>stj miiltum pos( ? (Ms. Vorst.) — adfectuj aflectu. Post lioc verhuni in (i. novum eaput XVII inripit. -Ibi daemomaco furenti digitus in Ot intulit rt con- festiin jiurgarit." — O |ipido| opido. — adripnitj arrip. — in fu^am vrrsus| in fuxam conversus. — slare ei] ri starc? — hiant.| hyant. — adlini;.] attin^. — egestus estj egressus cst? — Caj>. XVIII. (XVIII.) //// civitatan dc rnetu barbarurum Itbcrarit." G. — inotu] metu. — daemoniacum] daemo- ■yacum. — saltemj saUim? — oppido] opido. — iiirnjit.] irrupt. — Apttd Par.J Ab bis verbis in G. novum caput (XIX^. inripit ■ l ln lijirtisiiin ustnlu jnirtjtiiit. ' — Parisios] Parisius? (ut semper fcre in codd. scriptorum Bwdii acvi.) — nitentil ni(i. — quod Bmbriae] ut (imbrio (retine fiinbriae.) — infir- BMKtibual inlirmitatibus? — Nam — inditar] nam cuni — indilac sunt? — inligatae] illigalae. — Cap. XIX. (Xa.) > Vbi fi&a Arhurn c/ii.stulae suae tactu sanata est.' G. — quartanac] quarlanis? — accessu] ac i msu. — vovrrit — dirnritj vovcret — dicarrt? (Ms. Vorst.) — virttttumj ob virl.? — PaullinusJ Al> ho< noiiiine novuni Ckpnt inripit in G. (XXI.) *l'bi benedicti Paultni uculus non so/um extertores, sed ftitiiu tntrrttircs illuiiiiniii tt.~ — Paiilliniis| Paiilinus. — oculum| orulo? — el jamj rtiam. — P"P | ejus] pop. oculi? — Ipse au(rni| Ab his vrrbis in (i. novum cajiut incipit (XXII.) — -I bi ijise sanctus jirr Pttgtmm ruriitus est.' G. — decidrns] deced. — immod.| ininod. — doloribusj vulneribus. — Caji. XX. Iqii.iinvis cct.J Inclusa rxtant in (i. — p.irnej ut parnc? — COm ad lni|i.| Ab bis vcrbis no- vum c aput (XXIII) ineipit in (i. — 1 1 bt iu ronririo imjieratoris jiresbyterum prarlu/tt iiitprrtitori et i/i.st Mti.imtii jirtirt/t.ii/ futura, quae imjilr/a siuit." — duos Imper.j duos oin. G. (-imprudeitter- M.) — alterum] altrro. — ab co dei vol.J dei vol. ab co? — jicucs quem tam incredibilij prne (juein jam incr. — viclus| victu (jiessime! M.) — inlustrcs| illuslr. — nibil unqiiam just .J nibil unq. illo just.? — adcub.J accub. — post sc biberetj possct |>rior bibere? (post se jjrior Ms. Vorsl.) — sibi fore] sibi oni.? — a rege| regi? — admiratij niirali? — cidenicjue| eidem autem? — Ital.) \tal. — Cajt. XXI. (XXIV.) m Quod mtgeS cmm to saepe locu/i siiii/." (i. — ( onstat aulrm| au/em om. — DiabolumJ Ab hoc vcrbo novum cajiut (XXV) incipit. «Ibt diabulus rornu cruriitum in manu tenens cellulttni ejus trru/iit rt Clarum pre.sbytirum Irntarr runafus cst, et quod risibilem se ei furmis dirersis ingcrebat. etimm rtgia habitu et quud cu tcmpure etiam in aliis rcgionibut flgmtnta machinatut est.- G. — spi- ritualcsqucj t/ue oni. — imag.J ymag. — urgcbat frc-q.J frcq. urgcbat? — adfectj affect — Itaque] quc oni.? — liaiulj baut. — tamcnj om.? — arcliusj arlius. — niulto post| nultum jiost? — VidetisJ Vide? — quolirsj si quotics. — Cap. XXII. (In (i. imlla rst distinrtio.) — inlnd .J illnd. — ac Min.j rt Min.? — intrrritusl iniritus. — Aud. etiam] etiam om. — exponentem] rxp. etiam? — conversa- tionc) convcrsionc ? ( Ms. Vorst.) — pertinerej jicrtineret. — elcm. praeat .J praest. clem.? — in prov estj est in prox.? — etsij si. — mandab. in exempl .J in eXempl. inanil.? — Cap. XXIII. (Nulla cs( distinctio in (i.) — apud cumj eum om. — omnem humilitatem atque iaaocentiamj onmi hamilitute at- que innoccntia. — Dcin| dcindc? — Dei esse virlulcrn] in dci esse virtule? (Ms. Vorst. in nie det esse rirlutem .J — ad mrd. fere) frrr ad nird.? — rommovrri) ronmovrri. — rrllulam autcin, in quaj -iv omisit ( od. Ms. et pro cellulmn habet rel/it/a sine scnsu.« M. — micare] Oin. Falso M. in marg. no- tat cerneres abcsse. — Sabalium noniincj Haec verba oni. G. — curiosius taincn) curiosis lantum. — hymnis] \mnis. — Tum vero| lunc vero? — Marlinij fuissc) fuissr Mart.? — |ibantas.| fantas.— Ca/i. XXIV. (Nulla distinctio extat in G.) — llispaniis) b\sp. - lleliamj helyam. — inlusit| illusit. — no- minc Hul.j Ruf. nom.? — exstit.] exlit. — jaclilarclj jactarct. — i eonjicerej conicerc. — mystcr.J mi- ster. — operururj openretvf — Neque| ncc? — iisdemj hiisdem. — ipsej ipsa. — diadciii.| dyad
— adstkitj assistitf — Bilent ambo.J amho nLf — Tunrj tum. — ad terramj ad trrras. — Jes. Donu| dom. Jrs. — diadem.J dyad. — ille voccmj voc. illc? — indubiaj non dubia? — Cap. XXV. -Lbi atl eum henedirtus Srrrrus jilrna fide ct rarilale pcrre.xit et exposuit perfeclioncm reitgionis il/ius rel ijinl>ii\ i .i i iii/ fi .s eu.s atl tiiiiurem aumiiii prorocaverit ct tjuotl jn o inridis et obttectatoribut suis semper OTWCC tU cl adrersitm omnet insidias jiaticniiain attumterit et a caritate sua nulhtm rcjiuterit ef ant- Mnaa eaelo ttwpet mtenium ab orattone matquam laxaverit. Expliciunt capitula * Haec pottreBM rerba
o pcrlincnt. quod baec suiiiinaria in cod. Giss. initio libclli conjuncta rcpcriunlur. — ruin olimj solum

— 288 —
XV. VARIAE LECTT. AD 1 'M I 1 DIAC. HISTOR. LANGOBARD.
pro ct/m G. — alqur virt.J atqne om. (fuitne virtittihiisqi/e?) — illiusj ejus? — ab hisj ab hiis. — paenc non audeo] non audeo pene? — adhiberij adhibere? — ad hocj oni. ? (Ms. Vorst.) — adquicv.J acquiev. — inlec.J illcc. — pracstantissinnimque] pro que haliet quoque. — PaulliniJ Paulini. — factuj factum. — et quanij et om.? — Cap. XXVI. (in G. nulla est divisio.) — dcfeccrinlj dclicercnt] c\- plicarij explicare. — quotid.J cotid. — explieahitj nulla explicat? Vcrba ap. Cler. inclusa extant in G
— nec ciboj ne cibo. — cogcbatj coegebat. — quo non aut or. inc.l quo non aut or. inc. ant insiste- rct lectioni: quamquam etiam inter legendum aut si quid ctc? (ct sic Ms. Vorst. |irob. ipso.) — con- demnansj damnans? — adversumj advcrsus? — amovcritj amovcrct. — C'aj>. XXVII. (In (i. nulla est distinctio.) — nemo comniotumj Ilaec verba desunt in (i. — idemquej qi/e om. — imitari| mutari. — o nefas. dol.J o nefas cst dol.? — non aliij duin DOO alii? — ex hisj ex hiis.—■ de alio] de aliis? — oderintj odcrunt. — haec scrib.J hacc om.V — ■■E.rplicit liher primt/s ilr ritit <t rirlutibus S. Martmi episcopi." (Ita in Ms., in quo scquuntur tres epistolae, quae hic comparent, et dialogus primtts, ad cujua calcem haec legas. ■ E.rplicit liber sccundtts.' Ultimis duobus dialogis nulla est alia subjecta clau- sula nisi. ^Exp/icit dia/ogi/s.- II. Majus.)
—»s o !<$o <3Mf«—
XX. VARIAE LECTT. VI) PAULI DlACONl DE GESTIS LANGOBARDORUM LlBROS VI.
e cod. Giss. Nr. DCLXXXVIII. enotatae sec. excmplum Bianci apud Murator. Scriptt. Rer. Ital. T. I. p. 405. seqq., ratione habita variarum lectt. a Biancio e cod. Modoe- ticnsi (M.) et Ambrosiano (A.) exeorplarum. Vid. ('ommeiit. Cri/. p. '24. I. Sigmiin crucis (7) praeposui iis locis, quos V. D. lScfhmannus in lihro, qui inscribitur Arckito f @T deulsche Gesehichte Bd. 7. ut valde memorabiles notavit, dc qua re vid. Comment. Orit. p. 28. seqq.
Lib. I. --longitudine sint appcllati. (ab his verbis incipit cod.) — X. Belluni iiuiinlorum ciiin
uuandalis. — XI. Ubi assipitti eorum itcr inpediunt. — XII. Dc singulari certamine et libertate trans- eundi langobardoruin pcr fines assipittornm. — XIII. De libertate servorum ct in quibus postea habi- tavermt locis. — XIV Morltiis ducibua (laeuna lacero loco), et agione prinmm cis agelmund agionis filius regnat. — XV. De quadam meretrice uno partu septem enixa puerulos et in piscinam projectos, ex quibus rcx unum levari praecepit et lamissio nomen inposuit. qui postea cum amazonarum fortissima m Bumine natantum conflixit. — XVI. Ue hoe, quod subito super eos uulgares inruentes regem eorum agelmund occiderunt. — XVII. Uic secundus langobardis lamisso regnat ct uulgarorum gentem forliter inpugnat. —■ XVMI. lloc quoque defuncto lethu, dehinc hildehoc et post hunc quintus gudeon regnum suscepit. — XIX. ISellum inter Odoacar, qui intra italiam regnabat et feletheum rugorum rcgein. — l'ost naec notatur a rec. man. rdtttmt minimum di/o foHa.*
htciphaU rapitula Ubri Secundi. (Cod.) I. De eo, quod narses patricius legatos ad albuin dirigit. quatcnus ei pugnatiirum cum gothis auxilium ministraret ct de morte totilae regis. — II. De co, quod huccillinus ct ciningi francorum duccs a narscte superati extincti sunt. — III. Hic narses superato sindualdo rege celsaeum de trabe SUapendlt — Illl. De signis mortalitatis in italia et de morte justi- niani et imperiO justini. — V. De accusationc, qua romani narsetem justino et ejus eonjugi sophiae fecerunt et de lonjoliardis ad italiam invitatis. — VI. De eo, quod alhuin italiam profeeturus ab amicis suis uctulis saxonibus anxilinm pctit, cum quo et plus quam XX. milia venerunt. — VII. Ilic rclicta langobardi panonia et eommendata htinnis italiam proper.mt possessuri. — Ilic adventus regis llbnini ad montein regis. — VIII. De eo, quod albuin in castro forojulii gisulphum nepotem suum, qui cjus strator erat. oucem constituit. — XI. De mortc chlotarii regis francorum et ejus rcgnuin quadrifariae divisum et de bcllo avarum in francos inlato: dc morte narsclis patricii. — XII. Ouod rcx albuin felici episcojio tarvisiano omncs facultatea ccclesiae concessit. — XIII. De eo, qnod fortnoatOS in arte grammatica sive rethorica seu metrica clarissimus extitit. — XIIII. De eo. quod albnin paucis exceptta totas venctiae primae provinciae civitates coepit. — XV. De secunda provincia liguria ct dc rctia prima
et retia secunda. — XVI. I )e apibus gotiarum et tustia. — XVII. De campania et lucania. — X \lll De alpibiis apenninis et emilia. — XVIIII. l)c flamminia ct picenu. — XX. De ualeria et sainniiiin
— XXI. Oe apullia et sicilia. — XXII. De corsica et dc sardinia. — XXIII. Ouod brcunus rex qnondam gaHorum cum tricentis milibiis ad italiam vcnerit. —■ XXUI. Ouod italia et ausonia et lacium vocitetur. — XXIIII. Ubi albuin lignriam introivit. — XX\'. l)e eo, quod ticinensis eivitas per trien- nium sit obscssa ct qnod famis universam italiam devastaverit. — XXVI. llic albuin ticinum ingreditur.
— XXVII. De eo. quod albuin insidiis rosimunde suae conjngis vcronc sit intcrcmptiis. — XXVIII. Ouod hclmigis extincto albuiii cum rosimunda ravcnnam fugit. ubi di" (lac. per ras.) judicio utcrque ve- neno uno montento periernnt — XXVIIII. Ubi longinus prefcctus albsuinde (a rec. m. linea supra a posita [aj) albuini regis filiam constantinopolim mittit. — XXX. Uhi clep nobilissimum in urbc ti< incn- sium langobardi sibi regem statnerunt.— XXXI. De co. quod mortiio clep langohardi pcr annos deccm sub ducibus fuernnt. — Exp/iciunt capitu/a. (cod.)
Ihtip iu nt capitula hystoriae langobard&rum Hbri III. (cod.) I. Quia duces langobardornm galliam ad predandum sunt ingressi, quoium adventiim beatus bospicius longe praedixit. — II. De langobardo, qui beatum hospicium extingnere voluit, qnomodo ejna dcxtera obriguerit et qnoinodo ab eodem bcato viro sanitati rcstituta cst et quia ipsc langobardus Ihonachna effectus est — III. Qnomodo langobardo- rum exercitui amatus patricius bellum inliilit ct quomodo ab eis devictus et oecisus est et quomodo langobardi victorcs cum multa preda ad italiam sunt rcversi. — IIII. Ouomodo itcrum langobardi ga'

XV. V~AR] \l. LEI TT. AD PAl LJ IH \( . fflSTOR LANGOBARD, _
i. t r i . ingressi a mummulo patricio sunt devicta. — V. Ouomodo ipsi saxones, qui cum langobardis in italiam vcncrunt, galtuna deprodantcs a inummulo sunt supcrati. — VI. Oiiomodo i|isi saxoncs ciim uxoribus et parvulis suis itcmm in galliam ingrcssi, dum prcdas auercnt, coartati a mummulo auro se rcdimcriint ct sic ad sigispcrtum regcm vcncrunt et indc patri .im revcrtuntiir. —• VII. Ouomodo sa.xoncs dc patria sua suavos ct alias gcntes, quac ibi rcsideliant, expcllere cupientcs. ali cis vehcmcnter sunt cacsi. — VIII. Ouoniodo tres duccs langoliardorum, lioc est amo, zaban et rodanus gallias inrupcrunt et quomodo zaban et rodanus a nummulo victi sunt. — VIIII. Ouomodo franci anagnis castrum lango- bardoruni coeperunt ct quomodo ragilo comis a franconim duee ebr.imnitis occisus est ct quomodo ipse cbramnicis ab eo in langobardoriim duce dc tridcnto peremplus est. — X. Dc niorle ucebeitl francorum rcgis ct de nuptiis euiu ducis. — XI. I)e mortc jiistini ininoris et qualis in vita sna fuerit. — XII. De principatu tiberii coustantini ct de bonis actibus cjus sivc divitiis. quac ei a deo conccssc erant. — ' f i
XIII. De aures quos (fuit quod) bilperico impcratore dire.xit et de beato grenorio ct dc vastationc clas- sis. — XIHI. De morte probini patriarcha ct de hclia cjus succcssorc. — XV. Dc morte tiberii con- stantini augusti et impeno mauricii. — XVI. Dc rcgnn autli.iri et (|iianta sccuritas ejus temporc fuit.
— XVII. Quomodo childenertus italiam introivit, scd facta pace discessit. — XVIII. De c.xpunnatione brcxilli et de fuga doctrulvi ducis. — XVlllI. De morte doctrulli ct quali epitaphvun (corr. rjntaphyo) honoratus est. — XX. Dc sacerdotio pelagii papae et errorc heliae patri .in hc — XXI. De belln chil- ileperti contra his panos ct inortc lugimdis. — XXII. Dc francorum c.xercitu. qui in italiam venit et sinc cflcctu resressus est. — XXIII. I)c aquc diluvio ct miraciilo. quod factum est in basilica sci zc- nonis. — XXIIII. Dc pontificatu beati grcgorii et de clade, quac tunc Komae facta est. — XXV. Ouo- niodo bcatus gregorius an^los convertit. — XXVI. De morle heliae patriarchae et sacerdotio severi et ejus crrorc. — XXVII. Ouomodo rex authari e.xercitum ad histriam misit et dc francio nc. — XXVIII. Ouomodo rcx auth.iri sororem childeperti in matrimonium petiit. — XXVUH. Oiiomodo franci in italia introierunt et a MHgohardis devicli sunt. — XXX. Ouomodo re.x authari in bajoriam. ut suam sponsam videret, pcrrcxit et quoniodo eam acccpit uxoreni. — XXXI. Quomodo iteruin franeorum excr- CltUS in italiam venit et quia cos morbos desintheriac invasit et dc corum in patriam revcrsionc. — XXXII. Oiiomodo rcx aiithcri beneventum perrexit. — XXXIII. De zottone benevenlarum duce. — XXX1III. Ouoiiiodo authari rcx legatos ad giintramniim inisit et de ejus mirabili visione. — XXXV. I )e inorte authari regis et regno agilulli. — E.r)>liciunt capitula. (cod.)
Incipnuit capitukl hl>. IIII fcod.) L Qtwd agilulf rex pro ca|)tivis legatos in franciam misit. — II. Dc siccitatc, quae eodem anno fuit ct de locustis. — III. Ouod rex agilulf mimulfum occidit ct de rebellatione gaidilulfi cl ulphari. — II Dc pesle ajuid ravennam et de bello childeperti cum filio hcl- periei et de poitcntis. — V. Ouod codiccm dialoctun beatus gregorius teuleliinlae reginae direxit. — VI. De bonis actibus ejusdem tcutclindae reginae. — VII. Ouod tassilo ab childeperto francoruin rcge rcx ordinatus est. — Vlll. Ouod romanus patricius civitatcs, quas langobardi tenebant, invasi sunt et quia rex agilulf inaurisioncm diicem occidit et quia cum beato gregorio et romanis pacem fecit. — VIIII. Epistola beati Kregorii ad tcutclindQ regina. lte alia ejusde ad agilulfu rege. — A. De stella comite et morte johaiinis episcopi et euiii ilui is et de baioariis. — XI. De morte childcperti francorum regis et de bello avaroriim cmn francis ct dc transitu guntramnis. — XII. Ouia cacanus legatos ad agilulfum niisit et de paee cum gallinico patricio. — XIII. De pace agilulfi cum francis ct de morte zangriilli ct iuiarnacatii. — XIIII. De peste apqd raveniiam ct mortalitato apud veronam. —- XV. De signo sanguinco in caelo et bello intei se fraiicoriini. — X\ I. Dc niorte agilulfi diicis spulitani ct de ducatO teutelapii.
— XVII. De iiraedictione (c corr.; fuit /ircdicatioiic.) facta a langobardis in cocnobio sancti benedicti.
— XVIII. De mortc zottonis (corr. otlonis.) ct dc ducatu arichis. — XVIIII. Episbila bcati grcgorii papae ad cundem arichis. — XX. Dc captivitate filiae regis ct quia re.x agilulf cacano artificem dire.xit.
— XXI. De basilica betti johannis in modicia, qiiam teutelinda rcgina aedificavit. — XXII. De pa- latio, quod conttrnxit — XXIII. De siibversionc patavinae urbis. — XXIIII. De pacc facta cum ava- rilnis et (|uod langohardi hisCriam sunt ingressi. — XXV. De adaloatd 0 lilio agilulfi et dc invasionc montis silicis. — XXVI. I)e morte maiiricii impcratoris. — XXVII. Dc gaidoal et gisiilfo ducibus ct baptismo adaloaldi. — XXVIII. Dc captu crcmonae et mantuae et dc morte filiae rcgis ct de bcllo franconini. — XXVIIII. De transitu beati gregorii papae et ejus sanctitate. — XXX. Dc rcgno ada- loaldi et dc pace facta cum francis. — XXXI. Belluin francornm ciim saxonibus. — XXXII. Dc pace facta ciim smaragdo patricio ct dc captis tusciac civitatibus. — XXXIII. De mortc severi patriarcbae c| sai crdotio johaiinis cl caiididiani. — XXXIIII. Dc invasionc ncnpolitanae eivitatis et dc niorte cleu- terii falsi impcratoris. — XXXV. De pacc facta cum iimieratore. —• XXXVI. Dc fogace augusto et (jus iiece et imperio craclii. — XXXVII. Dc morte gisulfi ducis et depracdacione forojulanac urbis et
i n t. ris malis, quae lansobardi ab hiinnis sunt ]icrpessi. — XXXVIII. De ducato ct de morte tasonis et cacconis. — XXXVIIII. De grasulfo ducc forojulano et dc advcnto radoaldi et grimoaldi in be-
V
nebentum. — XL. De faeta pace cuin «nperatore ct de francis ct populatione histriae et morte gun- doaldi. — XLI. De niorte agilulfi et regno adaloaldi et cjus expulsione et regno arioaldi. — XI.II. De morte arioaldi ct regno rothari et quia dux arichis filium suuin alonem ad regem dire.xit. — XLIII.
ne
Hc morte nrickia beventani ducis et ducatu arionis. — XLIIII. Dc morte ajonis et dc ducatu radoaldi.
— XLV. De civitatibus, quas rhotari (corr. rhotar.) caepit. — XLVI. Dc morte radoaldi ducis et ipiia ci in ducato grimoald cjus gcrmanus successit. — XLVII. De morte rhotari rcgis ct regno ra-
a
ioaldi. — XLVIII. Dc morte radoaldi regis et dc rcgnori perti. — XLVIIII. De morte eraclii augusti et constantini, qni ei succcssit ct regno altcrius constantini. — L. De cesara regina persarum. — LI. Dc morte ariperti ct gaudiperti, filii ejus, qui ci succcssit et rcgno grimualdi et interitu garipaldi ucis. — Expticiunt capitula liliri quarti. (cod.)

XV. VARIAE LECTT. Al> PAULl DIAC. HISTOR. LANGOBARD.
Argumeitta capUulorum Mri Fti « mb*. XXII. (Desunl enin XXI priora capita, quod intcgrum lolimn cxcidit.) — XXII. Dc ainilrid lilio luponis. — XXIII. Dc uuithaij forojulnnorum ducp et de
i
cjiis victoria dc sclavis. — XXIIII. Dc mortc uuctari ct quomodo ci landari succcssit et de rodoaldo, qui |iosl ciiin diicatuni tcnuit. — XXV. Quoniodo grinnuald filiam luponi ducis romuualdo suo lilio sociavit. — XXVI. Ouomodo rc\ miiniiuald dc mii^ sc contemptoribus ultus cst. — XX\II. Ouomoilo rcx grimuuuld forum populi expUgnana delevit. — XXVIII. De odio, quod griniutiald advcrsum romanos habiiit. — XXVIHI. Dc ualgaron duce al/.ccone ct quomodo in bcncvento cuin suis ordinatns cst. — XXX. Ouia extincto tVTSnno nesetio constantinus in tocum constantis augusti romanorum princ eps ef- fcctus est. — XXXI. Dc stclla coniitne (corr. cometae.) et dc operihus domini papac. — XXXII. Ouoinodo perctarit ad regnum Baxonnn in brittsnism irc diSposuit — XXXUI. De mortc grimuaaldj regis ct de revcrsione hcrtarit ct dc rogno ejus. — XXXIIII. Dc monastcrio. quod eonstruxit vcl quod rcgina ejus acdificavit — XXXV. De hcrtarit et rcgno cunipcrto filio ejus, qucni sibi adscivit. — XXXVI. De rcbellationc alabis priina ct quomodo in gratiam rediil. — XXXVII. De morte bcrtarit et regno ooniperti ct de stupro tlicodote. — XXXVIII. Ouomodo alabis palatium cunincperti invasit. —
XXX\ 1111 - Ouoi.....In cuuincpcrl rursiis suum palatium ingressiis r-l. - XL. Bellimi alabis advcrsum
cunincpcrtum ct mors senoni diaconi. — XLI. Item bclluin cunincperti et alahis et dc victoria cuninc- perti ct quomodo (riumpbans ticinum ingrossus est. — Expltt ttiitt capHuta. (cod.)
Iiicipiunt ctipitula libri .se.rti. (cod.) I. Ouomodo rumuald tarcntum coepit et quomodo tbeodorata monastefium tancti petri edificavit — II. De morte rumualdi et quomodo corpua beati benedicti ad gnllias dclaliim cst. — III. Dc rodoaldo duco forojulano et de ansfrid, qui eum ducatum invusit. — 1111- De synodo, quuc apud constantinopolim facta est ct dc epistola damiani episcopi. — V. De clipsi lunae et solis et de peatilentia, qoae romae et ticini facta cst. — VI. Ouomodo pcr anticum hosten aldoni ct grsusosi nantiatam est, qaodeos cunincpert occidere vellet.— VII. Dc lelice diacono gram- matico. — VIII. De johannc bcrgoiiionso cpiscopo. — VIIII. De stella ohscura, quqe tunc apparuit et dc eraotnatione bebli montis. — X. Quomodo gens saracinorum alTricam coepit et chartngincm di- ruit. — XI. De morte constantini ct de rogno jusliniani ct victoria ejus de sarrncenis. — XII. Quo- modo juslinianiim exilio (rusiun regnun 01 invasit. — XIII. Ouomodo tiberius lconcm suporans ct in carccrem coicicns imperator elfcctus. — XIIII. Quomodo papa se rogius aquiligenaen synodum nolcn- tcm scin quinta synodum susciperc correxit. — XV. Dc tbcoduuld roge nngloruin (fuit aiigelurum), quomodo romam vcniens baptizalus cs( stutimque obiit. — XVI. Quod rognuin francoruin apud (s\ll. ud e ras.; fuitiie aputf) 11 i;is sub mujoribus domus csse cocpit. — XVII. De morte oonincpertl re- gis ct de regno filii ejus liudperti. — XVIII. Dc ragimncrto duce taurinensium quomodo sujicrato liut- pcrto regnom invaait < t eo anno occnbnit — XVIIII. Quomodo aripert regnnn invusit et Iradpertom vivum conprucbcndit. — XX. Ouoinodo rolbari hpud bergamom regnans ah BripertO captns vitaque pri- vatna est. — XXI. Qaonodo snsprand in bajoarian fugiens eum wodtpeiio eornn duce pennsjnit — XXII. Ouomodo nripert unsprundi uxorem (fblt tuxoreni) filiumquc ejus et filium diversis modis dclur- pavit ct quomodo uadprandun sd patrem soum in bsjoarisn ire parmiait — XXIII. Quod apnd gullius major domus (comp, dom^ anscbis arnulfi filius tunc crat. — XXIII. Dc morte adonis apud forojulim
et ducatu firedulfi, qni s Sclsvis occisus est. — XXV. De ducatu corvoli apnd forojali, qui a rcge ex- recatus cst. — XXVI. Dc paemone rorojalanornm ducc ct de nutivitutc trium lilionun ejus.— XXVII. De ^isulfo (ftail agitulfo) beneventanorum duce quomodo soram et alian csstrs (fuit mMm ) iavssit —
XXVIII. Dc (lonulionc, quani aripert romuuae i -eclesiue feeil et de diioluis aiiiiilorum regibus. - XXVIIII. De benedicto mediolanensi arcbicpiscopo. — XXX. De morte transamundi spolilini ducis ct ducatu lilii ejus faraaldi. — XXXI. De instiniano imperatore quomodo regnum invaslt et suos rebellea OCcidit — XXXII. Quomodo philippicus juslinianuni peremit et augustsles deeus invsait — XXXIII. De obitn pctri putriarcbae et sacerdotio sercni. — XXXIIII. Quomodo philippicnm anuslasius superavit. — XXXV. Ouomodo ansprand auxiliantc sibi teudiperto cum ha joariis aripcrtuni SOpersvit et de iuortc sriperti in Bonine et de luga germani ejus gumpcrti ct regno unsprundi filii ejus. — XXXVI. Quonodo tbeodiisius unuslusiuin superuvit et regniim invasit et de inundutionc tihcris. — XXXVII. De gente un- slorum ct rece (rancornn pipino et bellia ejua et quia ci carolus guna fllfau anccessit — XXXVIII.
Ouomodo liudiir.ind re\ rotburit suum n bellem occidit ct dc aildatia ejnsdcni rcgis. — XXXVIIII. De
morte gisulfi dacia beneyentsnis et ducatus Blii ejns rnnnaldi. — XL. Quomodo heatua petronax mo- nasteriun ssncti benedjicti spnd cssinnn reparavil ct (snpra vers. a rec. m.) de monasterio sancti vin- Cfnti. — XLL Qnod (<l snpra vers. a rec. m.) defuneto imperatore theodosio leo ei successit in rcgno. XI.II. Quomodo carolus fiuncorum princepa raginfridnn superavit — XLIII. Quomodo liudprsnd rex donutionem romunuc cccb siuc conlirmuvit ct quomodo filiam (fuit filium) thcudipcrti in conjngftn acce- pit- — XLIIII. Quomodo faroald dux classein invpsit ct quia tbcudo hajoariorum (sequitur signum ~r, quo indicatur, ea, quae in infcriore margine exstant, in tcxtum rccipienda. Sunt autcm hacc vcrba: <ln.r ml apostolorum limiita) romam venit — XLV. Quod dcfuncto sercno patriarcba listOS rcgimcn ec- elesiae suscepit et de hello pcmonis advcrsum sclavos. — XLVI. Dc adventu sarracenorum in hispa- niam e( qnomodo eos curolus ct bendo in gallia supcrarent. — XLVII. Quomodo sarraceni oonstnv tinopolim ohsiderunt et a uulgarihus devieti sunt. — XLVIII. Quomodo liudjiraml rex corpus heati auiii.stini tirinuni adve.xit, quo ctium tempore leo imperulnri -onus ~dejecit. — XLVIIII Ouus civitutcs romanornm liudprand rcx invaail et deterioribas fsctta lconis augosti. — L. De runuiabl beneventsno duce et gisnlfo filio ejus. — LI. De inimiticiis pcmonis conlra calistum pntri.irchnm. — LII. liellum ralchis conlra SClavos. — 1.1 II. Qaomodo rc.x liudprund pipino carolo (corr. rarolt) regis lilium (corr. fiUam) capillos tetigit. MID. Sarraceni iiii-us -ullias repetentes a francis superantur et qnomodo liudprand in solatio fruncorum ivit. — LV. l)e trsnsmnndo duce snolctino et gisulfo bencventuno et gregorio et regno hilprnndi. — LVI. Ouin niortuo gregorio godescalcus in bencvento dux factus est et quomodo rcx liudprand bellura in pentapolim gessit. ExpSctunt capituh ltf>ri '

W VARIAE LEl TT. \l> l'\[ l.i HISTOR. LANGOBARD
■..11». I. Ctij>. VI. Incipit cod. a vorbis furrant. morirtitibii.s. — ca< t.j oct. — lluctibat Spir.] spir. fluct.? — siipernat.iret] supernaturac. — flui ntium] labentium J — aductus (rit t\p. pro abd.)] alnluclus?
— ad orain| ail lioram.— iuimanissimi] inmanissima (i. in icxtu ut Muil. . supra vcrs. / pro a. ut cssct iiimanis.siini. -- adspiccrcll aspic. ? — siquidem] Sic O. c corr. pcr ras.; vidctur fuisse si i/iiurlrm. — rcsideret] Sic G. e corr.: fuit resed. — dilatain<|iic] lit. a antc 111 cst c corr.: vidclur fuissc ililatiim- qite. — oppcrirct] opcrire. — montcsj Sic (i. c corr.: fuit monte. — quac] Sic G. c corr.: fuit ijiirin. — alisorplaej alisortac. — iTiienjoro) cmcrgcrcnt. — cunique] riim , omisso ijuc. ■ — contigua| Il.icc lectio extat in niar^. In texlu est condigiia cuni signo variac lcct in marg. — QerclJ fuerit. — appreliciulit] adprachcndit ? — vcnctiar.j veneeiar. ? — \\\ striacque| histriaoquo. — lilora] Sie (i. e corr.: fuit litore. — sorbeantur] sorlicnlur. — -j- InwM lilora] 1'rorsus sic lialiet G. — ilaquej ita. omisso ijiie <i. — cocptani] ceptain. — Caj>. \ II. (litcra T. i. e. opinor. Tituli notantur in cou.) — scandinavia] Sic (i. c corr.; fuit .srai/inaria. — winili] uuinili. — iliorj obor. — ayone] agione. — + aniliri el assi| amliri ct asi. — wand.| uuand.? — prcmcb.J praemcb.? — nnneios] iiuniios? — wi- nilosl uiiin.? — wand.| uuand.? — iborj ebor. — ayoj agio. — solutioncj soliilioncm. — mandat| mandant? — waiid.J uuand. ? — winili iinivefsi] uuiniloriim universi? (cfr. Stat. Tlicli. VIII, 91. o rten- ctis finitor maximc rerum.) — actalc iuvcnilij juvenali actale? — cxiguij perexignif — uiilusj Sic (i. c corr. : fuit unus. — Cap. VIII. ridiciilamj Sic G. in tcxtu, supra vcrs. syll. os addita. tit csset rii/n ii/nsaiii. — wandalij uuand. ? — -f wodaiij godan G., ut Amli. ct Mod. — win.J tiiiin. ? — postul.| postol. — wodanj godan? — win.J uuin.? —• poslulasscj postolassct. — frcamquej frcaque, linea a rec. m. siipcr a posita . ut esset freaiiujnr. — win.) uuin. ? — compon.J conpon. ? — a wodanj go- ilan , oiiiissii pracp. a G.? — adspic.] aspic? — fuisse] fuisset. -- wodanj godan V — conspicerct oriente solej oricntc solc consp. ? — T lancobardi] longiharhi? — frcamj Sic G. e corr.; fuil frea. — win.J uuin. — wodau| godan? — risu| risiu ? (< fr. Iluddtmaiiii. Institt. ling. lat. ed. Stnllb. V. I. p. 10*. not. 6. et Ovid. Trist. 4, 3, 57. Cic. pr. B .ilb. 2, 5. Rliet. ad Hcren. 4, 8, 12. Frotscher ad Ouinotil. Ubi X. p. 242.) — scd c coclo| scd de caclo? — Cap. IX. ccrtum cstj rcrtum taincn cst? — cum primitus| <-niii primumf — winili| uuinili e corr.: fuit KUhuSt. — bacrdj liaril? — si^nificat| signi- Mnnt — wodanj uuotan. — litcra| litt<-ra? — -j- gwodanj godan? — graeciaj grccia.— Cap. X. win.| nuin.? — wnwL] nnand .f — pmeLI proeLf — utpol< | ut putc. — magnam| Si<- (i. <• <<ur.: fuit ma- M, — pcnuriam] Sic (i. c corr.: fuit jicnuria. — Caj). XI. -j- assipittij Si<- plane (i. — impcd.| lUned f — -j- decerncrentj Uoc vocaliuluiii dccst in G. in tcxtu, scd supra vcrs. rcpcritur igno- rarent a rcc. man. (Credo rcctc se hahcrc drcernerenl, quod voc. cxcidit, quia fortasse pcr errori in scriptum orat deli< rciil i/icerent.) ■ —■ repcritj rcppcrit ?— caninij Sic G. e corr.; fuit caninis. — asscq.J ■daea .f — utquc bnicl att/ue ut lntic G. e corr.? fuit hic pro huic. — asscrt.J adscrl.? — tentarc) teinpt.ire ? — Cttji. XII. pra<' omniliusj pro omnihiis? — objiciunt] obiciuut? — mandaiitquej que om.?
— ut unum) ut om. ? — itincrc quo v<'iierant] Sic G. c corr.; fuit itinere quod renerant. — pro- iiiiltit| rt antc jironuttit cst siipra vcrs. a rcc. m. — provocantij Fuit in G. jirouuoiioi nnli , scd alte- riim uo eras. cst. — progcnicj Sic (J. e corr.; fuit progrniae. — naeviim] neznmf — postulavcral| jiostolarirat (i. a m. I., sed crasa cst syll. re, ct o corr. in u, ut esset posto/arat. — csse fact.J sesc facl.? ut Ainh. cl Mod. — aggrcssus hoslcin c.xpugnavitj adgrcssus cnm bostc pilgnavit? — transcundi facnltati inj Vocab. farultatrm om. ? (Num pcr < onstructioncm txtio xoiva c s< qq. repetemlum cst voc. jura imMUari nnmero, ut sit -longobardis transeundi (jus) silii suisque—jura lilirrtatis iiidrptus rst.~ An c.xcidit veljfn* \< l /ibrrtalrm, qnod pocteriua Tocabulum praetnlerim, nt legatur •langobardi.s trans- mrilfi Uertatem , (xc\jus), sibi suisque jura libertatis intl. est?' — optavcratj optavcranl. — Ca/i. XIII. — possint| posscnt? -— haberi] Sic G. e corr.; fuil habere. — ut quej ut quae. — possctj pos- sit? — libcrtasj uucenoitaa (i , ut babenl Ambr. < t Jfo &f — immurm.| inmiirm. — -j- antbabet] antnaib.f
— -j- bathaibj banthaib? — -j- vurgundaibj burgundaib? — posscdissc, quacj Sic G. c corr.; fuit pos- sedisseque. — Cinp. XIV. mortuis| Sic (i. c corr.; fuit mnrtuus. — iborj ebor. — ayonej agione.— lannobardos] Si< G. c < <irr. : fuit langubardis. — scandin.J scadin. — eiluxerant) Sic G. e corr. ; fuit iii tln.rerat. — rcxcranlj Sic G. e corr.: fuit rexerat. — priiiiusj primum ? — agidmundiisj agi lmund ?
— ayonisj agionis. — Cap. XV. iniposs.) inposs. — infantulos) tnfcmte» c corr.? fuit itifanlis. — iinam mul .j anam G. e corr.; fuit una. — simulj scmcl? — maximcj et ante maxime cst supra vcrs.; rna- .rtme autem est c corr.; fuit maximae. — contigit itaquc ut r <'X — dcvenirctj contigit itaquc ct rcx (e corr.; fuit ut) devonit (e corr.; fuit dereniret.) — agclmundusj agclmund? — quam manuj Sic G. e corr.; fuit qua manu. — ut unus| ut om. — manu injecta] injccta manu ? — Comprebendit] con- praehcnditf — aliiusj Sic G. c corr.; fuit a/itus. — adinir.j ammir.f — c piacina levari] a piactna lc- vari? (cfr. Iland. Borat Turscll. Tom. I. p. 11. n. 5.) — praecipit] pracccpit? — eidcmj Sic li. ecorr.: fuit idem. — impos.] inpos. ? — -j- adeo stcnuus (vit. typ. pro strcn.) juvcnis cfTcctus est, ut et belli- coaiaaimna ezttterit ct — rcxcritj omisso voc. adeo babct (i. strenuus jinenis effectus est et bel/ic. exti- terut et—rexerat (fuit olim rexerit.) — transitumj Sic G. e corr.; luit transitu. — constitissc] consti- liiti iint (i. c corr. — -}- si amazona cadeni lamissionem supcrarct] si amazon ouudem (c corr.; fuit rodrm) sup., ut Modoot.? — reccdercnt| Sic G. e corr.; fuil recedent. — cadcmj Sic G. e corr.; fuit aaanlam. — vctercsj Sic G. e corr.; fuit reteris. — potucruntl potutrini G. c corr.; Ibit jiolucrit. — af ii1 1 et om. — referri] Sic G. e corr.; fuit referi. — Cap. XrJ. pcrvenisscntj Sic G. e corr.; fuit jirrrrni.s.srt. inlnl adv <Tsi| adverSI (c corr.: fuit adrrrsi.s) nil? — qtium — <'ss<nt quieti, longa nimis securitas — pcrnicicm p< p< ril| nietae (leg. quirlr) longa minus solliciti, sccuritas—jicriiicieiii peperit ?
— noctcj noclu ? — ncgli^cnt.J nc^lcg.? — qiiicsc. cnneti] cuni li quicsc? — subito) ct subito , sed et cras. — bulgarcsj Sic G. c corr.: fuit uu/g. — irruentesj inrucntcs? — c.x iis| cx cis? — dcbac- cbati stmt) diuagatis (i. <•. diraguti sunt.) — aufcrrentj Sic (i. c corr.; fuit affrrrrcnt. — Caj). XVII. post haec incomiiiodaj post lioc incommodnml — JuTeniliJ syll. /i in G. cst sunra vi rs. — bcllij Sic G. e corr.; fuit bella. — promptns] pmmptnn. — non aliud nisi agelmnndij alumni sui agelmnndi (i H Modoct.? — in bulg.J Sic G. c corr.; fuit in uulgar. — primoque praelio mo.x comm.] primoquc

- 292 —
XV. VARIAE LECTT, AD PAULl DIAC. HISTOR. LANGOBARD.
rnox proelio com.? — exorcitui] i est supra vers. sic, ut in textu sit exercitu. — clamarej Sic G. e corr.: fuit clamore. — -J- opprobriorum, quae pertulcrant] obprobrium, quod (c corr.; iuit quae.) prrlulrrunt, ut Modort.? — rrminiscerenturj meminiaseat, ut Mod. — hostes] Sic (i. e corr.; fuit hostis. — jugulaverintj Sic G. e corr.; fuit jiigulnrrruntf — abdiixcrint] adduxcrint? — hujus- (cinodi vocif. cum dic.] hujuscemodi dum vocif. diceret? — hortatu] Sic G. e corr.; fuit horta- <um. — exentploquej exetnplisque G. e corr.? fuit exemp/is, quae. — irrUttlttj iimiiint? — regisj regis sui? — cxuviisj Sic G. e corr.; fuit exurius. — ct ex ifloj et om. — audaces] nudatiorcs? — Cap. XVIII. lcthu| G. c corr. lethus; fuit lethu. — -J- liildehocj Sic <i. — qunrtus fuit iu nuincro regni| qunrtus in numcro fuit rcgni? — rcliquitj Sic G. e corr.; luit reliquid. — + gedchoc] godeon?
— Caji. XIX. odoachar| odoacar? — in italiaj intra italiam? — nliquotj Sic G. e corr.; fuit aliquod.
— -J- fovaj fcha? — inimicitiar.J inimiciciar. — illius| illis? — idcmj nl cst? — danuhiusj danuuii.
— scvcrinij severiani? — coenoh.J cncnob.— nhstincntiac snnctitatc| abstincntia sanctitate, que a rcc. m. adject., ut esset abstincntia sanr/ila/rqur? — hisdcm in locisj ejusdcm (leg. eisdem.) in locis. — corpUsl corpusculum, ut Mod.? — ncnpolisj ncapolim, ut Mod.?— felethcumj lilcthcum.— cujusj cui?
— vernisj Sic G. e corr.; fuit rerbum. — coel.J cacl. — eisj Sic G. c corr.; fuit eum. — ergo| igitur?
— odoacharj odoacar? — ditionij dicioni. — hcrulisj hcrolis. — partcj partcm. — posscdcral) possi- </rbat G. e corr.; fuit possedebat? — populis] populi. — rugiland] In (i. fuit rugilant: corr. rugolan- dam. — copiosam) Sic G. e corr.; fuit copiosa. —■ multitudincmj Sic G. e corr.; fuit multiludine. — rugiland) rugilanda? —■ qtu crat] qui acrnt. — Cap. XX. gudehoc] gudcus ? — tatoj Sic G. a m. 1.; corr. tado. — adsccnd.J asccnd.? — de rugiland) dc rugilanda. — appellanturj Sic G. e corr.; fuit apptBatttr. — spacia] spntin? — exortum] exhortuin.— tatonem] Sic G. in tcxtu, supra vers. tadonem.
— atquc] adquc. — rodulfumj rodulf in textu, um supra vers. — -J- qui cum primitus focdcra ncctc- rentj quos cum prius foedcra ncctcrcnt G. (leg. qui cum prius focd. nect.) — rodulphij rodulfi. — et nobilcinj nobilemque? — adspic .J aspic. — interrogabntj intcrrognt? — sublime] Sic G. a m. 1.; corr. Mi //imr. — dictumque cst illij dictumque illi est? — -j- mittit puclln, qui cum invitarctj inittit puellam, quae (e corr.; fuit qui.) cum invit. — ut vinij uni G. a m. 1., corr. uini, omisso ttt in (extu. quod cst in margine. — fastu] iausto. — irrisor .J inris.? ~ confusioncm] Sic G. e corr.: fuit confusione. — patient.] Sic G. c corr.; fui( pacient. — -J- cuinquc verbis jocundioribusj caque vcrba jocundioribus G.
— ad sedendumj ad rcdicndum. — -J- fcnestram ad scapulas habebatj fcncstras ad scapulas hab. G. — + hospitis honorem, re autcm vcra, ne eumj hospitis honorcrn, ne ettm, omissis verbis »re aiitcin rcru> G. — perniciosoj practioso? — bcllunj bclua? — moxj ct mox?— focminaj fcmina. — + iniqua man- data pcrficiuntur| in quo mandata pcrliciunt? (scil. signo, in quo, i. c. ad signum dalum mandata pcrf, (icrman. bei dem sie ihrcn Auftrag vollfiihren.) — ca cumj et cum. — nuncinta fuissentj Dunfaatum fuisset. (e corr.; fuit nunciat. Leg. id cum nunciatum fuisset.) ■ — impat .J inpat.? — ad ulcisccndamj Sic G. e corr.; fuit ad u/iscendam. — tatonej Supra vcrs. tadone. — irrump .J inrumn.?— convenctunt j conveniunt? — + Heruli bellorum usibus exercitati] hcriili bcllorum sibi cxcrcili G., corr. exerci/ati.
— vcrccunda| Sic G. e ras.; fui( rerecitndia. — e suisj de suis? — celeriusj om. G.? — -J- in arbo- rem, quae forte aderatj Sic G. sine varietato lect.— rclcrrclj Sic G. e corr.; fuit rcfrrreret. — acicinl aciae G. a pr. m.; sed e corr. aciem. — optime) optimae.— rcspondit] Decst hoc vcrbum in textu, seu snpra vers. est ait. (Yidetur resjiondit excidissc propter pracccdens pitgnare.) — loqui audensj loqui non nudcns Giss. Amb. Mod. — in vocemj in voce G. — vej vae? — inquitj Sic G. e corr.; fui( in- quid. — llccteris] plecteris? — inquit] Sic G. e corr.; fuit inquid. — assoletj adsolet? — haesitarcntj aesitarent. — ncquicquamj Sic G. a m. 1.; corr. nrcqiucquam. — dilTugcrctl Sic G. e corr.; fuit di//'iirrt.
— -j- viridantia caniporuin linn ccrnentes nntntiles esse nquns putnreut diiinqucj viridnntia camporum lina cernentcs (syll. tes cst in loco raso; fortasse fuit cernens.) nntntiles cssc nquns putnrcnt dumque G.
— re|)rr.) rcpper. ? — pracdamj Sic G. e corr.; fuit praeda. — ta(oJ Sic G. e corr.; fuit tanto. — + quod bandnmj quam bandum G. — belo) hcllo. — omnino| omnimodo? — ditiores) G. e corr.; fuit dii inrrs. — supcravoraiK) Sic G. o corr.; fuit suprrarant.— Cap. XXI. tntoj tatto.— dc belli triunipho
— laetatus estj bclli triuinphum, (e corr. pro triumpho.) omissa prncpos. de. (Proho nccusntivum nd dva/.OY''<xv accusativi intcrdum cum verbo gaudeo conjuncti. V. Forcellin. v. Gaudeo.) — irruit) inruit?
— -}- wacho filius g. s. zuchilonisj uualcho G. ct Mod. ct lUcilonia (i. loco raso intor zuc ct alonis. — privavitj (Sic G. e corr.; fuit jiribabit. — wach .J troach. — hildcchisj ildichis. — wach.] uuach. — ge- pidi] gcpiti. — cum langob .J cum oni. G. — wach.J uuach. — suevosj suavos? — irruit| inruit? — doni. suo) suo dom.? — rothnrii) rotthari. — compos.) conpos. — historiola) storiola. — insoruimus| ()m. hoc vcrbuni G. (Xum per constr. dito xoivoj e scqq. repotondum scripsimu.s? cfr. ad cap. 12. dicta.)
— reperiet] ropporict. — wach.J anach. — -J- ranicmidamj radicundam? — + anstrigosam) hostricu- sani? — do quaj dc quo. — -J- wisogardaj uuisogarda? — + wnldcradaj uualdorada? — -J- cuswald| ( usupald? — ipsej om. (i.?— in ConjugiumJ Sic G. e corr.; fuit in cojugw. — tertiam] Sic G. e corr.; fuit tertia. — ox ipsa natus] ox ipsa ci natus. — qucmj Sic G. e corr.; fuit quac. — walthari) BHal- thari. — qtiique wach.l qui jani uuacch. ? — oetavusj Sic G. e corr.; fuit octabus. — + hi omnes lithinei Ibernnt) M om. G. et habet latingi. — quaedaml Sic G. e corr.; fuit qitendam. — Cap. XXII. walt.J uualt. — pcr septein annosj G. septem annorum babet, omissa praop. per. (Ntrm ooirjungendum est cum septcm annorum rrgnuin haberct, ut vertas eine siebenjdhrige llerrschaft?) — ab hac lucej hac om.? — pannon .J panon.? — Cap. XXIII. ergoj igitur? — concoptam — rixamj conccpta — rixa.
— cederctj Sic G. e corr.; fuit cederent? — albotn| albuin? — audoini) auduin.— alboin| albuin? — intcriisso) interisse G. e corr.; fuit interrissc. — ineuntj iniunt. — occisorum| Kuit oirisosrum. — audoino] audoin? — cujus virtutej virtute oin. G. in tc.xtii. sed in marg. ost rictoria. — proelio] prelio.
— victoriamj virtutem n m. 2.: a pr. virtute. — cocpisscntj cepisset. — ut quaej ut qui.— comosj In G. supra vers. est munis, ut esset communis, ut habot Mod. — essetj Sic G. e ras.; fuit essent. — possel Sic G. e corr.: fuit posset. — infringeretj Sfic o ras. ; fui( infringerent. — enimj om. 0.1 — inqitit) Sic G. e corr. ; fuit inquid. — prandeat] Sic G. r corr. supra vers., in trxtu est pranderet. —

— 293 —
\\ vARIAE LEI TT. U) PAUU DIAC fflSTOR. L INGOB kBD.
a rege] Sic G. e corr.; fiiit ageret, in marginc addita partic. ut*. — A'.Y/V. alboin] albuin? — a
patrcj Umc vcrba sunt in G. loco raso. — juvenes sccum| sccum juv.? — turiscndumj turisindum? — eepid.J gebid. — qua] Sic G. e ras.; fuit quum ct supra vcrs. addit. prv, ut essct pru qtia? — quon- dani] Sic G. e corr.; fuit quendam. — appar. var.] varii app.? — turiscnd.] turisind. ? — rcducens] ducens. — in vocemj in voce. — prorupitj crupit? — inquitj inquid. — pcrsona] Sic G. e ras.; fuit personam. — gravisj gravis cst? — laccssercj lacescere c corr.: fuit laresceres. — cocpit] cacpit. — quia suris| qma a suris G. e corr.: fuit quia assuris. — fasciolis] fasccolis. — cquabus] aequabus. — cruruni tcnus] crure tcnus (i., ut Amb. ct Mod.?—pcdcs albi sunt smnlis cssc diccns: foctulac suiil rquae] pedcs illis similis (corr. similes.) esse diccns : fctilcs (corr. fetide, ut babcnt Amb. cl Mod.) sunt acriuae. (corr. equae.) — quas simulatis) quibiis cst in G. loco raso, ct baln t similatis c corr. pro simiilatis.
— potcris experirij Haec vcrba in G. cxtant loco raso. — validacl validc. — istac] isti? — cquas] Sic (i. e corr.; fuit aequas. — pracvaleanlj praevalent ? — jumciiti] Sic G. c corr.; feit jMKNM — gcpidi] gepiti. — in ira] in iram c corr.? — manifestasqucj manifcstiusque? — gladiomm] glailiuiu.
— injiciunt| iniciunt. — compescuitj conpcsc. — pugnamj Sic G. c corr.: fuit pugna. — f bostcmj hospitcm? ut Mod. — f pcriuiitj /icrfumet G. a m. 1.: corr. prr/iimtnI' — sic rlciiiqucj Sic (i. c corr.; fuit sideniqtie. — MMRHoJ conpresso?— convivium peraxunt] consilium pcraguntf— turiscnd.l turisind. — arma turismodi] arinaturis modi. — alboin] albuin? — ejusdem] cjusdemquc. — hiiic] om.? — dclicias] dilic. — quac sibi apud gep. in turiscnili rcgio contigisscnt j quid illi apud »ep. in turismodi regione contigissct. (hoc postcrius est e ras.; fuit cuntigissent.) — alboinj rlboinif
— adtollunt] attollunt? — laiidihusl 0111. ? — turiscndi] turisindi. — maximamj Sic G. c corr.; fuit maximae?— Cap. XXV. romaiinriiinj romanuin ? — extitit) cxstitit. — bclis.J bilis. et sic paulo post.
— perquej pcr qucm. — wandaloruin| uuaiidoloruin. — interncc.] internic. — bclis.J bilis. — -J- in italia gentem, capto wilhizis corum rcgc) in italia gcntcm capto uuitbisi coruin rcgc. — attilamj am- talan. — comiircssitj conprcssit. — -J- alaniannicus, gotbicus, francicus, gcrmanicus, anticus, alanicus. wandalicus, alricanus] Sic planc G. cxccpto ibanicus pro alanicus ct uuand. — agnomina] hacc nomina?
— roinanoniin| MMM t supra vcrs. syll. vs adjecta et cum ras. post rvman. — quarum| quas e coir. G. Kst rasura h. L» ante quam vidctur fuisse quarum. — f prolixitus nimia erat ct inutilis dissonantia| prolixitas noininavit ct inutilis dissonantia. (leg. prulixitas nimiti fuil c/ inut. dtssun.) — coarctavit idcmquc volumcn codicem Justinianeum] cuartarit et idem (e corr., fuit et tlem. a 2. m.; eidem sinc rt a ni. 1.) rul. e. futtinianum. — magistratuumj Sir. G. c corr.; fuit magistratum. — milliaj milia? — redegit| Sic G. e corr.; fuit reditjit. — pandcctaruin| pandctarum. — quatuorj quattuor? — comprcli.| conprch.? —■ compos.j conpos. — rcdactasj reductas. — eundcm| Sic <■. c corr.: fuit eutlrin. — no- vellarum] nobcllam. — nuncuparij nunccupari. — dcij di. — gracco] grcco. — vocabuloj vocabolo.
— a-^.ai ao^iavj agian sophian. — in totum| in totis? ■— spat.J spac. — et in oper.J et oni.?— in judi- cibus| in judiciis? — divina| Sic G. e corr.; fuit dirini. — scripsitj conscripsit? — potcntissimoj Sic G. e corr.; fuit putentissimae. — dionysiusj diunisius. — abbas] abba? — pasclialcm| paschale. — compos.] conpos.? — tunc quoquc| tuncquc. — nihilominus] niliijhominus. — act. apostol.] apostol. act.f — hexametr.J examctr. — Cap. XXVI. piusj prius. — -J- SublacusJ sub lacu. ■— urbc| urbae. — f quod bamiD appcllatur ct magnae vitae mcritis ct apostolicis virtutibus clTulsitJ quod daruin appella- lur ct magnis (c corr. pcr ras.) vir mcritis? — vitamj Sic G. c corr.; fuit vita. — compos.J eonpos.?
— pro parvitatcj Sic G. e corr.; fuit pro parritatem. — distichaj distica. — Ouae duo scquuntur car- mina siinul CUm cxtrcma parti' btnOI CtpttlS, quae prosa oratione adjecta est, dcsnnt in cod. Giss. In marg. cod. a multo rcc. man. notatum cst *I >rest satis mu/tum.' Omisit autcm hacc omnia librarius, naa dcfcctus foliorum boc loco nullus est. — Cap. XX .V1I. audoin] auduin. — rodclindam] Sic (i. a rcc. m.; fuit rude/inda. — in niatrimonio| in matriinonium? — rcgum| rcgnum. — alboin] albuin? — cUotariaaj eUotharinaf — chlodaiundam] chlodaaiadam. — anam] Sic G. e corr.; fuit una. — alpsiun- dam| albisinrlam? — nomine gcnuitj Sic G. e corr.; fuit nuincn gcnuit. — turiscmlus] turisindus. — gepidorum| gcliuluriim b. I. ct p.rulo pnsl (■.: linl utroquc loco tjehidanorum. injuriasj Sic G .C corr.; fuit iiijurta. — rupto] iaraptol — alboin] albuin? — -j- a regis proprii nomincj dc rcgis nominc (•.. omisso voc. pruprn? — avarcs] havarcs?— pracpar.J prcpar. — gepydis] gcbidis. — adversusj Sic G. e corr.; fuil adHerus. — properarcnt] praepararent. — alboinj allniin.— statuir.intj Sic (i. c corr.; fuit sttituerat. — nunciusj nuntius? — utrisquc| u/rimque. e corr., liiil ittriqitr. Amb. uttinq. — hortalurl ortatur. — bnnnor.] nanor. — e patr.| a patr. ? (cfr. Hanrl. Hor. Tursell. Vol. I. p. 12. n. 5.) — proel.] prar l. — pagnatmmrne] que om.? — langobardij langvbardis, sr rl a puncto not. — ciTr cti suntj cfTectia.
— in gcpirlos| in gcbitos, corr. in grbidos. — saev.J sev. — intcrncc.J internic. — superessctj Sic G. e corr.; fuit sitperaessct. — prodtoj pracl. — alboinj albuin?— ad blbendnm] Sic (i. c corr.; fait ad biiicndam. — divcrsi| Sic G. e corr.; fuit dirersis. — et aetat.J et om. — clodsuindaj chlodauinda.
— pernicicm| pernitionem! — tantamj Sic G. e corr.; fuit lanta. — pracdanij predam. — ut jaml ut cliam?— aniplissimani] l'uit in (i. impl. — gcpid.] gr bid.— gcnus ita est dim.J ita gr-nus cst deui .f — ut ex illoj ex in (1. cst supra vers. a rcc. 111. — liabucrint| babucrit. — -j- superesse bcllo poterant aut langobarrlis subjecti sunt aut usqucj supcrcsse bello poterant langobarrlis (fttlt a langubtirdis) subjecti sunt ct usque?— gemantj gemunt. — alboin] albuini.— percrebuitj prarcrebuit G.; corr. praccrrbrin/.
— hactcnusj actenus. — bajoar.J bajunar. — quam et aaxonnm] qnamtfna et saxonorum. (rctinc queon- ftU.) — bomines] Sic (i. e corr.: hil liuminis. — cclebrcturj caelebret.— fuisse] fuisset.— •Explicit Uber primmm; tiit iiniiiil eapitula /ibri serundi; expliciunt capitula. (quae singulis libris pracmissa sunt v. Comment. p. 98.) lnt ipil /ibrr sct undus.'
lill». II. Cap. 1. chartulariusj cartul. — praeeratj prrerat a m. 1., corr. precrat. — praepar.] prcpar., a m. 1., corr. prep. — focd.J faerl. — pugnaturoj pugnaturiim , corr. pugnaturo. — alboin] albuin. — electam e suis manum dir.j electam ci manum dir. — adversum| adversusf — gothosj gcu- tes G. in textu; supra vcrs. itl gothos." — adriat.J Sic G. c corr. ; fuit atr. — sociatiquej que ora. —
37*

— 294 —
XV. VARIAE LECTT. AD PAULI DIAC. IIISTOR. LANGOBARD.
inienmtj Eras. quid cst, Tidctur fuisse ineiertmt. — intcrnec. delet. pnritcr cum tot suo rcg.J internic. par. c. tot. suo reg. delcti, supra vcrs. s addit. — omniquej Sic G. c corr.: fuit omniaque. — tempore| Sic G. e corr.; fuit temporae. — pannon.J panon. — possedcruntj possidcrunt. — romanae reip.J Fuit in G.' a in. 1. romani reipullieae; corr. romanis reipublicae. — aemulosj cmulos. — Cap. II. buccel- linoj buccillino. — teudebertusj tcudcpcrtus. — in italiam) Sic G. c corr.; fuit in italia. — liamingo| amingo. — subjic.J subic. — bucccllinusj buccillinus. — teudebertoj teudipcrto. — praedaj preda. — tannetumj Sic G. c corr., tamentum a m. 1.; sed n puncto notatum et supra syllabam tam est lit. n addita. — narsetej narsate. — hamir.g.J aming. — widinj uuidin. —■ narsetem] narsatem. — widinj uuindin. — haming .j aming. — praebueratj preb. — gcrmanusj Sic G. c corr.; gemanus. — praedaj preda. — onustusj lionustus. — tridentum) trentum. — Cap. III. narsesj narsis. — -j- Sinduald brcb- torum regcm, qui adhuc dc herulorum stirpej Sic plane G., nisi quod bretonorum habet pro brcbtorum, ut habet Mod. — in italiamj Sic G. c corr.; fuit 01 italia. — simulj olim? — narscsj narsis. — ad- haerentij adcrcnti G. a m. 1.; corr. adhcrenti. — novissimej Sic G. e corr.; fuit norissimae. — superbe] Sic G. e corr.; fuit superve. — rebellantemj Sic G. supra vcrs. e corr.; fuit rebelantem. — celsa — trabe] Sic G. e corr.; fuit celsam — trabe. — co temp. q-.ioquej eo quoque tcmp.? (cfr. cap. 4. extr.) — narscsl narsis. — chartul.J cartul. — virtutum meritaj virtutcm merito? — religionej Sic G. e corr.: fuit rclcg. — reparandisj recupcrandis? — basilicisj Fuit bassi/icis. — Cap. IV. praccipuej om.? —
fier domosj per donuis. — ostiaj hostia. — dclicatioribus] Sic G. per ras. et corr.; fuit deligatioribus. n marg. exstat «a/. degaribus*, quod corr. in dc/igaribus. — glandulaej glandole. — dacryli| dactili.
— scquebaturj subsequcbatur? — transegisset] tra.isigisset. — habehatj Sic G. e corr.; fuit hebebat.
— eran(| crat? — -j- nam ut runior habebat, fugientes cladem vitarej Sic omnibus literis G. —■ catu- lis eas serv.J catulis domum serv. ? — cerneresj Sic G. e corr.; fuit cerncris. — inscpulta] Sic G. e corr.; fuit insepula. — relinquentesj IIoc verbum in G. est a rec. man. supra versum. — relinquebantj Sic G. e corr.; fuit re/inquebat. — acstuantcsj estuantes. — ipsej Sic G. c corr.; fuit ipsae. — obsequebatur| Sic G. e corr.; fiiit obqucbatur. — praobeb.) prcb. — + ipsius funus sinc obsequio maneh^!] i]>se funus sine obscquio manebat.— videres] Sic G. e corr.; fuit videris. — pecud.J Sic G. c corr.; fuit pecodibus. sit ut librarius emcndare voluisse vidcatur pecoribus. — exspcct.J cxpect. — illaesaj inlesa. — hyemej hieme. — vel) seu? — diurnis) diuturnis, sed syllaba tu lineola infra notata est. — commeantiumj Sic G. c corr.; fuit commantium. — pcrcussorj Sic G. e corr.; fuitne jicrcursor? — visumj Sic G. e corr.; fuit visti. — versa fucrant in sepulturamj Hacc verba in textu dcsunt, sed addita sunt in infe- riore margine ab ead. manu, quae codicein scripsit; pro sepulturam fuit sepultura. — factaj Sic G. e corr.; fuit facti. — italiaml Sic G. e corr.; fuit itatia. — bajoariorum] bajuuariorum ? — justinianol justinianiano. — deced.J decid. — minor rcmp .j Sic G. e corr.; fuit minorem publicam. — narses] narsis. — adagonth .j Sic G. a m. 1.; corr. admagonth. — comprcli.J conpr. — Cap. V. narsesj narsis. hunnis quoquej his quoque. — devictisj dcletis? — ceter.J caeter. — pro quibus) Sic G. c Corr.; fuit per. — multaf Sic G. a in. 1.; corr. multum. — -j- qui contra cum Justino Augusto et ejus conjugi.J Sic planc G., nisi quod Justino e .corr. habet, pro quo fuit Justiniano. — cxpedicratj cxpetierat. — graccisj grecis. — narsesj narsis. — imperat. cunuch.J cunuch. imper. ? —■ nosterj nr. in loco raso. — urbem romamj civitatem romanam?— narscsj narsis.— narsetemj narsaetem.— mitterct praef.J pracf. mitter.? — narscsj narsis. —■ in tantumj in om. G. — maximej Sic G. e corr.; fuit maximae. — ab cademj Fuit ub eandem, scd n cras. — cet.J caet. — eunuchusj Eras. est aliquid intcr e ct u. — gy- naeccoj gcnicio. — facere| In marg. exstat add. deberet , sed syll. be dclcta cst. — ad hacc) adquc G. a m. 1.; corr. adque? — narscsj narsis. — talemj Sic G. e corr.; fuit tale. — orditurumj Sic G.
e corr.; fuit orditorum. — viveretj Sic G. e corr.: fuit virerc. — possetj possit. — odioj hodio. — neapolitanam civitatcmj neapolim campaniae civitatcm? — paupcrrima) paupertina? — divitiis| diviciis.
— venircntj Sic G. e corr.: fuit veniret. — ferax estj Sic G. c corr.: fuit ferax c cum ras. post lit. e, videtur fuisse feracem. — quatinusj quatenus? — possetj possit. — illiccrej inlicere? — pracoptaliant| prcobtiibant. — in coeloj in caelo. — eumj Sic G. a m. 1.; corr. ea. — sanguinemj Sic G. a m. 1.; corr. sanguine. — Cap. VI. pctitj petiit? — quatinusj quatenus? — spatios.J spac. ? — possess.J po- sess. — milliaj milia? — chlotarius) chlotharius. — iidcmj idem. — Cap. YIl. langobardij Sic G. c corr.; fuit /angobardis. — pannoniaj panonia. — omniquej Sic G. e corr.; fuit omique. — pOMCuariJ posess. — aprilij aprile. — indictionem primanij Sic G. e corr.; fuit indictione prima. — aprilibusj aprelis. — Cap. VIII. omni exerc. suoj omni suo exere.? — vulgique promiscui multitudinej vulgi proiniseua multitudinc? — ferunt) fuerunt. — ferasj Sic G. a m. 1.: corr. ferae. — cnutririj (Jorr. in G. enutritc; fuit cnutrire. — usque ad pannon .j In G. fuit usque huc panoniam, scd huc eras. — animantuiin| animalium? — rctulitj Fuit rettuht, sed altera t crasa. — tale se corium in hoc montc occisi bisontis vidissej tale in hoc montc occisi bisontis corium vidisse (num vidisse se?) — potuisscntj Sic G. e corr.; fuit potuissct. — Cap. IX. civitatisj civitas. — coepitj ccpit. — cocper.J caepcr. — f in euiuni cxtenditurl Sic G. e corr.; fuit in eorum (lege in corum cnm cod. Lindenbrog.) — tyrrhcnij tyrreni. — circumcluditiir] circumcludit. — conjungiturj Sic G. e corr., fuit coiijuiiguntur. — qui eidcm) qui idcm. — qucmj Sic G. e corr.; fuit quae. — marpahisj marpacis. — appcll.J appclant. — forojulianaej Sic G. e corr.; fuit forojulanae. — civitatij civit.itis. — totij tote.— regioni illiusj illius
reg.? — gisulfusj gisulphus. — cligerej Sic G. e corr.; fuit eleg. — farasj apharas, sed a primum cras.
— prosT|nns| Sic G. c corr.: fuit prosapics. — Cap. X. quihus) om. G.? — franconumj francorum. — rege chlothar.J eorum rege chloth.? — -j- apud parisiosj aparisius G. a m. I., corr. ad paruwrf — aureliancnsi| aurcliensi? — suessionas] saesinnas G. In marg. senonas est. — sigishertus| sigibertus?
— urbemj Sic e corr.; fuit urbe. — aquilejensij aquiligcnsi. — populisj populi. — grados| gradus.— omncmj Sic G. c corr.; fuit omiie. — suaej om. G.? —■ -j- deportavit lloc anno superiori hyeme tanta nix in planitie cccidit, quanta in summis alpibus cadcre soletj Ilaec verba in cod. (iiss. in textu de- sunt, sed in sinistra margine adseripta stint hac varictate: — supcriorij Sic G. c corr.; fuit superiore?

XV. VARIAE LECTT. AD PAULI 1 >IAC. IIISTOIt. LANGOBARD.
— hyeme] hiemc? — planiticj planitiac. — acstatj cstat.— exstit.] cxtit.? — assev.] ailsev.? — com- pcrta"] conperta? — hutii] huuni. — chlotarii] chfotharii. — sigispcrtum) sigepertuin. — irruunt) in- rinint? — turingia) turingam.— alhim] alhcin. — sigishcrfoj sigibcrto? — hispaniis] Fuit luspanius.— cfciMeliaillWl] ( orr. in <>. childepertum, fuit chi/tltberttim. — riirsum) Sic <i. e corr.. ftiit rnrsus. — avarcs] Sic (i. c corr., fuit aurrs. — sigishcrtoj Sic G. a m. 1.; corr. sigiberto. — Cap. XI. MMl| Mnis. — Cap. XII. alpcm] plarrm , ut hahct Amb. — tarvisianae] Sic G. e corr.; fuit tarrisanae. — pragmat .J pracmat. — Cap. XIII. BM raoaMe ] qimquc nos? — vcniralulij Sic G. e corr.: fuit rerabtlt.
— assev.) ailscv. — duplavilis] dupplahilis.— haud longcj Sic G. e corr.: fuit tmtl lunge. — ravcnnac| e corr. rarenna; fuit rabenna. — clarissimus c.\stiiii| ll.iec duo vcrba iisi|iic ad cap. XIV. vcrha tlr quu Mrntius, dcsunt in cod. Giss., quod iiitegruiii foliuni cxcidit. ut in infcriON marg. I rcccntiorc manu notatuni cst. •Htc deest una ptigina.' IYrgit oratio in vcrhis cap. XIV. -tlr tjiiu Mintius." — JOap. XIV. Mintiusj Mentius.,— enncti| cnncci.-.— gracce] Sic G. e corr.; fuit tjrtn. — ♦ vcnctiai' etiam histria conncctitur ct utraequcj venecia (scd e sccunduni e rasura c-t) rtitiin htsturtam ctineetitur et utraeque, sed ae est loco raso. — cognominanliir (vit. typ.)] cognominatur? — qtiac wifltinill] l~n■ t qui, corr. que. — vcnetiac| vcncciac. — aqmlcja) aquilegia. — cxstitit| e.i titit G. e corr.: fuit r.rte/it.
— caput] Sic (i. e corr.: fuit capud. — forumjtiliij lorojuli? — caesar] ccsar. — negotiat.] ncgoc. — Cap. XV. cet .J caet. — provincia] prorinriae, corr. prcrincia est. — lcgum] Fuit /igum. — et nomin .J et om.? — ticinus] Sic G. a m. 1.; corr. ticinum. — extenditur| cxstenditur. — alcmann.| alamann.? — pa- triani) pruriiti ittm c corr.; fuit prorincia. — scptcmtrioncni) septemtrionc. — rhct.] ret. bis sinc h. — consistuntj Sic G. c corr.; fuit adsist. — propriej propriac. — rhctij rcci. — Cap. XVI. + in ciirum) Sic G. c corr.; fuit in eorum (num leg. in corum, cfr. var. lcct. ad c. 9.) — versusj versa. — tyrrhc- nuiii| tyrrciiniiin. — aquac] aquc a rcc. m.; fuit aque. — dertoua] dcrtone. — boliium| bouium. —
thurcj turc. — supcrstitioscj Sic G. c corr.; fuit supcrstitiosae. — appell .J apcll. — + circiumj cir- cum. — caput] Sic G. c corr.; fuit capud. — clitorius] clidorius e corr.; fuit clitorius. — spolctum | syolitum (i. a m. 1., corr. spolittum. — inibribus] inuiribus. — quum aquosa cladcs] quam quos acla- dcs. — populosj populus. — Cap. XVII. (aiiipania) Oni. — pcrduc.] produc. — urbes] Hoc vo- cab. a rcc. m. supra vcrs. addit — + ncapolis] ncapolim. — + salcrnusj Sic pcrspicue G. — planiticmj (i. c corr. planiciem; liiit planriae. — octavaj Sic (i. c corr.; fuit octaba. — brutia, quac| bruciaquc.
— tyrrhcnij tyrrcnni. — lanius] lainus. — rhcg.] rcg. — Cap. XVIII. cottianum] gotiarum. — aemiliaj cmil". — uinbrianiqucj timbriaque. — montcbciliumj niontcnibcllium. — oppidum, quodj Sic G. e corr.; fuit opitla, quae. — appcllaturj appcllcbatur. — appcnn .J Sic G. e corr.; fuit abpen. — punicis| puci- n j c j s . — hannibalcj Sic (i. c corr.; fuit anniuale. — ejusj om. — cxcrcituj cxcrcitum. — cottias| Sic G. c corr.; fuit cottia. — victorinij victorii e corr.; iuit victoriis. — historiaj Sic G. a m. 1.; corr. histria. — provinciamj Sic G. c corr.; fuit prjrintia. — acmil .J crail. — foroj G. e corr. forb. — inio- las| immolas. — acmil .J cmil. (bis). ■— constitutacj Sic G. e corr.; fuit constitute. — Cap. XIX. fla- miaia] fianiminia? — apenn .J appcun.? ■— adriat.j Sic G. e corr.; fuit arcr. — aliae| Sic G. c corr.: fuit aliai. — graeco vocabulo ncapolis dictac) quac grccorum vocabulo pciita]iolim appcllant (iniin qttas greco — apprllant ctc, an quae — uppelluuttir ?) — acmiliamquc] Sic G. c corr.; fuit etmil. — flaminiam] ttaiiiniiiiia. — viis, quacj Sic G. c corr.; fuit viisque. — constratacj Sic G. a m. 1.; corr. constrtit tae.
— flamin .J flammin. — adriat .J hadriat.? — piscariumj piscariam. — ct vctustatc consumta) et jam vctustatc corrupta? - - cum a sabinisl cum ad sabinis e corr.; fuit cum ad sauuinis (leg. ab sab.) — hac de causaj in hac de causa, scd in punctis not. — Cap. XX. tcrtiaj tcrcia. — provincial om.?
— est anncxa] cst delct. et habct adnexa? — piccnumqucj que om. — urbcl turbac. — olini ab fttraacoru populo| olim habctur coruni (corr. coram) [)0 |iulo (cfr. Bethmaun iu Perlz Arch. Vol. VII. p. 289. 3.) — tyhuriinj tyburum. — carsilisj carsiolis. — furconamj furconac. — aniitcrntiiii] cmitcr- num. — niarsoruinj Sic G. c corr.; fuit masorum. — fucinusj focinus. — acstimoj estimo, scd sic ut intcr est ct imo rasura sit. — italiacj Sic G. a m. 1.; corr. italia. — niinimcj Sic a m. 1.; corr. mi- ntmar. — coniprobavcritj Sic G. c corr.; fuit cunprobarerat. — crit) crat. — adriaticumj Sic G. e corr.; fuit atriaticwn. — apuliamquc] apuliam quac. — -j- aufidcna, hisirniaj atifidcm. Nam ct (sed e pUBCtO not.) bisernia (corr. kiSMI'llUL) — antiquitatcj antiquilatcm.— coiisuuitaj consumpta? — ct ipsaj et ipsam, scd ipsmn puncto notatur. — bcncvciitusj (i. a rec. m. post bcneventiis habct cst. — accc- pcrcj Sic (i. c corr.; fuit accip. — + graccij greci. — + saminaj saynias, scd * a rec. m. adjcct. (lcg. saunia s. oaJvia, v. Fest. v. Samnitibus.) — Cap. XXI. provinciariim) Fuit prurintitirtim. — cum sociata sibij consociata sibi? — salcntina] Sic G. a m. 1.; corr. salertinia. — afr .J aflr. — niillibusj milihus?
— aptam| Vidctur filiaM apertam. — opulcntas] Sic G. c corr.; fuit opu/cntias. — hyilriiiitcinj ydronium.
— Cap. XXII. In cod. (iiss. hoc caput cuni priorc capitc XXI. sinc ulla distinctionc conjunctuni cst ct capat XXII. incipit a cap. XXIII. divisionis Bianciunac, ita ut pcr totam reliqiiani liujus liliri partcm iinii capitc minus cxstct in cod. Giss. ct totus libcr haln at X.WI. capita, quum cd. Bianc. habcat XXXII. — pro- VIBO .J prurint. G. a. m. 1. — compul .J conput.? — tyrrheno] tyrrcno.— mari scu jonioj inaris cuionio G. a m. 1., scd a ni. 2. divisuin mari scuion. (clr. Bcthmann I. c. p. 310. 7.) — dc siculi ducis proprio noinine] dc siculique ducibus proprii nominis. — octava] Sic G. e corr.; fuit octuba. — tyrrhenis| tyr- rcnis. —■ corsoj carso. — a sardcj a serdc. — Cap. XXIII. ct partcmj ad partcni. — vcnctiac] vcnc- ciae. — acmil.] cmil. — flaniiniaqucj //ainmiiiiiimque G. c corr.; fuit /latittniiiiamquac. ■ — historiogra- phoaj historio grapphos', scd prius/* ]itincto not. — galliam cisalpinamj galliaci salpinam. — in galliaj
uilltam, omissa praepos. in. — indcquej Sic G. e corr.; fuit inde quae. — brcnnusj bremnna. — apudj iic G. e corr.; liiit aput. — scnoiusj scnonas? '— urbcmj urbcs. — millibusj inilibus? — galliam, BaeJ Sic G. c corr.; fnil galliainque. — illectil inlccti? — millia] milia (bis). — adelphosj adhcljihos.
gracc.] grec. — galatiamj gafaciam. — galiograecij gallogreci. — appcllatij appellatae. — ccntum Ulia] ccntum milia. — ticin.j tycin. — mcdiolaiiumqucj mcdilanamcae. — brcxi.iinqucj brixiainquc.
— galliam hac partc| ga/liam cisalpinam haHe partem, omisso infra voc. t isalp.^ — Cap. XXIV

— 296 —
XV. VARIAE LECTT. AD PAULI DIAC. HISTOR. LAXGOBARD.
italial italiani. — qui cani antiq.l qui antiq. cam inv. I — + italus] italis. — licet] licet et. — una literaj Sic G. e corr. ; fuit unam iiteram. — inimut.] inmut.? — eniml etiam? — ulyssis] u/ixis? erasa una )it. inter / et i; puto fuisse ullixis. — fil. suum] suum fil.? — latebram] Sic G. e corr.; fuit latehra.
__ gcstasj Sic G. e corr.; fuit gesta. — Cap. XXV. alboin] albuin? — praeter hasj practer e corr. loco
raso; fuit praetcr et has. — littorej litore? — cepitj coepit. — annis) anrios? — reliquitj Sic G. e corr.; fuit reliquid. — Cap. XXVI. obsid.J Sic G. e corr.; iuit absid. — exercituj exercitum. — alboinj albuin? — aliqua castellaj aquila castra. (leg. a/iqua castra.) — erantj Sic G. e corr.; fuit erat. — in littore marisj in maris litore? — posscntj Sic G. e corr.; fuit possit. — in liguria] Sic G. c corr.; fuit in gu/aria. — vcnetiisj reneciis G. a ni. 1.; corr. tenecias. — extinxcratj extinxit? — quem dixi- mus] Sic G. e corr.; fuit quae dix. — fames] famis. — ingruens| inruens? — dcvastabatj de- vastavit? — alboin| albuin. — niultos] multum. — ceperatj coep. — bulgares] uulg. — sarma- tas| sarmatos. — noricosj Fuit in G. noricus. — Cap. XXVII. alboinj albuin (bis). — ab stratore) a stratare , sed syll. re puncto not. — ex eisdem) ex hisdem. (leg. ex isdem.) — alloe.) adloc. — etenim) cnim? — alboin] albuin. — quia] qui? — dirump.| disrump. — equus ejusj ejus f«IU e corr.; fuit aequus. — + consurgensj Sic plane G. — -j- nulli laesionem inferensj illi senone infe- rens. — theudericusj teuder. G.; corr. teod. — + futura coepit relevare) coepit futura relevare? — Cap. XXVIII. haec iuitj haec om.? — residcretj rcsederet? — socerij Sic G. c corr.; fuit soccris. — ad bibendum] Sic G. e corr.; fuit ad birendum. — imposs.] inposs.? — dicj Frasum est quid; fuitne diem? — convivisj Sic G. e corr.; fuit conririis. — ostcntaretj ostendcret?— rosamunda] rosimunda?
— concipiensj Sic G. a m. 1., sed ens punctis not. et supra vers t, ut esset concipit. — quem] Sic G. e corr.; fuit quae. — compcscere] conpcsccre G. e corr.; videtur fuisse concupiscere. — helmichisj hchnigiso. — schilporj scylpor. — collact.J conlact. ? — reginaej G. e corr. regine; fuit rcgine. —■ peredeo, qui erat] peredeum, qui erat, ut Mod.? — pcredeo cum] peredeus G. e corr.; fuit pcredeo.
— tanti nefas consensum] tanti (corr. tantum.) nefas scnsum. (corr. consensum.) — nollctj noluit? — lectulo) Fuit lectulos. — cum quaj cum quo. — peredeoj Sic G. a m. 1.; corr. peredeus. — nesciusj corr. est nesciens; fuit nescius. — illaj om. G. ? — existim.J estim. — peredeoj Sic G. a m. 1.; corr. peredrus.
— alboin] albuin. — intcrfrciasj interfrcies.— extinguatj extinguet.— qui spontej Sic G. a m. 1.; corr. quod. — nolucratj Sic G. c corr.; fuit nulucrat. — talij Sic G. e corr.; fuit tale. — assensit| adsensit?
— cum se] dum se? — alboinj albuin? — spathamj spatam? — possct] possit. — colligavitj conlig.?
— + juxta consilium helmichis pcredeo interiectorcmj juxta cons. peredei elmechisum G. — crudelior corr. in G. crudeliorem. — alboin] albuin? — expergcfactusj expertus. (leg. experrectus.) — immin. lnmin. — intellig.J intclleg. — spatbanij spatam ? ■— strictiusj Sic G. e corr.; fuit strictus. — cxtrahcre
abstrahere? — appreh.J adpreh. — suppcd.J subped. — periculi quot spatium] pcr aliquot spacio. — scd heuj sed eum, corr. scd cm. — prolt dolorj pro dolor. — bellicosissimus| bcllicosisimus. — sum- mae audaciaej summae audaciae e corr., fuit audacue. — inermibusj inertibus? — uniusquej Sic G. e corr. et ras.; fuitne uniuscujusque? — famosissimusj Sic G. e corr.; fuit famosissimos. — adsccnsuj ascensum. — scpultum cstj Sic G. e corr.; fuit scpultus est. — giselbcrtusj giselpcrt? —■ spathamj spatam? — qui ob hanc c. van. sol. ap. ind. hom. alb. se vid. jact.J Cod. G. qui se et infra albuin se.
— ob hanc causam| Sic G. e corr.; fuit ob hac causa. — indoctosj Sic G. e corr.; fuit indoctus. — alboin] albuin? — Cad. XXIX. helmichisj elmichis. — alboinj albuin? — rosemundaj rosim. — prae- fectoj Sic G. e corr.; fuit prefecto. — ravennacj Sic G. e corr.; fuit rarenna. — possetj possrt. — nuncioj nuntio. — festinanterj festinantem. — in quanij Sic G. e corr.; fuit in qua. — helmich.] elinich.
— jam sua conjug.J sua jam conj. ? — aufer.J alTer. — albsuindam] albisindam? — rosemundaej G. e corr. rosimundae; tuit rosimundam. — helmirh.J elmich. — interficeret] Sic (<. c corr.; fuit interficiret cum ras. inter interfic. et eret. — illaj at illa ? — optatj optarct? — ravennatiuinj rarenaetium G. a m. 1., corr. ravennaet. — asscnsum] adsensum? — atquej Fuit adque. — helmich.) clmech. — assev.J adsev. — ptopinavitj Sic G. e corr.; fuit propinabit. —■ gladioj Sic G. e corr.; ftiit gladiiim. — deij di. — iniquissimij nequissimi? — Cap. XXX. albsuindamj a/bisindam e corr.: fuit a/bisinda. — Tibe- riumj om.f— affrrm.J adlirm. — helmich.J elmich. — rosem.J rosim.— ravennam) om.? — albsuindaj albisinda?— Constant.J ad constant.?— in spcctaculoj in expeetaculo G. e corr.; fuit in expectacu/itm.
— imperalorej Sic G. e corr.; fuit imperatorem. — ne aliquiilj ne qiiid aliquid, sed a/n/iint Imca no- tatum. (leg. ne quid mat.) — vir fortis eratl rirtutis erat, vocabulo magnae in marg. a rec. m. addito. (lege quia rirtutis erat magnae, molir. Lxcidit voc. magnae propter mol., unde tum locus correctus est.) — jussu] Sic G. c corr.: (uit jussum. — evulsij avulsi? — palatium] plateam. — sc quaedam| sequendum. — ad quem] Sic G. e corr.; fuit atque. — duos] Sic G. e corr.; fuit duo. — secretiusj Sic G. e corr.; fuit secrecius addicturus. (lege quasi a/iquid eii secretius esset dicturus.) — propius ac- cessitl propius aceidisset S m. 1.; corr. ui inliwr. — manuj Sic G. e corr-: fuit inanum. — in ter- ram] in ti rra.— corrucrcnt ct cxpirarent] corrtrentes expirararent?— et pro amissione] Sic (i. e corr.; fuit ex prn amisione. — imperatori] imperatoris? — Cap. XXXI. clc]ih.J clcp. — cum massane] cum ansanc.— Ca/i. XXXII. Uva illarij uuallari?— -\ alachis) alahis?— brixiamj Sic plane — + cuin| eoin? — + tridentum] trigentum.— forom julii] forojuli? — hostesj hospites? In in;irg. al. patres. ■— per hosj porro hos. — albuuinj albuin? — totiusj Sic G. e coit . : (uit, credo, totiuus. — snbrutisj Sic G. e corr.; fuit subruptis. — excreverantj Sic G. e corr.; fuit excreverat. — exceptisj om. ? — albuuin) albuin? — cep.] cocp. — et a lang.J et om. — Explicit liber sccundus. Incipiunt capitula hystonai langobardorum libri III. — Expliciunt capituia. tncipit Hber III 1 "
III. Cap. I. hospitiusj hospicius. — inclususj irrclausus.— ejusdemque praed.J Haec rnitio omissa post intcr contexta intcrposita sunt. Viilctur aittcm pro immiiicrint legi imminerunt, scri- bitur cnim imminert. — istel Sic G. e corr.; fuit istae. — carnem] ad carnem? — dactylisj dacttilis.
— aegypt.J egypt. — ercm.J hcrem. — exhibentibus] cxibcntibus.— inquitj Sic G. c corr.; fuit iiu/uul.
— promptusj prumptus. — decimacj Syllaba ae cst a rec. m. adjecta. — praccipcns (vit. typ. pro

XV. VARIAE LECTT. AI> PAIU I>1 A( . lllSToli. I.\N (iOl!\l!l>
prtirripirns.)] Sic G. supra vcrs.; in textu cst praecipittir. — vos] et vos? — approjiiatj adprop. ? — dic. illis] dic. autem illis? — relinqucinus] relinquiiiius ? — s.iiictissiine| Sic (i. c corr.: fuit sctsmar
— pro me] Supra vers. inter pro et me est syll. pt, ut csset propter. — ut injur. infcr. niihi] ut int. nuhl injur.? — noccbaut (vit. typ.)J nocebunt?"— Cap. II. rcpcr.J repper.? — vastaret] vastabat? — inclusus| inclausus. — pervenir (vit. tVp.)J pervenit. — turrim j tiirrcm? — invenireiit| inyeneront{ — adsccnd.j ascend. 1 — JiSCOOpernerunt ] discopcr. — catenis] cathenis. — + voeatoquc intcrprctc| Sic. G. e corr.; fait rocatumque tiitrrprrtrm, ut h .ibet Mod. — sciscitantnr] G. e corr. srisritabanlur. — supplicioj Sic librar. ipsc correxit. scripserat subplirio. — ejus c.ipnt | caput ejus? — dc.vtra] dcvtera?
— ictu diriguit] ictu suspensa diriguit? ut habct Mod. — f qui reuctun gradium tcrrae dejecit] Sic G. e corr. cum ras.; fuit quo relicto g/atlio terrae dejecit. — in coelo] in caelo. — imposito] inpos. — et ad fid.] et om. — scrvitio] Sic cod. c corr.; fuit serririo. — duo ducesl fuit dtios. — liicolumcs] incolonies. — + miscrabiliter] Sic G. e corr.; fuit mirabi/ttcr. — Cap. III. niintrainno] gunthr. — tanta strage tunc] tantaquc tunc strage? — inaest. praed.] incst. pred. — Cap. IV. disccdcntibus] drsrendentibtts G. e corr.; fuit dtsrrnt/erilibus. — enniusj cuniiis. — irrucntibus itcrum] inrucntibus autcm Uenunf — mustia scalmcs) imistiam scalmcs. — illicj illuc? — irruit| inruit?— intcrfccit] Sic G. e corr.; fuit interfirit. — cepit] cacpit. — guntr.] gunthr. — Cap. Y. in italiaml in italia. — vcnc- rant] Sic G. c corr.; fuit vencrat. — perrump.] prorump. ? — territor.] tcrretor. — rlicgcusej regcns cst.
— stablonem] G. c ras.; fuissc videtur stabtlonem. — abduc. capt.J capt. abduc?— comper.] conper.?
— irruitj inruit. — interfecit] Sic G. e corr.; fuit iittcrficit. — acj Dm. in tc.vtu G., scd est supra vcrs. a rec. m. et. — cacd.J ccd. — reper.J repper. — de iisj dc his? — accidcrantl accesscrant. — sta- tuuntj Sic G. e corr.; fuit statuit. — nunciisj Sic G. a ni. 1.; corr. nunt. — pracda| preda. — Cap. I I. in italiamj ad ital.? — assiimpt.] adstiinpt. — ciim oiiini supcll.| tcl omni siiprll.? fuit practcrea su- perlect. — ad gallias] ad galliam? — vcnircj redire? — deberentl Sic G. c corr.; fuit deberet. — in- tcjligi] intclleei. — aestim .J existim.? — hi) hii. — perebrcdiim) perbrrdum (i. e corr.; fuit pri brt t/ttrtum.
— adesumj adhcsum. — depracd.J dcprcd. — pccoraj corpora. In marg. est pecora ab cad man. — rhod.] rod. — sigisberto] sigisperto G. e corr.; fuit sigisperti. — valdej oin.? — numismatisj num- mismarilibus, sed syll. manttbus lineola notatae sunt. — rodanum] om. cod. ?— sigisbcrtumj sigisjicrt.?
— coloratacj Sic (5. e corr.; fuit colorate. — boc dolo scductij ob hoc dolose ducti. (nuiii ab hoc doto sed.?) — tandcmj tamen. — sigisbcrtunij sigispert.? — Cap. 17/. dcstruerej instrudcre G. a m. 1., corr. e.rstrudere. Mod. citradere. — collis.J conlis.? — ii illij oin.? — acquiesc.J adquicsc? — a bello) ab illis. (leg. a be/lis.) — iisj hoc G., ut Anih. ? — millia (bis)| milia. — suav. vero quad.] rec. niaiiu atriorc atramcuto supcrscripta (uberschrieben) sunt. — incisurosl l "uit intisiiris. — host. suav.| siiavis hostibus? — aggrcdj adgrcd.? — Cap. VIII. ct rhod.J ac rod.? — irruji. J inrup.? — macho- villamj inaehaovilhiiii? ut Mod. — tcntoriaj tcnloriam. — pcr dienscm] In G. a m. I. cst prrdrinsrm, scd i puncto uot. In mar^. cst prr art/rnsrm. — rhod.J rod. ? — gratianopolim aggr .J gratia nojiolim ((i. a m. 1., scd a puncto not.) civitateni adgr.? — arelatensein] areteiisem. — jiroviiitianij Sic (i. e corr.; fuit prorinria. — rcper.| rcpper. — aquinensibus] aquinsibus. — libr. acccpt. arg.] libr. arg. accep &f — rhod.J rod. — ad quaej Sic G. c corr.; fuit ad qtiacm. — patritio] ji .itric — rhodano rodane ab init.; corr. rodano. — s r atiano|iolimj j ;ratia nopolin; a punctu not. — rhod.| rod.— lancca Sic (i. e corr.; fuit lanrram. — fu^ere] Sic G. e corr.; fuit fiiijtrr. — COmpul .J conpnl. — ad zaban Sic G. c corr.; fuit azaban. — val. urb.| urb. val.? — nunciavilj nuntiavit. — ad ebrcdiincnscin ur- befflj ad rbrrdiinrnsein rst urbrm, scd fuit ebrcduncnsc. — depraed.] dcpred. — proel.| jiracl. — rhod .J rud. — sccusiumj scusium. — dcveucrel Sic G. a m. 2.; fuit di renire. —■ mag. tuni mil .J tunc niag. mil.? — ad queinj Sic G. c cerr. ; fuit adtiue. — litcr.J littcr. — citiusj cicius. — quu comperto] quo cotiperto a ni. 2.; fuit qtti conperto. — rnod.J rod. — praed.J pred. — italiam| Sic G. c corr.; jnit italia. — resistentibus nivibus, pracdamj resistentibtis sibi/iretlam, corr. praedam. — ad jiatriam] Sic, G. c corr.; fuit patria. — Cap. IX. anagnis| inagnis. — delagare] ( orr. videtur de/arare. — ana ^nisj riijins in teztn, in supra vers. — dcpraed.] dcprcd. - qui cum| qui duin? — de pracda] dc om.? — rcvcrterctur| Sic (i. e corr.; fuit revcrtcreiitur. — rotiliano] rotaliani. — Evin tridentinusj lieiiinitrtd., corr. cuin trid. interfccit] Sic G. e corr.; fuit interftcit. — cep .J cocp. — territ] Fuit terilor. — Cap. X. sigisbcrtllsj sigispcrtus. — < liildchertus] cliildejicrtiis. - bninii hilde | biunihildc. — EvinJ aeuuit: corr. eoini. — garibaldij Sic G. in tcxtu; supra ri cst on syll., ut vidcatur voluissc corrcctor scribcre garunbtildi vel potius goitbaldi. — Cap. XI. onini avaritiac dcditusj in oinni avaritia ded.: (v. Forccll. Lex. s. v. deditus.) — arcasj archas. — congcrcrct| congregarct? — hacrcsim| hereaemf — tiber.J tybar. — caes .J ces. — palatiumj Sic G. e corr.; fuit palacium. — elecmosyiiarium] clyinosina- rium? — aggrcg.] adgrcg.? — sophia| suffia; corr. vidctur soffia. ■ — rempublicam] rcmjiullicain. - redeg.J redig. — paucuml paucissimum? — elcemosynainj elymosinam. — ut capt] aut capt. — hoc estj Sic G. e corr. ; fuit hic. — -j- cnimj Sic G. — -}- magnum thesaurum faccrcj Corr. cst tnamui lliesaiirus; vcrh. facerc omissum est. (Iesc hic cst enon magrtirs lliesaurus. Fuit etiam t/iraurus.) — theaanros] thcauros. — in coclo] in cclo (i.; fuit in cac/o. — acrugo] erngO.— tribuit doni.J dom. trib.?
— in coelo thcs .J thcs. in caelo? — in sacculoj in caclo. — illataj inlata. — pcr circuitum] Sic G. e corr.; fuit per ctrcuitu. — milliaj milia. — suac studioj suo studio. — miscricordiaej misericordie. — rclevavitj revclavit. — Ctrp. XII. cr^o| l ^itur? — sumsit] suinjpsit? — cacsarej caesar. — palatinm] Sic G. c corr.; fuit palac. — cotidicj cottidic? — clccniosynasj elgrnosinas G. c corr.; fuit rlimos. — palatium] Sic G. e corr.; fuit pa/arium. — sculptaj Fuit antc ras. sru/pata. — + cruccm domini, qua ironteni nostram ct p. m. d. ccce cam s. p. conculcamusj cruccm dopunj in fronfem D. ct j>. m. d. ct eccc eam (fuit ea; corr. carn, scd m in crucem puncto not. ct in.) s. p. conculc G.? — citius dictoj dicto citius? — -j- defossaquc tahula atquc erccta] Sic G. c corr.; fuit defossamqitr ttibii/rrm cttque rrectarn. — repcr.J repjicr. — jussuquc ejusj jussu (c corr.; fuit jusso.) ejus. — cum haccj cum et hacc? — abund.J liabund. — narscsj narsis. — inilliaj niilia. — caes .J ccs. — inquitj Sic G. c corr.;
38

— 298 —
\\. \ LRIAE LECTT. \l> PAULl DIAC. HISTOR. LANGOBARD.
fuit inqiitd. — narravcris] narrabcris. — thesaurumj Sic G. c corr.; fuit /hesauri. — inqnitj Sic G. corr.; liiit inquid. — narsetis] Sic (i. e corr.; fuit narsis. — habco rcc .J rcc. hab. ?— -j- praecedcnteinj reeedente. — -{• scncmj scneni, sed m cras. — -j- hij hinc, scd nc punetis not. — -|- scquiintur] sccuntur. — dcopcrtnm ingrod.] iliopcrtnquc ingr.? — in quaj Sic (i. c corr.; fuit in quum. — quac illc — oniniaj quod ille —— omnc (c corr.)? fuit quod i/lr—omnia. — vocato — pontificcj vocatum — pOBtiBcem. — imperiali] SicG. fi corr.; fuit itrtperuH. — inipos .J inpos.?— immcns .J inmens.— in rcgni glorin eonfirni.itiir] in rc- gni s' or '"' 1 BSt confinnatus? — sjicmj In (i. cst in marg.— projccitj Sic (i. c corr.; fuit proirit. — ccn- tenaria] Sic (i. c corr.; fuit ccntaria. — immcm .J inmcm.? — quondam] SicG.fi corr.; fuit quandam.
— tentavitj temptavit? — vindcminmj Sic G. c corr.; fuit rindcmia. — clam] Sic G. e corr.; fuit jam. — COmperto] conperto. — appreh .J adprch.? — solumqucj quc om. — quotidianij cottidiani? — ut nulliis prorsus] prorsus ut nullus? — increpatumj objurgatum? — mininic ad effect pcrvcn .J ad cffcctum mi- nimac pcrvcn.? — potcntissinic| Sic G. c corr.; fuit po/cn/issimae. — tantani molcmj Sic (i. c corr. ; fuit /an /o motc. — clcphnnti] clcfant. — ut hum. crcd .J ut cum hum. crcd. sed cum punctis not. I marg. cst vix, ut cssct ut rix. — Cap. XIII. cx una pnrtcj nh unn parte? — ct pracscriptumj scri ptum omisso et, scd sujira vcrs. cst que, ut logntur scriptumque. — ah alia partcj ab alia vcro partc
— adscens.] nsccns.— contincntes SCnptomJ (i. a m. 1. conlinen/csquc srript.; scd corr. continentemquc. in dieb .J in om.? — apocrisiarius| apocrisarius. — compos .J conpos.? ■— cutychiumquej cuthiehunqufi.
— rcsurrcctioncj Sic G. c corr. j liiit resurrei tioncm. — hacj fuit hacc, scd c cras.— faroald| faroal
— spolctan.l spolit. — cxcrcitu) Sic G. c ras.; fuit exercitum. — reliquitj Sic G. e corr.; fuit reliquul.
— Cap. XIV. patriarcha] Sic G. e corr.; fuit patrtarcham, — cidcmj e Idem (sic!) G. — Cap. XV. scnticnsj Sic G. c corr.; fuit senciens. —■ immin.) iiiniin.? — cappad.] cnpnd. — ornatninquc Ituun li- linmj ornataque sun fiHa.— in clccmosynisj in hclymosinis. — comploct .J conploct. ? — quo defunctoj Sic G. c corr.; fuit quod def. — rediniitus] rcdimitur. — acclam.] ndclnm.? — -} laudibus, Inrgitus ]>o- pulo niuncra. piimus] laudibiis largita populo niuncra prius.— gracc .J grec. •— impcrio] inpcrio.— Cap. XVI. autharij autliarium?— appciiavcrunl] appillarunt?— -j- sivc] Sic G. c corr.; fuit sivae. — -j- ad- hacrcrentj adherun/ (i. a m. 1.; corr. adhcscran/? — aggrav .J adgrav.? — injustcj Sic G. c corr.; fuit injustae. — quo libcbat] quo volebat ? — pcrgcbatj Sic G. c corr.; fuit peraijeha/. — Cap. .VI//. chililchcrto| cliildeperto. — milliaj milia. — oh hoo] om. hacc G.? — irrucrctj inrucrct? — iiinunicra] corr. imuncra, fuit in muncra. — snbito] lit. h crasa in G, fuit surito. — commun. sc] se comni. ? — cbildcbcrto| childipcrto ? — ad galliasl ad cst supra vcrs. — inicrat] inhierit. — detrimcntumj Sic (i. c corr.; fuit ihtrimriilo. — potontiaj Sic G. c corr.; fuit potentiam. — Cap. XYIII. aitamj positam
— aggrcd .J ndgrcd.? — in quanij in qun. — droctulfj doctrulf. — cxcrcittiij Sic G e corr.; fuit exer- eittt, — alcmann.| alamann.? — langobardos crcvcrat, ct quia crat forma idoncus, ducatus honorcm mcrucrat; scd cum occasioncnij lanij. crer. ct quicrat scd cum occas. Giss. ccteris interpositis ouiissis
— occasioncmj Sic G. c corr.; fuit occasionc. — illicoj ilico. — -j- advcrsus qucm langobardi — ges serantj advcrsusquc langobardos — gesserat. — tandemque] Sic G. e corr.; fuit tamdcmquc. — cedcrc om.? — compulerant] canpvJcrmt G. a m. 1.; corr. conpulera^ — brcxillusj Sic G. a m. 1; corr.
hre.ri/liim. — ad solum usqucj solum ad usquc? — Cap. XIX. droctulf] doctrulf. — ndmin .J ammin.
— clnsscj classcm. — hoiiornhile| hoiiorahilem, scd m puncto not. — cxtiilcrunt] cxtullcnint. — (Car- men.J droctnlfj (i. e corr. doctndf; tuHdrortoN. — tota — urbcj toto — orhc? — scd mcntc] rediincnte, scd rrdi eras. cst.,— amansl Sic (i. c corr.; fuit ama. — ct publica] nc pullica (lcg. pnhlica) ? — con- tcmsit] eontenipsit. — dum| 1 'uit deum. — brexclli] brcxilli G. c corr.; fuit brexilla. — qui] Sic G. c corr.; fuit quo. — juvare| Sic G. e corr.; hkjubarc. — vcxillunij vixill. — ehristusj cristus. — rc- tinct| ritiniat , sed syll. re jiunctis DOt. — fnronldus] faruuldus, scd r punct. not. — vindicet] vindicit.
— puppibnsl Sic G. e corr.; fuit pupibus. — amncj Sic G. c corr.; fuit omne. — batrinoj bitrino (i. a ni. 1. hratrino e corr. — avarcmj Sic G. e corr.; fuit abar. — eoisj Sic G. e corr.; fuit cos. — con- quir.] Sic G. e corr.; fuit conquer. — suis] Sic G. c corr.; fuit sus. — maityrisj Sic G. e corr.; fuit mali/ris. — triumphntj trtuniphus c corr.; fuit triumphos. — juvatj Sic G*. e corr.; fuit jubat. — rediit| Sic G. c corr.; fuit ridil. — Cap. XX. aquilejensi] aquiligcnsi (i. a m. I.; eorr.' aquilcij.
— calced .J calcid. — synodij sinodi. — Cap. XXI. childcbcrtus] childcpcrtus. — advcrsumj Sic G. c corr.; fuit adrersus. — cosdcmj Sic G. c corr.; fuit easdcm. - acicj Sic (i. c corr.; fuit acies. — lcwigildij lcvigildi. — in cbnjugium] Sic G. c corr.; fuit in conjuijio. — lcaudrij (i. c (orr. clcandri. — haercsij heresi c corr.; fuit hcrcsc. — cathol .J chatol. — fueratl Sic G. e corr.: fuit ferat. — deij die? — intercmcratj interim. — hispnniis] Sic G. e corr.; liiit liispanis. —
- renednrel repped. — adversuml adnesum. — gotbosquej que om. G., praeterea habet gotthosquc. residebantl Sie (i. e eorr.; fuit residebat. — in siciliam] Sic G. c corr.; fuit in sicilia. — deductaj ducta.
— Cap. XXII. childebertfis—chiMebertum] ebildcpertus — um G. — mauricii] Sic (i. e corr.; fuit nniuri- ciis. -r- acquieso.] adqniesc.f— possct] possit. — adversumj advcrsus. — propcrnrcnt| propcraret? — dissensionein] Sie (i. e eorr.; liiit dissesioncm. — conqiiisitioiic] Sie (•. ccorr.; fnil coiiqiiisiiiuni m.— Cap. XXIII. diiuyium] Sic (i. e corr., in tcxtu cst di/iibium. — venctinr.| vcnec. — cct .J cnet. — + post noe tcm- pnsj post noe de tcmpore (legc omissn prnep. post »Noe dc temporc») — itincraj Sic G. e corr.; fuit itrnera. — dissidatae suntj sunt om. — atesis fluv. ranc cxcr .J tunc adhcsis (corr. addesis.) fiav. excr .1
— vcroncnsis| Sic (i. c corr.; fuit vcronensi. — licet hcatusj licct sicut ct bcatus? — scripsit] Sic G. c carr.; Ui\t st rijisi. — aquam niiniiiie introisscj aqun miniiiiac (corr. minime) introicril?, ut Amb.
— drbis] Sic (i. e corr.; fuit urf/rm. — aliqua] alia. — sed tantaej et post sed supra vers. ex addi- tamcnio. — fuerunt] fuerant. — quantae] quanta G. c eorr. — aestfVo] estiro G. a m. I. nest. a. m. 2.
— urbsj Sic (i. c corr.; fuit urbi.s. — tyb.j tib. — maximasj Sic G. e corr.; fuit maxtuia. — in fiftl Sic (i. e corr.; fuit iti ras. — dracoj dracoimm. — dcsccnditj Sic G. e corr.; fuit disc. — inguinariani] Sic G. e corr.; fuit mmmarium, — vixl om.? — virnm] om.? — percolit] Sic G. e corr.; fuit pirlu- lit. — pcr populosl pcr populum? — Cap. XXIV. In supcriore margine haec nota reperftur nb alia rcccnliore manu pallido nlramcnto scripta: ■■ Inrcni-nus, quia CLI tin. fuit ambrosius sanctM episco-

- 299 —
XV. VARIAE LECTT. AD PAULl DIAC. HISTOR. LANGOBARD.
pus , quam sanr/us gregorius papa.' — letan.| la< tan. — miiiis] Sie G. e corr.; fuit unum. — deprcc.| praec. — oetogintaj octuag.? — ad terram| Sic G. e corr.; fnit ad lerra. — e.\lialarunt| exalarant. — |etan.| laetan. — partes] partilius? — laicij Sic G. e corr.; fuit laichi. — antej Sic G. e corr.; fuit antea. — qimaecunque] quae G. e corr. ?. fnit que. — Cap. XXV. idcin] i.sdem (i. e corr.; fuit htsdem.
— britanniam] britaniam G. a m. 1. corr. brittanian. — Caj>. XXVI. aquilejcnsij aqiuliscnsi; corr. aqiulcg. — postquam] liiit qui postq.; sed qui clelet. — sacerdotnim] Sic (i. e eorr.; lint siu erdocium.
— venicns] Sic (i. e eorr.; fuit venientis. — in »rados| in sradus. — a l>asil.| e hasil.? — johanne| johaiinac. — sene] Sic G. c corr.; fuit senem. — comminans| cominans? — compul.| cnnpul. — qui tcmpore] quia temp. — desciverat| desctbcrat (i. a m. 1.; corr. ilesribucrat. — exempto| exeepto? — a Kav .j crav. ? — ad grados) ad gradus. — recep.J fuit recip. — daemon.| demon. — non injustc| non justc (i. in textu; in marg. in addit.— in marianoj in mauriano (i. c corr.; fuit in maurit lano. — aqui- lcjeiisem] aqutlig. G. a m. 1.; corr. aquileg. — dantemj Supra vers. est cm. voluitne corrector emendan- lem? — communicarat] ln G. corr. communicarct. — scliismatc| scisniatae.— cohih .j coib.— sabione| sabaione. — horUntinus] horuntius (i., ut Mod. — acilioj acilo. — delunensis] bidlunensis, maxentiut /u- lu" iim.i et adriaiius polensis (corr. spol.) cod. Giss. — coiiiniunicaveruiit | Kuit ante t:\i.communiocav. — episcopi] Sic (>. ecorr.; fuit epiopi. — severus] Sic G. c corr.; fuit sircrus. — patriciusj Sic G. e corr.; fuit juilretus. — Jlac tempestate \ Ab hoc loco in (iiss. novus Tit. XXVII. incipit. qui usque ad <• \trcrnum c.ipiit XXVI. scc. divis. Bianc. pertinct; caiiut autcm XXVH. est in cod. Tit. XXVIII. et sic porro ■aqne ad linem libri , unde in cod. capita X\XV. nuinerantur, qiiuni ap. liianc. sint XXXIV. Sed in inuce capirulorum codicis Giss. convcniunt arsumcnta et divisiones cum ed. Bianc. — cui exerc.] Sic (i. e corr.; fuit cujus ex. — in anniiin uiiumj Sic G. antc corr.; qua factuni est in anno uno. — ama- cinaj COmaciana G. in tcxtu; corr. comasina. — francion.l frantion. — suppellectile| supellectili? — insulal fuitne intulam, erasa est litera. — ibi de sing.) ibidem sing. — comniend .j comcnd.— Cap. XXYII. at veroj Sic G. c corr.; fuit adrero. — childebert] childepert. (bis). — regi se dat .j regis edat.— de higpania] Sic G. c corr.; fuit de hispanias. — -j- gcntem illam ad fidem catholicam conversam RDMC cognoveral, repromisit] gcns illa ad f. c. conversa fuisset, eani dare prom.? — Cap. XXi/l/. ad iaaperatorem mauricium dir .j ad childepertuni maiiricius dir.?— bella| bellum? — atque CH BJM cons. ab ital. remov.] atqne eos ab ital. (luit ad ital.) rem.? — proque| rcmque. — -j- laimohardi vi- ctoriam capiunt. K. v. caesi, n. c, et jam p. f. clapsij langobardi victores omnia capiunt (liiit cupiun- ttirj franci vehementer lamsi. (In marg. ,ul. udtritt') n. e. plnrani et alii p. f. clapsi (i. (lese -lan- go /uirili rictores omniii cajiiuut, F. reh. caesi; nonn. cajtt., jilur. etiam p. f. elapsi.) — exercituj Sic e corr.; fuit cxcrctliim. — nusquam| numq.? — mcmor. ] non niem.; scd non delet. — hanc tantam vi- etoriani| Sic G. c corr.; fuit hac tanla rirtoria. — haec] Sic G. c corr.; liiit hac. — pene] Sic G. e corr.; liiit jioiic. — Ciiji . XXIX. ad bai .j ad om. — theudcl.) teud. — paucisl Sic G. c corr.; fuit pa- cit. — ad bai.] Sic (i. c corr.; fuit ab bai. — ct is) Sic G. c corr.; fuit et his. — post salutationem vcrha— intah] post salutationis verba intul.?— proprie] propriac? — per omnia satis| satis per omnia?
— complac .j conplac. — vcstrae fil .j fil. vcstr.? — j poeuluin sumere praeoptamiis. Cuinque rex id fieri delierc annuisset[ poculum sunierc pracoptamus (c corr.; fuit praeoht.) ( iimquc rcx id ut fieret anniiisset (c corr. id e fieri i. e. id ctiam fieri.) — accepta (vit. typ .)j accepto? — propinavitj Sic (i. c corr.; fuit jiropinabil. — nemine animadvertcnte| Sic (i. c corr.; fuit neminem aiiiinadrerlcntcm. ■—
c faciem] a /acic e corr.; fuit afaciem. — riibore] Sic G. c corr.; fuit roborc. — nunciavit] nuntiavit. ipse rex] ipsi rex. — si/eamus \ nc\ Ab boc loco deest folium usque ad verba | in Itiutr jntlr.: a iliiis iteruni oratio incipit (non niulto ante not. Iiianc. 180.)—■ quam ob causam] qiiiim hor rausam, sed or puncto not. In marg. cst >al. quando ob ha (cctera a bibliopega abscisa sunt in marg.) — incertuiii] incertum cst?— ansul .j insul.— C .aj>. XXX. Icga(us| Sic G. e corr.; fuit legatos. — chiraeberti] childc- perti (<•( si< /i pro b per totum caput.) — cum a ronstantinopoli| cum constantinopolim. — nunciass.] nunt.
— et quia| Sic (i. e corr.; fuit et quas. — carthag .j cartag. G. c corr.; fuit ccr/ag. — ultiini iri| tillu iri cod. a m. I., corr. iillurum. — childcbcrtus| c hildencrtiis. — ainliialdiisj addoaUhu; corr. aMoilUlU.
— import .j inport. — bilitonis| bilicionis. — irruent.) inrucnt. — anilualiliis] aiidoaldus. — alii| oin. ?
— nuncianles| corr. niiiil. — doniusj domos? — inccndioj Sic G. c corr.; fuit incendi. — coel.| cacl. qiieiii] Sic (i. c corr.; fuit quae. — expectantes] Sic G. e corr.: fuit expectatis. — cx iisj ex his. — quosj Sic (i. e corr.: fuit qtiihus. — laevatuj lev.— cepit] coepit.— per placentiam vero cxerc. frane. B*q. V<t . ven. et dep.| pervenit etiam excrc. franc. usn. ver. et dep. ? al Ainbr. — <|iia <'j Fnit ijur; corr. quibus. — tradid .j credid.? — existiinantesj In (i. additur in mars. jierciiijiti sunt a rec. m. — qii.ii ] qtias. — semiana] scrmiana G., ut Amb. — apphn.] apian. — cimbraj cihra. — vili iiuiiii) britiaMHB (i.. ut Mod.— volencs] belones. — ab ejiis] ab cis ?— pro ferrnge] profer ruge.— sav one] sabione.— tridcntiiio| rridento? — pro capite) pcr caput? — solidi sexccntij snlidus niuis usquc ad solidos sex-
— ntos? — exercitumj exereitns. — inconsuetij Sic G. c corr.; fuit inconsuclis. — dyscnt .j dfctent — i luis) Sic (i. e corr. : fuit tnorbis. — inteT. ex eis] c.x eis inter.? — quid pluraj Sic G. c corr.; fuit ■ fhSn. — inltan] 8ic G. c corr.; fuit ila/ia. — pcrvagaretiir| pcrvagaret. — flrmissimis] fortissi- s? (ofir. Itirrcll. v. forli.s.) — urhcni niiiiiii ratj munierat (luit mtinitrtin/) urbeni? — constrictus| con- ictus cxcrciius? — ad patr.) ad om.? — pracber .j prcb. — g CM tale] Sic (i. e corr.; fuit geni/nlem.
pertingerent] Sic G. c corr.; fuit jiertntgcret. — Cap. XXXI. spoletiiimj Sic G. a m. 1. corr. sjio- HM. — cep.] < oep. — rcgiuin| regiam e eorr.: fuit regia. — -j- eivitatem vicinani siciliae] Sic G. corr.: fuit civ. rinram jje. — coluinna — positaj Sic G. c corr.; fuit coliimnam — jiositum. — eamqne] c (i. e corr.: fuit eam . quae. — bastae suaej asta sua. — if'i7/>. XXXI/. beni vi nto) Sic G. e eorr.; it bentbento. — cnrricolti] (i. c corr. turrictumn ,\- fuit curriculum. — Cap. XXXIII. patrnum] Si<- . e corr.; fuit jiai iium. — childeberti) clitldcjicr/i e corr.; fuit childejierto. — regisj Sic ti. e corr.; it regi. — direx<rat| direxit? — lcsati iidcmj legati (supra vers. s, ut esset legalis) idem. — suscc- i] tuseeptit. — childeberti] < bildcpi rti. — nepos] Sic (i. e corr.; fnit ncjius. — nutuiii) notum. — odainj Sic G. c corr.; fuit ffuoddam. — tantumj taincn.— caputj fuit rajiiid. — cgressumj egressus.
c I
I
UM

— 300 —
XV. VARIAE LECTT. AD PAULI DIAC. HISTOR. L AM.QBAIU».
_ rivulumj Sic G. c corr.; fuil rtbiilum ct SlC paulo pos(. — proptcrj qni prope? — posset] possit. —
lngrcssumj Sic G. e corr.; fuit ingresstis. — spatiij spac. — regressum] Sic G. e corr.; 1'uit refresnu. —• spathanij spatam ? — guntliramni] guntramnis. — guntlir.| gunlr. — expergefactusj de sontno ex- ■pergcf. ? — mirificamj Sic G. e corr.; fuit mirifica. — apparuissej paruissc. — in somnisj Sic G. e corr. per ras. Vidctur fuisse tit somnio. — qucmdatnj qucndain. — -j- et sub monte quodam inlroisset, ubi multa auri ponderaj sub montem quendam (e corr.; fuit quoddam) intr., ubi inulta auri ]iondera. (e corr.; fuit pondus. Lege vsub moittcm qucnt/am.') — efTossus estj est om. — inaestim.J inestim. — cibor.J cvbar. — magniludinisj Fuit magitistttdinis. — pretios.J pree. — liicrosolymam| bierussoliniani.
— idem] fuit eodem; corr. idem. — cavall.J caball. — compar.J conpar. — relalu] Sic G. e corr.; fuit relatum. — Cap. XXXIV. intcrimj Sic G. e corr.; fuit intereim. — apudj In G. est supra vcrs. — ohildebertnm] cbildeperluin.— mortentj morte G. a m. 1.— cidem nunciarct] ei denuntiaretl— expeteretj cxpetereut. — aliquotj Sic G. e corr.; fuit aliquod. — rcginani — tbeudelindainj regina — teudelinda?
— quacj quia? — pcrmiseruntj permiserunt eam. — in regia — dignitatej Sic G. e corr.; fuit in re- giam — tltg/tittitem. — quem vol. | queni ipsa vol. ? — clig.J Sic G. e corr.; fuit e/eg. — possetj possit.
— cousiliumj Sic G. e corr.; fuit consilio. — isdemj bisdem. — Oiiem] cui? — aliquot] aliqua. — quae euni| Sic G. e eorr.; fuit qui cum. — dcbcrej deberi. — -j- osculari ait, quem oseuluin sibi ad hos jungcre oporterctj osculari aitque os culuni ad os jung. oiiorlere. — cclebr.J caelebr. — agiluljus] agilulf? — eratj fuerat? — inchoante] inc hoante (sic) G. — novcmbrisj novenibrio. — »Explicit libcr tertius. Inci/iiiuit capitula lil/. III/. ExpKciunt capitula libri quaiii. Incipit liber llll' u > (cod.)
I .il». IV. Cap. I. agilullij agilulf? supra lin. addita altera i. — qui ex castellisj quia ex cast. (i. a m. 1., sed a cxpunct. — ■ aliq. captiv.J sccuni aliq. capl.?— hrunihild.J brunichild.— prelioj praccio.
— redem.J redini. - trideiitinorum| tridriiiot uin ? — obtin.| optin. — qua el iinp.] et oin.? — Cap.ll. inulliludo] iiiagniludo? — cetcrae] caet. — cet.J caet. — hae mir. dictuj ct mir. dictu? — hcrbasj Sic G. e corr.: fuit herbae. — exiguej cxiguas? — contig.] non contig.? — oihilouiiuus] niliilboniinus. — Cap. 111. hiis] his? — agilulfusj agilulf? — connnunivitj Sic G. c corr.; fuit communuit. ■ — cum eo] cutii rege ? — comacina] commacina. — reclusitj se clausit. — agilullusj agilulf— eomaeinani] eoiu- macinam. — quemj Sic G. e corr.; fuit que. — in gratiamj in gratia.— contra agilulfum regemj contra regem agoncm? — Cap. IV. gradosj gradus. ■— histrianij bistria. — niniium gravis] nimium errabis; supra vers. cst gravissima. — avaribus] avaris? — childebertusj chi I depertus. — praelioj proclio. — mil I ia ] inilia. — caesa| cesa. — hyemsj hyemps. — -j- et interim fluvii quasi rivali cruoris emanave- runtj et inter rcni flttvii aquam rivulus cruoris emanavit? ■— Cap. V. et beat.] ac beat. — papa greg.] greg. pap.? — quatuorl qualluor? — compos.] conpos. ■— colloq.] couloq. — theud.J teud. — deditain] Sic G. c corr.; lu.it dcdita. — Cap. VI. reginamj om.? — multum utilitatis] ntultum uttlttas G. a m. 1.; corr. multam utilitatem. — substantiasj substancias. — duml cum? — hujns] hos. — suppl. rex per- inolusj su]iplicatione cjus (supra vers.) permotUS. — et eath. fidem tenuitl et (corr. ad supra vers.) cath. fid. tenuit. (corr. tendit.) — Cap. VII. hiisj bis? — a childebertoj ab childcpcrto. — inj om. — scla- voruinj Sic G. e corr.; fuit sc/aborutn. — provinc.] Sic G. c corr.; tuii ]/rir. — Cap. \ III. exarchusj exharchus. — rccepilj retinuil? — sutriuin| trium in textu; supra vers. syll. su a rec. m. — hoitaj hortain. — tuderlum, aineriaj (udera ameria. (« ulroque loco a rec. m.) — vita priv.] Sic G. e corr.; fuit vilam priv. — advcn(uj Sic G. e corr.; fuit adictilum. — greg. pap.j papa greg.? — ezechielel ezechielo, sed o puncto not. — homiliisj homcl. — agilulfusj agilulf — compos.J conpos. — maxiinej Sic G. e corr.; fuit maximae. — theud.j teud. — sicut eamj sicut ctiam. — grcgoriusj papa greg.? — adiiion.| a m nton. ? — cum eodem sanct. pap.J cum codem viro s. pap.? — Cap. IX. ad facieiidain pa- cemj ad faciendum pac? — thcud.j teud. — henignej Sic G. e corr.; fuit bcnignae. — iinpendentj impcndcrc. — renunc.j renunt. e corr. — monstraretis] demonstretis?— qui ita] quia ita? — conccditj concedat. — deprec.J dcpracc. — compcnsetj Hoc voc. deest in G., sed in marg. notatur reddat post ricem. (quarc lege: vicem reddat.) — quatinus| quatenus.— renuatj G. e corr. rennuat; fuit rennuit.— amieiliainj amieiciani. — partiunij pacis. — se dcdcritj ediderit, omisso pron. se. — Cap. X. ln (i. nulla esl dislinctio novi tituli, scd haec inscriptio repcritur litcris majusculis »ltem episto/a ejusdem ad agt/tilftim regem.< Ouarc usque ad cap. XLVII. ed. Biane. in eod. ubique uno capite minus nume- ratur, ita ut cap. XLVII. in cod. sit titulus XLV. Cap. autem XLVll. divisum est in cod. (iiss. duobus cajiitibus, unde ab hoc capite uno tantuin capite dilfert cod. ab ed. Bianc, ita ut cap. XLVII. sit in eod. parlicula XLV. et parlie. XLVI. et sic porro usque ad cap. L., quod cobacrct cuni eap. s. tit. cod. XLIX., undc cap. LII. ed. IJianc. est in cod. Tit. L.) — referoj rcferiinus? ut Mod. — nostramj vcstram. — pacem, quam utrisque partibus credebamus esse profuturamj pacem, quae utrisquc csset partibus profutura? — ordinastisj ordiuatis? — -j- deuin vos, qui auctor est ejus, amare monstrastisj deum (supra vers.) qui auctores (es punctis notat.) ipsius estis amore nionstrastis. (lege «deum, qui aiictor ipsius est, amare monstrastis.«) — debuitj babuit? — prodcssej prodesset. — a nobisj a vobis.
— charit.J carit. — vosj In marg. inferiorc extat. — maximej Sic G. e corr.; fuit maximae. — exem- plis] epistolis? — purcj pure, sed punctis not. et supra vers. est summopere, ut habet Amb. — qua- tmusj quatenus. — grat. ag.J ag. grat.? —• latorcs veroj lata vero G. a m. I. Uieta vero a m. 2. — liter.J litter. — quo decuitj quod debttit G.: debtiit habet Mod. (leg. quo debuit.) — affectuj G. e corr. affectum; fuit effectum. — et quia pac.J Sic G. ante corr.; qua factum est r,et qui.« — propitioj pro- picio G. a m. 1., t supra vers. — nunciaruntj nuntiarunt G. a m. 1., supra vers. itiiittiavemnt. ■— Cap. XI. mcnse| mensae. — apparuilj paruit. — stellaj Sic G. e corr.; fuit stellam. — cometaej co- metis? — temjiorisj Om.f — johannesj Fuit johaitiiis. — marianuin] marianus. — civisj eives. — euinj G. e corr. euin. — in tridento] intridentam. — Hisdem] isdem.— millia) milia.— super sclavosj dum super exclabos G. a ni. 1. (cfr. lictltmann I. c. Vol. 7. p. 278.); corr. dum super sclavus. — ir- rUUntJ iuruunl. (leg. dtim super sc/avos inriitiitt.) — in italiamj Sic G. c corr.: fuit in italta. — populisj populo? — Cap. XII. childebertus] childepertns. — vigcsimo] vicesimo. — vi venenij Eras. est in (i. vt et corr. veneno. — exlinguiturj Sic G. a m. 1.; corr. exttiigiitintur. — hunij Sic G. c corr.: fuit huiiut

— 301 —
___ XV. VARIAE LEl TT. \D PAULl PIAC. HISTl IR. LANGOB IRD. _
( fuitne humdtj — iivarcs] Sic G. e corr.: fuit arari. — I» !■&!■■] turingam? — thcuilcborto] thcode- pcrto | — IkeMerico] IfctllJwicof kuafj Sic (i. c corr.: fuit hiimii. - rcgnumqiic] reanuin quoquc.
— cliildchcrtij (lulili jM rti. — Ca/i. [n r nl tcmpus| p< r idcm tcni|iusy — hunoruin| hiiiiiiorum a m. 1. — Cap. XIV asilulfusj agilulf?— thcudcricoj Sic G. c corr.: fuit thrudir. — rege franc.] franc. regc?— perpetuam| Sic G. e corr.: fuit perpelam. — asilulfus rc\| aso rc\?— warnecautiumj uuarnc- catium? — Cap. XV. rursus] rursum ? — ravcnnam| Sic G. e corr.; fuit rarenna. — oramj hora (i. a m. I.; corr. ura.— Cap. XVI. tunc| tum ? — in coclo] in caelu (i. e corr.: fuit m raeliim. — hastae] haste (i. c corr.; fuit hosfe. — thcudihertusj thcodcpcrtus? — cloth.l chlothar.? — afflixit) adflixit? — Cap. XVII. spolctumj spolitium?— bcllum| Sic (i. e corr.; fuit bello. — victoriamquc] Sic G. e corr.; fuit victoriaque. — patrassctj pefra.net (i. a m. 1.; corr. impetrassrCf — strcnuc| strcnnuc.— vidissc] vidissct. — tbi) mihi. — clypeo] chlippco. — spoletuni] spolctium. — sahini| savini episcopi?. ut Mod.
— cujus haec] cujus et hacc? — sabin .J savin. — O/ui potcst licri| Et potcstlieri?— aliquod) aliquid.
— pracstct] prestet. — desil .J dissil. — ipsej Sic G. e corr.; fuit ipsac. — sabinij savini. — affirni .J adfirm.? — protcxcratj Sic G. e corr.; fuit prospex. — sabin.] savin. — praelio) proclio. — faroaldij faroald? — superiorisj siipcriori (i. a m. 1. * add. a m. 2., ut essct supcrioris. — f unus cx ipsis, qui cum victoriam adcptus essct, nouiine tbcudela])ius| unus ex ipsis, qui cum victoriam (e corr.: fuit rutoria) nanctus cst (n altcrum in naintiis cras. et r supra vers.), nomine tacdelabius (leg. unus ex tpsis. >/'" cum rieturiam nanctiis essit. nomine Thciidelapius. — Cap. XVIII. cassinoj (i. e corr. eas- sinuin; fuit casinum. — diripicntcs| Sic (i. c corr.: fuit airipiens. — nc unum quidcml nec iinum. onussa part. quitlem. — de monach.] ex mon.? - - complcr.] impler.? — qua dixitj quod ili .rit (i. a m. 1., corr. quo dixil. — conccd.| ccder. ? — compos .J conpos.— quacdam| i /ucdam (i. c corr.: fuit quidem.
— supell.j suppell. — poterant| potuerant? — l'actcruin| Siqiiiilcm? — destr .J Sic G. c corr.; fuit distr. — Cii/i. X IX. ail bunc| Sic (i. e corr.; fuit adhuc. — arigisj ad arigis. — cpistola] epistula? — greg. pap.) pap. sresori? — Cap. XX. arigis| arigiso (i. a m. 1., ut Mod.; corr. arirhiso. — rcvcra] Sic G. e corr.; fuit reveram. — contristarcj contristari. — mnximcj Sic G. e corr.: fuit maximar. (ini- tiali lit. fOaximae.) — potcrit] potucrit? — ecclesiasj ecclcsiam? — sabinoj savino. — briccoruml briltiorum. — et usquel ct ut usque? — petiaHM] syll. tim supra vers.; in textu cst pet. — qui in loco] qui in illo loco ? — bobiis) bubus? — dcbcantj Sic G. c corr.: fuit debeatis. — quatinusj quatcnus.— xenium| cxcnium. — transmittimus) transmittcmus. — exhibcnt| exibcnt. — gloriosej Sic G. e corr.; fuit gloriosae. — possjmus m>Iiis | vobis possimus? -- pracst.| prcst. - Cn/i. XXI. godcscalcoj Sic G. e corr.; fuit gud. — ct ad arb .J ad supra vcrs. cxtat. — ravcnnatium] ravcnnantium. — 1 agilulfus| agi- lulf? — isdenij Sic G. e corr.; fuit hisdem. — thracia) trachia. — Cap. XXII. theud.] tcud. — millib.) milib. — quo in locoj M om. ? — gothorumj KOttborum? — construxi 1 1 Sic G. e corr.; fuit conlruxit.
— Cap. XXIII. suum pal .J sibi pal.? — f aliquid ct| aliquod ct? — f dc lnng. gcstis dcpingi fccit. In qua pictura manifestc ostcnil. qnomodo] dc laimohardorum — manifestc ostcndiuir (sic!) (■. In inars. cst ntu langobardoriim . ut cssct ile langubartlorum ritu manifestc ostenilitur, quomodo, cctcris omissis.
— siquidcm < crv.) NtM dc ccrv., ut Mod. — faciej faciac. — dimissos) Sic G. e corr.; fuit demisso.
— in atranme pttteaj m utraquc partc.— ornata] sic .O. e corr.; fuit liurtana. — colorc] Fuit culoru.
— polliceml poficem. — penej pene; corr. pedis, ut habct Mod. — hosis] osis. — equit.| aequit. — tubriisos) tyltngos. — consuetudine) Sic G. e corr.; fuit consuetiidines. — traxerunt| traxerant? — Cap. XXIV. patavium) patabium. — fortissimc] Fuit fortissimae. — isne] isni? — fiierant] fucrunt?
— ravennamj Sic (i. e corr.; fuit rarenna. — Cap. XXV. agil. lcg .J jeg. agil.? — nunciar .J nuntiar.
— deNBcJ denut — sclavisj sclabis. — vastavcruntj rastarere G. e corr. ? fuit rastabere. — Cap. XXVI. tbcud.) tcud. — adaloaldus| aldaloald? — repulso) cpulso. — gallicino) galinico. — smaragd .J Sic (i. c ras.: fuit ismaragd. — Cap. XXVII. Maurit.) mauric. — uno et vig .J unum el vig.?— theodos .J thedos. — Focaj focatc ? — dimicans| Sic (i. e corr.; fuit dimigans. — huni| hiiiini? — Cnp. XX\III. forojuliij forojuli? — adaloaldtis] adaloald? —■ in sancto] (i. supra m habet a. — tridento| Sic G. e corr.; luit trulrndo. — fccimusj facimus? — Cap. XXIX. iis dicbusj his dieboaf — quod e causa] i/iiia ile causa G. a m. (.; corr. qua de causa. — agilulfus rex] rex agilulf ? — mcdiolanoj mcdiola- nium. — quos eij Sic G. e corr.; fuit quas ei. — avarorumj bavaruin. — in solat .J in G. est supra vers. i pro in. — cepitj cocpit. — pari etiam modo cxp. Mant.| pari ctiam modo cxp. etiam mant. — qui crant in ca| qtri in ea erant? — ingressusque in eam dic iduunij ingressus quoque cst in eandcm' (fuit in eadem) idus. (leg. ingrcssusque est in eam die idus.) — brcxillum| pressillum. — oppidomj Sic, (i. e corr.; fuit opidam. — Tugerunt] fugierunt. — ad kal .J ad om.? — indictioncj Sic G. e corr.; fuit indntoone. — octava] Sic G. c corr.; fuit octaba. — etob.| ct om. — theudcbertus] tcudcpcrtus— niillia| inilia. — Cap. XXX. gregorius] greg. papa? — in locumj in loco? — ■peatolatosj apostolicatus? — sabin .J savin. — tuncj om.? — hyemsj hyemps. — famemj Sic G. e corr.; fuit famae. — deced .J re- ced. — libet nic sanc) libet sane me? — scriptisj om. — quandamj Sic G. c corr.; fuit qiiadam. — qaUMtaeOHej Sic (i. <■ corr.: fuit quanlaqiie. — maurit.| niauric. — (jusquc fil.| et cjus fil.f — in custodiaj Sic G. e corr.; fuit in custodiam. — sabin.) savin.— sub apocrisiarioj suo apocrisario. (fuitne suo sub apocrisiario?) — scrcnissimisj om.? — si ego| sic ego. — f in mortem lansob. me miscere voluisseni, bodic lang. gensj in mortem vel laiigobiirdorum gens, nec etc. cetcris omissis G. — isdcm| hisdcm. — in cast.j in cxtat in marg.— die, quaj di qiiam (i. a Bl. I.; corr. dicam qiiam. — abductusj addictus. — mcj om. — bonifacioj bonifatio. — dci] om.? — hominumj om.? — et incred .J ct om.?
— scse voluit admiaeeii] se no/uerit (leg. voluerit) ammueerit — Cap. XXXI. adaloahlusj ad ada- loaldus. — patrisj Sic G. c corr.; fuit patri. — astanl.j adstant. — thcudebertij theudiperti (bis). — dcspons.] disnons. — eidem] Sic G. e corr.; fuit idem. — Cap. XXXII. francis — pugnantibus] franci
— pugnantcs? (num cst Nominativus absolulus. qui frequcns est apud medii aevi scriptores, unde in rccentiores Romanas linguas reccptus est. Dc antiquis v. Drak. ad Liv. 44, 40, 1. Munk. ad Hvftn Diss. p. 4." % Astron. II, 5. 368. Cfr. Paul Diac. hist. lang. V, 2. Infer haec bert.) — fulminej luit flumine. — ictusj ictus est? — Cap. XXXIII. agilulfus| agilulf? — smaragdoj Sic G. e corr.; ftut
38*

— 302 —
XV. VARIAE LECTT. AD PAULI DIAC. HISTOR. LANGOB .Uil*
siiKirrigdus. — millia| mili;i. — halaewnl balneus? — urbs] urbis. — coclo) caelo. — cometem] Sm <•• e corr.; fuit cumitem. - agilulfus| agilulf? — Cap. XXXIV. hiis] his? — ordinatur] ordi- natur in loco ejus? — grados] gradus? — romanis| romanus? — antistes| antestis. — cometes] cometis G. e corr.; fuit comiti.s. — cpiphanius) Sic G. c corr.; filil cptphtinus. — Cap. XXXV. nuillos] fSic G. c corr.; fuit multo. — interfceitj Sic G. e corr.; fuit interficit. — isdem| hisdcm. — caputque| capudque. — Cap. XXXVI. agilulfus) agilulf? — stabilicianumj stablisiainim. — focam| focaccm? — iidem] idem. — Cap. XXXVII. filiis] Sic G. e corr.; fuit filius. — bonefacio] G. e corr. bonifacio. — priniam] prima. — papa) Om.? — bonef.] bonif. — panteon| pantheum. ■— voca- hantj vocabatur? — idololatriae] idolatriae? — lbi] ubi. — daemonum| daeinoniorum?— erat] au- gebatur corr. atjebatur , ut babet Mod. — ac . . . remp.] om. G. haec verba. — hierosolyni.J hie- rosolim. — sanctorumj sanctorum vel comniunium ? ut Amb. et Mod. — abdue.J adduc. — fo- cam] focantem G. a m. 1., sed eras. n, ut csse focatem (leg. focacem.) — ejusd. fil. eracl. suscepit regend.J cracl. ejusd. fil. regcnd. susccp.? — innumerabilij Sic G. e corr.; fuit iiaiiiiiiirtilnle. — Cap. XXXVIII. forojulianus] Sic G. e corr.; fuit forojulanus. — immens.] inmens.? — omnibus suis pene| omnibus pene suis? — forojuliani castriinunivit septa| (orojuliani castrimonii (eorr. castrimonia) septi configit (corr. confutjit.) — caco| cacco. — radoaldus] railoald? — grimoaldus] grimoald. — puerili| pucruli. — erant constituti] erant om.? — quatiior) quattuor. — tenemnaj retinemus? — comniunieranl| communierunt. — hiisj his? — nemaso, osopo| nemasosopo. — reuniaj rcuma. — inexpugnabilis] in rst supra vers. — hunisl Sic G. e corr.; fuit liunnis. — eoniiminiere] coinmuiiilicre, sed b puncto not. (leg. communircrc.) — forojulian.j Sic G. e corr. bis; fuit forojulan. — possetj Fuit possit. — ciqiir] ei quoque. — si se] si eam? — eamque in malrimonium spop. accip.] eamque se in matr. accip. spop. ?
— forojuliens.j forojulens.? — castraj castri. — aper.] apper. — suam| Sic G. e corr.; fuit sua. — hostem| hune? — forumjuliij forumjumi. a m. 1.; corr. ii. — diripuitj deripuit. — ipsanique| ipie om.? — abdue.) adduc. — reper.] reppcr.. — colloc.J conloc. — et adj et om. — qucm saer.| quod saer.? — perimere, glad. stat.J gladio pcrhim. stat.? — parvulosj Sic G. c corr.; fuit panol. — rodo- aldus| raduahl? — adsccnsis] ascensis. — griinoaldum] griniiialduiii ? — sc tenerc non p.] rctinere non posse? — lacrym.J lacrim.? — appreh.l adpreh. ? — ut sc contineret] ut si possit se continere (leg. vt, si posset, se contineret.) — inanuj Sic G. e corr.; fuit manum. — eomperto| conperto? — et rcl.J sed rel.? — grimoaldus| grimoald? — compreh.| conprch. — appreh.] adpreh. — \ avarem quantulo annisu valuit, captis in verticc perc.] avarem qiiantuliim (corr. quanlulo) adnisu (eorr. Mlflt] valuit, in capitc perc? — grimoaldusj grimuald. — laetabundus| Sic G. c corr.; Aui Ittt/aliiii /ilis. — liberationc suij lib. sua? — nuntiataj Sic G. e corr.; fuit nunciato. — interitu| mli rilinn, scd m puncto notat. — inacst.J inest. — abduc.| adduc. — extititj exstitit? — ■varumj Supra vcrs. corr. ararorum.
— in matrinionio) Sic G. e corr.; fuit in matriinonhim. — novissime| Sic ti. c corr.; fuit noris .siniac.
— campoj Sic G. c corr.; fuit campum. — acuminej cacumine. — ab avaribus| a barbaris. — putref.J putraef. — exbal.J exal. — focterej Sic G. e corr.; fuit foctare. — avaium] avaroruni ? — utilej Sic G. e corr.; fuit ntilar. — fbem.] fcm. — contig.j conting. — Cap. XXXIX. In cod. Giss. hoc caput cum capite praccedentc conjunctuni essc supra diximus. 1'orro in marg. cod. Giss. a rcc. in. no- tatum est: »De ista cruce ineantea usque ad a/ia require tle i/le omo, qui hunc Bbnon fecit.' Sed cgo haec plane non intelligo, in primis cum nusquam crux exstet in hac parte codicis. — cxigit vcro locusj cxigit (c corr.; fuit exiit) vero nunc loc? — postulatj Sic G. c corr.; fuit po- stulat. — lang. gensj lang. rex? — leuphisj leupicliis? — aliquod annisj aliquot (e corr.; fuit aliquud) annos? — reliquitj Sic G. e corr.; fuit reliquid. — compreh.J conprch. — forojuliensi] forojulensi. — avaruin] avarorum ? — cxulesj exules G. e corr.; fuit exsules. — qii:ituor| quat- tuor? — lupicis| lupichis? — autorej auclore G. e corr.; fuit auclorem. — abiicere| abicerc. atquej Bis boc voc. extat in G., sed semcl puncto not. — libertatis) Kuit liberatis. — sluduit] Sic G. e corr.; fuit studiit. — reped.J repped. — iterj om. — aggress.j adgress.? — arripuitj Sic G. e corr.; fuit adrip. — tantum phar.| firctr. tantum? — factus cstj cflcctus est? — cuinque| que om.? — quem exig.j quia exig.? — sumcrcj summerc. — possctj possit. — lupus ictum| lupus isdcm ictus (niini idem?) — ab ejus vis.J sic ab cjus vis.? — projic.J proic? — videtque] viditquo? — qui dormis| quid dormis? — ducta autemj autem om.? — compet.j conpet.? — eij ( orr.; fuit eis. — tendeie| ad- tendere? — admon.J ammon. — ortusj hortus. — non hab.J non om. — haberetj Sic G. c corr.; fuit halnre. — rubis| Sic G. c corr.; fuit niris. — ornuiii| hOTMUB, — repcr.l repper. — iu hac| in ea? — suam pharetranij Sic (i. e eorr.; fuit sua farctra. — quas| fuit quos. — ab n-| ab bis. — ariehimj arichis.
— warnefr.l iiuarnefr.? — warnelr.J uuarnefr. auteni? — theudel.] teodel.? — sua] om.? — arichim) ariebis. — Iiis] haec — dc propriaej de om. — tramiteiiij Sic G. e corr.; fuil tramitc. — Cap. (XXXVIII. cod. Giss. et sic porro usque ad XI.VIIII. pro ed. Bianc. LI.) — forojuliensi ducej duce foro- julensi? — regcndunij gerendum? — suscep.j Sic G. c corr.; fuit suscip. — hiij hi? — Zeflia| azcllia, corr. aijellia. — medaria] medaria (i. m. 1.; corr. medalia. — possed.] Sic G. e corr.; fait JNMfMi — iidem] idem. — forojulianisj Sic G. c corr.; fuit forojulan. — persolvcruntj Sic G. e corr.; fuit per- solrcrcnt. — Hos prom.J i\am prom.? — sibij om.?' — filium| ln marg. ««/. fi/tolum.- — comper.j conper.? — prael.] proel. — f hac ill. disp. q. obv. hab.J Om. haec G. — + poterant true.| ut pote rant trueid. ? — Cap. XIA. forojiilian.) Sic G. c corr.; fuit forojulan. — radoaldus| rodoald { — gri- moablusj grimoald? — potestate) Sic G. c corr.; fuit potcstatem. — cxindc] et exinde? — ad ari( hini| ad aricbis. — paedag.] pedag. — hiisj his. — bajoar.| Sic G. e corr.; fuit httluar. — bajoar.| bajoar. G. e corr.; luit bajar. — Cap XLIl. agihllfna) ngilulf? — itcniqiie| ilerumque? — pacem] paeis con- cordiam? — renovatj renovavit? — iiiliilomiinis| inliillioin. — martio| mareio. — qui usquej Sic G. e corr.; Iuit quousque. — anecinctan] succincttm (i. c corr.; fuit succoictum. — caaanos.] conpos. — agilullus] agilull. — iteratoj Sic (i. e corr.; fuit iterata. — compos.j conpos. — hiis| lus? — theu.le- berlus) theudepertus. — pmduaMw] gundiiald ? — theud. reg. germ.| germ. teod. reg.? — seiente| Sic G. e corr.; fuit scientem. — Cap. XLIII. agilulfus rex] agi/u/f, omisso voc. rex? — cst apneil .j ut om> (feg-

\\ VARIAE LE< TT. Al> PAULl DIAC. ERSTOR. LANGOBARD.
tffeUatus e.st.) — adaloaldo] adaloald? — pueroj Sic G. e corr.: fuit /iiirrum. — llicud.] tcud. — BBD liiis] sub liis? — dationcs| donationcs? — cuin] dum? — adaloaldus] adaloald? — arioaldusj arioal (feg. atioaU) ■ — notitiani) Sie (i. c corr.; fuit nutio. ■ — niin. aliq.] aliq. min. i — scotlioruinj BOttborom? — Imovius] luxoviuin. — coc nobioqiicj ccnohiiiinquc ? Fnit oliin rr/tubium. — cottiis) go- tiis. — millib.] milib. — Ca/i. XLIV. arioaldus| arioald? — lanuobarc.] In marg. est rt antc Itintj. a ni. 'I. addit. — bseres .1 bcrcs. — patrc] patri. — pracsid.] resid.? — cpiscopus] om.? — civnatc| om. — quas solaj Sic G. e corr.; fuit quti so/a. — rctinebant] rctincbaL — scric] scriac. — compns.j conpos. — codicemqne] Sic G. c corr.; fuit codir/qur. — scpluges.| sr /i /utigisimus. — edictil acdicti.
— Cap. XLV. In cod. (iiss. boc caput usquc ad vcrba Itjittir ctc. Ctun priorc cohacrcl. I vcrbo autciu rlyttur~ novum cap., i. c. Tit. XI.III. incipit. — -j- Ad hunc rcgem A. d. B. f. s. Aionem dirc.xit] Suuin quoquc filiuin ad hunc rcg. Ar. Ben. dui Aione dircxit? — roman.j a roni. inal.? — potio) Sic G. e corr.; fuit pocio. — nunq | iiuinq. — [( ap. XI.V. (Til. XI.III.)] arichis] Sic (i. c corr.: fuit arigis. — films suus| suiis fil.? — possctj possit. — Cttp. XLII. -j- quinquagiiita lcnucrat annis| Sic plane G.— ain] aio aiitcin? — radoaldus ct ^rimoaldus] radoald ct grimoald? — cum anno ct mcns. mana] cinn jani aanom ct m. q.? — bencventanum] bcncvcntanoruni. — longc] n longr G. a m. X; luit nr /tnitji
— radoaldo ct grimoaldo] radoald ct grimoald ? — irrucnl.] inrm iit.? — viris] aliis G. ■— radoaldn| radoald? — nuncial.] nunt. — quumqiic propter] quuinque cos propt. ? — rethlidissct| rrtltlttlt.wtI G. a m. 1.; corr. uidisset. — irrucns niagnaquc| llacc om. G.— stragc cos postcrncns] eos stragc prostcrn. ? Cti/i. XLVII. roatanoraml ln G. a multo rcc. m. supra vcrs. add. cst /tiiigtilnirdori/m. — luncnsc| luninsi? — littore] litorei — ccpit] coepit. — forojuliij forojuli? — ct roin .J et om. — acmiliae] cmi- liac. — qui| quod. — scultcnnaj sciiltt itliiin G. a m. 1.; corr. scu/trnta. — inillia] milia. — niagna- que fuil| liiamiaque tunc fuit? — scabierum] scabcriini. — Apud llcnevcntum] Ilic incipil in (iiss. nnvus Tit. XLVL — niortuo| Sic G. e corr.; iuit niortuiim. — radoaldo] (i. e corr. radoald? fuit ru- dtititild. — ducej Sic G. c corr.; fuil dtirrm. — grimoaldusj griinoald ? — ducat.] Sic G. e corr.; fuit dorat. — samnitium] G. c corr. samnium : lint samiiirtum. — vig. ct quinq.] qiiinqiie etvig.? — itta| ita.
— cum| dnm. — graecisj grccis. — orac.j Sic (i. e corr.: fuit horar. — inichaelisj Qm. 1 dcprac darcn(ur| depracdarcnt? — grimoaldus] grimoald? — cacdej cedc. — Cap. XI. VIII. (Tit. XI.MI ct gic pnrro iisquc ad cap. I..) — quatuor| quattiior. — rodoaldo] rodoald ? — rcliquit] Sic (i. e corr.: fllit rrHquid. — rcpcrit] rcppcrit. — nunq.| iniinq. — quotics enim cumquc] qiintiescuinque cnim? — joann.j johann. — velut] velud. — imjuifs. | inpuls. — Cap. XI./X. (Ttt. XI.VIII.) — rodoaldus] ro- dnald — gundibcrgani] giindipergani— thcudcl.| tcud.— sibij nin.? — in honorem] in honorc.— gundi- bcr;a| guiidipcr^a. — peplisque| pirpltstpir . scd i prius puncto not. — optimc| Sic G. e corr.; fuit tipltmae. — ct ejus| et om.? — quicscit] crcscit. — quum de| dawaa? — populo) pupolo. — astante] aaat —■ Ctip. L. (cohaerct in (i. cum cap. XI.IX.) — rodoaldus] rodoald? — uxoreiii] Sic G. c corr.: fuit M SSIII — sluprassct] Sic (i. e corr.: fuit strupasset. — ab coj ab codcni? — rcgimincj Sic G. e corr.; fuit regiiiiiuae. — aripcrtus) aripcrt? — gundualdi] gundoaldi?— tbcud.] teud.— dominij om.?
— niarenca] Sic (i. a m. 1.: corr. mari/ira. — qund ornamentis] quod ct ornam.? — subst.] et supra vcrs. add. — Cap. Ll. (Tit. XI.IV.) — • hcracl.j eracl. — heraclcon| hcracloncs. — in locuni] in loco.
— heracliij hcracli. — iinperavitqua nienses octo et vig.| qui iinpi ravit nwBSSS vig. et octo? — CSatf. /.//. (T. L.) — cacsara] ccs. — pcrsidcj pcrsidae. — privatoj Sic (i. e corr.; fuit priratu. — hnno- rificc| honorificae. — aliquot) aliquos? — quatiatls] qualciius?— nunc.] nunt.— volumus| Sic G. c corr.; fuit iwffllllll — quac caaaj Sic (i. e corr.: fuit qiiem rum. — mox ut eam conspiciunt] mox cam legati Mnsp. (leg. niOJS ut eam Irg. ronsp.) — provolv .J Sic G. c corr.: fuit prorulr. — quod eain| quia eam ?
— rcgi nune.| suo rcgi reiuintiant ? — snllibaaj militibus (Sic fragm. cod. Cassrll. v. lirllimrin/i a. M4.)
— dignc| dignac. — in chr.] in om. — forojulii] forojuli? — fornjiiliensij fnrnjiilensac. — spoletom] spnletium? — qiioqucj om. — thcudclapio] tciidelaupo. — Cap. I.lll. (I )eest in cod. (iiss., non tamcn. qund Inliuin cxciderit. scd librarius ipsc omisit, nulluin enim dcfectns sujaOBl conspicitur, scd scqiiitur
subsi riplio. i ..t/ilntl Itlitr i/ii/rr/n*. Capitulorum lllili \ si...... i.i incipit a cap. XXII. i I tnSQ BCqllitar,
■E.rpltriunt rapitula, itir i/iit librr Yttts."
I.ih. V. Cap. I. ninMaldaa] grinnniald ?— rcgnn] Sie G. e corr.; fuit rrgnnm. — sodcbcrtumj godipcrtum? — extinxeratj e.xtincxcrat.— dilatum] Sic (i. e corr.: fuit tlotalum. — Cap. II. comperitj conperit? — bertaridomj pcrtarit?— scythiam| seilthiam. — pettSSe] appctisse? — avsram] avarorum ?
— bcrtariduni] pcrtaril? — paccm, quam langobardis et secum hactcnus liabucrat| ciim lansobardis ct ksoaai paccm qsjam arieaas babaaraif — svaisuuj avarus. — ascito] saacita? — bertsTidol partarit?
— bcrtaridus] pertarit?— ■jrunosiaaaa] grrmaaaldsna (his)? — revertena] sevarsaa? — bnaalnMriJ unul-
filin. — qui siiiini ri adv. iiunt.| qui rjns BoV. nunt.? — viruni] oa*. (i. ciiin si^no, quo deesse Ifaid signi- ficatur, quod plcrqaxfae in marg. additur. — bcrtaridiiiii] pcrtarit? — fule| fidem. — "f intcr baec ftrtandui oaVtWMW»] iater bacc pertarit autltrns . sed i punclo notatur, ut cssct audens. — grinioal- iliiin| griinuualdiim? — atque] Sic G. e corr.; fuit adqur. — ad os saoaVj ad suum osculiim? ■— ad qiicin| at/q. (i. a m. 1.; corr. adt/ue. — bcrtaridus] pertarit ? — inqiiit] Sic (i. c corr.; fuit inquid. — siun| Sic (i. e corr. pcr ras.: fuit sus. — jurancloj jiirejur.indo ? — in mcam fidcmj Sic G. e corr.; fuit in mea fdr. — mali in aliquo| in aliquo mali ? — dc tc] de om.? — eij eis ? — spat .J spac. — li (is |nt.| Sic C. c corr.: fuil hospir. — praeb.] preb. — post vitac labores] (i. a m. 1. poto elabores. corr. in mare. pott ta/rs labures. — quaceuiiique] quaeque? — bortaridus] pcrtarit? — hospit.j hospic.
— a rcge) Sic G. e corr.; fuit agrre. — vidcrcnt) Sic G. e corr.; fuit riderrt. — notitiaj Sic G. e corr.; fuit notir. — irrnrnp.] inrump .V — adulatores| adol. — bertaridns] pertarit ? — privarctiir] pri- varcl. — assev .J adsev. — hiis] his. - grimoaldusj grimuiiald? — in innoccntisj Sic G. c corr.; fuit t/i iiiiitirritttam. — bertaridij pcrtarit? — iniit| initi, sed i puncto not., ut cssct init. — in crastiniini) in erastino. — rits] Sic G. e corr.; fuit rita/n. — possctl possit. — quatinus] quatenus. — de sua nibil salute cogitarc val.] ad suam nibil salutcm cogitare val. (Hacc significatio particulae ad originem debct c .xemplis cjusmodi, quale cst CiC. Kp. ad Fsm. 2, 3. ne ad ea mrdtlcrr. de qne v. Ilaiitl llor.

304
\\. VA RIAE LECTT. AD PAULI DIAC. HISTOR. LANGOBARD.
Tursull. Vol. L p. 110. n. 5. seqq.) — tunc] tum? — bertarido] pcrtarit? — attul.] adtul. ? — sub uiensal sub mcnsam? — eidemj idem. — sccrcte] sccrctac. — bertaiidusj Dcrtarit? — quam| Om. in textu G.; sed in marg. est nisi. — hiij hi e corr.; fuit his. — divcrsi] Sic G. e corr.; fuit dtrersis. — bibcrctj Sic G. e corr.; fuit bibercnt. — in honorcmj in honore. — libabat) liuabat; corr. libabat. — dum hacc rcgij regis (leg. regi) dum haec? — nuntiarcnt] Sic G. e corr.; fuit mmtiaret. — bcrtaridusj pertarit? — hunulfo— adscitoj unulfum — adscitum. — consil. regisj regis consil.? (fuit cosil.) — al- FerretJ dcfcrrct? — bcrtaridi] pertaritl — grimoaldusj grimuuald? — bertaridisj pcriarit? — effugerc] Sic G. e corr.; fuit effugire. — posset] possit. — coena] cena. — bertaridusj pertarit? — hunulfusj unulfus? — bcrtaridij pertarit? — ei] eisdem? ■— •)• apcruit et obsecravit — quiesccre Bimnlaret] ape- riunt et obsecrant eum, ut cum pcrtarit fugiret (corr. fugcret) ipse euin, quamdiu possit (corr. posset), intra codcm (corr. idcm) cubiculum quiesceret. (in marg. additur dicervt) — illej om.? — hunulfus| unulfus? — suos] om.? — lecticariosj lectaritios? — culcitram] cnlcidram. •— bcrtaridij pcrtarit? — impos.J inpos. — impell.| inpell.? — eij cis. — pcrcutere desuper et urgerej insuper percutcre desuper et urguerc? (i. e. praeterea desuper percutere.) — impuls.J inpuls. — limi.J un. — regisj regii. — inqnitj Sic G. e corr.; fuit inquid. — istius ebriij cbriosi istius? — bertandij pertarit? — stravitj slatuit. — hucusquej nunc usquc. — dominij domiii ? — bertaridtim| pertarit? — qniaj et qui. — agnoscerentur| agnosceretur? — ostio| hostio. — hunulfttsj unulfum. — bcrtaridumj pertarit? — de inuri angulo| de muro anguli. — sociosj sotios. — conjunxitj Sic G. e corr.; fuit conjuxit. — qui ar- reptisj Sic G. e corr.; fuit qui arept. — equis| G. e corr. aequis; fuit aequus. — ad ast. proper. civ., in qna Bertaridi amici mancbant. Dcinde cet.J ad astcnscm amici domum manebat ct guia adhuc gri- muualdo ribt llcs cxslabant. Dcinde cet. (Num legenduni ,ad ast. properant cirttatern, in qua berturiih amici maitcbaitt, qui adhuc grimuualdo rcbelles exstabartt ?• Verba et qui (pro quia) adhuc griintni/ilo rebtl/cs cxslabant, reperiuntur etiam in Ambr. ct Mod.) — bertar. quantociusj quantotius pertarit? —
ac postj hac J )ost, sed syllaba ost punctis not., quod om. Modoet., ut legi voluerit librar. hac per r/aiistr.
— dispositionej Sic G. c corr.; fuit dispositionem. — misericordij misericordiae. — et ex anintt boaa facientein ab oflcns. servavitj ct rcgem ex animo bona facere cupientcm ab oflens. scrvavit? — Cap. 111. grimoaldusj grirrtuua/d c corr.; fuit grimual — bertaridiimj pertarit.— quiesccrej quiesceret, sed t eras. — suum| om. ? — astarej adstare? — mcdiumj Sic G. e corr.; fuit medio. — bertaridnaj perlarit? — quatiuusj quatcnus? — possetj possit? — bertaridumj pertarit? — ostium | hostium. — in quoj in om. — misericordiamj Sic G. e corr.; fuit misericordia. — quicscerej fuisse videtur quiescire.
— quiaj Sic G. e corr.; fuit qui. — deprimitnrj Sic G. c corr.; fuit depreirt. — bertaridns] pertariq
— inquitj Sic G. e corr.; fuit inquid. — heslerno seroj Sic G. e corr.; fuit hesterna sera. — adeoj om.? — bertaridumj pertarit (bis)?— cjusdciiij G. e corr. eisdern; fuit cjusdem. — ostiumj hostium. — bertaridumj pcrtarit? — qucin| crasum est in cod. — reper.J repper. — bertarido) pertarit? — appreh.J adpiaeh. — ad regis pracscntiam pcrducentesj eumque vcrbcrantes ad palatium pertrahunt euinque in regis praescntiani (fuil praesentia) pcrducentes? — bcrtaridi| pcrtarit? — quenij Sic G. e corr.; fuit qui. — bertaridusj pcrtaril? — fuerantj fuerant G. e corr.; fuit fuerat. — taliterj talia ? —■ eum esse tlign.J esse eum dignum ? — pcr cum, qui me nasci fecitj eum om. G. in textu, ut csset pvr irut ntc natet fecit, de qua syntaxi vide Krueger Intcrsuchungcn aus dein Gcbiete der lat. Sprache Ileft 3. (LCber die Attraktion der griech. uud lat. Sprach.) p. 211. §. 86. Supra vers. pronomen additum exta Sed omissio ejus videtur propter similia exempla a Kruegero allata praefcrenda. — inquitj Sic G. corr.; fuit inquid. — dignus estj Sic G. e corr.; fuit dignum. — pro fide] Sic G. c corr.; fuit per fide.
— admon.j agkmon. — eandenij Sic G. c corr.; fuit eadem. — ergaj Om. G. in textu, sed supra vers. est cum, ut esset cum pertarit? — bertaridumj pertarit? — commodaj Sic G. e corr.; fuit qaomoda. (cfr. Bethmarm. 1. c. p. 277.) — ctun rexj cumquu re.x? — bnanlfo] unulfo. — archangelij Fnit «r- changi/i. — michaclisj michahelis? — tantum in suaj tantuni ut in sua? — bnnaut] Onulf. — venitj Extra vcrs. in marg. extat. — interrogatusj Sic G. e corr.: fuit iuterro — bertaridus] perlarit? — ejusj Sic G. e corr.; fuit ei. — collaud.J conlaud. — facult. ejusj ejus fac?— Cap. 1Y. aliquodj ali- quot. — bnn.] un. — inquir.J rcquir.? — bcrtarido] pertarit? — cum bert. prius se velle mor.| prius se velle cum pertarit mori? — tunc rexj tunc ctiam (i. in textu, sed supra vers. inter tunc et etiam ust vocab. rex, unde legendum videtur tunc etiam rex. — bertaridoj pertarit G. e corr.: fuit pertari.
— hun.J un. — rex ... conlauil.J Hacc verba extant in marg. infer. ab ead. m. scripta. — eoruinqiiej utrorumque G. e corr.; 1 'uit utrurnque. — collaud.J conlaud.1 — bw.] un. — equosj acquos. — birta- riduin| pertarit ? — illaes.| inles. ? — cisdemj ejusdcm? — ad suaaa] Om. — diicctumj supra vers. est ad, ut essct ad di/ect. — bertar.J pertarit? — Cap. V. provinc.| provint. - grimoaldus] grimuuald? acj hac? — dccepitj decoepit. — fugerej Sic G. e corr.: fuit fugire. — rcferta bonisj rcfert abonis, s a ni. 2. recte divisa sunt verba. — abductisj Om. — vac. reliquitj vac. non reliquit. (c corr.; fuit re qutd; non est expunct.) — quo dumj supra vers. add. d, ut esset quod dum. — acics| aties. — adv nissetj advertissent? — grimoaldum| griinuualdum? — deterrilosj Sic G. a m. 1.; corr. deterrilus. cocn.| ccn. — niultoquej Sic G. e corr.; fuit multaque. — grimoaldusj grimuuald?— irruens) inrucns
— caedej ccde. — ad patriamj ad om.? — valueruntj valuerint? — repcd.J reppcd. — rivus) ribi
— civitatisj civitatulae? — Cap. VI. hiisj his? — dc lang.J a lang.? (yid. Band llor. Tursell. VoL p. 12.) — conslantinopolij constanlinopolim. — littor.J litor. ? — venitj Sic G. e corr.; fuit renis. qui — dicebatur) qui a m. 1., corr. quem; dicebant e ras., ut esset quern dtcebant. — abiilj adnt. sciscit.J resciscit.?, fuit se sciscitans. — quae in ital.j Sic G. e corr.; fuit q: — possetj possit. — d ■aiao] doniinuin? — provinciaj provintia. — basilicamj Sic G. c corr.; fuit basicam. — conliiuu ] co tinuae. — peribitj periett (clr. K. L. Struve Ueber die lat. Dekl. und Conj. p. 234. nr. 2.) — qu' antej qui ante. — beati Joh.J sancli Joh.? — indignisj Sic G. e corr.; fuitnc irtdignurn? — prae prum. — isdumj hisdum? — Cap. 17/. et ad sol.| et om. G. et habut ac sol. — imntiaa ■] agrentia. exercituj Sic G. e corr.; fuit exercitum. — romualdusj rumuald? — griuioaldi) grimuualdi? — juve

XV. VAHIAE LECTT. AD PAUIJ DIAC. FBSTOR LANGOBABD.
o.ulus) Sic G. c corr.: tuit /urenulus. — nulricium] Sie <i. c corr.; ftiil nutriitm. — scsualdutii) sc- suualdum? — grimoaldumj grimuualdum? — obsccr .J obsecr. rum? — <|uan(ocius| quantotitis. — suc- currcrct] Sic G. e corr.: (uit surriirrit. — sriiiiualdiisj sniiiuuald* — -j- roinoaldiis cum laugob. fortitcr riM>ii hat ... tamcn cum expedilisj ruitiuii/tl ritm fangohardts ruiit fortitrr r.rrrritus iiini autlrrrt. frri\. tamen <■. ceteris omissis. (lego •rumualtl cum lang. cum furt. rrsistrrr r.rirr. imn auderrt. freq. ctc.
— irruni |i.| inrump. — grimoaldiis patcr cjus cum jaiiijamque prop.| cumqiic griuiutiald cjus patcr jam prop.y — praeniisimus] Sic (i. c corr.; fuit itraemtssimus. — nuiic.] nunt. — gracc) grec. — vcnirct] advoniret?— grimoaldo| Krimualdu? — vcnirc] vemre dixit? — niiiici.iv.] nunt. — quatin.] quatcn.? — ruimialdo| rumuiinlilo? — possct] possit? — Cap. I/II. acoepta itaquc] acccplaqtic. — ro- moaldi| ruimialdi? — sororc] Sic (i. e corr.; fuit sororem. — sesiialdiiiu] se -.oaltlum ? — romualdo] ruiiiualdo?— gnmoaldi) griiuualili c ras.: fuit grimuualtli. — advcntal Sic G. e corr.; fuit adrrtitum.
— nunc.| nunt. — asscv.| adsev. ?— miniinc venirc| vcnire BUBUuef (c corr.; fuit minimae.) — vellc M rom. ... advcnisset] <)m. Iiacc (i. — romoaldej G. e corr. pcr ras. rumuald; fuit rumuuald. — fnlu- fiamj fidutiam. — liac] ea (i.; in mar^. Imr. — saiigruni| stigrum c turr.: fuil saugr. — v .ilido| 1 uit MW — BlfcftJ oxib.— incac uxori| cum mca uxorc?— sini t] sinchit? (cfr. Iliihmann. I. c. p. "278. et Strure I. c. p. 188. not. 2.) — hoc) In textu tlccst, sctl in marg. csl hart. — aliscissiun esl] ahscisiiin?, est om.? — projt ctuiii ost| /irojn tits est (i. c corr.; fuit /trojcctum. — roniualilus] rumnaldf — laclirym.| lat rim.? — Cap. IX. subitiimj subito. — grimoaldi) rrimualdi. — mittola) initola. — lluenta] /Itirnlr, corr. /Iitrtitrm. — atlriv.] adtriv.? — Cap. X. optim.| obtiin. — millia) iiulia. — romualdo] rumualdo f
— grimoaliliis] griinuald ? — romualtlus| riimuald? — inquit] Sic G. c corr.; fuit int/uid. — gloria| rlorue. — quatutir) quattaor. — super cos] Sic (i. e corr.: liiil stijtcr cus. — audcntcr] Sic (i. c corr.; fuit audienter. — irrup.| inrup. ? — utracquc| Om .f — puiMian nt| pugnarct? —• de cxerc. reg.| de r< H. cxcrc ? ^raec ul.| grerul. et mox grerorum. — conto| l "ui( rontu. — supcr quain] super qucni.
— equitabnt) acquitabal.— acra| acre.— inimensoj inmcns.— pcruiciel Sic (j. e corr.; fuit prrniriar.
— fusicndo| fugicns? — romoaldo| romualtlo ? — roiiioaltlus| rumualtl ? — victoria) Sic (i. e corr.; fuit rittoritim. — Cap. XI. sacv.| scv. — DMfoH] MtpoliML — inilliario| niiliario. — cij ibi? — tcxtum| trj fi/r (i. c corr.? fuil tr.rti/rm. — romanos| romam?— omuia, quac fuerant] Sic (i. c corr.: litit «mmiaque fiterat. — pantbeon] pantbcum? — in bonorcin] in bonorc. — discoop | discop.? — itUMre]
in itincrc ? — tcrrenoj Sic <i. e corr.: fuit J )rmo. — in civ .J in om. — siracusaj syragusa, corr.
syrac. — imposiiit pop .J in sito po/iu/o, omiSBO im/iosuit. — afr.| alfr. — Sardiniae] sartlinac inlulit? (leg. sartliniae) — iiuiiq.) 11111111).? u\orcs| Sit <i. c corr.; fuit uxorcin. — lilii| Sic G. e corr.: fuit /ilms. — illaTHmJ bariiin ? — aulli — rciiian.| alicui — non rcm.? — vasnj vnsa sacrata? — et cimelta sanct.] vcl cyinilia sanctariim ? — ct gracc .J csrecorum. — pocn .J pcn. — Cap. XI/. sir.] syr. — mc- cctiusj mctctius. — in siciliaj G. e corr. in sycilia; fuit in si/ci/iain. — oricntalisj Sic G. c corr. ; fuit oriemaH. — auuuae] Om. — histr .J Sic G. c corr.; fuit istr. — afr.] aiTr. — sardiniae] Sic G. e corr.: fuit sardine. — vcbcmeBter] Um. — irrucrunt] Om. — cumquoj qtie om. — pi'ivavt'iunt| piivanntl — BHdti] multit/ur <i. c ras.; fuit multisque. — niulliquc] oni. — Cap. XIII. quae alcx .J quac jam alcx.? — 0111110 illu<l| (i. e corr. omnem i&m*} fuil Otmtein illud. — quodj Sic <i. a in. 1.; corr. quem. — Ca/i. -J- lilia. quain do H. obsitlom nomino (iisa) /i /ia. t/iittm dr II. obsidis nomine,
oinissq .f >/.vi7 <i. (Icsendiininc /ilia Q *SQ ■- olisidis notnine?) — Cap. XV. anto| antoa? — ■ menunarit] 1110- adnernT? - miuiaj milia. — cofiigi| Sic (i. e corr.; fnit colligere. — ncquivcrnnt| 11 quivciunt? — Cn/i. XVI. crimoala] ra grimnaldf— provinnj proviut.— nputl tic. ml pal .J ad pnl. suum ap. tic? — traseinundam| trasamiiiulam? — slrciiuissime) Sic (i. e corr.; fuit strrniiissimae. — roiiioaltli| romualdi?
— altcra sororo] Sic G. o corr.: fuil 11/trrtim sororrm. — atton.| tatton. — spolctum| spolotium? — fecit] effleitl — Cap. XVII, ftarojnlianornm] Sic G. c corr.; fuit forojulanarum. — tlucc| Sio G. e t orr.; lint ditrem. — cjus| ci? — in tlucatu] in ducato. — BCO da(us) In G. e corr. rec. est agonis; fuit agodigis. — foramalu] forojalif — forojalian.] forojalan.] — naaoaj gntduf — equcstri| aeq.
— doportavitj roportavit. — griinonldiisj sriinuald? — Cap. XVII! quippc qaia SOmJ qoipM qucm? ea, quae) Sic (i. e corr.; fuit eat/nr. — ceanerat] Sic (i. e corr.; fuit gesscrant. — forumjulil] forojdlil
— ncqiiitiac) Sic (i. 0 corr.: fuil iirr /utniir. — rcbcllavit) Sic G. e corr.; fuit rehclarit. —■ Cap. XIX. tii—aldaa] grimoaldf — pNtereretl peitenwet — fluvioaj G. .1 m. 1. flnuius; corr. flavius, sopra fen /lnriiis. scd o extinct. cst. — forojaliania] forojulanis? — sccuntla — dicj sccundo, omisso voc. die? — multos] Sic (i. e corr.; ftuf mu/tis. — tcrtia| tercia. — diej Sic G. c corr. ; fuit diae. — sau- 1 iatia] Sic (i. e corr.; fuit saucittttis. — nibilomiiiiis] nihilhominoa. — praed] prod. — ataltitodinemj miiltitudme a m. 1. — posaent] /mssint (■. e corr.; fuit possit. — Cap. XX. lupo) luponc. — duccj Sio. <i. o oorr.: fuit dticem. — roiiiaiisorant) rcinanseruiit? — suppos .J Sic G. e corr.; litit suh/ios. — iguej i^iu ^ — combnr .J conbnr.f — arimoaldo] grimaaldo (his). — forumjuliij forojuli? — Cup. XXI. gri- moaldus) grimuald? — compuls.) conpuls. — coadanan praecepitj quoad una recarpit (i. a ni. 1.; corr. nind. (t fr. Betkmamt I. c. j). 310. 11. 7.) — qtiatinusj qoaieBOa. — contra nv .J ct av.? — bostium| hospitiuni. — compon. | conpon. ? — baboro(| baln ro. — et ea can. ad eum lcg. mitt .1 llacc vcrba 0111. <i. — instrut tos| instruclus. — nventaret (vit. typ .)J ndvent.f — praeterJre] vcniro? — Unmens.] in- iiicns. — griinoablus| griinuald? — cum omni) oom omni kacf — superj supra? — imuun] inruain?
— et avnruin exorcitus ilispenlam, nisi| rl ararcs nisi. omissis vt rbis exerritus disprrdttm , pro qqibus 111 mars. post r.nirmt acriplnm ost inradain , ut legendom sit et arares, nisi — cxicrinl, inradam? —• lorojulian .J forojolan. — biis| his? — nvarorum| avarum?— nuuc .J nunt. — Cap. XXII. lupo| lupouo.
— warnofridus| uarnefridt, sed u pnncto not. — apad] fuit apitt. — foruinjiilii] forojuli? — griinoaldi I ■jrMBBaldif — fugit| fugiit. — corruptej corruptae. — forojalii] fofojuli. — irraentj inraeatf — se] 0111. — Cap. XXIII. foramjaliij forojuli ? — wectari| iiittttliari G. n 111. 1.; corr. uhtt/lmri. — vinccn- ftnal viccntin. — huntj boc? — prolectnm essej profecttOB esse G. a m. 1.; corr. vrofecttmm esse.—
— mrojnlianornmj larojaianum? — irraere] inruere? — forojulilj fbrojalif — disposiiion.] Sic (i. e
39

— 306 —
XV. VAMAE LECTT. AD PAULI DI AC. fflSTOR. LANGOBARD. _
corr.; fuit disposic. — woctari] uuectari G. a m. 1; corr. ubectari. — sclnvis| Sic G. c corr. j Iml seiata. — assoletj adsolet? — nunc.] nunt. — cum vig.j cum om.? — sclavi] Sic O. c corr.: ru.it sdaris. — irris.] inris. — natisonisj natisionis. — xvectarij uuccthari (bis.) — cognovissentj Sic (■. e eorr.; luit cognorisset. — clamitant| Sic (i. c corr. ; fuit clamitat. — wectari] uucctari. — irruens| inrneBfll — -j- stragc prostravit, ut ex qtiinqiic millihus viris vix pauci qui cv. rcm.] strage petvussit, ut rix pauci, qui er. rcm. cctcris omissis G. ? — Vap. XXIV. wectarij iiueothari? — Ibrumjulii] fo- rojulif — rodoaldus| rodoald? — in ducatumj Sic (i. e corr.; fuit in ducato. — Cap. XXV. diximVfll dixcrainus? — lupo| Itipone? — grimOflMofl] grinmaldis. — theuderadaiii | theudcratam. —• romoaldoj ronmaldo. — cx qua tres fil.J ex qua inde tres fil., scd inde dclct. — grimoalduiii| griniualdum? — gisulf.| ct gis.? — Cap. XXVI. grimoaldus| grimuald? — quando| Sic G. e corr.; fuit quado. — dcscruc- runlj Sic G. c corr.; fuit desernarunt. — Cap. XXVII. popiliij populi. — civitatcmj ciritatcs, scd s puncto not.— eidcmj idem.— intulcrant] iiitulerunt.— laes.Jles.— quadragesimorumj quadragesimae?— tem- porc] Sic G. e corr.; fuit tem /iorae. — baptismufl] baplismum? — irruitj iniuit? — diaconosj Sic G. e corr.: iiiit diaconcs. — Cap. XXVIII. grimoaldo| grimtialdo? — odiumj Fuit hodium. — quod ejus| llaec verha sunt in marg., sed nota praedita . qua in tcxtum infcrcnda indicantur.— quondanij Sic G. e corr.; fuil quudam. — scrinanosj Sic G. e corr.; fuit grrmanus. — tassionemj tassoncni ? — -j- adcrant| ha- buerant (i. a m. 1.? corr. hahitarerant. — forojulian.J forojulan. — tarvis.J tharvis. — Cap. XXIX, hul^aroruml hulgarum G. c corr. ; liiit uutgarum. — exercituj Sic G. e corr.; fuit e.rercitus. — gri- moaldumj grinioald ? — vcnitj advcnit? — patria| Sic G. e corr.; fuit palriam. — ille| Sic G. e corr.; iiiit i/li. — ronioalduni| roniualdtiin?— siiuinj oni. — debcrct] Sic (i. e corr.; fuit dehere. — roinoal- dus| ronioald dux? — spatiosa] s/taciosa G. e corr.; fuit speciosa. — loca, quacj locaque G. e corr.: liiil lueaq: — hovianuiii| hovianuni. — vocitari| vocitare. — praccocpit] praecaepit. — hiisj his? — qu.nnqti im | quanquam. — ct latine| ct puncto not. in G. et latine c corr. pro latinae. — > tamcn| ct tamcn, scd et ptincto not. — usuiiij usi G. a m. 1., corr. usus. — niininiej Sic G. e corr.; fuil mi /t /nc.
— Cap. XXX. mecetioj mezccio. — regnum | Ah hoc loco decst folium us<|iic ad cap. XXXIII. m -rha ■ consisleret, cui cvm», a quibus dcnuo incinit cod. In cod. ipso a rec. m. not. est, i >I)eest una /i /igimi hic- (ap. Binnc. circa not. 138.) — Cap. XXXIII. bcrtaridusj pertarit? — diesj Sic G. e corr.: fuit die.
— griinoahlus] griinualdus? — auditoj Sic G. c corr. ; fuit auditu. — hcrtaridusj pcrtarit? — post sc| Hmec vcrha bis cxtant iu G., scd priore loco punctis notata. — littus) litus? — quae ci] qui ei. — grimoaldi] erimoaldif — nunciav.J nunt.— nnncrumj nunt.— ftiissej /iiit fuuisse, sed altcrum u cras. est. — rediensj tcndens? — omnemqucj Sic (i. c corr.; fuit omneque. — -j- csse rcpcritj se repperit cxpcctari? — -j- exinde itaque tic. bert. rey.J itaque tic. rev., omissis vcrbis exinde ct hertaridus? — puernloj puerolo. — grimoaldij grimualdi? — fidcj om.? — StatimJ Sic (i. c corr.: fuit stastim. — exindequej que om. — rodcl.J rodol. — suamj Om.? — ctHlibertum] G. e corr. cunipcrtum; fuit cu- tucpertum. — suumj Om.?— Cap. XXXlV. tic. estj est om.— in honorcin| in honorc. — aggr.J adgr.?
— rebuflqae divcrsis paritcrquc ornamcntis ditavitj rchusquc et diversis paritcr cundem locum orna- mentis ditavit. — uxor.J Oin. ? — rodel.J rodol. — basil.J Sic G. c corr. al> cad. m.; fuit bsil. — san- ctaej Om. ? — genitricisj gonelricis. — oliinj bis cxtat in G., scd semcl punctis not.— trahes] ttWei) COTr. crat trahcs, sed b itcrum cras. — in aliquani partemj Sic (i. a m. 1.; corr. in aliqua /iurte. — qnomodoconquej quomodocumque. — perticanij Sic G. c corr.; fuit perlica. — possctj possit. — in quain nartem] Sic G. a m. 1.; corr. in qua partc. — isj Sic G. e corr.; fuit his. — Cap. XXXj[. ber- taridnsj perctarit — cnnibertumj cu nin t p e it (i. a m. 1.; corr. cunincpertum. — asciv.] adsoiv. — Cap. XXXVII. alachisj alahis. — pcrlurbata pace | Ab hoc loco doost foliiun usque ad cap. XXXVIII. verha ■tanlurnm benc/iciorum », a qiiihus cod. itcrum continuatur. In inarg. infer. codicis notatum est a rcc. man. ■>Deest una pag. 4 — Cap. XXXVIII. beneficiorum] Sic (i. e corr.: fuit beflciorutn. — cuni- bertOsl (i. e corr. cunicpert; fuit cuiiincpcrt. — impend.J inpond.— oblitus etiam| oblitus est jam jusjur. (leg. oblitus est eliam jusjur.) — quo| quod. — cunihcrtusj cunipcrt G. (his) c corr.; fuit cunincpcrt — ad insnlamj statim ad insulam ? — a conioj a cumo, corr. a cumis. — alachis| alahis G. e corr.; fuit alihis. — habebfltj Sic G. c corr.: fuit habebant. — alachisj Sic G. e corr.; fuit a/ahis. — conspic.] rcspic.? — ne qnid] nec qnid.— advcrsij om. — pateretnrj perpatererur (leg. perpeteretur.) — thomamj Ihomam autom ?
— soilicol| Sic G. e corr.; fuit si/icet. — relig.J releg. ?— alachis| Sic G. c corr.; fuil alahis. — ccclcs. suaej suae ecclcs.? — nunc.J nunt. — alachisj alahis. — diaconum| Sic G. e corr.; fuit diaconcm. — astaro| adslaro? — bencdictionoiiiqnej Sic G. e corr.; fuit benedictioncm, quae. — detulisscj fuitno detulisset '*
— nlachis] alahis. — htatrrt] Sic G. c corr. : fuit inquid. — fcnioraliaj Sic (i. c corr.; fuit femiiraiia.
— pedemj Sic (i. a m. 1.; corr. pedcs. — nunciatoj nuntiato. — qui caj quia. — alachisj alahis. — -j- iio iteratoj itcrato mandavit? — -j- ct dicitc illi. quia| Om. haec G.? — dc fcm.J de est supra \crs.
— iisl his. — itaj ito. — in hiisj in om. et habct his. — alachisj alahis. — objurgando| Sic (i. e corr.: fuit ohjiirgiindiim. — locutus est cum eoj cum co locutus cst? — aestimantcs] eslimantiumf (cst ge- nit. afsvL, qui flpud postoriores scriptorcs classicos ct mcdii aevi sacpo reperitiir. Vido 1 'oppo l^role^g. ad Thuc. I . I p. 119. Bernhardy Griech. Synt. p. 17 1. 160. Curt. 9, 4. 28. Aurti. Ptcf. Epi(. -.'.(. 8. Ammian. Marc. 16, 6. PHn. Iltst. Nat. 21. pracf.) — tolcrarcj tollcrare. — amplius| tanto amplius?
— cunibeFtnin] cunipertum (>. c corr.; fuit cnninc/iertum — qiioniam porvasoromj quanto perrasorem G. c corr. ? fuit perasorim. — superbiun] Sic G. c corr.; fuit supcruum. — hahcron(| hahoro. — diu cjusj diutius (lcg. diutius ejus.J — feritas et cr.J forita scd cr. — Cap. XXXIX. unus tromissis| dnOfl ci tromisscs? — alachisj alahis (his). — ad qucnij atq: — intellig.J intelleg. — multosj Sic (i. c corr.; fttil mullo. — ex iisj ex bis. — quosj Sic G. c corr.; fuit quo. — sij om.? — in illo dic| in om. ? — juodj quae? — nunc.J nunt — ascitum] adscitumU. e corr.; fuit atsiturn. — malignej Sic G. c corr.; luit malignae. — nunc.J nnnt — haisj his? — inicruntj inount? — flhrcnisj G. c corr. a/ahis: fuit akMs.
— cis] Sic G. c corr.; fuit ci. — laos.J los. — possotj possit. — alachis| alahis. — eccc oninis oiv.| haoc oninis civ. — cnntbertus] cunipert O. c corr.; ftait runincpert. — nullflfl] Sic (i. c corr.; fuit iml- lus. — et excrcej et oni.? — defenderanSj defendimns. — sed et itaj et supra vers. — cunihcrti| cu-

XV. VARIAE LECTT. AD PAULI DIAC. HIBTOR. LANGOBARD.
i
na al
tiiperti G. c corr.: fuit cunincpcrti. — nHVr ;iimis| Sic G. c corr.: fuit tnifer. — vcrbis] Sic (k c corr.; fuit rerlia. — vastiss.J (lcge in ra.st. , quamquatn in cod. nulla est varictns lcct.) — sc) ob . (Ica. jo- cis se.) — comniac.| comac. — cuniln'rtuin| (i. a m. 1. runipertum. rorr. citninrpertutn. — ail qucm| Sic (i. c corr.; luit at quem. — professi miiiI < i<( 11<■ | /,ru/i.\.\i</iir \uiit << (i. c corr. — qunl| quod?— alacliis| alahi.s (i. c corr.; fuit aluhis. — fiicrnt | fucrit? — dedcruntj dcdcrint. —■ uiinciavcrunt| niin- linrtint? — statucntcs] Sic G. e corr.; fuit statuens. — COnibertus| ciininc|)crt? — ut ip->i| ut i|>m ei civ.? — cunibcrtllflj cunincpert? — -{- cpiscopus| c|iisco|>i ? — saccrdolcs qiioqiic| snrcrdotc-quc ? - -j- clcrici| clcrus? — cum lacryin.j eum lacrimis? — rcpletij Oni.? — omiics illcl iilc omncs? — ut potuit consolans osculus est| pruut puluil u.srulutus e.st , oinisso vcrlio cuii.\uliiii\ ? - nune.| nunt.
— alachisj alahis. — adoneni ct gratisoncm J Sic G. e corr.; fuit atlune rt tjrau.sune. — ei| Oin.? — cunihcrti| cunincpcrti? — attul.j adtul.? — allinu.J adlirm. ? — in pala (io) Sic (i. c corr.: fuit in /'«- latium. — sedcrcj conscdere? — contraj cst supra vcrs. a m. rcc. — et austr.J ad austr. ? — partun| Sic (i. e corr.: fuit partem. — socias| socians? — asciv.j adsciv. ? — namj nain ct? — vinccnt.| viccnt. — ctiam et reliquas civitates. ( unique contra cum| ctiain duin c reliqui- civitntihus i ontra cum?
— cunihcrtusj conincpert? — forojnliani] forojulani? — alachisj alahis? — forojulii| forojulif — qua- draz. et octo niillibus| quadrasinta octo mililius? — in sylvaj in silra (i. c corr.: fuit 111 .sihiim. — ru pul. j copul. — forojulian.) forojulan. — sparsimj cxp.irsim. — compiil .l conpul.? — hiisj his? — indicarctj nuntiaret (i. c corr.? fuit niintiarc. — forojuln| forojuli? — astr.J adstr.? — alaclus| alalus.
— e contraj e puncto not. ? — cunilicrtus) cunincpert? - castra posucrunt| fuit castriposucrt J — Ca /i XL. ad qiK'iii | at qucm. — cunilicrtusj cuuincpert? — nunciuni| nontitim, corr. nunt. — fntisari| fati- •jarc? — ad quac| Sic (i. c corr.: fuit at qiiae. — alachis| alahis. — tinus ». t. ex suis| tintis c suis HBi (•? — coniberttflnj cunincpcrtum ? — audenterj autlienter , scd / puncto notatur.— alachis| alalus.
— cunihcrtusj COnincpert? — quamvis) his extahat olim in (i.; scd altcro loco cst cras. — mirnc|
mire. — eramus] erabamus (vidc itaJicnm lihrariuni in v. eraramo.) — lannmj in mari;inc cst J), ut
essel per lanam. — nppreh.J adpr.? — -j- cxtcnso hrachio| extenso eum braehiu (■. a in. 1., corr. eo IrarA. f — quod c^o| quod quidcm < ;;o? — illej illae. — cumj cst in (i. supra vers. — cunihcrto — < unihcrtuin) cunincpi rto—cunincpertiiin? — audcs) Sic G. e corr.; fuit <iu</i.s. — ronfu ^it| ronfugiit.— ipsi| ipsa? — imnc.| illi nunt.? — esscnt| cssct? — contin^cre] ruiijmii/ere (■. e corr.; rait cunjuiji re.
— lenoj scno. — eandoaij Sie (■. c corr.: fuit cadcin. — qtiondam| Sic G. e corr.: fuit cundani (v. liethinanu I. c. p. 277.)— gundihcr^al ^undiperga? — <lili^cr <'t) dili^cnlcr? — rc^cm) et regem, sed et puncto nol. — ne rexj Sic G. e corr.; fuit w<?c.— alachis| alahis? — ahiero) ohiero? — pcr servuni| Mnwl — tuum| oni.? — ascr.j adscr.— lioc rexj rcx hoc? — eunij Om.? — lachrym.j lacrim. (his).
IMM .1 ailsi us. — precihus| Sic G. o corr.; fuit praec. — et gal.J et om. ? — iuque sua pcrs.| in >iia <|uc pcrsona? — procl.j Sic G. e corr.; fuit prcl. — nmntusj arnia armatiis , scd arma punctis nol.
— cunili <Ttus| runinpi rt? — C3SC put. ab omn.| ah oininihus csse putarctur (leg. ah oinnihtlif) — fOW cst itaqui' BTOoL] ronim. itnquc cst MOtL.f — lotis| Sic (i. e corr.; fuit tutius. — alachis| kU- ln-' - cunibcrt.J cunincpcrtum? — c\tinxiss< | cxtincxissc. — Zcnon.| scnon. — caputj capud. — praeccp.J praccip.— acclamari t] adclnmarct (leg. ailtlainaret.) — classitle clericum (vit. typ.)| cassidi - derictUH (I. <•. ca.ssti/c c/cr.J — inquit| Sic (i. e corr.; fnit inquid. — proel.j Sic G. e corr.: luit /drr.
- occidcrcinus] Sic (i. c corr.; fuit uc<■idcrimus. — iter. vict.| vict. itcr.? — Cap. XLl. runiliertus| Mincpeit? — suosj Sic G. e corr.; luit suo. — instruuntur] instruunt? — cunibcrtus| ciinincpcrt? — lachis| alahis. cumquc prope essenlj cum jnm propc csset? — contingercntj conjungerent? — cu- ibertus| runinrpert? — nclial.] nlial. — singulnrij singuliri. — DoiaeHtj volucrit? — dnrc vict.) <lo- nare vict. — MUMM>] Sic G. e corr.; fuit omne. — incoluni.J iucolom. — possid.| ipsc possid.? — alachis| alabis? — hort.j ortar. — cunibcrtusj cuninrpiTt? — ipse resp.J bis cxtat in G.; scd altrro ' ico cras. — arrhnng.J arcang. —< michaclis) micbahelis? — illi| Sic (i. e corr.; fuit ille. — conspicioj ic (i. e corr.; fuit cuii.s/nl. — cx illisj Sic G. e corr.; fuit ex illiri cx alia corr. per ras. In inarg. Mi UHttS. — inquitj Sic G. c corr.; fuit inquid. — hurcin.| mcib .f — dantr] ilonnnti'? — alni ln-] nlnlus? — cunihertus| cuninrpert? — adjuvante donn'no| adjuvante se dom.? — crpit| <orpit. — aln- rbis| alahis. — compcit.j conpert. — ■ddtjw] adda. — cnpiilqu<'| caput quoqui ? — ala< liis[ alnbis. — ' iformcqtic| inforinn <|ii<'. — trunrumqui j anHfHt in ti xtu: in marg. ab CM. M triiti nddit. — OldlVerJ >ic (■• c corr.: fuil cadahrr. — bcllo] Kst supra vers. — forojulian.j forojulnn. — nlnchisl alabis? — unibcrto| cuninepcrto t — alachisj nlnhis? — auxiliiimj Sic (>. e corr.; fuit ausium. — alacbia] nlabis i cunib<:rtus| cuninrpirt? — Zrnoni| s<noni. — qiiaui] qun. — enxernt) rexerat. — scpcliri| Si<; c corr.; fbit se/iclliri. — roMatnnus] re^nntor ? — lExpBcit liber quintus: Ineipit liber se.rtus.- I .ih VI. Cu/i. I. ronionblus| ruiniiiialdiis (■. <• corr.: fuil ruinuiiaddiis. — niultituilini'] Sir (i. <• rr.; fuit mtti(Utti%mm — tnr.| thar. — Oepit] coep. — liriinilus.] briinilis. — oniiicin ilnm] umiie illam, scd linea addita recte conjunguntur.— <lition.| <lir.— thrudcmtn | theodorata ? — hcnrvrntnnn(j iii.? — in BiMOrma] in bonorc. — aucill.j Sic (i. e corr.; fuit anrrll. — ccnobium| Sic G. e corr.: n rrniih.iiin. — Cap. II. (Uoc aomen divisionis k. 1. cst in(>.. alilu rst Tit.) — roinonl<lus| roniunld ? ■ ((rimoaldusj grimtinlilus? — populosj luit puhu/us. — wigilindnj uuit/illintlu (■. e corr.: iiiit iiuk/iI- nda. — il< lun< t <i <|ii< j dcfunrto <|uo<|ue. — cunibrrtij cunini perti? — biTtnridi) p< rtnrit? — drfunrto- uj defnnclo quoqur. — griinonliloj griinunldo. — gusulfus| msullus? — vvinibcrtaj uuiniper ^a? — omoaldum| rnmiinlil? — cnsinoj G. c corr. carsino. — requiescebatj requiescit G. a m. 1.; corr. re- iticrtt? — nliquanlis] ah a/iq. , led tai punctis not. — c< noinniiicoruin| (■. n m. 1. ce/tnaniruriim: e irr. celisman. — aurel .J auru. — pernoctare sej se pern.? — schol.| scol. — asportaverunt| ailpor- runt. — utrius <ni< J u(r<iqu<'.— bonorrm| bonore.— hcati h<'iied.| hoc est heati brn.? — schol.| scol. OOnitructfl ntj constructai (i. e. construcla muMJ — ■ coel.J cel. — in cincrrmj oml — glorinmj (i. eeorr.: fuit tjloria.— Cap. III. rodoal<lus| roiloald ? — forumjtiliij forojuli? — r< unia| tetUHI Mmperto] Sic (i. c corr.; fuit cutn/i. — rodoaldusj rodoald? — eunibcrtumj runincprrtiim? — foro-

— 30S —
XV. VARIAE LECTT. \l> PAULl DIAC. HISTOR. LANGOBARD.
julian.] furojulan. ? — rojjoiii] om.?— cunibertomj cunincpcrtuin?— compreh.J conpraeh.— ducttisj de- ductnsf — rctrusus] trusus? — forojulianorunij forojuiano. — ducatumj Sic G. c corr.; fuil iueatui.
— fratcr] Sic G. c corr.: fuit fmtrem. — rodoaldi] rodoualdi. — Cap. IV. Iiacr.| hcr. — hacresi m j licrcscm. — grcgorius| gcorgius? — pyrrhus| pyrrus. — paulus | Sic G. e cofi\; fuit pa/us. — con- stantinusj Sic G. e corr.; fuit constinus. — episcopus] cpis. — hacrcsim] liercscm. — ora| hora. — arancar.J haran. — popufi] Itiit pqpuKi. — hacrct.| hcret. — dcp. sint] dep. sunt? — gregoriusj geor- nius? — corrcctusj Sic G. e corr.; fuit corrc/itus. — caet] cct. — pcrculsi) Sic (i. e corr.: fuit
pctusi. — mediolanensia] mcdiolcnsis. — compos.J conpos.? — pracfataj pracfato. — synodo] sinodo-
— sic ctiamj Sic G. e corr.; fuit si etiam. — esse cred.J crcd. esse? — voluntatesj Sic G. e corr.; fuit rotuntatis. — (|uid| quod. — inquitj Sic G. e corr.; fuit iiit/uid. — quid huin.J qtiod liuin. — di- vinit] Sic (i. e corr.; fuit dirinat. — constantincpolil constantinopolim. — quae graeco) et greco? — exeq.j exseq. — Cap. V. cclips.] cclyps. (sic bis), sed posteriore ioco fuit aeclyps. — subsec. est gra- viss. pest.] subscc. graviss. pcslis est? — moricntiumj Sic G. e corr.; fuit merentium. — dcduccr.J duccr.? — frdtetaj 1 iuctecta. — bonus ct malusj roaluB ct bonus? — vidcbantur) videbatur. — manuj Sic (i. c corr.; fuit manum. — ost.J host. — cujuscunquc| cujuscuinqiie? — per revel. cuidain| cuidam per revel.? — martyr.J inartir. (bis) — poncrctur] Sic G. e corr.; fuit ponercntur. — ut in jain) ut oin. — pestis] ct pestis? — quicvit| qievit (i. c corr.; fuit t/uevit. — Cap. VI. cunilicrtiis] cunincpcrt?
— ■f qui Lingua propria marnahis dicitnr] qnem I. ]ir. in. tlicunt? — in civitatcj Sic G. c corr.; fuit tn ctrilatcm. — grauson.J G. e corr. gras.: fuit graus. — cunibertus] cunincperl? — pcdemj Sic G. e corr.; fuil liedes. — propinquassentj propinquasset. — cunibcrtusj cunincpert? — occisurusj Sic (i. <• corr.: luit occisuros. — confugcrunt| confugiunt? — cunibcrtoj cunincpcrto. — nunc.J nunt. — iu basilicamj in basilica. — cunibcrtus| cuiiincpert? — consil. suumj suum cons.? -— consiliati suiiius| ttnisiliati si sumus . scd si cras. — ad ald.| att cst supra vcrs. — ad quidj ut quid? (vidc Madrig. ad Cie. de Fin. p. 250.) — quis fuit illc| qni fucrit illc? — nunc.] nunt. — mandans] mandans eis?
— ei] om.? — nunc.) nunt. — possentj possint. — tuncj tuin? — illi] Sic (i. c corr.: fuit i/te.
— narravcrunt | inandavcrunt? — homincin| om.? — sej om.? — crurej crurae. — suij om.?
— nuncj nunt. — sccretaj secretum? — cul|iamj culpa. — hahnit fihornm] (ideliuin habuit? — Cap. VII. f baculum| Sic G. c corr.; fuit uasculum. — Cti/i. VIII. cunihertumj cunincpcrtuin ? — of- fendissctj ofTcndit? — ad liospitiumj hosjiic, omisso ad. — cquuiii) aet/uum, scd a eras. — ininicnsoj inmenso? — equnmj aeq.? — f sua sessionej suae sessioni? — Cap. IX. hacj Sic G. e corr.: fuit tiaec. — coelo] caclo. — natalcnij natali. — thcophan.| tlieuphan.— inunibr.| obumbr.?— cst conttiCJ cst constttuta est, sed cst prius linca delet. (Icg. conslituta est.) — -J- Dehinc] Hoe loco in G. caput \. iucipit, undc usquc ad cap. XIII. in G. uno capite plns cst. scd quod cap. Xll. cum cap. XI. conjunrtuiii est, cod. ct ed. deindc convcniuiit. — -j- vcsuviij fiefitus. (liiitnc veserus?) — eructavitj cructuavit? — aliqtiot] aliquos? — vircntiaj vircnti. — Cap. X. (Tit. XI.) ct in afr.J et om. et habct a//i: — cepit| coepit — crndel.J clndel. — depopnlata cst) depti/mtalam, omisso cst. — ct ad sol.) ct deletnm est in G. — Cap. XI. (Tit. XII.) sarrac.f prius r poncto notat. h. 1. et panto post. — gubcrnaculaj guber- naculum? — afr.] aft. — terra mariqnel ttrrac maritpie? (cfr. var. lectt. ad Cic. Catil. 2, 5, 11. e COi .Marbwg. enotatas p.279.. Isidor. Ktynnd. lib. 1, 43, 3. mari ac teiTae, Rnddhn. Inst. I. lat. P. II. p. 274. not. 8. et inprimis H. Klott Zcitschrift fuT Altt rthir. Jahrg. 1883, nr. 92.) — erroris] crrore? — ser- ^iuni| Sic G. c corr.; quid olim fucrit, non perspicio; fort. seregio, ut cap. 14. — synodoj synodo, scd corr. synodi. — constantinopoli| conatanti&opolbn. — Ca/i. XII. (Tit. XIII.) In hoc cap. nthil iiotandiiiu ost. — Cap. XIII. (T.XllI.j qnia hoc caput cohaerct ciun praecedenti.) rnrsnmqne] rnrsnsqne? — q»o] tn loco raso c corr. cxtat. — in cnstodiaj Sic G. e corr.; fuit M custodiam. — Cap. XIV. •{• synodus aq. facta ob imp. lid. qnintnm] synodum G. a m. 1.; corr. synodo, cctera, ut Bianc., hac taiitum levi varict.? — aquilcjac| Sic G. e corr.; fuit aqiilejac. — ob| cst supra vers. — diflid.J Sic (i. e corr.; fuit difid. — sergiij seregii. —• ipsaj ipsa huic? — caet.J cct. — constantinopoli| constantinopolim. — haeret.J heret. — af(irm.| adfirin.? — \ Osotozo ; dic. qnial gofheotocos G., scd go expunct.; t /uia cxlat m (i. — Cap. XV. cedoaldus] thcodoald?— qui ad cunibcrtuiii| qui per ciinincpcrtuin ?— ls| c corr.; videtUr fuissc His. — a scrgio| a sercgio, sed e puncto not. — cst appeH.J est om.? — coel.j ccl. — basilica] Sic G. e corr.; liut balsilica. — cpitaph.J epytaph. — exuviasf exubias. — qttaequej Sic G. c corr.: fuil quaecumquc. — cedoald] tcodoald ?— liquit| Sic G. c corr.; fuit Ht/uttl. — splendor — fuit| tiilgor — lluit? — rccidivacj recedivae, sed e puncto not. — ex orbc] Sic G. e corr.; fuit ex urbe. — britanni] brittanm G., sed prina / puncto not. — -j- ihft] Sic G. — sceptr.| Sic (i. e corr.: fuit scptr.
— Cap. XVI. f a solita fortitudinc ct .... caclilus essct dispositumj a sola (fuit soli) fortitudine ( corr.: fuit fortitudincm) et .... cacliuis cssc (c corr. Vidctur fuisse esset) disposituni (i. — degene rantibtis| dcgcntibus. — majoresj cum majores, sed cuni pnnctis not. — domus rcgalisj rcgalis donuis (voc. domus est supra vers.) essc? — regni| rcgi. — qtiippc cuin| qnippe qui? — cael.J cel.— esset| esse. — scrvitio sescj scn ilio se, sed se pnncto not. — crein.| berem. — praeb .J preb. — continenMe simej Voces male divisae continentis sime lineola conjuncta sunl. — extatj cxistit? — angilr.] ancelr
— compos.] conpos. — Cap. XVII. cunibcrtiisj ciinincpcrt? — amabilis] amabillimns? (cfr. Ruddim Itutt. I'. I. p. 171. not. 12.) — subtractusj Sic G. e corr.: fuit sttlitrattis. — alachis] alahis. — in ho- norem] in honore. — grcgorii| georgii? — eleg.| Sic G. e corr.; fuit ettg. — lachrym.] laerim. — quondam| Sic G. c corr.; fuit condam. — ejnsdem] Itut rjiidcm. — aripertus] aripcrt? lintberto] liutperto? — pucrilisj Sic (i. c corr.; fuil puerillis. — aetat.| ctat. — reliqnit] Sic (i. c corr.j ftiit re- Hquid. — IHnatr.] inlustr.? — Cap. XVIII, rarnnbertusj ragnmpertus? — taurinensium, quem] itmrt- nensiamqiie, uc supra vcrs. — godcbcrtus] cooipertus? — extinguereturj ) ilinglii ttai — a grimon ld o ] ad (d puncto not.) grimualtlo. — reliqueratj Sic G. e corr.; fuit rtttiiqturtit. — parvnlumj Sic G. c corr.: fuit parvo/tim. — exup.J exsnp. — mortons] morUnts cst? — Cti/i. XIX. anpertusj aripert? — Kutberto] nntpertol — ansprando] Sic (•. o m. 1.; corr. tuupnmttkifH. — ottonej otonem. — taaone]

— 309 —
XV. VAHIAK LECTT. AD PAULI IUAC fflSTOR. LAgGOBARD. __
tatzonem. — rolharilj roltharit. — faronoj faraoncm. — scd onincsj sed et (et supra vcrs.) oinncs. — cxup.j exsup. — liutberMmj luilpertuin?' — comprch.j conpr.? — anspran.lusj inwpHHllT — commaci- n;im| coiiiinatinaii). — Cap. XX. aripcrtusj aripcrt? — camqucj Sic G. c corr.; fuit eaque. — bollij bellis. — oppugn.| expugn. * — ccpil| cocpit. — comprchcnsumqucj Sic (i. c corr.: fuit conpri lu /<• soque. — pscudo - regcmj pseudorege <i. a m. 1.; supra vers. freodo. — rclrusitj trusit G. c corr.; fuit truxit. — aliquolj aliquos? — liutbertnmj liuipcrtiim? — Cap. XXI. commacinnmj Sic (i. c corr.; fuit eommaehmam. — quo comp. ... Clav.j Om. — rcthonuiii| rctioruni. — tcudclicrtunij tcudipcrluin.
— bojoar.j bajoar. ? — pcr nov. annosj pcr annos nov. ? — in quaj Sic (i. c corr.; fuit in quam. —• Msprandus] ansprand? — confugerat) fucrat. — Cap. XXII. nripcrlusj aripcrt? — sigihrandiim| >iui- pranduin?— privavitj Sic G. e corr.: fuit prtrabit. — affl.) adtl.? — in custodia] Sic G. c corr.; fuit in custodiam. — liutprandusj liutprand?— bojoar.j bajoar.?— thcudcradam| Ihcodoradam?— aripcrtus) ariport? — compr.j conpr.? — focm.| fcm. ?— nasoj Sic G. c corr.; luit namstim. - abseissis| ahsci- sis? — Cap. XXIII. anchis] Sic G. c corr.; fuit anschis. In in.ir^. tnirhts. — anchisac| anchise. — doimisj domni? (v. (iloss. Isidor. v. An lulru liuus . .1. Arcval. T. VII.) — Cap. XXIV. forumjulii) fo- rojulii? — addonc) adonc? — scrvalorcmj Sic G. e corr.: fuit serratore. ■ — clat.| aclat. — sclavis] Sic G. c corr.: fuit sclabis. — cupicnsl cupiit? — forojulianis| forojulanis? — qiiihusdam) Sic G. e corr.: fuit qutbudam. — sclavisj Sic (■. c corr.; fuit sclabis. — candcm — provinciam suamj Sic (i. e corr.: fuit eadem—proriutta sua. — immitt.J inmitt.— cflVctum csl| Sic (i. c corr.; fuil cffcctus est.
— causaj Sic G. c corr.: fuit causam. — forojulii| forojuliano, scd i post / cras.? — provinciaj pro- vintia. — irruer.] iurucr. — latrnncnli] Sic G. c corr.; fuit latrunru/is. — gregem] grcgcs? — abeg.l abig. — subsccutus cstj subsequutus est. t in est a rec. m. addit. cst. — asscq.l adscq. ?— rcvertcntij Sic G. e corr.: fuit revcrtrndi. — ferdulfiis] frcdulfus? — argaid| argait? — indignatusj indignans? — potcris| potcras? — argaidj argait ? — fortissimusj fortis? —■ vclitj Sic G. e corr.; fuit re/lit. — fcrd.J du\ fcrd.? — dc ha< | de ac G. a m. 1., supra v. h. — sclavor.J Sic G. e corr.; fuit sclabor. — ad- vcntuj advcnta. —• posuisscntj posuissct. — cssct] Sic G. c corr.; fuit esse. — venicnsj supcrvcuicns?
e
— ut pcr locaj X pcr loca. (sic!) — planioraj |ilaniosa. — possctj possit. — irrucrcj inrucrct. (lcg. mnnre.) — arguidj arguit? — sclavosj Fuit clavos. —■ cquoj acquo? — opprobr.| ohpr.? — slayos] sclavos. — irrucr.J inrucr.? — scculus cst| est a rec. m. addit. — ct ipse] Sic G. e corr.; fuit ex ipse.
— slavij sclavi. — -j- divc.\a| divcrsa. — supcrvcnirc] in (i. cst sc intcr super ct venire supra vcrs. addit., ut cssct super se ren. — -j- magis lapid.j Sic G.— pcncj Sic (i. c corr.; fuit poene. — pcrcmcr.] pcrim. — forojuliau.j forojulan.? — -j- pcr contcntionis malum| Sic plane (i. — -j- impiiidentiae| inpro- vidcntia. (leg. inprovtdeiititim.) — milliaj milia? — dcbcllati sunlj debetlatis (i. c. debellati sttnt.) — inwl ] emnj. — unus| unum. — -j- forojulianorum — ducuinj forojulani — ducum. — cenetensisj ceten- sis; corr. cetenensis; syll. ceien sunt in loco raso. — dcjcct.] cject. — de sclavij esclavis. (lcge e sclavi.) — mann] manus. — funcj Sic G. c corr.; fuit funes. ■ — collig.] conlig. ? — ipse] ct ipse. — slavij sclavi. — drjic.| dcic? — historiaj Sic G. c corr.; fuit hislorttim. ■ — alicuij aliquid G., sed lincola notat. — Cap. XXV. corvulus| G. a m. 1. corrolus; corr. corbo/us. — dcdccorose vixitj fuit dcdecurus rri.vit. — Cap. XXVI. pcmmoj Sic (i. a m. 1.: corr. pemo. — hilloncnsc) billonc. — bel- limu| Sic G. a m. 1.; corr. bcl/onon. — illicj illuc. — forumjiilii| forumjuli? — pcmmo| Sic G. a m. 1.; corr. pcmo. — conjug.| Sic G. e corr.; fuit cojug. — ratbergamj ratpcrgam?— nominc, quac| nomineq., supra vcrs. tte. — laciej faciac. — dcpraccabaturj tlepraecata est; scd est a rcc. m. add. — quam tanti| qtttintauti (i. a m. 1.; corr. seque tanti. — deccrctj essc dcceret. (JV a rcc. m. Num csse non dec. f) — pudicitiam| Sic (i. c corr.; fuit jiudiciciarn. — compl.| conpl. — crgoj igitur? — pcminoj Sic G. a m. 1.; corr. pemo. — ahist.J Fuit ahaistulf, corr. haistulfum. — strcnuos| strennuos. — ■ na- tivitasj G. e corr. nativitates; fuit nativitatis. — knmilitateni] humilitas? — nutrivit] nutriit? — Cap. \ \ l//. actat.| ctat. — hyrpinos) hyrpinum? — arccm| arcim. — cepitj coepit, ct sic paulo post. — horrcaj orrca. — redemit] rrdiit (i." a m. 1.; corr. redifjit? — fccitj est in marg. a rec. m. — Cap. X.WIII. langoh.J Sic G. e corr.; fmi langtib. —■ cottiarum, quacj scotiarumque. In marg. adjectum. cst qiim/ pro qutie. — pcrtiniucranlj pcrlimiicrat. — langoh.j langah. — fucrant ahlataej fucrat ablata.
— exaratanij Sic G. e corr.; fuit exarata. — litcrisj littcris. — Cap. XXIX. ccclcsiaj Sic G. c corr.; fuit ecclesie. — ticinensij ticinicnsi. — ticincnsesj ticinicnscs. — ecclesiaj Sic G. e corr.; fuit ecc/esie.
— isdemj Sic (i. e corr.; fuit hist/em. — egrcgiac| gratiac. — Cap. XXX. trasemundoj trasamundo (i. e corr.; fuit transamundo. — spolctanorumj spolitinorum. — faroaldusj farualdus? — wachibipusj uuacchilapus? — trasemondil trtisamundi (i. c corr.; fuit transumundi. — Cap. XXXI. cxulahat .... rc ^i>| Oin. hacc G. — ccpitj caepit. — circoj Sic G. e corr.; fuit circum. — jugulari fccit| jugalari prcccpit. — gall-j sall. — exulcm aluerat] rxulem nmlluirtit G. a m. 1.; corr. exulem maluerat. — cjus| ci. — rcnovavitj Sic G. e corr.; fuit renovabit. — excrcitumj Sic G. c corr.; fuit exercitu. — m poatan] in ponto. — compr.j conprach. — relcg.J rclig. — ne nocj Sic G. c corr.; fuit ncc hoc.
— Cap. XXXII. cxercilus. quij cxcrc. quoquc, qui? — phil. sej se phu.f— milliar.j miliar.— vicitj ct vicit? — in expulsiono illius| in expulsione millius a m. 1., scd postca m puncto not. — leoj snpra vers. «o/. eo.' — assunitoj adsumpto? — quotiesj quotiens? — guttamj Sic G. a m. 1.; corr. gulta.
— reumatisl u puncto not. — manuj manum. — detcrsitj it syll. a rec. m. adject. — toticnsj toc. — cx iisj ex his. — Cap. XXXIII. aquilcjcnsis rogim.J regim. "aqui/egensis c corr.; fuit aqui/ig. (lege reg. aquilejens.) — Cap. XXXIV. pontilicatuj supra u est punctum, in tcxtu est pontificatum. — ejectnm] ajecto. (fuitnc aejecto?) — litorasj littcras? — dogm.J Sic G. e eorr.; fuit docm. — aposto- lioac| aposlnlicc. — iii portii u| in portil •>. COnsil .]'COJIcil. - gcSta s.-\ BSBCt] gestas il .snmt. (i. a m. I.. scd et delotum. — retinent] t. n. nl?— stattiitquoj que in marg. est adjcct. — haeret.J herot. — figuramj Sic G. c corr.; fuit figura. — in ecclcsia| in ccclcsea. — mcnsosj mcnsihus? — ot artemiusj Haoc vcrha sunt in loco ras. — rognoj Sic G. c corr.; fuit regnum. — oculisquej que om.? — privavitj Sic G. e corr.; (uit prirabtt. — literasj litteras?— sclio!.] scol.— patriciumj patrit. — exarchum] oxaroum. — fantor .J
39*

— 310
XV. VARIAE LECTT. AD PAULI DIAC. IIISTOR. LANGOBARD.
Sic G. e corr.; fuit factur.— Cap. XXXV. ansprandus] ansprand?— bojoar.] bajoar.?— thcudebcrtol teutperto? — bojoar.] bajoar. — -]- ductor exercitu venit] ducto G. e corr.; eras. est r. — pugnavitj
Imgnavitque? — ex utr.] ex om. ? — proel.] Sic G. e corr.; fuit preL — d irein.] dirim. — bojoar.J >ajoar. — aripertus] aripcrt? — desper.J Sic G. e corr.; fuit desuper. — adversariis] Sic G. e covr.; fuit adrersarias. — audac.] audat. — post quani] quarn est in mavg. ab ead. man. — ingress.] Sic G. e corr.; fuit regress. — pro] lit. o est supra vers. —■ arrepto] accepto. — consilio] c'si/io (sic!) cx cni.; fuit consilio. — fugeretj Sic G. e corr.; fuit fugiret. — e pal.] a paLf (v. Hand. Hor. Tursell. Vol. I. p. 12. nr. 5.) — trans fluv.J trans om. ? — natarej transnatare? — ibij ibique G., sed que delct.
— ornatum] ordinatum? — antiquitusj antiquus. — aripertusj aripert? — perlat.| prolat. — illacque] Sic (i. e corr.: fuit illaque. — quid de co] Sic G. e corr.; fuit quid deos. (v. Bethmann 1. c. p. 289. extr.) — investigabatj Sic G. e corr.; fuit inresligahant. — utquej ut quae. — insidiarcntuv| insidiarent.
— nunq.J numq. ■— prctiosal praeciosa. — ministrabatj Sic G. e corr.; fuit ministrabant. — ragun- bertoj ragimpcrto? — quoquej Om.? — elecmosynisj elimosinis. — temp. barb.J temp. fuere barb. ?— guntbcrtusj gumpertus? — fugiensj Sic G. e corr.; fuit fugies. — ad suae mortis dienij ad diem suae mortis? — raginbertus] ragimpertus? — aurel.] auril. — ansprandusj ansprand? — langobard.j langab. a m. 1.; corr. langob. —■ politus] Sic G. e corr.; fuit potius. — tres mcnses sol.J tres sol. mens. ? — ansprandus dum adhucj ansprand dum adhuc? — laetatus est] de/ertatus est G. e corr. ?, fuit dclectus est. — Cap. XXXVI. sarac.J sarrac? — aliudj alium. —■ theodos.J theudos. — Aream] micenam. (Icg. Isicacam.) — prael.J proel. — presbyt.J presbit. — sanctaj sancte. — eratj erant. — depicta] depicte.
— phiiippieoj philipico. — pristinum in locuml pristino in loco?— crexitj Sic G. e corr.; fuit direxit.
— tyb. fluv. ita inund. ut ultra alvcum] ita tib. fluv. inundavit, ut ultra alv.? — a porta] ad portam. (leg. ab porta.) — milviunij molvium? — distendentesj descendentes.— conjung.] Sic G. e corr.: fuit cojug. — Cap. XXXV/I. gentis] Sic G. e corr.; fuit gente.s. — foem.J fem. — pviniatesj privati? —■ instinctuj Sic G. e corr.; fuit instinctum. — romam| de brittaniam (corr. brittania?) romam ? — con- sueveruntj consucrunt? — audaciae] audat. — aggred. statimj statim adgr.? — suum quend.J quend. suuni? — rhen.] per rhen.? — irruit] inruit? — residcnteni] Sic G. e corr.; fuit residente. — maximej Sic G. e corr.; fuit maximae. — rathodo] ratpoto? — knrol. praec.] pracc. car. ? — in principatuj G. e corr. in principalu; fuit in principatus. — Cap. XXXVIII. liutprandiisj liutprand? — praeparavit] Sic G. e corr.; fuit praeparat. — nunc.] nunt. — evocari] evocare? — sub veste] Sic G. c corr.; fuit sub restem. — indutum] indutum eum? — manuj Sic G. e corr.; fuit manum. — reper.] repper. — vagina] Sic G. e corr.; fuit raginam. — -j- exiliens.J Sic G.— compreh.J conpraeh.— occid.J procid.?
— quatuorj quattuor? — ibi per.J ibi et pcr.? — liutprandiisj liutprand? — audaeiae] audatiae. —■ ei] et G., sed corr. videtur ei. — egressus est] ingrcssus, omisso est. (leg. ingressus est.) — improp.] in- prop. ? — facere] Sic G. e corr.; fuit facerent. — cuncta, quae maehinati erant, prof.] quae machiiiu- verant, cuncta prof. (leg. quae machinati crant, cuncta prof.) — simil.) hoc simil.? — Cap. XXXIX. beneventanorum] syll. rum erasa est. — populusj populum ?— ronioaldum] rumuald? ■— filius| lilium.
— ad regendum se sublimavit| filius regendum suscepit? — Cap. XL. (in Giss. nulla cst dinctio ab antccedentc capite.) — civisl cives. — brexianae] Fuit brexione. —■ coinpunct.J conpunct. — cassinum| hunc casinum? — ad sacr.J ad cxtat in marg.— patr. bened.J hened. patr.? — aliquibns] Sic G. e corr.; fuit aquibus. — miser.] divina miser. ? — nabitationej habitacio ; corr. habitalio. — saneto] sancte. — j u S°j 8i<> G. e corr.; fuit jttgu. — cocn.] cen. — quo] qui? — huicj fuit hiinc. — quoquej quaeque? — pertincntj Sic G. e corr.; fuit pcrtinet. — beatij sancti? — refulgetj Sic (i. c corr.; fuit rcfit/git. — tato, taso et paldoj Om. haec tria nomina G. — aedifieatumj aediflcat. — autberlij autperti?
— compos.] conpos.? ■— significantj Sic G. e corr.; fuit significat. — superstitej Sic G. e corr.; fuit superstitae. — cumanum] cuin magnum. — castrij Sic G. e corr.; fuit castris. — redemptione] Sic G. e corr.; fuit redemptionem. — Cap. XLI. (T. XLII.) solummodoj fuit stt/. — in locumj in loco. — augustusj austus. — Cap. XLII. praeniiseramusj praemisser. — reginfridij ragrimfidi, corr. fridi. — reginfv.] raginfr. — cunctam veroj Sie G. e corr.; fuit cunctamque, vero punctis delet. — gulicrn.| ln marg. ab al. m. additur ad.— Cap. XLIII. ncc imilt.J non mult. ?— guntrudam] guntrud? — bojoarior. ... solummodo] llaec om. G. in tcxtu, sed adduntur in marg. infer. et ita se habent: fi/ia theodiperti bajoar. duc. (leg. filiam) apud quem cxultarct, in matr. duxit, de qua unam so/ummodo. •— Cau. XLIV. spolet.] spolit. — classem J G. e corr. c/asse. — ravcnnatiuin civ.] civ. ravcnnantium? — eadem] his- dem. — trasemundusj trasamundus G. e corr.; fuit transam. — bojoar.J bajoar. — gentis duxj duz gent. ? — gralia| Sic G. e corr.; fuit gratiam. — vestig.] Sic G. e corr.; fuit resteg. — Cap. XLV. forumjuliij forojuli?— annitentej adnitente.— aquilejrnsj aqui/ig. G. a m. 1.; corr. aqui/eg. — penimoj Corr. pemo. — lorojulian.J forojulan.? — CliosJ fi/ios eos, sed eos punctis not.— ad JUV.J jam ad jarv.I
— perduxissetj pcrduxit? — nunc.J nunt. — inunens.J inmens. — slav.J sclav. et sic postea. — lau- rianaj lauvina. — itruenal inr. ? — crit (vit. typ.)J erat? — aetatej etate. — grandacv.J grandcv. — quaej es( supra vers. — proliibcnte ducej Intt r utrunique voc. vel ei vel a obscurc scriptum est. — inhibcri) invcniri. — eis] ci. — iDquitl Sic G. e corr.; fuit inquid. — inortem vindicavij morte vindicavit. — pcmmo) G. e corr. pemo. — aliqucmj aliquid ? — perderetj perdercnt. — cep.] coep. — forojulian.J iorojulan.?— Cap. XLVl. afr.) affr. — transfret.J Sic G. e corr.: fuit transfet. — hiapanJ hi in marg., span. in textu. — deinde] e ultimuin supva vers. — aquitaniam| Sic G. e corr.; fuit aqiiitania. — pro- vinc.] provint. — siquidcmj quidem? — eudone] G. e corr. codone; fuit cudune. — aquitaiiiacj aquita- nie. — habehat) hahehant. — irru.J inru.? — trecental trecentos G. c corr.; fuit tricenti. — nillia] milia? — intcrem.j interim. — irr.] inr.? — Cap. XLVIL immcns.] inm. — pcr conlinuuinl Sic G. c corr.: fuit pcrcontino. — doncc mult.] donec civibus multa inst. ad d. ol.?— ct pestil.) pestilcntiaque ?
— pertaesij pcvtcsi. — obsidionisj G. e corr. obsidiones; fuit obsidionis. — bulgarum| iiulgarorum? — quae est] Sic G. e corr.; fuit qtti. — aggred.J adgrcd.? — ingruente] inruentc ? — subitoj subita. — plurimij plurimis. — sivej ibi. — contritisj contrilisque. — vero] est supra vers. ab ead. m. — milliaj milia?— Cap. XLVIII. veioj quoque?— ubi ossa] j est supra vcrs. in nbi addit.— august.] agust. —

XV. VARIAE LECTT. AD PAILI DIA.G HISTOR LANGOBAKD.
et honor.] et om. — foed.l fcd. — eo] om. — prelio] jiractio G. e corr.; fuit prnerio. — enl Sic G- c corr.; ftiit eam. — ticin.J alterum i supra vers. ab ead. m. — condidit] recondidit? — narniaf narina
— Ca/i. XI.IX. tem|>ore| tempo tim/mrr , sed trtn/ni line.i nolatuin. — ravennamj Sie (i. e corr.: fuit rarenna. —■ patric. p.iul.j paul. patric? — cx ravcnna| Sic G. e corr.; fuil ex ravennam. — spoletan.| spolctin. — pontoj ponam, sed M linea nol.itiim. — rnvcnn.itiumj ravi nnantium. — haclenusf .Sic G. c corr.: fuil hor. — apudj Sic G. c corr.: fuit ajiut. — romano quo(|iie| ronianoque. — contemsit] rvn- tempsit, p esl sii|)ra vers. — omnis] Sic G. e corr.; fuit omnes. — jussisj Sic G. c corr.; fuit KJUt — prohib. ponl.) ponl. prohib.? — impcr.] inper. — constiluere luissenl ngsr.| ronstititrrr sutit ailgr. G. e corr.; fuit ronstitueretur adrjr. — liulprandusj liutjir.ind ? — acmilia] cmilic. — foron| feron. — bononiam| boniam. — auxiniumque] auxsimumque. — Pari quoquc modo . . pervasil| Haee verba om. (i.
— aliquutj aliquos? — reddit.j Sic (i. c corr.; fuit rcdit. — compcll.J conpell. — coustanlinopolij constmlinopolim. — blanditiisj blandimenlis ? — ubicunqiiej ubiruinque ? — qti.im sanetae ejusj quam- quc ejus sanet. — gcnitr.J gcnctr. — corp. ]).irt.| part. corp.? — cnjns] Sic G. c corr.; fuit cui. — pres- byter.] presbil. — Cap. L. roinoald| rimuiald? — uxorem] Sic G. c corr.: fuil uxore. — guntbergam rrpt"! — ravig.J ranig.?— filiam| Sic G. e corr.: fuit flia. — guidvaldi] gaidualdi. — breXMBU brexani. — Cap. Ll. pcmmon.J pemon. — rixaj rixsa. — advenicnsj audiens, quod? — ant< riore antriiori e corr.; fuit antriori. — forojulianij forojulani? — ibiqnej Fuil iUqtd — sui episc. scd. sedem sui fjts scdrm; sed alterum sedrm est delet. In marg. est episcopatus. — quo vita| Sie (i. e corr.; fuit i/uod rita. — deccd.j dccid. — ordinatusj cpiscopus ord.? — qui inj quia in. — aquilejaj a extremum est supra vers. — forojulii) forojulis. — in cjus dioecesi] in e.i dioeccsi? - bab. cpisc.J cpisc. hab.? — sociat.j sot. — forojuliij forojuli. —■ huc dc causaj rfeom.? — pcmmoj pcmo? — ap- preb.J adpr.? — ponlitiumj potium G. a m. 1., corr. potinum. — praecip ) preeip. — inlubcntcj Sie U. c corr.; fuit inhibcnlem. — liutprandus| liutpraud? — in tnagnntn iram) Sic G. c corr.; fuit ii ma- gna ira. — pemmonij ( orr. prmoni. — cuiii suis| suis om. — fugerctj Sic (i. c corr.; fuit fugiret.— supplicando ODt patri ven. cumquej supplicavit palrenique in regis? — cum quibus| cum est supra vers.
— judicioj Ftiit in (i. jiiilitiu. — peininonein] (i. e corr. peninnem. — aliislulfum] aistulfum. — ad- haes.j adbes. — comprch.] conpr. — ahistulfus] Sic G. e corr.; fuit adistu/fum. — cohib.| coibuisset in textu, li addil. supra vers. — iisj his? — compreh.j conpr. — multis inseq.| niullis se inseq.? — ipsc se| se om. — defensans] Sic G. c corr.: fuit defensas. — michaclisj mihabelis: corr. michahelis.
— solus rcgis ind.] rcgis ind. sol.? ■— impun.| inpun. — mcruitj promcruit ? — cact.J cct. — excru- ciatisj et cruc; corr. excr. — Cap. Lll. ibmmjulii] forojuli? — magnam mullitudincmj Sic G. c corr.: fuit magna tniiltitiidtne. — super cum subito irr.] subilo supcr cum inr. ? — ipse] Sic G. e corr.: fuit ipsae. — vitam) Sic G. c corr. : fuit rita. — extinxitj extinexit. — Cap. IJII. caes.J ces. — Ca/i. IJY. rursiisj riirsiim. — mullam dcvastationcmj Sic G. e corr.; fuit multa derastatione. — cosl om. — caedcj ccdc. — provincj provint. ■— propcr.| propar. — compcrtoj conperto. — liutprandiis| liulprnnd ? — jiracter ajnod] pro pt ei quod. — caes.J ces. — rcge| Sic G. c corr.; fuit regcm. — in pcntapoli] m penlapolim. — demoranle| Sic G. c corr.; fuit demorantem. — horum] coruiii? — xcnia) e.xenia. — NH] bcncdictioiicm? — irr.] inr. ? — cacsaj cesa. — ravennam| ravenna. — hildebr.J hildepr. (bis.)
— nepos] nepw. — vincent.J vicent.? — irrueut.J inr. ? — solita dat.J dat. solita? — pcrusinortimj pcrusinosum. — compreh.j conpr.? — xvalcari| uualehari? — rolharij rolchari? — irr.J inr. — miil- tainj Sic G. e corr.; fuit mulla. — stragemj Sic G. c corr.; fuit strage. — compul.J cunpul. — Cap. L\. trasem.J transam. (bis.) — rumamj om.i — fuga pct.J fugam pet. — romualdo] rumualdo? — parrnL] parvol. — percm.] perim.— ctiiii] dum adhuc? — actat.J etat. — idon.j Sic G. c corr.; fuit iden. ■ — tantumj tantam. — regendunij Sic G. e corr. fuit gercndum. — liiilprandusj liulprand? — apud| Sic (i. e corr.; fuit apod. — grcgor.J IIoc voc. punctis not. (voluilne emenilare corrector georg.. ut alibi.) — in matr.J in om. — giselbergaj gisclperga. — liiitprandus) liulprand? — CMUMM .1 Sic h. I. cod. — gisulfumquej que csl supra vers. — cij fuit cum. — cunibergain) cunipcrgam? — nobili ort. progen.J nobilior est prog. —- in matrimoniiimj in malrimonio. — junxit] jnnoait — languor.] Sic (i. e corr.; fuit /angorrm. — approx.J adiirox.? —■ vita exccd.J x'itam cxc. — hildepi-anduinj ildi praduin. corr. hi/d. —■ ad s. d. genitr. cccl.| ad basilicam sanctac dei genetr. ? — in reg.j in om. —> portento| purtentu. — inutilcmj iimtile. — liulprandusj liutprand? — cognuvissetj Sic G. e corr.; fuit cogrisset.
— aliquotj Sic G. c corr.; fuit a/ii/uid. — trasemj transam. — spoletum| spuletiuin. —■ extinxitj cx- tincxil. — audac.J aud.it. — sumsitj sumpsit? •— Cap. L\ I. vita cxempt.J Sic G. e corr.; fuit ritam exempt. — obitum] ftiit ovitum. — godcschalcusj godesca/cus G. e corr.; fuit godscalcus. — sociata| sociula cst, retento fuit, qnod delendum. — crguj igitur ? — liutprandus| liulprand? — spulelu| spo- litio. — exercituj Fttit c.rcrtitu. — spoletunij spoleliuni ? — civitatel Sic G. e corr.; ciritatem. — semproniij simfronii. — in silvamj in silva. — quae| que. — Bpoletanij spolctini? — ahist.| aist. ? — forojulian.J forojtilan.? — spoletanij spoletinif — irru.J Inru. — pugnacj pugne. —■ inde] exinde? — paueos sociatosj pancis raucitalis (leg. pauris saitriatio.J — excmer.J e.xim. — spolet.] spolit. — ac- olam] adclam. — cjus socii cunil eum ejus sotii? — solitaj Sic G. c corr.; fuit solitam. — fugcre|
ugire. — ahisl ) aisl.? — spolct.J S ]»olit. — vita privntuin post soc.J vitam (corr. vita?) privavit et post oc?— Cap. L\ II. (Tit. non nota.Ru in (i.) — lintpraadis] liulprand.— spoletitim] s/tolctittm e corr.; fuit sjtolium. — trasem.J transam. — ducatuj ducato. — agibrandum] BBaprandnnf — godcscalc.J got- scalc. — audilo] anditu. — grneciam] G. c corr. grctiam: fuit grctia. — ftigerej fugire. — supell.J siippell.
— in navimj in navi. —• imj>os.] inpos. — illej ipsc? — pcrlata estj prolatatn est.— Capi. LYIIl. (G. nul- linn Tit. habet.) — linrpranihnj luilprand? G. e corr.; fuit liitprand. — compositisj composuit. — pala- tinm] palacitim. — in christi] in christo. — honore]hnnurem. — basilicasj basilicam.— civit. sit estj Ilaec v. rba om. G. — cncl.j cel. — aedif.J cdif. — nikilomin.] nichilhom. — in hoaorem] in honorem G. e corr.; fuit M onore. — propastioj proast. — Btartipis] mar., cctera desunt — christnj christi. — daaniciliaun] Sic G. e curr.; fuit domicilio. — dumiciliuinj dumicilio. — mon isleriumj Sic G. e corr.: fuit nwiiastcrtus. — singulaj Sic G., quamquam scrijttura non satis perspicua eat Vidctur ciiiin potius

— 312 —
XVI. VABIAE LECTT. AI ) SKMK X. SAMON. ET AD V IRGIL.
legcndum vicnta. — aedificavit) instituit? — jialat.) palac. — eij Sic G. e corr.; fuit ea. — quotiilic) cotidie? — regis] regi. — forunij foro? — baoilolinus] Mtmaolinut G. e corr., fuit blandotius. — rhristi | Usque ad hunc locum cod. legi potcrat; cetcra usque ad fincin libri ita vctustate corrupta sunt. ut niliil plane cx iis amplius lcgi possit.
-«•O-oSii-o <£S> m»-
XVI. EXEMPLA VARIARUM LECTT. AD QuiNTl SERENI S aMONICI DE MEDICINA PRAEI EPTA SALUBERRIMA CAP. I—XIII.
e cod. Gres, Nr. LXXI. sec. ed. Ackermarm. Lips. 1786 enotata. additis variia lectt. hujus edit., quae eum Giss. conveniunt. Vid. Cotnment. Crit. p. 74. I.
(n/i. 1. Prohoemium. 1. certo) recto? — 2. nam—defluitj consimilis — dcfluat (Icg. qtiom stmilts— defltiat.) — 4. adsere] asscrc. — 5. promto] prompto. — 6. tuquc| tumque.— artis) artus.— rcduccm— vitam) reduces — vitas? — 7. seu coelo mancsj nosti atquc in coelum ? — 9. placidi tcctus suh ]iclle draconisj placida — suh pcllc? (v. Reisig Vorles. iiber dic lat. Spr. ed. Haase §. 349. cum not. 522.) — 11. dcpellensj depellcs. — tetrosj tactros. — 12. cupidej cupio (cuptto cd. Lips.) — 14. In G. ab hoc loco incipiunt capita et quidem priinum II. captti medendo. — 14. indas] addas? — 17. nectesj nectis? — 21. mcnthac) mcntae. — 22. adncxaj annexa. — 23. exoleo .... cochleis| Haec verba om. G., ut sit latit hedera frontem tractare mintitis, ut habct ed. Lips. — 26. chclid.) celid. — 28. coquantur) tcrantur? (cod. Paderb.) — Cap. II. (III.) Emigranio mcdendo) Hemicranio medendo. — 33. lincs| linis (cd. Lips.) — Cap. III. (IV.) 34. sedj et. — 39. permistisj permixtis. — oblinej ablinc. — 41. tali des anguine puros| tali de sanguinc purges (cod. I.ips.) — 42. demtus) dcmptus. — 43. sucus) fructus.
— Cap. IV. (V.) 49. acri contrita] acro contrahit. — 54. resina] rhesina, — viscoquej fiscoque. — 56. PliniusJ Tullius. — 17. praegnansj pregnans. — Cap. V. (VI.) 60. volensj om. — 61. inccndcrej intiiidere. — 62. pherecydisj phcrccidis. — 63. tetraj tactra. — 65. infelix] infoelix. — 70. lacrymisj lachrymis. — sucoj succo. — 73. sylvaj silva. — Cap. VI. (VII.) 75. scaoiej ct scabie ? — 76. fri- catisj siccatis. — 80. parccntej percente. — 83. litaj lata. — 85. bacchol bacho. — 88. cochleae] co- clcae. — 89. contactu] contactum. — Cap. VII. (Mll. et sic porro.) PhrenesiJ frenesi et sic paulo post in textu pcr lit. f. — 93. gustusj guttus. — 94. convenietj convenit hic (cod. Wolph.) ? — 97. ce- ritumj ccrratum (lcge cerritum.) — Post hunc vcrsum scquuutur in Giss. versus 100—104.; tum scquun- tur 98 et 99.; tum 105. cet. Probo ordincm vcrsuum, qui cst in cod. Giss. — 101. mansaj missa. — pyrcthri| pirrctri. — 102. sucisj succis. — 104. mistumj mixtum.— instillaturj stillatur.— Cap. \ III. 108. tactuj tactum. — 109. et 110. versus dcsunt in G. Excidcrunt fort. proptcr aequales exitus hono- rem — calore. — 111. nonnunquamj niinunquaiii. — 112. adspcrsumj asp. • — 113. cincres his addito re- husj cincrcm his asponito rehus? (cfr. c. 15. 26.) — Cap. IX. 113. abiicej abyce. — 119. Unguine membra fovc; parili rationc valcbit urticae scmenj Membrafove, parili sanat ratione vigorem (leg. rtg.) ?
— 420. perceptaque frigora vincctj praeccptum frigora vincit? — 126. decutietj decutit. — calefactoj tepefacto? — 127. nonnullus—sumitj nonnullos — subiit (snhiit etiam ed. Lips.) I ap. X. 133. ele- phas| elcphans. — tristij tristis. — 136. sucusj succus. — 137. mustcllaequcj mustclacque. — fususj fussus. — 141. Hunc versum oni. Giss. ? — 144. cerussamj cacrusam. — 145. tundc simul misceque olcumj thura simn] — olco (thtire — oleo cod. Lips.)— Cap. XI. 149. erucamj erugam. — 151. rapaj rajita. — 152. delchiturj dclahitur. — 154. levantj tollunt. — 155. cygnaeosj cygneos. — hilarij hylari.
— 159. mastycfae] mastice. — 163. folio plat. quod mansnin mane rorabisl seu folium platani quod mansum mane domabis (cod. Vrat. Lips. Ald.) — 165. mascula| vascula. — Cap.XlI. 166. quum] cum.
— 167. sucum) succum (sic ubique.) — 168. instilles] instillas? (cod. Vrat. Leid. Reg.) — 169. cnelid.J celed. — raiiidumj sapidum (ed. Ald.) ■ — 174. si legeris arborej si legeris ex arbore. — 176. obtusa — remorctur| obtrusa — morictur. — 178. sic vet.J vel vet. — 179. fellaj felquc. — ■ 184. ccparumj caep.
— 185. qui gravisj quod gravis (Lips. ed.) — 186. phoebigenacl phoebigentis (cod. Lips.) — 187. cou- fectaj confectat. — 189. Puniceam dabis in testam; tum delph .J caeruceam dahis intextam vel delph. (ed. Ven. Lips.) — 191. tepidos] tepido. — Cap. XIII. 196. tegcrentur] rctcguntur (cod. Collin.) — 199. vivcntisquej vivcntisve. — 201. foctaej foedae. — 205. vcttonicaej vittonitac. — 207. maratluo| maratro. — 209. chelid.J celid. — 212. exacuetj exacuit (cod. Vrat. Hunimclb. ('aesar.) — dcmtaj dem- pta. — calig.J callig. — Post hunc versum 212. scquuntur in cod. Giss. v. 217—227. omissis versibus 213—215., qui fortasse proptcr similcs cxitus pericrunt in vocahulis visus — visus. — 220. aerug.J erug. 224. mandensj niadens. — cxhalatj exulat. — 225. ty|>ho se tollat inanij tufos et gliscit in annis. (Ven., nisi quod tusos habet.)
X.VBL EXEMPLA VARIAROI LECTT. AD P. VlRGILII M \ROMS OPERA
e codd. Giss. ser. ed. Tcubner. (Lips. 1825.) a Christ. Juhn curatam enotata.
a) ad Eclogas cod. Oiss. Nr. LXIII. (1. Ecl. I—IV.) et LXIV. n. a. fol. 1—16 a. (2. EcL I—III.)
Vid. Comment. Crit. p. 75. II.
Ecl. I. Melibeus Egloga prima G. 1. — 2. silvcstr.J sijlv. 1. c corr.; fuit silr. — 4. patriam] jiatiia 1. Pcrsonarum distributio in ncutro cod. exstat. — 13. hanc ctiamj Sic 1. atramcnto palli- diore in marg. not.; in tcxtu est hanc et. — 14. corulosj corylos I. — MSaqne] nanquc 1.— 16. lai va] leva 1. — 21. foetnsj fetus 1. — 22. hacdosj edos 1. — 24. tantum alias intcrj tantum intcr alias 1.

XVII. EXEMPLA VAWARUM LECTT. AD VffiGILIUM.
— 45. submittitej Sic 1. e corr.; fuit summittite. — 49. foctas] fctas 1. — 50. laedentj lacdunt 2.
— 52. fontcs] fontis 1. — 53. ah liniitoj a limite 2. — 56. ad auras] ab auras 1. — 58. aeria] aerca 1. 2. — 62. ararin—ti^rin| ararim — tigrim 1. 2.— 64. siticntcsj siticntcis 1. e corr. — 65. veniemus] venimus 2. — oaxen] oaxem 1. oaxim 2. — 69. mca] me 1. — 72. produxit] perduxit 1. 2. — quis] queis 1. e corr. — 73. piros) ovros 1. c corr.; fuit puros. — vitcs] Sic G. 1. c corr.; fuit pyros. — 74. felix quondam] quondain fclix 1. quondam feliccs 2. — 75. vos posthac] posthac vos 1. — 76. pciidcrc procul de rupe vidcbo] dc rupe procul pcndcrc videbo 2. — 77. non inc] nec me 2. — 79. hanc— noctcmj hac — nocte 1. 2. — potcras] poteris 2. — Ecl. II. Poeta, CoridonEglogasc- cunda G. 1. Pocta Corydoncm amatorcm Alcxim scribit G. 2. — 1. alcxinj alcxim I. alle- xim 2.— 6. OJ om. 1. — nihilj nichil 2. — 7. cosesj cogis 1. 2. — II. alliaj alia 1. — serpyllum] scrpillum 1. — 14. tristcsl tristis 1. 2. . — amaryllidisj amarilidis 1. — 15. menalcan] mcnalca 1. me- nalcain 2. — 18. vacciniaj vacinia 1. — 19. qui"sim| quis sim 2. quis sunt 1. — 20. abund.l hab. 1. — 23. vocabat] lucrabat 1. — 24. aracyntho] aracinto 1. — 26. daphninj daphni 1. — 27. fallitj fallat 1.
— 35. amyntas] amitas 1. Post huuc vcrsum scquitur in cod. cod. vcrsus 40. Practerca ctc, qui tamcn suo quoquc loco repcritur. ■ — 44. ct facietj et facicnt 1. — 47. pallentes] pallantcs 1. — 48. narcis- sunij narcisum 1. — 50. caltha| calca 1. — 51. cauaj canam 1. — 52. mca| nieas 1. — 53. pruna — honos| pruna et honos 2. — 55. miscctisj nucctis 1. — 5**. hcu hcu| Ehcu 2. — 59. immisij inniisi 1.
— 72. detcxcrej dcxtcrc 1. — 73. alcxinj alcxis 1. — Kcl. III. Mcnalcas, Damctas, Palcmon Egloga 111 0. 1. Acgloea tercia, cujus sunt interlocutorcs Menalcas ct Damocta acmuli couccrtantcs c t Pa 1 e m on j udex. G. 2. — 2. verumj vcro 1. — 3. ovesl ovis 1. 2. — Neaeram] veheram 1. — 5. oves] ovis 1. — 6. pecorij peccori 1. — 7. objicicnda] obicienda 1. — 8. trausvcrsaj transvcrso 1. — hircisj hirquis 1. — 16. faciantj facicnt 2. — 18. lycisca] licisa 1. — 20. carecta] carrccta 1. — 22. fistulaj phistula 2. ■— 45. acanthoj achanto 1. — 48. spcctasj spectcs 2.— Bibil] ml 2. — 55. hcrba| crba 1. — 56. arborj arbos 2. ■— 59. alternisj alterius 1. — 63. hyucinthusj iacinthus 1. — 64. lasciva pucllaj lasciva pucla 1. — 69. aeriacj aereae 1. — 72. quotiesj quocicns 1. locula] loquuta 1. — 74. quod] qui 1. — 76. IolaJ iolla. — 77. vitula] vitulam 1. 2. — 80. imbrcs] unber 1. — 82. Iuiinor) humor cst 2. — 84. quamvis estj quamvis sit 2. — 86. ct ipscj ctiam ipsc 2.
— 87. spargatj spergat 1. — arenam| har. 2. — 93. hinc] hic 1. — 100. hcuj Scmcl om. 2. Echu (i. e. elieu) 2. pro heu /:cu. —■ macer estj cst om. 1. — 101. cxitiumj cxitium cst 2. — pccorij pccori cst 1. — 103. oculisj oculus 1. — 194. apolluj appollo 2.— 105. tresjtris 2. — spatium) spacium 2.— 110. mctuctj mctus 1. — Ecl. IV. Scculi novi inlcrpretatio Egloga lllla. G. 1. (Codiccm G. 2. omitto nunc.) — 3. sinl| suut. — 5. saecloruin] scculorum. — 7. dcmittitur] dimittitur. — 16. ct] atquc. — 17. pacat.J pac- cat. — 19. baccarcj bachare. — 22. metucntj rcfcrcnt. — 30. roscidaj rosida. — 31. quac — thctinj qucm — thctim. — 33. infind.J infund. -- 45. sandyxj sandix. 48. jamj tum. — 50. adspiccj asp. — couvcxoj couvcxum. ■ — 53. tamj tum. — 57. CalliopcaJ caliope. — 58. arcad.J archad. — 63. cubili cst] est om.
b) ad Georgica lib. I, 1—203. c cod. Giss. Nr. LXIIT. Vid. Commcnt. Crit. p. 75. II. 1.
I .ili I. Pracccdit in Giss. Oridii Xasonis sitmma supcr libro Ceorgicorum Yirgilii iQuid fa- ciat lactas segetes' ctc. Incipit liber Ueorgicorum Yirgilii Maronis. — 13. tridcntc] tridcnti. — 14. ccaej chcc. — 20. ab rad.J a rad. — 21. diqucj diiquc. — 22. non ulloj non nullo. — 23. demitt.j dim. c corr. — 25. urbcsnej urbisne. — 29. immens.J inmcns. — 33. crigonenj erigonem. — scquentcsj scqucntis. — 35. scorpios] scorpius. — 36. quidquidj quicq. — nam te nccj nam ncc te. — 38. quam- quanvis. — elysiosj cliscos. — 40. adnuej annue. — 42. adsuesce] assuesce. — 50. atj ac. — 52. cullusque] ijue om. — 53. quid quacquc rccusctj quicquid rec, omissa part. et. — 58. chalybcsj calibcs. — 08. arcturumj artur. — 73. scrcsj ccres. — 74. lactumj lcntum. — 80. nej ncc. — 82. mu- tatis| mutatibus. — 88. vitium — cxsudat| vicium — cxudat. — 89. pluresj pluris. — 92. rapidivej rapi- dinc. — 94. incrtesj inhertcs. — 95. cratcsj gratcs. — juvatj viva. — ncquej nec. — 99. tellurcmj tclluremquc. — imperat] imparat. — 102. se mysiaj scinissia. — 107. acstuatj cxtuat. — 110. scate- brisqucj que om. — 112. luxuriemj lu.xu riam. — 135. ut silicis] ct sil. — 236. tunc alnos primnm (lu- vii| tunc alni iluvios primum. — 138. plciadasj pliadas. — 144. primij priiiium. — 145. vicitj vincit.— 11-. jau] ont, — 149. dodonaj dolona. — 151. robigoj rubigo. — 157. umbrasj unibram. — 159. con- ius >aqiie| ciincussamquc. — 17 1. Stivae] SUTB. — 177. [< nui > | teiuiis. — 181, illinl ;iiil | illii.luiit. 182. atquej ac. — 183. oculisj oculi. — 184. bufo] bubo G. e corr. — 186. curculioj gurgulio. — 190. inugnaquc| iiiagnainquc. — 192. pingucsj pinguis. — palcaj palcac. — 195. foctusj frctus. — 202. sub- igitj subiit.
c) ad Aeneidos lib. I, 1 — 12. e Cod. Giss. Nr. LXOL Vid. Commenl. Crit. p. 75. II. 1.
IjIIi. I. ct terrisj et om. — ct altoj cx alto. — 5. ct belloj ex bello. — 14. ostiaj hostia. — aspcrrimaj asperima. — 19. cniinj ci. — 24. argisj aris. — 25. nccdum] nonduin. — 32. circnm] cir- chum. — 33. inolis) mollis. — 43. disjccitqucj qiie Offl. — 45. inlixitj inlinxit. — 46. incedoj incedo- quc. — 49. autj haud. — Hnponat] unponit — ■ 53. luctantcsj luctantis. — 69. puppcsj pupes. — 70. liivcrsosj divcrsas. — disjiccj dissice. — 72. deiopeaiiij dciopca. — 84. c scd.J a sed. — 86. africusj airr. — 90. polij polli. — 92. frigorcj frigora. — 99. jacctj jacit. — 101. fort. corp.J corp. fort. — 108. tresj tris. — 112. illiditqucj illidique.— 116. terj inter. — 420. achatucj achatea- — 122. luxisj lassis.
40

XVIII ET XIX. EXEMPLA VARIARUM I .LCTT. AD IIORATIUM ET OViniLM.
XVIII. EXEMPLA YARIARl M LECTT. AD HORATII EPISTOLARUM LIB. I. EP. 1 — 6.
e cod. Giss. Nr. LXIV. lit. b. fol. 22—53 a. cum ed. Tcubner. (Lips. 1824.) ab Jdkn. curata collato enotata.
Ep. I. 1. mihi] miclii. — 5. abditusj apditus. — 6. toties] tociens. ■— nrena] harcna. — 12. pos- sim] possum. — 18. aristippi] avistipi. — 19. subjungerej submittere. — 31. cheragra] ehiragra? — 44. animoj animi. — 49. pugnaxj pugnat. — 55. prodocet] perdocet. — 60. aheneus] eneus. — 61. conscire] coscire. — pallescerej palescere. — 67. lacrimosaj lachrimosa. — 69. aptat| optat. — 74. mej hic. — 80. occultoj oculto. — 86. teanum] theanum. — 90. proteaj prothea. — 94. curtatusj cura- tus. — 95. occurrij occurrit. — 108. pituitaj putuita. — Ep. II. Ad Lollium] Vd iuaximum lollium. — 17. ulixenj ulixem. — 23. sirenumj syrenum. — circae] circes. — 28. penelopac] penelopes. — 31. cessatumj cessantum. — 34. noles] nolis. — 38. oeulum] oculos. — si quidj si quod. — 41. qui rccte vivendi horamj vivendi qui recte annum. — 45. pacantur] pcccantur. — 46. contigit] contingit. — hicj om. — nihil] nil. — 51. ct res] aut res. — 52. podagrum] podagram. — 54. accscitj acrescit. — 57. macrescitl marcescit. — 59. iraej ira e corr. — ■ 65. quaj quam. — Ep. III. 5. moranturj morentur. — 8. bellal balla. — 9. oraj hora. — ■ 29. carij chari. — 32. nequidquamj nequiquam. — Ep.IV. Ad Al- bium TinullumJ Ad albium amicum suum. — 1. candide] condide. — 7. dederuntj dederant. — 10. vale- tudoj valitudo. — Ep. V. 4. tauro] thauro. — diflusaj difusa. — 11. tenderej extendere. — 18. addocet] ac docet. — 28. assumamj adsumam. — Ep. VI. 3. decedentia] dedccentia. — 12. mctuatnej metuatve. 1 — 22. mutusj mucius. —■ etj om. — 24. proferetj proferat. — 31. putesj putas. — 34. totidemj tottidcm.
— ctj om. — 35. quadref] quadrat. — 42. quodj quot. — 43. milliaj milia. — ■ 45. non et] et non. — 48. omittas] obmittas. — 51. fodicetj fodiat. — 53. isj hic. — eripietquej que om. — 68. impcrtij imjiarti.
XIX. EXEMPLA VARIARUM LECTT. AD OVIDIUM E CODD. GlSS. ENOTATA.
a) ad Metamorphoseon libros (Met. lib. VII, 237—330.)
a) e codicis Giss. Nr. LXV. exemplo, pallido atramento scripto (V. Comment. Crit. p. 77, IV. 1.) coll. cum ed. Burmann. Vol. II. Lib. VII, 237—330. v. 240. e cesp.J de cesp. — 241. at laeva] ast leva. — 242. quas] has. — 246. bacchij mellis. — 247. Aeneaque] ultcraquc. 248. poscit] lenit. — 250. seniles] senili. ■ — 251. murmurcj carmine. — 256. profanosj prophanes. — 260. intinctas] infcctas. — 262. validum] valido. — 265. scminaque floresque] seminaque et flores. — acres] atros. — 268. additj addidit. — luna per nocte pruinasj luna sub nocte pruinas. — 272. chelychil chelinchi. — 280. frondemj frondes. — 283. in ter- ramj in terra. — 285. quaej quod. — 286-—289.] Hi quatuor versus desunt in G., quoniam a bibliopega extremus margo abscisus est. — 291. adjectoquej que om. — cavaej cave. — 292. AesonJ eson. — annosj Sequitur in G. hic versns: Dissimilemque animum subit ex aetate relictus. Scquitur nova in- scriptio Eab. IIIt« (IVum transformatio legendum?) nutricum Bachi de senibus in jurencutas. — 296. petit hoc aectida munus] capit hoc ab oetide munus. — Sequitur nova inscriptioj to (Nom transforma- tio?) arietis in agniculum. — 298. adsim.] assim. — 299. ipscj ille. — senectaj senccta cst. — 301. amicitiac] amicicie. — 302. dumquej que om. — demtosj demptos. — 305. reviviscerej rcviviscere. — 306. jamqucl atque. — pretiumquej preciumque. — 308. rogantcsj rogantum. — 310. vestrasj vestri. — 816. succosj sucos. — 317. minuuntur corp.J minuunt ea corp. — 318. exuiturj exurunt. — 322. tum] tunc. — 324. in ibero gurgitej in hybcro flumine. — 326. rapidoj rapito. — aeetiasj cetias. — 329. suoj suos. — 330. dedcratj dederant.
P) e cod. Giss. 2. nigerrimo atramento scripto (Met. lib. IX, 128 — 231.) collat. cum ed. Bur- mann. Vol. II.
Lib. IX, 128—231. 183. busirinj busirim. — 187. elis] helis. — stymph.] stimph. — 188. rela- tusj reladus. — 189. thermodontiaco] thermodoontiaco. — 190. insomni] insompni. — male cust.] non cust. — 192. arcad.) archad. — 194. Quid? cum thracasj quid cum tracis. — 197. ncmeaeaj nemea.— JacertisJ Post hunc versum interponitur in G. 2. hic versus iHis cacus cet.» — 198. coclumj cclum. — 199. conjuxj conjunx. — 201. armisvej armisque. — 202. imisj intus. — 203. atj ad. — 204. altuml altam. — 205. hamlj haut. — 206. tigrisj taurus. — 207. frementemj trementcm. — 208. retentantemj retemptantcm. — 211. lichanj lican. — 213. tulistij dcdisti. — 221. molej molle. — 223. actum| jactum.
— 224. ex sanguemqucj et iguem G. in textu, supra vers. et anguem. — 225. in rigidasj I rigidos. — 226. cmicatj inminct. — 229. lichanj licham. — 231. arcusj arcum.
b) ad Artem Amatoriam lib. I, 1—100. c codice Giss. Nr. LXVII. lit. a. fol. 2 — 53. cum edit. Teubner. (Lips. 1824.) Vol. I. a Baumgarten-Crusio curata collato. V. Commcnt. Crit. p. 79. 3 et 4.
Lib. I. 4. levesj levis. — 5. automedonj anthomcdon. — 9. repugnetj repugnat. — lt. achillen] achillem. — 12. placidaj molli. — 13. toties] toticns (bis). — exterruit] pertcrruit. — 21. cedetj ccdit. — 25. mentior] mentiar. — 26. monemurj movemur. — 27. visaej jussae. — cliusque] cliosque. — 37. placitamj placidam. — 39. haec] hoc. — 43. tcnues venietj veniet tenues. — delapsaj dilapsa. — 46. moretur] moratur. — 47. sustinctj substinet. — 48. natenturl natantur. — 52. via cstj est om. — 53. andromedanj andromachem. — portaritj portavit. — 54. viroj viro est. — 61. adhucj ad hoc. — sive cupisj seu cupias. ■ — 64. cogeris votij cogeris et voti. — 67. tu modoj tu quoque. — 68. aditj

XX ET XXI. EXEMPLA VARIARUM LECTT. AD JUVENAL. ET PIND AR. THEBAN.
ad hic. — 73. quaque] quaoquc. — 74. c(] om. — 75. septimaj spatia, cum sohol. sabbata. — syro| viro. — 77. ncu] ncc. — 78. ipsa jovi] novi ipsa. — 79. ct fora] ad fora. — 80. flammaqucj que. om. — foro] foro cst. — 81. quaj que. — 82. aere| aora. - - 83. amori| amoris. — 85. saepej se. — 86. agcnda sui cstj agcnda nova est. — 87. c tcmplisj ct templ. ■ — 92. tonere velis] tenuc retis. — 96. per flores ct tliyma) pcr flores, per tima. — 97. iu celebrcsj ad selebres. — 98. mcumj meum est. — 99. spcctontur| spoctantur.
c) ad Remedia Amoris v. 1 — 83. e cod. Giss. Nr. LXVII. lit. b. fol. 59—77 a. cum ed. Tcubncr.
collato. V. Commenl. Crit. p. 79. 3 et 4.
3. damnarej dampnarc. — 4. totiesj toticns. — 5. mater] matris. — 9. possisl posses. — 10. quod] quac. — 14. ardonsj ardet. — 15. naviget] na vigat. — 16. atj et. — 17. collum laquco nodatus ab arto| laquoo colhun nodatus amator. — 18. c trabc] a trabe. — 19. foditj fodiat. — viscera] pectora.
— 24. annos] animos. — 25. poterasj poteris. — 26. letifcroj mortifero. — 27. ct gladiisj cuni gladiis.
— hasruj astu. — 28. victor nmltaj multa victor. — 32. forcs] floros. — 39. gcmmatas] geminatas. —
47. vulnus in hcrculco, quae quondam fcccrat hostcj vulnus acliilleo quod quondam feccrat hosti. —
48. hasta (ulit] asta fuit — 49. vobis) nobis. — 51. c quibusj ct quibus. — vestrosj nostros. — 53. propositumj ]iropositum cst. — 54. sui| suum. — 58. dardanidas) dardanias. — 61. pbilomela] pliilomona.
— 63. pasiphaonj fasifem. — 65. parin — helenen] parim — helcnam. — 66. danais p. v. cadcntj danaum p. v. forent — 67. legisset] lcxisset. — scyllaj silla. — 68. hacsissetj hexisset. — nisej visce. — 72. vobisj nobis. — 73. dominis oppressa] vitiis supprcssa. — 74. favetcj favente. — 75. te pr., o vates. adsitj tc pr. incipias ads. — 78. tuacj tuae cst. — 80. limincj liniite. — sistcj sistct. — 83. percoquit| pcrquoquit.
—«*3g>-« <$<>-€&*«—
XX. exempla variarum lectt. AD juvenalis s .VTIRAM I.
c cod. Giss. Nr. LXIV. lit. d. fol. 60—126. cum cd. Hcinrich. collato. V. Cummcnt. Crit. p. 80. V.
Sat. I. 2. totiesj totiens. — thcseide] thcsaida. — codri] chodri. — 3. cantavcrit] recitaverit. (vulg. lect.) — 5. tclephus] telephos. — plena jam| jam plona. — 8. acoliisj coleys. — 15. fcrulae] vcnilo. — 16. altum] altc. — 23. figat] vigat. — 24. patriciosj patriceos. — 27. tyriasj tircas. — 28. vcntilct] vontilat. — 35. quodj quid. — 36. summissaj submissa. — 44. pressit quij qui prcssit. — 46. jocur] gecor. — 48. ct hicj at hic. — 53. horaclcasj herculcyas. — 58. calicemj calliccm. — 59. fas| phas. — spectarcj spcrare. (vulg. lect.) — cohortis] chohortis. — 68. Iautum atque] lautumque. — 73. ot populuni| atque pop. — 75. aliquisj aliquid. — 76. hortos] ortos. — 81. CluvienusJ clyvienus. — 86. quidquid) ;qui(qui(. — 91. ad casumj ad causam. — posita sod luditur aroaj posita qiioquc lud. arc.
— 92. iliic] Dhc. — 93. scstcrtia] scxtercia. — 99. acj et. — 114. pecunia] peccunia. — 115. habitasj habita cst. — 117. concordiaj ciconia. (vulg. lcct.) — 129. apollo] appoDo> — 132. mejcre] megcrc. — fas| phaa. — 135. caulis] caulcs. — 137. toris] thoris. — 140. parasitusl parassitus. — fcrctj lerat. — 148. critj cdit. — 151. dicasj ct dicas. — 155. rofort] reflert. — mutiusj miiccus. — 158. deduoisj de- ducit. — 160. despiciatj dcspiciet. — 162. qui verbumj verum qui. — 170. haecj hoc. — tubasj tuba.
■».<X^-o<>o HS>tf' -
XXI. Variae i.fxtt. ad Pindari Thebani Epitomen Iliados Homeri
e cod. Giss. Nr. LXVII. lit. c. fol. 79—96. cum exemplo Wemsdorf. (Poet. Lat. Min. T. IV. nr. XIV. p. 617—752.) collato cnotatae, ratione haliita variarum lectt. edilionis van Kooten (K.) a Weythingio absolutae. V. Comment. Crit. p. 81. VII.
1. mihij michi. — pelidacl pollide. — 6. conficbatj conficicbat. — 7. ex quo contulerant| portule- rant cx quo. ((iuclfr. 1. et ed. Fan.) — 8. sccptrigerj septiger. — 11. infostus regij infestam regis.
— misitj irasit. — 13. chryscsj crises. — 14. iniplicitusj implicitcr. — 17. levabat] lavabat. — 22. profortj profort. ■— vincuntur fictibus cjusj vincunlur o( procibus ejus. — 23. reddiquc| rcdditqiic. — 29. pectoral (cmpora. — 31. falidici| falidicis. — compollatj compcllit. — aras| auras. — 32. delphice| dewhide. 1 'ost versura 32. sequitur in G. v. 34., (um 33. — 37. si gra (usj sic gradis. — sim te sub udioe tulus] sic te sub vindicc tutus. — 38. si quam — poenamj si quid — pcnas. (Guelf. duo) — 39.
curo tuaj cur jam tua. — 40. dirigej dirrige. — 41. auctorj actor. — 43. miscrandej misoranda. — 47. arborj aor. ■ — 50. tunc| tum. — 52. thcstoridcnj tostoridoin. — tunc] tum. — 53. caussas] causam.
— 60. niagnuniquc inousat achillomj tum magnmn incusat achillcm. ( Voss. Leid. 2. tunc magn. inc. Ath.) — 65. I lyssesj ulixes? (ulyxcs K.) — 66. puppi] pupi. — 67. ad classos danaiini| ad danaiim i laasea? (Loid. 2. A.) — 69. consumtac| consunipte. — V. 71. 72.] Inverso ordine (i. 72. 71. — 71. dcceptus] dcconiptus. (Lcid. 2. A.) — 72. achillemj achillcn? — 75. atridonj atridcm? — qui nisij ct ni? (ed. Rasil.) — 78. et nisij quod nisi ? (Leid. 2. A.) — 80. contentus voccj contempta roce (iiss. (contcnta Lcid. 2. rontemta K.) — 82. thetisj tcthis. — 83. Atj litera A deest. — 86. tunc — o(Tusa| tum — elTusa. — 87. nato—venij gnato?— vcnio? (Lcid. 2. Graec. Eurip. IIcc. init.) — 89. ab atride] in atridc? — 90. flammas impunc mei] impune mei flammas? — 94. nati| gnati. — 100. nomenj nwnen. — 101. troinm] troywn. — 105. ignipamntej omnipotonte. — 106. conciliuml oonsil. (Leid. 2.)
— dimittit ab anlaj dinuKit olimpi. (ohjmpo Loid. 2. a.) — 107. iinmcnsoj emenaof (K. Guelf. 1. 2. ed. Fan. Rurm.) — 108. et dapii us largis curant s. c. divij et dap. divi cur. sua c. larg.? (Lcid. 2. a.) —

XXI. VARIAE LECTT. AD PINDAR. THEBAN.
109. Hie vcrsus ilecst iiiG. ? — 112. tunc] tum. — 120. agamemnonisj agamenonis. — 124. missaj jussa. (Lcid. 2. A.) — 130. jussisj visis. — 135. thersitesj tersites. — 136.] Hic vcrsus excidit in O. — 138. ulvsscs] ulixcs? (Leid. 2. A. uhjxes K.) — 140. tuncj tum. — 143. sollcrtisj solerti. — 145. ducesj duccni. — 148. invalido] valido. — 150. infit deindc senex: manco renianeteque achivi| tum sic dcindc sencx monco removchoque achivi (tum sic deinde senex Leid. 2. A. muneo remoncboque ach. ed. Fan. Lege Aum sic deinde sencx tnuneo remaneboque achivi.») — 151. quem calchasj calcas quemf (Lcid. 2. A.) — 154. concil.J consil. — 155. aptarij aptare? (Leid.?) — 156. caputl capit. — 166. leitusj lacrcius. — 167. arccsilaus| archesilaus. — prothoenorqiie] protcnorque. — 168. hoeotasj hoctes.
— duxerej cgere? (cod. A.) — 170. agamemnon] agamenon.— finihusj mcnihus? (Leid. 2. A.) — 172. egitj agit? — 177. it terj et ter. — 178. at schediusj asclepius. — 180. longa quater dcnis| longaque tridcnis. (longaque tcr denis Lcid. 2. A.) — 181. at bis vicenasj ct his vigenas. (et Leid. 2.) — poly- poctcsj polibetcs. — leonteusj leontes. — 182. ornatasj armatas? — 183. euryalus sthenolusquc feroxj enpihia stelcnusquc duces. (K. e Burm. Sant. O. 2. decens Leid. 2. A.) — 184. tydidesj titidcs. — 185. bisque quadragenasj hi quadrigenas? — 186 potens et ialincnusj potens tclainonius. — 187. niilitc] rc- migc? (Leid. 2.) — 188. at bis viccnas cquitum fortissimus ajaxj et bis vigeuas locrum fort ajas? (lo- crum K. c codd.) — 189. puppcsj ]iupcs. — totidemque cuacmoncj totidem entenore. (euchenore Leid. 2. A.) — 190. ductorj durus. (lcg. murus cum K. c Lcid. 2. A.) — 192. thessalici — phidippus] thesa- lici — pedipus. — 193. sulcarunt] pulsarunt? (Lcid. 2. A.) — 194. assuintis] assumplis.— nircusj teuccr.
— 195. tlcpolemusquc novem] t ntolomusque navem. (sic! i. e. triptolemus, ut habet vulg.) — 196. « umelusj cumenclus. — profcctusj ]irovcctus. — 198. at prothous magncs tcnthrcdonc natusj astropus magno storidc natus. — 199. cuhocac magnisj euboca ac magnis. — elephcnorj alpeuor. — 200. duli- chiusquc] duliciusque. — animisqucj quc om. — 201. aetola] ctholia. — 202. quadrag.| quadrig. — 203. ithacij itaci. — sollcrtiaj solcrtia. — 204. quam| qucm (Leid. 2. A.) — thelam.] tclam. — 205. simul ordine guncus] siniul horrida phineus (orrula Leid. 2. A. fmeus Leid. 2.) — 206. tentabat] temptabat. 207. idomcueus ] idumeneus. — 208. quadrag.J quadrig. — muniti] lnvinli (sic!) — ■ 209. menethcus| ineuctcs. — 210. quotj quos. — 211. et thalpius| a/jihinius, omisso et Giss. — clidej helide. — 212. clari virtute] virtute clari? (obstarc possc vidctur meusura vocabuli clarus.) — polyxcnusj polisenus.— 213. navcsj |iuppes? — 216. at — paeaute] et — phetonte. — 217. podalirius] polidarius. — 219. litoral littora. — 222. tuncj tum. — 229. et laevam clypcusj ct clippcus levam? (cod. A.) — 232. non fortisj tunc fortis. — 234. deiphobusquej dciphebus, omissa part. que. — siiuulj om. — 236. archilochusl ar- chilocus (A.) — acamasj athamas (achamas Lcid. 2. A.) — antcnorcj anthenorc. — natij crcti? (Leid. 2. A. K.) — 237. lycaonisj liconis. — 238. magnae virtutis glaucus] magnae glaucus virtutis? — 239. ampliionque] quc om. — atquc pylaeusj accphialtcs (i. e. ac ephialtes, quod posterius nomen extat iu Leid. 2. A.) — 240. amphimachus nastesquej amphiinacus naysque (nactisque Lcid. 2. A.) — 241. ho- diusqucj rodiusquc (Lcid. 2.) — 242. cuphcmusquej cuphimusquc. —■ p\ racchmesj piragmes (A.) —
243. mcsthlesj mencstcus. — antiphusj antipus (Lcid. 2.) — ct bonus armisj ct bonus in armis (omitte et.) —
244. hippothus] ypodius. — acamasl athamas (Leid. 2. A.) — venere et pirous] venere pireyus. — 245. alcinoque] eximoncquc (ixinoneque Leid. 2., i. e. ixioneque.) — chromiusquc ac ennonius] groniusque cynomius. — 246. quos phorcys et ingens] quos ferus et ingens. — 247. coroebusl corcbus. — 250. vicissetqucj vicissentque. — nisi fata vctassentj ni fata fuissent? — 252. cxitiumj exicium. — 253. viditj ccrnit (Leid. 2. A.) — 256. proh! ded.J o dcd.? (Leid. 2. A.) — 257. generisqucj quc om. — 258. torosj thoros. — 259. vimquej vinque. — ubi nunc vircsj ubi sunt vires (Lcid. 2. A. Burm.)? — 201. vario ccrtaininej vario in cert. ? (Burm.) — 262. armaj armis (Leid. 2. Num adjurat armis idem est quod prodest armis; non robur addtt armis. I)e dativo cum vcrbo adjuramti conjuncto vid. For- cclltni Thcs. v. Adjuto.) — 266. acquiusj exquius. — 267. phrygumqucl frigumquc. — 268. dep. telis pop.J dcp. populus' telis ? (idcm ordo extat v. 280 in cod. Giss. et sic habet utroque loco Leid. 2. A.) — 270. Hic versus dccst in G. (Leid. 2. A.) — 271. quae contraj queni contra? (Burm.) — 274. pronaquej parvaque (Lcid. 2. A. lege cum K. pravaque.) — honorej amore. — 275. ncc vircs dcxtramquc viri tcntarc rccusoj nec vires tcmptarc viri dextramqUB recuso ? (Leid. 2. A. Burm.) — 277. graiisj grays.
— 278. pcractis] paratis? — 279. discedit] discessit? — 280. dep. telis pop.J dep. pop. tclis? (Leid. 2. A. v. vers. 268.) — 281. troumj troyum. — 282. pulcherj pulcer. — 283. paribus fulgensj fulgcns par.? 286. assitj adsit. — 290. quam] qua. — 292. nisi— corpusj ni — pectus? — 294. galca galeamj gcleam galea? (Burin. Lcidd. A.) — 300. janiquej atque ? — 301. tuncj cum ? — 302. dardaniumquc] dardancuinquc. — ri- gcntij rigente? — 303. cedentcinquc] jweom .1 — 304. pcrcussos ad oras] percussit at oras. — 306. tunc vero] tum vero? — carcret] carcfiat? — 308. trahcrctque nisi cal. coeca] trahcret nisi jam caL ccca (nuiii fuit trahit, et nisi jam cal. ccc, ut fere Wernsd. conjecit.) — 309. cythereaj cithcrea. — 316. etj at.— cul- tosj coinptos? — 317. ipsa] ipsam. — arcessit| acccrsit. — 319. quaml qucm. — 325. discuterct| dissidcret (num vel dividcret cum cod. Virg. ct cd. Fan. an disiceret lcgcndum?) — 327. quis tc — jussit) quis tihi — suasit? — 328. nondumj nundum. — vaga famaj fama vaga ? — 330. committerej conmittere.— 331. dixerat et largisj dixiti tum largis? — 333. sedj si. — 335. adspicics| aspicies. — 336. amplexu — juncto] amplcxus — vinctis. — 337. cygneidosj cynneidos. — 342. phrygasj friges. — 349. uissecat] dissent. — 351. podaliriusj |iolidaurius. — 352. in caedesj incedens. — proelia mittitj proelia victor. — 355. utrinque] vinmqne. — 356. totisj om. — 358. mavorsj mauros. — 359. tclorumqucj tclloi uinqiH .
— volat — dc part. unbcr] volaute part imbres? — 260. occiditj concidit? — antilochij antilocus. — dcinissus ad ambrasl demersus iu umbras. — 361. thalysiadesj thelasitidis. — 363. anthemione] am- pbione. — 364. teloj ferro ? — 365. mixtam] inistam. — 366. tunc maximus antiphus| tnin magnis anti- pus (lcg. tum ?naynts atiiiphus, ut hahet K. — 367. advcrsumj advcrsam. — 369. inque hostem cecidit, naao uit in ingnhu leuconj inq. host. cccidit trajectis in inguine lenc. ? — 373. democoontaj dcmophonta.
— 375. cripitj erripit. — 377. occidit) concidit. — 377. jaiuquc aiiiaiyncidcinj iriiiui- inarc egcitin. — ictn] ictum. ■ — 378. nnbr.J utnbr. — 379. dum cupidusj dumquc avidus? — 380. vibrataj librata. — 384. dardanii] dardanci. — 385. amnes] animc. — pqgnabatj pngnatv. — 393. huc illuc euscmque fe-

— 317 —
__XXI . VAUIAE LEC TT. AD PINDAR. THEBAN.
ro\| hoc illnc sic «nse feroi (num Irs. hur il/ur sir cnsc ferux haslaquc rurusrans') — 391. Aagrential tlas uitia: — 39«. lam] scrva. — 402. cxstructosj cxtrucli». — 103. i|ur «-ii«| «lanii.s. — 403. phcgeumj pn-scum. — 406. occupat illc sravi) uccupnt antc sravis (lcs. ocrupat anle grari, ut halict K.) — 407. vihratuinqucj vitafcnmqoe? — 4to. cminct ct prodit loapnlia] ima>inii< <t ai aflia prodit? — 416. tentatj templat. — 417. dcrcntaj «lcccrpta ? — 418. ncc tcndcrc| ne tcmlcrc. — 419. ncc fcrrc| inquc fcrrc?
— 420. ahagitl plaudit — 423. dextra] dcxtcra. — 424. accr] altcr? (K.) — 425. vulin r .i| raaera?— 427. hodius] rodius. — vastoj vastc? — 429. hinc petit idomcncus advcrsa partc riiciitcm] hic pctit ydomciieum advcrsa c\ partc riu nti m |c\ lus rctinc ailirrsa ex parte.) — 430. maconidcm pliacstiim. cujus post funera atridcsj mcrionidc satum cujus post funcra Inctiis. — 431. siri >|.|ii.. | strcpm. dc- iniitii| dimittit — 432. aaeriones phcrcclumj mcr\onis piu ruin. — vihrata) lihratn? — 433. pedneut- <|uc imcsi s | phrcsciim mcscstum. Iiurrcndiis| horridus. — 434. ciirypylusj cunpilus. — hvpscnora— tuuditj helpcnora — fudit. — 435. jiivrncm vitaj vita juvcnem? — 13». «j. p. vidit st. corp. trojumj q. p. trojiim st. e. vidit? — 439. horridu dir. cont.| horr. cont. dir. ? — 441. tunc vcro] tum vcro? — 413. nst\iiuiimj ustrnnium. — h\ p< nora nudit] alpcnora fudit. — 445. p <>lvidon| ]iolidora. — 446. \aiithuin| \autuni. — thooncm] cloantum. — 447. infcstus chroiiiiiimqiie ct echeiiiena telo] infcstos crouiium ct stemona tcllo. — 450. ui ccplo| ncccptn. — 451. dextcraj dextrn ? — 452. dissipnt] discipat. — 453. conlossi| confossn. — 454. jaiiiquc maniimj ummunus. — 455. contulcranf] contuimilaiit I (Yidctur hoc irerbom rccipiendum ut insolcns. quod hac sisnilicatioiic niisquam rcppcri.) — 456. pectoral corpora? — 458. atriqucj utrimquc? — 463. htimi] humo? — 464. acthcrcasj cthcrias. — dclapsnj difapsa. — 465. accipit| nsptcit. — fnadil] taaitf — 466. oenideo] aoiidaa. — 468. ( .t ncquej sct neque. — 471. side- reae] siderco. — 472. dardaiiiumj darilaniumqur? — 476. ncquorn) cquorc. — 479. ruit: illitts| ruit illc. illius. — 4«3. pulchcrrimaj pulccrriiua. — 4*9. ductorj actor? — 490. esuriens) exiiricns. — 193. phry- scsj phryscs. — 499. oppoaitaaooe] qur om. — 500. lyhicusj lihicus. — 503. crccto| nrrcpto. — 504. in ae a t ca j in om. — 509. contcndcrcj lcndere. — 511. app.irat| cumpnrat? — movchatj monchat? — 513. stomnchoqucj stomacoquc. — 51 (i. nnimosiisj unimus. — 517. crcthonem| crctcniona. — 518. orsi- loi liuiuqucj terailoonatrae). — q. post funcra victusj q. per funcra victor. — 519. paphlasonum| paphra- Soniis. — 520. antilochiquc niydoiij nntilocumqiic inilon. — 521. scquiturj suhit ? (quaiiiqiiain inciisiiru oll'< ■ nd i t. ( — 523. tiepolemna] tritolomus. — 527. ulysscs| ulixcs? — 629. mavortiua] fortissimus? — 534. aesidc et] egit ct. — 536. acthcreoj cthcrio. — 538. acamantemj achamantcm. — 511. ut vivo) atane ideo. — 545. Hic vcrsus dccst in G. — 549. fcstisqnc| que om. — 550. dc more] ad tenrpta. —
551. Iiccuhc| hecuhn? — 552. Iltc vcrsus dicst in G. — ■ 553. conlcndcrc) ilcccrncrc? — 555. quis sitj qui sit. — 556. tcnlahat — tentantij tcmptahut—temptnnti. — 558. concurrere] CODtendere? — 560. rc- pnlit| pupusit ? — 561. cocrccj colicrce. — 564. conjux] conjunx. — 566. astynnactn] hastyanactn. — 569. iiiicantcmj cummutcm (lcs. i umanlem.) — 570. cnputj oannd. — 571. seminisj gcnimis. — 576. ad certaniiila| in ccrt.? — 5^0. idomeiieusj idoncus. — 581. srajiimque] s ra > or umqtie. — 582. clari| cln- ris. — 586. dndoj cith.| cith. dulci? — dirutii| diviini. — 587. Iltc vcrsus dccst in G. — 590. Ilic vcr- siis doeal lii («. — 591. committnnt] comittunt. ■ — 503. apcrtasj apcrtis. — 597. Ilic versus in G. se- trnitUT post v. 599. — altcrni vihrant shidiosj altcrnos lihcrnnt (lcs- lihrant) sladios? — «00. potnnl] premnnt — spnmanlqne] luinuntquc. — 601. fumifcrae] fumiscrne? — concrctnquc| conliactaque. — 602. maaitwiliuj ijue om. — 603. siiiiul ajax fortis in arinisj sitinlisque aeucides in nrmis. — 604. nni- iuis urmisquc| anuno teioqoei — 607. astu| austu. — 608. anbmisit] summisit. — recepit] repellit? — 611. acrius adversum rursitni consurgit in hostcmj ncrius in pusnnm rursus consiirsit in hostem (lcs- iinjiuyiians.) — 612. creatnaaj crctum. — «13. sa \i jnctii) sa\ique ictu. — 614. dcpulil| nqiulil? — 615. stcrnitj ccrntt. — 618. cum| (iini. — «25. contra hacc dicla rcfcrrc pacntl nt contra refcrrc parat? (qii .iinquaiii iin nsura \oc. rTferre offcndil.) — 626. hcsiona| exione. — 627. nohilis illa domui fama Ben .j nobilia eal domui < t tamn scn.? — 628. hesionne—rcconlnt| exione — rrcordans. — 629. com- uitiiiisj comimis. 630. nincciii<|iic prior| ct prior aiaccni? — «33. post hoc entettiplo trojiini ilannum- MM cntcrvae) post hcc extimplo troyum donavitque cat. — «39. hesteiOYun] cxlri nc. — 640. Ii< l<n< | fieiena. — 646. hic monitisj his mon. — 649. pyras) pirns. — 650. trailideriiut| tradiilcrant. — 653. iiiiiiussj arniis. — 655. aethcrcasj cthcrins. — 656. mbntibos] medibus. — 664. doricaque] ijuc om. — 6 «o. acelane] egeoa. — 670. maxiaano] maxus. — 672. hinc phrysas njacisj hunc Irix njaoia. — 674. cmrgytvJona] contonaqne. — lethalij lctnli. — 677. excussoquc inc. proterH arcu| excnssnmqne extento pnteril arcu? — 678. ast| at. — 680. infcstaj invcrsa? — 682. concuriunlj COBVertont? (i. e. cuiiicr- iiiutur.) — 683. confnziontj defnajinnt? — «84. ohsiduntj obaednnt. — «8«. cet< ra — aternlt] letaone?
— stcrnunt ? — 690. hostc rcpulsoj hostique repulso. — 692. thetidetoi hcros] at ti tiilis ? — 694. ne- mae «'iilni illunij noii iljnm? — 695. ant] htiud. — 697. hinc dap .J et dap. — 698. alti ra transierat tarde ubentibm nstns: reatobalqne sup< r taoitae p. t. n.| . . . llerius lenehrac tardit ladtMtibus tutris rrslu- banl super (lege ciiin K. Lllcrius tenehrac, tari/c lah. astr.i rcslahi /ti /ur su /ier clc. — 700. CUOl] tum.
— 701. ulyssem| ulixem? — 702. qui secum tncitoj cui lecum tncite. — 705. locn per sccrctaj locn P<t noctala (l <'s- loca per nocturna cnm K.) — 706. troica] troya (leg. troia.) — 709. ilioin <'dis] dyme- dis. — ulysscsj uli\<s. — 710. ahdidemnt] abdiderant? — 712. tros eumedidea] trojos ut eumcnides.
— 713. opprcssiisj opprcsstl. — 716. conantcnij tcmptantein? — ferroqUej i/ue 0111. — 720. at, li] nut si. — 723. quosj qiicm. — 728. consil. priami r <sis renMOe ordine gcntil] cons. prinmi totamqiic nni onlinc eent [i/ue om.) — 730. rccliisas] r<'cluso? — 731. netrndoni] aividoatf — rh<-si| resi. — 736. Ili<- \< rsus <l<'<st in (i. — 737. pin< c< <l< i<'t| pr< cc<lerc. — 741. ncj at. — 743. jucundncj jocunde. — 746. dardanidnm] dardaniuro, — 747. ferro fcrrumj ferrrtm fciio? — 751. lunditj fudit? — 752. pisaiulruin- qnej tnessandrumque. — fratremqnej i/ue om. — 753. hjppolochuml ypolitont. — iphidamanta] amphi- damanta. — 754. hinc frater ri-^is <l <'\trum fcrit, illc dolorcj hic fratris dextrnm gladio ferit, ille do- lore (lcs. cum K. hir fruter.) — 756. tra.\it<|iicj transitqttc. — 757. tuncj tum t -- acti coniitus irnj ncnquc incitus ira? — 758. priain. mox perc.| priam. el perc? — 762. cxlinustisj exanatia. — 764. per- fringlt] perfingit — 765. irrump.J inrump. — nditus phrvgcs utquc in limincj aditu frigcs qui ltminc
40'

— 318 —
XXI. VARIAE LECTT. AD PINPAR. THEBAN.
lliig. i/ui M lim.) — 767. ponunt] poscunt. — 769. turrcsquc| rupcsquc? — 770. aeta] facta. — 771. totis] portis. — 776. istinc hostis ct illinc] liinc hostis et illinc? — 777. idomcnci dextraj dcxtra ido- Oioaeil fidiniirnei?) — 779. alcathous] althothous. — 780. crctum] rctcus. — tunc| tum? — 786. la- vcrc — xanthi| lavan—xanti. — 7*x. polyd. — prothocnoraj polid. — protcnor.i. — 789. archrlochumquc aiilcnoridcnl ampliilocumquc antcnoridcm. — 791. hocolumqiic ncamasj hocphcum atamas. — proma- clnim qucm] promachum qiuiquc. — 793. insurguntj assurgunt ? — 794. Hic vcrsus decst in O. — • 795. scptosj scpto. — 796. in ipsas] in ipsa. — 799. advcrsisj adversum? — 801. flaiiunas| tlamniam. — 802. apparct (vit. typ.)| apparat? — ohsistit] olisistere? — 807. pugnantuin| puznatum. — 809. patro- clus| palrochus. — inunitis] invictis? — 8i0. advolat| provolat?— troas] trocs? — 813. acicmj acies?
— 814. 1 'crturJ sacvit? — funditl fudit. — 815. praetertt] proteritl (Recte, si pro eursu legis eurru. Vid. K.) — 821. nunc convcrte| liuc conv. ? — 822. ultrixj victrix.— troica] troycha. — 824. NamJ jam.
— 825. haec] om. (leg. ciun (i. 1. inr. prrimct tamcn tamrn haec te dcxt.) — 828. tunc| tum? — ■ 830. patroclus| patrochus. — 831. objicit] obicit. — 833. rigidosj regidos. —• armaj armis. — - 834. apolloj appollo. — 838. trajicit) transigit (num transfigit?) — victo] victor. — dctrahitj dctulit? — 840. tc- Mm.] th(dani. — 844. refertj ferunt? — 845. tunc| tum? — pclidac| pcllide. — dcvcrhcratj divcrli. — 847. tcrsit| nectit (num rcslit?) •— 848. tristi] tristis. — 849. comptosj syll. tos cst eras. et supra vcrs. cst que add., ut esset comptosque. — 850. scindit] sindit. — 853. depulsij depositi. — 854. Hic vcr- sus deest in G. — 856. magnasque| magnoque. — doloril dolore. — 860. thctin] thctim? — supple.x| suplcx. — 862. fornacihusj formacibus. — 863. mulcibcrj nmlcifcr. — 865. ct donat tlietidi] cvolat et thctis? — 867. mundi) mondi. — 872. arctos| arthon. — 875. exorcretur| exorirctur. — quantus sol orhc mcarctj et quantum in orhe mearct? — 876. quantum ct luna cava lustrarct lampadc terras] ipi.-in- tum ct luna cava ct nitida lustrarct lampade cclum ? — 877. freto] frctis? — «78. cundcni| eiinidcm. — protoaj prothea. — 879. Post hunc vers. sequitur in G. hic versus, qui ap. Wemed. dcest -Frcrrat rt liijinilas mira nrreidas arte« — 881. oppidaj opida. — 884. disccrnit| diccrnit. (leg. derernit) — scvcraj scrcva. — 885. cast. rcs. p. pucll.| rcs. cast. paeana puell. — 886. haec dextra tympana pulsat| et tympana dextera pulsat? — 887. pollice chordas] policc cordas. — 889. mundi| mondi. ■— motum| mo- tirs? 894. hic intcrmcdius] hec intcr mediis. — 895. diva potens atr. circa reliquaeque sedebant] post qucm diva atropos relique (leg. re/iqiiari/ur) circaquc (dele que) scdebant? ■ — 897. thctidcius] thc-
dideus. 900. dantqae animos juvcni, videt hunc cythereius heros] d .nit an......- juveni sel e( hunc
citharcyus heros. — 901. sed non cum virihus acquis| scd cnini non v. aeq. ? — 902. ncc eompar «■ ra 1 1 nec corpus erat. — 905. ut profugus latiis trojam repararet in armisj et profugus letis troy.is rcparnssct in armis. — V. 906 et 907 inverso ordine extant in G. 907 ct 906. (Probo.) — 906. roeli snbinittcrct astris] claris suhmittcre (Icg. suhmitteret) astris? — 909. manum] modiim. — 910. sangumisl san san- guinis. (sic pcr rcpctitioncni) — 913. pugna(iir| bcllatur? — 914. strin^untur] tinsuntur? — 920. iiupc- diatur| cxpcdiatur. — 922. practard.it] pcrtardat. — 924. disjcctosj diycctos. — 926. asscrtiit] adinoniiit ?
— nej quod. (Icge quo, ut hahet K. ex ed. Fan.) — ictibus] ignihus? — 931. tcnct] movet? — 932. pugnanilo] hcllando? — ■ 933. pcreulsil pcrcussi? — 934. intra| intcr? — exhausta] exausta. — 937. mortis] matris. — 940. Hic versus in (i. sequitur past v. 941.— 946. grcssum] gressu. — 950. supremoj suppreoio. — 951. extrema] suprema? — ■ 952. hincj huic. — 954. dumj tum. — credidil armis] credit iii arinis: 'Mi>. Ilic vcrsus dccst in G. — 963. Post bunc vtersum sequitur in G. hic: tHtutam, qyuxm manibtu sevii laborat (leg. librahat) acMUea.' Quam pratterkwtam etc. 884. callidus] calidus. — 967. inflectitur auroj iaflexus in auro? — 971. nltraj contra. — suprcmamj supprcmam. — 972. borruit instantcm dcfectis viribus heclorj horruit instantcm cacidcm dcfectis vir. hect. — 973. arctis| artis? — 975, quac numina auppiex invocetj quae numina nescit invocct. — 981. procul peemitj premil procul?
— 991. adflicti| afflicti. — 992. pyrrhusj ])irrus. — 995. discerptum| dircptinn? 996L absumere] as- sumere. — 999. patrocli] patrochi. — 1002. sondumj nundum. — 1003. pedibusquej que om. — exsan- guiaj exangUia. 1004. altius] altior. — 1005. suoceasual succexus. — tuncj tum? — 1011. ter circal tniii cura. - 1013. indicit] inducit. — circi cursu] cursu ihisu'. — ferorum] lerocetaf 1014. superatj exuperat. — 1015. laertius astuj yiercius istur. — 1016. epeusj epheboa - 1017. fortisj forti. poly- poetes| polibetes. - 1022. hecubc] hceuba? -- 1038. de pci iaon) 'i pectorel 1083.atraaua] efimsuuf
— 1039. sin nec] si nec. — 1040. extretnos — annosj extremis- -annis. 1041. saeval sceva. 1043 concederej concedis? — 1043. crudcle pcto| crudele meum? — 1044. funere] corpore? — 1048. gtWK daevum motus achilles] motus grandeus achules. — 1049. ooipusque] qne om. — exsangue] exangue.
— 1053. suprema] suppr. — 1053. tunc pyra| tum pira. — 1054. quadrupedesque] que om. ourrusque] curruque. — 1055. gravcs| cavae. — 1058. tiindunt] plangunt? — 1061. ilion] ilios. — ■ 1063. advolatj provofat? — 1084. quamj qua. — 1065. rapit| rapit nianihus. — 1069. carinam] carinasj — 1070. n - mis| ramis. — 1071. tenens] tenet — patentis] potentis. — 1072. submitte] summitte? — tExphcit oput homert translatwn* cod. G.
XXII. V aMAE LECTT. \D VtTALIS Bl .ESEXSIS G etam COMOEDIAM
e eod. Giss. Nr. LXVII. lit. d. fol. 97—109. cum ed Otami. collato enotatae, addhis lectionibus edit. Mueller. (M.) e( Wright. (W.), quae cum nostro codioe conveniunl et ratiohe babita censurae edit. Osann. ab llauptiu (II.) factae ct emendationum Axtianarum. (A.) V. Comment. Crit. p. 82. I. e( p. n :5.
Qmm jam non ea soluni. quae de bac Yita/is filesensis comoedia in Commrntarii* iritiris p. 83. seq. ^< ri|isi. lypis pxpresn essent, sed etiani farrago variarum lectioninn essel disposita, casu mcidi in locum quendara libri Graetsiani, qui inscribitur: Lehrbitch einer attgetn. Literargesch, II. Bd. 3. 'kbth.

XXII. VARIAE LECTT. AD VITAL. BLES. GET.
2. Ilulft. |). 1236., c quo didici. idcm carnirn, iil qund ('arol. (iuil. Muellrruin. qiiiini id posl (haiutiim
V. Cl. a. Bemae e~deret, fujit. a. 1*3* a pbjlotogo quodam Voglieo Hhmm Wrifhi um nnn aliis tnrminibns latinia medii arvi c codd. <m< ndatum qninfo Iom oditum iMr h a c iMcriptMMM: Early Mystc- • r/V.o «//'/ of /irr liittn jiuems uf /he tnclflh fnul Ihirtrrnlh centnrtcs eihted frum thr uriguial nuinusrripts ui Ihr British Miiseum and the lihrarics of Ojfurd, Cam/iridge, 1'ttris anil Ytciuia /y Thtm .as W rttjht. i;«q. M. \. ¥. S. A. ol' Trinity Cstiege, ( amhndso. L<nulon NiokaM aml sohn, 25. 1 'arliaincnt Streot: l\ins Teeh< nor: l.eipzis, F. A. I>rou< kli .ius. 1-:!*. k . i :}.> p .i »s. llanc I tla/ts B /rsiitsts lnlai > dilio- iicni. nnae in (iermania non satis nota cssc vidctur, quiim Irustra in lnliliotln i a nostra aoadomicn quae- liasem, Vir ( I. \drianus hcncvole miki sisnificavit. reperiri fortasso apud Viruni Docliss. II. Kucnzel, 1 'hilos. Dr.. gvmnasii WofmitktM|a niasistruin . cum, qui quuiii iniillis aliis lihris, tum inpriniis eo, qui inserihilur ■ //////' Bticher detitscher Prosa- optiine de litcris (icrmanicis mcritus cst quiquc cuin ipso illius carminis Vitalis Blcscnsis cditorc Anslo ma.snam familiaritatem hahct. V quo quuiu litoris petis- scin . ut, si editionom illam haheret, in aliquot tcnipus inihi utcndam mittcret (iissam. pcrhunianis literis ad mc rescriplis librnm mihi commodavit. Oucm qunin pcrlustrarem, c pracf. ji . \l\. cosnovi, <luohus oum praeter edilt. Mqjt et Osanni co<ld.. alt <To Miisct liritannici Cottoniano (Titus V. \\.) sacc. XIV.. altcro I iiidobunrnsi usum csse, ciijus postorioris varias lcctiones ah amico suo l.mllu hcru Viro < I. sc aeeepisse acripsit Sed neutrum codicem ex optimo aliquo cxemplo ductuin cssc cx odil. optima Muel- leri pcrspcxi, quum cod. Cotlon., qiu inaximc cum Monacenxt apud Muellcruin lit. m uotato con- setitit. pcrmultis inutilihus cniondationihus ct intcrpolationibus pracditus videatur, Vjttdohonetttis aiitcm cum \attcano sacpc percornipto, qwmquam non lacuoia istis lahorat, quas I atiramis liahot. Ouare editio WrightiatUi non niultum ah Osanniana recedit, cui optimis codd.. in his Oitttnti , uti non licuit. Praeterea IVrightiana editio eo niaxime vitio lahorat. quod nullis codioum fainiliis distinctis sii i scntontia suoquo arhitratu c divcrsis codd. oas in orationom Mta/is rocopit lcclioncs, quac sihi placcrcnt. ae raro sisnificavit, quiil c quo codicc rocepisscl et oas tantiini lcctioncs in notis criticis coniincinoravit, quas non rceipicndas putavit. cujus gonoris inaxiniam partoni sunt lcctionos codtcia ( titlon. ct I iittlob. ct editionis Osaiuuanae , o cujiis apparatu sacpissimo usiis ost codice Darmsladinu
I .: <|iioil qiiainqiiain ipse nusquain indicavit, tanion ox apparatu critico Osanniaiui cuin exomplo U rtijlttutno collato pcrspicitur. Sod ut quao vcrha excnipli \\ i ighliani CUm oodicia (itssensix l<'< tioiuhus
oonvcnirent. faeilius a viris doctis cognosceretur, illas egO lectioncs circulo inclusas (\V.) siimil ouni leclionihus MueUeriaiits (M.) a<ldi<li. Nuin codioos illi Ytta/cm aiictorem pracfcr.int. non liquet. Taeet enim ili bac ro XVright. Praeter illos duos eoihl. Cottonianunt ot Yindiibonenxcm coinmemoravit Wrig/tt pracf. p. Xl\. hos codiccs 1) lliulcjainim papyrac. sec W., quem impresso demum opcre sc cognosso dicit 2) eodieem Hoi/lcjaiuim Oxonicnseni MS. 3(141. scc. veter. catal. saec. XV. 3) quinque codd. 1'ttrftitos, 2*07. (1. 8207.) 8413. 8430. 8498. 8509. eosdem, quos commoinorarunt Osannus ct Mtiel- Ii i-ii.s . quos quum per amicum suuin Franrixcum Michel cognossct, descriptioncin corum ah eodem factam ta praef. p. \l\. soqq. repctivit. Insunt autom in opore Wrtgh/iaiw haec canaiM UtiM I) Miracii/a IV Saiiclt Xirouii , quorum 1. incipit: /// /amcitttim ct macrorem rrrsa est /aetiiia, Qtnm pnehebat oBm noiit renan abunt/antia. O rrntm majaia. 2) 9kuteria < t Miractilnm <• //- trit yovi Tnt ametU i deanntpaa, in pmsa et metris, s< x nartienlae, a) Serodn s. Magorum ai /oru- lio. h) litlerfrt tii) purroruin. < ) Mi/slcriiuit ltesurrctttoiiis I). X Ihrsu Chrisli. d) Mi/slcrunn A\i- jinntuiiits I). A. Jhcsu ( hristi iliinbiis i /ixiijiii /is ut Emmaus VtCQ, i ) Mi/stcritiiii CoitVtTlionu bcatt Pttttli .I/iostoli. f) Mtraciilum rexiirrcrtumtx IS. I.azari. 3) Mi/xleritim laltiariiiii \ u ijiitiim , partim versibm GalL ProvMoal., pajtjaj l.atinis. 4) (Jomurttia llabionis, anae iactpit: Me doior utfettat forit, uitiix. jnijiler umnis. I Itra si tlu /eam, non rgo ferrc quram. Kxplic.: Ila/ito lcstis adett, haec u/tima rerliu trnelu: sunt inrrri/tbi/cx, ujcor, alumpna, ctiens. 5) Yitalts /1/eseiisix (,'cta. 6) Anunymi l'elru- bergriisis ilcxcrijitiu .\urfulren.sium. Incipit: Exnt edietum pioudam a Caexare, Otit mittttlt ntntcius fUttii desrribere Omnes prurincias, atqtte summujicrc Ouar buna /iierint, qitae non, inqiitrcrr. Kxplic: Orentus itjittir nicute /liissitna, /'/ Itcits umniuin sua jiotentia Dirturnm rurrttjat rirurum ritia. Aut ttmut ili ltntmt oetttem cum patria. 7) Juhnnnis ile Sancto Omero t\orfu /i hiar i/cxrrijiliuiiix imjiugnatio. [acip.: KtHctum fmgitur factum a Caesaiv Augusto metcio ouo, qui mettrihert Mtnuli provincias prae-
ii j>il taawn, t t nnnix ttmicMt ru/cns desijiere. Kxplie.: Cunslare fariu ile mco nontine, stun l )ct tjratia mctut ruijnumuir l)e Saitetu niiuinpur Onicru . crimine Me mitndes t/cprceur Iti ftutcin Duiiiinc. 8) Cttrmimtm nsotumttum tptcimen cx coe/ice MStu Arniulrlianu. — Ssint \ cannina eeregia lyrica. Incip.: Prneclusi rtam /loris Yis rcseral ralurix, l .a.rattx terrae. porit, Cumpexrtut algorix, Ilt jiagii/t/, dans aurtila, Clrmentiam tcpuris: Sujijiulluliutt et xltnnilanl. /iliun/imeiita fururis. O rint tl amur umiiiii: FeBx amur miscria A dtt/ci murbo laiigtteur, Qtlo fil l/ialc jiercur. (.'arni. \. iiltiiiium con- tinct iatidcm rint ct incipit: Are ru/ur rini rlari. Dutcit pultis. BMN amari Ttia nos inebriari Digneris jiolcntia. 9) P/otes, rariuus rradintjx and cuiTccttutis. — Occasionc data in notis ail \ i/alit (iclam p. 131. air <Tt oditor earmen versihus hexaiuetris 28 coinposituin de Salumunc et Marcn/fu c duohus <-oild. MS. Ilar/ijait. 2«5i. et Cotton. Vesp. 15. \lll. lol. 122 v», quod inscrihitur: l )c ccrtamine Sa/u- moiits tt Mart ulf < t dinlosi fornia coiiiposituni incipit: S. .Ae//io jio/est ro/ubri /itisxus sine caedc nularr M. Thattla iiemu /mlesl mii \il ilijireliensa /irubare. Kxplicil: S. Xon ra/et a furlis fitrcm ilepcllcrc mtii ro. M. NotX t ull meettnt ThaS dcststcrc Ittcru.
Variae lectt. ad Yi/al. Blcs. e cod. Ciss.
4. areas] archas. — 5. rcdit| rcddit. — 10. In cod. (iiss. invcrso ordini' legnntW 10. 9. I'nst v. 9. (<d. Os. 10.) reperitnr titulus *Prulugus.° — 17—20. Ordo vcrsuum in (i. inversus hic cst 19. 17. 18. — 21. soli sihi| solus sihi? (ita, ut vis orationis quaerenda sit iu pron. sihi et prius su- rcspondeat altcri solus; utraquc lcctio fcrc ad eandcni sontoutiaiii rcilit.) — 22. crit| eat v ( .M.

XXII. VARIAE LECTT. AI> YITAI.. BLES. GET.
11 |. c. p. 111.) — 26. namj jam. — 27. cxicrntquc pater] exierat pa/ri. | M. cxierat jititn eadi eifer. Bttierat. Patri cadwcifer obrius ibat II. I. c. p. 119., quam interpunctionem probo. Ax*. • I. c. i>. 73. cmcndat cxierat patcr et cat/uc.) — caducifer] cadiicivcr. — obvius] uvius. — 29. nlcnieiinni] almcna. — uror (oxtremo loco)] Hcctc II. I. c. p. 111. cm. utar tcm|iore. quod rcccpit \V. Cotton. — 30. abcstj adost. — 33. ct fallat] sct lallat. — 37. sustinucrc] substinucrc (ilci pro dii legi Axt. I. c. ]>. 73.) — mortalcs suincrc voltns| mnrtalcm suiik rc forniani? — 38. crit] erat? (proba J/iiujit. I. c. p. 111. ct Axt. p. 73. Recepit M. ct W.) — 41. jubcturj viilctur. — 42. Iata| lacti. — 4 positoquoj que oin. — 44. absentis surgunt| abscnti asUrgunt — 46. signilicatj signilicatquc. — 48. vol- tusj vultus. — vivat ut arte decorj vivat ct arte dcc. — 51. nunc age] buc age? — 55. obviaj avia.— 56. proqne] inque? (M. ct W., i. e. in jier .soiiu . ut ap. ( ic. Lael. 25., ubi vid. Klotz.) — 58. scntit] scnsit? — 59. gaudcat] gaudet.— 61. ini byirhiaj cito biria (lege cito /n/rrlua: W. babct cito, birria.j
— 67. mi b\rrbiaj niodo biria (lcge modo byrrhia.) — 69. paruit illc minisj paruit ergo minis?— CuiJ abi. — 74. scd vcra, utinam nc falsa sit oroj sed ut sit nec fnlsa sit oro? — 75. profugis] refugis? (M. \V. e Cotton. Vind. ct Vat.) — 79. vac| vc. — 80. irrediturusj non rcditurus co? (W.) — 81." vadani| rcdcam? fW^ — 84. at utj et ut. — 89. subincidit) subintulil? (M. W.) — 94. moccbumj mecum (ad buno vcrs. v. Axt. 1. c. p. 65.) — 95. impendct] dcpcndct? (M.) — 97. lacta) om. — 98. comparat] eomporat. — ipsaj ilta? (M. W. e Cott. Vind. ot Vat.) — 99. osculaj osculla. — 100. adde] obde? (M. \V.. a/nle Cnlton.) — 101. voniant] voniunt. — artcj acre? (M.) — 103. securiorj secrotior? (M W. e Cott.) — 107. iniquasj iniquus (Axt. 1. c. p. 65. legit initjnum.) — 110. longaj dura? (W. e Cott. Vind. el Vat — Pro ecce Axt. I. c. p. 65. Icgit hcrclc.) — 116. mooclium| niecos, (i. c. merho.s. — morchos M. et W. c Cott. Vind. et D. ap. Osann.) — 122. agatj aget. — 125. opusj iter? (W.) — 126. carpe] perge? (M. W.) — 127. premetj domot? (W.) — 131. mtravit) intrarat? (M. W. c Cott. Vind. el I). ap. Osann.) — 132. notal tutn? — 134. ct, citol i cito ? (M.) — 137. pars estj pars sit (leg. cum. M. sic.) — 146. agsrodiarj cgrcdiar.— I4T. providetj previdet? (M. praeritlet.) — non male| puicrc? (M. pukhreS) — 148. bic| om. — 149. substctit| substitit? (W.) — 150. sustcntatj substcntat?
— 151. pondorc tantoj pondcre presso? (M. W.) — 154. pendeat in colloj pcndcrot collo? (M. W. e Cotl. ot Vind.) — 155. fascc sub noc] faxc sub lioc. — jam b\ rrbia byrrbia| lia biria biria? (ha byrrlnu! hyrrhia M.) — 156. tibij inicbi? — 157. mibij mi? — 158. dicerc) dixere. — 159. quac mnla quotve tiilij quot mala quaeque tuli ? — 164. jamque] namquc ? — 165. rcddantj rcddcntur (lege ■ iliim wtiM rtddan- turpat.") — popina] coquina? — 159. qui byrrbiaj quid biria? (M.. nisi quod byrrhia.) — 170. istej ille. — 171. problomataj problcbara. — solvetj solvat? — 177. non essej nihil csse? (M.) — 180. gnccubnissej occubuissc? (M.) — 181. fama tamen vivetj fama mei vivet? (M. W.) — sed et hoc quoque| sod haec quoque (leg. cum M. ted e/ haec q.) — 184. docetj dolot? (M. W.) -- 185. in hocj om. — 186. cn lo- pus| on lopus est (ut W., num allerum en delondum, ut focit M. ?) — herclcj crcle. — 187. non sunt inibij noc cnini mi? (M. ncc enim mihi.) — 193. jam xolui tutus niHtia 6iB*! pcronno latoboj ba natus Vdlui minus esse perempne latobor (leg. ha! tlihta rolui nimis esse, perempne latebo. M. ha! volui ttttu» nirms csse, peremjme latcbo. ct sic W., nisi quod percnne habet.) — 195. vae, curj vae quia? (M. W.) — nuno| neC. — 196. quod moriarj ne morinr? (M. W. e Cott. Vind. Vat.) — 198. et veniamj scd veniani. — 199. mi gota, precor tua dextcra parcatj mihi gcta precor jjam parcat amicis? (M. miln ijc/a mciis, rogo jiarca/ amico. — W. e Cott. prccor. michi parctto arnicum. — 201. non estj non es ? (M. ot W.) — 203.hen ulej ercle. — 207. rcponej rcmictas (teg; remittd».) — 215. tantula ponaeraj pondera lanfnla? |W.) — 217. fascc] fasse.— 218. fascem ostcndons| facem ostondes.— 219. pondus te ferro] pondus rofcrre. — 222. boc 1evo, geta tibij hoe, ucta. Icvo tibi ? (ut v. 231. gamlc gcta.) — 225. trans- ferre] transire. — 226. tuum — qood,] meum* (M. W. e Cott. Vind. I). ot F. np. Osann.) — 227. si noqueoj si nequenm? (M.) — valot| licot? (M.) — 228. disoeduntj dissedunt. — 229. properatj prope- rans? — 233. rodiontij rcdounti? (il.) — santia sango) samio, snngn (sarnnio. sariga M. MtUH sannio, sanga?) — 234. turba tibi] turba comcs? (M. W. e Cott Vindi ct Vat.) — 235. nomenj om. (i. cum la- cunae signo. — 235. magister] minister. — 238. magnaj multn? — 240. quid silctj et silet? (M. W. e Cott. el Vat.) — 241. pandatur] pandetor? (M. W.) — dotej docte. — 246. ipsaj illa? (M.) — plus placot ipsa Sibi] plus tamen illn sibi? (ut Vlnd. plus tamen ipsa sibi M. W. c Cott. ot V. ap. O.saim.) — 252. manu] magisf (M. W. et II. l.c. p .110.)— 255. probatioj rolatio? (praop. insepar. re apud medii aevi soriplores saopc produoitur: relatio est echo , vocis imago, quae sonos refert.) — 256. abslititl astitit? (W.) — 257. qul loqnitur mecnm] qni mecum loquitur? — 259. Io^ioi| loici. — 260. atquoj at (log. ac.) — 266. ecce| essc ? ( M. W.) — 268. saxaquej ijue om. — 270. post onora| plus onora. — 271. getB siium nomep novit ncc clausa rccluditl gcta suuni novit nomcn nec clausa recludi (K\ bis rctine suuiit norit nornen.) — 272. limina nulla patont| limina olnusn sibi ? (Iiiiiina claiisa tiln M. jariiia claiisa silet \\ .. nosoio o quo cod. — janna clausa tibi Cott. — 274. fnctaqiie voxquo probant] faetnqiie dietaprob.? (v. Zumpt (iramm. Cal. §. 358.) — 275. numquidj non quid. — 276. oitiusj citus. — 280. crgo nibil gcta cstj crgo gota nihil ost (leg. nihilst, vel ouiitte est.) — 281. clausn] olnra? (refer ad rocem.) — ad KmrBa] oW om.'? (litrtina inionarei) — 282. rntonul] intoni. — iste nHhilJ iMe mihi ? (M. ille mirhi \\ .) — 283. vocen pcr eccho rel.| Axt. I. c. p. 65. vult legi rocemne cchone rcl. — 286. proferorj jiroh furor? (M. W. pYOth furor Cott.) — 289. do moribus ost met.j II. 1. c. recte sic divisit sententins: de moribus. Est rrict. M. dc rnoribus: est met. — 290. ncj seu? — 291. repagulaj rcpabulla. — postij portc (legc portae cum M.) — 293. corporej nomiuo? (M.) — 294. oppositam — soramj oppo- sitas — seras? (ut W. ojiposifis — seras M.) — 296. voltibusj vultibus. — 298. viribus intrare cum nc- quis, artc paras] cuilibot, intraro vi nequis (ut W . tit rietjuis M.?) — 301. ooininisoentj ooiniiiisscnt. — 302. fundil in oppos.J fundil et opp. — 303. nij nisi? — 309. tnrpc litj turpe cst? — 310. vir retlit| duni rcdit? (M.) — 311. citO olousa] via clusa. — 314. tu snpiosj ni sap.? dofondit hoo Ilaupt. —
315. fustej fnsta. — 316. rud< r<--sinasj rcddcre — minas ? — 319. saepej geta ? (M. \V. c Cott. Vind.
V. et Vat. ap. Osann.) — 320. ergoj inuef (M.) — 321. quis sit color ct modus oris| quid sit inodus cl color oris (leg. quis sit, ut habct M.) — 326. non vcrbis tumidisj ncc tuiuidis vorbis (nonne non tu-

— 3'21 — XXII. VARIAE LECTT. LB VITAL BLES. GET.
m<li> verhi«. ut M. cl W.) — vinrorj vicor. -- 329. ii .mi graeciaj mca graecia? (M.| 332. qua< smt sing. mcinhra mihi] quo sint bin::ula facta modo? — 333. dampuor] dannor. — 334. inestj adest» — 33H. BCinditurj leditnri (M. lacditur.) — 337. hirsutumj irsutum. — 338. oculi] occuli. — 339. piloruml pillorum. — 345. aspcra| hispida? (M. W.) — 347. niens mihi quac crrhro cinmlli colligit iram; ad turtum venter tenilitur iisque gciiu | set mihi <Jum crehro singultu colligit lr.nn a<l curtum muto (supra vrrs. scliol. rtrilc mtmbrum) tenditur usque genu? (Sic plane M., nisi quod turlum recte pro curtum scripsil — W. e Cott, Sed micht qurie crebro singultu colligit iram , uil curtum meiitum te/iditur us- que genu. (gena (ott.) — Vind. sunt micht dum irebru stngiiltus coll. iram, ad iu> WUH renter t. u. g.
— 349. curva] curta? (M.) — grossaj crossa. — 351. nossej nosci . — 354. liim ns| tnnetV (M. sr ti- met cs.sc mhil.) — 355. sing. perspiciens vidrt et se taliter rsse| sing. prospicieus se talem pro- spicieh.it (niiniie ytNpici &H et perspiciebat?) — W. nescio cujus codicis auclontate scripsit: M. G. q. s-; sp. et auatt; Stntjttl/i perspiciens, tn/itcr esse videt. /)tc etc. — 356. quisquis nic , est geta, sum quoque talis aitj quisqms es. grta cs, suin es« talis ait (Kecte M. qtttsqitis is c.st, gcta est, surnque |num omissa part. que hiatus fcrendus?J ego talis aiL — Axt. p. 34. Icgit cum Vat. MMr que ego. — 359—361. Ilic versiis ita in (i. Icguntur. Stt quumris geta turpis, tainen audct amcrrt '■ furta dolosque meos, audt caducifcr inquit j L t jurcs getam me forc tequc nihtL l .rgc: fiirta d. etc. ut jures etc. iit q. g. t. tainen aitdct amare: sctre relis causam ctr. — et quamvts W., cetrra ut ap. Usann. — 363. iiiix chorj melior. — placata] pacata? — 365. gctaj getam. — 371. manusj nianum? — 373. qu ,is| qiiam? -- 376. mea] me. — 378. dum iiiuto] ciim patriam niulo? (nonne mutuo , ut M. dum mutuo pa- triinn.) — 379. quarum hona copia| quaruin est hona copia ? — 380. vineit] vivit? — ■ 383. Hic x rsiis deest in O. in textu , sed extat in mars- — 3H6. illud] istud? (M.) — 387. adulterio] adulterii. — lecil fecil. — 389. deprcnsor] deprendor? (M.) — 391. t<:stes superos] suprros tistes? (M. W.) — talsosj lalso. — 393. respuiidetj rcspolldil? (M.) — 400. si quis homo geta es] si quis gela lioino <-vt ( 1111111 geta hiatuin patilur, ul nowm proprium? est restituiTunt II. I. c. p. 112. et M., quo etiam Osannus in- clinat. — es 0111. W.) — 404. eritf erat. — ■ 405. erilj eral. — 410. cui si incl rssr datur| ciii ilatur cs»c •Mtelf (M. W.) — 414. quarque] cumque. — 415. mutantj mutans? (.M. W.) — 416. astulit| ahstulit? (W.)
— 417. est omnihusj est a/tis a m. 1. sed altis est a m. 2.? (Axt. I. c. p. 65. virgulam poni vult post est.) — 419. et vefut] en venit? — quod uihil irej quod est nihil, ire ? (ut W. et H. I. c. p. 112.) — 420. hrrculej ercle. — 421. dialectica] dialecha. — 424. dixerat atque citusj dixcrat itque citus? (M.
— d. atque st/el \V. nescio qua aucloritate.) — 425. praecunti 'iii| praeuntrr. — nimioj niinimo (!•■> OHR M. mpmmmj — 426. <|uoqu<-| bene legi vult. Axt. I. c. p. 34. — lascr] fassr. — 428. sihi mthlj sihi? (M. W.) — voltj vult. — 430. iste honaj ille honum? (ut Vind., ille bona W. Axt. I. c. p. 66. pruhal Maji uitcrpunct. fac , boiia Juito, precor.) — 431. vel casumj ne casum ? — (ne mortem M.)
— 434. nuij mea? — 435. taream| tacco? (M. W.) — dixilj iuquit? (M.) — 437. in conjusr] 111 0111.
— 439. her< ulcj hcrcle. — isti'J illr ? (W.) — 440. 1 'ost hunc versum sequitur in (i. hoc distichon: ,Jupptttr liiuit fallut, qut w$ 111/til esse probavit, \ £t mtcht vendtctam trtbtiat afta rcgeiis-, quod non ilulnto, quin genuiMMI sit. — 441. ohjecitj adjrcit? (M. W.) — 442. diuj diu rsl ? (M. W.) — 445. ast egoj en ego? — 447. si sisj tu scis?— praemissus] dinussus? (M.)— uhihamj adiham. — 448. ostiaj hoitia. — 419. insistoj instrti? — 450. doniumj siiiun? — 456. sit nunquamj nunqiiam sit? (M.) — 458. aut nihtl < ssr facit| aut facit csse nihil? — 459. sis liomo srniprrj seniper homo sis? — 460. his" hiis. — 461. ipsej ipsi ? (M.) — 466. lucra) lucta. ■ — 467. jam] om. — 468. jussisj jussus. — capit
nd
ca se>
parat? — 470. se neget esse nihill sc prohet esse aliquid? — 471. hyrrhia) hirria. — dissimulatj 'suh- idcns ? — 474. in sua dampnaj ad sua danna ? (M. ad sua dainna— ad sua dampnaW. etCott rt Vat. — 475. hi sij hi scu? (hi sine M., i. e. patrre — hi sua W.) — 478. srquor| srquar? (M.) — 479. cadet| adat? (M.) — 481. suul pltiresj plurrs sunt? (M. W.) — 482. necj 11011? (M.) — 483. suhsrquor| suh- srquar? (iitsequar M.) — 4«4. ad hrllum virrsj ad hrlli virrs? — hahrtj adrst? — 485. astahoj esi- stam (lcg. atlsistam cum M. — absistam W.) — fundaj fonda. — 487. telaj trlla. — 489. ridrtl ridit?
— 490. nosset) noscet. — 491. si gr. quondam misisset talcsj si gr. tales misisset qiiondam ? (M. W.) forcl) fores ? — 493. instesj estes. — 494. tuta| linudo? (nil timido polcrit M.) — 495. Ii nito iniquiter HDajeJ lcRitO Jup|>iter igne? (ut W. e Cott. et Vind. et M. et hoc nomcn sine codicum au.vilio desidcravit Osann.) — 497. necatj vocat? (W.) — liquij loqui (liitt/ui W.) — 500. terra nimis ridelj ridct terra aunna (W. et M. mmHI 1 'ruhat II. I. c. p. 112.) — srntitj scnsit? (M.) — 502. utque jovi placuit. Oslia ijiiuquc patent] ulque jam placuit hostia quaeque pati'iit (M. atque ul jarn placutt, oslia quacque patent? — ut quae jam plucuit ostia quaeque vatent W.) — 506. inquit. Ouid frustras? sic adrunda tihi| inquit, non furram sic ad. tihi? (ut W. — M. dixit; nun fucram.) —■ 507. vrnit| tandj (Irg. tcntltt.)
— 509. modo stup< t| stupct mutlu , quod pusterius voc. supra vers. extat. — mocchuinj inechum. —• 510. mcturndaj mrtuendo? (W. M. rt H. I. c. p. 113.) — 514. ipsej illc? (M. W.) — 516. introituinj mtritum. — iliaj isla? (M. W.) — 519. complexal amplexa ? (M.) — foveham| faveham. — 522. nunc secat ungue genasj nunc serat ille genas (recte M. ttunc secat t/le genas.) — 523. heu| liei. — recto uiodo calle] recto nos calle? — ■ 524. herculej hcrcle. — 525. vidchar| pulahain? — 526. saepej vana?
— sonipniaj sonuia. — 529. jurgia sint insana proculj jurgia suut scinota procul? — 531. I'ro hoc versu in (i. hic extat. ,l'xor et amphttrtuit gaudcnt indurc poptne ? livrrhia, geta homiucui sc furu tuncta placent. -- Sequitur suhscriptio
• Kxp/icit hic geta dcceptus ab archadt summo Vitalis lilesis expltcit Amphtlriun.-
41

— 322 -
XXIII. VARIAE LECTT. AD GALFR. DE VINOS. POET. NOV.
XXIII. Variae lectt. ad Galfrim de Vinosalvo Poetria.m Novajm s. Artem
POETICAM.
e cod. Giss. Nr. LNVIII. cum exemplo Leyser. llisior. Poetnr. et Poem. med. nev. p. 8(52. seqq. collato enotatae, additis lectionibus codicum Guelferbytai^orum apud Leyserum, quae cum nostro codicc conveniunt. Vid. Comment. Crit, p. 83. II.
2. arcphalunij ascephalum. — 14. attingrrcj pcrtinserr? — 36. in mundnj in om. — 32. nd nnsj ad vns? (ut cm. Let /s.) — 33. de tenehris] a ten. ? — 34. dignissima rerum| dulcissimn ? (Guclf. ii.) v. ltuddimann. Instt. ling. lat p. B. p. 82. not. 25. ed. Stallhaum. — 39. subsedit) suecedit. (IV.)— 44. in- trinseen] intcrna? (interna producto nominativo.) — 45. praemetitur| pr.iemeditetur? — 49. spectat] spectct? (IV.) — 52. fortunaej fortuna. — sedj sit. (IV.) — 54. tractet] tractat. — 56. praelimitetj praelimim t? — 57. prncnrripiatj praecrripiat. — 60. cumj dum? — digesscritj diesserit. — 62. prae- paret] praeparat. (IV.) — 63. hyrrisj liirlis. (I.) — 64. illaj ulla. — 65. alicundej aliunde. — 67. tralietj trnhit? (IV.) — pudorem| sudorem. — 74. e.xplctij cx stcti. — licentiet] lieentiat. — 76. ne quam pa- tintur eclipsimj ne qua paciatur eclipsi. — 77. neii] ne. — spectat] spectct? — ( ap. II. Deest tutum in o. propter similes, ut videtur, voces ordo cap. II. et III. in. — 86. nunc limite] dum limite? — cnrrittir| nititur? (IV.) — 87. nuncj dum. • — 92. priorej priori? (II et IV.) — 93. ordine praesumunll ordine transposito? — 103. videhitur aerj videtur et aer? (II.) — 108. recludasj om. — 119. luduni] ludit? (II et IV.) — huncj hee. (IV. Lege ct cum II.) — 123. fiuntj fiant. — 133. de] ex? — 137. tenehris] latehris? (IV.) — 138. necj non? — 140. inultc (vit. tvp.?)J invitc? — coacta venire] venire coacta? — 141. proverhia) superhia. — 145. Post hunc versum sequitur in G. hic •Extutri ars a/ins sjKrirs, scd practu /it istas' qui forlasse exeidit propter praecedentis versus similem exitum in voc. rrnustas. — 147. aetatisj etate? — 148. in hac specie] semper hac in specie. — arctior] arlior. — 149. majorj mclior. ■ — 150. rimante| rimanti. — 154. testes oculi] oculi testes? — minorj minos? (IV.)
— 155. seyllaej cillc et sic v. 167. — 156. na(ura| nature. — 160. minorisj minos. (IV. minonis, leg. minois.) — aliosj alio. (IV.) — dccorej nitore? (IV.) — 162. quadam speciej spccie quadam? — 163. polit] colit? — 171. in autorcmj in naulorem. — reversa estj est om. — 172. cursomj forniam?
— scnili) senilis. (II ct IV.) — 178. propriosj propter. — 180. magis) majus. — lapsum] om. — 189. in hocj in ae. (leg. cum II ct IV hac.) — 190. Icx est nequa doluin referire dolore, dolosumj lcx est aequa donumi/ue , cctcra de hoc versu desunt. — 192. imagoj ymago. (sic semper) — 194. nubibus| nubilus. (II et IV.) — exundat] cxudat. (IV.) — 198. est (vit. Iy'p.)| ct? — ImpeditJ inbibet? (inridct II et IV.) — 199. ortum. In cod. Giss. lemma aditur -K.rcmplum- — sic sumpto siinilij sic simili sumpto? — praeeludero finemj praeluderc fini? (pracludcrc II. fini IV.) — 200. sagittantcmj sa^itantem. — 202. Post hunc versum sequitur in (i. hic versus •Distincto mctliodis procedit carminis ortus" quae verba non satis intelligo, nec videntur esse integra. — 204. ulterius| ulterinr.— cursumqiiej gressumquc? — 205. via namque vel ampla vcl arctaj quia namquc vcl arta vel ampla? — 206. traecius fyifc typ.?)] (ractius? — 207. cursumj cursim? (IV.) — 208. trahes| trahis? — 210. duci. Sequitor in G. pre, quod initium versns csse videtur, cnjua reliqua pars deest. — 211. docent] ducens. decentifl dicentj docenda doeehunt? (II et IV.) — 218. hicj hoc? (IV.) — 222. pluribus inclausis| pluribus in- rlusisf -- multipliccj multiplici? — 223. sed tamen] ct tamcn? — 224. lego] om. — sit? (II et IV.) - illi) ejus? (II et IV.) — 226. longiusj ({. e corr. lorigum. ne ponas] deponas, 2.'7. nee plenej ne plane. (planc II et IV. Leg. ncr /i /ane.) — 229. nec) non? — 230. circueasj Sic o. e corr.; iuit nrruias. — 231. quaej quod? (II et IV.) — 232. desj das. ( leg. cnm IV. dans.) - 234. credh ntj ccdit in. ( leg. rnhf. ul ) — 239. oceultcj oculte. — 249. puasi (vit.typ. pro quasi) 844. hOrto] ortos.
255! jncundior] jocundior. — 256. pulcriorj purior? (IV.) — haec est] fiic est? 258. sic contin- gunt sc] sic se eonting. ? — 267. longior| largior? — 273. qua formaj quam formam. — 275. gauila (vit. typ. pro galtdia) — 279. sisj sit? (IV.) — 284. Syrenes] serenis, 288 299. Ili versns in cod. Giss. rejeeti repcriuntur nost vcrs. 321., fortasse ab co, qui quac dc mii/a/ii/ita/e for/unae dicta sunt. OMnia conjuneta vellet liabere. — 290. pracconsule] circumspicc? (II.) — 297. drjicias| deicies?
— ut te] nec tc. (II ct IV.) — 300. solcant] solent. — 302. si laxat] si laxet? (ruin laxet IV.) — 307. si tinieas sine teste time] si doleas sine tcste dole? (Nonnc etiam pro timorem •evibendnm dohrem?) — 308. dolor] timor? (II et IV.) — 311. exngensj exurens? — 312. incurvet] incur- vat ? — mcnteml aniiiHim? — 313. clvpcoj clipco? — 314. vclitj nolit. — 315. velisj velit. — po- tcntemj timcntem? (IV.) — 320. cst levis — cst gravis] fit lcvis — fit gravis. — 321. ego (vit. typ. pro crgo) -- 323. hace| hoe? (IV.) — 325. richardoj ricardo. — 327. rcmigej remie. — 32H. tu] "te. (IV.) — 331. quiaj qua? (IV.) — 334. vincit] frangit? (II ct IV.) — 337. Inrbida factn] nubila fata? [iniliiln II. fa /ii II et IV.) 889. eclipsinj eclipsim. — 312. Post huhc versum sequnntur in (iiss. hi: >De dotnina famula; sie ergo deliciosd | Sordebis pros/ans; suf> hrris serva time&isf* - 345, istudj illinl? — 347. apollihe] appoliine. — 348. matbematicosj )nathemetos. — 850. fes] [>1 1 ns. •— 351. repatrietl repalriat. — 355. unum| solum? — 356. tres (vit. lyp. pro res) — 358. emarcuitj cmercuit. — 359. ilionj ylion. — caithag.J cartag. — 360. scipioj sipio. — romam niulti| multi romana. (leg. mulli romam) — 366. clypeo] clipio. — 368. exuadentl exuticnt (i. e. exsuden/?, ut habn II. txudeni IV.) — 369. eoiinodcl] eonnodat. — 379. inermem] inarmcin. — 380. quid milcsj milcs quid ? — 381. ct] om. — 387. et tcnebris tenebrare solum] ct tenebris damnare dicm? (II et IV. cfr. Ruddim, V. II. p. 166, not. 39.) — 389. ducor (vit. typ. pro du/cor) — 392. nil] nilnl? (IV.) — 397. pueri (vit. lyp. pro pucr)
u
— nudaj no. (Num no/a cst, ut in 11 et IV.) — 398. sedj nec. (IV.) — 399. sudor tantusj lanlus su- dor? — 403. supetil (vit typ. pro mppetit) — 410. fas) vas. — 411. cur hic] cnr sic? (IV.) — 412. ioppe] yope. — 413. millibua oppositis] milibus oppositns? (II.) — acon] achon. — 415. omnes quos]

— 323 —
\XIII. VARIAE LECTT. AD GALFR. DE VTSOS. POET. NOV.
quos omncs ? (IV.) — 423. posses] potoras? (IV.) — 424. saltom dum] Jnni saltem? — 425. et fati niora tunc quoqnc nuMa fuissct) et fati (corr. farti) dilatio nulla fuissct I (facti dilatiu II ct l\ • ) — 428. quam lon;a cst lacrima] quam Innsnquc larrima? (IV.) — 429. sur^uc (vit. tvp. pro surge?) — 4.'13. irrisoi| crisor. (lc». drrisor) — 438. lcrulac] verulao. — laic.] lavc.— 439. pilcns] pillius. — 441. potcs] potcst. — 442. ridiculum cst] est oni. ( IV.) — judieo) indice. — 443. doctns homo cst) Kst hom doctus? (omilto scd) — scntit) scntis. (sentit vit. lyp. ap. I.et/s. in var. Icct. c rod. IV. pro scntis. ! patcl c teXfB.) — 444. cst| om. (IV.) — nc manifcstc] nc quis apcrtc? (IV.) — 445. rcvolvcns| rcsol- vcns? (II et IV.) — 446. nam] jani? (II ct IV.) — 447. mus t.indcm| tandcm nius? — 448. cum vcni in torsum. transvcrso) ncc nunus intrrrosunt (nrr mivus ctiam IV. Iiahct. Lrs. nrr miiius. i. c. nihil minus) in torsutn. — 453. variat vultum] vultum variat? — vcl more nia^istn) hacc vcrha dcsiint in G.
— 454. corripit] rorrisit? — dira] dura? (II ct IV.) — 455. lacrvniis) lacrimis. — planctuquc| plan- tuque. — sedel) jacot? (II.) — 456. contra| propter? (II et IV.) — 459. carmenl cursuin? ( II ct IV.)
— 460. prosopocia] prosopopoia? — 464. instrcpuit) incrcpuit ? — 466. querelaj querclain? — 475 lionori| lionore. — 476. illud onus| istud honus. (les. omis) — "cssil vexi ? (rexi otiam II et IV.) — 477. sine (vit. typ. pro sirne) — 482. videt — videt| vidit — vidit. (ridit sccundo looo ctiain II ct IV.
— 486. veniet) vcni? (1 et IV.)— ait] ayt. —■ misertor] miscrator? — 487. vcnit| vcni. (I ct IV.) 488. rcsipiscc) resipisse. — 489. pcreas] perias. — V. 491. ct 492. in cod. inverso ordine lesunlur ita
• Ouid dormiM? vigila! te cttat et excitat hora: Surge cito, propera! Si tc rrux santta ndcinit- — 495. quiescet] quiascat?— 504. vinceris] viceris.— 509. dilataj allata. (II. animosa IV. Les. alnta ro- lnii/as. i. e. vetox , jiroinptus.) — V. 510 — 526. dcsunt in O. — 527. itcni] idem. — altus| altcr? (II et IV.) — 528. prosopeiae) prosopopeyc ? — 529. trituin dicat] dicat tritiun ?— 530. faciem sessi| sessi facicm ? — 533. cum prop.) tum prop. — prosopeia| prosopopcia ? — 535. nec| non? — 536. srnduin| pedeni? (IV.) — istc) illc? — 537. ne] ncc. — 539. transeo] transio. — procul est| est oin. — 544. piira] clara ? (II.) — 549. Post liunr vcrsum in <i. hic additur -Ouod amor prarstrit. ino/rstat iptando- ijiir dolof qui spurius esse videtur. — 550. nehulam| nehulas? (IV.) — .').'>6. condit| comitf (IV.) - 558. pracvivit] praeluditf (IV.) — in hcrha] in herham. — 559. titillat| vcncrattirt (II.) — 560. non- dani| nundum. — divisit amantcs] disjunsit am.? (II et IV.) — 561. verbi] verhis. (II ct IV.) — 562. sic] sit. (II.)— 563. fit] sit. (IV. sic vel sil tcste I.cys.) — 566. ne] non?— 568. spatioturj spcrulclur?
— 571. color| nitor? (II.) — 572. vaccinia] face. —■ 576. utrinqucj utriinque. — 577. occlli| osolli. — 582. sedl et (II.) — 585. sit] ffit. — polito| politum? (II et IV.) — 587. eolore columna] columna co- lorc? ( IV.) — 588. supportet] suhportat? — 591. quadam se les<'] se quadam lo?c? — 592. ncl non?
— 594. fornia tam graClli] tuni ( l<>£. tam) forma er.t — 600. astrictus| aseriptus. (II.) — MDHQj sone.
— 602. Hic vcrsus deest in G. (et II ct IV.) — 603. sed ipsa| sed ipsuin. — Post hnnc \rrsuiii 8C- ■RnmtUI lii duo, quos ox adverso apposui : Mo/le frmiir tartus inritct: tihia rccto \ limitc se tendat in f mgtt HI clara: scd ipsa \ tibea se gractlcni protcndit: pes hrrritatts. (In IV. unus tantum versus intcr- ponitur: sctl ipsum \ Miillr fcmur tactus irritct rahiem. Ili duo vcrsus. qui in (iiss. adduntur. vel de industria projiter verecundiam omissa sunt, ut saepe, vol propter similcs oxitus in vorhis scd ipsa et sed ipsum.) — 606. a cono capitis tplendor descondat ad ipsain] a siiinmo oapite descondat splondor ad ipsam? (descendat splriit/or hahet etiani IV.) — 608. jam] tam? (II et IV.) — appinj;ore| apin^oro. — 609. CfOmpta] long*} (11.) — 610. irradiet frontis candori] irradiat front. pandorem. ( ltg> rattdurrm. IV. fronti randoris.) — 611. proprium — colorom] proprio — colore?— 613. chlamysj c.lamis. — 618. c.ultius istis) oultihus illis?— 619. possit] possot?— 621. flammamj flammas? (II.) — iuppiter] jupitir.
— 622. amphitrionemj amphitrione. — aiinenamj aehmenani.— 624. calisto| calixto. [IV.)— ioj yo.— an(io|iani] anthioiiain. — satyro] satiro. — 625. tiuro] thauro. — mossiono] memphtQIW, (lecj mitrmu- MM) — nec tol non te?— vcl tgne] nec i?ne? (nec II. ignc I et IV.)— 626. in nguem] in aflguef (IV.) — 627. vel] ncc? (II et IV.) — cysno) eicno. — danemj danen. — 635. nectareo| nectario. — 637. immilitat] inmililot. — 638. sesequej que om. — 639. spccularej ipeAUhuu speciilare? — 640. part honoineo] partonopco. (IV. parconopeo. Leg, parlhenopeo.) — 642. cum nivej comnivo. (Num as- similalio est conmvet) — 646. gcstit] gessit. — 649. sistro<|u<'| scistraquc. — valatile (vil. hrp, pro rolatilc) — 650. redeunt] rodiunt. — r<'sur»unt] r<surs;ont. — 651. resident) rccidunt. (II et IV,) — 656. aethera] aera? (I et IV.) — 657. in aurem] in aure. (IV.) — 659. resolvit) rrsiiinit? (II.) — 668. BUfl cuiquej qiioque sua. — 669. tihia] tihea. — timp .J tymp. ■— 670. cymhala| Cimbola. — 671. listula| fistula. — somniforaoj somphere, i. e. sompuifcrae. — nitufaeque| flduluequr. (IV. rtdii/acijitr II. Vid. Dnfresne Glossar. med. et inf. lat. v. Yilula. uhi nostor locus lattdatnr.) — 672. tardantj tr.iet int? ( i. <•. /rahuiit froq. forma, et sic II et 1\ 7 .) — 674. si] sic? — sic paudia] ot pjaujdjfl ? (H et IV.) — 675. produxinus] produOtUMwf (II ct IV.) — oro] hore. — 676. linsiiiim quud] quod limuain? — 679. con- sonat] eonluitf (II ct IV.) — 680. rivi vociim] vocum rivi? — 684. Ilic versus decst in (i. ot claudieal veliemcntor. nisi emondcs -is/a jurrntutis mens est, non forma, senilis.' — 6«7. Ilic versus sptius, crodo, in (i. post v. 689. scquitur. —■ 692. fatisi cns) latissens. — 694. parvo| pauco? ( IV.) — 697. recidc| recinde. (rectc IV. rescinde) — 700. forinula] summula? (II.) — 702. lata| lonja? (II.) — coarctol] coartel? — 704. cum sit] cum stat? (II.) ■— rcnii»e| remc e scriptura remie ortum. — solus] liher : (II <t 1\.) — 705. sontentia doctis| prudintia (IV.) dicti (II et IV.)?— 706. nocet] notot. (IV.)
— 711. lonsumj iatum? — succin"oro] succindcre (IV. succiderc II. recfe.) — 712. cyinhaj cimlia. — 713. exigit] eli."il? (IV.) — 714. superinfundci] siiperinliindat? (IV.) — 715. inducetf inducat? (II ot IV.) — 725. roportuns] reportat? (II.) — 726. bn viorcj propi<,ro? (II et IV.) — metaj metra. — 727. inpriinisj inprimis omnis? — verhi] verha. — 729. scrihe| sive. — rodundatj recunatf ( 1L) — 735. oninihus amotisj verba coadjunctis aliis? ( II et IV.) — 737. conflent] Complent. — 737. sequunttir| lo- qu.inlur? (IV. lotjuuidur II.) — 738. nihil] nil? — 740. Iiiijiis] cujus? — suhscriptioj descriptio? (II < t IV.) — 745. sitj sic. (II.) — 750. fucana] falsaria? (II et IV.) — 751. hypocr .J ypocr. — 754. <le- foissej diffoMM. — 755. sedj cum? (IV.) — remotaj remoto? (II.) —. 757. ne] non? — 75*. acutis| argutis? (II et IV.) — 763. in paup .J sub paup.? (IV.) — 765. physic.) phisic. — iuvctcrutuiiij ct vt-

— 324 —
XXin. VARIAE LECTT. AD GALFR. DE VLXOS. POET. NOV.
MMfial (II el IV.) — 767. in primoj in proprio? (II et IV.) — 769. alibij alias? (IV.) — 771. islud] illoil? — 772. an(ido(uio| antbidoton? — 773. decenter] modeste? (II ct IV.) — 774. transferat] trans- fero. (transferor reete II et IV.) — 775. quae sit suaj sua quae sit? — 776. in siniili casn] in casu siioili? - cum ridero] video jam. (video cum D. recte.) — 779. niveiun] nitidum. (tnitidum II el IV. \oio vit. ryp. pro nitid ap. Leys.?) — 780. corpus nivis alhuiu) ni.\ alha decenter? (II.) -— 781. Ilani- atea] Bammia.— 783. bene dentes] dcntes bene? 785. Bimillima] ainiilima. — 788. transsume] (rans- pone? (II.) — 790. exsurgere] e .xurgcre. — 791. placiduni) plandum. (les. b/anttum.) — 792. planum: nioliis sinc turliine] plaeidum, sine motus turbine? —- valles] falles. — 794. proprie) propria? (IV.) — 795. fariens] facies. — 796. eloquio| alloquio? (II.) — 798. ima] yma. — in aoroj in aira? (II.) — 805. tibi| ibi. — nam te| quia te? (IV.) — 810. hilt diris hyemsj bieins duris ineat. (leg. inhiat. II et IV hiems inhiat tluris.) — praediraj pracdura? (II.) — 811. contristat (vit. tvp. pro coritristtrnti) eontristant? (ronstringunt II.) — iiimbi| nymbi. — 813. constringitj transfi^it? (IV.) — 816. inebriat mbebriat. — 817. scopa| scoba. — 820. fretaj fretum? (II et IV.) — 821. velj aut? (IV.)— 822. follcs' volles. — viidlat flamen] vigilant tlaiiimae? (II et IV.) — 825. malleasj mallius. — 887. prevocafj pro- c -reat? (II et IV.) — 828. leginm .J legittim. — 830. aabtilis clypeuaj sttbtereof eiiteo (subtereor cupee U et IV recte.) — queni tibii sumetj quem tibca sumat? (chfpeo quam II. Lege cltpeo, quam tibia su- mot. S31. idoptatj adoptet?— 834. malleaaj maHtua, — 838. perviaj fervia. —- 839. onerosaj ho- norosa. iate] illef — 842. et] sed? (II et IV.) — spondet (vit. lyp. pro tpondent.) — 841. trahirl traliit? (IV.) — 846. praestet — reprimat — castigetj praestat — reprimit —castigat (II et IV.)— 848. necj ne. — 849. convenianl] eonveniat (II.) — et eadeni sedc fruanturl et sedc fruantur eadem? — 852. non solo veniat eomitantej non veniat solum eomitatum ? (solum \\. coniitatnrn II et IV.) — 860. et qaasl] et quia? (IV.) — 861. detj dat (IV.) — 864. vigoremj rigorem? — 869. esto| cece ? (IV.) — -71. temere] additar in <ii". rPars prima seeunde ' Auxiho plus htti.s hahet' , qoa se oomitantor etc. (Non malel quia sic singata melius cohaerent) — 877. deseriptioj diacretiof (II.) s 7-. iffricuit] lOr fricuit — linguamj limam? (II.)— caliginej rnbiginel— verbisj verbi? (IV.) — 881. odorej oderunt? (IV.) — 882/istudj illud? — 883. refundit| retondit. — 887. alteriusj alternis? (II.)— 889. ipsis| isds?
— 890. totam sedet] conoors sedatl (sedat coneort II et IV.) — 894. pecora] pectora? — 897. in corde] in mentef (II.) — 899. varia] varie? (II ct IV.) — 900. remj idcm (recte II ct IV. item.) — 00*. veraol I. rno. — 907. solvat odorej solvat ab ore? (II et IV.) — 910. talibusj taliter? (II et IV.) — 912. iliini loquitarj dam populif (II et IV.) — 913. animosj animosque (IV.) —• audita. Ouid autemj
aadita quietos? (quiete II.) — 914. pariter) i .....ie»f (II.) — 915. si| quis sitf (II. mid IV.) — 916.
hyrtusj hirtus. - 917. exeultus] formosus? (II.) — 918. subjecta] lobjunota? (II il IV.) 919. aget] agit (IV.) — 922. veteranusj veterano (II et IV.) — 923. pauper re tenuisj pauperie tenuis (11 et IV.)
— 928—932. Horum versaom loco hi legantar in cod. Giss. (II et IV») tSi proprium fuerit vel a<l hoe transfertur ul /psr (II qiso) Laudes vel kteaku tamquam cognotnine. Laudee (IV. laudas II) Taliter: Ule (itte II et IV.) Paris; rel tetlas tahter: ille (iste II et IV.) Thersites; vel ad hoc , ut sit simulaliu Waedam :
Scilicet hac forma: Navem regii ille mSgiater
Et tiphn (IV. tkyphis; lege tipkis, cfr. Donat. II, 6, 2.) vel redom (edom IV. prodam II, ut videtu
lege rhetltnn); rusticus illf
Ductor antirnedon (lege cum II. ductor et automedon) noster; vel trartxfiro nomen llns autem versas pius monachus ebristiano more niutavit. — 932. similatioj snmilatio? — 933. anti- phrisim] anthifrasim. — 934. defofmemj difformem. — 935. pyrrbumj pirrum. — 936. aut] vel? — eicer| cye. — 937. Iiippolytuinj ypolitum. — talis mutatioj haec peniiutatio? — 938. si] sic. ■— 939 el qaando phiresl interdam plures. — 144. quodj quam? (II et IV.) — 945. litasj littus. — auraml aera? (II el IV. Virg. Aen. XI, 756. habet aethera verberat.) — istae] illae? — 948. nec sis| ne sis? (II.) — 950. honorl honos (II et IV.) — cum suntj cum sit? (II et IV.) — parata] paratu? WS, ill. ) istef — laetam dulcescit ad auremj leta dulccssit in anre (in pro ad habel eriam U. Leg*. Uu-ta duleesctt in aure.) — 955. ex se] de sef — 956. transsumptio) translatio? — 957. colores] liquores? (II etlV.)
— 960. idon.] ydon. — 961. hinc indej hifl inib*. — 963. color.(| colorat? (II el IV.) W7. faciantj faciunl (leg. cwn II. fadcnt.) - 970! schematej acemate. — 972. hic] hiis (hit II.?) — 973. Poner sic formam pro re. Sic vertere languens] et jovat in formam concretum vettere lang.f (II.) - 976. re-
sumimus] reflcimus? — 97«. dulceseit) duleessit— 980. discr..... ii.it | discriminel (II.) 981. rescindit]
reeindit. — 982. supcrvacuni (vit. typ.)] supervacuum?— 903. instrumento) instramenta.■— 984. sic surgitj consurgit? — 985. evitare vias tritas] et Iritas vitare vias? (IV.) — 988. aeagma] zcuma. — 992. secuin tria commoda ducit] dueit tria commoda secuni ? — 993. curt.it | portat? — 997. ipsamj illamf In G. (et II et IV.) additur hic versus bonus rObliquus cujtu vitei (vitailV.) conson ia versus. — 1000. subtiliusj sobtiKorf (II.) — BlaJ ipsa? — 1004. testrixj textrix. — 1005. Banderia] ftandriaf — normandiaj normannia? — t008. si( sumptis] sumptis sic? — 1009. medicij mediea? (II et IV.) — 1004. hyperbolicusj yparboli- <us. — 1015. refrenatj refrenet? — placeatquej placiatquo. — 1016. horreatj abborreat? — 1017. no- tasj voeum? (vocis II et IV.) — 1019. hastarumj astarum. — 1020. raltesj falles. — 1021. istej illet 1022. ct auris et usiis| finis el ortas? (II el IV.) — 1024. color colorj modus (II et IV.) modus? (II.) — istinl| illud? — sicj haec? (II et IV.) — 1025. innovelj innovatf m sludio me tertia repperit a. st ;,sj in rudio me reppcrit aestas tertia; — 1026. autiiinnusj automnus. — 1027. inrravitj intritavit, sii|.ra vers. gloss. intrusii (IV. incrustavit. Leg. intricavit.) — 1032. ferveseat. FervetJ frigescat. Frigetf (II.)
— 1041. praeponfturj proponitur? (II. et IV.) — 1042. sed mens tani.J pectus lamenf (II.) — 1044. ulyssej uiixe. — in pectore cujusl pectus tamen ejns? (II ) 1045. longum oonsilium] loagi oensilii? —" 1048. quidemj quiddam? (quoadam IV.) - nasoitorj provenit? (II.) — 1056. transjectioj trajectio?
— 1057. spoliabitj spoliavit? — 1059. leviusj melius? (II et IV.) — 1062. portum] ortam. — 1066. quae clausumj ut clausuui? — 1069. faeta estj est facta. — 1072. inj ad? (II.) — 1073. tlavioj tloidu?

XXIV. VARIAE LECTT. U) FLORETUM S. BERNARDl _
-II ct IV. — 1076. <|uij quid? — jusqucj vimquc ? — 1077. tcj se | (IV.)— rctrahit| lcg. cum II. svb- trmkat. — berrorj crror (II ct IV.) — 1078. opponej appone. — 1081. fis (vit. t\\>. pro sis.) — sitialisj ntodcrati? — 1083. ex hoc| inde? (II.) — 1086. quo loqucrisj colloqucris. —" verbi| vcrbis? (II.) — 1095. Icvisj lircvis? — 1102. in nos) in bos. — 1117. rcm non cssc nocivaui) rcm nosccns (II ct IV.) cssc nocivam. — 1119. acgnis| aeggenis. — 1120. rccj dic? (11 ct IV.) — 1123. vitii| vitiis? (II.) — qui non cst scrvus] qui non inscr\it? (||.) - 1121. capit | ccpit (lcg. coc/nt cum II ct IV.) — 1122. ct sincj et om. — 1126. in liostcj in bostcm? (IV.) — 1135. uniis| — nnnt (II.) — 1136. necl sinc? — 1138. lusitl clusit? — estj ct? — 1139. confregitj confccit? (II ct IV.) — 1142. phantasmaj fantasma.
— 1146. damnat dominum| doininum damnat? — 1147. in co| in cuni ? (II ct IV.) — 1158. si ficrcl) sic ficrct. — 1159. imo patcrct in hoc. iil| vmmo probarcm id (/irobarctur II ct IV. Ics. imo /irobare- lur ui hoc, id.) — 1161. sicj sicut ? (II ct IV.) — 1164. in vcra carnc| in niortis carnc? (II.) — 1168.
rc«urs<-ns| revivcns? (II.) — 1169. necj ..... i | 1177. c\ hoc mej ihcsu m< (II.) -- 117- l'acia»|
facies? — 1118. primus| purus? (|| ct IV.) — 1189. primus| purus'!' (U et IV.) — purinii vinccret ho- stis| |niriis promptior <'sset? (IV.— II. /lurus protutu* ttttt) — 1190. iinpurusj impuro? (IV.) — 1195. rc<linii| rcdcmi. — 1196. rcilimcnti| rcdcmenti. — 1199. diritatis babena] dcitatis habcna? (II ct IV)
— 1204. univitl vinivit. — 1207. verus deusj deus verus? — 1214. rcvcxit| rcduvil? (II ct IV.) — 1215. ct quac. Bed IranscoJ et qualis, (ranseo? — 1216. rcdimi) rcdcmi. — ■ 1219. disposuit Mors| dis- posu^ssct mors. In boc vcrsu teniiinatur boc carmcn in cod. Giss. Vid. Commciit. Cril. p. 83. II.
• '<> ' <5r- - •
XXIV. Varhe lecti \i> Floretum Sancti Bernardi
c Cod. («iss. Nr. LXIX. cun» cd. Colonicnsi (a. 1501 '?) collato cnotalac. Vid. Com- mint. Crit. p. 84. III.
Prooemium. P. 3. V. 1. sed bona ccptusj atquc facctus? — 7. vidi| reppcri? — Admonttio ad isturn Itbritm audiendum (§. 2.) — P. 4. V. 9. valcas sicj valeas ut? — 11. florcs bosj hos llores? — 12. tribucnt| tribuant? — Disttnclio hufut libri per sex ca/iilu/a (§. 3.) — P. 5. V. 15. ponit prius| prius ponit? — Primum capitulum de fdr riithohra. — 22. secusj cccus.— duoderim articiili /idri WMMI dimdrrim a/mstolos (§. 2.) — P. 6. V. 29. bis scx| isti? — 32. ego credo) ego oni. — 33. joanneaj johannea. — 34. inferoal infera? — 35. venictj venit? — 36. restituitj vcstivit? — Quulitcr t %$tinguuntur nrticu/i tecundum Ula objecta, r/uae rcs/iiciunt artiruh (§. 2.) — P. 7. V. 44. ct inferaj ct om.? — 46. sincera ct lides unicaj sincera fidea ct amica (nonnc uuica?) — P. 8. V. 50. qui sum- niusj quia anmmofl? — 52. fictamj factam! — 53. ultra lidcsl vera fides? — 55. si quis sit IgeaaJ set possit as< ns. — 66. sicj oin. — Cttpitulum secundiim de /irarre/itis leijis. et /irimo de duolms umetptit legis naturae et conscqucnter dc aliis. — P. 9. V. 61. Ic\ vult si<- viver<'| l< \ licc vult vi- rere ! — 62. quae vis libij tibi qnae vis? — 63. quac non tibi cffici velisj tibi quai' miniiiie ficri vis?
— 65. dominuiiij dcum. — 66. sabbataj sabalba. —■ intcrficiasj intcrficieal — fias) fics? — 67. non te- teris) iiec leataria (les. nec /esteris.j — I)e praere/itis juris srri/iti (§. 2.) — P. 10. V. 70. prohibct nala ; inandat honcstum) probibct honiini faciendnm? — 72. ct nnllunt| ut nuHuml — lhio /iraere/ita. \d i /uae MMMM rrdui iiiilur (§. 3.) — P. 11. V. 73. reducit) reduxit. — 74. corde deum| dciini corde?
— 76. aendentj peadet — 80. non fitj non sit. — Cupitulum tertium de omntbiis /iccratis tam originahbu.s . 1/1111111 morlnhbiis et rrnialtbus. Et /irimo de rentali et ejus s/icciebus. — 82. cst quoque delictum] cst quia pcci-atum? — 86. gravitcr post nosj post nos eravitcr? — 87. in hisj in i<l? — cn- jusqii< J quaniloque? — 88. cum ti nct) quo<l ti'nct? — quisj quid ? — 89. sic quod nec domini fratris nec repusncl amorij sic tami n, ut domini nec fratris pugnel amori? (cfr. Virgil. Aen. 4, 48. /ilncidoiie etiiiin pugnabtt amori.J — 91. non modcrattisj immod<'ra(us? — P. 12. V. 92. si tanien ordinet ut ad hoc mortale aequatur] aet tamea hoc ordinct, ut ab hoc mortalc catur (?) — 94. facicndoj fuciendum.
— 96. diacernena etC. Oeest bic v< rsus in (J. Kccte, opinor. — 97. iatud] illud? — 98. fratris repugnet amorij fratriave pugnet aaaoril (v. ad v. 89.) — 99. mortaleque] que om.? — 100. scismaquej scisma quoqu<'. — 103. tuni fit ven.J sic fit ven.? — De peccatis mortahbiis (§. 2.) — P. 13. V. 104. semperj teptem? (v. p. 14. v. 118.) — 107. sit pernic.J fit pern. ? — 109. dominumj d <'Uin. — 110. aiifcrt) aul- lert. — 112. annihilatl annichilat — 114. damnatj dampnans? — De numero peccatorum morta/ium (§. 3.) — P. 14. V. 117. luxuria iraj luxurics, siniul ira? — 119. plureaj plurics. — 120. jiossesj va- l<'as? — De perrato sii/ierbtiie et modis, qutbtis habet fieri (§. 4.) — 123. L't non etc. Deest hic ver- sus in (i. ct potcst bene abeaae. — 125. falso| false? — 126. plus credena aaepe valerej plus crcdit scque valcre? — 127. his r<'busj suis rcbus. — 132. pati VUrt sic geStt variari| pati scit gestus est fcomp. e) variati. — 134. damnatj dampnat. — De /icccalo arcidiae et ejus tpecieout (§. 5.) — P. 15. V. 138. fiaal Bcs? — 139. ipsej ipsa. — 141. cum tristerisj contristeris. — nolens] volcns. — 143. quis dii itur accidiosusj sic accidiosus baberis? — 147. opcrarij opcrare. — Dc /leccato ijulae et de modts, fflMut habrt fieri et de malts sei/uentibus cbrietalem (§. 6.) - — P. 16. V. 150. niinisj niens. — 153. inensque| male? — 154. ut niorbus non domineturj ct morbus non gcnerctur? (leg. ut morbus.) — 155. Post hunc versuin scquuntur in cod. Giss. hi
'Est eertum quod (cetera dcsunt; initium versus seq. non pot< st legi) rnocs tjula dam/mat edcntem
(legc mox gula)
Dum nimium eomedit et comedeiielo (dcle etj pracrenit hora (lcg. horam)
Quetit delirias, /nirat escas de/iciose,
I cl sumit cupide , quod non cst de/ieiosum. Ut tcmp. ctc. Ili versus quiim satis ad rem pingendam apti sint, e.xcidisse potius nescio quomodo vldentnr, qu.im spurii. — 160. nunisj mens. — 161. Hic versus sequitur in (i. post versuin 163. \t. 17. — 164. nij ne.
— 165. prodigaj prodigia. — 166. nij ne. — De peccato luxuriac quomodo habct f.eri ct dc ejus spe-
41*

XXIV. VARIAE LECTT. AI) FLORETUM S. BERNARDI.
ciebus ct de malis sequcniibus luxuriam (§. 7.) — P, 18. V. 168. fit lux.] sic lux. — 171. scmper cst] cst scmper? — 172. quihus] quivis. — conscnsus] concessus? — V. 174 et 175. invcrso ordine in coil. Giss. lcguntur. — 174. fcrtur| factum. — 177. sit cum cognatis inccstus vel moniali) cum sibi COgnatis •incestus vcl moniali? — 178. ac nppriinitur violcntcr] a quo prcmitur violcnter? — 179. ncfandus| nc- jdiando » — 181. morlificat) mortilicam. — 182. excccat] c.xecat. — 183. tcmpora) temporc ? — 187. ct plnrimal ad j>lur. ? —* 190. inferno — tradit| infcrnum — trudit?— 192. loca sicque cavens| loca prompta cavcs. (log. carens? cfr. p. 29. v. 337 et 338.) — De peccato irae. (§. 8.) — p. 19. V. 193. ascenditj acccndit? — 194. rationif rationc. — 196. sic triplici numero| sic triplcx in animo. — 198. domnifica- tor] dampnificatur?— p. 211. V. '200. discordia — venenatur] Haec desunt m (■. ct possunl rcctc abesse.
— 202. odias] odies? — 203. homicidia] homicida? — 204. compesc.J conp. — De invidia et maUs, quac proccdunt ex ea. (§. 9.)— 206. invidiam] invidcam.— bona — velito] mala — nolito. — 211. alios juvarc) aliosque juvarc? — p. 21. V. 214. marccscit] macrescit? (nonnc ctiam vcrsu seq. Cfr. Ilorat. Ep. I, 2, 57.) — invidus] lividus? — 216. honorem] amorem. — I)e avaricia ct ejus speciebus. (§. 10.)
— 210. avaraa] amarus? ■— 220. capit] cupit? — 221. proponit] praeponit? — 223. el oumquam sai ia- tnr| et plus non saciatus? (lcg. satiatur) — 225. fenusj vcnus. — el fraud.] et om. — 226. perii ulaj pcrjuria? — 227. thezaurij thcsauri. — cor] om. — 228. famcscit| fanescit. — p. 22. V. 230. gazas) gazam. — timor est retincndo] timor in retinendo? Sequitur post hunc vcrs. in Giss. hic, qui proptcr homoeoptoton cxcidisse videtur: rlpsas pcrdendo dolot est languor cupiendo' — 233. ogenus] egens?
— 236. llic versus deest in G. propter ncc, Nec. — Dc peccato contra spiritum sanctum. 1 !>. ll.)
p, '23. V. 237. peccat nim.] nim. pecc? — 238. pietate] bonitate? — 239. ccssat) ccssans. (num del. ab?) — 240. ct qui) aut qui. — fratrisj fratres. — virtutes] virtutis. — improh.] inprob. — 244. quinquc culpac vix sunt] culpae quinquc sunt vfat? — De pcccato lingvae et modo refrenamh eam. (§. 12.) — p. 24. V. 246. stringe linguam] stringe tuam linguam? — tibi| om.? — 247. et lesio| scd lesio? — 248. mala] malc? — 253. auctor] actor. — 255. nec disc.] non disc. — 256. ncc blasph.] non blasph. — 257. nec accus.] non accus. —• falsum] false? — 259. si dilf. non vis vcl vitup.] non «iifF. si non vis vitup. — 261. NoH etc. usque ad v. 265. hoc ordine in (.iss. lcguntur: 163. Nunq. prom. 201. Non aUis. 265. \n>/q. sis., in quo versu pro rane loquens cod. Giss. habet vaniloquus? nisi pro m eal in v. 261. 261. No/i jur. 262. Debet et. ■— De peccato veniali et modis, quibut habet fieri ei qwu sini veniaUa et quae non. (§. 13.) — p. 25. V. 269. dicas ves.] delena ven. — 271. respergor] aspergor?
— 272. convcrtor] converto? — 275. hominem] homini? — 276. illud] istud? — 277. decet] dicet. — p. 26. 278. perficiat] proliciat? — quccunquc| quandoque? — De scntentia excommunicationis. (§. 14.)
— p. 27. V. 280. quamvis sit pro med.] quamvis sic est med.? — 283. communio ct sacram«n(i| ......•
munio sic saeramenti? —■ 286. coercet] coarcet. — 288. minore] minori. — 289. rcpellit] peliit? — percipicndis] participandis?— 290. supcr hoc] supcr hiis?— repcrti] recepti? — 291. debita qoaerantl dcbitc querit. — 292. et dicens utile verbumj et docens utilc mcntis? — 294. participan(| participes?
— strictus] strictis. — 296. quamvis sint pcnc leviores| quamvis sunt pcne minores? — De modo eri- ttindi pcccatum. (§. 15.) —■ p. 28. V. 298. non iav.J ne fav.? —■ 299. timidum] tumidum? — crapulum] cupidum ?
— 300. ut non tempteris] cur cum temptaris? (leg. cum non temp.) dei ipieris] decipiaris? — 301. vinces] vinccns.— 302. prosterncs| prosterna. (leg. prosterne.) — (idcm bcne sanam] b. nd. san. — 303. justej tu tr j
— .304. ut malej ut mala. ■— 306. danmatus] dampnatus. — peccatoj mortali? — 308. nunc agc: nunc ora: lege nuncj nunc ora; nunc age; lcge nunc. — 309. cito vinciturj vincitur cito. — 310. nimisj mcns. — p. 29. V. 312. ipsaj ipse? — 314. confessusj confusus? — ipsej sepe? — 315. Post hunc vcrsum se- quuntur in cod. Giss. hi duo ante versum 316.: -M <>rs tua mors christi, peccatum, pena Jehenncu Ju- dicium, patria (pat a compend.) tibi \1111l bcc sex meditanda* — 320. gaudia] gloria? — 322. tibi] sibi. — 325. damna] dampna. Sequitur in G. hi vcrsus interpositi intei HJ0 et 326.; tNulla queunt tamen te ledere crimina tutum; Ceme diem mortis, quae pulsat mi hostia fortisf ' — 330. cur. donumj ccrnc domum? — perdasj perdes. —■ 331. lauda etc. Dcest hi' versus 111 G.? -i:i:t- re- IrcnabisJ saciabis? — 334. pravos| pravis? (leg. sociari) — 335. satagas| sathagas. — 337. fugiaa] fuge? — jiartialisj pcrnicialis? — 338. promptus facit ct fatuarcj promptos facit os fat. — 339. christuni cum matre rog.| christum tamcn ante rog. ? — 340. vitabis — superabis| vitando — supcrando ?
— 342. vincitj urit? — 345. nequit| nequid. — 346. ratio cum quis sup.| idco quis cum sup.? — 348. superna] serena? — Capitulum quartum de septem sacramcntis. — p. 32. V. 351. commiaaa] con- missa. — 352. vita bonaj bona vita? —. refertur| rcvcrtur. — 353. percipc] caiie. — 355. peniteo] pc- nitcor. — De forma baptismi et de cjus materia et consequentibus ad ipsum. 1 |. 3.) — p. 33. V. 363. culpc) culpa. — 367. vel unctum] tinctum vel? — De penilenlia et ejus speciebus. (§. 5.) — p. 34. V. 375. crim. commem. cuncta tua flebilis oraj cr. conmemora tua, colligc, flebilis ora. — De confes- sore eligcndo et de conditionibus confessionis. (§. 6.) — 376. eligej elege.— 377. diminuit] dinnmerat?
— reveletl rcvelat? — p. 35. V. 379 et 380. simplex humilis, rabicnndaj simplex, confessio fida? — confcssio fidaj humilisque (dele qur) rubicunda?— De modo confitendi et drcumstanHii aggravantibus peccatum. (§. 7.) — 384. de pcccatisj de criminibus? — 385. reccptisj pcrccptis? — 386. dic si| dixi si.— virt si \el eis car.J virt. vel caruisti? — 388. sensus] sensibus. — non] ncc? — 392. dic gravi | in grave? — p. 36. V. 397. lucta, pusilla) lucta, pugilla. (lege hicta pusilla, 1. e. /////■/// mtgna contra peccat.) — De conditionibus Imm confessoris. (§. 8.) — p. 37. V. 399. solvitj solvat. I>< modo injungcndi pcnitentiam. (§. 9.) — 404. lundat] tondat — 405. audiatj audict. — 406. si possit pcrniciosusj si possit rcs alienas? — 407. nequeatj uequiat. — l>< ilKs, qui tenentur ml restitutionem. (§. 10.) — p. 38. V. 408. urens symon] symon urcns? — 409. in rej jure. — 411. habent 'I' benfj
habel — debet?— 413. socians] socius? — 415. et fautor] cst faut.— reddat, nisi redderel .....r| red-
dit hec nisi rcdd. — D,- casibus remittentis ad superiorem. (§. II.) — 416. solcnnisj solcmpnis. — precipicndaj participanda? — 418. Et qui etc. Deest hic versus in G. — p. 39. V. 420. confcssus anormala factaj coniectus anormalus acta. — 422. communij juvare. — Quando confessio est iteranda. (§. 12.) — 424. si sit ignoransj si fuit ignarus? — 426. cclansj tacens? — nequibitj nequivit. — 428.

XXIV. VARIAE EECTT. AI) FLORETCM S. BERNARDI.
Kt| rst? — sit] sic? — Quomodo prmtcntta injttncta non e.st dimittenda. (§. 13.) — p. 40. V. 429. fa- cicndo] pacicndn? — 432. in mort. pccc.] in pocc. mort.? — 433. tamon| tunc. — non sit til>i plcna| non sit bene plcna? — 435. rcfcrcs) rcfcrcns. — fructum| factum. — A<1 quid vtilrnt upera ftulti m pcccnlo mnrtmS (§. 14.) — 440. provocant] donant?— 441. acquircrc] proliccrc ? (cfr. I.iv. 3. 81. oxtr.)
— 442. ncc sic pur».| ncc cum purg.? — De sarrmnrnlu altaris ct ejus Btstihttitme. (§. 15.) — p. 41. V. 449. sacro panc ct saturemur) ct jianc sacro sacicniur? — Qiiid signi/irrnt orntimruta saccrtlults. (§. 16.) — p. 42. V. 455. manipiiluni] iiianipliiin ? — 45fi. cum christi vivcrc docons] chrtsto scrwrc decentcr? — 457. Slringrns ctc.] Dccsl in (i. Iiic vcrsus. — Omd signi/irtil ti/tair rt ca, qutir iwtr ptiniiiilur. (§. 17.) — 461. quac christus protnlit crucc] quac prolulit in crucc christtis ? — l)c AnM rl matrria iinsstii. ( §. 1*.) — p. 44. V. 462. in iuissa] cnussa. — 463. aqua| unda? — 401. MCj hoc ?
— Oratio. dum leralur corpus chrisli. ( §. 19.)— 466. vcrsus hos, quos iloc. tc| vetSM, quos hic iloc. te. — Oralio dicenda. quando levatur sanguis chrt.sti. (§. 20.) — p. 44. V. 473. gcin ris luun.| liutii. jcncris ? — auxiliarij auxilieris? — Quomodo qui/tbet recipere debet corpus rhristi. (§. 21.) — 475. quisquc| quisquis. — beno credcnsj bcne dictus. — 480. sancto] facto? — 481. dct] dat. — Df ex- trrma unctione, quomodo del/et fim et uhi et atl quid ralct. ( §. 22.) — p. 45. V. 483. adultus inlirm.| UkE adultus ? — 484. cruce] crucis? — 486. sic leviorj sit lev.? — toleretiir] tollcr. — Dr otilimbus rl numrru ordinum. (§. 23.) — 487. claro] clcro. — 48«. primo] om. — 490. liis acolitus] liini' aocoli- tus? — p. 46. V. 491. levitaque sacrior hoc cst] lcvita sacratior hic est? — 493—498. HoTOm vcrsinim in (i. hic ordo cst: 495. ad sacr. 496. horas. 497. ut collaud. 493. gratia. 494. quililiet. 49«. rtoctr ctc. Male, opinor! — 493. impriiniturque| inprcm. — I)c horis dirritdis rt a qtiibus. (§. 24.) — 495. tnul.] tyt. — 496. quotidie] cottidie? — Ad quid diruntur horar rt qtitd signifirant. (§. 25.) — p. 47. V. 497. ut collaudctur christus et mors mcmor.] ut collaud. ct mors christi recoletur? 49«. priina| pritnc. — 499. in tcrna] in tertia? — 500. mortuus est nona] iiiortuus in nona. — 501. extremo| ex- troina? — curl cum | — Quomodo hurar dehent tlici. ( §. 26.) — 502. pausando] pensando. — pro|>c- rando] pororando?— 503. supplici| supplice? — 504. dicas primoquc] primo dieasque? — 505. cunqM dco| cuin domino? — 507. sit tibi pritnus] sit bcne primus. — 509. clanics] clainas. — cogaris| COgC» risf — I)e conjugio, uhi instttutuin fuit ct atl qtiid. (§. 27.) — p. 48. V. 510. statnit| fecitf • — 515. Iideles| volcntcs ? — 516. scnipcrquc ] que om.— 517. conservcntur] convcrscntur.— Qtiot rt i /mriintnr ad conjugtum et dc impedientilms ipsum. ( §. 28.) — p. 49. V. 520. conjugiiim. tunc. videatur| benc con- jiuium vid. ? — 521. antcquam sit factum] antca quam factum sit. — si p.i(cat| sct patet. (loge si pa- lct) — 522. sociarent| sociatum? — 525. fote] forte ? — 526. facicnda| socianda? — De temporr yrulitbente conjugium. (§. 29.) — p. 51. V. 529. sponsos, felix] sponsam? — 530. paschac lux| pax et Inx. — 531. 1'ost hunc vcrsum sequuntur hi duo in (iiss.: 'Aspiciens rcterem ririinn quasi rt> lntirdtrta \ aufert, ctmcedd, vetat, indulget, prohibet, dal.' — Capilu/urn quintum de vir- tiililnis. — 532. lotis) notis. — 533. quae sun(| quae sint. — 534. ncqiic quant.] nc quant. — l)e tribus rirtuttbus thrologicis et quattuur cardtntiHhus. (§. 1.) — p. 52. V. 537. spe rectus, amore llMtM] spe recta, amorc levatus? — De donis spiritus sancti in grncrali. (§. 2.) — 539. pneti- maMj fluminis. — 540. esto] est. — factis] fortis. —■ Orto beatitudincs. (§. 3.) — 544. vult sic MmJmm creator] sic vult Mudi rccreator? — 546. abund.| bab. — 547. sit. just.| just. sit.? — De fitle ct circa quae consistit. (§. 4.) — p. 53. V. 550. his et| ct his ? — De spe et ejus cf- fectibus. (§. 5.) — 552. vitam spcs| vitamqtic spes. — 554. spectatj sperat? — 555. c^ris| cqtiis. — 558. abcsse] obesse.—• De charitate et primo in grnera/i. (§. 6.) — p. 54. V. 561. cbarus amor| vertis atnor deus cst ct verc m. v.? — 562. ^ratus hoino] homo gralus? — 563. anians| amor? — qtm m ripit rharitas et quomodo est diligcndus quisque. (§. 7.) — p. 55. V. 567. scd niagis hunc te| scd jugi nicntc ? — 569. amatus sit] amatur sic? — 1 572. ipsas] illas ? — De prudciitia et circa quae runsistit. (§. 8.) — 573. Vracscns. Deest hic versus in (i. — 575. dispensandis| disponcndis? — 581. et primo metuc, quae possunt iude vcnire] et primo metire, quid possit inde vcnire? — De justicia ct impc- dumUmU ipsam. (§. 9.) — p. 56. V. 583. jus] tibi. — 584. juris] vcrbis. — 590. muniisj ccnsus? — 591. Post bunc versuni scquitur in (i. hic: »A *o« Itcct tnjiistam causam le. dicerc justam ?> — I)r forttliidtnr. (§. 10.) — p. 57. V. 593. cum tcmptat te] cum te tempt. ? — 594. tempore. si mcsto] si moqnjni me- sto? (i. e. aliqua re tristi.) — vexaris] vexeris? — 595. dcus] dominus? — 597. dcbcs] debct. — f )e tempcranlia. (§. 11.) — 603. temperetj tempcrat. — reprensus] rcpressus. — 604. nisi sitj si non lit ?
— p. 58. 606. slultus cito eris, ni| cito slultus eris, nisi? — De timore et circae quae consistit. (§. 12.)
— 607. rcvcrerej rcvcrcri. — 608. ni dom. timeasj si dom. mcttiis. — 610. amct| atnat. — 012. amica- biliter] amicabili? — 614. semper rcmi.it ] reunat scinper? — 615. geli.j ieh. — De pirlate et tnueri- run/ia. (§. 13.) — p. 59. V. 618. gaudcrej congauderc. — niiseris seniper] semper miseris? — De operibus miscrirordiac corpuralibus. (§.14) — fi22. scpt. corp .J corp. septein? — piaj bona? — 623. nimium] niniios. — 624. redimc de carcere] redimas carcere. (Itg, ae carrere.) — captos] carcere. — V. «30. decst in (J. — De oprribus misertrordiac spirttualibus. (§. 15.) — p. 60. V. 631. l'ost kunc versuin ■equitur in fi. hic: -Ac pro defunctis ora virtutibus unctis' — De elcmosyna, quibus prodest rt qiioiitudu ili bcat fieri. (§. 16.) — V. 636 — 641. ita lemintur in (i.: Christo cunci/iat c/cmosi/na fe- dcra firmtit \ Urtitu.s ronsen at, dantcs a crim. servat | Oinnia multip/irat buna pro dantibus ortrl \ De- monis ctc. — p. 61. V. 642. vinctis] junctis. — 643. bic cuij is cui? — 644. tibij tua? — 645. (hnn] cum. — 648. plusj om.? — De sctentia ct ignorantia. (§. 17.) — p. 62. V. 651. prorsus si tc benc sciresj si te prorsus bene scircs? — 656. non| om. — V. 657 ct 658. inverso ordinc extant in G- — 659. qui dnceM cecum facit ipsum stcrncre sccumj cecus agcns cecum facit sepe stcrnere secum? — De constlio et de expcricntia. (§. 18.) — 660. sint in niimine fixaj sunt niunimine fixa. (retine sunt) — 661. te non] non te? — stes| stas? — 664. senioresj meliores? — p. 63. V. 666. scnsusj rerum? Untc versui in (i. additur bic: •Amp/ior in senibus est experigcncia sensus?" (lcg. experiencia) — De irt/el- lectu. (§. 19.) — 669. lionunis OOMtitJ buinaniis stat? — 671. ac — etj et — ac? — 672. numinc] mn- niniiuc. — 673. rogesj rogas. — hoc tibi donuinj hunc tibi verum. — 676. a christoj et a christo. —

— 328 -
_ XXIV. VAHI Ai: LECTT. \\> FLORETUM S. BERNARDI.
Dc sajnmtia (§• 20.) — P. 64. V. 678. quamvis] qucvis. — 679. semperj supcr? (leg. chr. rlit. supr uiiiiua.) — cntninaj crinnne. — 680. gererej gere. — 685. nmndij DllindumY — 6*6. a pravis crinuna ceruit) ct a pravis omuia ccrnit. — 687. rectaj recte? — I)c paupcvtate (§. 21.) — 689. rcgna celo- riini beala] celomm regnu beata? — 691. qui mnndam] quia munilus? — 69'2. spcratj qucrit. — 693. non eatj est, non? — P. 65. V. 694. juilicia male sint, stat libcra tutaj induta malc sit, stal Kberc tuta (lcg. tibera?) — 695. pauper dico lctcj de modice lete? — De liuini/ilatr (§. '22.) — 704. spcrnc tcquc sperni bolfl spcrncque sperni sic noli. — 705. relercsj refers. — P. 66. V. 711. sic lium.J sunt bnm, — Dc rnititate et mansuetudine (§. 23.) — 713. ac simplex atquc quictasj ct simplcx atque facc- tus? — l )e /lc /u (§. 24.) — P. 67. V. 719. salvarij solari? — 721. et proj ut pro. — 723. gemiscasj gemescaa. — De vit ng ini tate et cattUate (§. 25.) — 730. mcrito virgo pndicusj in vita virgo pud.? — P. 68. V. 731. fert et odores] dat et honorcs? — V. 732. Deest in G. — 733. amorcs] bonores. — 735. cvjosqae status quis sit] cujuscunque status quivis? — 737. mundi] mundo. — Dc pace (§. 26.) -— 740. pacilicus—hcutusj pai ilicos— bcatos. — 742. indnx.it] indixit. — 746. honorcsl amores? — De palirn- tia (§. 27.) — P. 69. V. 748. verus. Post bunc vcrsum scquitur in (i. hic : l.etitiarn mcnti frrit qui rult i>i patietlti.' — 750. tlorcs cunctorum fert paticntia inorumj flos cuitonmi ferfar paticntia morum. — 751. ferj fert — 752. sit sic pat.| nl in pat.? — 756. portcsj portas. — 757. impHCej aspicc. — l )e ubedientia (§. 28.) — P. 70. V. 759. parendoj peragendo. — hdcli] otn. — 761. parebit] pernerit! — 702. neaneasj ncquias. — 963. uon liciram deinandurctj non licitis oneraret? — 764. jussumj jussu? — 766. justuin nonj non justiim? — De contemplatione et rita actfoa (§. 29.) — 768. quae sunt aet. sup. <l <s.| ju^itcr eterna conferri scde snperaa! — P. 71. V. 770. niclior est cclsaj melior fit cella (leg. celsa.) — V. 771. Deest in G. — 773. vivusj vivis. — l )e vratio /ie (§. 30.) — 776. faciat nunc. post- que beatj faciel tninc, postea beat. — 778. cclosj celum? — 782. dans orandi qnoque imrmamj d.ms liorani dlC quoquc nonn. — 783. brevis cstj brevis ct? — Sep/cm jietitiones dvrninicae (§. 31.) — P. 72. V. 785. magnincatumj sanctificatum? — 787. rcris] terris? — per te nos fiat in altisj per nos ut in altis? — 788. quotidianum] coctidianum. — 791. malis defendas inquis] dcfcndc nialis ct iniquis. — Ih iiiiiiiiii et quando debei fieri '.' praecepto t^. 33.) — P. 73. V. 795. ieiun. nulla rel.j nulla leinnia, Dntla rcl. — 799. nec nonl nec non et? — 801. statucruntj statuere? — P. 74. Ouomudo debet fieri UMarium et de COTUequentioUi ad ipswm (§. 34.) — 904. nec oncrabis] non oncrabis. — 905. panpcri- lius dabisj pauperibusqne dabisr — 907. II. rersus in a. ita se habet: ••. ld dominum mentem relevant faciuntque placentenut — l )e rcrecuudia (§. 35.) — 812. flarem] florcs? — perdis] perdes. — rabo- rem| rubores? — De veritate (§. 36.) — P. 75. V. 823. quantaqucj quidquid? — 824. vel falsa] nec falsa ? — De modcxtia (§. 37.) — 826. ad omniaj ad opthnai — P. 76. V. 828. forsanj forte? — 831. modicc| inoto (modo?) 835. Iidat| vcdat. — vultum| vclum? (\. Dufrrsuc dto .s.s. v. Yclum.) — De /rga/ita/r (§. 38.) — V. 839 et 840. inverso ordine in (i. leguntur. — 842. stat legalis] legalis stat? — H43. damnificarej vitupcrare? — De ingratitudine (§. 39.) — P. 77. V. 844. domino si vis forc gratus| si vis domino fore gratus. — 845. tonaati] tcncnti? — l )e solutione dcf/itorum (§. 40.) — P. 78. V. 851. spOOte] anmptnmf ■— De discrelione (§.41.) — 853. rerum discrimincj reruni libamine (leg. libramine.)
— 856. niinis| niagis? — 860. ne uoceat, cura quae sunt cavcas nocit.J ne noceant cura quod prac- caveas nocit. ? (i. e. ne nocitura noceant, cura, quod pracc, i. e. ut jiraecareas. Quod pro ut perquain freqaens est apnd medii aevi scriptores.) — 881. non spcct.msj ne apectaa (leg. ne spectas.) — De (argi- late |§. 43.) — P. 79. V. 867. largus, parcusj largus et parcus. — 871. curj om. — 872. egetj eget hic? (dele et.) — 874. Nam etc .j Hic versua aeest in G. — 875. sit] sic. — De hkt 3 quat prftedica- bilia sunt ct quomodo (§. 45.) — P. 80. V. 885. sic ut ab errore] sic ne ab errore. — cavcasqucj ca- veatque? — 886. plcnaj pcna. — 887. probanilaj diccnda. — 886. scrmo tutis gratus sit vcrax, prae- med.J sermo tuos verus sit, gratus, praem. — P. 81. V. 891. celeratnsj falleratns i. e. phaleratusf — 894. rccta documentis nierita factaj recita documeiita facta manifesta (in. voc. facta latct vitium.) — De fraterna correctione (§. 46.) — 896. corrigere] corriperef — 898. correptnsj correctus? •— 897. sperclur] sjieratur? ■— 900. quiaj quod? — 903. corrcptusj correctus. — possis corrigerc] possis re- prchciidcrc ? — 904. Ilic vcrsus ita in G. legitur: «Corruet ut legitur aliu.s , rnala facta sequendo? — P. 82. V. 904. virtus permax.] virtus est niaxima? — Dc somno et vigi/ia (§. 47.) — 884. Priinum hiijus §. versum praecedit in (i. hic: Pruden /cr rigda rie fallat rnors neque culpa?- — 911. ad orandum — vigilandumj ad orandos — vigilandos. — 912. temptamnrj temptemur? — decipiamurj decipiemnrf — P. 83. 915. iu G. ita iegKur: rNam rigilare nimis sero plus, quandv fit igriis ? — 916. temporaj tympora. — 918. crastina scpc rct.J crastina facta ret. — Multa mala sunt, quae facit nimius sornnus (§. 48.) — 919. aut jiaus. jiigrere et p. pigcre. — 920. somnusj soinpnus? — nimius csl siqie valde
nocivusj nimius persepe valde ......vus? — N. 921. m (i. ita legitur: >Corpus pigrescens enimvero reu-
mata nutrit.? — 921. lascivirej lasse fieri. Quomodo w dii .it bmmi regere, dum intrat lectum et i/iiu/ dicere debet, dum /it ni le de lecto (§. 49.) — P. 84. V. 925. dum visj cnm vis? — 926. reve- rcnter et orcsj rcvercnter adores. — 927. dcus scmpcr] seinper dcus? — 928. ac vig.J et vig.? — 932. servaj salva? Posl bnni vers. sequitur m <■. Iuc interpositus: 1 1 valeam tecum celi ptnetrart SUpema." — De pcrscrerantia (§. 50.) — P. 85. V. 937. poteris sic vivcre tute] sic potcris vivcrc pace? — 941. cito] vero. — De custodia quinqui sensuum (§. 51.) — 946. odoratus] olfactus? — 947, pcrte clatul.J portae cland.f — nec sordesj ne sord.? — De risu (§. 52.) — P. 86. V. 951. cvitatj devitas (leg. devitat.) — Dc odura /u (§. 54.) — 957. pmsit| prosint (refer ad cetera.) — De gustu (§. 55.) -— P. 87. V. 959. vult sepe ventrem] vull mcntcm scpe (leg. vutt ventrem sepe grav.J — 960. proficies tuj perficieriS (leg. proficieris.) — De tactu (§. 56.) — 962. manus es hoc est male munda| manus cst exhine niale mnnoaf — 963. ut vitcsj ut vitas? (ut cnm indieatiVO saepe Ipnd medii aevi BCriptorcs extat.) — Dc incessu (§.57.)— P. 88. V. 9G5. vadaOtj v idas?— 967. varias res| res vanas?
— 969. nequ unt] nequiunt? — l )c modo vivendi ii conversandi (§. 58.) ■— P. 89. V. 9*2. ms I..... ]
sic bcne. — 9*6. tunc tibi liat honestcj honeste tunc tibi Batf — P. 90. V. 989. vel saltem easj vel eas saltcm? — 991. malij malc. — nc susp. tibi fiasj nc susp. male fias ? — 992. dcbct scpe sc quis

XXV. VARIAE LECTT. \l> EHLDEBERT. DE OFFIC. MISS.
debet se quis rct.? Ouomodo fiigiemla sunt maln cunsortia (§. 61.) — 993. socios stultos) sttiltos socios? — plcnos) fultos? — V. 995 ct 996. imni ordine in G. . «tanf. — 996. dct| dat. — 997. vi- li.iquo facta cavorej qui vilia facta tiinore ? — KKK). pcrversos| pcr \rrsis? |\. Kutldimann P. II. p. 149. not. 10.)— 1003. socius) socios? — De ludis carendis (§. 62.) — P. 91. V. 1006. dispendit] dispcrdit?
— 1007. nutritl inittit. — V. 1008. sic in G. legitur: Ac male ditare ni/iit ac alios sp. (lej. spultari.)
— 1009. et male damn.it | ut mala demat? — 1011. cornitj sorvit — 1015. hoc| liic? — De fama (§. 63.) — P. 92. V. 1018. quisj quisquis? — 1023. vitaj fama? — De dtspostttonc domus (§. 64.) — P. 93. perdasl pordes. — domij domui (nonnc domum?) — cito] scito? — 1025. ac tuaj to tua. — 1028. ut bcnoj ut non bene. — 1031. Uic versus in G. ita lcgitur: »M viriis careas vastare qwd tn- sipirntrr (leg. in diritiis oum vitio mctrico, vel viciis corruptc ipse scriptor posuit pro diritiis motri caus.i.) — 1032. sod tibij ac tibi. — 1035. froquontorl om. G. — 1036. disponas| proficias? — 1037. quotidiej cottidie? — 1038. cum sint jam notaj quoniam sunt nota ? — 1040. in prnno] id priino. — vitimum capituhim de murte et ejus sequela, et prtmu de praeparatiune ad murtem. — P. 94. V. 1042. foriendo| subcundo? — V. 1043 et 1044. inverso ordine leguntur in (i. — 1044. intrut) intrans? (Noniin. absol. pro intrandu , dum intrat murs.) — 1045. ouiquc) tibi? — 1046. nccat] nccans? — 1047. inci- pias| incipics. — 1048. et niala) ad mala. — 1050. sis obodire paratus) sis semper obire par.? — 1051. si mor.l sie mor.? — 1054. sociantj saciant. — non arva] noc arva? — 1056. punctusj punitus. — P. 95. V. 1060. summa cura tua sitj suinma tibi cura sit? ■— quod mens sit beno puraj quod m. sit tibi bcne pura? — 1061. rogare satagasj laudaro sathagas? — 1064. gratumj gratis? — 1065. nitarisj co- naris? — 1067. mera) nura? — 1071. focorat] condidit? — 1072. sod ne sisj sed non sis? — caveas nuno dem.| cavoas ro dem.? — 1076. desperes) desperas. — 1077. Ncc propr.) Dcest hic versus in G.
— 1078. firmos) lirinas. — 1079. oontritos) contritus. — 1080. servat| salvat? — fcrtilitatc) fortilitati.
— 1054. tundcndo) tondondo. — sisnumqiicj que om. — 10*7. pur .i | linna ? /)i pi nis infrrni (§. 2.)
— P. 91. V. 1099. vana| una? — 1091. traditur) tiiergitur? — arvo) uno. — 1092. penasj pcnam. — 1095. Icvati] lavati? — 1099. scelerum| sceleris? — P. 98. V. 1100. languor sine fine urontcsj languor porpos sino fine ? — 1101. sempcrque] que om. — 1102. deformes) diflbrmes. — 1103. tetro| thetro.
— 1104. proj om. — 1105. support.j subport. — De penis purgaturii (§. 3.) — P. 99. V. 1107. plene| plcna. — 1109. ictudttj scandat? — 1110. possumusj possimus. — 113. misse] missa? — 1114. pro- pen legataj proprie lisnta ? — De gaudiis paradysi (§. 4.) — P. 100. V. 1115. penitus| promptus? — v. 1118. sic in G. legitur: -Debemus care nec nun ipsus eelebrare?." — l)e nuineru celorum (§. 5.) — 1119. denij denique. — corde fidelij fine fideli? — 1121. vult sol| sol vult? — 1123. septeno sistitur alto] septimo sistit in alto? — 1126. empiroo) em]>irrio. — olympoj ■linpho. — 1128. Post hunc versum interponitur in G. hic: 'Sistit horno christus extunc super oinma dictus.- (Reote!) — 1129. sibi) sua?
— virgo] verbo? — 1130. hicrarchiaj ierarchia. — dona] nona? — P. 101. V. 1131. choros| thronus? 1134. atquo) ymo (leg. imo.) — 1135. praoscnte) presenti. — 1136. letum] secum? — 1138. psallit] psallat. — 1140. fitj sit. — 1148. llic versus in G. ita legitur: Qui dat tanta bona det nubis hec pia doiia. — Soquitur in G. haec clausula, quae in ed. Colon. dcest:
• lsle liber scriptus. Floretus nominr dictus, Per me collectus sit per te sepe relectus Ac intellectus et firmo curde refectus, Factis produi lus, et sic pariet Itbi fructus, Ciim quibus gratus fias et fine beatus; Christo clemente florum cultore farente Dans tibi tit trine drus une simul sine fmc, Ouo duce Floretum scripsi bonitate rrpletum. Te rogo, drnt /lores nobis fructus et honores; Sic quoquc per mores summos hribeamtis hunores, Te concedente nobis pietate docentc. Floretus mille centurn versus tenet ille Et ter viginti, qui sunt melrice redemiti (leg. redimiti.) Qui dedtt a/jtha et o st/ laui ti gloria christo. Amen.
XXV. Variae lectt. ad Hildererti Turonensis HIEPISC0PI versus de
Officio Missae.
e cod. Giss. Nr. DCCCYIM. lit. b. foL 181—369. cum cd. Beaugendriana (in Hilde-
berti Turon. Opp. p. 1135. seqq.) collato enotatae. Vid. Comment. Crit. p. 85. V.
1. proposuij disposui? — 2. repraesentet] repraesentat? — 3. pro nuiltis una, pro quotidie repe- titisj pro multis missis, pro cottidie repetitis? — 4. hostiaj ostia. — 6. involuorum legisj et voluorom legis? supra voc. volucrem glossa est arem. — 10. commemoretj revocaret; supra vers. est revocefi'— 11. agiturj agatur? — meuuielw] memoratur? — De introitu missae. — 16. praespiravit| quae suspi- ravit. — oxpotiitj et potiit. — De adientu saccrdotis ad altare. — 24. aditj addit. — 25. o) om. — judaoaj judoam. — 28. ima) yma. — 31. quia quaesit autor] quia gens fuit autor? — De gloria in ex- celsis. — 33. post haec | post hoc? — hymnumj ymnum. — 36. angelusj angelos. — 37. post hune| post haoc? — 38. quamj quod ? (v. Dufresne Gloss. v. Quod.) — De orationc — 38. hortaturj ortatur.
— 40. discipulisj discipulos? — De aUeluya. — 47. gloria) gloriam. — De erangelio. — 50. baculos] baculus. — 51. neve] ne ? — zizaniaj zisania. — seminetj seminat. — 53. rojicionte) reiciente. — 54. transiitj transit. — 55. isj hiis. — quotiesj quotiens. — 57. quia quo transivit oberransj quoniam dum
42

XXV. VARIAE LECTT. AD HILDEBEKT. DE OFFIC. MISs.
pracstit errans. (leg. perstitit) ■ — 58. et volut a laevaj in lcva veluti? — idolatra | ydolatria. — 61. nio- noris| moveris. — 62. rc jicis| rriris. Post liunc vcrsum sequuntur in G. hi duo: uPoncndo baculum fastu cessarc doceris | 2Ve lacsus lacdas, rirga remota docet« Qui propter siniilcs praccedentium ver- siiiini exitus docct — monrris cxcidissc vidcntur. Vcrsus autcm 63 ct 64. scquiintur post vcrsum 66. — De symbolo. 67. eccej indc? — compcndia] conpcndia. — 69. hic| hinc? — inons(rat| monstrans? — 73. quamqtie — DOtam] qiiaquo— nota. — 74. hac] ac. — 76. his (tcr)] hiis. (tcr)— fovcnt] favcnt. — JJr offrrtorio. 77. monetur] niovctur. — . 78. insupcr] et super? — a]itet) aptas. — 79. ciToctum] af- fcctum. — 80. si dicat| sic dicat. — 84. p.mdi (vit. typ. pro dandi) — 85. et crcdis] et om. — hostia| ostia. — 87. practerea] praeteria. — 89. salomon] soloinon. — salamonj doniino. — 91. dat sc| se dat? — tu] tuque? — T)e oblaticne panis, rini ct aqi/ae. 97. typico| tipo. — 98. melchisedcch doinino sacrificassc ferunt) mclchisedech fertur sacrificasse deo? — 101. quo sic] quod sic?— mactctur in imisj mactatur ad aram? — ■ 104. sacramenlum csf] est om. — 107. unitosj unitus. — 109. praetcrea| praetcria.
— nil sinc] nec sinc? — 110. salvat, utrumqiie s.icrat] niundat utriimque saoer? — 111. riniaretur] rimarcntiir. — 113. sicut| sieud. — siiuul oU'er.| sic offer.? — Qualitrr ra/i.r r/ hostia sint saper a/- tarr fionrnda. 115. sacramcnta] sacranda? — 119. sic supcr altare] sic altarc supor? — litatj locat?
— 120. hostia sicquc jugisj ostiaquc magis. (lcg. hostia sirque magis.) — scolcra| orimina? ■ — 121. rcprchendeniliim | reprehenaam eam. — 123. illius) istius? — De serrrta. 125. secrotoj sccrcte. — 127. quas egit ChnstUsj quas t hristus focit? — 129. his prccibus vcl.J his veluti prcc? — 130. typum] ti- pum. — 133. pontilicum malefacta] roproba principis acta? — 135. pontificum vit.] principis hic vit.?
— hircus] hyrcos. — ,136. ipsej igne? — 138. jam tuncj nam ti/nr. Post hunc vcrsum scquuntur in Giss. octo vorsus, quos c solo Colbrrt. 6101. atfert ISeaugendrius, hac varietatc : (1.) quia clarificavit| dum clarificari. (lego dum clariftcarit.) — (3.) veniamj bcncam. — 139. jam) nam. — 140. Ilic vcrsus decst in Giss. — 141. jani| nam. — spondeiitibus| splendentibus? — 142. et vet.] a vct. (leg. ac vet.) — unda| una? — De praefatione. 144. sursum] sorsuni. — nionet] jubet? — 148. a precc| ct pracce. (^um fuit de praece?) — inde] ante. — 149. primum| primo. — 150. tulitj fuit? — 153. orarij orare? — sursum] sorsum. — 154. orarij orare? — monet| movet. — edcrc] reddcre? — 156. niontis onim rcquic gratificamur ei] mens etenim requic gratificatur ei? ■ — • 157. agcre cst doinino nos roddore gratosj agrrrque deo nos reddere grates. ( leg. gratos) Scquuntur in ti. hi duo versus: Ailorificando dcum quacrimus essc dei [ Qui dum dixisset dormiie, quiescite subdit- — 160. sa- crificatj sacrificans. — 161. cantu| cantiim. — 162. illej ipse? — prcces] pracces. — Cum quibus et nostras voces ut admitti. 164. adstarel astare. — 167. supplcxj sacris? — 168. maetalurquo| mactatus- quc? — manens] manct? — 169. ima] yma. — 170. author et actus] auctor et auctus. — 171. his| hiis. dum vit a | dum oin. — Sanctus, Sanctus, Sanctus. 173. sequuntur| sequanOir. — 174. antca qiiain| antequam? — sacretj sacrat? — mvsticaj mistica. — 175. assumptasj fore sumptas? — 177. csscj om.
— 17*. ilcclamal| cxolamat? — 171). Iiun | bino. — 181. quidam| qiiedam. — 184. seraphimj seraphin ?
— 185. has| quas? — quasi grates rito rcpcndiint| grates jam rite ropcnsant? — Qualttcr rctus sacri- ftcium rum novo condito coneordat. 187. hactcnusj actenus. — explicuij explicavi. — quid ropracsontet in ipsoj quid praesentetur in almo? — 189. priorel priori? — 199. quidquidj quilquid. — tantummodu| dnm modo. — 200. aut fid:] ot fid.? — 201. vitulos| vitulum? — linguaej digne? — hircosj hyrcum ? ■— 205. sacrificaturj sacrificetur? ■— hircus| hyrcus. — 206. premis. Post liunc versum sequitnr in (l. hoc distichon: •Txmc aries mactatur ab hits (I. his) </"i semper aborti* i I. obortis) Occurrunt viciis riribus oppositis.' — 208. ab his] ab hiis. — gaudia] praomia? — ■ 210. roburj robor? — 211. con- spersosj conspersus. — moderetur] modoratur? — 212. inquc reos infra, quam licc.it , libcatj inque reos ( fuit reus) si non, quae liccat, thabcas? (leg. habeas) — 213. non fcrmentatosj informonlatos? — aditj assil? — 214. excoquatj excoquit? — 215. similamj siinulam? — diviseratl diviserit? — 216. inquej que om. — jungis idcmquo l.u is| jungisquc facis idcm. — 217. catechisans| kathosisans. 218. informansj informas. — 219. nioresquc iloccntj morcs cdoccnt? — 221. recenset] recenscnt? — 222.
>xliil><.it | cxhihcant? 223. recensenturj recensetur? — 225. haec apcrirc labor, qui;.....itro oomini-
busquej haoc aperire labor est mens mensuris oumerisque. (leg. labor mensuris est numerisque.) 226. premorj praemor. — ■ 227. tanlumj tantam?— et usumj et om. — 228. specicmj speres.— sat est| satis est. — 229. tamcnj cum. — 230. quoslibetj quos licct. — 231. rerum| om. — CUrretJ currat? ■— 232. cxprimatj cxplicat ? — 234. prccibusj prkecipus. — 235. isj hiis. — 236. saccr| Sic ti. c corr.; in textu est sarri. — 237. thymiamatis] thymcamatis. — 239. clarus ctj et om. — 240. obnubilatj in- cnmbit? — cheruh] chcrup. — 241. eo] crgo. — 243. hircij hyroi. — 245. exteriorem] cxtcriori. — 246. sumendosj sumendo. — 247. ponit tanlumquoj ponitque. — 251. vcstcm] vcstcs. — altamcn Idem] et tamcn inde. — 254. rcccsseruntj recessero? — 255. c.xprimit| expraemit — 259. cohortcs] coortes. ■— 260. Veste elc. Post hunc versum sequitur in G. hoc distichon: tCum superincumbit tiblatas presbiter orant Expansui (I. expansis) manibus signai utrumque cherub.' Qnod quum optimc cum textu con- gruat, genuinum pulo. — 261. pcrstrictaj pracscripta ? — rerum velamina panduntj pandunl velamina rernm? — 262. videsj fides. — 263. his] hiis. — 264. e foribusj a foribus? — 265. interiora sai ri i- cbriste <loc. pat.j interiora quidcm (u (leg. te) chr. doc. pat — 268. sicut] sicud. — exposui] apposui?
— 270. lo-is agantque crucisj legis el ara crucis? — Tr igitur, ckmentissime pater nsque luibata. 271. sacrumj sacro. — 273. m sanguine] cum sanguinc. — 274. elfusi semper sang.] effusi sang; sem- per. — 275. quotiesj quociens. — 276. speciej ipse. — toties] tocicns. — sacrosancta| sacrasancta. — 277. velui| velud. — 27«. Iuijus] cujus? — 279. adestj abest — perennibusj perhemnibns. j- 1 » myst.j mist. — 281. gcritj gerens? — 284. pracrogatj prorogat. — 288. post) postque? — cciisetl censat — 289. deusj dominus? — hasj om. — 291. niun. sunt, quonianij munera postquam. hisj hiis. — 292. authorem (bis)J auetorem — auctor. — 293. nam qoodj quamque. censentur] ccnsetur.
— 295. et apte] <?<* om. — ■ 296. authoremj auct. — eij om. — 297. cumj dum? — 299. his) hiis. — hostiaj ostia. — 301. hoc etenimj sic etenim? — 302. memorant — geruntj memorat —■ geritl — 304. caproj capra. — 305. essej ipsa. — 306. trinisj ternis? — Inprimis ctc. 307. sacrasanctoruin] sancto-

XXV . VARIAE LECTT. AD ME DEBERT. DE OFFIC. Miss.
rum sancta. — 30«. gonte domo| proque domo? — 310. DcusJ pater. — 311. in coclis ctiam sempcr pro plcbe saccnlos] in cclis scmpcr pro plclic tanquam sacerdos. — 315. liinc etiam] liinc ct. — pro pontificis regisque salutc) pro pont. orat rcgisque salutem. — 316. sicut] sicud. — Comniiinn nntc\ ctc. 318. sacrosancta) sacrasaucta. — 319. festinnaj festivus. — 324. laxae carnis) carnis lapsae? — 325. sacrosam ta) sacrasancta. — 326. coninieni.| conmem. — 329. qui scq.j si scq.? — 330. diim| cum?
— meDte minister lialict] inentis saccrdos liali. ( leg. mrnte sarrrdos hnL) — 331. otenim| siquidom ? _- 334. mystica] mistica. — 335. doo, vcrliis mcm. Iion.) doo vitam mem. bon .1 — 337. intiisquo] qur om. — 340. sic mor.J si nicr. — e\|irimit] expracmit. — llunr igitur otc. 341. hac] lioc. — 342. ut patoat nulli| ut nulli pateat? — thymiama) thymeania. — 343. Iiac proce] ac praece. — haC sedul.) ac sed. — 344. ang. tr. int.) int. trans" ang.? — 347. his| liiis. — 349. patr. precl pracc. patr.? (de men- sura voc. patrcm v. U.satin. ad Vital. Blosens. Get. v. 27 et 28. p. 3.) — irasj iram? — 350. patris| patnim. (nonne patrrtn?) — 351. sacra dona fr. ct ofl".] supplox saccr (leg. sacra) dona frequontat ?
— 352. christusj christos. — 354. cedatj cedit? — 355. provehat] provcat. — 356. myst.| mist. — V. 351 — 300., quos e solo Colbert 6101. protulit incliisilquo Hraug., dosunt in G. — 361. his) hiis. — 362. salva spooio] spocio salva? — 363. ct totoj cx toto? — conlritus) constritus. — cremansquo) ere- maro? — Quaetwmu ut plaratus. 365. iccipiatj cripiat? (niim simplicitcr significat arcipere?) — 372. prohotl probat — 373. haec) has. — 375. praerogct] praerogat. — 376. atquc dicct] ut dicat. — 377. taeretj sperat — 378. sed sit, quae prosit. sint rata fata rogat) ut rata frustra idcm propria vota ro^at.
— 381. istius crgo dapisj luijus niagis dapis. — 382. pcrpe(uansque) |ierpotiiusquc. — 3«6. cum coc- nans idem] dum cenas. (Icg. renans) — Uui pridie cct. 1 'raocodit in O. prinium vorsum hoc distichon : tPraemiitii dicens, quac pridie, quam patrrclur \ Acccpit panem saeri/iratisque drdil.' Ouae verha netrice elaborata eandem sontcntiam continont, quae in proaaica inscriptione extat. — 3.91- in mcnsam| jn monsa. — domittit] doponit. — 392. oxplicolj explicit. — Accipite et mand. etc. V. 393 et 394 de- siint in O. — Arripdr ct bibite cot. 395. porennat) porhonnat. — 397. his verliis] his dictis? — 404. altiorj allius? — 405. parans) parens. — carnis) carni. — 406. oninia sacratis) sunt ita sacratis? — 407. qiiondani] quoniam. (i. e. ut, sicuti qnud pro ut apud niodii acvi scriptorcs crchro lcgitur.) — 415. volantis) mcanlis? — 416. et nos ct paritor] sio et nos. paritcr? — V. 417—420. hoc ordinc in O. le- giintur: 419. Dutta quidcm. 420. Donat nos. 417. I )e donis. 418. Muncra sattcla, nac varietate scriptu- rae: 417. que datisj quae dainus. — 421. hisj in his. — est mixtaj admi.xta? — 422. aut adj non ad?
— 423. quia qui] quisqiiis. — sacra dijudicat escas) sacratas dividit cscas? — 425. imniac.J inmac. — qmid fuit immacnlata I Hostia quodquo dedii nostra sit et dat idomj qui fuit immaculatus | Scilicct ipso dcus ostia nostra fuit? — 427. implor.J inplor. — illa] ipse? — 428. ac hcet) apnrobet? — 430. qiiam qnod abraham, quani quod rcx sacrifc.xquc salcnij quain quod ahram sacrifex ohtulit atquc salom? — Ui. ot tamenj scd tamcn? — 436. plenaj vcra? ■— Supplices cct. 443. scmpcr] om. — 444. adspcrso| asporsum (ot sic scmpcr asperg., non ailsp.) — 445. somperquc] oni. — 447. adstans) astans? — 448. unil| om. — 450. spirituuni) SUperum. — 454. cum scmol aspcrsij ot cum aspersi. — 459. haec] hinc?
— SOpplice] simplici. — 462. sunionl) suniunt? — Memento cet. 463. nove| no et. — praetereatur] praetcriatur. — 465. poscit idcm sihi dumj poscit idcmque sihi dum? — associari] sociari. — 467. an-
elus is, cujus man.) angclicis manihus, cujus? — 469. angclus est cjus] angclus is, cujus? — 476. aciflcantque dciim| paciflcando deum? — 478. placat cum] supplct cos. — V. 480 (Cum riris.) — 484. eannl in O. — 485. liqnido] liquide. — 486. qnol que, i. e. quac. — intrahatj inlravit? — 487. pcr- erril iiroforri. — 490. unij ununi. — dcsorttimj doserto. — 493. vivit] vi.xit? — 494. rcduxitj revoxit?
— Nobis quoque cct. 497. dumj cum. — 499. pcctus cnim] nam pcctus? — 501. insoulpta| scripta. — 502. rypusquej Upnsqne. — 503. gerimus logionj logion fcrimus? — 504. exprimimns] exprimimns pa- trom. — 508. CUm morcs natrum) cum nionioros palrum. — Per quem cet. 512. glorificans) gloriflcas.
— 515. aut oper.] ac opor.? — 521. quoquoj om. — 524. ut mor. intus vivificctur cis| ut viciis moricns viviflcetur homo? — 529. cst ct] cstquc. — ct ipscj in ipso? — 532. in uno estj est om. — Oremus otc. 535. cavebant] canchant. — 539. hacc cjus vcstcsl has ctcnim vcstcs? — 540. jierpeluo] porpctuo.
— vulncra| monstra; supra vcrs. est gloss. pecrata. (Icg. mcnstrua cum Colb. 6101 ot 6327.) — 541. Ula] illc. — 542. iiiimund.J inmund. — 543. ojusj hujus? — sol agot] sic agit. — 544. Post hunc ver-
2 Z
uni soquuntur in 0. hacc: ifle sol ma/is mo in celo. (Xum cst: ille sol matrrialis morrtur in celo ?)
— 546. rursum) rursus. — 547. jamque vclut foris cst) Namquc foris volud csl. (leg. jumqtic foris reiut est.) — 548. admonet (bis)] ammonct (his). — Patcr ttnslcr cot. 554. fontc] vota. — 555. ini- Mnd.l inmund. — 557. saerif. rcm.J rem. sccrifox? — percipiendis] perciplendi. — 561. prjna] om.
— 565. undoj indc? — 569. flt vero] fit enini. — 570. angolus. hoc ct honio] hoc agit, hoo et homo?
— 571. sieutj sicud. — priorumj priorcs? — 574. sobjicitur] Bnbicitvr. — 575. adsuntj assunt. — 576. ■nndi finem] Gnem mnndlf — 577. sinent] sinunt. — nam jiasci nullus egehil| nani panis nullus erit post. — 578. cuive] quique. (Icg. cuique?) —• reiiiitl.iiiliii| ri inittonlur? — 579. tentari] tomptari. — Mmol nullus? ■ — 580. a qnibnsj dc quiluis? — authorj auctor. — 581. quotid.J cottid. — 582. intus homoj omnis homo? — 583. ncque doctr.J ncc doctr.— ncque eaj ncc ea? — 584. cui deus ipse cihus| fit cibus ipso dens? — Libera nos cct. 585. praescntcj pracsenti? ■ — 587. utquo| atque. — ■ 588. tran- qniHetj tranquillat — 591. infractio) confractio? — 592. qniddamj qnodam. (leg. quoddam) — goronsj ferens? — 594. nonnisi] non enim. — 597. nos quoque non frustra legem soq.| nos quoquo qni cnristum
emper legemque seqnentes? (scqiientes pro scquetttcs sumus) — 603. divorsas — diversas] divcrsis — iversa. ■ — 604. hostiaj ostia. — 605. vivis aptatur opusquo) vivis aptatnr ot actus? — 608. hoc] hic.
609. juhctj docet? — 610. nec tamen hinc idfcm fructus ntriqne daturj sed non idoni fr. atnsqne at — 611. dumj com, — 613. fovondis) salvandis? — nuncj tunc. — temperatj temperet? — 614. ic vcrsus docst in 0. — 616. praecinnilj praecinit — 617. noc coctus] non coctus. — 618. hic] om.?
dccct agnusj dchet is agnus? — trilnii] trihuhus. — 622. astricta est) est om. — 623. noc sinoj non ine. — hocj hic. — 625. lactucac agrcstcs huniilisj pcr quas signatur homilis? — 626. Iuatj lavat? —

— 332
XXVI. EXEMPLA VARIARUM LECTT. AD HENRIC. SEPTIMELL.
629. iiriinum] oni. — enumcrarij innumcrari. — 6:52. gloritic.inila] glorific.indo. — 633. Icnta| lcsa. — (>:!?. ilii versus in <i. ita habetar: •Nam compacata nisi sint non glorificatur.' — V. 641—644. in Giss. hoc ordine leguntur: 643. lnterra. 644. tndr. 641 ct 642. Ad Chr ctc. hac varictate: — 643. in- terea] interia. — unanimis plebs] plebs anan. — 845. hinc] lns. clerwn populumque] populum cho- runiquc. — 646. sacrosancta| sacrasancta.— juvent] fovcnt. — 647. nostraj vcstra. — 648. Sedibus etc. l'ost hunc versum sequuntur in tiiss. praetermissis ceteris omnibus, c [iii praeterea usque ad Gnem i>|m«- culi apuil lieaurj. cxtant, hi versus extremi
Gratam multiplicam cebim sohtmque regenti
C-ordis amore ]>io dat rhorus indr dro (leg. rjratiam multipRCtm.) Iln Hber est parvus monstraru tibi, quod fore magnum
Presbiter ante crueem cum stat s tibt (cnm gloss. christo supra vcrs.) munerahtas
Her testamenti veterisqui novi patefecit
Lectio qutd recitet, rel cur mmc presbiter assit.
XXVL EXEMPLA VARIARUM LECTT. AD H eNRICI S fPTIMELLENSIS VLL 8 \Mahii .NSls ELEGIAM DE DlVERSITATE FORTUNAE ET PlIILOSOPHIAE CONSOLATIONL LIBRUM I.
1—181.
e Cod. Giss. Nr. MCCLL lit. d. cum exemplo Leyser. (Hist. Poetar. et Poemat. med. aev.) p. 453. seqq. coHatb enotatae. Vid. Comment. Cril. p. 8!L IX.
I .ili I. L sola sedet] sedet sola. — 2. velutj quasi. — 3. querarj queror. — 6. agnoscil] agnovit. — 7. subsannant] suhsanant. — 9. cantatj cantant. — 11. antiphrasinj antilrasim. — 12. mo- vetj facit. — 13. rostrumj rostro. — 14. asinij azini. — • 15. foccundisj faecundis. — 17. commcndatj commcndet. — 21. neronizantj ncronisaut. — 24. miscrcndusj miscrandns? — 28. quae nunc compcn- sasj quaequae recompensas. — 30. Nam venit etc .J 1 'ost hunc versum scquitur in <J. hoc disticlion, quod quasi pro priorum vcrsuum intcrprctatione haberi possit: » Utitur ignare dulci non usus amaro, aam per oppositum noocitw omne bouum. — 31. suoj suos. — 33. ipsa] illa. — 34. vomuitj vo- mitat. — ipscj indc. — 35. ut ^raviusj sic grav. — qucin formatj qucm tollit. — 36. nanus| gnanus?
— 39. hinc cgoj ast crgo? — 41. numinis| nunc nimis. — 42. quae modo] quac mihi. — 43. miseril miscro? (v. Ruddima?m Instt. Vol. II. p. 117. not. 8.) — 47. agit] agis? — infclixj infoclix. — periij peri. — nequitj ncquis? — 49. quid agamj scmcl deest in G. — istud] illud? — 55. curj semel om.
— 57. caret et salomonej caretquc salomonc. — 61. persequerisj pcrsequcns. — parvaj parva est? — 62. Lst: miscrumj mc miserum. — 63. davum sij si danum. — 64. thcrsitemj tersiterem. — 65. quo- tiesj quotiens. — 68. salis potibus ora rigant] Balsis potibus ora bibunt (retine salsis v. Kuhner ad Cic. Tusc. 1, 16, 37.) — 69. sunt] om. — 71. quod] quid. — 72. exsanguis] exanguis. — 71. agil| liabet.
— 80. perfidiorej perfidiora. — 93. tam miscr orbe fuit] tam fuit orbe miser. — 94. nec] Don. — ti- tros] ti( ius. — 95. cadmi] cathmi. — 98. qui mcj qui jurc. — 99. oceanoj occeano. — 1 n 4. perfidiore locoj me pcrf. loco. — 105. sithia (vit. typ.)J scithca. — niviumj nimio. — 106. occiditj concidit. ■—■ 107. Hic versns in G. ita lcgitur: «Aut uoi quadratua perfidior orbia hobetur.' — 109. vocarctj care- rct. — 113. Hic versus in G. italcgitur: Quam propria valle simjula probra pati. — 117. quod nugorj quo nugar. — 120. arturusj arcturus? — eroj ego. — 125. quid sinij quid sum. — vocerj vocor. — 128. marij maris. — 129. sociabarj comitabar. ■ — ■ 131. frondes sonilumque canorumj fundcns sonumque canorum. — 132. ncmusj nemos. — 133. hyemis] ycmis. — 137. corvusqucj que om. — ■ 139. leccatrixj lectatrix. — musca] musta. — 141. amlritiaej avaritiae. —■ qualibet aura] quaelibet hora. — 143. Itais- sent] fugissent. — 144. perennisj perhemnis. — 148. inconcussaj inconcusso. — fero] sevo. — 151. soloj uno. — 155. phoenixj fcnix. — 157. arturusj arcturus? — 160. conjuxj conjunx. — ternusj tri- nn>. — 161. astj at. — ergo (vit. typ.) ego? — 162. mej ille. ■ — 163. essem nuncj nunc esscm. — 166. hocj hac. — 169. Hic vcrsus in G. ita legitur: «• Ver dedit initium, febrcs mula contuSt aestas.'
— 170. etj om. — ■ autumnusj autumpnus. — hycmsj hycmps. — 171. malum— amarumj malis — amaris. ■— 9cyphisJ ciphis. — 175. solatia lucej solatio vite. — 177. nocturna] noclurnc. — 178. non BlinuBO] multimodis. — impius] inpius. — 180. quij que. — voratj ferit. — 181. gemino gcmitusj geminus jeniino. — cumulusque dolorumj cumulos doloris.
Explicit Appendix Critica.

J. j>. Sonn.8u^in »ni>«. 0lrc«m.